# Il-Ġurnal Uffiċjali C 104/2011

| | ISSN 1725-5198
  doi:10.3000/17255198.C_2011.104.mlt |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | C 104 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 542 ta' April 2011 |

ISSN 1725-5198

doi:10.3000/17255198.C_2011.104.mlt

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

C 104

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 542 ta' April 2011

---

| Avviż Nru | Werrej | Paġna |
| --- | --- | --- |
| | I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet |
| | OPINJONIJIET |
| | Il-Kumitat tar-Reġjuni |
| | It-88 Sezzjoni plenarja fis-27 u t-28 ta' Jannar 2011 |
| 2011/C 104/01 | Opinjoni ta' prospettiva tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Is-sistemi tal-ikel lokali | 1 |
| 2011/C 104/02 | Opinjoni fuq inizjattiva proprja tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Perspettivi ġodda għar-reviżjoni tar-Regolament REKT | 7 |
| 2011/C 104/03 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar L-Ewropa, l-ewwel destinazzjoni turistika fid-dinja — qafas politiku ġdid għat-turiżmu Ewropew | 13 |
| 2011/C 104/04 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Il-Gvern Lokali u Reġjonali fl-Ażerbajġan u l-iżvilupp tal-kooperazzjoni bejn l-Ażerbajġan u l-UE | 18 |
| 2011/C 104/05 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Is-semplifikazzjoni tal-implimentazzjoni tal-programmi qafas tar-riċerka | 21 |
| 2011/C 104/06 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Iż-żgħażagħ attivi | 26 |
| 2011/C 104/07 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Iċ-ċinema Ewropea fl-era diġitali | 31 |
| 2011/C 104/08 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Is-sostenibbiltà tal-bijomassa | 35 |
| 2011/C 104/09 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Lejn sistemi ta’ pensjonijiet Ewropej adegwati, sostenibbli u siguri | 39 |

Avviż Nru

Werrej

Paġna

I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

OPINJONIJIET

Il-Kumitat tar-Reġjuni

It-88 Sezzjoni plenarja fis-27 u t-28 ta' Jannar 2011

2011/C 104/01

Opinjoni ta' prospettiva tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Is-sistemi tal-ikel lokali

1

2011/C 104/02

Opinjoni fuq inizjattiva proprja tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Perspettivi ġodda għar-reviżjoni tar-Regolament REKT

7

2011/C 104/03

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar L-Ewropa, l-ewwel destinazzjoni turistika fid-dinja — qafas politiku ġdid għat-turiżmu Ewropew

13

2011/C 104/04

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Il-Gvern Lokali u Reġjonali fl-Ażerbajġan u l-iżvilupp tal-kooperazzjoni bejn l-Ażerbajġan u l-UE

18

2011/C 104/05

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Is-semplifikazzjoni tal-implimentazzjoni tal-programmi qafas tar-riċerka

21

2011/C 104/06

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Iż-żgħażagħ attivi

26

2011/C 104/07

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Iċ-ċinema Ewropea fl-era diġitali

31

2011/C 104/08

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Is-sostenibbiltà tal-bijomassa

35

2011/C 104/09

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Lejn sistemi ta’ pensjonijiet Ewropej adegwati, sostenibbli u siguri

39

| | III   Atti preparatorji |
| --- | --- |
| | Il-Kumitat tar-Reġjuni |
| | It-88 Sezzjoni plenarja fis-27 u t-28 ta' Jannar 2011 |
| 2011/C 104/10 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Proposta emendata għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 1290/2005 u (KE) Nru 1234/2007, fir-rigward tad-distribuzzjoni ta’ prodotti tal-ikel għall-persuni l-aktar fil-bżonn fl-Unjoni | 44 |
| 2011/C 104/11 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar L-iżvilupp ta’ Politika Marittima Integrata u l-Għarfien dwar il-Baħar 2020 | 47 |
| 2011/C 104/12 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Iż-żona ferrovjarja unika Ewropea | 53 |
| 2011/C 104/13 | Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Il-libertà tal-Istati Membri biex jiddeċiedu dwar il-kultivazzjoni ta’ prodotti ġenetikament modifikati fit-territorju tagħhom | 62 |

III   Atti preparatorji

Il-Kumitat tar-Reġjuni

It-88 Sezzjoni plenarja fis-27 u t-28 ta' Jannar 2011

2011/C 104/10

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Proposta emendata għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 1290/2005 u (KE) Nru 1234/2007, fir-rigward tad-distribuzzjoni ta’ prodotti tal-ikel għall-persuni l-aktar fil-bżonn fl-Unjoni

44

2011/C 104/11

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar L-iżvilupp ta’ Politika Marittima Integrata u l-Għarfien dwar il-Baħar 2020

47

2011/C 104/12

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Iż-żona ferrovjarja unika Ewropea

53

2011/C 104/13

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar Il-libertà tal-Istati Membri biex jiddeċiedu dwar il-kultivazzjoni ta’ prodotti ġenetikament modifikati fit-territorju tagħhom

62

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

I Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

OPINJONIJIET

Il-Kumitat tar-Reġjuni

It-88 Sezzjoni plenarja fis-27 u t-28 ta' Jannar 2011

| 2.4.2011 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 104/1 |
| --- | --- | --- | --- |

2.4.2011

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 104/1

---

Opinjoni ta' prospettiva tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Is-sistemi tal-ikel lokali”

2011/C 104/01

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI huwa tal-fehma li:

| — | sistemi tal-ikel lokali jappoġġjaw l-ekonomija lokali u reġjonali. Dawn is-sistemi huma ta' importanza kbira ħafna fiż-żoni żvantaġġati. Dawn is-sistemi jistimulaw l-isfruttament tal-potenzjal lokali u jgħinu biex tittejjeb l-immaġni ta' reġjuni mhux magħrufin u ta' spiss mitluqin; |
| --- | --- |

—

sistemi tal-ikel lokali jappoġġjaw l-ekonomija lokali u reġjonali. Dawn is-sistemi huma ta' importanza kbira ħafna fiż-żoni żvantaġġati. Dawn is-sistemi jistimulaw l-isfruttament tal-potenzjal lokali u jgħinu biex tittejjeb l-immaġni ta' reġjuni mhux magħrufin u ta' spiss mitluqin;

| — | kanali ta' distribuzzjoni qosra jwasslu għal interazzjoni iktar b’saħħitha bejn il-konsumaturi u l-produtturi. Il-konoxxenza personali tal-produtturi toħloq relazzjonijiet ta' fiduċja u tagħmel il-prodotti traċċabbli mill-ewwel mill-konsumaturi. Jipprovdu wkoll livell bażiku ta' indipendenza fil-qasam tal-ikel; |
| --- | --- |

—

kanali ta' distribuzzjoni qosra jwasslu għal interazzjoni iktar b’saħħitha bejn il-konsumaturi u l-produtturi. Il-konoxxenza personali tal-produtturi toħloq relazzjonijiet ta' fiduċja u tagħmel il-prodotti traċċabbli mill-ewwel mill-konsumaturi. Jipprovdu wkoll livell bażiku ta' indipendenza fil-qasam tal-ikel;

| — | sistemi tal-ikel lokali jġibu magħhom benefiċċji ambjentali permezz ta' sistemi tal-produzzjoni aktar sostenibbli; |
| --- | --- |

—

sistemi tal-ikel lokali jġibu magħhom benefiċċji ambjentali permezz ta' sistemi tal-produzzjoni aktar sostenibbli;

| — | għaldaqstant, il-Kummissjoni Ewropea għandha:






  1. | tissuġġerixxi lill-Istati Membri jikkunsidraw l-objettivi għall-iżvilupp ta' sistemi tal-ikel lokali fl-Istrateġija tal-Iżvilupp Rurali tagħhom, li jiġu implimentati mill-awtoritajiet lokali u reġjonali bl-appoġġ mill-UE u l-awtoritajiet nazzjonali; |
| --- | --- | --- |

—

għaldaqstant, il-Kummissjoni Ewropea għandha:

1.

tissuġġerixxi lill-Istati Membri jikkunsidraw l-objettivi għall-iżvilupp ta' sistemi tal-ikel lokali fl-Istrateġija tal-Iżvilupp Rurali tagħhom, li jiġu implimentati mill-awtoritajiet lokali u reġjonali bl-appoġġ mill-UE u l-awtoritajiet nazzjonali;

| 2. | tadotta definizzjonijiet ta' “Prodotti tal-Ikel Lokali” u “Sistemi tal-Ikel Lokali” u toħloq logo ġdid u tidentifika identità komuni permezz ta' simbolu u skemi għall-prodotti lokali, li tiżdied mar-regolament dwar il-Politika tal-Kwalità tal-Prodott Agrikolu tal-Unjoni; |
| --- | --- |

2.

tadotta definizzjonijiet ta' “Prodotti tal-Ikel Lokali” u “Sistemi tal-Ikel Lokali” u toħloq logo ġdid u tidentifika identità komuni permezz ta' simbolu u skemi għall-prodotti lokali, li tiżdied mar-regolament dwar il-Politika tal-Kwalità tal-Prodott Agrikolu tal-Unjoni;

| 3. | toħloq skema ta' kummerċjalizzazzjoni diretta għall-prodotti lokali rreġistrati, li tiġi implimentata mill-Istati Membri fil-livell lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

3.

toħloq skema ta' kummerċjalizzazzjoni diretta għall-prodotti lokali rreġistrati, li tiġi implimentata mill-Istati Membri fil-livell lokali u reġjonali;

| 4. | tesplora jekk l-Artikolu 26 tad-Direttiva 2004/18/KE dwar il-kordinazzjoni ta' proċeduri għall-għoti ta' kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi jistax jiġi emendat biex “prodott lokalment” isir kriterju tal-għażla standard f’sejħiet għall-offerti għall-provvista tal-ikel għal, ngħidu aħna, l-iskejjel, iċ-ċentri tal-kura u l-faċilitajiet pubbliċiż; |
| --- | --- |

4.

tesplora jekk l-Artikolu 26 tad-Direttiva 2004/18/KE dwar il-kordinazzjoni ta' proċeduri għall-għoti ta' kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi jistax jiġi emendat biex “prodott lokalment” isir kriterju tal-għażla standard f’sejħiet għall-offerti għall-provvista tal-ikel għal, ngħidu aħna, l-iskejjel, iċ-ċentri tal-kura u l-faċilitajiet pubbliċiż;

| Relatur | : | Is-Sinjura Lenie Dwarshuis-van de Beek (NL/ALDE), Membru tal-Kunsill Eżekuttiv tal-Provinċja tan-Nofsinhar tal-Olanda |
| --- | --- | --- |

Relatur

:

Is-Sinjura Lenie Dwarshuis-van de Beek (NL/ALDE), Membru tal-Kunsill Eżekuttiv tal-Provinċja tan-Nofsinhar tal-Olanda

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

I.   SFIDI U OBJETTIVI

Billi jqis li s-suġġett tar-rapport “Is-Sistemi tal-Ikel Lokali” għandu jiġi analizzat f’kuntest usa’, jixtieq jenfasizza li:

L-ikel u l-agrikoltura b’rabta mal-Istrateġija UE2020

| 1. | bħalissa d-dinja qed tiffaċċja għadd ta' sfidi differenti u sinifikanti: tkabbir mgħaġġel tal-popolazzjoni, tkabbir tal-kapaċità tal-infiq u t-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

1.

bħalissa d-dinja qed tiffaċċja għadd ta' sfidi differenti u sinifikanti: tkabbir mgħaġġel tal-popolazzjoni, tkabbir tal-kapaċità tal-infiq u t-tibdil fil-klima;

| 2. | dawn l-isfidi jiġu id f’id mat-theddida tal-iskarsezza tal-ikel, tal-għalf, tal-enerġiji fossili, tal-materja prima, tal-fibri u tal-ilma ħelu, minħabba ż-żjieda fid-degradazzjoni tal-ħamrija u t-telfien tal-bijodiversità, kif ukoll minħabba l-periklu dejjem jiżdied tal-falliment tas-swieq finanzjarji, ta' żbilanċ politiku u ta' kunflitti armati; |
| --- | --- |

2.

dawn l-isfidi jiġu id f’id mat-theddida tal-iskarsezza tal-ikel, tal-għalf, tal-enerġiji fossili, tal-materja prima, tal-fibri u tal-ilma ħelu, minħabba ż-żjieda fid-degradazzjoni tal-ħamrija u t-telfien tal-bijodiversità, kif ukoll minħabba l-periklu dejjem jiżdied tal-falliment tas-swieq finanzjarji, ta' żbilanċ politiku u ta' kunflitti armati;

| 3. | barra minn hekk, is-sigurtà tal-ikel hija influwenzata miċ-ċaqliq fil-popolazzjoni globali minn żoni rurali lejn żoni metropolitani, mit-titjib fil-livell attwali ta' produzzjoni ġo siti tal-produzzjoni tal-ikel madwar id-dinja, mit-tibdil ta' żona naturali għal żona ta' produzzjoni ġdida, mill-iżvilupp ta' tipi ġodda għall-produzzjoni u mit-telfien ta' żoni għall-produzzjoni tal-ikel biex jintużaw għall-produzzjoni tal-bijokarburanti u għat-tkabbir kontinwu taż-żoni urbani; |
| --- | --- |

3.

barra minn hekk, is-sigurtà tal-ikel hija influwenzata miċ-ċaqliq fil-popolazzjoni globali minn żoni rurali lejn żoni metropolitani, mit-titjib fil-livell attwali ta' produzzjoni ġo siti tal-produzzjoni tal-ikel madwar id-dinja, mit-tibdil ta' żona naturali għal żona ta' produzzjoni ġdida, mill-iżvilupp ta' tipi ġodda għall-produzzjoni u mit-telfien ta' żoni għall-produzzjoni tal-ikel biex jintużaw għall-produzzjoni tal-bijokarburanti u għat-tkabbir kontinwu taż-żoni urbani;

| 4. | fuq livell dinji, madwar 80 % tal-ikel bħalissa huwa prodott u mibjugħ lokalment. Fl-Unjoni Ewropea din iċ-ċifra hija madwar 20 %; |
| --- | --- |

4.

fuq livell dinji, madwar 80 % tal-ikel bħalissa huwa prodott u mibjugħ lokalment. Fl-Unjoni Ewropea din iċ-ċifra hija madwar 20 %;

Il-mudell agrikolu Ewropew

| 5. | ma jeżistix mudell wieħed Ewropew fil-qasam tal-agrikoltura – il-mudell għandu ħafna lati differenti u d-diversità tiegħu huwa l-ikbar vantaġġ; |
| --- | --- |

5.

ma jeżistix mudell wieħed Ewropew fil-qasam tal-agrikoltura – il-mudell għandu ħafna lati differenti u d-diversità tiegħu huwa l-ikbar vantaġġ;

| 6. | sabiex mudell plurali jintuża bl-aħjar mod, għandhom jissaħħu r-rabtiet bejn il-biedja u l-aspettattivi tal-konsumaturi, kif ukoll ir-rabtiet bejn il-produzzjoni agrikola u s-swieq lokali, reġjonali u internazzjonali; |
| --- | --- |

6.

sabiex mudell plurali jintuża bl-aħjar mod, għandhom jissaħħu r-rabtiet bejn il-biedja u l-aspettattivi tal-konsumaturi, kif ukoll ir-rabtiet bejn il-produzzjoni agrikola u s-swieq lokali, reġjonali u internazzjonali;

| 7. | fil-mudell plurali, is-sistema tal-ikel lokali hija kwistjoni ewlenija li s’issa għadha ma ġietx indirizzati kif għandu jkun, u li għandha tiġi appoġġjata b’mod professjonali, strutturali u innovattiv; |
| --- | --- |

7.

fil-mudell plurali, is-sistema tal-ikel lokali hija kwistjoni ewlenija li s’issa għadha ma ġietx indirizzati kif għandu jkun, u li għandha tiġi appoġġjata b’mod professjonali, strutturali u innovattiv;

Objettivi Ewropej fir-rigward tal-agrikoltura

| 8. | l-għan ewlieni tal-biedja Ewropea huwa li jiġi prodott u pprovdut l-ikel lin-nies fl-Istati Membri, filwaqt li titqies il-ħtieġa għal kompetizzjoni ġusta u l-ħarsien ambjentali, u tal-bżonn ta' garanzija li din tissodisfa wkoll ir-rekwiżiti l-oħra ta' sigurtà tal-ikel, il-kwalità u li l-prezz ikun aċċessibbli għal kulħadd; |
| --- | --- |

8.

l-għan ewlieni tal-biedja Ewropea huwa li jiġi prodott u pprovdut l-ikel lin-nies fl-Istati Membri, filwaqt li titqies il-ħtieġa għal kompetizzjoni ġusta u l-ħarsien ambjentali, u tal-bżonn ta' garanzija li din tissodisfa wkoll ir-rekwiżiti l-oħra ta' sigurtà tal-ikel, il-kwalità u li l-prezz ikun aċċessibbli għal kulħadd;

| 9. | l-agrikoltura u l-provvista tal-ikel fil-ġejjieni jridu jużaw inqas ilma u karburanti fossili, kif ukoll inqas prodotti fertilizzanti u fitosanitarji, u jkunu iktar diversifikati u intelliġenti fl-applikazzjoni ta' ħafna mis-sinerġiji bejn il-biedja tal-ħrit, it-trobbija tal-annimali, il-ġestjoni tal-iskart organiku, il-kurrenti residwali u l-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli; |
| --- | --- |

9.

l-agrikoltura u l-provvista tal-ikel fil-ġejjieni jridu jużaw inqas ilma u karburanti fossili, kif ukoll inqas prodotti fertilizzanti u fitosanitarji, u jkunu iktar diversifikati u intelliġenti fl-applikazzjoni ta' ħafna mis-sinerġiji bejn il-biedja tal-ħrit, it-trobbija tal-annimali, il-ġestjoni tal-iskart organiku, il-kurrenti residwali u l-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli;

| 10. | il-produtturi għandhom ikunu kapaċi jaqilgħu għajxien tajjeb mill-prodott tagħhom, iżda s-sistema attwali ma tipprovdix bilanċ ta' poteri fil-katina tal-provvista tal-ikel, il-prezzijiet tal-ikel u l-marġni ta' profitt meħtieġa; |
| --- | --- |

10.

il-produtturi għandhom ikunu kapaċi jaqilgħu għajxien tajjeb mill-prodott tagħhom, iżda s-sistema attwali ma tipprovdix bilanċ ta' poteri fil-katina tal-provvista tal-ikel, il-prezzijiet tal-ikel u l-marġni ta' profitt meħtieġa;

| 11. | il-Politika Agrikola Komuni wara l-2013 trid tibbalanċja mill-ġdid l-appoġġ tagħha favur l-impjieg u ż-żamma ta' preżenza agrikola fiż-żona kollha ta' biedja tal-ħrit fl-Ewropa, filwaqt li tingħata attenzjoni speċjali liż-żoni vulnerabbli, inklużi t-territorji periurbani. Għaldaqstant, l-enfasi li l-Kummissjoni tqiegħed fuq ir-reġjuni fil-prijoritajiet il-ġodda li tipproponi għall-PAK sal-2020 għandha tintlaqa’ b’mod favorevoli; |
| --- | --- |

11.

il-Politika Agrikola Komuni wara l-2013 trid tibbalanċja mill-ġdid l-appoġġ tagħha favur l-impjieg u ż-żamma ta' preżenza agrikola fiż-żona kollha ta' biedja tal-ħrit fl-Ewropa, filwaqt li tingħata attenzjoni speċjali liż-żoni vulnerabbli, inklużi t-territorji periurbani. Għaldaqstant, l-enfasi li l-Kummissjoni tqiegħed fuq ir-reġjuni fil-prijoritajiet il-ġodda li tipproponi għall-PAK sal-2020 għandha tintlaqa’ b’mod favorevoli;

| 12. | l-iżvilupp ta' sistemi tal-ikel lokali huwa partikolarment rilevanti għall-awtoritajiet lokali u reġjonali. Dawn l-awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol importanti fid-definizzjoni, it-tħeġġiġ u l-appoġġ tal-iżvilupp sostenibbli tal-ekonomija rurali, inkluż il-ħolqien ta' kondizzjonijiet favorevoli għal sistemi tal-ikel lokali. |
| --- | --- |

12.

l-iżvilupp ta' sistemi tal-ikel lokali huwa partikolarment rilevanti għall-awtoritajiet lokali u reġjonali. Dawn l-awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol importanti fid-definizzjoni, it-tħeġġiġ u l-appoġġ tal-iżvilupp sostenibbli tal-ekonomija rurali, inkluż il-ħolqien ta' kondizzjonijiet favorevoli għal sistemi tal-ikel lokali.

II.   IL-BENEFIĊĊJI TAS-SISTEMI TAL-IKEL LOKALI

Jirrimarka li:

Il-benefiċċji ekonomiċi tas-sistemi tal-ikel lokali

| 13. | is-suġġett ta' “Sistemi tal-Ikel Lokali” huwa ta' importanza kbira u jikkonċerna ħafna iktar minn sempliċiment il-pożizzjonar fis-suq ta' firxa ġdida ta' prodotti lokali Ewropej, barra minn prodotti li jitqiegħdu taħt skemi ta' kwalità diġà magħrufa sew; |
| --- | --- |

13.

is-suġġett ta' “Sistemi tal-Ikel Lokali” huwa ta' importanza kbira u jikkonċerna ħafna iktar minn sempliċiment il-pożizzjonar fis-suq ta' firxa ġdida ta' prodotti lokali Ewropej, barra minn prodotti li jitqiegħdu taħt skemi ta' kwalità diġà magħrufa sew;

| 14. | sistemi tal-ikel lokali jappoġġjaw l-ekonomija lokali u reġjonali billi jipprovdu l-impjiegi fl-agrikoltura u fil-produzzjoni tal-ikel, inkluż fl-ipproċessar, fid-distribuzzjoni, fil-kummerċjalizzazzjoni u fl-attivitajiet ta' bejgħ u tas-servizzi. Dawn is-sistemi huma ta' importanza kbira ħafna fiż-żoni rurali remoti, fiż-żoni perurbani, fiż-żoni muntanjużi u fiż-żoni vulnerabbli u żvantaġġjati; dawn is-sistemi jistimulaw l-isfruttament tal-potenzjal lokali u jgħinu biex tittejjeb l-immaġni ta' reġjuni mhux magħrufin u ta' spiss mitluqin; |
| --- | --- |

14.

sistemi tal-ikel lokali jappoġġjaw l-ekonomija lokali u reġjonali billi jipprovdu l-impjiegi fl-agrikoltura u fil-produzzjoni tal-ikel, inkluż fl-ipproċessar, fid-distribuzzjoni, fil-kummerċjalizzazzjoni u fl-attivitajiet ta' bejgħ u tas-servizzi. Dawn is-sistemi huma ta' importanza kbira ħafna fiż-żoni rurali remoti, fiż-żoni perurbani, fiż-żoni muntanjużi u fiż-żoni vulnerabbli u żvantaġġjati; dawn is-sistemi jistimulaw l-isfruttament tal-potenzjal lokali u jgħinu biex tittejjeb l-immaġni ta' reġjuni mhux magħrufin u ta' spiss mitluqin;

| 15. | meta l-pagi jintnefqu lokalment fuq ikel prodott lokalment, il-flus jibqgħu fir-reġjun u dan iħalli effetti qawwi li jimmultiplika bi tlieta d-dħul reġjonali tal-komunità, meta mqabbel mat-tendenzi kummerċjali ordinarji; |
| --- | --- |

15.

meta l-pagi jintnefqu lokalment fuq ikel prodott lokalment, il-flus jibqgħu fir-reġjun u dan iħalli effetti qawwi li jimmultiplika bi tlieta d-dħul reġjonali tal-komunità, meta mqabbel mat-tendenzi kummerċjali ordinarji;

| 16. | l-investiment fis-sistemi tal-ikel lokali għandu jwassal għal irkupru ekonomiku f’żoni żvantaġġjati, u dħul aħjar għall-produtturi lokali, kooperazzjoni iktar b’saħħitha bejn il-partijiet interessanti, intraprenditorija li tingħata ħajja ġdida, opportunitajiet aħjar għas-swieq lokali, aktar impjiegi, spejjeż iktar baxxi u ż-żamma tal-livell lokali tas-servizzi u l-provvisti; |
| --- | --- |

16.

l-investiment fis-sistemi tal-ikel lokali għandu jwassal għal irkupru ekonomiku f’żoni żvantaġġjati, u dħul aħjar għall-produtturi lokali, kooperazzjoni iktar b’saħħitha bejn il-partijiet interessanti, intraprenditorija li tingħata ħajja ġdida, opportunitajiet aħjar għas-swieq lokali, aktar impjiegi, spejjeż iktar baxxi u ż-żamma tal-livell lokali tas-servizzi u l-provvisti;

Il-benefiċċji soċjali tas-sistemi tal-ikel lokali

| 17. | kanali ta' distribuzzjoni qosra jwasslu għal interazzjoni iktar b’saħħitha u għarfien reċiproku u fehim bejn il-konsumaturi u l-produtturi. Il-konoxxenza personali tal-produtturi toħloq relazzjonijiet ta' fiduċja u tagħmel il-prodotti traċċabbli mill-ewwel mill-konsumaturi. Jipprovdu wkoll livell bażiku ta' indipendenza fil-qasam tal-ikel; |
| --- | --- |

17.

kanali ta' distribuzzjoni qosra jwasslu għal interazzjoni iktar b’saħħitha u għarfien reċiproku u fehim bejn il-konsumaturi u l-produtturi. Il-konoxxenza personali tal-produtturi toħloq relazzjonijiet ta' fiduċja u tagħmel il-prodotti traċċabbli mill-ewwel mill-konsumaturi. Jipprovdu wkoll livell bażiku ta' indipendenza fil-qasam tal-ikel;

| 18. | meta jiġu offerti prodotti lokali li jkunu awtentiċi, tradizzjonali, oriġinali, sostenibbli, staġjonali jew b’aspetti oħrajn li huma apprezzati mill-popolazzjoni lokali, ikunu qed jiġu appoġġjati l-koeżjoni soċjali u l-ispirtu tal-komunità filwaqt li l-komunità tkun qed tiġi mħeġġa turi imġieba iktar ekoloġika. Il-postijiet fejn jinbiegħu l-prodotti lokali, bħalma huma l-bankarelli ta' bejgħ dirett jew is-swieq fil-miftuħ, ta' spiss jikkontribwixxu għall-proċess ta' inklużjoni soċjali u professjonali għall-konsumaturi, il-produtturi u l-bejjiegħa; |
| --- | --- |

18.

meta jiġu offerti prodotti lokali li jkunu awtentiċi, tradizzjonali, oriġinali, sostenibbli, staġjonali jew b’aspetti oħrajn li huma apprezzati mill-popolazzjoni lokali, ikunu qed jiġu appoġġjati l-koeżjoni soċjali u l-ispirtu tal-komunità filwaqt li l-komunità tkun qed tiġi mħeġġa turi imġieba iktar ekoloġika. Il-postijiet fejn jinbiegħu l-prodotti lokali, bħalma huma l-bankarelli ta' bejgħ dirett jew is-swieq fil-miftuħ, ta' spiss jikkontribwixxu għall-proċess ta' inklużjoni soċjali u professjonali għall-konsumaturi, il-produtturi u l-bejjiegħa;

| 19. | hekk kif il-moviment Slow Food jesprimi l-filosofija tiegħu dwar Komunitajiet tal-Ikel Sostenibbli, il-konsumaturi għandhom dritt bażiku għal ikel prodott lokalment, b’togħma bnina u li jkun tajjeb għas-saħħa. Il-moviment jemmen ukoll li dawn il-komunitajiet għandhom ikunu konnessi f’netwerk globali. L-aċċess rapidu għal prodotti friski permezz tal-bejgħ ta' prodotti lokali jgħin biex titjieb is-saħħa pubblika permezz ta' dieti diversifikati u l-preservazzjoni tal-kwalità organika tal-ikel (li qed tiddgħajjef minħabba sistemi ta' preservazzjoni fit-tul); |
| --- | --- |

19.

hekk kif il-moviment Slow Food jesprimi l-filosofija tiegħu dwar Komunitajiet tal-Ikel Sostenibbli, il-konsumaturi għandhom dritt bażiku għal ikel prodott lokalment, b’togħma bnina u li jkun tajjeb għas-saħħa. Il-moviment jemmen ukoll li dawn il-komunitajiet għandhom ikunu konnessi f’netwerk globali. L-aċċess rapidu għal prodotti friski permezz tal-bejgħ ta' prodotti lokali jgħin biex titjieb is-saħħa pubblika permezz ta' dieti diversifikati u l-preservazzjoni tal-kwalità organika tal-ikel (li qed tiddgħajjef minħabba sistemi ta' preservazzjoni fit-tul);

| 20. | is-sigurtà tal-ikel globali hija appoġġjata miż-żamma tal-kapaċità lokali tal-produzzjoni tal-ikel fil-pajjiżi industrijalizzati. F’żoni metropolitani li qed jikbru, il-kapaċità biex tintlaħaq id-domanda għall-ikel tesiġi l-espansjoni tal-produzzjoni lokali u saħansitra urbana tal-ikel; |
| --- | --- |

20.

is-sigurtà tal-ikel globali hija appoġġjata miż-żamma tal-kapaċità lokali tal-produzzjoni tal-ikel fil-pajjiżi industrijalizzati. F’żoni metropolitani li qed jikbru, il-kapaċità biex tintlaħaq id-domanda għall-ikel tesiġi l-espansjoni tal-produzzjoni lokali u saħansitra urbana tal-ikel;

Il-benefiċċji ambjentali tas-Sistemi tal-Ikel Lokali

| 21. | sistemi tal-ikel lokali jġibu magħhom benefiċċji ambjentali permezz ta' sistemi tal-produzzjoni aktar sostenibbli, it-tnaqqis tal-esternalitajiet tat-trasport (it-trasport tal-ikel jew, kif inhuma magħrufa, food miles) u l-opportunitajiet biex jinħolqu sistemi ċirkolari bbażati fuq l-iskart organiku, ir-residwi u l-enerġija rinnovabbli; |
| --- | --- |

21.

sistemi tal-ikel lokali jġibu magħhom benefiċċji ambjentali permezz ta' sistemi tal-produzzjoni aktar sostenibbli, it-tnaqqis tal-esternalitajiet tat-trasport (it-trasport tal-ikel jew, kif inhuma magħrufa, food miles) u l-opportunitajiet biex jinħolqu sistemi ċirkolari bbażati fuq l-iskart organiku, ir-residwi u l-enerġija rinnovabbli;

| 22. | kull oġġett tal-ikel għandu abbinat miegħu ċifra (l-hekk imsejħa “food mile”), li turi kemm irriżultaw emissjonijiet tal-karbonju minħabba t-trasportazzjoni bejn iż-żona lokali tal-produzzjoni u l-konsumatur. Dan jgħodd kemm għall-ikel frisk kif ukoll għall-ikel ipproċessat (l-ingredjenti tiegħu). Sistemi tal-ikel lokali jikkontribwixxu għat-tnaqqis fl-ammont ta' “food miles” li tkun responsabbli għalihom komunità speċifika; |
| --- | --- |

22.

kull oġġett tal-ikel għandu abbinat miegħu ċifra (l-hekk imsejħa “food mile”), li turi kemm irriżultaw emissjonijiet tal-karbonju minħabba t-trasportazzjoni bejn iż-żona lokali tal-produzzjoni u l-konsumatur. Dan jgħodd kemm għall-ikel frisk kif ukoll għall-ikel ipproċessat (l-ingredjenti tiegħu). Sistemi tal-ikel lokali jikkontribwixxu għat-tnaqqis fl-ammont ta' “food miles” li tkun responsabbli għalihom komunità speċifika;

| 23. | prodott tal-ikel lokali preferibbilment ikollu marka tal-karbonju iktar baxxa min prodott simili li jiġi importat. Il-marka tal-karbonju tista’ tiġi kkalkolata billi ssir Analiżi taċ-Ċiklu tal-Ħajja tal-prodott; |
| --- | --- |

23.

prodott tal-ikel lokali preferibbilment ikollu marka tal-karbonju iktar baxxa min prodott simili li jiġi importat. Il-marka tal-karbonju tista’ tiġi kkalkolata billi ssir Analiżi taċ-Ċiklu tal-Ħajja tal-prodott;

| 24. | iktar hemm ċans li l-produtturi jużaw tekniki ta' bejgħ uniċi (Unique Selling Points – USP) biex jilħqu l-aspetattivi tal-konsumaturi jekk ikunu qed jaħdmu f’sistema tal-ikel lokali. Dawn il-USPs jistgħu jikkonċernaw iċ-ċirkostanzi tal-produzzjoni, il-produzzjoni organika jew servizzi ambjentali li jakkumpanjaw il-bejgħ; |
| --- | --- |

24.

iktar hemm ċans li l-produtturi jużaw tekniki ta' bejgħ uniċi (Unique Selling Points – USP) biex jilħqu l-aspetattivi tal-konsumaturi jekk ikunu qed jaħdmu f’sistema tal-ikel lokali. Dawn il-USPs jistgħu jikkonċernaw iċ-ċirkostanzi tal-produzzjoni, il-produzzjoni organika jew servizzi ambjentali li jakkumpanjaw il-bejgħ;

| 25. | il-ħolqien ta' postijiet għall-bejgħ tal-prodotti lokali, għal prodotti alimentari fi kwantitajiet żgħar jew b’karatteristiċi ta' palat speċifiċi, jista’ jikkontribwixxi għaż-żamma tal-bijodiversità u l-iżvilupp ta' varjetajiet ta' frott, ħaxix jew speċi ta' annimali li huma fil-periklu; |
| --- | --- |

25.

il-ħolqien ta' postijiet għall-bejgħ tal-prodotti lokali, għal prodotti alimentari fi kwantitajiet żgħar jew b’karatteristiċi ta' palat speċifiċi, jista’ jikkontribwixxi għaż-żamma tal-bijodiversità u l-iżvilupp ta' varjetajiet ta' frott, ħaxix jew speċi ta' annimali li huma fil-periklu;

| 26. | daż-żmien sistemi tal-ikel lokali jistgħu jintrabtu ma' sistemi tal-ekonomija ċirkolari u sfidi reġjonali oħrajn, bħall-ġestjoni tal-iskart organiku, il-ġestjoni tal-ilma, l-użu mill-ġdid tar-residwi tal-produzzjoni – bħas-sħana – u l-enerġija rinnovabbli; |
| --- | --- |

26.

daż-żmien sistemi tal-ikel lokali jistgħu jintrabtu ma' sistemi tal-ekonomija ċirkolari u sfidi reġjonali oħrajn, bħall-ġestjoni tal-iskart organiku, il-ġestjoni tal-ilma, l-użu mill-ġdid tar-residwi tal-produzzjoni – bħas-sħana – u l-enerġija rinnovabbli;

Nuqqasijiet fil-Katina tal-Provvista tal-Ikel

| 27. | sistemi tal-ikel lokali jistgħu jgħinu biex il-bdiewa jkollhom dħul ġust u biex jerġa’ jinstab bilanċ bejn il-poteri fil-katina tal-provvista tal-ikel. Hekk kif il-globalizzazzjoni u konċentrazzjoni dejjem iżjed qawwija tad-distribuzzjoni tal-ikel wasslu għal firda bejn żjidiet fl-ispejjeż tal-produzzjoni (3,6 % fis-sena mill-1996), fil-prezzijiet għall-konsumatur (3,3 % fis-sena) u fil-prezzijiet għall-bdiewa (2,1 % fis-sena) hija milqugħa tajjeb kull sistema li ttejjeb il-poteri tan-negozjar tal-bdiewa, bħal ċirkwiti għal distribuzzjoni fuq distanzi qosra; |
| --- | --- |

27.

sistemi tal-ikel lokali jistgħu jgħinu biex il-bdiewa jkollhom dħul ġust u biex jerġa’ jinstab bilanċ bejn il-poteri fil-katina tal-provvista tal-ikel. Hekk kif il-globalizzazzjoni u konċentrazzjoni dejjem iżjed qawwija tad-distribuzzjoni tal-ikel wasslu għal firda bejn żjidiet fl-ispejjeż tal-produzzjoni (3,6 % fis-sena mill-1996), fil-prezzijiet għall-konsumatur (3,3 % fis-sena) u fil-prezzijiet għall-bdiewa (2,1 % fis-sena) hija milqugħa tajjeb kull sistema li ttejjeb il-poteri tan-negozjar tal-bdiewa, bħal ċirkwiti għal distribuzzjoni fuq distanzi qosra;

Il-politika ta' rilevanza attwali għal prodotti lokali

| 28. | il-Politika tal-Kwalità tal-Prodott Agrikolu tal-Unjoni Ewropea tinvolvi kriterji dwar skemi ta' kwalità li jippermettu lill-produtturi jirreġistraw Denominazzjoni Protetta ta' Oriġini (DPO), Indikazzjoni Ġeografika Protetta (IĠP), Speċjalità Tradizzjonali Garantita (STG) jew Garanzija ta' Biedja Organika (GBO). Għal dawn il-kategoriji ta' prodotti nħarġu t-tikketti. Dawn it-tikketti jistgħu jintużaw biss għall-prodotti rreġistrati, sabiex jiġu appoġġjati objettivi tal-kummerċjalizzazzjoni u biex jiġu protetti l-marki involuti. Is-soltu l-prodotti huma ddistribwiti f’ammonti sostanzjali, permezz ta' għadd ta' kanali u lejn għadd ta' swieq; |
| --- | --- |

28.

il-Politika tal-Kwalità tal-Prodott Agrikolu tal-Unjoni Ewropea tinvolvi kriterji dwar skemi ta' kwalità li jippermettu lill-produtturi jirreġistraw Denominazzjoni Protetta ta' Oriġini (DPO), Indikazzjoni Ġeografika Protetta (IĠP), Speċjalità Tradizzjonali Garantita (STG) jew Garanzija ta' Biedja Organika (GBO). Għal dawn il-kategoriji ta' prodotti nħarġu t-tikketti. Dawn it-tikketti jistgħu jintużaw biss għall-prodotti rreġistrati, sabiex jiġu appoġġjati objettivi tal-kummerċjalizzazzjoni u biex jiġu protetti l-marki involuti. Is-soltu l-prodotti huma ddistribwiti f’ammonti sostanzjali, permezz ta' għadd ta' kanali u lejn għadd ta' swieq;

| 29. | reġjuni li bħalissa qed jagħtu ħarsa lejn il-valuri tradizzjonali, gastronomiċi u agrikoli tagħhom, qed jgħoddu għexieren jekk mhux mijiet ta' prodotti lokali li jistgħu jiġu inklużi f’sistema tal-ikel lokali professjonali, iżda li ma jeħtiġux jew ma jixirqilhomx li jiġu rreġistrati bħala DPO, IĠP, STG jew GBO – għalkemm uħud ikollhom il-potenzjal li jevolvu lejn dawk il-kategoriji. Ikun milqugħ tajjeb qafas addizzjonali li jappoġġja l-prodotti lokali. |
| --- | --- |

29.

reġjuni li bħalissa qed jagħtu ħarsa lejn il-valuri tradizzjonali, gastronomiċi u agrikoli tagħhom, qed jgħoddu għexieren jekk mhux mijiet ta' prodotti lokali li jistgħu jiġu inklużi f’sistema tal-ikel lokali professjonali, iżda li ma jeħtiġux jew ma jixirqilhomx li jiġu rreġistrati bħala DPO, IĠP, STG jew GBO – għalkemm uħud ikollhom il-potenzjal li jevolvu lejn dawk il-kategoriji. Ikun milqugħ tajjeb qafas addizzjonali li jappoġġja l-prodotti lokali.

III.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

Huwa jinnota li:

Pariri li ngħataw qabel dwar il-prodotti tal-ikel lokali

| 30. | rakkomandazzjonijiet dwar prodotti tal-ikel lokali saru qabel fl-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni tat-18 ta' Settembru 1996 dwar “Il-promozzjoni u l-ħarsien tal-prodotti lokali – karta rebbieħa għar-reġjuni” (1), u dawn ir-rakkomandazzjonijiet għadhom kważi kollha rilevanti; |
| --- | --- |

30.

rakkomandazzjonijiet dwar prodotti tal-ikel lokali saru qabel fl-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni tat-18 ta' Settembru 1996 dwar “Il-promozzjoni u l-ħarsien tal-prodotti lokali – karta rebbieħa għar-reġjuni” (1), u dawn ir-rakkomandazzjonijiet għadhom kważi kollha rilevanti;

| 31. | jiddispjaċih ħafna li l-proposti leġislattivi tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-politika tal-kwalità tal-prodotti agrikoli jitbiegħdu mill-proposta inizjali fir-rigward ta' żewġ kwistjonijiet essenzjali għall-Kumitat tar-Reġjuni li huma relatati mal-valutazzjoni tal-prodotti lokali: it-tikkettar tal-prodotti agrikoli mir-reġjuni muntanjużi u l-bejgħ dirett minn produtturi żgħar fis-swieq lokali; |
| --- | --- |

31.

jiddispjaċih ħafna li l-proposti leġislattivi tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-politika tal-kwalità tal-prodotti agrikoli jitbiegħdu mill-proposta inizjali fir-rigward ta' żewġ kwistjonijiet essenzjali għall-Kumitat tar-Reġjuni li huma relatati mal-valutazzjoni tal-prodotti lokali: it-tikkettar tal-prodotti agrikoli mir-reġjuni muntanjużi u l-bejgħ dirett minn produtturi żgħar fis-swieq lokali;

Definizzjonijiet

| 32. | hija meħtieġa definizzjoni komuni ta' “Prodott tal-Ikel Lokali”. Billi l-ikel kollu huwa prodott jew ipproċessat lokalment, il-karatteristiċi u l-fatturi li jiddifenixxuh għandhom jiġu ddefiniti. Dawn id-definizzjonijiet iridu jkunu ċari u sempliċi, sabiex jiġu evitati proċeduri kumplessi ta' reġistrazzjoni u ta' kontroll; |
| --- | --- |

32.

hija meħtieġa definizzjoni komuni ta' “Prodott tal-Ikel Lokali”. Billi l-ikel kollu huwa prodott jew ipproċessat lokalment, il-karatteristiċi u l-fatturi li jiddifenixxuh għandhom jiġu ddefiniti. Dawn id-definizzjonijiet iridu jkunu ċari u sempliċi, sabiex jiġu evitati proċeduri kumplessi ta' reġistrazzjoni u ta' kontroll;

| 33. | prodott tal-Ikel Lokali:






  1. | huwa prodott fil-lokal jew fir-reġjun |
| --- | --- | --- |

33.

prodott tal-Ikel Lokali:

1.

huwa prodott fil-lokal jew fir-reġjun

| 2. | jikkontribwixxi għall-istrateġija tal-iżvilupp lokali/reġjonali |
| --- | --- |

2.

jikkontribwixxi għall-istrateġija tal-iżvilupp lokali/reġjonali

| 3. | jinbiegħ lill-konsumatur permezz tal- possibbli, raġjonevoli u effiċjenti: li jgħaddi biss minn a. il-produttur jew l-organizzazzjoni tal-produtturi stabbilita lokalment, b. il-parti jew il-kooperattiva ta' partijiet responsabbli għall-provvista u d-domanda, u c. il-konsumatur |
| --- | --- |

3.

jinbiegħ lill-konsumatur permezz tal- possibbli, raġjonevoli u effiċjenti: li jgħaddi biss minn a. il-produttur jew l-organizzazzjoni tal-produtturi stabbilita lokalment, b. il-parti jew il-kooperattiva ta' partijiet responsabbli għall-provvista u d-domanda, u c. il-konsumatur

| 4. | jista’ jinbiegħ f’ lokali jew f’suq fil-miftuħ abbażi ta' kuntratt lokali, iżda ma jistax jinbiegħ – taħt it-tikketta ta' Ikel Lokali – lil dipartiment ċentrali li jixtri prodotti għall-bejgħ bl-imnut |
| --- | --- |

4.

jista’ jinbiegħ f’ lokali jew f’suq fil-miftuħ abbażi ta' kuntratt lokali, iżda ma jistax jinbiegħ – taħt it-tikketta ta' Ikel Lokali – lil dipartiment ċentrali li jixtri prodotti għall-bejgħ bl-imnut

| 5. | huwa mmirat lejn konsumaturi b’wieħed jew iżjed bħat-togħma, il-freskezza, il-kwalità tajba, il-motivazzjoni kulturali, it-tradizzjoni lokali, l-ispeċjalità lokali, il-benesseri tal-annimali, il-valur ambjentali, l-aspetti tas-saħħa jew ċirkostanzi ta' produzzjoni sostenibbli |
| --- | --- |

5.

huwa mmirat lejn konsumaturi b’wieħed jew iżjed bħat-togħma, il-freskezza, il-kwalità tajba, il-motivazzjoni kulturali, it-tradizzjoni lokali, l-ispeċjalità lokali, il-benesseri tal-annimali, il-valur ambjentali, l-aspetti tas-saħħa jew ċirkostanzi ta' produzzjoni sostenibbli

| 6. | jinbiegħ kemm jista’ jkun , sakemm dan ikun raġonevoli u effiċjenti: il-varjabbli tad-distanza huma differenti skont il-prodott, ir-reġjun u ċ-ċirkostanza iżda meta tagħsarhom iwasslu għal kwistjoni waħda kruċjali: jekk il-punt fejn jinbiegħ il-prodott huwa l-eqreb li għandu aċċess għalih il-konsumatur (dan jista’ jvarja minn kilometru sa ħamsin) |
| --- | --- |

6.

jinbiegħ kemm jista’ jkun , sakemm dan ikun raġonevoli u effiċjenti: il-varjabbli tad-distanza huma differenti skont il-prodott, ir-reġjun u ċ-ċirkostanza iżda meta tagħsarhom iwasslu għal kwistjoni waħda kruċjali: jekk il-punt fejn jinbiegħ il-prodott huwa l-eqreb li għandu aċċess għalih il-konsumatur (dan jista’ jvarja minn kilometru sa ħamsin)

| 7. | huwa konness mas-; |
| --- | --- |

7.

huwa konness mas-;

| 34. | il-katina qasira msemmija hawn fuq tista’ tiġi kkategorizzata kif ġej:






  — | produtturi bħala konsumaturi, fejn il-konsumaturi jkabbru l-prodotti tagħhom stess; |
| --- | --- | --- |

34.

il-katina qasira msemmija hawn fuq tista’ tiġi kkategorizzata kif ġej:

—

produtturi bħala konsumaturi, fejn il-konsumaturi jkabbru l-prodotti tagħhom stess;

| — | is-sħubijiet bejn il-produtturi u l-konsumaturi, fejn il-konsumaturi jaqsmu r-riskji u l-profitti mill-produzzjoni mal-produttur(i) u fejn ftehim bil-miktub jirregola l-bejgħ dirett tal-prodott; |
| --- | --- |

—

is-sħubijiet bejn il-produtturi u l-konsumaturi, fejn il-konsumaturi jaqsmu r-riskji u l-profitti mill-produzzjoni mal-produttur(i) u fejn ftehim bil-miktub jirregola l-bejgħ dirett tal-prodott;

| — | il-bejgħ dirett mill-produttur lill-konsumatur mingħajr ftehimiet preliminarji bejn iż-żewġ kategoriji, kif inhu l-każ tal-bejgħ fis-swieq tal-bdiewa, is-swieq lokali fil-miftuħ regolari jew okkażjonali u l-bejgħ dirett mir-razzett; |
| --- | --- |

—

il-bejgħ dirett mill-produttur lill-konsumatur mingħajr ftehimiet preliminarji bejn iż-żewġ kategoriji, kif inhu l-każ tal-bejgħ fis-swieq tal-bdiewa, is-swieq lokali fil-miftuħ regolari jew okkażjonali u l-bejgħ dirett mir-razzett;

| — | il-bejgħ tal-produtturi permezz ta' ħwienet lokali jew mekkaniżmi ta' bejgħ kollettiv, inkluż il-bejgħ permezz ta' pjattaformi ġodda bħal portali ta' bejgħ fuq l-internet, li jippermettu forniment iktar dirett jew iktar faċli tal-prodott lill-konsumatur aħħari milli permezz tal-mezzi tradizzjonali; |
| --- | --- |

—

il-bejgħ tal-produtturi permezz ta' ħwienet lokali jew mekkaniżmi ta' bejgħ kollettiv, inkluż il-bejgħ permezz ta' pjattaformi ġodda bħal portali ta' bejgħ fuq l-internet, li jippermettu forniment iktar dirett jew iktar faċli tal-prodott lill-konsumatur aħħari milli permezz tal-mezzi tradizzjonali;

| 35. | sistema tal-Ikel Lokali:






  1. | hija sistema min-Negozju għall-Konsumatur (Business to Consumer); |
| --- | --- | --- |

35.

sistema tal-Ikel Lokali:

1.

hija sistema min-Negozju għall-Konsumatur (Business to Consumer);

| 2. | fiha prodotti li jiġu prodotti lokalment fir-reġjun tal-oriġini jew f’reġjun li jieħu sehem f’kooperattiva ta' reġjuni tal-oriġini; |
| --- | --- |

2.

fiha prodotti li jiġu prodotti lokalment fir-reġjun tal-oriġini jew f’reġjun li jieħu sehem f’kooperattiva ta' reġjuni tal-oriġini;

| 3. | hija sistema ta' proċessi interkonnessi, fejn il-produtturi jibnu kuntatt ma' a. il-konsumaturi u b. is-soċjetà, jiġifieri l-ambjent u l-ekonomija reġjonali; |
| --- | --- |

3.

hija sistema ta' proċessi interkonnessi, fejn il-produtturi jibnu kuntatt ma' a. il-konsumaturi u b. is-soċjetà, jiġifieri l-ambjent u l-ekonomija reġjonali;

| 4. | tikkonsisti f’bosta komponenti fuq diversi livelli, mill-livell tar-razzett għal-livell interreġjonali, inkluż il-produzzjoni u l-proċessar tal-ikel, il-kummerċjalizzazzjoni u l-promozzjoni, il-marka u t-tikkettar, il-parteċipazzjoni tal-konsumatur u tas-soċjetà, il-forniment ta' prodotti pubbliċi li jakkumpanjawhom, id-distribuzzjoni u t-trasport, miżuri tas-saħħa u tas-sigurtà tal-ikel, il-ġestjoni tal-iskart u l-aspetti tal-enerġija, tat-taħriġ u l-edukazzjoni; |
| --- | --- |

4.

tikkonsisti f’bosta komponenti fuq diversi livelli, mill-livell tar-razzett għal-livell interreġjonali, inkluż il-produzzjoni u l-proċessar tal-ikel, il-kummerċjalizzazzjoni u l-promozzjoni, il-marka u t-tikkettar, il-parteċipazzjoni tal-konsumatur u tas-soċjetà, il-forniment ta' prodotti pubbliċi li jakkumpanjawhom, id-distribuzzjoni u t-trasport, miżuri tas-saħħa u tas-sigurtà tal-ikel, il-ġestjoni tal-iskart u l-aspetti tal-enerġija, tat-taħriġ u l-edukazzjoni;

L-introduzzjoni u l-iżvilupp ta' Skema tal-Ikel Lokali u ta' Sistemi tal-Ikel Lokali

| 36. | f’linji gwida strateġiċi futuri għall-iżvilupp rurali, il-Kummissjoni Ewropea tista’ tissuġġerixxi li l-Istati Membri għandhom jikkunsidraw l-objettivi għall-iżvilupp ta' sistemi tal-ikel lokali fl-Istrateġija tal-Iżvilupp Rurali tagħhom, li jiġu implimentati mill-awtoritajiet lokali u reġjonali bl-appoġġ mill-UE u l-awtoritajiet nazzjonali; |
| --- | --- |

36.

f’linji gwida strateġiċi futuri għall-iżvilupp rurali, il-Kummissjoni Ewropea tista’ tissuġġerixxi li l-Istati Membri għandhom jikkunsidraw l-objettivi għall-iżvilupp ta' sistemi tal-ikel lokali fl-Istrateġija tal-Iżvilupp Rurali tagħhom, li jiġu implimentati mill-awtoritajiet lokali u reġjonali bl-appoġġ mill-UE u l-awtoritajiet nazzjonali;

| 37. | sistema tal-ikel lokali hija moqdija l-aħjar b’approċċ fi sħubija, u għaldaqstant għandu jiġi appoġġjat it-twaqqif tas-sħubijiet, inklużi l-konsumaturi; |
| --- | --- |

37.

sistema tal-ikel lokali hija moqdija l-aħjar b’approċċ fi sħubija, u għaldaqstant għandu jiġi appoġġjat it-twaqqif tas-sħubijiet, inklużi l-konsumaturi;

| 38. | sistema tal-ikel lokali tista’ tiġi żviluppata b’suċċess biss meta titqies b’mod iktar komprensiv u integrat, bħala parti mill-proċessi ta' żvilupp lokali jew reġjonali usa’, u meta tifforma parti integrali minn politika tal-awtoritajiet lokali u reġjonali li tkun proattiva, inkluża l-politika dwar l-ippjanar spazjali. Sabiex l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu appoġġjati f’dan, ikunu milqugħa bi pjaċir mudelli ta' strateġija u ta' pjan direzzjonali. Din is-sistema tista’ tinkludi strateġija tal-ippjanar tal-użu tal-art f’żoni li huma partikolarment soġġetti għal pressjoni urbana sabiex il-produtturi l-ġodda jitħeġġu jibbażaw in-negozju tagħhom hemm; |
| --- | --- |

38.

sistema tal-ikel lokali tista’ tiġi żviluppata b’suċċess biss meta titqies b’mod iktar komprensiv u integrat, bħala parti mill-proċessi ta' żvilupp lokali jew reġjonali usa’, u meta tifforma parti integrali minn politika tal-awtoritajiet lokali u reġjonali li tkun proattiva, inkluża l-politika dwar l-ippjanar spazjali. Sabiex l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu appoġġjati f’dan, ikunu milqugħa bi pjaċir mudelli ta' strateġija u ta' pjan direzzjonali. Din is-sistema tista’ tinkludi strateġija tal-ippjanar tal-użu tal-art f’żoni li huma partikolarment soġġetti għal pressjoni urbana sabiex il-produtturi l-ġodda jitħeġġu jibbażaw in-negozju tagħhom hemm;

| 39. | l-awtoritajiet lokali u reġjonali jistgħu jkunu responsabbli wkoll għall-approvazzjoni tar-reġistrazzjoni tal-prodotti tal-ikel lokali, fejn il-prodotti rreġistrati jingħataw il-permess jużaw il-logo ta' “Prodott Lokali” u jwettqu attivitajiet ta' monitoraġġ. Jistgħu jagħmlu dan permezz ta' kooperazzjoni mill-qrib mal-partijiet interessati reġjonali, ngħidu aħna ma' xi grupp LEADER, organizzazzjoni tal-bdiewa jew kamra tal-kummerċ. Ir-riżultati jistgħu jiġu kkomunikati, immonitorjati u aġġornati min-Netwerk Ewropew għall-Iżvilupp Rurali; |
| --- | --- |

39.

l-awtoritajiet lokali u reġjonali jistgħu jkunu responsabbli wkoll għall-approvazzjoni tar-reġistrazzjoni tal-prodotti tal-ikel lokali, fejn il-prodotti rreġistrati jingħataw il-permess jużaw il-logo ta' “Prodott Lokali” u jwettqu attivitajiet ta' monitoraġġ. Jistgħu jagħmlu dan permezz ta' kooperazzjoni mill-qrib mal-partijiet interessati reġjonali, ngħidu aħna ma' xi grupp LEADER, organizzazzjoni tal-bdiewa jew kamra tal-kummerċ. Ir-riżultati jistgħu jiġu kkomunikati, immonitorjati u aġġornati min-Netwerk Ewropew għall-Iżvilupp Rurali;

| 40. | sistema indipendenti ta' monitoraġġ għandha tinkludi l-prinċipji li ġejjin:






  — | l-evalwazzjoni bbażata fuq ir-rekwiżiti għall-aċċess għall-Iskema ta' Kwalità tal-Prodott Lokali għandha tinvolvi kemm il-prodott kif ukoll l-intrapriża tal-biedja kkonċernata, u preferibbilment għandha titwettaq minn kummissjoni reġjonali; |
| --- | --- | --- |

40.

sistema indipendenti ta' monitoraġġ għandha tinkludi l-prinċipji li ġejjin:

—

l-evalwazzjoni bbażata fuq ir-rekwiżiti għall-aċċess għall-Iskema ta' Kwalità tal-Prodott Lokali għandha tinvolvi kemm il-prodott kif ukoll l-intrapriża tal-biedja kkonċernata, u preferibbilment għandha titwettaq minn kummissjoni reġjonali;

| — | l-assistenza teknika u l-informazzjoni għall-produtturi dwar l-opportunitajiet kummerċjali u l-kundizzjonijiet tekniċi jekk jingħaqdu mas-sistemi; |
| --- | --- |

—

l-assistenza teknika u l-informazzjoni għall-produtturi dwar l-opportunitajiet kummerċjali u l-kundizzjonijiet tekniċi jekk jingħaqdu mas-sistemi;

| — | tul is-snin għandhom isiru verifiki permezz ta' stħarriġ, billi l-prodotti, l-intrapriżi u l-imsieħba fil-katina tal-provvista kollha jkunu soġġetti għal spezzjonijiet regolari bl-appoġġ ukoll tal-assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi; |
| --- | --- |

—

tul is-snin għandhom isiru verifiki permezz ta' stħarriġ, billi l-prodotti, l-intrapriżi u l-imsieħba fil-katina tal-provvista kollha jkunu soġġetti għal spezzjonijiet regolari bl-appoġġ ukoll tal-assoċjazzjonijiet tal-konsumaturi;

| — | spezzjonijiet jistgħu jwasslu għat-tneħħija ta' prodott mill-iskema; |
| --- | --- |

—

spezzjonijiet jistgħu jwasslu għat-tneħħija ta' prodott mill-iskema;

| — | li konsumatur jiġi mqarraq għandu jitqies bħala reat; |
| --- | --- |

—

li konsumatur jiġi mqarraq għandu jitqies bħala reat;

| 41. | il-ħarsien tal-proprjetà intellettwali ta' prodotti rikonoxxuti għandu jiġi żgurat fis-suq intern, bl-Istati Membri jkunu mistennija jintervjenu, fejn meħtieġ; |
| --- | --- |

41.

il-ħarsien tal-proprjetà intellettwali ta' prodotti rikonoxxuti għandu jiġi żgurat fis-suq intern, bl-Istati Membri jkunu mistennija jintervjenu, fejn meħtieġ;

| 42. | fil-każ ta' żvilupp kummerċjali jew is-serq tar-reputazzjoni ta' prodott, il-Prodotti tal-Ikel Lokali għandhom ikunu permess jevolvu lejn livell ogħla ta' protezzjoni, permezz tal-għarfien tal-kategoriji IĠP, DPO, STG jew GBO; |
| --- | --- |

42.

fil-każ ta' żvilupp kummerċjali jew is-serq tar-reputazzjoni ta' prodott, il-Prodotti tal-Ikel Lokali għandhom ikunu permess jevolvu lejn livell ogħla ta' protezzjoni, permezz tal-għarfien tal-kategoriji IĠP, DPO, STG jew GBO;

Il-kejl u l-għodod meħtieġa fil-livell tal-UE

| 43. | minn perspettiva amministrattiva, finanzjarja u ekonomika hemm interess qawwi li jiġi propost strument Ewropew ġdid imfassal speċifikament biex jidentifika u jappoġġja l-Prodotti tal-Ikel Lokali; |
| --- | --- |

43.

minn perspettiva amministrattiva, finanzjarja u ekonomika hemm interess qawwi li jiġi propost strument Ewropew ġdid imfassal speċifikament biex jidentifika u jappoġġja l-Prodotti tal-Ikel Lokali;

| 44. | għandhom jittieħdu miżuri, li mil-lat tat-tipoloġija, jirriferu għal:






  — | il-ħolqien ta' ambjent favorevoli, li jirrikjedi għodod bħat-tfassil ta' qafas leġislattiv, qafas istituzzjonali, qafas ta' politika, ir-riċerka, it-taħriġ u l-edukazzjoni; |
| --- | --- | --- |

44.

għandhom jittieħdu miżuri, li mil-lat tat-tipoloġija, jirriferu għal:

—

il-ħolqien ta' ambjent favorevoli, li jirrikjedi għodod bħat-tfassil ta' qafas leġislattiv, qafas istituzzjonali, qafas ta' politika, ir-riċerka, it-taħriġ u l-edukazzjoni;

| — | interventi fil-katina tal-provvista tal-ikel, permezz ta' għodod bħaċ-ċertifikazzjoni, il-kummerċjalizzazzjoni, il-promozzjoni, is-sħubijiet bejn il-pubbliku u l-privat u l-akkwist pubbliku; |
| --- | --- |

—

interventi fil-katina tal-provvista tal-ikel, permezz ta' għodod bħaċ-ċertifikazzjoni, il-kummerċjalizzazzjoni, il-promozzjoni, is-sħubijiet bejn il-pubbliku u l-privat u l-akkwist pubbliku;

| — | proġetti pilota u/jew l-applikazzjoni usa’ tagħhom, bl-appoġġ ta' testijiet u inizjattivi ta' dimostrazzjoni u t-tkattir u r-replikazzjoni tagħhom; |
| --- | --- |

—

proġetti pilota u/jew l-applikazzjoni usa’ tagħhom, bl-appoġġ ta' testijiet u inizjattivi ta' dimostrazzjoni u t-tkattir u r-replikazzjoni tagħhom;

| — | fondi, permezz ta' finanzjar Ewropew, nazzjonali, reġjonali jew lokali; |
| --- | --- |

—

fondi, permezz ta' finanzjar Ewropew, nazzjonali, reġjonali jew lokali;

Għaldaqstant:

| 45. | lUE għandha tadotta definizzjonijiet ta' “Prodotti tal-Ikel Lokali” u “Sistemi tal-Ikel Lokali”; |
| --- | --- |

45.

lUE għandha tadotta definizzjonijiet ta' “Prodotti tal-Ikel Lokali” u “Sistemi tal-Ikel Lokali”;

| 46. | l-UE għandha tintroduċi logo ġdid u tidentifika identità komuni permezz ta' simbolu u skemi għall-prodotti lokali, li tiżdied mar-regolament dwar il-Politika tal-Kwalità tal-Prodott Agrikolu. L-użu tat-tikketta tal-UE huwa fuq bażi volontarja. It-tikketti tal-kwalità eżistenti tal-Istati Membri u r-reġjuni jibqgħu validi u jistgħu jibqgħu jintużaw. Kull Stat Membru jibqa’ jkollu d-dritt li jintroduċi tikketti tal-kwalità proprji fi ħdan ir-reġjuni jew l-entitajiet sottonazzjonali tiegħu; |
| --- | --- |

46.

l-UE għandha tintroduċi logo ġdid u tidentifika identità komuni permezz ta' simbolu u skemi għall-prodotti lokali, li tiżdied mar-regolament dwar il-Politika tal-Kwalità tal-Prodott Agrikolu. L-użu tat-tikketta tal-UE huwa fuq bażi volontarja. It-tikketti tal-kwalità eżistenti tal-Istati Membri u r-reġjuni jibqgħu validi u jistgħu jibqgħu jintużaw. Kull Stat Membru jibqa’ jkollu d-dritt li jintroduċi tikketti tal-kwalità proprji fi ħdan ir-reġjuni jew l-entitajiet sottonazzjonali tiegħu;

| 47. | l-UE tista’ titlob lin-Netwerk Ewropew għall-Iżvilupp Rurali biex jistabbilixxi bażi ta' data onlajn għal prodotti reġistrati; |
| --- | --- |

47.

l-UE tista’ titlob lin-Netwerk Ewropew għall-Iżvilupp Rurali biex jistabbilixxi bażi ta' data onlajn għal prodotti reġistrati;

| 48. | l-UE tista’ titlob lin-Netwerk Ewropew għall-Iżvilupp Rurali biex jistabbilixxi bażi ta' data onlajn għal sistemi tal-ikel lokali li diġà jeżistu, biex b’hekk il-partijiet interessati jkunu jistgħu joħorġu tagħrif dwar l-aqwa prattiki; |
| --- | --- |

48.

l-UE tista’ titlob lin-Netwerk Ewropew għall-Iżvilupp Rurali biex jistabbilixxi bażi ta' data onlajn għal sistemi tal-ikel lokali li diġà jeżistu, biex b’hekk il-partijiet interessati jkunu jistgħu joħorġu tagħrif dwar l-aqwa prattiki;

| 49. | l-UE tista’ tintroduċi skema ta' kummerċjalizzazzjoni diretta għall-prodotti lokali rreġistrati, li tiġi implimentata mill-Istati Membri fil-livell lokali u reġjonali. Din is-skema għandha tinkludi appoġġ għall-promozzjoni tal-prodotti tal-ikel lokali u tista’ titqiegħda taħt l-assi 1 tat-tieni pilastru tal-PAK, il-Politika tal-Iżvilupp Rurali; |
| --- | --- |

49.

l-UE tista’ tintroduċi skema ta' kummerċjalizzazzjoni diretta għall-prodotti lokali rreġistrati, li tiġi implimentata mill-Istati Membri fil-livell lokali u reġjonali. Din is-skema għandha tinkludi appoġġ għall-promozzjoni tal-prodotti tal-ikel lokali u tista’ titqiegħda taħt l-assi 1 tat-tieni pilastru tal-PAK, il-Politika tal-Iżvilupp Rurali;

| 50. | l-UE tista’ tiżviluppa miżura biex tgħin lill-awtoritajiet lokali u reġjonali, lill-assoċjazzjonijiet tal-produtturi jew il-kollettivi tal-assoċjazzjonijiet tal-produtturi biex jibdew sistema tal-ikel lokali, li tinvolvi l-appoġġ għall-attivitajiet imsemmijia taħt id-definizzjonijiet proposti, inklużi investimenti relatati. Din il-miżura tista’ titqiegħed taħt l-assi 1 u/jew 3 jew il-programmi LEADER tal-Politika tal-Iżvilupp Rurali; |
| --- | --- |

50.

l-UE tista’ tiżviluppa miżura biex tgħin lill-awtoritajiet lokali u reġjonali, lill-assoċjazzjonijiet tal-produtturi jew il-kollettivi tal-assoċjazzjonijiet tal-produtturi biex jibdew sistema tal-ikel lokali, li tinvolvi l-appoġġ għall-attivitajiet imsemmijia taħt id-definizzjonijiet proposti, inklużi investimenti relatati. Din il-miżura tista’ titqiegħed taħt l-assi 1 u/jew 3 jew il-programmi LEADER tal-Politika tal-Iżvilupp Rurali;

| 51. | l-UE tista’ tinkludi wkoll opportunitajiet għal sistemi tal-ikel lokali f’fondi oħrajn, bħall-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, INTERREG, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Programmi Qafas tar-Riċerka; |
| --- | --- |

51.

l-UE tista’ tinkludi wkoll opportunitajiet għal sistemi tal-ikel lokali f’fondi oħrajn, bħall-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, INTERREG, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Programmi Qafas tar-Riċerka;

| 52. | il-produzzjoni u d-distribuzzjoni kollha għandhom ikunu regolati skont il-leġislazzjoni dwar l-ikel u regolamenti obbligatorji ta' iġjene, sabiex tiġi ggarantita s-saħħa u s-sigurtà tal-ikel. Madankollu, billi prodotti tal-ikel lokali ta' spiss ma jiġux prodotti f’kuntest industrijali jew b’metodi industrijali, l-appoġġ pubbliku jista’ jinvolvi wkoll soluzzjonijiet alternattivi; |
| --- | --- |

52.

il-produzzjoni u d-distribuzzjoni kollha għandhom ikunu regolati skont il-leġislazzjoni dwar l-ikel u regolamenti obbligatorji ta' iġjene, sabiex tiġi ggarantita s-saħħa u s-sigurtà tal-ikel. Madankollu, billi prodotti tal-ikel lokali ta' spiss ma jiġux prodotti f’kuntest industrijali jew b’metodi industrijali, l-appoġġ pubbliku jista’ jinvolvi wkoll soluzzjonijiet alternattivi;

Il-potenzjal tal-akkwist pubbliku

| 53. | l-akkwist pubbliku jinvolvi sa 16 % tal-prodott gross domestiku tal-UE. L-Artikolu 6 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea (1997) jirrikjedi l-integrazzjoni tal-objettivi ambjentali u soċjali kollha fil-politiki tal-UE. L-akkwist pubbliku jista’ jkun, simultanjament, akkwist sostenibbli, meta jintuża biex jappoġġja objettivi soċjali, ekonomiċi u ambjentali usa’ b’modi li joffru benefiċċji fit-tul. Minn dan il-lat, il-poter enormi tal-gvern biex jonfoq jista’ jintuża bħala lieva għall-iżvilupp tas-sistemi tal-ikel lokali; |
| --- | --- |

53.

l-akkwist pubbliku jinvolvi sa 16 % tal-prodott gross domestiku tal-UE. L-Artikolu 6 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea (1997) jirrikjedi l-integrazzjoni tal-objettivi ambjentali u soċjali kollha fil-politiki tal-UE. L-akkwist pubbliku jista’ jkun, simultanjament, akkwist sostenibbli, meta jintuża biex jappoġġja objettivi soċjali, ekonomiċi u ambjentali usa’ b’modi li joffru benefiċċji fit-tul. Minn dan il-lat, il-poter enormi tal-gvern biex jonfoq jista’ jintuża bħala lieva għall-iżvilupp tas-sistemi tal-ikel lokali;

| 54. | id-Direttiva 2004/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-31 ta' Marzu 2004 dwar il-koordinazzjoni ta' proċeduri għall-għoti ta' kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet, provvisti u servizzi jgħid li l-prinċipju tal-libertà tal-moviment tal-prodotti jrid jiġi rispettat il-ħin kollu, li jfisser li fornituri lokali ma jistgħux jingħataw vantaġġ; |
| --- | --- |

54.

id-Direttiva 2004/18/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-31 ta' Marzu 2004 dwar il-koordinazzjoni ta' proċeduri għall-għoti ta' kuntratti pubbliċi għal xogħlijiet, provvisti u servizzi jgħid li l-prinċipju tal-libertà tal-moviment tal-prodotti jrid jiġi rispettat il-ħin kollu, li jfisser li fornituri lokali ma jistgħux jingħataw vantaġġ;

| 55. | madankollu, ir-regolament jippermetti li kundizzjonijiet u kriterji speċifiċi jiġu inkorporati fis-sejħiet għal offerti meta dawn jirrigwardaw kuntratti pubbliċi tal-provvista, li jistgħu jinkludu aspetti u fatturi partikolari bħall-freskezza u ċ-ċirkostanzi tal-produzzjoni; |
| --- | --- |

55.

madankollu, ir-regolament jippermetti li kundizzjonijiet u kriterji speċifiċi jiġu inkorporati fis-sejħiet għal offerti meta dawn jirrigwardaw kuntratti pubbliċi tal-provvista, li jistgħu jinkludu aspetti u fatturi partikolari bħall-freskezza u ċ-ċirkostanzi tal-produzzjoni;

| 56. | din il-possibilità tippermetti li jintgħażlu fornituri lokali. Minkejja dan, il-Kummissjoni Ewropea hija mitluba tesplora jekk l-Artikolu 26 tar-Regolament jistax jiġi emendat biex “prodott lokalment” isir kriterju tal-għażla standard f’offerti għall-provvista tal-ikel għal, ngħidu aħna, l-iskejjel, iċ-ċentri tal-kura u l-faċilitajiet pubbliċi; |
| --- | --- |

56.

din il-possibilità tippermetti li jintgħażlu fornituri lokali. Minkejja dan, il-Kummissjoni Ewropea hija mitluba tesplora jekk l-Artikolu 26 tar-Regolament jistax jiġi emendat biex “prodott lokalment” isir kriterju tal-għażla standard f’offerti għall-provvista tal-ikel għal, ngħidu aħna, l-iskejjel, iċ-ċentri tal-kura u l-faċilitajiet pubbliċi;

| 57. | il-Kummissjoni qed tintalab tqassam kemm jista’ jkun informazzjoni dwar il-possibbiltajiet li diġà jeżistu; |
| --- | --- |

57.

il-Kummissjoni qed tintalab tqassam kemm jista’ jkun informazzjoni dwar il-possibbiltajiet li diġà jeżistu;

| 58. | il-Kummissjoni qed tintalab tieħu l-opportunità offruta mill-att il-ġdid għas-suq uniku sabiex tiċċara d-dispożizzjonijiet eżistenti u biex tissemplifikahom f’approċċ li jiffaċilita ċ-ċirkostanzi għall-awtoritajiet pubbliċi lokali u l-fornituri lokali tagħhom. |
| --- | --- |

58.

il-Kummissjoni qed tintalab tieħu l-opportunità offruta mill-att il-ġdid għas-suq uniku sabiex tiċċara d-dispożizzjonijiet eżistenti u biex tissemplifikahom f’approċċ li jiffaċilita ċ-ċirkostanzi għall-awtoritajiet pubbliċi lokali u l-fornituri lokali tagħhom.

Brussell, 27 ta’ Jannar 2011.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Mercedes BRESSO

---

(1)  CdR 54/96 fin (mhux disponibbli bil-Malti).

1

---

| 2.4.2011 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 104/7 |
| --- | --- | --- | --- |

2.4.2011

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 104/7

---

Opinjoni fuq inizjattiva proprja tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Perspettivi ġodda għar-reviżjoni tar-Regolament REKT”

2011/C 104/02

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jenfasizza li l-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali tikkontribwixxi sabiex l-Unjoni, l-Istati Membri kollha tagħha u l-entitajiet territorjali tagħha jkunu ppreparati tajjeb biex jiffaċċjaw l-isfidi tal-globalizzazzjoni għall-Ewropa u jipprevenu telf potenzjali tal-influwenza; |
| --- | --- |

—

jenfasizza li l-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali tikkontribwixxi sabiex l-Unjoni, l-Istati Membri kollha tagħha u l-entitajiet territorjali tagħha jkunu ppreparati tajjeb biex jiffaċċjaw l-isfidi tal-globalizzazzjoni għall-Ewropa u jipprevenu telf potenzjali tal-influwenza;

| — | jikkonkludi li r-REKT jista' jkun ir-risposta legali Komunitarja għall-istituzzjonalizzazzjoni tal-kooperazzjoni territorjali fi ħdan l-Unjoni, mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li l-korpi territorjali Ewropej jagħżlu b'mod ħieles forom u formoli alternattivi oħra, b'natura legali jew mingħajrha, għalkemm dawn ma jkunux ġenwinament Komunitarji iżda internazzjonali; |
| --- | --- |

—

jikkonkludi li r-REKT jista' jkun ir-risposta legali Komunitarja għall-istituzzjonalizzazzjoni tal-kooperazzjoni territorjali fi ħdan l-Unjoni, mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li l-korpi territorjali Ewropej jagħżlu b'mod ħieles forom u formoli alternattivi oħra, b'natura legali jew mingħajrha, għalkemm dawn ma jkunux ġenwinament Komunitarji iżda internazzjonali;

| — | iqis li r-REKT joffru perspettivi interessanti bħala “laboratorji” tal-governanza f'diversi livelli, huwa wkoll favorevoli għall-introduzzjoni ta' programm speċifiku b'finanzjament Komunitarju, allokat mill-ERDF, li jista' jagħti kontribut għall-ħolqien ta' REKT ġodda jew il-konverżjoni ta' proġetti prospettivi ta' kooperazzjoni ġestiti bl-użu ta' strutturi konvenzjonali; |
| --- | --- |

—

iqis li r-REKT joffru perspettivi interessanti bħala “laboratorji” tal-governanza f'diversi livelli, huwa wkoll favorevoli għall-introduzzjoni ta' programm speċifiku b'finanzjament Komunitarju, allokat mill-ERDF, li jista' jagħti kontribut għall-ħolqien ta' REKT ġodda jew il-konverżjoni ta' proġetti prospettivi ta' kooperazzjoni ġestiti bl-użu ta' strutturi konvenzjonali;

| — | jemmen li wieħed għandu jfakkar lill-awtoritajiet li jiġġestixxu l-programmi u jispeċifika b'mod ċar fir-Regolament (KE) Nru 1082/2006 li ser jiġi rivedut fil-futur li qatt m'għandha ssir diskriminazzjoni kontra r-REKT li jikkompetu f'dawn l-inizjattivi, appalti u programmi Komunitarji, fuq kollox meta wieħed iqis li l-eżistenza tar-REKT fiha nnifisha hija prova tar-realtà ta' sħubija Ewropea permanenti u tissodisfa l-eżiġenzi transnazzjonali abitwali; |
| --- | --- |

—

jemmen li wieħed għandu jfakkar lill-awtoritajiet li jiġġestixxu l-programmi u jispeċifika b'mod ċar fir-Regolament (KE) Nru 1082/2006 li ser jiġi rivedut fil-futur li qatt m'għandha ssir diskriminazzjoni kontra r-REKT li jikkompetu f'dawn l-inizjattivi, appalti u programmi Komunitarji, fuq kollox meta wieħed iqis li l-eżistenza tar-REKT fiha nnifisha hija prova tar-realtà ta' sħubija Ewropea permanenti u tissodisfa l-eżiġenzi transnazzjonali abitwali;

| — | jilqa' b'sodisfazzjon id-deċiżjoni li ħa l-Bureau tal-KtR fis-26 ta' Jannar 2011 li jwaqqaf pjattaforma tar-REKT tal-Kumitat tar-Reġjuni, li fi ħdanha tista' titwettaq valutazzjoni permanenti tal-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1082/2006 u tal-progress prattiku tagħhom. |
| --- | --- |

—

jilqa' b'sodisfazzjon id-deċiżjoni li ħa l-Bureau tal-KtR fis-26 ta' Jannar 2011 li jwaqqaf pjattaforma tar-REKT tal-Kumitat tar-Reġjuni, li fi ħdanha tista' titwettaq valutazzjoni permanenti tal-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1082/2006 u tal-progress prattiku tagħhom.

| Relatur | : | is-Sur Alberto Núñez Feijóo (ES/PPE), President tal-Gvern awtonomu ta' Galicia |
| --- | --- | --- |

Relatur

:

is-Sur Alberto Núñez Feijóo (ES/PPE), President tal-Gvern awtonomu ta' Galicia

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA' POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Kummenti ġenerali

| 1. | jinnota li r-Raggruppament Ewropew ta' Kooperazzjoni Territorjali (REKT) huwa tip ġdid ta' persuna legali maħluqa mil-liġi Komunitarja bir-Regolament KE Nru 1082/2006 (1); skont l-Artikolu 18 tiegħu, kellu jidħol fis-seħħ fl-1 ta' Awwissu 2006 u kellu jiġi applikat qabel l-1 ta' Awwissu 2007, bl-eċċezzjoni tal-Artikolu 16 tiegħu, li għandu jkun applikabbli mill-1 ta' Awwissu 2006, fir-rigward tal-adozzjoni mill-Istati Membri tad-dispożizzjonijiet adegwati biex tiġi ggarantita l-applikazzjoni effettiva ta' dan ir-Regolament; |
| --- | --- |

1.

jinnota li r-Raggruppament Ewropew ta' Kooperazzjoni Territorjali (REKT) huwa tip ġdid ta' persuna legali maħluqa mil-liġi Komunitarja bir-Regolament KE Nru 1082/2006 (1); skont l-Artikolu 18 tiegħu, kellu jidħol fis-seħħ fl-1 ta' Awwissu 2006 u kellu jiġi applikat qabel l-1 ta' Awwissu 2007, bl-eċċezzjoni tal-Artikolu 16 tiegħu, li għandu jkun applikabbli mill-1 ta' Awwissu 2006, fir-rigward tal-adozzjoni mill-Istati Membri tad-dispożizzjonijiet adegwati biex tiġi ggarantita l-applikazzjoni effettiva ta' dan ir-Regolament;

| 2. | ifakkar li skont l-Artikolu 17 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, il-Kummissjoni għandha l-kompetenza u r-responsabbiltà li tara li jiġu applikati t-Trattati u l-miżuri adottati mill-istituzzjonijiet b'riżultat ta' dawn, kif ukoll li tissorvelja l-applikazzjoni tal-liġi tal-Unjoni taħt il-kontroll tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

2.

ifakkar li skont l-Artikolu 17 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, il-Kummissjoni għandha l-kompetenza u r-responsabbiltà li tara li jiġu applikati t-Trattati u l-miżuri adottati mill-istituzzjonijiet b'riżultat ta' dawn, kif ukoll li tissorvelja l-applikazzjoni tal-liġi tal-Unjoni taħt il-kontroll tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea;

| 3. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li skont l-Artikolu 17 tar-Regolament KE Nru 1082/2006, “sa l-1 ta' Awwissu 2011, il-Kummissjoni għandha tibgħat lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill rapport dwar l-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament u l-proposti għal emendi, fejn ikun xieraq”; |
| --- | --- |

3.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li skont l-Artikolu 17 tar-Regolament KE Nru 1082/2006, “sa l-1 ta' Awwissu 2011, il-Kummissjoni għandha tibgħat lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill rapport dwar l-applikazzjoni ta' dan ir-Regolament u l-proposti għal emendi, fejn ikun xieraq”;

| 4. | jemmen li, wara l-analiżi mwettqa mill-esperti legali Ewropej u l-kuntrast mar-realtà fl-applikazzjoni tar-Regolament, l-opinjoni fuq inizjattiva proprja ta' dan il-Kumitat huwa ferm siewi sabiex issir dijanjosi dettaljata tat-twaqqif tar-REKT u t-tħaddim prattiku tagħha, li tiffaċilita l-modifiki tar-Regolament (KE) Nru 1082/2006 sabiex dan jiġi adattat għall-bżonnijiet li ħarġu fid-dieher waqt il-ħidma konsultattiva li saret minn qabel mill-Kumitat tar-Reġjuni tal-Unjoni u fl-opinjoni; |
| --- | --- |

4.

jemmen li, wara l-analiżi mwettqa mill-esperti legali Ewropej u l-kuntrast mar-realtà fl-applikazzjoni tar-Regolament, l-opinjoni fuq inizjattiva proprja ta' dan il-Kumitat huwa ferm siewi sabiex issir dijanjosi dettaljata tat-twaqqif tar-REKT u t-tħaddim prattiku tagħha, li tiffaċilita l-modifiki tar-Regolament (KE) Nru 1082/2006 sabiex dan jiġi adattat għall-bżonnijiet li ħarġu fid-dieher waqt il-ħidma konsultattiva li saret minn qabel mill-Kumitat tar-Reġjuni tal-Unjoni u fl-opinjoni;

| 5. | jiġbed l-attenzjoni li t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jpoġġi l-koeżjoni territorjali fuq l-istess livell tal-koeżjoni ekonomika u soċjali u li l-istrument tar-REKT jista' jkun mezz politiku u legali importanti sabiex ikun jista' jiġi implimentat dan il-prinċipju; |
| --- | --- |

5.

jiġbed l-attenzjoni li t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jpoġġi l-koeżjoni territorjali fuq l-istess livell tal-koeżjoni ekonomika u soċjali u li l-istrument tar-REKT jista' jkun mezz politiku u legali importanti sabiex ikun jista' jiġi implimentat dan il-prinċipju;

| 6. | jinnota li mal-objettiv ġdid ta' “koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali”, it-tielet paragrafu tal-Artikolu 174 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jżid li “fost ir-reġjuni konċernati, għandha tingħata attenzjoni partikolari lil żoni rurali, lil żoni milquta minn transizzjoni industrijali, u lil reġjuni li jbatu minn żvantaġġi naturali jew demografiċi gravi u permanenti bħal per eżempju r-reġjuni tat-tramuntana mbiegħda b'densità ta' popolazzjoni baxxa ħafna, u reġjuni insulari, reġjuni transkonfinali u reġjuni muntanjużi”; jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li s'issa r-REKT ġew żviluppati l-iktar f'żoni transkonfinali u, f'livell iktar baxx, fil-gżejjer; |
| --- | --- |

6.

jinnota li mal-objettiv ġdid ta' “koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali”, it-tielet paragrafu tal-Artikolu 174 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jżid li “fost ir-reġjuni konċernati, għandha tingħata attenzjoni partikolari lil żoni rurali, lil żoni milquta minn transizzjoni industrijali, u lil reġjuni li jbatu minn żvantaġġi naturali jew demografiċi gravi u permanenti bħal per eżempju r-reġjuni tat-tramuntana mbiegħda b'densità ta' popolazzjoni baxxa ħafna, u reġjuni insulari, reġjuni transkonfinali u reġjuni muntanjużi”; jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li s'issa r-REKT ġew żviluppati l-iktar f'żoni transkonfinali u, f'livell iktar baxx, fil-gżejjer;

| 7. | ifakkar li l-Artikolu 349 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jsemmi l-każ speċifiku tar-reġjuni mbiegħda u l-ħtieġa li jiġu adottati miżuri adatti għas-sitwazzjoni partikolari tagħhom; |
| --- | --- |

7.

ifakkar li l-Artikolu 349 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jsemmi l-każ speċifiku tar-reġjuni mbiegħda u l-ħtieġa li jiġu adottati miżuri adatti għas-sitwazzjoni partikolari tagħhom;

| 8. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li r-REKT s'issa l-aktar li ġew stabbiliti kienu fir-reġjuni fuq il-fruntieri u, inqas ta' spiss, fir-reġjuni gżejjer; |
| --- | --- |

8.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li r-REKT s'issa l-aktar li ġew stabbiliti kienu fir-reġjuni fuq il-fruntieri u, inqas ta' spiss, fir-reġjuni gżejjer;

| 9. | ifakkar li l-premessi tar-Regolament (KE) Nru 1082/2006 jagħmluha ċara ħafna liema raġunijiet kien hemm għad-deċiżjoni tal-leġislatur tal-Unjoni Ewropea sabiex jieħu pass daqshekk importanti bħall-ħolqien ta' istituzzjoni legali ġdida ta' dan it-tip biex tiġi inkorporata fis-sistema legali tal-Unjoni; l-ewwel nett, żjieda fil-koeżjoni tal-Unjoni billi tiġi ffaċilitata l-kooperazzjoni territorjali; it-tieni nett, tnaqqis tad-diffikultajiet li din il-kooperazzjoni kellha tevita; it-tielet nett, it-tisħiħ tagħha minħabba ż-żjieda fin-numru ta' fruntieri tal-Unjoni, b'konsegwenza tat-tkabbir tagħha; u r-raba' nett, soluzzjoni għall-problema tal-istrutturi legali preċedenti li ma kinux adatti, bħar-Raggruppament Ewropew ta' Interess Ekonomiku, biex il-kooperazzjoni tiġi implimentata fil-qafas tal-objettiv tal-kooperazzjoni territorjali Ewropea (li kienet magħrufa bħala l-inizjattiva INTERREG); |
| --- | --- |

9.

ifakkar li l-premessi tar-Regolament (KE) Nru 1082/2006 jagħmluha ċara ħafna liema raġunijiet kien hemm għad-deċiżjoni tal-leġislatur tal-Unjoni Ewropea sabiex jieħu pass daqshekk importanti bħall-ħolqien ta' istituzzjoni legali ġdida ta' dan it-tip biex tiġi inkorporata fis-sistema legali tal-Unjoni; l-ewwel nett, żjieda fil-koeżjoni tal-Unjoni billi tiġi ffaċilitata l-kooperazzjoni territorjali; it-tieni nett, tnaqqis tad-diffikultajiet li din il-kooperazzjoni kellha tevita; it-tielet nett, it-tisħiħ tagħha minħabba ż-żjieda fin-numru ta' fruntieri tal-Unjoni, b'konsegwenza tat-tkabbir tagħha; u r-raba' nett, soluzzjoni għall-problema tal-istrutturi legali preċedenti li ma kinux adatti, bħar-Raggruppament Ewropew ta' Interess Ekonomiku, biex il-kooperazzjoni tiġi implimentata fil-qafas tal-objettiv tal-kooperazzjoni territorjali Ewropea (li kienet magħrufa bħala l-inizjattiva INTERREG);

| 10. | jinnota li, apparti r-raġunijiet legali, mir-Regolament (KE) Nru 1082/2006 joħroġ ukoll li jista' jkun finanzjarjament u ekonomikament adatt li, fost strumenti oħra ta' kooperazzjoni territorjali, il-programmi jew il-proġetti ta' kooperazzjoni territorjali kkofinanzjati mill-Unjoni jiġu kkanalizzati volontarjament permezz tar-REKT. Fil-każjijiet kollha, il-kriterju fundamentali biex jinkiseb il-kofinanzjament għandu jkun il-kwalità ta' kull proposta ppreżentata; |
| --- | --- |

10.

jinnota li, apparti r-raġunijiet legali, mir-Regolament (KE) Nru 1082/2006 joħroġ ukoll li jista' jkun finanzjarjament u ekonomikament adatt li, fost strumenti oħra ta' kooperazzjoni territorjali, il-programmi jew il-proġetti ta' kooperazzjoni territorjali kkofinanzjati mill-Unjoni jiġu kkanalizzati volontarjament permezz tar-REKT. Fil-każjijiet kollha, il-kriterju fundamentali biex jinkiseb il-kofinanzjament għandu jkun il-kwalità ta' kull proposta ppreżentata;

| 11. | jixtieq jenfasizza li f'dan ir-rigward, l-Artikolu 18 tar-Regolament (KE) Nru 1080/2006 (2) inkorpora dispożizzjoni espliċita sabiex ikun possibbli li r-REKT jiġu ddelegati bl-amministrazzjoni tal-programmi operattivi relatati mal-objettiv tal-kooperazzjoni territorjali, fejn l-Istati Membri jistgħu jikkonferixxulhom ir-responsabbiltajiet tal-awtorità ta' ġestjoni u tas-segretarjat tekniku konġunt. Dawn ir-responsabbiltajiet għandhom ikopru wkoll ir-responsabbiltà finanzjarja fil-konfront tal-Kummissjoni Ewropea; |
| --- | --- |

11.

jixtieq jenfasizza li f'dan ir-rigward, l-Artikolu 18 tar-Regolament (KE) Nru 1080/2006 (2) inkorpora dispożizzjoni espliċita sabiex ikun possibbli li r-REKT jiġu ddelegati bl-amministrazzjoni tal-programmi operattivi relatati mal-objettiv tal-kooperazzjoni territorjali, fejn l-Istati Membri jistgħu jikkonferixxulhom ir-responsabbiltajiet tal-awtorità ta' ġestjoni u tas-segretarjat tekniku konġunt. Dawn ir-responsabbiltajiet għandhom ikopru wkoll ir-responsabbiltà finanzjarja fil-konfront tal-Kummissjoni Ewropea;

| 12. | jindika li, min-naħa tiegħu, ir-Regolament (KE) Nru 1083/2006 (3), fl-Artikolu 3.2(c) jippreċiża li “l-objettiv ta' “kooperazzjoni territorjali Ewropea” għandu jkun immirat lejn it-tisħiħ tal-kooperazzjoni transkonfinali permezz ta' inizjattivi lokali u reġjonali konġunti, it-tisħiħ tal-kooperazzjoni transnazzjonali permezz ta' azzjonijiet li jwasslu għal żvilupp territorjali integrat marbut mal-prijoritajiet tal-Komunità, u t-tisħiħ tal-kooperazzjoni inter-reġjonali u l-iskambju ta' esperjenzi fuq il-livell territorjali xieraq”; |
| --- | --- |

12.

jindika li, min-naħa tiegħu, ir-Regolament (KE) Nru 1083/2006 (3), fl-Artikolu 3.2(c) jippreċiża li “l-objettiv ta' “kooperazzjoni territorjali Ewropea” għandu jkun immirat lejn it-tisħiħ tal-kooperazzjoni transkonfinali permezz ta' inizjattivi lokali u reġjonali konġunti, it-tisħiħ tal-kooperazzjoni transnazzjonali permezz ta' azzjonijiet li jwasslu għal żvilupp territorjali integrat marbut mal-prijoritajiet tal-Komunità, u t-tisħiħ tal-kooperazzjoni inter-reġjonali u l-iskambju ta' esperjenzi fuq il-livell territorjali xieraq”;

| 13. | jissottolinja li, barra minn hekk, mill-Artikoli 7, 38 u artikoli korrespondenti tar-Regolament (KE) Nru 1083/2006, kif ukoll mill-Kapitolu III u mid-dispożizzjonijiet komplementari tar-Regolament (KE) Nru 1080/2006, jinsilet l-għan li l-koeżjoni tiġi assigurata permezz ta' kooperazzjoni territorjali akbar u aħjar fi ħdan l-Unjoni, u li dan jista' jikseb eċċellenza u effiċjenza massima permezz tal-istituzzjonalizzazzjoni tagħha; |
| --- | --- |

13.

jissottolinja li, barra minn hekk, mill-Artikoli 7, 38 u artikoli korrespondenti tar-Regolament (KE) Nru 1083/2006, kif ukoll mill-Kapitolu III u mid-dispożizzjonijiet komplementari tar-Regolament (KE) Nru 1080/2006, jinsilet l-għan li l-koeżjoni tiġi assigurata permezz ta' kooperazzjoni territorjali akbar u aħjar fi ħdan l-Unjoni, u li dan jista' jikseb eċċellenza u effiċjenza massima permezz tal-istituzzjonalizzazzjoni tagħha;

| 14. | jenfasizza li l-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali tikkontribwixxi sabiex l-Unjoni, l-Istati Membri kollha tagħha u l-entitajiet territorjali tagħha jkunu ppreparati tajjeb biex jiffaċċjaw l-isfidi tal-globalizzazzjoni għall-Ewropa u jipprevenu telf potenzjali tal-influwenza; |
| --- | --- |

14.

jenfasizza li l-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali tikkontribwixxi sabiex l-Unjoni, l-Istati Membri kollha tagħha u l-entitajiet territorjali tagħha jkunu ppreparati tajjeb biex jiffaċċjaw l-isfidi tal-globalizzazzjoni għall-Ewropa u jipprevenu telf potenzjali tal-influwenza;

| 15. | jikkonkludi li r-REKT jista' jkun ir-risposta legali Komunitarja għall-istituzzjonalizzazzjoni tal-kooperazzjoni territorjali fi ħdan l-Unjoni, mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li l-korpi territorjali Ewropej jagħżlu b'mod ħieles forom u formoli alternattivi oħra, b'natura legali jew mingħajr, għalkemm dawn ma jkunux ġenwinament Komunitarji iżda internazzjonali; |
| --- | --- |

15.

jikkonkludi li r-REKT jista' jkun ir-risposta legali Komunitarja għall-istituzzjonalizzazzjoni tal-kooperazzjoni territorjali fi ħdan l-Unjoni, mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li l-korpi territorjali Ewropej jagħżlu b'mod ħieles forom u formoli alternattivi oħra, b'natura legali jew mingħajr, għalkemm dawn ma jkunux ġenwinament Komunitarji iżda internazzjonali;

| 16. | iqis li r-REKT joffru perspettivi interessanti bħala “laboratorji” tal-governanza f'diversi livelli, bħal dik li jappella għaliha l-Kumitat tar-Reġjuni fil-White Paper. Fid-dawl tal-kontribut li t-twaqqif tar-REKT jista' jagħti biex jinkisbu l-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020, iqis li r-REKT b'dimensjoni adegwata, bħal dawk li jiżvolġu azzjonijiet makroreġjonali, jistgħu jservu ta' appoġġ għall-ħolqien ta' “kuntratti ta' assoċjazzjoni għall-iżvilupp u l-investiment”, bħal dawk proposti mill-Kummissjoni fil-Komunikazzjoni tagħha dwar ir-reviżjoni tal-baġit tal-UE tad-19 ta' Ottubru 2010, u li huma għodda ta' applikazzjoni tal-Istrateġija Ewropa 2020 iżda li sfortunatament huma limitati għar-relazzjonijiet bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri; |
| --- | --- |

16.

iqis li r-REKT joffru perspettivi interessanti bħala “laboratorji” tal-governanza f'diversi livelli, bħal dik li jappella għaliha l-Kumitat tar-Reġjuni fil-White Paper. Fid-dawl tal-kontribut li t-twaqqif tar-REKT jista' jagħti biex jinkisbu l-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020, iqis li r-REKT b'dimensjoni adegwata, bħal dawk li jiżvolġu azzjonijiet makroreġjonali, jistgħu jservu ta' appoġġ għall-ħolqien ta' “kuntratti ta' assoċjazzjoni għall-iżvilupp u l-investiment”, bħal dawk proposti mill-Kummissjoni fil-Komunikazzjoni tagħha dwar ir-reviżjoni tal-baġit tal-UE tad-19 ta' Ottubru 2010, u li huma għodda ta' applikazzjoni tal-Istrateġija Ewropa 2020 iżda li sfortunatament huma limitati għar-relazzjonijiet bejn il-Kummissjoni u l-Istati Membri;

Applikazzjoni reali tar-Regolament (KE) Nru 1082/2006

| 17. | jinnota, madankollu, li minkejja li r-REKT huwa istituzzjoni skont il-liġi Komunitarja maħluq apposta biex jiffaċilita l-kooperazzjoni territorjali fi ħdan l-Unjoni, u li a priori jidher li r-Regolamenti li jirregolaw il-Fondi Komunitarji jiffavorixxu l-użu tiegħu fi ħdan l-objettiv ta' kooperazzjoni territorjali Ewropea, il-fatti reali huma differenti mill-istennijiet loġiċi u mixtieqa li wasslu lill-leġislatur Komunitarju biex jieħu pass ta' natura daqstant legali; |
| --- | --- |

17.

jinnota, madankollu, li minkejja li r-REKT huwa istituzzjoni skont il-liġi Komunitarja maħluq apposta biex jiffaċilita l-kooperazzjoni territorjali fi ħdan l-Unjoni, u li a priori jidher li r-Regolamenti li jirregolaw il-Fondi Komunitarji jiffavorixxu l-użu tiegħu fi ħdan l-objettiv ta' kooperazzjoni territorjali Ewropea, il-fatti reali huma differenti mill-istennijiet loġiċi u mixtieqa li wasslu lill-leġislatur Komunitarju biex jieħu pass ta' natura daqstant legali;

| 18. | jikkonferma, wara l-konsultazzjonijiet wiesgħa li nżammu qabel mar-rappreżentanti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill, tal-Kummissjoni u f'laqgħat miftuħa mhux biss għall-membri tal-Kumitat iżda wkoll għad-diversi organizzazzjonijiet reġjonali Ewropej u għal speċjalisti fil-qasam, li huwa biss numru limitat ta' REKT stabbiliti li jiġġestixxu programmi jew proġetti ta' kooperazzjoni territorjali kkofinanzjati mill-Fondi Komunitarji; |
| --- | --- |

18.

jikkonferma, wara l-konsultazzjonijiet wiesgħa li nżammu qabel mar-rappreżentanti tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill, tal-Kummissjoni u f'laqgħat miftuħa mhux biss għall-membri tal-Kumitat iżda wkoll għad-diversi organizzazzjonijiet reġjonali Ewropej u għal speċjalisti fil-qasam, li huwa biss numru limitat ta' REKT stabbiliti li jiġġestixxu programmi jew proġetti ta' kooperazzjoni territorjali kkofinanzjati mill-Fondi Komunitarji;

| 19. | jinnota li l-maġġorparti tar-REKT stabbiliti jwettqu azzjonijiet speċifiċi oħrajn ta' kooperazzjoni territorjali mingħajr kontribut finanzjarju mill-Unjoni, hekk kif jistipula t-tieni paragrafu tal-Artikolu 7.3 tar-Regolament (KE) Nru 1082/2006; |
| --- | --- |

19.

jinnota li l-maġġorparti tar-REKT stabbiliti jwettqu azzjonijiet speċifiċi oħrajn ta' kooperazzjoni territorjali mingħajr kontribut finanzjarju mill-Unjoni, hekk kif jistipula t-tieni paragrafu tal-Artikolu 7.3 tar-Regolament (KE) Nru 1082/2006;

| 20. | jikkunsidra li, fid-dawl ta' din is-sitwazzjoni, ikun utli li ssir analiżi rigoruża tar-raġunijiet ta' dan l-iżbilanċ bejn l-istennijiet u r-realtà, u jipproponi miżuri preċiżi biex jiġu kkoreġuti n-nuqqasijiet, fuq il-bażi li l-filosofija u l-objettivi li wasslu lil-leġislatur Komunitarju biex joħloq ir-REKT humasaħansitra aktar validi issa li t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea poġġa l-koeżjoni territorjali fuq l-istess livell tal-koeżjoni ekonomika u soċjali; |
| --- | --- |

20.

jikkunsidra li, fid-dawl ta' din is-sitwazzjoni, ikun utli li ssir analiżi rigoruża tar-raġunijiet ta' dan l-iżbilanċ bejn l-istennijiet u r-realtà, u jipproponi miżuri preċiżi biex jiġu kkoreġuti n-nuqqasijiet, fuq il-bażi li l-filosofija u l-objettivi li wasslu lil-leġislatur Komunitarju biex joħloq ir-REKT humasaħansitra aktar validi issa li t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea poġġa l-koeżjoni territorjali fuq l-istess livell tal-koeżjoni ekonomika u soċjali;

| 21. | huwa tal-fehma wkoll li l-kontribut tal-Kumitat f'dan ir-rigward jista' jkun speċjalment utli għat-tħejjija tar-rapport li l-Kummissjoni trid tressaq lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-applikazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1082/2006, flimkien mal-proposti għal emendi, fejn ikun xieraq; |
| --- | --- |

21.

huwa tal-fehma wkoll li l-kontribut tal-Kumitat f'dan ir-rigward jista' jkun speċjalment utli għat-tħejjija tar-rapport li l-Kummissjoni trid tressaq lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-applikazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1082/2006, flimkien mal-proposti għal emendi, fejn ikun xieraq;

| 22. | jikkunsidra li l-Opinjoni mħejjija mis-Sinjura Bresso (CdR 308/2007 fin), adottata fit-18 ta' Ġunju 2008 mill-assemblea plenarja tal-Kumitat, hija bażi eċċellenti għal analiżi rigoruża tas-sitwazzjoni li ma ppermettietx li r-REKT ikun l-istrument legali Komunitarju ideali li jistituzzjonalizza u jikkonsolida l-kooperazzjoni territorjali fi ħdan l-Unjoni; |
| --- | --- |

22.

jikkunsidra li l-Opinjoni mħejjija mis-Sinjura Bresso (CdR 308/2007 fin), adottata fit-18 ta' Ġunju 2008 mill-assemblea plenarja tal-Kumitat, hija bażi eċċellenti għal analiżi rigoruża tas-sitwazzjoni li ma ppermettietx li r-REKT ikun l-istrument legali Komunitarju ideali li jistituzzjonalizza u jikkonsolida l-kooperazzjoni territorjali fi ħdan l-Unjoni;

| 23. | irid jindika li l-Opinjoni msemmija hawn fuq diġà nsistiet li “l-ewwel miżura li għandha tiġi implimentata fil-livell Komunitarju tinvolvi t-tħeġġiġ tal-użu tar-REKT bħala l-istrument preferut għall-kooperazzjoni” (punt 25) waqt li enfasizzat li “l-implimentazzjoni tar-Regolament għandu jkun ikkoordinat tajjeb, sabiex jinġiebu flimkien l-atti legali differenti mfassla mill-Istati Membri sabiex jiġi applikat ir-Regolament (KE) 1082/2006 mingħajr ma jkun hemm inkompatibbiltà jew ostakoli” (punt 32); |
| --- | --- |

23.

irid jindika li l-Opinjoni msemmija hawn fuq diġà nsistiet li “l-ewwel miżura li għandha tiġi implimentata fil-livell Komunitarju tinvolvi t-tħeġġiġ tal-użu tar-REKT bħala l-istrument preferut għall-kooperazzjoni” (punt 25) waqt li enfasizzat li “l-implimentazzjoni tar-Regolament għandu jkun ikkoordinat tajjeb, sabiex jinġiebu flimkien l-atti legali differenti mfassla mill-Istati Membri sabiex jiġi applikat ir-Regolament (KE) 1082/2006 mingħajr ma jkun hemm inkompatibbiltà jew ostakoli” (punt 32);

| 24. | josserva wkoll li din l-Opinjoni hija favorevoli għall-introduzzjoni ta' inċentivi bħall-“programm speċifiku b'finanzjament Komunitarju, allokat a priori mill-ERDF, li jagħti kontribut għall-ħolqien ta' REKT ġodda jew il-konverżjoni ta' proġetti prospettivi ta' kooperazzjoni ġestiti bl-użu ta' strutturi konvenzjonali” (punt 48 tal-Opinjoni 308/2007) u “sejħiet għal offerti maħruġa mill-Kummissjoni li jinkludu kriterja ta' effiċjenza akbar fl-evalwazzjoni ta' proġetti mressqa bil-għan li jinħoloq REKT, u previżjoni ta' sostenibbiltà meta l-proġett jingħalaq. Dan jgħin il-promozzjoni ta' kultura kooperattiva istituzzjonali għall-perijodu qasir u medju, li tfittex sorsi ġodda ta' finanzjament b'żieda mal-baġit Komunitarju” (punt 49); |
| --- | --- |

24.

josserva wkoll li din l-Opinjoni hija favorevoli għall-introduzzjoni ta' inċentivi bħall-“programm speċifiku b'finanzjament Komunitarju, allokat a priori mill-ERDF, li jagħti kontribut għall-ħolqien ta' REKT ġodda jew il-konverżjoni ta' proġetti prospettivi ta' kooperazzjoni ġestiti bl-użu ta' strutturi konvenzjonali” (punt 48 tal-Opinjoni 308/2007) u “sejħiet għal offerti maħruġa mill-Kummissjoni li jinkludu kriterja ta' effiċjenza akbar fl-evalwazzjoni ta' proġetti mressqa bil-għan li jinħoloq REKT, u previżjoni ta' sostenibbiltà meta l-proġett jingħalaq. Dan jgħin il-promozzjoni ta' kultura kooperattiva istituzzjonali għall-perijodu qasir u medju, li tfittex sorsi ġodda ta' finanzjament b'żieda mal-baġit Komunitarju” (punt 49);

| 25. | javża li mill-1 ta' Awwissu 2007 ftit li xejn inħolqu REKT fit-territorju tal-Unjoni, meta jitqiesu n-numru ta' entitajiet territorjali Ewropej li diġà jikkooperaw bejniethom u l-istennijiet maħluqa; bl-istess mod, jidher ukoll li ma tantx hemm REKT fil-fażi ta' ħolqien, u dan minkejja l-implimentazzjoni ta' diversi proġetti ta' kooperazzjoni territorjali Ewropea, b'mod partikulari dawk ikkofinanzjati mill-fondi Komunitarji; |
| --- | --- |

25.

javża li mill-1 ta' Awwissu 2007 ftit li xejn inħolqu REKT fit-territorju tal-Unjoni, meta jitqiesu n-numru ta' entitajiet territorjali Ewropej li diġà jikkooperaw bejniethom u l-istennijiet maħluqa; bl-istess mod, jidher ukoll li ma tantx hemm REKT fil-fażi ta' ħolqien, u dan minkejja l-implimentazzjoni ta' diversi proġetti ta' kooperazzjoni territorjali Ewropea, b'mod partikulari dawk ikkofinanzjati mill-fondi Komunitarji;

| 26. | jinnota li r-REKT għandhom xi problemi mal-leġislazzjonijiet nazzjonali fil-qasam tar-reklutaġġ, id-disponibbiltà u l-ġestjoni tal-persunal b'mod ġenerali, minkejja li huma strutturi ta' kooperazzjoni territorjali li suppost għandhom jibbenefikaw minn ċerta flessibbiltà f'dan il-qasam. Mill-banda l-oħra, jinnota li l-fatt li wieħed ikun qed jaħdem fiżikament f'pajjiż għal struttura li jkollha s-sede uffiċjali tagħha f'pajjiż ieħor iġib miegħu diffikultajiet legali konsiderevoli f'termini ta' pensjoni, protezzjoni soċjali u skema fiskali. Konsegwentement, jipproponi li r-Regolament jispeċifika li l-liġi li tikkonċerna lill-impjegati tkun dik tal-post fejn jaħdmu minflok dik tal-post tas-sede uffiċjali; |
| --- | --- |

26.

jinnota li r-REKT għandhom xi problemi mal-leġislazzjonijiet nazzjonali fil-qasam tar-reklutaġġ, id-disponibbiltà u l-ġestjoni tal-persunal b'mod ġenerali, minkejja li huma strutturi ta' kooperazzjoni territorjali li suppost għandhom jibbenefikaw minn ċerta flessibbiltà f'dan il-qasam. Mill-banda l-oħra, jinnota li l-fatt li wieħed ikun qed jaħdem fiżikament f'pajjiż għal struttura li jkollha s-sede uffiċjali tagħha f'pajjiż ieħor iġib miegħu diffikultajiet legali konsiderevoli f'termini ta' pensjoni, protezzjoni soċjali u skema fiskali. Konsegwentement, jipproponi li r-Regolament jispeċifika li l-liġi li tikkonċerna lill-impjegati tkun dik tal-post fejn jaħdmu minflok dik tal-post tas-sede uffiċjali;

| 27. | jenfasizza li, b'rabta man-natura volontarja tar-REKT bħala strument għall-organizzazzjoni tal-kooperazzjoni territorjali, għandha tibqa' r-responsabbiltà tal-awtoritajiet lokali u reġjonali li jiddeċiedu liema proċeduri huma l-iktar adegwati għall-kooperazzjoni territorjali; |
| --- | --- |

27.

jenfasizza li, b'rabta man-natura volontarja tar-REKT bħala strument għall-organizzazzjoni tal-kooperazzjoni territorjali, għandha tibqa' r-responsabbiltà tal-awtoritajiet lokali u reġjonali li jiddeċiedu liema proċeduri huma l-iktar adegwati għall-kooperazzjoni territorjali;

Titjib tal-implimentazzjoni tal-istituzzjoni

| 28. | jikkonkludi mill-informazzjoni miġbura li d-diffikultajiet biex jingħata bidu għar-REKT bħala istituzzjoni legali Komunitarja jistgħu jkunu minħabba tliet tipi ta' kawżi, jiġifieri, legali-sostantivi, legali-proċedurali u ekonomiċi-finanzjarji; |
| --- | --- |

28.

jikkonkludi mill-informazzjoni miġbura li d-diffikultajiet biex jingħata bidu għar-REKT bħala istituzzjoni legali Komunitarja jistgħu jkunu minħabba tliet tipi ta' kawżi, jiġifieri, legali-sostantivi, legali-proċedurali u ekonomiċi-finanzjarji;

| 29. | iqis li, fid-dawl tal-istudji u r-rapporti ppubblikati dwar ir-REKT, kemm dawk imħejjija mill-Kumitat tar-Reġjuni kif ukoll dawk li twettqu fi ħdan il-komunità xjentifika, teżisti probbabiltà baxxa li l-problemi ġejjin mill-istatus legali mhux ċar tal-istituzzjoni, bħal pereżempju li ma ġietx ikklassifikata b'mod ċar fil-kategorija tal-entitajiet ta' liġi pubblika jew ta' liġi privata; |
| --- | --- |

29.

iqis li, fid-dawl tal-istudji u r-rapporti ppubblikati dwar ir-REKT, kemm dawk imħejjija mill-Kumitat tar-Reġjuni kif ukoll dawk li twettqu fi ħdan il-komunità xjentifika, teżisti probbabiltà baxxa li l-problemi ġejjin mill-istatus legali mhux ċar tal-istituzzjoni, bħal pereżempju li ma ġietx ikklassifikata b'mod ċar fil-kategorija tal-entitajiet ta' liġi pubblika jew ta' liġi privata;

| 30. | jikkonferma li l-maġġorparti tal-evidenza tissuġġerixxi li l-ostakli legali min-natura tagħhom jinsabu fil-qasam proċedurali, peress li l-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1082/2006 mhijiex ikkoordinata la b'mod indipendenti bejn l-Istati Membri u lanqas permezz ta' awtorità Komunitarja; |
| --- | --- |

30.

jikkonferma li l-maġġorparti tal-evidenza tissuġġerixxi li l-ostakli legali min-natura tagħhom jinsabu fil-qasam proċedurali, peress li l-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1082/2006 mhijiex ikkoordinata la b'mod indipendenti bejn l-Istati Membri u lanqas permezz ta' awtorità Komunitarja;

| 31. | iqis li fid-dawl ta' din is-sitwazzjoni, huwa indispensabbli li xi awtorità Komunitarja tiddefinixxi minn qabel, anke mingħajr ma dan ikun b'mod vinkolanti, id-dispożizzjonijiet ta' applikazzjoni fil-livell nazzjonali tar-Regolament (KE) Nru 1082/2006; |
| --- | --- |

31.

iqis li fid-dawl ta' din is-sitwazzjoni, huwa indispensabbli li xi awtorità Komunitarja tiddefinixxi minn qabel, anke mingħajr ma dan ikun b'mod vinkolanti, id-dispożizzjonijiet ta' applikazzjoni fil-livell nazzjonali tar-Regolament (KE) Nru 1082/2006;

| 32. | jappoġġja l-fatt li l-Kummissjoni Ewropea, fir-reviżjoni proposta tagħha tar-Regolament, tipproponi miżuri proċedurali prattiċi li jikkontribwixxu sabiex jonqsu l-perijodi twal eżistenti ta' proċessar li mhux dejjem jistgħu jitpattew bis-silenzju amministrattiv li jitqies bħala pożittiv, speċjalment peress li n-numru ta' Stati Membri, li l-korpi territorjali tagħhom li jagħmlu parti mir-REKT, qiegħed jiżdied, u peress li l-operaturi terzi, bħall-istituzzjonijiet ta' kreditu, il-kuntratturi u l-ħaddiema, qed jitolbu ċertezza legali akbar; |
| --- | --- |

32.

jappoġġja l-fatt li l-Kummissjoni Ewropea, fir-reviżjoni proposta tagħha tar-Regolament, tipproponi miżuri proċedurali prattiċi li jikkontribwixxu sabiex jonqsu l-perijodi twal eżistenti ta' proċessar li mhux dejjem jistgħu jitpattew bis-silenzju amministrattiv li jitqies bħala pożittiv, speċjalment peress li n-numru ta' Stati Membri, li l-korpi territorjali tagħhom li jagħmlu parti mir-REKT, qiegħed jiżdied, u peress li l-operaturi terzi, bħall-istituzzjonijiet ta' kreditu, il-kuntratturi u l-ħaddiema, qed jitolbu ċertezza legali akbar;

| 33. | jenfasizza li minn fost dawn il-miżuri proċedurali jeħtieġ li tiġi prevista laqgħa bejn l-entitajiet territorjali kollha li jippromovu r-REKT u l-awtoritajiet nazzjonali tal-ħatra, sabiex jiġi evitat ċiklu ma jispiċċa qatt ta' abbozzar ta' konvenzjonijiet u statuti, li jinbidlu kontinwament b'riżultat ta' kondizzjonijiet dijakroniċi u mhux relatati; |
| --- | --- |

33.

jenfasizza li minn fost dawn il-miżuri proċedurali jeħtieġ li tiġi prevista laqgħa bejn l-entitajiet territorjali kollha li jippromovu r-REKT u l-awtoritajiet nazzjonali tal-ħatra, sabiex jiġi evitat ċiklu ma jispiċċa qatt ta' abbozzar ta' konvenzjonijiet u statuti, li jinbidlu kontinwament b'riżultat ta' kondizzjonijiet dijakroniċi u mhux relatati;

| 34. | barra minn hekk, huwa favur il-fatt li ċerti eżempji tal-aħjar prattika tar-REKT jiġu żvilupputi u stabbiliti f'kooperazzjoni mill-qrib mal-Kummissjoni Ewropea u permezz tal-pjattaforma stabbilita biex takkumpanja r-REKT fil-KtR. Dawn għandhom jikkunsidraw b'mod speċjali l-għanijiet tal-politika tal-koeżjoni u l-Istrateġija Ewropa 2020 kif ukoll l-istrateġiji makroreġjonali; |
| --- | --- |

34.

barra minn hekk, huwa favur il-fatt li ċerti eżempji tal-aħjar prattika tar-REKT jiġu żvilupputi u stabbiliti f'kooperazzjoni mill-qrib mal-Kummissjoni Ewropea u permezz tal-pjattaforma stabbilita biex takkumpanja r-REKT fil-KtR. Dawn għandhom jikkunsidraw b'mod speċjali l-għanijiet tal-politika tal-koeżjoni u l-Istrateġija Ewropa 2020 kif ukoll l-istrateġiji makroreġjonali;

| 35. | jenfasizza għalhekk li huwa opportun li l-awtoritajiet nazzjonali rilevanti kollha jiġu proposti flimkien f'att uniku, u wara djalogu dirett, sinkroniku, konġunt, simultanju u mill-qrib ħafna mal-promoturi kollha mingħajr ma dan jirrestrinġi bi kwalunkwe mod id-diskrezzjoni proprja tal-awtoritajiet nazzjonali, indipendentement mill-formalitajiet li jistgħu jkunu meħtieġa mill-awtorizzazzjoni nazzjonali; |
| --- | --- |

35.

jenfasizza għalhekk li huwa opportun li l-awtoritajiet nazzjonali rilevanti kollha jiġu proposti flimkien f'att uniku, u wara djalogu dirett, sinkroniku, konġunt, simultanju u mill-qrib ħafna mal-promoturi kollha mingħajr ma dan jirrestrinġi bi kwalunkwe mod id-diskrezzjoni proprja tal-awtoritajiet nazzjonali, indipendentement mill-formalitajiet li jistgħu jkunu meħtieġa mill-awtorizzazzjoni nazzjonali;

| 36. | jieħu din l-opportunità biex jenfasizza li, apparti t-tnaqqis drastiku taċ-ċirkulazzjoni tad-dokumenti u t-tul tal-proċedura, forum konġunt bħal dan bejn il-promoturi u l-awtoritajiet nazzjonali kollha jista' jiftaħ il-bieb għal soluzzjonijiet imaġinattivi għall-problemi li jitqajmu ta' spiss mir-REKT eżistenti dwar l-istatut tal-arranġamenti personali u fiskali tagħhom, peress li s-sistema tas-sorsi stabbilita fl-Artikolu 2(1) tar-Regolament (KE) Nru 1082/2006 tippermetti li jsir ċertu tibdil lill-konvenzjonijiet u l-istatuti ta' kull REKT; |
| --- | --- |

36.

jieħu din l-opportunità biex jenfasizza li, apparti t-tnaqqis drastiku taċ-ċirkulazzjoni tad-dokumenti u t-tul tal-proċedura, forum konġunt bħal dan bejn il-promoturi u l-awtoritajiet nazzjonali kollha jista' jiftaħ il-bieb għal soluzzjonijiet imaġinattivi għall-problemi li jitqajmu ta' spiss mir-REKT eżistenti dwar l-istatut tal-arranġamenti personali u fiskali tagħhom, peress li s-sistema tas-sorsi stabbilita fl-Artikolu 2(1) tar-Regolament (KE) Nru 1082/2006 tippermetti li jsir ċertu tibdil lill-konvenzjonijiet u l-istatuti ta' kull REKT;

| 37. | jenfasizza l-importanza potenzjali ta' talbiet volontarji għal opinjoni teknika u legali minn qabel dwar il-konformità stretta tal-abbozz tal-konvenzjoni u l-istatuti ta' kull REKT propost mar-Regolament (KE) Nru 1082/2006, opinjoni li ma tkunx vinkolanti, tkun konformi mal-liġi Komunitarja u titħejja minn grupp ta' esperti legali maħtura mill-Kumitat tar-Reġjuni; minflok ma jitolbu opinjoni teknika u legali kif sar s'issa, dawk li jipproponu REKT jistgħu – dejjem fuq bażi volontarja – jitolbu lill-istess esperti legali jgħinu fid-djalogu konġunt u mill-qrib, imsemmi hawn fuq, u fil-proċedura tat-tfassil tal-qafas legali u tekniku ta' REKT; |
| --- | --- |

37.

jenfasizza l-importanza potenzjali ta' talbiet volontarji għal opinjoni teknika u legali minn qabel dwar il-konformità stretta tal-abbozz tal-konvenzjoni u l-istatuti ta' kull REKT propost mar-Regolament (KE) Nru 1082/2006, opinjoni li ma tkunx vinkolanti, tkun konformi mal-liġi Komunitarja u titħejja minn grupp ta' esperti legali maħtura mill-Kumitat tar-Reġjuni; minflok ma jitolbu opinjoni teknika u legali kif sar s'issa, dawk li jipproponu REKT jistgħu – dejjem fuq bażi volontarja – jitolbu lill-istess esperti legali jgħinu fid-djalogu konġunt u mill-qrib, imsemmi hawn fuq, u fil-proċedura tat-tfassil tal-qafas legali u tekniku ta' REKT;

| 38. | jirrakkomanda proċedura semplifikata għal kull tibdil li jsir lill-istatuti u lill-konvenzjoni fir-rigward tas-sħubija, il-baġit, id-dħul ta' msieħeb assoċjat, l-adeżjoni bħala membru sħiħ ta' dak li qabel kien imsieħeb assoċjat (ara l-operat), it-tqassim tal-membri jew it-tqassim tas-siġġijiet. Din il-proċedura semplifikata tista' tieħu l-forma ta' deċiżjoni unanima tar-REKT li tkun tista' tiġi kkuntestata biss mill-awtoritajiet nazzjonali kkonċernati; |
| --- | --- |

38.

jirrakkomanda proċedura semplifikata għal kull tibdil li jsir lill-istatuti u lill-konvenzjoni fir-rigward tas-sħubija, il-baġit, id-dħul ta' msieħeb assoċjat, l-adeżjoni bħala membru sħiħ ta' dak li qabel kien imsieħeb assoċjat (ara l-operat), it-tqassim tal-membri jew it-tqassim tas-siġġijiet. Din il-proċedura semplifikata tista' tieħu l-forma ta' deċiżjoni unanima tar-REKT li tkun tista' tiġi kkuntestata biss mill-awtoritajiet nazzjonali kkonċernati;

| 39. | jipproponi li l-entitajiet privati (jew semiprivati) jitħeġġu jew anke jiġu awtorizzati, bis-salvagwardji neċessarji, li jipparteċipaw fir-REKT, jew jikkooperaw magħhom. Minħabba r-rwol li jaqdu, ikunu jistgħu jikkontribwixxu għall-iżvilupp tal-attivitajiet u għall-implimentazzjoni tal-għan tar-REKT, kemm jekk ikunu intrapriżi li jipprovdu servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali bħala delegati ta' servizz pubbliku jew fil-kuntest ta' sħubijiet pubbliċi-privati. Fi kwalunkwe każ, il-korpi privati (jew semiprivati) għandhom jissodisfaw il-prinċipji tat-trasparenza, l-opportunitajiet indaqs u n-non-diskriminazzjoni, speċjalment fl-akkwist pubbliku u l-impjiegi; |
| --- | --- |

39.

jipproponi li l-entitajiet privati (jew semiprivati) jitħeġġu jew anke jiġu awtorizzati, bis-salvagwardji neċessarji, li jipparteċipaw fir-REKT, jew jikkooperaw magħhom. Minħabba r-rwol li jaqdu, ikunu jistgħu jikkontribwixxu għall-iżvilupp tal-attivitajiet u għall-implimentazzjoni tal-għan tar-REKT, kemm jekk ikunu intrapriżi li jipprovdu servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali bħala delegati ta' servizz pubbliku jew fil-kuntest ta' sħubijiet pubbliċi-privati. Fi kwalunkwe każ, il-korpi privati (jew semiprivati) għandhom jissodisfaw il-prinċipji tat-trasparenza, l-opportunitajiet indaqs u n-non-diskriminazzjoni, speċjalment fl-akkwist pubbliku u l-impjiegi;

| 40. | jinsisti fuq il-bżonn li jitjieb il-profil pubbliku fil-livell Ewropew tal-konvenzjonijiet u l-istatuti tar-REKT, liema kontenut għandu jiġi ppubblikat fis-serje C tal-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, u b'hekk tiżdied iċ-ċertezza legali għall-operaturi terzi fl-Unjoni kollha u twassal biex l-istituzzjoni l-ġdida tkun magħrufa aktar; |
| --- | --- |

40.

jinsisti fuq il-bżonn li jitjieb il-profil pubbliku fil-livell Ewropew tal-konvenzjonijiet u l-istatuti tar-REKT, liema kontenut għandu jiġi ppubblikat fis-serje C tal-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, u b'hekk tiżdied iċ-ċertezza legali għall-operaturi terzi fl-Unjoni kollha u twassal biex l-istituzzjoni l-ġdida tkun magħrufa aktar;

| 41. | fl-istess ħin, jirrakkomanda li l-Kummissjoni Ewropea tindirizza wkoll l-implimentazzjoni leġislattiva tar-Regolament (KE) tagħha sabiex tiċċara kunċetti legali mhux imfissra, timla l-lakuni u b'mod aktar ġenerali tistabbilixxi rabta ċara bejn il-koeżjoni reġjonali u/jew legali bażika, u l-introduzzjoni possibbli tar-REKT filwaqt li tenfasizza n-natura volontarja ta' dawn l-organizzazzjonijiet; |
| --- | --- |

41.

fl-istess ħin, jirrakkomanda li l-Kummissjoni Ewropea tindirizza wkoll l-implimentazzjoni leġislattiva tar-Regolament (KE) tagħha sabiex tiċċara kunċetti legali mhux imfissra, timla l-lakuni u b'mod aktar ġenerali tistabbilixxi rabta ċara bejn il-koeżjoni reġjonali u/jew legali bażika, u l-introduzzjoni possibbli tar-REKT filwaqt li tenfasizza n-natura volontarja ta' dawn l-organizzazzjonijiet;

| 42. | jemmen li wieħed għandu jfakkar lill-awtoritajiet li jiġġestixxu l-programmi u jispeċifika b'mod ċar fir-Regolament (KE) Nru 1082/2006 li ser jiġi rivedut fil-futur li qatt m'għandha ssir diskriminazzjoni kontra r-REKT li jikkompetu f'dawn l-inizjattivi, appalti u programmi Komunitarji, fuq kollox meta wieħed iqis li l-eżistenza tar-REKT fiha nnifisha hija prova tar-realtà ta' sħubija Ewropea permanenti u tissodisfa l-eżiġenzi transnazzjonali abitwali; |
| --- | --- |

42.

jemmen li wieħed għandu jfakkar lill-awtoritajiet li jiġġestixxu l-programmi u jispeċifika b'mod ċar fir-Regolament (KE) Nru 1082/2006 li ser jiġi rivedut fil-futur li qatt m'għandha ssir diskriminazzjoni kontra r-REKT li jikkompetu f'dawn l-inizjattivi, appalti u programmi Komunitarji, fuq kollox meta wieħed iqis li l-eżistenza tar-REKT fiha nnifisha hija prova tar-realtà ta' sħubija Ewropea permanenti u tissodisfa l-eżiġenzi transnazzjonali abitwali;

| 43. | jiddispjaċih li qed jiġu imposti fuq kollox mudelli li m'għadhomx jintużaw, bħall-iffirmar ta' konvenzjonijiet atipiċi u approċċ ibbażat fuq struttura ta' kap ta' proġetti/parteċipanti, taħt il-bixra ta' grupp de facto li ta' spiss irid iħejji inġinerija legali kkumplikata biex jorganizza l-ħlas tal-avvanzi, il-likwidazzjoni tad-dejn u t-tħejjija tal-ġustifikazzjonijiet neċessarji, anke jekk dan ifisser spejjeż amministrattivi u ta' ġestjoni għall-proġetti; |
| --- | --- |

43.

jiddispjaċih li qed jiġu imposti fuq kollox mudelli li m'għadhomx jintużaw, bħall-iffirmar ta' konvenzjonijiet atipiċi u approċċ ibbażat fuq struttura ta' kap ta' proġetti/parteċipanti, taħt il-bixra ta' grupp de facto li ta' spiss irid iħejji inġinerija legali kkumplikata biex jorganizza l-ħlas tal-avvanzi, il-likwidazzjoni tad-dejn u t-tħejjija tal-ġustifikazzjonijiet neċessarji, anke jekk dan ifisser spejjeż amministrattivi u ta' ġestjoni għall-proġetti;

| 44. | jinsisti li jitqiesu r-rakkomandazzjonijiet espressi fl-opinjoni msemmija hawn fuq tas-Sinjura Bresso, fosthom dawk li jidhru fil-punti 48 u 49, bl-esiġenza, jekk hemm bżonn, li l-promoturi tar-REKT jiggarantixxu l-ħolqien ta' punti fokali awtonomi għall-kooperazzjoni Ewropea, fi tmiem il-kofinanzjament tal-Unjoni, b'tali mod li tiġi assigurata effiċjenza amministrattiva massima fil-ġestjoni, effiċjenza ekonomika massima kif ukoll koeżjoni u integrazzjoni territorjali Ewropea massimi, mingħajr ma jkun hemm żjieda globali fl-ispejjeż pubbliċi tal-Unjoni; |
| --- | --- |

44.

jinsisti li jitqiesu r-rakkomandazzjonijiet espressi fl-opinjoni msemmija hawn fuq tas-Sinjura Bresso, fosthom dawk li jidhru fil-punti 48 u 49, bl-esiġenza, jekk hemm bżonn, li l-promoturi tar-REKT jiggarantixxu l-ħolqien ta' punti fokali awtonomi għall-kooperazzjoni Ewropea, fi tmiem il-kofinanzjament tal-Unjoni, b'tali mod li tiġi assigurata effiċjenza amministrattiva massima fil-ġestjoni, effiċjenza ekonomika massima kif ukoll koeżjoni u integrazzjoni territorjali Ewropea massimi, mingħajr ma jkun hemm żjieda globali fl-ispejjeż pubbliċi tal-Unjoni;

| 45. | jitlob li jitneħħa l-kriterju tad-distanza (150 km), użat fil-klassifikazzjoni tal-gżejjer u r-reġjuni mbiegħda bħala reġjuni konfinali li jistgħu jkunu eliġibbli għall-fondi mill-programmi ta' kooperazzjoni transkonfinali fil-kuntest tal-objettiv tal-kooperazzjoni territorjali tal-politika ta' koeżjoni jew tal-Politika Ewropea tal-Viċinat u fil-qafas tal-Pjan ta' Azzjoni għall-Viċinat Usa'; |
| --- | --- |

45.

jitlob li jitneħħa l-kriterju tad-distanza (150 km), użat fil-klassifikazzjoni tal-gżejjer u r-reġjuni mbiegħda bħala reġjuni konfinali li jistgħu jkunu eliġibbli għall-fondi mill-programmi ta' kooperazzjoni transkonfinali fil-kuntest tal-objettiv tal-kooperazzjoni territorjali tal-politika ta' koeżjoni jew tal-Politika Ewropea tal-Viċinat u fil-qafas tal-Pjan ta' Azzjoni għall-Viċinat Usa';

| 46. | jappella biex issir reviżjoni tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) Nru 1082/2006 dwar il-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet territorjali ta' pajjiżi terzi. Jipproponi b'mod speċjali li tiġi prevista l-possibbiltà li jitwaqqfu REKT bilaterali bejn awtorità ta' Stat Membru u awtorità ta' Stat mhux membru tal-Unjoni Ewropea li jinsab fil-fażi tal-preadeżjoni, li jagħmel parti miż-Żona Ekonomika Ewropea jew li jipparteċipa fil-politika tal-viċinat jew ta' viċinat usa' tal-Unjoni Ewropea; barra minn hekk, jitlob dispożizzjonijiet Ewropej ġodda bbażati fuq id-dritt pubbliku internazzjonali, li huma essenzjali biex l-awtoritajiet territorjali ta' pajjiżi terzi jkunu jistgħu jsiru membri sħaħ tar-REKT, inkluż fil-każ ta' dawk li għandhom rabtiet speċjali mal-Unjoni; |
| --- | --- |

46.

jappella biex issir reviżjoni tad-dispożizzjonijiet tar-Regolament (KE) Nru 1082/2006 dwar il-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet territorjali ta' pajjiżi terzi. Jipproponi b'mod speċjali li tiġi prevista l-possibbiltà li jitwaqqfu REKT bilaterali bejn awtorità ta' Stat Membru u awtorità ta' Stat mhux membru tal-Unjoni Ewropea li jinsab fil-fażi tal-preadeżjoni, li jagħmel parti miż-Żona Ekonomika Ewropea jew li jipparteċipa fil-politika tal-viċinat jew ta' viċinat usa' tal-Unjoni Ewropea; barra minn hekk, jitlob dispożizzjonijiet Ewropej ġodda bbażati fuq id-dritt pubbliku internazzjonali, li huma essenzjali biex l-awtoritajiet territorjali ta' pajjiżi terzi jkunu jistgħu jsiru membri sħaħ tar-REKT, inkluż fil-każ ta' dawk li għandhom rabtiet speċjali mal-Unjoni;

| 47. | ifakkar li biex tkun aktar faċli għall-entitajiet territorjali ta' pajjiżi terzi li jidħlu f'REKT, il-konklużjoni ta' ftehimiet internazzjonali bejn l-Unjoni u dawn il-pajjiżi tkun proċedura idonea, b'konformità mad-dispożizzjonijiet inklużi fit-Titolu V tal-ħames parti tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

47.

ifakkar li biex tkun aktar faċli għall-entitajiet territorjali ta' pajjiżi terzi li jidħlu f'REKT, il-konklużjoni ta' ftehimiet internazzjonali bejn l-Unjoni u dawn il-pajjiżi tkun proċedura idonea, b'konformità mad-dispożizzjonijiet inklużi fit-Titolu V tal-ħames parti tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea;

| 48. | iqis li b'dawn il-miżuri l-Unjoni ser iżżid ukoll il-koerenza u s-saħħa interni tagħha bil-għan li jiġu indirizzati l-isfidi esterni li qegħdin joqorbu, permezz ta' kompetizzjoni msaħħa fis-swieq interni tal-oġġetti u s-servizzi, fejn il-pajjiżi emerġenti għadhom igawdu minn spejjeż strutturali aktar baxxi u vantaġġi kompetittivi akbar, peress li ma jħabbtux wiċċhom ma' proċess akut u rapidu ta' tixjiħ ġeneralizzat u tnaqqis fil-popolazzjoni fl-età li taħdem; |
| --- | --- |

48.

iqis li b'dawn il-miżuri l-Unjoni ser iżżid ukoll il-koerenza u s-saħħa interni tagħha bil-għan li jiġu indirizzati l-isfidi esterni li qegħdin joqorbu, permezz ta' kompetizzjoni msaħħa fis-swieq interni tal-oġġetti u s-servizzi, fejn il-pajjiżi emerġenti għadhom igawdu minn spejjeż strutturali aktar baxxi u vantaġġi kompetittivi akbar, peress li ma jħabbtux wiċċhom ma' proċess akut u rapidu ta' tixjiħ ġeneralizzat u tnaqqis fil-popolazzjoni fl-età li taħdem;

Valur miżdud tal-Kumitat tar-Reġjuni fl-implimentazzjoni tar-REKT

| 49. | iqis li l-Kumitat tar-Reġjuni jaqdi rwol importanti bħala faċilitatur, assessur u promotur tar-REKT, u għalhekk jeħtieġ li jiġi assigurat li l-Kumitat ikompli bil-ħidma tiegħu dwar ir-REKT bħala istituzzjoni, bit-tħeġġiġ ta' netwerk Ewropew magħmula minn tekniċi u rappreżentanti politiċi, kif ukoll ta' fora interistituzzjonali, fost miżuri oħra; |
| --- | --- |

49.

iqis li l-Kumitat tar-Reġjuni jaqdi rwol importanti bħala faċilitatur, assessur u promotur tar-REKT, u għalhekk jeħtieġ li jiġi assigurat li l-Kumitat ikompli bil-ħidma tiegħu dwar ir-REKT bħala istituzzjoni, bit-tħeġġiġ ta' netwerk Ewropew magħmula minn tekniċi u rappreżentanti politiċi, kif ukoll ta' fora interistituzzjonali, fost miżuri oħra;

| 50. | jilqa' b'sodisfazzjon id-deċiżjoni li ħa l-Bureau tal-KtR fis-26 ta' Jannar 2011 li jwaqqaf pjattaforma tar-REKT tal-Kumitat tar-Reġjuni, li fi ħdanha tista' titwettaq valutazzjoni permanenti tal-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1082/2006 u tal-progress prattiku tagħhom, bħala parti mill-ħidma preparattiva fil-perspettiva tax-xenarju l-ġdid li ser ikun fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 2014. |
| --- | --- |

50.

jilqa' b'sodisfazzjon id-deċiżjoni li ħa l-Bureau tal-KtR fis-26 ta' Jannar 2011 li jwaqqaf pjattaforma tar-REKT tal-Kumitat tar-Reġjuni, li fi ħdanha tista' titwettaq valutazzjoni permanenti tal-implimentazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1082/2006 u tal-progress prattiku tagħhom, bħala parti mill-ħidma preparattiva fil-perspettiva tax-xenarju l-ġdid li ser ikun fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 2014.

Brussell, 27 ta’ Jannar 2011.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Mercedes BRESSO

---

(1)  Ir-Regolament (KE) Nru 1082/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta' Lulju 2006 dwar ir-Raggruppament Ewropew ta' Kooperazzjoni Territorjali (REKT); (ĠU L 210, 31 ta' Lulju 2006).

1

(2)  Regolament (KE) Nru 1080/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta' Lulju 2006 dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1783/1999 (ĠU L 210, 31.7.2006).

2

(3)  Regolament (KE) Nru 1083/2006 tal-Kunsill tal-11 ta' Lulju 2006 li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond ta' Koeżjoni u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1260/1999 (ĠU L 210, 31.7.2006).

3

---

| 2.4.2011 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 104/13 |
| --- | --- | --- | --- |

2.4.2011

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 104/13

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar „L-Ewropa, l-ewwel destinazzjoni turistika fid-dinja — qafas politiku ġdid għat-turiżmu Ewropew”

2011/C 104/03

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | bi pjaċir jilqa' x-xewqa tal-Kummissjoni li tindirizza l-politika tat-turiżmu b'mod koordinat u integrat, billi torbotha ma’ politiki oħra bħat-trasport, l-agrikoltura, il-ħarsien tal-ambjent, it-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni, il-politika soċjali, il-kultura, eċċ.; |
| --- | --- |

—

bi pjaċir jilqa' x-xewqa tal-Kummissjoni li tindirizza l-politika tat-turiżmu b'mod koordinat u integrat, billi torbotha ma’ politiki oħra bħat-trasport, l-agrikoltura, il-ħarsien tal-ambjent, it-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni, il-politika soċjali, il-kultura, eċċ.;

| — | jenfasizza r-rwol importanti li jaqdu l-awtoritajiet lokali u reġjonali fir-rigward tal-ġestjoni sostenibbli tad-destinazzjonijiet turistiċi. L-inizjattivi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, kif ukoll in-netwerks reġjonali Ewropej huma pijunieri fl-iżvilupp ta’ mudelli tat-turiżmu sostenibbli u b'hekk huwa essenzjali li nitgħallmu kemm jista' jkun mill-esperjenza u l-għarfien tagħhom meta nippromovu l-kooperazzjoni lokali u reġjonali fl-UE. F'dan il-kuntest, ifaħħar l-approċċ tal-Kummissjoni għall-integrazzjoni tat-turiżmu fid-diversi politiki Ewropej; |
| --- | --- |

—

jenfasizza r-rwol importanti li jaqdu l-awtoritajiet lokali u reġjonali fir-rigward tal-ġestjoni sostenibbli tad-destinazzjonijiet turistiċi. L-inizjattivi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, kif ukoll in-netwerks reġjonali Ewropej huma pijunieri fl-iżvilupp ta’ mudelli tat-turiżmu sostenibbli u b'hekk huwa essenzjali li nitgħallmu kemm jista' jkun mill-esperjenza u l-għarfien tagħhom meta nippromovu l-kooperazzjoni lokali u reġjonali fl-UE. F'dan il-kuntest, ifaħħar l-approċċ tal-Kummissjoni għall-integrazzjoni tat-turiżmu fid-diversi politiki Ewropej;

| — | bi pjaċir jilqa' x-xewqa tal-Kummissjoni li tiġi promossa politika attiva biex tingħata spinta lill-kompetittività u lill-iżvilupp sostenibbli. L-isfidi li qed jiffaċċja s-settur tat-turiżmu Ewropew juru kemm huwa importanti li jiġu antiċipati l-bidliet u li jkun hemm reazzjonijiet f'waqthom għall-kompetizzjoni dejjem ikbar f'settur li dejjem qed jevolvi; |
| --- | --- |

—

bi pjaċir jilqa' x-xewqa tal-Kummissjoni li tiġi promossa politika attiva biex tingħata spinta lill-kompetittività u lill-iżvilupp sostenibbli. L-isfidi li qed jiffaċċja s-settur tat-turiżmu Ewropew juru kemm huwa importanti li jiġu antiċipati l-bidliet u li jkun hemm reazzjonijiet f'waqthom għall-kompetizzjoni dejjem ikbar f'settur li dejjem qed jevolvi;

| — | jinnota l-introduzzjoni ta’ tikketta għall-wirt Ewropew u marka Ewropea 'Turiżmu ta’ kwalità', peress li dan għandu jwassal sabiex id-destinazzjonijiet japplikaw prattiki sostenibbli, u li ser tikkontribwixxi għat-tisħiħ tar-reputazzjoni tal-Ewropa bħala post ta’ turiżmu ta’ kwalità għolja. Madankollu, iqis li huwa tal-ikbar importanza li l-valur miżjud ta’ din il-marka jiġi eżaminat u spjegat aħjar u li jkun hemm konformità stretta mal-kriterji meta tiġi ppremjata din il-marka, sabiex jiġi evitat li jitnaqqsilha l-preġju; |
| --- | --- |

—

jinnota l-introduzzjoni ta’ tikketta għall-wirt Ewropew u marka Ewropea 'Turiżmu ta’ kwalità', peress li dan għandu jwassal sabiex id-destinazzjonijiet japplikaw prattiki sostenibbli, u li ser tikkontribwixxi għat-tisħiħ tar-reputazzjoni tal-Ewropa bħala post ta’ turiżmu ta’ kwalità għolja. Madankollu, iqis li huwa tal-ikbar importanza li l-valur miżjud ta’ din il-marka jiġi eżaminat u spjegat aħjar u li jkun hemm konformità stretta mal-kriterji meta tiġi ppremjata din il-marka, sabiex jiġi evitat li jitnaqqsilha l-preġju;

| — | jinsab imħasseb dwar l-impatt potenzjali ta’ ċerti problemi strutturali bħat-tibdil fil-klima jew in-nuqqas ta’ riżorsi tal-ilma jew tal-enerġija fid-destinazzjonijiet turistiċi fl-Ewropa b'mod partikolari fil-gżejjer u r-reġjuni l-aktar 'il bogħod. F'dan ir-rigward, iqis li dawn il-problemi jistgħu jingħelbu biss jekk is-sostenibbiltà tiġi promossa b'mod iktar intensiv fl-istrateġija tat-turiżmu tar-reġjuni kkonċernati. Rigward l-effetti tat-tibdil fil-klima, huwa favur il-prevenzjoni tagħhom permezz tal-protezzjoni u r-ristawr taż-żoni naturali, kif ukoll l-integrazzjoni tat-turiżmu fil-Ġestjoni Integrata taż-Żoni Kostali. |
| --- | --- |

—

jinsab imħasseb dwar l-impatt potenzjali ta’ ċerti problemi strutturali bħat-tibdil fil-klima jew in-nuqqas ta’ riżorsi tal-ilma jew tal-enerġija fid-destinazzjonijiet turistiċi fl-Ewropa b'mod partikolari fil-gżejjer u r-reġjuni l-aktar 'il bogħod. F'dan ir-rigward, iqis li dawn il-problemi jistgħu jingħelbu biss jekk is-sostenibbiltà tiġi promossa b'mod iktar intensiv fl-istrateġija tat-turiżmu tar-reġjuni kkonċernati. Rigward l-effetti tat-tibdil fil-klima, huwa favur il-prevenzjoni tagħhom permezz tal-protezzjoni u r-ristawr taż-żoni naturali, kif ukoll l-integrazzjoni tat-turiżmu fil-Ġestjoni Integrata taż-Żoni Kostali.

| Relatur | : | Is-Sur Ramón Luis VALCÁRCEL SISO (ES/PPE), President tal-Komunità Awtonoma tar-Reġjun ta’ Murcia |
| --- | --- | --- |
| Dokument ta’ referenza | : | Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni - L-Ewropa, l-ewwel destinazzjoni turistika fid-dinja – qafas politiku ġdid għat-turiżmu Ewropew
  COM(2010) 352 finali |

Relatur

:

Is-Sur Ramón Luis VALCÁRCEL SISO (ES/PPE), President tal-Komunità Awtonoma tar-Reġjun ta’ Murcia

Dokument ta’ referenza

:

Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni - L-Ewropa, l-ewwel destinazzjoni turistika fid-dinja – qafas politiku ġdid għat-turiżmu Ewropew

COM(2010) 352 finali

I.   KUMMENTI ĠENERALI

| 1. | L-importanza dejjem ikbar tas-settur tat-turiżmu għall-ekonomija Ewropea toħroġ l-aktar biċ-ċar meta nħarsu lejn il-kontribut tiegħu għall-prodott domestiku gross u għall-kapaċità tiegħu li jiġġenera iktar impjiegi milli jiġġeneraw setturi ekonomiċi oħra. Kif tosserva l-Kummissjoni Ewropea fil-Komunikazzjoni (1) tagħha, l-industrija tat-turiżmu Ewropea tipprovdi forza tax-xogħol diretta ta’ iktar minn 5 % u tiġġenera madwar 5 % tal-PDG (2) tal-UE, speċjalment f'xi reġjuni Ewropej. U għad li l-Ewropa għadha l-ewwel destinazzjoni turistika, b'madwar 40 % tat-turisti li jżuruha (3), fl-2009 (4) ġie reġistrat tnaqqis ta’ 5,6 %; |
| --- | --- |

1.

L-importanza dejjem ikbar tas-settur tat-turiżmu għall-ekonomija Ewropea toħroġ l-aktar biċ-ċar meta nħarsu lejn il-kontribut tiegħu għall-prodott domestiku gross u għall-kapaċità tiegħu li jiġġenera iktar impjiegi milli jiġġeneraw setturi ekonomiċi oħra. Kif tosserva l-Kummissjoni Ewropea fil-Komunikazzjoni (1) tagħha, l-industrija tat-turiżmu Ewropea tipprovdi forza tax-xogħol diretta ta’ iktar minn 5 % u tiġġenera madwar 5 % tal-PDG (2) tal-UE, speċjalment f'xi reġjuni Ewropej. U għad li l-Ewropa għadha l-ewwel destinazzjoni turistika, b'madwar 40 % tat-turisti li jżuruha (3), fl-2009 (4) ġie reġistrat tnaqqis ta’ 5,6 %;

| 2. | L-attività tat-turiżmu Ewropew qed tiffaċċja bosta sfidi: il-kriżi ekonomika globali, kompetittività ikbar minn destinazzjonijiet oħra, l-effetti tat-tibdil fil-klima jew it-tqassim fl-istaġuni. Oħrajn, bħall-evoluzzjoni demografika fl-Ewropa, id-diversifikazzjoni tal-offerta tat-turiżmu jew l-impatt dejjem ikbar tat-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni, jirrappreżentaw opportunitajiet li għandhom jiġu esplorati flimkien mal-awtoritajiet reġjonali u lokali. |
| --- | --- |

2.

L-attività tat-turiżmu Ewropew qed tiffaċċja bosta sfidi: il-kriżi ekonomika globali, kompetittività ikbar minn destinazzjonijiet oħra, l-effetti tat-tibdil fil-klima jew it-tqassim fl-istaġuni. Oħrajn, bħall-evoluzzjoni demografika fl-Ewropa, id-diversifikazzjoni tal-offerta tat-turiżmu jew l-impatt dejjem ikbar tat-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni, jirrappreżentaw opportunitajiet li għandhom jiġu esplorati flimkien mal-awtoritajiet reġjonali u lokali.

| 3. | Barra minn hekk, l-imġiba tal-konsumatur tal-prodotti turistiċi qed tinbidel (pereżempju jivvjaġġa b'mod iktar indipendenti, juża iktar l-internet, żdiedu l-vjaġġi “bl-irħis” jew “low cost” iżda żdiedet ukoll id-domanda għat-turiżmu sostenibbli, eċċ.) u dan wassal għal fatturi fundamentali li sa ftit snin ilu ma kinux determinanti: il-kwalità għolja, is-sostenibbiltà, l-innovazzjoni permanenti, it-taħriġ, eċċ. |
| --- | --- |

3.

Barra minn hekk, l-imġiba tal-konsumatur tal-prodotti turistiċi qed tinbidel (pereżempju jivvjaġġa b'mod iktar indipendenti, juża iktar l-internet, żdiedu l-vjaġġi “bl-irħis” jew “low cost” iżda żdiedet ukoll id-domanda għat-turiżmu sostenibbli, eċċ.) u dan wassal għal fatturi fundamentali li sa ftit snin ilu ma kinux determinanti: il-kwalità għolja, is-sostenibbiltà, l-innovazzjoni permanenti, it-taħriġ, eċċ.

| 4. | F'dan il-kuntest, għandu jiġi enfasizzat il-potenzjal enormi tat-tkabbir tas-settur tat-turiżmu Ewropew u r-rabtiet stretti mal-istruttura amministrattiva, soċjoekonomika u loġistika reġjonali, l-iktar fir-rigward tal-iżvilupp tas-settur tat-trasport, u b'mod partikolari, konnessjonijiet aħjar mad-destinazzjonijiet turistiċi, l-iżvilupp tal-ajruporti reġjonali u l-promozzjoni tal-konnessjonijiet marittimi, li jħeġġu iktar multimodalità u jiżguraw it-trasport sostenibbli. Huwa importanti b'mod partikolari li nżommu f'moħħna s-sitwazzjoni speċifika tal-gżejjer u r-reġjuni periferiċi l-iktar imbiegħda, li jiddependu għalkollox mit-trasport bl-ajru u l-baħar u fejn is-settur tas-servizzi, strutturat madwar it-turiżmu, huwa, għal ħafna minn dawn ir-reġjuni, is-sors prinċipali ta’ ġid u ta’ attività ekonomika. L-Ewropa għandha bosta vantaġġi kompetittivi: mhux biss ir-rikkezza tal-pajsaġġ iżda anke opportunitajiet kbar għat-tkabbir tat-turiżmu bbażat fuq il-patrimonju (kulturali, gastronomiku, reliġjuż, sportiv, eċċ.). Jeżisti wkoll il-potenzjal għat-tkabbir fis-setturi tat-turiżmu tal-avvenimenti importanti, tal-kungressi u tal-kumpaniji.
  Il-valur li jakkwista territorju mil-lat patrimonjali jissarraf f'fattur strateġiku għall-iżvilupp tiegħu u l-Ewropa hija speċjalment rikka f'dan is-sens, għax hemm bosta territorji Ewropej li jew għandhom potenzjal enormi għat-turiżmu, għad li għadhom fl-istadju inizjali fi triqthom lejn l-iżvilupp turistiku jew li żviluppaw attività turistika konsiderevoli. B'mod partikolari, għandhom jitqiesu dawk iż-żoni li speċjalizzaw fit-turiżmu u li, bħala destinazzjonijiet maturi, għandhom bżonn ir-ristrutturar u r-riabilitazzjoni biex jikkompetu fil-kwalità u l-innovazzjoni mal-pajjiżi emerġenti li kulma jmur qed isaħħu l-preżenza globali tagħhom. Biex jikkunsidraw is-swieq tal-konsumaturi anzjani u s-swieq tal-persuni b'diżabbiltà, id-destinazzjonijiet ser ikollhom jaġġustaw u jneħħu l-ostakli. |
| --- | --- |

4.

F'dan il-kuntest, għandu jiġi enfasizzat il-potenzjal enormi tat-tkabbir tas-settur tat-turiżmu Ewropew u r-rabtiet stretti mal-istruttura amministrattiva, soċjoekonomika u loġistika reġjonali, l-iktar fir-rigward tal-iżvilupp tas-settur tat-trasport, u b'mod partikolari, konnessjonijiet aħjar mad-destinazzjonijiet turistiċi, l-iżvilupp tal-ajruporti reġjonali u l-promozzjoni tal-konnessjonijiet marittimi, li jħeġġu iktar multimodalità u jiżguraw it-trasport sostenibbli. Huwa importanti b'mod partikolari li nżommu f'moħħna s-sitwazzjoni speċifika tal-gżejjer u r-reġjuni periferiċi l-iktar imbiegħda, li jiddependu għalkollox mit-trasport bl-ajru u l-baħar u fejn is-settur tas-servizzi, strutturat madwar it-turiżmu, huwa, għal ħafna minn dawn ir-reġjuni, is-sors prinċipali ta’ ġid u ta’ attività ekonomika. L-Ewropa għandha bosta vantaġġi kompetittivi: mhux biss ir-rikkezza tal-pajsaġġ iżda anke opportunitajiet kbar għat-tkabbir tat-turiżmu bbażat fuq il-patrimonju (kulturali, gastronomiku, reliġjuż, sportiv, eċċ.). Jeżisti wkoll il-potenzjal għat-tkabbir fis-setturi tat-turiżmu tal-avvenimenti importanti, tal-kungressi u tal-kumpaniji.

Il-valur li jakkwista territorju mil-lat patrimonjali jissarraf f'fattur strateġiku għall-iżvilupp tiegħu u l-Ewropa hija speċjalment rikka f'dan is-sens, għax hemm bosta territorji Ewropej li jew għandhom potenzjal enormi għat-turiżmu, għad li għadhom fl-istadju inizjali fi triqthom lejn l-iżvilupp turistiku jew li żviluppaw attività turistika konsiderevoli. B'mod partikolari, għandhom jitqiesu dawk iż-żoni li speċjalizzaw fit-turiżmu u li, bħala destinazzjonijiet maturi, għandhom bżonn ir-ristrutturar u r-riabilitazzjoni biex jikkompetu fil-kwalità u l-innovazzjoni mal-pajjiżi emerġenti li kulma jmur qed isaħħu l-preżenza globali tagħhom. Biex jikkunsidraw is-swieq tal-konsumaturi anzjani u s-swieq tal-persuni b'diżabbiltà, id-destinazzjonijiet ser ikollhom jaġġustaw u jneħħu l-ostakli.

| 5. | Id-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona jista' jitqies bħala opportunità għat-tisħiħ tal-kompetittività tas-settur tat-turiżmu fl-Ewropa, u dan jikkontribwixxi għall-Istrateġija l-ġdida UE 2020 bi tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv, b'mod partikolari bl-inizjattiva ewlenija tagħha “Politika industrijali għall-era tal-globalizzazzjoni”. |
| --- | --- |

5.

Id-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta’ Lisbona jista' jitqies bħala opportunità għat-tisħiħ tal-kompetittività tas-settur tat-turiżmu fl-Ewropa, u dan jikkontribwixxi għall-Istrateġija l-ġdida UE 2020 bi tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv, b'mod partikolari bl-inizjattiva ewlenija tagħha “Politika industrijali għall-era tal-globalizzazzjoni”.

| 6. | Għalhekk, it-turiżmu jirrappreżenta sors kruċjali ta’ dħul u ta’ impjiegi, u huwa essenzjali għal għadd kbir ta’ reġjuni tal-Ewropa u għal xi wħud fosthom huwa indispensabbli, billi huwa mezz kruċjali biex tinkiseb iktar kompetittività. Għaldaqstant, l-azzjonijiet li jinbtu mill-politiki Ewropej dwar it-turiżmu jkollhom impatt konsiderevoli fuq l-iżvilupp ta’ bosta reġjuni, għax l-industrija tat-turiżmu tmexxi u tinteraġixxi ma’ setturi ekonomiċi oħra fir-reġjun. Għalhekk, għandha titfassal politika industrijali Ewropea għat-turiżmu flimkien ma’ politika Ewropea għall-investiment dedikata għall-iżvilupp tat-territorju u tal-istruttura soċjoekonomika tiegħu, sabiex jiġi żgurat li r-reġjuni interessati jkollhom kull opportunità għall-iżvilupp ta’ strateġija ta’ kompetittività sostenibbli. |
| --- | --- |

6.

Għalhekk, it-turiżmu jirrappreżenta sors kruċjali ta’ dħul u ta’ impjiegi, u huwa essenzjali għal għadd kbir ta’ reġjuni tal-Ewropa u għal xi wħud fosthom huwa indispensabbli, billi huwa mezz kruċjali biex tinkiseb iktar kompetittività. Għaldaqstant, l-azzjonijiet li jinbtu mill-politiki Ewropej dwar it-turiżmu jkollhom impatt konsiderevoli fuq l-iżvilupp ta’ bosta reġjuni, għax l-industrija tat-turiżmu tmexxi u tinteraġixxi ma’ setturi ekonomiċi oħra fir-reġjun. Għalhekk, għandha titfassal politika industrijali Ewropea għat-turiżmu flimkien ma’ politika Ewropea għall-investiment dedikata għall-iżvilupp tat-territorju u tal-istruttura soċjoekonomika tiegħu, sabiex jiġi żgurat li r-reġjuni interessati jkollhom kull opportunità għall-iżvilupp ta’ strateġija ta’ kompetittività sostenibbli.

| 7. | It-Trattat ta’ Lisbona, fost l-objettivi tal-Unjoni, mal-koeżjoni ekonomika u soċjali żied dimensjoni territorjali ġdida u jipprevedi li għandha tingħata attenzjoni partikolari liż-żoni rurali, liż-żoni milquta mit-transizzjoni industrijali u lir-reġjuni bi żvantaġġi naturali jew demografiċi severi u permanenti bħar-reġjuni mbiegħda tat-tramuntana b'densità tal-popolazzjoni baxxa ħafna, kif ukoll il-gżejjer, ir-reġjuni transkonfinali u muntanjużi. L-Artikolu 349 tiegħu jikkunsidra wkoll is-sitwazzjoni partikolari tar-reġjuni l-aktar 'il bogħod. F'dan ir-rigward, għandha titqies l-ispeċifiċità ta’ dawn it-territorji meta jitfassal qafas Ewropew għas-settur tat-turiżmu. |
| --- | --- |

7.

It-Trattat ta’ Lisbona, fost l-objettivi tal-Unjoni, mal-koeżjoni ekonomika u soċjali żied dimensjoni territorjali ġdida u jipprevedi li għandha tingħata attenzjoni partikolari liż-żoni rurali, liż-żoni milquta mit-transizzjoni industrijali u lir-reġjuni bi żvantaġġi naturali jew demografiċi severi u permanenti bħar-reġjuni mbiegħda tat-tramuntana b'densità tal-popolazzjoni baxxa ħafna, kif ukoll il-gżejjer, ir-reġjuni transkonfinali u muntanjużi. L-Artikolu 349 tiegħu jikkunsidra wkoll is-sitwazzjoni partikolari tar-reġjuni l-aktar 'il bogħod. F'dan ir-rigward, għandha titqies l-ispeċifiċità ta’ dawn it-territorji meta jitfassal qafas Ewropew għas-settur tat-turiżmu.

| 8. | L-Artikolu 195 il-ġdid tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea ser jippermetti li jiġu żviluppati azzjonijiet maħsuba biex tissaħħaħ il-kompetittività tal-intrapriżi tas-settur, kif ukoll bħala appoġġ għall-kooperazzjoni u l-iskambju tal-prattiki tajbin, u għall-iżvilupp ta’ approċċ integrat tat-turiżmu. Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tinkludi diversi azzjonijiet li għandhom l-għan tal-kompetittività tal-industrija tat-turiżmu tal-UE. Sabiex ikun hemm riżultati effikaċi, hemm bżonn l-appoġġ tal-azzjoni Komunitarja għall-inizjattivi tal-Istati Membri jew ir-reġjuni Ewropej. Barra minn hekk huwa importanti li nenfasizzaw ix-xewqa tal-Kummissjoni li jiġi evitat li kwalunkwe miżura adottata tkun ta’ piż amministrattiv addizzjonali għall-awtoritajiet nazzjonali, lokali jew reġjonali. F'dan il-kuntest, huwa meqjus li l-Komunikazzjoni tikkonforma mal-prinċipji ta’ sussidjarjetà u proporzjonalità. |
| --- | --- |

8.

L-Artikolu 195 il-ġdid tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea ser jippermetti li jiġu żviluppati azzjonijiet maħsuba biex tissaħħaħ il-kompetittività tal-intrapriżi tas-settur, kif ukoll bħala appoġġ għall-kooperazzjoni u l-iskambju tal-prattiki tajbin, u għall-iżvilupp ta’ approċċ integrat tat-turiżmu. Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tinkludi diversi azzjonijiet li għandhom l-għan tal-kompetittività tal-industrija tat-turiżmu tal-UE. Sabiex ikun hemm riżultati effikaċi, hemm bżonn l-appoġġ tal-azzjoni Komunitarja għall-inizjattivi tal-Istati Membri jew ir-reġjuni Ewropej. Barra minn hekk huwa importanti li nenfasizzaw ix-xewqa tal-Kummissjoni li jiġi evitat li kwalunkwe miżura adottata tkun ta’ piż amministrattiv addizzjonali għall-awtoritajiet nazzjonali, lokali jew reġjonali. F'dan il-kuntest, huwa meqjus li l-Komunikazzjoni tikkonforma mal-prinċipji ta’ sussidjarjetà u proporzjonalità.

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

II.   QAFAS ĠDID TA' AZZJONI TAL-UE GĦAT-TURIŻMU EWROPEW

| 9. | bi pjaċir jilqa' r-rieda tal-Kummissjoni li tindirizza l-politika tat-turiżmu b'mod koordinat u integrat, billi torbotha ma’ politiki oħra bħat-trasport, l-agrikoltura, il-ħarsien tal-ambjent, it-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni, il-politika soċjali, il-kultura, eċċ. It-turiżmu għandu jitqies bħala s-somma globali tal-fatturi kollha li jwasslu biex il-persuni jiċċaqilqu temporanjament u mhux b'mod regolari, għal mill-inqas lejl wieħed f'lokalità differenti mill-post ta’ residenza normali; |
| --- | --- |

9.

bi pjaċir jilqa' r-rieda tal-Kummissjoni li tindirizza l-politika tat-turiżmu b'mod koordinat u integrat, billi torbotha ma’ politiki oħra bħat-trasport, l-agrikoltura, il-ħarsien tal-ambjent, it-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni, il-politika soċjali, il-kultura, eċċ. It-turiżmu għandu jitqies bħala s-somma globali tal-fatturi kollha li jwasslu biex il-persuni jiċċaqilqu temporanjament u mhux b'mod regolari, għal mill-inqas lejl wieħed f'lokalità differenti mill-post ta’ residenza normali;

| 10. | jaqbel mal-objettiv ġenerali tal-koordinazzjoni tal-isforzi u l-inizjattivi marbuta mat-turiżmu sabiex is-settur tat-turiżmu jkun wieħed kompetittiv, modern, sostenibbli u responsabbli; |
| --- | --- |

10.

jaqbel mal-objettiv ġenerali tal-koordinazzjoni tal-isforzi u l-inizjattivi marbuta mat-turiżmu sabiex is-settur tat-turiżmu jkun wieħed kompetittiv, modern, sostenibbli u responsabbli;

| 11. | jitlob li qabel ma jiġi ppreżentat il-pjan ta’ azzjoni għall-promozzjoni tat-turiżmu, il-miżuri kollha proposti fil-livell tal-UE jiġu eżaminati u ġġustifikati fuq il-bażi tas-setgħat tal-UE u tal-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità, sabiex l-impetu u l-vantaġġi li jirrappreżentaw il-miżuri tal-UE jintgħarfu sewwa u ssir distinzjoni bejniethom u l-miżuri nazzjonali, reġjonali u lokali; |
| --- | --- |

11.

jitlob li qabel ma jiġi ppreżentat il-pjan ta’ azzjoni għall-promozzjoni tat-turiżmu, il-miżuri kollha proposti fil-livell tal-UE jiġu eżaminati u ġġustifikati fuq il-bażi tas-setgħat tal-UE u tal-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità, sabiex l-impetu u l-vantaġġi li jirrappreżentaw il-miżuri tal-UE jintgħarfu sewwa u ssir distinzjoni bejniethom u l-miżuri nazzjonali, reġjonali u lokali;

| 12. | jaqbel b'mod speċjali mal-fehma li l-iżvilupp tat-turiżmu għandu jissejjes fuq il-kompetittività u s-sostenibbiltà, u jixtieq jisħaq fuq it-tliet tifsiriet ta’ dan il-kunċett:






  a. | sostenibbiltà ekonomika, li tiżgura żvilupp ekonomiku ekwu u effiċjenti, li tippermetti l-iżvilupp tal-ġenerazzjonijiet Ewropej ta’ għada. |
| --- | --- | --- |

12.

jaqbel b'mod speċjali mal-fehma li l-iżvilupp tat-turiżmu għandu jissejjes fuq il-kompetittività u s-sostenibbiltà, u jixtieq jisħaq fuq it-tliet tifsiriet ta’ dan il-kunċett:

a.

sostenibbiltà ekonomika, li tiżgura żvilupp ekonomiku ekwu u effiċjenti, li tippermetti l-iżvilupp tal-ġenerazzjonijiet Ewropej ta’ għada.

| b. | sostenibbiltà soċjokulturali, li tkun kompatibbli mal-kultura, mal-valuri u mal-identità tar-reġjuni Ewropej. |
| --- | --- |

b.

sostenibbiltà soċjokulturali, li tkun kompatibbli mal-kultura, mal-valuri u mal-identità tar-reġjuni Ewropej.

| c. | sostenibbiltà ambjentali, li tiżgura li l-iżvilupp ikun kompatibbli mal-preservazzjoni tal-proċessi essenzjali, id-diversità bijoloġika u r-riżorsi bijoloġiċi. It-turiżmu għandu jiġi żviluppat fuq bażi sostenibbli, b'tali mod li r-riżorsi naturali ma jinħlewx u ma ssirx ħsara lill-ambjent (5); |
| --- | --- |

c.

sostenibbiltà ambjentali, li tiżgura li l-iżvilupp ikun kompatibbli mal-preservazzjoni tal-proċessi essenzjali, id-diversità bijoloġika u r-riżorsi bijoloġiċi. It-turiżmu għandu jiġi żviluppat fuq bażi sostenibbli, b'tali mod li r-riżorsi naturali ma jinħlewx u ma ssirx ħsara lill-ambjent (5);

| 13. | jenfasizza r-rwol importanti li jaqdu l-awtoritajiet lokali u reġjonali fir-rigward tal-ġestjoni sostenibbli tad-destinazzjonijiet turistiċi. L-inizjattivi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, kif ukoll in-netwerks reġjonali Ewropej huma pijunieri fl-iżvilupp ta’ mudelli tat-turiżmu sostenibbli u b'hekk huwa essenzjali li nitgħallmu kemm jista' jkun mill-esperjenza u l-għarfien tagħhom meta nippromovu l-kooperazzjoni lokali u reġjonali fl-UE. F'dan il-kuntest, ifaħħar l-approċċ tal-Kummissjoni għall-integrazzjoni tat-turiżmu fid-diversi politiki Ewropej; |
| --- | --- |

13.

jenfasizza r-rwol importanti li jaqdu l-awtoritajiet lokali u reġjonali fir-rigward tal-ġestjoni sostenibbli tad-destinazzjonijiet turistiċi. L-inizjattivi tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, kif ukoll in-netwerks reġjonali Ewropej huma pijunieri fl-iżvilupp ta’ mudelli tat-turiżmu sostenibbli u b'hekk huwa essenzjali li nitgħallmu kemm jista' jkun mill-esperjenza u l-għarfien tagħhom meta nippromovu l-kooperazzjoni lokali u reġjonali fl-UE. F'dan il-kuntest, ifaħħar l-approċċ tal-Kummissjoni għall-integrazzjoni tat-turiżmu fid-diversi politiki Ewropej;

| 14. | ifaħħar il-Konklużjonijiet tal-Kunsill tal-Kompetittività tat-12 ta’ Ottubru 2010, fejn l-Istati Membri ġew mistiedna jieħdu sehem attiv fl-azzjonijiet għat-tisħiħ tal-kompetittività tal-industrija Ewropea tat-turiżmu, fi spirtu ta’ sħubija u fil-livell Ewropew, nazzjonali, reġjonali u lokali (6); |
| --- | --- |

14.

ifaħħar il-Konklużjonijiet tal-Kunsill tal-Kompetittività tat-12 ta’ Ottubru 2010, fejn l-Istati Membri ġew mistiedna jieħdu sehem attiv fl-azzjonijiet għat-tisħiħ tal-kompetittività tal-industrija Ewropea tat-turiżmu, fi spirtu ta’ sħubija u fil-livell Ewropew, nazzjonali, reġjonali u lokali (6);

| 15. | bi pjaċir jilqa' x-xewqa tal-Kummissjoni li tiġi promossa politika attiva biex tingħata spinta lill-kompetittività u lill-iżvilupp sostenibbli. L-isfidi li qed jiffaċċja s-settur tat-turiżmu Ewropew juru kemm huwa importanti li jiġu antiċipati l-bidliet u li jkun hemm reazzjonijiet f'waqthom għall-kompetizzjoni dejjem ikbar f'settur li dejjem qed jevolvi; |
| --- | --- |

15.

bi pjaċir jilqa' x-xewqa tal-Kummissjoni li tiġi promossa politika attiva biex tingħata spinta lill-kompetittività u lill-iżvilupp sostenibbli. L-isfidi li qed jiffaċċja s-settur tat-turiżmu Ewropew juru kemm huwa importanti li jiġu antiċipati l-bidliet u li jkun hemm reazzjonijiet f'waqthom għall-kompetizzjoni dejjem ikbar f'settur li dejjem qed jevolvi;

| 16. | huwa tal-fehma li billi l-intrapriżi fis-settur tat-turiżmu huma essenzjalment SMEs, għalkemm jinkludu wkoll kwantità kbira ta’ mikrointrapriżi, l-iżvilupp tagħhom għandu jiġi promoss permezz tal-clustering tal-SMEs. Bl-istess mod l-għajnuna mmirata biex tittejjeb il-produttività, il-kompetittività, it-taħriġ u l-kwalità tista' taqdi rwol ferm importanti; |
| --- | --- |

16.

huwa tal-fehma li billi l-intrapriżi fis-settur tat-turiżmu huma essenzjalment SMEs, għalkemm jinkludu wkoll kwantità kbira ta’ mikrointrapriżi, l-iżvilupp tagħhom għandu jiġi promoss permezz tal-clustering tal-SMEs. Bl-istess mod l-għajnuna mmirata biex tittejjeb il-produttività, il-kompetittività, it-taħriġ u l-kwalità tista' taqdi rwol ferm importanti;

| 17. | f'dan ir-rigward jirrakkomanda li jiġu żviluppati l-istrumenti li jappoġġjaw lill-SMEs fis-settur tat-turiżmu, b'mod speċjali b'referenza għat-taħriġ tal-persunal. M'għandux jintesa r-rwol importanti tas-settur tat-turiżmu fil-ħolqien tal-impjiegi u li l-biċċa l-kbira tal-impjiegi li jinħolqu huma mmirati lejn iż-żgħażagħ, impjiegi li jippermettulhom jitgħallmu sensiela ta’ ħiliet ferm utli u li jiżviluppaw fil-livell professjonali, minbarra għarfien aħjar ta’ lingwi barranin. Suq turistiku ta’ kwalità u speċjalizzat fis-swieq ġodda u fis-setturi ġodda tad-domanda (bħal dak li jikkonċerna l-persuni b'diżabbiltà u l-anzjani) jeħtieġ forza tax-xogħol bi kwalifiki għoljin u mħarrġa fl-esiġenzi u t-teknoloġiji ġodda applikati fit-turiżmu. Barra minn hekk, biċċa kbira mill-ħiliet li jiġu akkwistati fis-settur tat-turiżmu jistgħu jiġu trasferiti direttament f'attivitajiet ekonomiċi oħra; |
| --- | --- |

17.

f'dan ir-rigward jirrakkomanda li jiġu żviluppati l-istrumenti li jappoġġjaw lill-SMEs fis-settur tat-turiżmu, b'mod speċjali b'referenza għat-taħriġ tal-persunal. M'għandux jintesa r-rwol importanti tas-settur tat-turiżmu fil-ħolqien tal-impjiegi u li l-biċċa l-kbira tal-impjiegi li jinħolqu huma mmirati lejn iż-żgħażagħ, impjiegi li jippermettulhom jitgħallmu sensiela ta’ ħiliet ferm utli u li jiżviluppaw fil-livell professjonali, minbarra għarfien aħjar ta’ lingwi barranin. Suq turistiku ta’ kwalità u speċjalizzat fis-swieq ġodda u fis-setturi ġodda tad-domanda (bħal dak li jikkonċerna l-persuni b'diżabbiltà u l-anzjani) jeħtieġ forza tax-xogħol bi kwalifiki għoljin u mħarrġa fl-esiġenzi u t-teknoloġiji ġodda applikati fit-turiżmu. Barra minn hekk, biċċa kbira mill-ħiliet li jiġu akkwistati fis-settur tat-turiżmu jistgħu jiġu trasferiti direttament f'attivitajiet ekonomiċi oħra;

| 18. | jinsab imħasseb dwar l-impatt potenzjali ta’ ċerti problemi strutturali bħat-tibdil fil-klima jew in-nuqqas ta’ riżorsi tal-ilma jew tal-enerġija fid-destinazzjonijiet turistiċi fl-Ewropa b'mod partikolari fil-gżejjer u r-reġjuni l-aktar 'il bogħod. F'dan ir-rigward, iqis li dawn il-problemi jistgħu jingħelbu biss jekk is-sostenibbiltà tiġi promossa b'mod iktar intensiv fl-istrateġija tat-turiżmu tar-reġjuni kkonċernati. Rigward l-effetti tat-tibdil fil-klima, huwa favur il-prevenzjoni tagħhom permezz tal-protezzjoni u r-ristawr taż-żoni naturali, kif ukoll l-integrazzjoni tat-turiżmu fil-Ġestjoni Integrata taż-Żoni Kostali; |
| --- | --- |

18.

jinsab imħasseb dwar l-impatt potenzjali ta’ ċerti problemi strutturali bħat-tibdil fil-klima jew in-nuqqas ta’ riżorsi tal-ilma jew tal-enerġija fid-destinazzjonijiet turistiċi fl-Ewropa b'mod partikolari fil-gżejjer u r-reġjuni l-aktar 'il bogħod. F'dan ir-rigward, iqis li dawn il-problemi jistgħu jingħelbu biss jekk is-sostenibbiltà tiġi promossa b'mod iktar intensiv fl-istrateġija tat-turiżmu tar-reġjuni kkonċernati. Rigward l-effetti tat-tibdil fil-klima, huwa favur il-prevenzjoni tagħhom permezz tal-protezzjoni u r-ristawr taż-żoni naturali, kif ukoll l-integrazzjoni tat-turiżmu fil-Ġestjoni Integrata taż-Żoni Kostali;

| 19. | ma jaċċettax l-abbozz ta’ programm ta’ skambju intiż għat-turisti, iffinanzjat mill-fondi pubbliċi, biex jitqassmu aħjar il-vjaġġi tal-btala tul is-sena sħiħa. Hija u tressaq din il-proposta, il-Kummissjoni ma kkunsidratx il-mekkaniżmi tas-suq li diġà jieħdu ħsieb it-tqassim temporanju ta’ dawn il-vjaġġi billi jbaxxu l-prezzijiet fl-istaġun inqas popolari. Il-perjodi popolari matul is-sajf ma nħolqux minħabba “falliment” tas-suq, iżda minħabba l-vaganzi tal-iskejjel, li huma riżultat ta’ deċiżjonijiet uffiċjali u t-temp fid-destinazzjonijiet ta’ vaganzi. Programm ta’ skambju mhu se jaffettwa l-ebda wieħed minn dawn il-fatturi. L-anzjani u ż-żgħażagħ, li ma jiddependux mill-vaganzi tal-iskejjel, diġà jistgħu jivvjaġġjaw matul il-perjodu mhux popolari. Naturalment, jekk ma jagħmlux dan huwa għaliex ma jridux. Barra minn hekk, il-proposta għall-koordinazzjoni tal-vaganzi tal-iskejjel bejn l-Istati Membri tmur lil hinn mill-kompetenzi tal-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

19.

ma jaċċettax l-abbozz ta’ programm ta’ skambju intiż għat-turisti, iffinanzjat mill-fondi pubbliċi, biex jitqassmu aħjar il-vjaġġi tal-btala tul is-sena sħiħa. Hija u tressaq din il-proposta, il-Kummissjoni ma kkunsidratx il-mekkaniżmi tas-suq li diġà jieħdu ħsieb it-tqassim temporanju ta’ dawn il-vjaġġi billi jbaxxu l-prezzijiet fl-istaġun inqas popolari. Il-perjodi popolari matul is-sajf ma nħolqux minħabba “falliment” tas-suq, iżda minħabba l-vaganzi tal-iskejjel, li huma riżultat ta’ deċiżjonijiet uffiċjali u t-temp fid-destinazzjonijiet ta’ vaganzi. Programm ta’ skambju mhu se jaffettwa l-ebda wieħed minn dawn il-fatturi. L-anzjani u ż-żgħażagħ, li ma jiddependux mill-vaganzi tal-iskejjel, diġà jistgħu jivvjaġġjaw matul il-perjodu mhux popolari. Naturalment, jekk ma jagħmlux dan huwa għaliex ma jridux. Barra minn hekk, il-proposta għall-koordinazzjoni tal-vaganzi tal-iskejjel bejn l-Istati Membri tmur lil hinn mill-kompetenzi tal-Unjoni Ewropea;

III.   ERBA' LINJI TA' AZZJONI

Insaħħu l-kompetittività tas-settur tat-turiżmu fl-Ewropa

| 20. | iqis li huwa kruċjali li tiġi mħeġġa l-kompetittività tas-settur tat-turiżmu, billi t-turiżmu, bħala settur ta’ attività trasversali, jeħtieġ firxa wiesgħa ta’ azzjonijiet li jkopru diversi oqsma u politiki. F'dan ir-rigward, jaqbel mal-fehma tal-Ministri Ewropej, li tidher b'mod konkret fid-Dikjarazzjoni ta’ Madrid, dwar il-ħtieġa ta’ strateġija msejsa fuq l-eċċellenza fit-turiżmu, appoġġjata bil-ħolqien ta’ netwerks ta’ esperti u destinazzjonijiet li jiffaċilitaw il-kreattività, l-iskambju u t-tifrix tal-għarfien, l-innovazzjoni, ir-riċerka u l-iżvilupp teknoloġiku, bil-għan li tinżamm il-kompetittività fis-settur tat-turiżmu (7); |
| --- | --- |

20.

iqis li huwa kruċjali li tiġi mħeġġa l-kompetittività tas-settur tat-turiżmu, billi t-turiżmu, bħala settur ta’ attività trasversali, jeħtieġ firxa wiesgħa ta’ azzjonijiet li jkopru diversi oqsma u politiki. F'dan ir-rigward, jaqbel mal-fehma tal-Ministri Ewropej, li tidher b'mod konkret fid-Dikjarazzjoni ta’ Madrid, dwar il-ħtieġa ta’ strateġija msejsa fuq l-eċċellenza fit-turiżmu, appoġġjata bil-ħolqien ta’ netwerks ta’ esperti u destinazzjonijiet li jiffaċilitaw il-kreattività, l-iskambju u t-tifrix tal-għarfien, l-innovazzjoni, ir-riċerka u l-iżvilupp teknoloġiku, bil-għan li tinżamm il-kompetittività fis-settur tat-turiżmu (7);

| 21. | bl-istess mod iqis li l-proposti tal-Kummissjoni dwar id-diversifikazzjoni tal-prodott turistiku huma rilevanti b'mod speċjali, bl-ikbar użu tal-wirt Ewropew, kif ukoll it-tnedija tal-pjattaforma “L-ICT u t-Turiżmu” u fuq tul ta’ żmien medju, tal-“Osservatorju Virtwali tat-Turiżmu”, li l-kompitu tiegħu huwa kemm l-istudju tal-provvista kif ukoll it-titjib tal-għarfien tad-domanda, it-tendenzi tas-suq u l-previżjonijiet fuq żmien qasir u medju. Itenni li l-awtoritajiet reġjonali għandhom għarfien enormi li huwa indispensabbli fil-promozzjoni tal-kooperazzjoni reġjonali fl-UE, biex jiġu sfruttati kemm jista' jkun dawn il-politiki; |
| --- | --- |

21.

bl-istess mod iqis li l-proposti tal-Kummissjoni dwar id-diversifikazzjoni tal-prodott turistiku huma rilevanti b'mod speċjali, bl-ikbar użu tal-wirt Ewropew, kif ukoll it-tnedija tal-pjattaforma “L-ICT u t-Turiżmu” u fuq tul ta’ żmien medju, tal-“Osservatorju Virtwali tat-Turiżmu”, li l-kompitu tiegħu huwa kemm l-istudju tal-provvista kif ukoll it-titjib tal-għarfien tad-domanda, it-tendenzi tas-suq u l-previżjonijiet fuq żmien qasir u medju. Itenni li l-awtoritajiet reġjonali għandhom għarfien enormi li huwa indispensabbli fil-promozzjoni tal-kooperazzjoni reġjonali fl-UE, biex jiġu sfruttati kemm jista' jkun dawn il-politiki;

| 22. | iqis li għandu jiġi kkunsidrat l-iskambju tal-prattiki tajbin bejn ir-reġjuni Ewropej u għandhom jitqiesu l-kontributi kollha fir-rigward tal-inizjattivi Komunitarji proposti. F'dan il-kuntest, jissuġġerixxi li r-Raggruppament Ewropew ta’ Kooperazzjoni Territorjali (REKT), il-programmi tal-Interreg u/jew l-istrateġiji makroreġjonali jistgħu jservu bħala qafas għall-iżvilupp tal-istrateġiji koordinati tat-turiżmu; |
| --- | --- |

22.

iqis li għandu jiġi kkunsidrat l-iskambju tal-prattiki tajbin bejn ir-reġjuni Ewropej u għandhom jitqiesu l-kontributi kollha fir-rigward tal-inizjattivi Komunitarji proposti. F'dan il-kuntest, jissuġġerixxi li r-Raggruppament Ewropew ta’ Kooperazzjoni Territorjali (REKT), il-programmi tal-Interreg u/jew l-istrateġiji makroreġjonali jistgħu jservu bħala qafas għall-iżvilupp tal-istrateġiji koordinati tat-turiżmu;

| 23. | iqis li, sabiex jiġi indirizzat il-fenomenu tat-tqassim fl-istaġuni, għandu jsir sforz biex tingħata spinta liż-żjarat iktar varjati u ta’ kwalità għolja, li ser jeħtieġu diversifikazzjoni ikbar tas-servizzi turistiċi b'enfasi fuq it-turiżmu kulturali, storiku/reliġjuż, sportiv, gastronomiku u oħrajn b'potenzjal enormi għat-tkabbir; jisħaq li d-diversifikazzjoni tal-perjodi ta’ vaganzi u l-fatt li jkun hemm firxa akbar fuq ir-reġjuni huma kompetenzi nazzjonali; |
| --- | --- |

23.

iqis li, sabiex jiġi indirizzat il-fenomenu tat-tqassim fl-istaġuni, għandu jsir sforz biex tingħata spinta liż-żjarat iktar varjati u ta’ kwalità għolja, li ser jeħtieġu diversifikazzjoni ikbar tas-servizzi turistiċi b'enfasi fuq it-turiżmu kulturali, storiku/reliġjuż, sportiv, gastronomiku u oħrajn b'potenzjal enormi għat-tkabbir; jisħaq li d-diversifikazzjoni tal-perjodi ta’ vaganzi u l-fatt li jkun hemm firxa akbar fuq ir-reġjuni huma kompetenzi nazzjonali;

| 24. | F'dan ir-rigward, jilqa' l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tiffaċilita mekkaniżmu għall-iskambju tat-turiżmu fuq bażi volontarja bejn l-Istati Membri, li jippermetti l-ivvjaġġar matul il-perjodu ta’ nuqqas ta’ attività, u jitlob lill-Kummissjoni tikkunsidra l-esperjenza tal-awtoritajiet lokali u reġjonali hija u tfassal u timplimenta dan il-mekkaniżmu; |
| --- | --- |

24.

F'dan ir-rigward, jilqa' l-intenzjoni tal-Kummissjoni li tiffaċilita mekkaniżmu għall-iskambju tat-turiżmu fuq bażi volontarja bejn l-Istati Membri, li jippermetti l-ivvjaġġar matul il-perjodu ta’ nuqqas ta’ attività, u jitlob lill-Kummissjoni tikkunsidra l-esperjenza tal-awtoritajiet lokali u reġjonali hija u tfassal u timplimenta dan il-mekkaniżmu;

Nippromovu l-iżvilupp ta’ turiżmu sostenibbli, responsabbli u ta’ kwalità

| 25. | jenfasizza l-potenzjal għat-turiżmu soċjali (“Turiżmu għal kulħadd”) li jippromovi l-inklużjoni soċjali bil-possibbiltà ta’ mobbiltà billi jiġu żgurati skambji transkulturali għall-gruppi soċjali kollha, inklużi ż-żgħażagħ, il-familji, l-anzjani, u l-persuni b'mobbiltà mnaqqsa; jiddispjaċih li l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni ma tindirizzax biżżejjed dan il-potenzjal; |
| --- | --- |

25.

jenfasizza l-potenzjal għat-turiżmu soċjali (“Turiżmu għal kulħadd”) li jippromovi l-inklużjoni soċjali bil-possibbiltà ta’ mobbiltà billi jiġu żgurati skambji transkulturali għall-gruppi soċjali kollha, inklużi ż-żgħażagħ, il-familji, l-anzjani, u l-persuni b'mobbiltà mnaqqsa; jiddispjaċih li l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni ma tindirizzax biżżejjed dan il-potenzjal;

| 26. | jinnota l-introduzzjoni ta’ tikketta għall-wirt Ewropew u marka Ewropea “Turiżmu ta’ kwalità”, peress li dan għandu jwassal sabiex id-destinazzjonijiet japplikaw prattiki sostenibbli, u li ser tikkontribwixxi għat-tisħiħ tar-reputazzjoni tal-Ewropa bħala post ta’ turiżmu ta’ kwalità għolja. Madankollu, iqis li huwa tal-ikbar importanza li l-valur miżjud ta’ din il-marka jiġi eżaminat u spjegat aħjar u li jkun hemm konformità stretta mal-kriterji meta tiġi ppremjata din il-marka, sabiex jiġi evitat li jitnaqqsilha l-preġju; |
| --- | --- |

26.

jinnota l-introduzzjoni ta’ tikketta għall-wirt Ewropew u marka Ewropea “Turiżmu ta’ kwalità”, peress li dan għandu jwassal sabiex id-destinazzjonijiet japplikaw prattiki sostenibbli, u li ser tikkontribwixxi għat-tisħiħ tar-reputazzjoni tal-Ewropa bħala post ta’ turiżmu ta’ kwalità għolja. Madankollu, iqis li huwa tal-ikbar importanza li l-valur miżjud ta’ din il-marka jiġi eżaminat u spjegat aħjar u li jkun hemm konformità stretta mal-kriterji meta tiġi ppremjata din il-marka, sabiex jiġi evitat li jitnaqqsilha l-preġju;

| 27. | jikkunsidra li l-awtoritajiet lokali u reġjonali, b'mod partikolari in-NECSTouR, għandhom ikunu involuti fl-iżvilupp ta’ dawn il-kriterji, jekk dawn il-kriterji jridu jkunu kredibbli. U huwa tal-fehma li l-Kumitat tar-Reġjuni, bħala assemblea ta’ rappreżentanti reġjonali u lokali tal-UE, għandu jkun rappreżentat fil-korp inkarigat mill-ippremjar ta’ dawn it-tikketti ta’ kwalità; |
| --- | --- |

27.

jikkunsidra li l-awtoritajiet lokali u reġjonali, b'mod partikolari in-NECSTouR, għandhom ikunu involuti fl-iżvilupp ta’ dawn il-kriterji, jekk dawn il-kriterji jridu jkunu kredibbli. U huwa tal-fehma li l-Kumitat tar-Reġjuni, bħala assemblea ta’ rappreżentanti reġjonali u lokali tal-UE, għandu jkun rappreżentat fil-korp inkarigat mill-ippremjar ta’ dawn it-tikketti ta’ kwalità;

| 28. | jisħaq li l-kwalità ta’ kull servizz għandha tiżdied biex id-destinazzjonijiet turistiċi Ewropej jingħataw vantaġġ kompetittiv ċar u biex isir kontribut għat-tisħiħ tar-reputazzjoni tal-Ewropa bħala grupp ta’ destinazzjonijiet ta’ kwalità. F'dan ir-rigward, jenfasizza li wieħed mis-segmenti li għandu jingħata attenzjoni speċjali huwa dak tat-turisti ta’ età avvanzata (fl-2020, l-għadd ta’ persuni li għandhom 'il fuq mill-65 sena fl-Ewropa huwa maħsub li ser jilħaq 20 % tal-popolazzjoni) kif ukoll il-persuni b'diżabbiltà (8); |
| --- | --- |

28.

jisħaq li l-kwalità ta’ kull servizz għandha tiżdied biex id-destinazzjonijiet turistiċi Ewropej jingħataw vantaġġ kompetittiv ċar u biex isir kontribut għat-tisħiħ tar-reputazzjoni tal-Ewropa bħala grupp ta’ destinazzjonijiet ta’ kwalità. F'dan ir-rigward, jenfasizza li wieħed mis-segmenti li għandu jingħata attenzjoni speċjali huwa dak tat-turisti ta’ età avvanzata (fl-2020, l-għadd ta’ persuni li għandhom 'il fuq mill-65 sena fl-Ewropa huwa maħsub li ser jilħaq 20 % tal-popolazzjoni) kif ukoll il-persuni b'diżabbiltà (8);

| 29. | jappella lill-Kummissjoni Ewropa biex hija u tfassal din il-politika l-ġdida dwar it-turiżmu Ewropew issaħħaħ is-sistemi ta’ protezzjoni tad-drittijiet tal-konsumatur; |
| --- | --- |

29.

jappella lill-Kummissjoni Ewropa biex hija u tfassal din il-politika l-ġdida dwar it-turiżmu Ewropew issaħħaħ is-sistemi ta’ protezzjoni tad-drittijiet tal-konsumatur;

| 30. | jisħaq fuq il-bżonn li jsir sforz għal iktar kooperazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u s-swieq eżistenti u potenzjali ewlenin (l-Istati Uniti, iċ-Ċina, ir-Russja, l-Indja u l-Brażil) u mal-pajjiżi tal-viċinat, b'mod partikolari l-pajjiżi tal-Mediterran, bil-għan li jiġu promossi mudelli ta’ turiżmu sostenibbli u tiġi promossa kultura tal-ħarsien tal-ambjent, billi ma jistax jinkiseb impatt pożittiv ħlief permezz ta’ azzjoni b'mod konġunt u bl-istess impenn u sens ta’ responsabbiltà; |
| --- | --- |

30.

jisħaq fuq il-bżonn li jsir sforz għal iktar kooperazzjoni bejn l-Unjoni Ewropea u s-swieq eżistenti u potenzjali ewlenin (l-Istati Uniti, iċ-Ċina, ir-Russja, l-Indja u l-Brażil) u mal-pajjiżi tal-viċinat, b'mod partikolari l-pajjiżi tal-Mediterran, bil-għan li jiġu promossi mudelli ta’ turiżmu sostenibbli u tiġi promossa kultura tal-ħarsien tal-ambjent, billi ma jistax jinkiseb impatt pożittiv ħlief permezz ta’ azzjoni b'mod konġunt u bl-istess impenn u sens ta’ responsabbiltà;

Insaħħu r-reputazzjoni u l-viżibbiltà tal-Ewropa

| 31. | jaqbel mal-Kummissjoni dwar il-bżonn li jissaħħu r-reputazzjoni u l-viżibbiltà tal-Ewropa bil-kompetittività tal-industrija. F'dan ir-rigward, jappoġġja l-għan li tittejjeb ir-reputazzjoni tal-Ewropa bis-saħħa tas-sostenibbiltà, il-kwalità għolja u l-miżuri ppjanati bħall-ħolqien ta’ “marka Ewropea” ġenwina, flimkien mal-marki nazzjonali tal-Istati Membri, li tikkomplementa l-isforzi tal-promozzjoni fil-livell nazzjonali u reġjonali; |
| --- | --- |

31.

jaqbel mal-Kummissjoni dwar il-bżonn li jissaħħu r-reputazzjoni u l-viżibbiltà tal-Ewropa bil-kompetittività tal-industrija. F'dan ir-rigward, jappoġġja l-għan li tittejjeb ir-reputazzjoni tal-Ewropa bis-saħħa tas-sostenibbiltà, il-kwalità għolja u l-miżuri ppjanati bħall-ħolqien ta’ “marka Ewropea” ġenwina, flimkien mal-marki nazzjonali tal-Istati Membri, li tikkomplementa l-isforzi tal-promozzjoni fil-livell nazzjonali u reġjonali;

| 32. | jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex tistabbilixxi miżuri speċifiċi fil-qafas tal-promozzjoni esterna tal-“marka Ewropea”, li madankollu bl-ebda mod m'għandha twassal għal distorsjoni fil-kompetizzjoni bejn destinazzjonijiet intra-Ewropej; |
| --- | --- |

32.

jappella lill-Kummissjoni Ewropea biex tistabbilixxi miżuri speċifiċi fil-qafas tal-promozzjoni esterna tal-“marka Ewropea”, li madankollu bl-ebda mod m'għandha twassal għal distorsjoni fil-kompetizzjoni bejn destinazzjonijiet intra-Ewropej;

| 33. | jappoġġja l-promozzjoni tal-paġna tal-internet visiteurope.com, u b'mod speċjali l-parteċipazzjoni koordinata fl-avvenimenti internazzjonali u fieri tat-turiżmu, eċċ., li jinkludu kull awtorità reġjonali u lokali involuta. |
| --- | --- |

33.

jappoġġja l-promozzjoni tal-paġna tal-internet visiteurope.com, u b'mod speċjali l-parteċipazzjoni koordinata fl-avvenimenti internazzjonali u fieri tat-turiżmu, eċċ., li jinkludu kull awtorità reġjonali u lokali involuta.

Insaħħu kemm jista' jkun il-politiki u l-istrumenti finanzjarji tal-UE

| 34. | jaqbel mal-Kummissjoni dwar il-bżonn li jissaħħaħ kemm jista' jkun il-potenzjal tal-istrumenti ta’ finanzjament tal-UE fil-qasam tat-turiżmu. F'dan ir-rigward, fil-każ taż-żoni rurali, għandhom jitqiesu l-possibbiltajiet potenzjali fil-qafas tal-fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR), billi t-turiżmu jirrappreżenta opportunità ġenwina biex jinħolqu impjiegi u dħul f'dawn ir-reġjuni. Bl-istess mod, iqis li huwa importanti li l-Fond Soċjali Ewropew (FSE) jintuża biex jiġi żgurat it-taħriġ tal-persuni involuti; |
| --- | --- |

34.

jaqbel mal-Kummissjoni dwar il-bżonn li jissaħħaħ kemm jista' jkun il-potenzjal tal-istrumenti ta’ finanzjament tal-UE fil-qasam tat-turiżmu. F'dan ir-rigward, fil-każ taż-żoni rurali, għandhom jitqiesu l-possibbiltajiet potenzjali fil-qafas tal-fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR), billi t-turiżmu jirrappreżenta opportunità ġenwina biex jinħolqu impjiegi u dħul f'dawn ir-reġjuni. Bl-istess mod, iqis li huwa importanti li l-Fond Soċjali Ewropew (FSE) jintuża biex jiġi żgurat it-taħriġ tal-persuni involuti;

| 35. | iqis ukoll li hemm bżonn li din l-idea tiddaħħal fil-qafas tad-dibattiti dwar il-Politika Reġjonali futura u l-possibbiltà li din tiġi implimentata, waqt li titqies l-ispeċjalizzazzjoni tar-reġjuni fl-iżvilupp ta’ prodotti turistiċi tematiċi, inklużi t-turiżmu soċjali, naturali, rurali, kummerċjali, dak relatat mas-saħħa jew il-kultura, fost possibbiltajiet oħra. Dan tal-aħħar, it-turiżmu kulturali, jista' faċilment jirrappreżenta dak li llum huwa l-aktar tipiku fl-Unjoni Ewropea kollha, fejn il-wirt tal-arkitettura, l-etnografija jew il-wirt industrijali jifformaw l-istruttura ekonomika ta’ reġjun. Huwa kruċjali li tiġi żgurata l-koordinazzjoni u l-effikaċja tad-diversi sorsi ta’ finanzjament bil-għan li jiġu evitati x-xogħol doppju u l-kontradizzjonijiet. |
| --- | --- |

35.

iqis ukoll li hemm bżonn li din l-idea tiddaħħal fil-qafas tad-dibattiti dwar il-Politika Reġjonali futura u l-possibbiltà li din tiġi implimentata, waqt li titqies l-ispeċjalizzazzjoni tar-reġjuni fl-iżvilupp ta’ prodotti turistiċi tematiċi, inklużi t-turiżmu soċjali, naturali, rurali, kummerċjali, dak relatat mas-saħħa jew il-kultura, fost possibbiltajiet oħra. Dan tal-aħħar, it-turiżmu kulturali, jista' faċilment jirrappreżenta dak li llum huwa l-aktar tipiku fl-Unjoni Ewropea kollha, fejn il-wirt tal-arkitettura, l-etnografija jew il-wirt industrijali jifformaw l-istruttura ekonomika ta’ reġjun. Huwa kruċjali li tiġi żgurata l-koordinazzjoni u l-effikaċja tad-diversi sorsi ta’ finanzjament bil-għan li jiġu evitati x-xogħol doppju u l-kontradizzjonijiet.

Brussell, 27 ta’ Jannar 2011.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Mercedes BRESSO

---

(1)  COM (2010) 352

1

(2)  Studju dwar il-Kompetittività tal-Industrija tat-Turiżmu tal-UE, Settembru 2009

2

(3)  OMT Barometru tat-Turiżmu Globali, Volum 8, Jannar 2010

3

(4)  Idem.

4

(5)  CdR 83/2009 fin.

5

(6)  Konklużjonijiet dwar marka politika ġdida għat-turiżmu Ewropew. Il-Kunsill tal-Kompetittività, Lussemburgu 12 ta’ Ottubru 2010

6

(7)  Id-Dikjarazzjoni ta’ Madrid fil-laqgħa informali tal-Ministri li saret f'Madrid matul il-Presidenza Spanjola f'April 2010, bit-tema “Niżviluppaw mudell tat-turiżmu soċjalment responsabbli”.

7

(8)  Strateġija EWROPA 2020 - Strateġija għal tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklussiv, Marzu 2010.

8

---

| 2.4.2011 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 104/18 |
| --- | --- | --- | --- |

2.4.2011

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 104/18

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Il-Gvern Lokali u Reġjonali fl-Ażerbajġan u l-iżvilupp tal-kooperazzjoni bejn l-Ażerbajġan u l-UE”

2011/C 104/04

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jinnota li l-pajjiż għadu lura b’mod notevoli fir-riformi biex jissodisfa l-Pjan ta’ Azzjoni tal-PEV fl-oqsma tal-istat tad-dritt, id-demokrazija, il-ġlieda kontra l-korruzzjoni u d-drittijiet tal-bniedem. In-nuqqas ta’ indipendenza tal-imħallfin u l-mezzi tax-xandir huwa ostaklu ieħor fit-triq lejn iktar demokrazija. Iżda sar progress fl-oqsma tat-tassazzjoni u tal-istabbiltà ekonomika. Fl-istess ħin, il-Kumitat iħeġġeġ lill-Gvern tal-Ażerbajġan ikompli bl-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-UE, tal-Kunsill tal-Ewropa u tal-Kummissjoni ta’ Venezja; |
| --- | --- |

—

jinnota li l-pajjiż għadu lura b’mod notevoli fir-riformi biex jissodisfa l-Pjan ta’ Azzjoni tal-PEV fl-oqsma tal-istat tad-dritt, id-demokrazija, il-ġlieda kontra l-korruzzjoni u d-drittijiet tal-bniedem. In-nuqqas ta’ indipendenza tal-imħallfin u l-mezzi tax-xandir huwa ostaklu ieħor fit-triq lejn iktar demokrazija. Iżda sar progress fl-oqsma tat-tassazzjoni u tal-istabbiltà ekonomika. Fl-istess ħin, il-Kumitat iħeġġeġ lill-Gvern tal-Ażerbajġan ikompli bl-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-UE, tal-Kunsill tal-Ewropa u tal-Kummissjoni ta’ Venezja;

| — | jilqa’ r-rekord tajjeb tal-użu tal-Programm tal-UE għall-Ġemellaġġ u jħeġġeġ lill-Gvern tal-Ażerbajġan biex fil-ġejjieni jkompli f’din it-triq; |
| --- | --- |

—

jilqa’ r-rekord tajjeb tal-użu tal-Programm tal-UE għall-Ġemellaġġ u jħeġġeġ lill-Gvern tal-Ażerbajġan biex fil-ġejjieni jkompli f’din it-triq;

| — | jinsab imħasseb dwar l-għadd limitat sew ta’ responsabbiltajiet allokati lill-muniċipalitajiet mil-liġi. Fir-realtà l-muniċipalitajiet huma saħansitra iktar limitati u l-iktar l-iktar ikollhom x’jaqsmu maż-żamma tat-toroq muniċipali, iċ-ċimiterji, il-parks u xi aspetti tal-kura soċjali li ma jkunux koperti mill-gvern ċentrali. Fil-biċċa l-kbira, il-muniċipalitajiet ma jkollhomx ħafna kapaċità, taħriġ jew għarfien lanqas biex jaqdu r-responsabbiltajiet limitati preskritti mil-liġi; |
| --- | --- |

—

jinsab imħasseb dwar l-għadd limitat sew ta’ responsabbiltajiet allokati lill-muniċipalitajiet mil-liġi. Fir-realtà l-muniċipalitajiet huma saħansitra iktar limitati u l-iktar l-iktar ikollhom x’jaqsmu maż-żamma tat-toroq muniċipali, iċ-ċimiterji, il-parks u xi aspetti tal-kura soċjali li ma jkunux koperti mill-gvern ċentrali. Fil-biċċa l-kbira, il-muniċipalitajiet ma jkollhomx ħafna kapaċità, taħriġ jew għarfien lanqas biex jaqdu r-responsabbiltajiet limitati preskritti mil-liġi;

| — | jappella lill-Gvern tal-Ażerbajġan, flimkien mal-għajnuna esperta mill-UE u mill-Kunsill tal-Ewropa, biex ifassal strateġija globali għat-titjib tal-governanza u d-demokrazija lokali b’miri realistiċi u skadenzi għat-twettiq. |
| --- | --- |

—

jappella lill-Gvern tal-Ażerbajġan, flimkien mal-għajnuna esperta mill-UE u mill-Kunsill tal-Ewropa, biex ifassal strateġija globali għat-titjib tal-governanza u d-demokrazija lokali b’miri realistiċi u skadenzi għat-twettiq.

| Relatur | : | Il-Kunsillier Gordon Keymer (UK/NI), Membru tal-Kunsill Distrettwali ta’ Tandridge |
| --- | --- | --- |

Relatur

:

Il-Kunsillier Gordon Keymer (UK/NI), Membru tal-Kunsill Distrettwali ta’ Tandridge

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Sfond – l-Ażerbajġan u l-Ewropa

| 1. | jirrikonoxxi l-patrimonju storiku tal-Ażerbajġan, li jinkludi l-esperjenza tiegħu bħala repubblika parlamentari sekulari; |
| --- | --- |

1.

jirrikonoxxi l-patrimonju storiku tal-Ażerbajġan, li jinkludi l-esperjenza tiegħu bħala repubblika parlamentari sekulari;

| 2. | jfakkar li r-relazzjonijiet bejn l-Ażerbajġan u l-UE bdew formalment fl-1996 bl-iffirmar tal-Ftehim dwar is-Sħubija u l-Kooperazzjoni li daħal fis-seħħ fl-1999 u li bis-saħħa t’hekk inħolqot il-bażi legali għar-relazzjonijiet politiċi bejn l-UE u l-Ażerbajġan, li bħalissa qed tiġi amministrata taħt il-Politika Ewropea tal-Viċinat (PEV); |
| --- | --- |

2.

jfakkar li r-relazzjonijiet bejn l-Ażerbajġan u l-UE bdew formalment fl-1996 bl-iffirmar tal-Ftehim dwar is-Sħubija u l-Kooperazzjoni li daħal fis-seħħ fl-1999 u li bis-saħħa t’hekk inħolqot il-bażi legali għar-relazzjonijiet politiċi bejn l-UE u l-Ażerbajġan, li bħalissa qed tiġi amministrata taħt il-Politika Ewropea tal-Viċinat (PEV);

| 3. | jinnota li l-pajjiż għadu lura b’mod notevoli fir-riformi biex jissodisfa l-Pjan ta’ Azzjoni tal-PEV fl-oqsma tal-istat tad-dritt, id-demokrazija, il-ġlieda kontra l-korruzzjoni u d-drittijiet tal-bniedem. In-nuqqas ta’ indipendenza tal-imħallfin u l-mezzi tax-xandir huwa ostaklu ieħor fit-triq lejn iktar demokrazija. Madankollu, sar progress fl-oqsma tat-tassazzjoni u tal-istabbiltà ekonomika. Fl-istess ħin, il-Kumitat iħeġġeġ lill-Gvern tal-Ażerbajġan ikompli bl-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-UE, tal-Kunsill tal-Ewropa u tal-Kummissjoni ta’ Venezja; |
| --- | --- |

3.

jinnota li l-pajjiż għadu lura b’mod notevoli fir-riformi biex jissodisfa l-Pjan ta’ Azzjoni tal-PEV fl-oqsma tal-istat tad-dritt, id-demokrazija, il-ġlieda kontra l-korruzzjoni u d-drittijiet tal-bniedem. In-nuqqas ta’ indipendenza tal-imħallfin u l-mezzi tax-xandir huwa ostaklu ieħor fit-triq lejn iktar demokrazija. Madankollu, sar progress fl-oqsma tat-tassazzjoni u tal-istabbiltà ekonomika. Fl-istess ħin, il-Kumitat iħeġġeġ lill-Gvern tal-Ażerbajġan ikompli bl-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-UE, tal-Kunsill tal-Ewropa u tal-Kummissjoni ta’ Venezja;

| 4. | jilqa’ r-rekord tajjeb tal-użu tal-Programm tal-UE għall-Ġemellaġġ u jħeġġeġ lill-Gvern tal-Ażerbajġan biex fil-ġejjieni jkompli f’din it-triq; |
| --- | --- |

4.

jilqa’ r-rekord tajjeb tal-użu tal-Programm tal-UE għall-Ġemellaġġ u jħeġġeġ lill-Gvern tal-Ażerbajġan biex fil-ġejjieni jkompli f’din it-triq;

| 5. | jappella lill-Gvern tal-Ażerbajġan biex jappoġġja lill-muniċipalitajiet huma u japplikaw għad-diversi programmi tal-UE disponibbli għalihom u biex iħeġġeġ lill-muniċipalitajiet jikkooperaw iżjed mal-Kummissjoni tal-UE; |
| --- | --- |

5.

jappella lill-Gvern tal-Ażerbajġan biex jappoġġja lill-muniċipalitajiet huma u japplikaw għad-diversi programmi tal-UE disponibbli għalihom u biex iħeġġeġ lill-muniċipalitajiet jikkooperaw iżjed mal-Kummissjoni tal-UE;

Governanza lokali

| 6. | josserva li hemm żewġ sistemi paralleli ta’ governanza fil-livell lokali fl-Ażerbajġan. Waħda tikkonsisti fil-muniċipalitajiet eletti u li jwieġbu liċ-ċittadini (pubblika) u l-parlament nazzjonali (il-Milli Mejlis) b’setgħat limitati ħafna biex jipprovdu s-servizzi liċ-ċittadini; l-oħra tikkonsisti fl-Awtoritajiet Eżekuttivi Lokali li jagħmlu parti mill-istruttura ta’ ggvernar tal-Istat appuntata direttament mill-President; |
| --- | --- |

6.

josserva li hemm żewġ sistemi paralleli ta’ governanza fil-livell lokali fl-Ażerbajġan. Waħda tikkonsisti fil-muniċipalitajiet eletti u li jwieġbu liċ-ċittadini (pubblika) u l-parlament nazzjonali (il-Milli Mejlis) b’setgħat limitati ħafna biex jipprovdu s-servizzi liċ-ċittadini; l-oħra tikkonsisti fl-Awtoritajiet Eżekuttivi Lokali li jagħmlu parti mill-istruttura ta’ ggvernar tal-Istat appuntata direttament mill-President;

| 7. | jinsab imħasseb dwar l-għadd limitat sew ta’ responsabbiltajiet allokati lill-muniċipalitajiet mil-liġi. Fir-realtà l-muniċipalitajiet huma saħansitra iktar limitati u l-iktar l-iktar ikollhom x’jaqsmu maż-żamma tat-toroq muniċipali, iċ-ċimiterji, il-parks u xi aspetti tal-kura soċjali li ma jkunux koperti mill-gvern ċentrali. Fil-biċċa l-kbira, il-muniċipalitajiet ma jkollhomx ħafna kapaċità, taħriġ jew għarfien lanqas biex jaqdu r-responsabbiltajiet limitati preskritti mil-liġi; |
| --- | --- |

7.

jinsab imħasseb dwar l-għadd limitat sew ta’ responsabbiltajiet allokati lill-muniċipalitajiet mil-liġi. Fir-realtà l-muniċipalitajiet huma saħansitra iktar limitati u l-iktar l-iktar ikollhom x’jaqsmu maż-żamma tat-toroq muniċipali, iċ-ċimiterji, il-parks u xi aspetti tal-kura soċjali li ma jkunux koperti mill-gvern ċentrali. Fil-biċċa l-kbira, il-muniċipalitajiet ma jkollhomx ħafna kapaċità, taħriġ jew għarfien lanqas biex jaqdu r-responsabbiltajiet limitati preskritti mil-liġi;

Awtoritajiet lokali b’saħħithom

| 8. | jemmen li gvern lokali demokratiku b’saħħtu li jkollu setgħat devoluti huwa importanti biex iċ-ċittadini jitħajru jipparteċipaw fiż-żoni tagħhom u biex tiżdied il-parteċipazzjoni fl-elezzjonijiet lokali; |
| --- | --- |

8.

jemmen li gvern lokali demokratiku b’saħħtu li jkollu setgħat devoluti huwa importanti biex iċ-ċittadini jitħajru jipparteċipaw fiż-żoni tagħhom u biex tiżdied il-parteċipazzjoni fl-elezzjonijiet lokali;

| 9. | jappella lill-Kummissjoni Ewropea tappoġġja t-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ programmi edukattivi għaċ-ċittadini dwar ir-rwoli u r-responsabbiltajiet tal-awtoritajiet lokali, u d-drittijiet tagħhom u l-mod kif jieħdu sehem fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet fil-livell lokali fil-pajjiż; |
| --- | --- |

9.

jappella lill-Kummissjoni Ewropea tappoġġja t-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ programmi edukattivi għaċ-ċittadini dwar ir-rwoli u r-responsabbiltajiet tal-awtoritajiet lokali, u d-drittijiet tagħhom u l-mod kif jieħdu sehem fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet fil-livell lokali fil-pajjiż;

| 10. | jappella lill-Gvern tal-Ażerbajġan u l-Kummissjoni Ewropea biex ikomplu jsaħħu l-kapaċitajiet tal-awtoritajiet lokali, b’tali mod li jkunu tal-anqas biżżejjed biex jipprovdu b’mod adegwat is-servizzi limitati attwali preskritti mil-liġi filwaqt li jagħmlu enfasi fuq il-kwistjonijiet tar-responsabbiltà, it-trasparenza u l-parteċipazzjoni msaħħa taċ-ċittadini u fl-istess ħin jistabbilixxu wkoll il-kondizzjonijiet meħtieġa biex tinħoloq amministrazzjoni indipendenti u awtonoma; |
| --- | --- |

10.

jappella lill-Gvern tal-Ażerbajġan u l-Kummissjoni Ewropea biex ikomplu jsaħħu l-kapaċitajiet tal-awtoritajiet lokali, b’tali mod li jkunu tal-anqas biżżejjed biex jipprovdu b’mod adegwat is-servizzi limitati attwali preskritti mil-liġi filwaqt li jagħmlu enfasi fuq il-kwistjonijiet tar-responsabbiltà, it-trasparenza u l-parteċipazzjoni msaħħa taċ-ċittadini u fl-istess ħin jistabbilixxu wkoll il-kondizzjonijiet meħtieġa biex tinħoloq amministrazzjoni indipendenti u awtonoma;

| 11. | jappella lill-Gvern tal-Ażerbajġan biex, flimkien mal-għajnuna esperta mill-UE u mill-Kunsill tal-Ewropa, ifassal strateġija għat-titjib tal-governanza lokali u d-demokrazija lokali b’miri realistiċi u skadenzi għat-twettiq; |
| --- | --- |

11.

jappella lill-Gvern tal-Ażerbajġan biex, flimkien mal-għajnuna esperta mill-UE u mill-Kunsill tal-Ewropa, ifassal strateġija għat-titjib tal-governanza lokali u d-demokrazija lokali b’miri realistiċi u skadenzi għat-twettiq;

| 12. | jissuġġerixxi t-twaqqif ta’ istituzzjoni indipendenti li tindirizza b’mod esklużiv it-titjib u l-iżvilupp tal-awtoritajiet lokali fl-Ażerbajġan. Il-ħidma ta’ organizzazzjoni ta’ dan it-tip għandha tiġi monitorjata b’mod konġunt mit-tliet assoċjazzjonijiet tal-awtoritajiet lokali; |
| --- | --- |

12.

jissuġġerixxi t-twaqqif ta’ istituzzjoni indipendenti li tindirizza b’mod esklużiv it-titjib u l-iżvilupp tal-awtoritajiet lokali fl-Ażerbajġan. Il-ħidma ta’ organizzazzjoni ta’ dan it-tip għandha tiġi monitorjata b’mod konġunt mit-tliet assoċjazzjonijiet tal-awtoritajiet lokali;

| 13. | jifhem li l-għadd ta’ assoċjazzjonijiet tal-gvernijiet lokali ser jonqos minn tlieta għal waħda u jemmen li qabel ma dan isir, għandu jiġi kkunsidrat bir-reqqa li tiġi żgurata struttura ta’ assoċjazzjonijiet nazzjonali li tipprovdi l-ikbar parteċipazzjoni possibbli tal-membri u r-rappreżentanza ugwali ta’ kull tip ta’ muniċipalità; |
| --- | --- |

13.

jifhem li l-għadd ta’ assoċjazzjonijiet tal-gvernijiet lokali ser jonqos minn tlieta għal waħda u jemmen li qabel ma dan isir, għandu jiġi kkunsidrat bir-reqqa li tiġi żgurata struttura ta’ assoċjazzjonijiet nazzjonali li tipprovdi l-ikbar parteċipazzjoni possibbli tal-membri u r-rappreżentanza ugwali ta’ kull tip ta’ muniċipalità;

| 14. | jenfasizza l-impenn tiegħu li jappoġġja l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet lokali fl-Ażerbajġan u l-awtoritajiet lokali jew reġjonali fl-Unjoni Ewropea, sabiex tiġi promossa governanza sottonazzjonali b’saħħitha u demokratika; |
| --- | --- |

14.

jenfasizza l-impenn tiegħu li jappoġġja l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet lokali fl-Ażerbajġan u l-awtoritajiet lokali jew reġjonali fl-Unjoni Ewropea, sabiex tiġi promossa governanza sottonazzjonali b’saħħitha u demokratika;

| 15. | jappella lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Gvern tal-Ażerbajġan biex jappoġġja l-programmi tal-iskambju tal-aħjar prattika għall-għoti tas-servizzi bejn l-awtoritajiet lokali tal-Ażerbajġan u tal-UE, kif ukoll fil-livell nazzjonali, billi jippermettu t-trasferiment tal-kompetenzi mill-awtoritajiet lokali eżekuttivi għall-muniċipalitajiet. Sabiex b’mod konkret tissaħħaħ il-kapaċità tal-awtoritajiet lokali, jirrakkomanda li jitqiesu r-riżultati tal-iskambju tal-esperjenzi li nkisbu mil-laqgħat bejn ir-rappreżentanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali mill-UE u mill-Ażerbajġan; |
| --- | --- |

15.

jappella lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Gvern tal-Ażerbajġan biex jappoġġja l-programmi tal-iskambju tal-aħjar prattika għall-għoti tas-servizzi bejn l-awtoritajiet lokali tal-Ażerbajġan u tal-UE, kif ukoll fil-livell nazzjonali, billi jippermettu t-trasferiment tal-kompetenzi mill-awtoritajiet lokali eżekuttivi għall-muniċipalitajiet. Sabiex b’mod konkret tissaħħaħ il-kapaċità tal-awtoritajiet lokali, jirrakkomanda li jitqiesu r-riżultati tal-iskambju tal-esperjenzi li nkisbu mil-laqgħat bejn ir-rappreżentanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali mill-UE u mill-Ażerbajġan;

| 16. | jiddispjaċih li filwaqt li l-għadd ta’ muniċipalitajiet fl-Ażerbajġan naqsu, ma kienx hemm tnaqqis simili fil-każ tal-Awtoritajiet Lokali Eżekuttivi; |
| --- | --- |

16.

jiddispjaċih li filwaqt li l-għadd ta’ muniċipalitajiet fl-Ażerbajġan naqsu, ma kienx hemm tnaqqis simili fil-każ tal-Awtoritajiet Lokali Eżekuttivi;

| 17. | iħeġġeġ it-trasferiment tas-setgħat mill-Awtoritajiet Lokali Eżekuttivi lill-kunsilli lokali eletti biex tiżdied u tissaħħaħ id-demokrazija lokali fl-Ażerbajġan; |
| --- | --- |

17.

iħeġġeġ it-trasferiment tas-setgħat mill-Awtoritajiet Lokali Eżekuttivi lill-kunsilli lokali eletti biex tiżdied u tissaħħaħ id-demokrazija lokali fl-Ażerbajġan;

Finanzi lokali

| 18. | jinsab inkwetat dwar kemm sejra għall-agħar is-sitwazzjoni tal-muniċipalitajiet fl-Ażerbajġan wara t-tnaqqis konsiderevoli fid-dħul baġitarju totali u l-kontrazzjoni kbira tad-dħul per capita tal-muniċipalitaljiet; |
| --- | --- |

18.

jinsab inkwetat dwar kemm sejra għall-agħar is-sitwazzjoni tal-muniċipalitajiet fl-Ażerbajġan wara t-tnaqqis konsiderevoli fid-dħul baġitarju totali u l-kontrazzjoni kbira tad-dħul per capita tal-muniċipalitaljiet;

| 19. | jemmen li gvern lokali b’saħħtu u f’saħħtu jeħtieġ finanzjament kontinwu affidabbli, adegwat u ekwitabbli, li jinkludi bażi fiskali robusta, biex jingħataw servizzi lokali ta’ kwalità għolja li jsaħħu l-involviment u l-poteri tal-kunsill lokali fil-komunità tagħhom. L-għotjiet tal-gvern għandhom jitħallsu b’tali mod li l-kunsilli lokali jkunu jistgħu jippjanaw il-finanzi tagħhom tul perijodu fit-tul raġonevoli; |
| --- | --- |

19.

jemmen li gvern lokali b’saħħtu u f’saħħtu jeħtieġ finanzjament kontinwu affidabbli, adegwat u ekwitabbli, li jinkludi bażi fiskali robusta, biex jingħataw servizzi lokali ta’ kwalità għolja li jsaħħu l-involviment u l-poteri tal-kunsill lokali fil-komunità tagħhom. L-għotjiet tal-gvern għandhom jitħallsu b’tali mod li l-kunsilli lokali jkunu jistgħu jippjanaw il-finanzi tagħhom tul perijodu fit-tul raġonevoli;

| 20. | jilqa’ l-isforzi li għamel il-Gvern tal-Ażerbajġan biex iżid l-investiment kummerċjali u jemmen li dawn il-kumpaniji għandhom jagħmlu xi kontribut finanzjarju trasparenti lill-awtoritajiet lokali tagħhom sabiex jippromovu relazzjoni ta’ ħidma tajba bejn il-kumpaniji u l-muniċipalità lokali tagħhom u għall-iżvilupp tal-komunitajiet lokali; |
| --- | --- |

20.

jilqa’ l-isforzi li għamel il-Gvern tal-Ażerbajġan biex iżid l-investiment kummerċjali u jemmen li dawn il-kumpaniji għandhom jagħmlu xi kontribut finanzjarju trasparenti lill-awtoritajiet lokali tagħhom sabiex jippromovu relazzjoni ta’ ħidma tajba bejn il-kumpaniji u l-muniċipalità lokali tagħhom u għall-iżvilupp tal-komunitajiet lokali;

| 21. | jemmen li l-muniċipalitajiet għandhom ikunu sidien il-bini tagħhom biex ikun hemm opportunitajiet aħjar għall-ippjanar għall-futur; |
| --- | --- |

21.

jemmen li l-muniċipalitajiet għandhom ikunu sidien il-bini tagħhom biex ikun hemm opportunitajiet aħjar għall-ippjanar għall-futur;

Demokrazija lokali

| 22. | jinnota li, minkejja li sar xi titjib fl-aspetti tekniċi, kull waħda mill-elezzjonijiet lokali li saret fil-pajjiż ma laħqitx l-istandards internazzjonali u jħeġġeġ lill-Gvern tal-Ażerbajġan jissemplifika l-proċedura għall-ħatra tal-kandidati, jiżgura t-tqassim ġust tar-riżorsi għall-kampanji elettorali bejn il-partiti politiċi u/jew il-kandidati, jippermetti l-osservazzjoni indipendenti tal-elezzjonijiet u b’mod partikolari l-proċess tal-għadd tal-voti billi jippermetti lill-kandidati jew lir-rappreżentanti awtorizzati tagħhom ikunu preżenti matul l-għadd tal-voti u anke biex jaġixxu fuq is-sejbiet l-oħra tal-missjoni ta’ osservazzjoni konġunta tal-KtR/Kungress; |
| --- | --- |

22.

jinnota li, minkejja li sar xi titjib fl-aspetti tekniċi, kull waħda mill-elezzjonijiet lokali li saret fil-pajjiż ma laħqitx l-istandards internazzjonali u jħeġġeġ lill-Gvern tal-Ażerbajġan jissemplifika l-proċedura għall-ħatra tal-kandidati, jiżgura t-tqassim ġust tar-riżorsi għall-kampanji elettorali bejn il-partiti politiċi u/jew il-kandidati, jippermetti l-osservazzjoni indipendenti tal-elezzjonijiet u b’mod partikolari l-proċess tal-għadd tal-voti billi jippermetti lill-kandidati jew lir-rappreżentanti awtorizzati tagħhom ikunu preżenti matul l-għadd tal-voti u anke biex jaġixxu fuq is-sejbiet l-oħra tal-missjoni ta’ osservazzjoni konġunta tal-KtR/Kungress;

| 23. | jilqa’ mezzi tax-xandir estiżi biex jiżdied l-għadd ta’ nies li joħorġu jivvutaw fl-elezzjoni kif ukoll l-għadd ta’ kandidati tal-oppożizzjoni u jappella lill-awtoritajiet tal-Ażerbajġan biex jirrispettaw għalkollox l-impenji tiegħu rigward il-libertà tal-mezzi tax-xandir; |
| --- | --- |

23.

jilqa’ mezzi tax-xandir estiżi biex jiżdied l-għadd ta’ nies li joħorġu jivvutaw fl-elezzjoni kif ukoll l-għadd ta’ kandidati tal-oppożizzjoni u jappella lill-awtoritajiet tal-Ażerbajġan biex jirrispettaw għalkollox l-impenji tiegħu rigward il-libertà tal-mezzi tax-xandir;

| 24. | jilqa’ l-isforzi konxji kemm tal-partiti fil-gvern kemm tal-oppożizzjoni biex iżidu l-għadd ta’ kandidati nisa fl-aħħar elezzjonijiet muniċipali li rriżultaw f’żieda qawwija fin-numru ta’ siġġijiet li rebħuhom in-nisa; |
| --- | --- |

24.

jilqa’ l-isforzi konxji kemm tal-partiti fil-gvern kemm tal-oppożizzjoni biex iżidu l-għadd ta’ kandidati nisa fl-aħħar elezzjonijiet muniċipali li rriżultaw f’żieda qawwija fin-numru ta’ siġġijiet li rebħuhom in-nisa;

| 25. | jilqa’ l-introduzzjoni tal-Appoġġ mill-Kunsill tal-Istat għall-NGOs taħt il-President tal-Ażerbajġan u l-allokazzjoni tar-riżorsi finanzjarji, iżda jinsab imħasseb dwar in-nuqqasijiet konsiderevoli fil-prattika marbuta mar-reġistrazzjoni tal-NGOs; |
| --- | --- |

25.

jilqa’ l-introduzzjoni tal-Appoġġ mill-Kunsill tal-Istat għall-NGOs taħt il-President tal-Ażerbajġan u l-allokazzjoni tar-riżorsi finanzjarji, iżda jinsab imħasseb dwar in-nuqqasijiet konsiderevoli fil-prattika marbuta mar-reġistrazzjoni tal-NGOs;

| 26. | jissuġġerixxi li ladarba tinstab soluzzjoni għall-kunflitt, il-gvern lokali fin-Nagorno-Karabakh u s-seba’ reġjuni ta’ madwaru ser ikollhom jiġu appoġġjati b’mod sostanzjali; |
| --- | --- |

26.

jissuġġerixxi li ladarba tinstab soluzzjoni għall-kunflitt, il-gvern lokali fin-Nagorno-Karabakh u s-seba’ reġjuni ta’ madwaru ser ikollhom jiġu appoġġjati b’mod sostanzjali;

Trasport lokali u ambjent

| 27. | iħeġġeġ l-investiment fis-sistema tat-trasport reġjonali biex jittejjeb l-iżvilupp ekonomiku lokali; |
| --- | --- |

27.

iħeġġeġ l-investiment fis-sistema tat-trasport reġjonali biex jittejjeb l-iżvilupp ekonomiku lokali;

| 28. | jinnota li t-trasport reġjonali bl-ajru huwa partikolarment importanti fl-Ażerbajġan minħabba l-ġeografija tiegħu. Dan għandu benefiċċji importanti wkoll biex jiżdiedu l-impjieg u l-koeżjoni soċjali; |
| --- | --- |

28.

jinnota li t-trasport reġjonali bl-ajru huwa partikolarment importanti fl-Ażerbajġan minħabba l-ġeografija tiegħu. Dan għandu benefiċċji importanti wkoll biex jiżdiedu l-impjieg u l-koeżjoni soċjali;

| 29. | jinnota li l-awtoritajiet lokali jaqdu rwol ewlieni meta jiġu indirizzati l-kwistjonijiet ambjentali u jħeġġeġ lill-Gvern tal-Ażerbajġan jinkludi l-muniċipalitajiet fl-ippjanar u t-twettiq tal-programmi reġjonali għall-iżvilupp. |
| --- | --- |

29.

jinnota li l-awtoritajiet lokali jaqdu rwol ewlieni meta jiġu indirizzati l-kwistjonijiet ambjentali u jħeġġeġ lill-Gvern tal-Ażerbajġan jinkludi l-muniċipalitajiet fl-ippjanar u t-twettiq tal-programmi reġjonali għall-iżvilupp.

Brussell, 27 ta’ Jannar 2011.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Mercedes BRESSO

---

| 2.4.2011 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 104/21 |
| --- | --- | --- | --- |

2.4.2011

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 104/21

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Is-semplifikazzjoni tal-implimentazzjoni tal-programmi qafas tar-riċerka”

2011/C 104/05

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | bi pjaċir jilqa’ l-intenzjoni li jiġi ffaċilitat id-dibattitu interistituzzjonali dwar is-semplifikazzjoni amministrattiva u finanzjarja tar-regoli tal-programmi; |
| --- | --- |

—

bi pjaċir jilqa’ l-intenzjoni li jiġi ffaċilitat id-dibattitu interistituzzjonali dwar is-semplifikazzjoni amministrattiva u finanzjarja tar-regoli tal-programmi;

| — | jinnota li l-kumplessità nnifisha hija sors importanti ta’ żbalji jew anomaliji; |
| --- | --- |

—

jinnota li l-kumplessità nnifisha hija sors importanti ta’ żbalji jew anomaliji;

| — | jirrikonoxxi l-importanza li ssir distinzjoni bejn żball u frodi, u li titrawwem kultura ta’ integrità u fiduċja; |
| --- | --- |

—

jirrikonoxxi l-importanza li ssir distinzjoni bejn żball u frodi, u li titrawwem kultura ta’ integrità u fiduċja;

| — | jappoġġja l-approċċ li qed jissuġġerixxi l-Parlament Ewropew għal approċċ ibbażat fuq “ix-xjenza u t-teknoloġija” jew wieħed ibbażat fuq “ix-xjenza u l-innovazzjoni”; ibbażat fuq kriterji sodi ta’ kwalità xjentifika/teknika; li jafda fuq prattiki ta’ ġestjoni realistiċi u jagħraf x’hemm komuni u x’jiddistingwi bejn ix-xjenza, l-iżvilupp teknoloġiku u d-diffużjoni fis-suq; |
| --- | --- |

—

jappoġġja l-approċċ li qed jissuġġerixxi l-Parlament Ewropew għal approċċ ibbażat fuq “ix-xjenza u t-teknoloġija” jew wieħed ibbażat fuq “ix-xjenza u l-innovazzjoni”; ibbażat fuq kriterji sodi ta’ kwalità xjentifika/teknika; li jafda fuq prattiki ta’ ġestjoni realistiċi u jagħraf x’hemm komuni u x’jiddistingwi bejn ix-xjenza, l-iżvilupp teknoloġiku u d-diffużjoni fis-suq;

| — | jisħaq li l-effikaċja għandha tiġi ġġudikata mhux biss mill-kisba tal-eċċellenza fl-attivitajiet tar-riċerka, iżda wkoll mit-tisħiħ tal-kapaċitajiet tar-riċerka u l-potenzjal tal-assorbiment fit-territorji kollha tal-UE b’konformità mal-prinċipju tal-koeżjoni territorjali; |
| --- | --- |

—

jisħaq li l-effikaċja għandha tiġi ġġudikata mhux biss mill-kisba tal-eċċellenza fl-attivitajiet tar-riċerka, iżda wkoll mit-tisħiħ tal-kapaċitajiet tar-riċerka u l-potenzjal tal-assorbiment fit-territorji kollha tal-UE b’konformità mal-prinċipju tal-koeżjoni territorjali;

| — | japprezza l-programm ta’ Potenzjal tar-Riċerka tar-Reġjuni ta’ Konverġenza (Research Potential of Convergence Regions programme) fil-Programm tal-Kapaċitajiet; |
| --- | --- |

—

japprezza l-programm ta’ Potenzjal tar-Riċerka tar-Reġjuni ta’ Konverġenza (Research Potential of Convergence Regions programme) fil-Programm tal-Kapaċitajiet;

| — | jissuġġerixxi li l-Progamm Qafas li jmiss ikompli jespandi programmi bħal dawn u jinkorpora skema għall-inklużjoni tal-parteċipazzjoni ta’ msieħba kompetenti mir-reġjuni li għadhom lura fir-riċerka fi proġetti u programmi mmexxija mill-pari tagħhom li huma akar magħrufin u li huma eċċellenti, permezz ta’ skemi ta’ monitoraġġ jew mezzi oħra; f’dan ir-rigward jinnota l-potenzjal li għandhom l-atturi lokali u reġjonali biex irawmu “ċentri ta’ kompetenza” marbutin mal-“poli tal-eċċellenza”. |
| --- | --- |

—

jissuġġerixxi li l-Progamm Qafas li jmiss ikompli jespandi programmi bħal dawn u jinkorpora skema għall-inklużjoni tal-parteċipazzjoni ta’ msieħba kompetenti mir-reġjuni li għadhom lura fir-riċerka fi proġetti u programmi mmexxija mill-pari tagħhom li huma akar magħrufin u li huma eċċellenti, permezz ta’ skemi ta’ monitoraġġ jew mezzi oħra; f’dan ir-rigward jinnota l-potenzjal li għandhom l-atturi lokali u reġjonali biex irawmu “ċentri ta’ kompetenza” marbutin mal-“poli tal-eċċellenza”.

| Relatur | : | Fiona O'Loughlin (IE/ALDE), Kunsill tal-Kontea ta’ Kildare u l-Awtorità Reġjonali tal-Lvant Ċentrali |
| --- | --- | --- |
| Dokument ta’ referenza | : | Kommunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, il-Kunsill, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u l-Kumitat tar-Reġjuni - Is-semplifikazzjoni tal-implimentazzjoni tal-programmi qafas tar-riċerka
  COM(2010) 187 finali |

Relatur

:

Fiona O'Loughlin (IE/ALDE), Kunsill tal-Kontea ta’ Kildare u l-Awtorità Reġjonali tal-Lvant Ċentrali

Dokument ta’ referenza

:

Kommunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, il-Kunsill, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u l-Kumitat tar-Reġjuni - Is-semplifikazzjoni tal-implimentazzjoni tal-programmi qafas tar-riċerka

COM(2010) 187 finali

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 1. | bi pjaċir jilqa’ l-intenzjoni ddikkjarata mill-Kummissjoni fil-kommunikazzjoni dwar “is-Semplifikazzjoni tal-Implimentazzjoni tal-Programmi Qafas tar-Riċerka”, li tiffaċilita d-dibattitu interistituzzjonali dwar is-semplifikazzjoni amministrattiva u finanzjarja tar-regoli tal-programmi; |
| --- | --- |

1.

bi pjaċir jilqa’ l-intenzjoni ddikkjarata mill-Kummissjoni fil-kommunikazzjoni dwar “is-Semplifikazzjoni tal-Implimentazzjoni tal-Programmi Qafas tar-Riċerka”, li tiffaċilita d-dibattitu interistituzzjonali dwar is-semplifikazzjoni amministrattiva u finanzjarja tar-regoli tal-programmi;

| 2. | jirrikonoxxi li għadd ta’ semplifikazzjonijiet diġà ddaħħlu u li dawn ġabu titjib fis-Seba’ Programm Kwadru (FP7) u jaċċetta li xi wħud minn dawn il-miżuri għandhom bżonn taż-żmien biex ikollhom impatt reali, madankollu jenfasizza li l-FP7 għadu programm kumpless b’ġestjoni kkaratterizzata minn burokrazija żejda, tolleranza baxxa tar-riskju, nuqqas ta’ effiċjenza u dewmien bla bżonn; |
| --- | --- |

2.

jirrikonoxxi li għadd ta’ semplifikazzjonijiet diġà ddaħħlu u li dawn ġabu titjib fis-Seba’ Programm Kwadru (FP7) u jaċċetta li xi wħud minn dawn il-miżuri għandhom bżonn taż-żmien biex ikollhom impatt reali, madankollu jenfasizza li l-FP7 għadu programm kumpless b’ġestjoni kkaratterizzata minn burokrazija żejda, tolleranza baxxa tar-riskju, nuqqas ta’ effiċjenza u dewmien bla bżonn;

| 3. | jiġbed l-attenzjoni li hemm rabta diretta bejn ir-regoli u l-proċeduri li japplikaw għall-FP7 u kemm dan ikun attraenti għall-parteċipanti prospettivi u l-kwalità tar-riċerka li ssir. F’dan ir-rigward, jenfasizza li s-semplifikazzjoni trid issir b’mod li tiffoka fuq l-utent aħħari/il-benefiċjarju u l-benefiċċji tagħha jridu jisbqu l-ispejjeż tal-implimentazzjoni tagħha; |
| --- | --- |

3.

jiġbed l-attenzjoni li hemm rabta diretta bejn ir-regoli u l-proċeduri li japplikaw għall-FP7 u kemm dan ikun attraenti għall-parteċipanti prospettivi u l-kwalità tar-riċerka li ssir. F’dan ir-rigward, jenfasizza li s-semplifikazzjoni trid issir b’mod li tiffoka fuq l-utent aħħari/il-benefiċjarju u l-benefiċċji tagħha jridu jisbqu l-ispejjeż tal-implimentazzjoni tagħha;

| 4. | iqis li l-iskadenza u s-sekwenza tal-bidliet u s-semplifikazzjonijiet ukoll huma importanti, peress li dawk li jippromovu l-proġetti għandhom bżonn taċ-ċertezza u l-istabbiltà fir-regoli u l-applikazzjoni tagħhom. Jemmen ukoll li l-kontinwità hija essenzjali biex ikun hemm transizzjoni mingħajr xkiel mill-FP7 għall-FP8 filwaqt li jiġi żgurat li jintlaħqu l-miri tal-Programm Kwadru u tal-Programm Qafas; |
| --- | --- |

4.

iqis li l-iskadenza u s-sekwenza tal-bidliet u s-semplifikazzjonijiet ukoll huma importanti, peress li dawk li jippromovu l-proġetti għandhom bżonn taċ-ċertezza u l-istabbiltà fir-regoli u l-applikazzjoni tagħhom. Jemmen ukoll li l-kontinwità hija essenzjali biex ikun hemm transizzjoni mingħajr xkiel mill-FP7 għall-FP8 filwaqt li jiġi żgurat li jintlaħqu l-miri tal-Programm Kwadru u tal-Programm Qafas;

| 5. | jifhem li ħafna jqisu li l-FP7 u l-istrumenti assoċjati miegħu huma neqsin mill-koordinazzjoni; fl-istess waqt jagħraf il-ħtieġa li l-ammont kbir ta’ strutturi ta’ politika għar-riċerka u l-iżvilupp fil-livell tal-UE, dak nazzjonali u dak sottonazzjonali jiġi indirizzat b’approċċ ta’ governanza aktar olistiku; |
| --- | --- |

5.

jifhem li ħafna jqisu li l-FP7 u l-istrumenti assoċjati miegħu huma neqsin mill-koordinazzjoni; fl-istess waqt jagħraf il-ħtieġa li l-ammont kbir ta’ strutturi ta’ politika għar-riċerka u l-iżvilupp fil-livell tal-UE, dak nazzjonali u dak sottonazzjonali jiġi indirizzat b’approċċ ta’ governanza aktar olistiku;

| 6. | iqis li r-rwol tal-punti ta’ kuntatt nazzjonali għandu jiġi vvalutat biex il-parteċipanti potenzjali jirċievu servizz aktar effettiv u biex tinkiseb koordinazzjoni aħjar mal-faċilitaturi reġjonali tal-Programm Kwadru; barra minn hekk jikkunsidra li minkejja t-titjib li sar, għad fadal xi impressjonijiet negattivi li dawn il-punti ta’ kuntatt jistgħu jibdlu; |
| --- | --- |

6.

iqis li r-rwol tal-punti ta’ kuntatt nazzjonali għandu jiġi vvalutat biex il-parteċipanti potenzjali jirċievu servizz aktar effettiv u biex tinkiseb koordinazzjoni aħjar mal-faċilitaturi reġjonali tal-Programm Kwadru; barra minn hekk jikkunsidra li minkejja t-titjib li sar, għad fadal xi impressjonijiet negattivi li dawn il-punti ta’ kuntatt jistgħu jibdlu;

| 7. | jagħraf li flimkien mas-semplifikazzjoni tal-FP7 qed jiġu kkunsidrati, jew hemm bżonn li jiġu kkunsidrati, għad ta’ miżuri oħra relatati bħar-reviżjoni triennali tar-Regolament Finanzjarju. |
| --- | --- |

7.

jagħraf li flimkien mas-semplifikazzjoni tal-FP7 qed jiġu kkunsidrati, jew hemm bżonn li jiġu kkunsidrati, għad ta’ miżuri oħra relatati bħar-reviżjoni triennali tar-Regolament Finanzjarju.

Ġestjoni tal-FP7 u semplifikazzjoni fi ħdan ir-regoli attwali

Gwida u appoġġ

| 8. | jinnota li l-kumplessità nnifisha hija sors importanti ta’ żbalji jew anomaliji; jappella għas-semplifikazzjoni tad-dokumentazzjoni u l-ammont ta’ informazzjoni meħtieġa għall-parteċipazzjoni fil-proġetti kif ukoll għal tnaqqis fin-numru u d-daqs tad-dokumenti uffiċjali, iżda l-kontenut u l-kwalità tal-proġetti m’għandhomx imorru lura minħabba f’hekk; jitlob ukoll li jittejjeb il-proċess ta’ monitoraġġ u ta’ kontroll billi jiġi limitat l-għadd ta’ verifiki, li jsiru fuq il-bażi ta’ kriterji uniformi u billi jiġi evitat li jintalbu dokumenti li l-organizzazzjoni tkun diġà pprovdiet; |
| --- | --- |

8.

jinnota li l-kumplessità nnifisha hija sors importanti ta’ żbalji jew anomaliji; jappella għas-semplifikazzjoni tad-dokumentazzjoni u l-ammont ta’ informazzjoni meħtieġa għall-parteċipazzjoni fil-proġetti kif ukoll għal tnaqqis fin-numru u d-daqs tad-dokumenti uffiċjali, iżda l-kontenut u l-kwalità tal-proġetti m’għandhomx imorru lura minħabba f’hekk; jitlob ukoll li jittejjeb il-proċess ta’ monitoraġġ u ta’ kontroll billi jiġi limitat l-għadd ta’ verifiki, li jsiru fuq il-bażi ta’ kriterji uniformi u billi jiġi evitat li jintalbu dokumenti li l-organizzazzjoni tkun diġà pprovdiet;

| 9. | iqis li r-rata ta’ parteċipazzjoni relattivament baxxa tal-SMEs hija r-riżultat tal-kumplessità tal-Programm u jħoss bil-qawwa li, hekk kif ngħaddu mill-FP7 għall-FP8, il-bidliet fir-regoli għandhom jitfasslu b’tali mod li jħeġġu iktar parteċipazzjoni mill-SMEs; |
| --- | --- |

9.

iqis li r-rata ta’ parteċipazzjoni relattivament baxxa tal-SMEs hija r-riżultat tal-kumplessità tal-Programm u jħoss bil-qawwa li, hekk kif ngħaddu mill-FP7 għall-FP8, il-bidliet fir-regoli għandhom jitfasslu b’tali mod li jħeġġu iktar parteċipazzjoni mill-SMEs;

| 10. | jappella biex il-“kostellazzjoni” tar-regoli ta’ intervent tiċċekken jew tiġi armonizzata u li jsir sforz biex il-kondizzjonijiet tal-għotja jiġu ssemplifikati, filwaqt li jkun hemm gwida uniformi u d-disponibbiltà ta’ appoġġ fuq l-internet; |
| --- | --- |

10.

jappella biex il-“kostellazzjoni” tar-regoli ta’ intervent tiċċekken jew tiġi armonizzata u li jsir sforz biex il-kondizzjonijiet tal-għotja jiġu ssemplifikati, filwaqt li jkun hemm gwida uniformi u d-disponibbiltà ta’ appoġġ fuq l-internet;

| 11. | jenfasizza l-importanza li l-interpretazzjoni u l-komunikazzjoni tat-tifsira tar-regoli, ir-regolamenti u d-definizzjonijiet lill-partijiet interessati kollha tkun konsistenti u ma tkunx ambigwa; |
| --- | --- |

11.

jenfasizza l-importanza li l-interpretazzjoni u l-komunikazzjoni tat-tifsira tar-regoli, ir-regolamenti u d-definizzjonijiet lill-partijiet interessati kollha tkun konsistenti u ma tkunx ambigwa;

| 12. | jisħaq fuq il-ħtieġa li r-regoli jiġu applikati b’mod uniformi u li l-kontrolli u l-awditjar mis-servizzi differenti jkunu kkoordinati; |
| --- | --- |

12.

jisħaq fuq il-ħtieġa li r-regoli jiġu applikati b’mod uniformi u li l-kontrolli u l-awditjar mis-servizzi differenti jkunu kkoordinati;

| 13. | huwa mħasseb dwar: it-tul ta’ żmien biex wieħed jirċievi kjarifika u gwida; id-diskrezzjoni fl-interpretazzjoni tal-mandat tal-uffiċjali tal-proġett fin-negozjati; l-applikazzjoni retrospettiva ta’ “regoli” jew interpretazzjonijiet ġodda. |
| --- | --- |

13.

huwa mħasseb dwar: it-tul ta’ żmien biex wieħed jirċievi kjarifika u gwida; id-diskrezzjoni fl-interpretazzjoni tal-mandat tal-uffiċjali tal-proġett fin-negozjati; l-applikazzjoni retrospettiva ta’ “regoli” jew interpretazzjonijiet ġodda.

| 14. | jissuġġerixxi li jiddaħħlu mekkaniżmi ġodda biex jitwasslu kummenti kostruttivi b’mod effiċjenti lill-applikanti li ma kellhomx suċċess, għad-disseminazzjoni tar-riżultati tal-proġetti ffinanzjati mill-FP7 u li jiġi faċilitat it-trasferiment u l-adozzjoni tar-riżultati mill-SMEs; |
| --- | --- |

14.

jissuġġerixxi li jiddaħħlu mekkaniżmi ġodda biex jitwasslu kummenti kostruttivi b’mod effiċjenti lill-applikanti li ma kellhomx suċċess, għad-disseminazzjoni tar-riżultati tal-proġetti ffinanzjati mill-FP7 u li jiġi faċilitat it-trasferiment u l-adozzjoni tar-riżultati mill-SMEs;

| 15. | jirrakkomanda li l-effettività tar-riċerka tittejjeb permezz tal-introduzzjoni ta’ mekkaniżmi ta’ żvilupp ġodda bbażati fuq l-għoti ta’ fondi addizzjonali lill-proġetti għall-pubblikazzjoni tar-riżultati u l-applikazzjoni tagħhom f’oqsma ġodda, u b’hekk: (a) titħeġġeġ il-protezzjoni tad-drittijiet tal-awtur tal-proġetti; u (b) jissaħħaħ kemm jista’ jkun l-effett ta’ lieva tar-riżorsi pubbliċi permezz ta’ rabta aktar stretta bejn ir-riċerka, l-innovazzjoni u l-kumpaniji; |
| --- | --- |

15.

jirrakkomanda li l-effettività tar-riċerka tittejjeb permezz tal-introduzzjoni ta’ mekkaniżmi ta’ żvilupp ġodda bbażati fuq l-għoti ta’ fondi addizzjonali lill-proġetti għall-pubblikazzjoni tar-riżultati u l-applikazzjoni tagħhom f’oqsma ġodda, u b’hekk: (a) titħeġġeġ il-protezzjoni tad-drittijiet tal-awtur tal-proġetti; u (b) jissaħħaħ kemm jista’ jkun l-effett ta’ lieva tar-riżorsi pubbliċi permezz ta’ rabta aktar stretta bejn ir-riċerka, l-innovazzjoni u l-kumpaniji;

Struttura u żmien ta’ sejħiet għall-proposti

| 16. | jappoġġja l-introduzzjoni ta’ proċess ta’ valutazzjoni f’żewġ stadji għal proġetti kollaborattivi li jevita l-isforzi u l-ispejjeż żejda għat-tħejjija ta’ proposti ddettaljati li wara ma jiġux approvati. Din hi spiża kbira u moħbija fis-sistema attwali ta’ valutazzjoni; |
| --- | --- |

16.

jappoġġja l-introduzzjoni ta’ proċess ta’ valutazzjoni f’żewġ stadji għal proġetti kollaborattivi li jevita l-isforzi u l-ispejjeż żejda għat-tħejjija ta’ proposti ddettaljati li wara ma jiġux approvati. Din hi spiża kbira u moħbija fis-sistema attwali ta’ valutazzjoni;

| 17. | jissuġġerixxi li jiddaħħlu skadenzi fissi (eż. 60 ġurnata) għall-valutazzjoni tal-applikazzjonijiet kif ukoll skadenza fissa għall-konklużjoni tan-negozjati dwar il-kuntratt (60 ġurnata oħra); jinnota li dan jista’ jikkontribwixxi biex jonqsu l-ostakli għall-atturi lokali u reġjonali ż-żgħar; |
| --- | --- |

17.

jissuġġerixxi li jiddaħħlu skadenzi fissi (eż. 60 ġurnata) għall-valutazzjoni tal-applikazzjonijiet kif ukoll skadenza fissa għall-konklużjoni tan-negozjati dwar il-kuntratt (60 ġurnata oħra); jinnota li dan jista’ jikkontribwixxi biex jonqsu l-ostakli għall-atturi lokali u reġjonali ż-żgħar;

| 18. | jappoġġja l-proposta li jiġu permessi konsorzji iżgħar; peress li dan jista’ jikkontribwixxi b’mod sinifikanti biex jiggarantixxi flessibbiltà akbar u jiġbed imsieħba minn gruppi mmirati bħall-SMEs u, permezz ta’ ġestjoni aktar sempliċi, iwassal għal effiċjenza akbar. |
| --- | --- |

18.

jappoġġja l-proposta li jiġu permessi konsorzji iżgħar; peress li dan jista’ jikkontribwixxi b’mod sinifikanti biex jiggarantixxi flessibbiltà akbar u jiġbed imsieħba minn gruppi mmirati bħall-SMEs u, permezz ta’ ġestjoni aktar sempliċi, iwassal għal effiċjenza akbar.

| 19. | bi pjaċir jilqa’ l-isforz biex it-taħlita tar-rati ta’ finanzjament, it-tipi ta’ organizzazzjoni u t-tipi ta’ attività jiġu ssemplifikati, iżda jwissi kontra d-dħul ta’ rata unika ta’ rimborż għall-kategoriji kollha ta’organizzazzjoni; |
| --- | --- |

19.

bi pjaċir jilqa’ l-isforz biex it-taħlita tar-rati ta’ finanzjament, it-tipi ta’ organizzazzjoni u t-tipi ta’ attività jiġu ssemplifikati, iżda jwissi kontra d-dħul ta’ rata unika ta’ rimborż għall-kategoriji kollha ta’organizzazzjoni;

| 20. | huwa mħasseb li biex jitqassar iż-żmien sa meta ssir l-għotja, il-proposta li ma jintalabx il-kontribut tal-esperti mill-Istati Membri fl-għażla tal-proġetti jkollha l-effett li l-proċess jitlef għarfien importanti dwar il-kuntest tar-riċerka prevalenti fl-Istati Membri u r-reġjuni. Għalhekk, jissuġġerixxi li minflok għandu jiġi kkunsidrat mekkaniżmu aktar effiċjenti biex dan il-kontribut jitwassal fil-proċess tal-għażla. |
| --- | --- |

20.

huwa mħasseb li biex jitqassar iż-żmien sa meta ssir l-għotja, il-proposta li ma jintalabx il-kontribut tal-esperti mill-Istati Membri fl-għażla tal-proġetti jkollha l-effett li l-proċess jitlef għarfien importanti dwar il-kuntest tar-riċerka prevalenti fl-Istati Membri u r-reġjuni. Għalhekk, jissuġġerixxi li minflok għandu jiġi kkunsidrat mekkaniżmu aktar effiċjenti biex dan il-kontribut jitwassal fil-proċess tal-għażla.

Użu aħjar tal-ICT

| 21. | jilqa’ b’sodisfazzjoni l-intenzjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tipprovdi għodod tal-IT aktar uniċi għall-programmi tar-riċerka, l-edukazzjoni u l-innovazzjoni; jappella biex l-amministrazzjoni diġitali tiġi applikata b’mod aktar mifrux – sistema bl-internet għall-proposti, in-negozjati u r-rappurtaġġ - u aktar armonizzazzjoni fi ħdan id-DĠ RTD u bejn id-DĠs; |
| --- | --- |

21.

jilqa’ b’sodisfazzjoni l-intenzjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tipprovdi għodod tal-IT aktar uniċi għall-programmi tar-riċerka, l-edukazzjoni u l-innovazzjoni; jappella biex l-amministrazzjoni diġitali tiġi applikata b’mod aktar mifrux – sistema bl-internet għall-proposti, in-negozjati u r-rappurtaġġ - u aktar armonizzazzjoni fi ħdan id-DĠ RTD u bejn id-DĠs;

| 22. | jappella biex il-Portal għall-Parteċipanti tar-Riċerka jsir punt uniku għas-sistemi kollha relatati mal-IT bħar-rappurtar sabiex tiġi pprovduta sistema miftuħa u trasparenti biex il-gwida, l-interpretazzjonijiet u informazzjoni ta’ dan it-tip tkun disponibbli għal kulħadd (benefiċċjarji u persunal tal-Kummissjoni). Dan jgħin il-konsistenza fl-applikazzjoni tar-regoli u jiggarantixxi l-effiċjenza fl-amministrazzjoni; |
| --- | --- |

22.

jappella biex il-Portal għall-Parteċipanti tar-Riċerka jsir punt uniku għas-sistemi kollha relatati mal-IT bħar-rappurtar sabiex tiġi pprovduta sistema miftuħa u trasparenti biex il-gwida, l-interpretazzjonijiet u informazzjoni ta’ dan it-tip tkun disponibbli għal kulħadd (benefiċċjarji u persunal tal-Kummissjoni). Dan jgħin il-konsistenza fl-applikazzjoni tar-regoli u jiggarantixxi l-effiċjenza fl-amministrazzjoni;

Użu estiż ta’ premji

| 23. | iwissi kontra l-effetti sekondarji possibbli tal-premjijiet meta l-fondi jkunu kkonċentrati fuq ftit entitajiet kbar u magħżula, jinnota li l-premjijiet m’għandhomx jieħdu post il-finanzjament strutturat iżda minflok jistgħu jwasslu biex jinkoraġġixxu s-sejba ta’ talenti u ideat promettenti ġodda; |
| --- | --- |

23.

iwissi kontra l-effetti sekondarji possibbli tal-premjijiet meta l-fondi jkunu kkonċentrati fuq ftit entitajiet kbar u magħżula, jinnota li l-premjijiet m’għandhomx jieħdu post il-finanzjament strutturat iżda minflok jistgħu jwasslu biex jinkoraġġixxu s-sejba ta’ talenti u ideat promettenti ġodda;

L-adozzjoni ta’ approċċ ibbażat fuq il-fiduċja

| 24. | iqis li s-sistema u l-prattika attwali tal-ġestjoni tal-FP7 huma orjentati wisq lejn il-kontroll u jaqbel ma kull pass li jittieħed lejn approċċ b’livell għoli ta’ fiduċja u ta’ tolleranza tar-riskju fil-finanzjament tar-riċerka u għalhekk f’dan is-sens, jilqa’ għadd ta’ proposti li saru fil-komunikazzjoni; |
| --- | --- |

24.

iqis li s-sistema u l-prattika attwali tal-ġestjoni tal-FP7 huma orjentati wisq lejn il-kontroll u jaqbel ma kull pass li jittieħed lejn approċċ b’livell għoli ta’ fiduċja u ta’ tolleranza tar-riskju fil-finanzjament tar-riċerka u għalhekk f’dan is-sens, jilqa’ għadd ta’ proposti li saru fil-komunikazzjoni;

| 25. | jenfasizza li l-ġestjoni u l-kontroll finanzjarju jieħdu ammont ta’ ħin sproporzjonat lill-promoturi tal-proġetti jew ir-riċerkaturi u jiżvijaw ir-riżorsi mill-implimentazzjoni effettiva tal-proġett u l-isforz ta’ riċerka; |
| --- | --- |

25.

jenfasizza li l-ġestjoni u l-kontroll finanzjarju jieħdu ammont ta’ ħin sproporzjonat lill-promoturi tal-proġetti jew ir-riċerkaturi u jiżvijaw ir-riżorsi mill-implimentazzjoni effettiva tal-proġett u l-isforz ta’ riċerka;

| 26. | jilqa’ b’sodisfazzjoni l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-26 ta’ Mejju 2010 dwar “Aktar kontrolli jew anqas? Is-sejbien tal-aħjar bilanċ bejn in-nefqa amministrattiva tal-kontroll u r-riskju ta’ żball” (1) li tipproponi livelli ta’ riskju tollerabbli ta’ żball (RTŻ) għall-iffinanzjar tar-riċerka; |
| --- | --- |

26.

jilqa’ b’sodisfazzjoni l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-26 ta’ Mejju 2010 dwar “Aktar kontrolli jew anqas? Is-sejbien tal-aħjar bilanċ bejn in-nefqa amministrattiva tal-kontroll u r-riskju ta’ żball” (1) li tipproponi livelli ta’ riskju tollerabbli ta’ żball (RTŻ) għall-iffinanzjar tar-riċerka;

| 27. | jappoġġja l-adozzjoni ta’ livell ogħla ta’ riskju tollerabbli ta’ żball għar-riċerka, li tiżgura bilanċ ġust bejn ġestjoni finanzjarja soda u kontrolli adegwati; |
| --- | --- |

27.

jappoġġja l-adozzjoni ta’ livell ogħla ta’ riskju tollerabbli ta’ żball għar-riċerka, li tiżgura bilanċ ġust bejn ġestjoni finanzjarja soda u kontrolli adegwati;

| 28. | jappella biex jiġu aċċettati iktar ir-regoli u l-prattiki normali tal-kontabbiltà (li jkunu konformi mal-livelli ta’ kontabbiltà u awditjar nazzjonali), speċjalment għall-metodoloġiji bi spejjeż medji għall-persunal; |
| --- | --- |

28.

jappella biex jiġu aċċettati iktar ir-regoli u l-prattiki normali tal-kontabbiltà (li jkunu konformi mal-livelli ta’ kontabbiltà u awditjar nazzjonali), speċjalment għall-metodoloġiji bi spejjeż medji għall-persunal;

| 29. | jirrakkomanda li l-Kummissjoni tanalizza r-relazzjoni bejn l-ispiża u l-benefiċċju tal-awditjar u li tippreżenta regoli aktar preċiżi, konsistenti u trasparenti għall-proċeduri tal-awditjar; iwissi li l-awditjar immirat skont ir-riskju jista’ jkollu rati ogħla ta’ identifikazzjoni tal-iżbalji mill-kampjuni aleatorji (random sample) tan-nefqa. |
| --- | --- |

29.

jirrakkomanda li l-Kummissjoni tanalizza r-relazzjoni bejn l-ispiża u l-benefiċċju tal-awditjar u li tippreżenta regoli aktar preċiżi, konsistenti u trasparenti għall-proċeduri tal-awditjar; iwissi li l-awditjar immirat skont ir-riskju jista’ jkollu rati ogħla ta’ identifikazzjoni tal-iżbalji mill-kampjuni aleatorji (random sample) tan-nefqa.

| 30. | jirrikonoxxi l-importanza li ssir distinzjoni bejn żball u frodi, u li titrawwem kultura ta’ integrità u fiduċja; |
| --- | --- |

30.

jirrikonoxxi l-importanza li ssir distinzjoni bejn żball u frodi, u li titrawwem kultura ta’ integrità u fiduċja;

| 31. | jissuġġerixxi li waqt li jkun qed jiġi rivedut l-approċċ li jevita kull riskju tal-FP7, hemm bżonn li r-Regolamenti tal-Persunal tal-UE jiġu riveduti fil-kwistjoni ta’ responsabblità personali. Barra minn hekk, jissuġġerixxi li jkun hemm programm ta’ taħriġ kontinwu (speċjalment dwar il-ġestjoni tal-kuntratti) għall-uffiċjali tal-proġetti u għall-awdituri tal-Kummissjoni Ewropea; jirrakkommanda wkoll li jkun hemm gwida komuni għall-persunal kollu dwar l-implimentazzjoni tal-Programm Kwadru jew Qafas (FP), biex tittejjeb il-konsistenza. |
| --- | --- |

31.

jissuġġerixxi li waqt li jkun qed jiġi rivedut l-approċċ li jevita kull riskju tal-FP7, hemm bżonn li r-Regolamenti tal-Persunal tal-UE jiġu riveduti fil-kwistjoni ta’ responsabblità personali. Barra minn hekk, jissuġġerixxi li jkun hemm programm ta’ taħriġ kontinwu (speċjalment dwar il-ġestjoni tal-kuntratti) għall-uffiċjali tal-proġetti u għall-awdituri tal-Kummissjoni Ewropea; jirrakkommanda wkoll li jkun hemm gwida komuni għall-persunal kollu dwar l-implimentazzjoni tal-Programm Kwadru jew Qafas (FP), biex tittejjeb il-konsistenza.

Bidla għal approċċ ibbażat fuq ir-riżultati

| 32. | jirrikonoxxi li il-pass propost lejn mekkaniżmu ta’ finanzjament ibbażat fuq ir-riżultati għandu intenzjoni tajba iżda jindika li dan jista’ jkollu għadd ta’ konsegwenzi mhux intenzjonati, jista’ jwassal għal approċċ li jevita r-riskji (jew almenu li jieħu anqas riskji) fir-riċerka, li inqas ifittex li jegħleb il-limitazzjonijiet u għalhekk itellef l-enfasi fuq l-eċċellenza filwaqt li jżid il-piż fuq il-benefiċjarju potenzjali fil-fażi tal-proposta u jwassal għal żmien itwal sakemm tingħata l-għotja; |
| --- | --- |

32.

jirrikonoxxi li il-pass propost lejn mekkaniżmu ta’ finanzjament ibbażat fuq ir-riżultati għandu intenzjoni tajba iżda jindika li dan jista’ jkollu għadd ta’ konsegwenzi mhux intenzjonati, jista’ jwassal għal approċċ li jevita r-riskji (jew almenu li jieħu anqas riskji) fir-riċerka, li inqas ifittex li jegħleb il-limitazzjonijiet u għalhekk itellef l-enfasi fuq l-eċċellenza filwaqt li jżid il-piż fuq il-benefiċjarju potenzjali fil-fażi tal-proposta u jwassal għal żmien itwal sakemm tingħata l-għotja;

| 33. | għalhekk għad irid jiġi konvint li l-pass lejn riċerka bbażata fuq ir-riżultati hija waħda tajba, iżda huwa sodisfatt bil-proġett pilota propost biex jipprova dan l-approċċ, peress li l-KtR iqis li t-taħlita ta’ riċerka diretta u mhux diretta tista’ tkun aktar adatta biex tindirizza l-isfidi futuri għar-riċerka; |
| --- | --- |

33.

għalhekk għad irid jiġi konvint li l-pass lejn riċerka bbażata fuq ir-riżultati hija waħda tajba, iżda huwa sodisfatt bil-proġett pilota propost biex jipprova dan l-approċċ, peress li l-KtR iqis li t-taħlita ta’ riċerka diretta u mhux diretta tista’ tkun aktar adatta biex tindirizza l-isfidi futuri għar-riċerka;

| 34. | jappella għall-ħolqien ta’ mekkaniżmi ġodda li permezz tagħhom jkunu jistgħu jingħataw fondi lill-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex ikunu jistgħu jixtru r-riżultati ta’ proġetti ta’ suċċess bil-għan li jissodisfaw ir-rekwiżiti f’termini ta’ ħiliet ta’ żvilupp reġjonali innovattiv; jenfasizza wkoll l-importanza li jiżdied u jitħeġġeġ it-trasferiment u l-applikazzjoni tar-riżultati tal-proġetti f’SMEs Ewropej; |
| --- | --- |

34.

jappella għall-ħolqien ta’ mekkaniżmi ġodda li permezz tagħhom jkunu jistgħu jingħataw fondi lill-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex ikunu jistgħu jixtru r-riżultati ta’ proġetti ta’ suċċess bil-għan li jissodisfaw ir-rekwiżiti f’termini ta’ ħiliet ta’ żvilupp reġjonali innovattiv; jenfasizza wkoll l-importanza li jiżdied u jitħeġġeġ it-trasferiment u l-applikazzjoni tar-riżultati tal-proġetti f’SMEs Ewropej;

| 35. | jappoġġja l-approċċ li qed jissuġġerixxi l-Parlament Ewropew għal approċċ ibbażat fuq “ix-xjenza u t-teknoloġija” jew wieħed ibbażat fuq “ix-xjenza u l-innovazzjoni” (2); ibbażat fuq kriterji sodi ta’ kwalità xjentifika/teknika; li jafda fuq prattiki ta’ ġestjoni realistiċi u jagħraf x’hemm komuni u x’jiddistingwi bejn ix-xjenza, l-iżvilupp teknoloġiku u d-diffużjoni fis-suq. |
| --- | --- |

35.

jappoġġja l-approċċ li qed jissuġġerixxi l-Parlament Ewropew għal approċċ ibbażat fuq “ix-xjenza u t-teknoloġija” jew wieħed ibbażat fuq “ix-xjenza u l-innovazzjoni” (2); ibbażat fuq kriterji sodi ta’ kwalità xjentifika/teknika; li jafda fuq prattiki ta’ ġestjoni realistiċi u jagħraf x’hemm komuni u x’jiddistingwi bejn ix-xjenza, l-iżvilupp teknoloġiku u d-diffużjoni fis-suq.

Niksbu bilanċ aħjar bejn l-eċċellenza u l-koeżjoni

| 36. | jisħaq li l-effikaċja għandha tiġi ġġudikata mhux biss mill-kisba tal-eċċellenza fl-attivitajiet tar-riċerka, iżda wkoll mit-tisħiħ tal-kapaċitajiet tar-riċerka u l-potenzjal tal-assorbiment fit-territorji kollha tal-UE b’konformità mal-prinċipju tal-koeżjoni territorjali. Ir-riċerka Ewropea m’għandhiex tkun biss dwar mudelli prominenti globali jew il-konsolidazzjoni tar-rwol ta’ tmexxija ta’ għadd żgħir ta’ reġjuni fir-riċerka jew il-garanzija tal-kompetittività tal-industrija Ewropea fil-qasam tat-teknoloġiji prijoritarji; għandha tkun ukoll dwar il-kisba ta’ parteċipazzjoni bbilanċjata mingħajr ma tiġi kompromessa l-eċċellenza; |
| --- | --- |

36.

jisħaq li l-effikaċja għandha tiġi ġġudikata mhux biss mill-kisba tal-eċċellenza fl-attivitajiet tar-riċerka, iżda wkoll mit-tisħiħ tal-kapaċitajiet tar-riċerka u l-potenzjal tal-assorbiment fit-territorji kollha tal-UE b’konformità mal-prinċipju tal-koeżjoni territorjali. Ir-riċerka Ewropea m’għandhiex tkun biss dwar mudelli prominenti globali jew il-konsolidazzjoni tar-rwol ta’ tmexxija ta’ għadd żgħir ta’ reġjuni fir-riċerka jew il-garanzija tal-kompetittività tal-industrija Ewropea fil-qasam tat-teknoloġiji prijoritarji; għandha tkun ukoll dwar il-kisba ta’ parteċipazzjoni bbilanċjata mingħajr ma tiġi kompromessa l-eċċellenza;

| 37. | japprezza l-programm ta’ Potenzjal tar-Riċerka tar-Reġjuni ta’ Konverġenza (Research Potential of Convergence Regions programme) fil-Programm tal-Kapaċitajiet, bħala pass importanti fl-iżvilupp tal-kapaċitajiet reġjonali u l-faċilitazzjoni tal-parteċipazzjoni ta’ dawn ir-reġjuni fl-attività tar-riċerka u l-iżvilupp; iqis li l-miżura Reġjuni tal-Għarfien kellha xi ftit suċċess biex tistimola l-awtoritajiet reġjonali u lokali ħalli jaħdmu mal-universitajiet u ċ-ċentri tar-riċerka fl-iżvilupp ta’ proġetti kif ukoll ta’ strateġiji lokali u reġjonali għar-riċerka u l-iżvilupp; |
| --- | --- |

37.

japprezza l-programm ta’ Potenzjal tar-Riċerka tar-Reġjuni ta’ Konverġenza (Research Potential of Convergence Regions programme) fil-Programm tal-Kapaċitajiet, bħala pass importanti fl-iżvilupp tal-kapaċitajiet reġjonali u l-faċilitazzjoni tal-parteċipazzjoni ta’ dawn ir-reġjuni fl-attività tar-riċerka u l-iżvilupp; iqis li l-miżura Reġjuni tal-Għarfien kellha xi ftit suċċess biex tistimola l-awtoritajiet reġjonali u lokali ħalli jaħdmu mal-universitajiet u ċ-ċentri tar-riċerka fl-iżvilupp ta’ proġetti kif ukoll ta’ strateġiji lokali u reġjonali għar-riċerka u l-iżvilupp;

| 38. | jissuġġerixxi li l-Progamm Qafas li jmiss ikompli jespandi programmi bħal dawn u jinkorpora skema għall-inklużjoni tal-parteċipazzjoni ta’ msieħba kompetenti mir-reġjuni li għadhom lura fir-riċerka fi proġetti u programmi mmexxija mill-pari tagħhom li huma akar magħrufin u li huma eċċellenti, permezz ta’ skemi ta’ monitoraġġ jew mezzi oħra; f’dan ir-rigward jinnota l-potenzjal li għandhom l-atturi lokali u reġjonali biex irawmu “ċentri ta’ kompetenza” marbutin mal-“poli tal-eċċellenza”; |
| --- | --- |

38.

jissuġġerixxi li l-Progamm Qafas li jmiss ikompli jespandi programmi bħal dawn u jinkorpora skema għall-inklużjoni tal-parteċipazzjoni ta’ msieħba kompetenti mir-reġjuni li għadhom lura fir-riċerka fi proġetti u programmi mmexxija mill-pari tagħhom li huma akar magħrufin u li huma eċċellenti, permezz ta’ skemi ta’ monitoraġġ jew mezzi oħra; f’dan ir-rigward jinnota l-potenzjal li għandhom l-atturi lokali u reġjonali biex irawmu “ċentri ta’ kompetenza” marbutin mal-“poli tal-eċċellenza”;

| 39. | jissuġġerixxi li jkun hemm sejħiet aktar ta’ spiss f’dawn il-programmi milli l-waħda kull sena li ssir bħalissa; |
| --- | --- |

39.

jissuġġerixxi li jkun hemm sejħiet aktar ta’ spiss f’dawn il-programmi milli l-waħda kull sena li ssir bħalissa;

| 40. | jappoġġja l-isforzi li għaddejjin bħalissa biex il-Fondi Strutturali u l-FP (3) jiġu kkoordinati; iżda, f’dan ir-rigward, jinnota li hemm bżonn li jiġu żviluppati aħjar regoli, proċeduri u prattiki konsistenti, u li s-sejħiet għall-proposti jkunu kkoordinati; Dan għandu jinkludi wkoll il-possibbiltà li l-Fondi Strutturali jintużaw biex jikkofinanzjaw proġetti appoġġjati b’fondi mill-programm qafas ta’ riċerka; |
| --- | --- |

40.

jappoġġja l-isforzi li għaddejjin bħalissa biex il-Fondi Strutturali u l-FP (3) jiġu kkoordinati; iżda, f’dan ir-rigward, jinnota li hemm bżonn li jiġu żviluppati aħjar regoli, proċeduri u prattiki konsistenti, u li s-sejħiet għall-proposti jkunu kkoordinati; Dan għandu jinkludi wkoll il-possibbiltà li l-Fondi Strutturali jintużaw biex jikkofinanzjaw proġetti appoġġjati b’fondi mill-programm qafas ta’ riċerka;

| 41. | madankollu, jenfasizza li l-Politika Reġjonali tal-UE trid tintuża għall-iskop li ġie definit fit-Trattat, li hu l-appoġġ tal-koeżjoni u jisħaq fuq il-ħtieġa li ma tinħoloqx l-impressjoni li proġetti tat-tieni klassi, li ma jiġux approvati mill-programm tar-riċerka, ikunu jistgħu jiksbu l-fondi permezz tal-Fondi Strutturali; |
| --- | --- |

41.

madankollu, jenfasizza li l-Politika Reġjonali tal-UE trid tintuża għall-iskop li ġie definit fit-Trattat, li hu l-appoġġ tal-koeżjoni u jisħaq fuq il-ħtieġa li ma tinħoloqx l-impressjoni li proġetti tat-tieni klassi, li ma jiġux approvati mill-programm tar-riċerka, ikunu jistgħu jiksbu l-fondi permezz tal-Fondi Strutturali;

| 42. | japprezza l-potenzjal li jinħolqu rabtiet bejn l-FP u programmi oħra tal-UE, fejn il-Fondi Strutturali jistgħu jintużaw biex jappoġġjaw proġetti li jkunu ssodisfaw il-kriterji kollha ta’ eċċellenza fil-valutazzjonijiet tal-FP u jissuġġerixxi li dawn il-konnessjonijiet jistgħu jkunu reċiproċi, pereżempju billi proġetti li jiżviluppaw taħt il-programm tal-Kooperazzjoni Territorjali jiksbu aċċess aktar faċli għall-programmi FP; |
| --- | --- |

42.

japprezza l-potenzjal li jinħolqu rabtiet bejn l-FP u programmi oħra tal-UE, fejn il-Fondi Strutturali jistgħu jintużaw biex jappoġġjaw proġetti li jkunu ssodisfaw il-kriterji kollha ta’ eċċellenza fil-valutazzjonijiet tal-FP u jissuġġerixxi li dawn il-konnessjonijiet jistgħu jkunu reċiproċi, pereżempju billi proġetti li jiżviluppaw taħt il-programm tal-Kooperazzjoni Territorjali jiksbu aċċess aktar faċli għall-programmi FP;

| 43. | jissuġġerixxi li fil-koordinazzjoni tal-programmi ta’ riċerka, l-inizjattiva ERA-NET għandha bżonn tiġi ssemplifikata u mwessa’, biex tiġi promossa l-parteċipazzjoni ta’ korpi reġjonali peress li r-reġjuni sabu li kienet wisq restrittiva; jemmen li r-reġjuni għandhom ikunu jistgħu jiżviluppaw inizjattivi simili għal dawk offerti lill-gvernijiet ċentrali fil-qafas tal-Programmazzjoni Konġunta. |
| --- | --- |

43.

jissuġġerixxi li fil-koordinazzjoni tal-programmi ta’ riċerka, l-inizjattiva ERA-NET għandha bżonn tiġi ssemplifikata u mwessa’, biex tiġi promossa l-parteċipazzjoni ta’ korpi reġjonali peress li r-reġjuni sabu li kienet wisq restrittiva; jemmen li r-reġjuni għandhom ikunu jistgħu jiżviluppaw inizjattivi simili għal dawk offerti lill-gvernijiet ċentrali fil-qafas tal-Programmazzjoni Konġunta.

Brussell, 27 ta’ Jannar 2011.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Mercedes BRESSO

---

(1)  COM(2010) 261

1

(2)  2010/2079(INI), adattata minn paragrafu 26

2

(3)  2009/2243 (INI)

3

---

| 2.4.2011 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 104/26 |
| --- | --- | --- | --- |

2.4.2011

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 104/26

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Iż-żgħażagħ attivi”

2011/C 104/06

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jilqa’ b’mod favorevoli l-inizjattiva ewlenija tal-Kummissjoni Ewropea “Żgħażagħ mobbli (sic. attivi)”, li tirrappreżenta qafas strateġiku ambizzjuż bil-għan li jitjiebu l-mobilità, l-edukazzjoni u l-inklużjoni professjonali taż-żgħażagħ Ewropej. Għall-ewwel darba, il-Kummissjoni Ewropea żviluppat qafas ta’ azzjoni dwar iż-żgħożija li jgħaqqad id-dimensjoni edukattiva u l-impjieg; |
| --- | --- |

—

jilqa’ b’mod favorevoli l-inizjattiva ewlenija tal-Kummissjoni Ewropea “Żgħażagħ mobbli (sic. attivi)”, li tirrappreżenta qafas strateġiku ambizzjuż bil-għan li jitjiebu l-mobilità, l-edukazzjoni u l-inklużjoni professjonali taż-żgħażagħ Ewropej. Għall-ewwel darba, il-Kummissjoni Ewropea żviluppat qafas ta’ azzjoni dwar iż-żgħożija li jgħaqqad id-dimensjoni edukattiva u l-impjieg;

| — | jindika li l-edukazzjoni trid tkun fil-qalba tal-mobilità taż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

—

jindika li l-edukazzjoni trid tkun fil-qalba tal-mobilità taż-żgħażagħ;

| — | jixtieq jenfasizza r-rabta stretta bejn il-prestazzjoni dgħajfa fl-iskola u l-iżvantaġġ soċjoekonomiku, li huma elementi determinanti ewlenin għal dawk iż-żgħażagħ li la huma impjegati u lanqas ma qed jirċievu tagħlim jew taħriġ. Li dan iċ-ċiklu jitkisser huwa sfida għall-awtoritajiet lokali u reġjonali madwar l-Ewropa u għandu jitqies bħala prijorità fi ħdan din l-inizjattiva; |
| --- | --- |

—

jixtieq jenfasizza r-rabta stretta bejn il-prestazzjoni dgħajfa fl-iskola u l-iżvantaġġ soċjoekonomiku, li huma elementi determinanti ewlenin għal dawk iż-żgħażagħ li la huma impjegati u lanqas ma qed jirċievu tagħlim jew taħriġ. Li dan iċ-ċiklu jitkisser huwa sfida għall-awtoritajiet lokali u reġjonali madwar l-Ewropa u għandu jitqies bħala prijorità fi ħdan din l-inizjattiva;

| — | japprova l-użu flessibbli tal-Fond Soċjali Ewropew mill-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex jiġu megħjuna ż-żgħażagħ, b’mod partikulari fil-kuntest tat-twettiq tal-objettivi tal-Ewropa 2020; |
| --- | --- |

—

japprova l-użu flessibbli tal-Fond Soċjali Ewropew mill-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex jiġu megħjuna ż-żgħażagħ, b’mod partikulari fil-kuntest tat-twettiq tal-objettivi tal-Ewropa 2020;

| — | fl-evalwazzjoni tal-programmi kollha dwar il-mobilità edukattiva, li ser twassal għal proposti leġislattivi fl-2011 u għal qafas finanzjarju ġdid għal wara l-2013, huwa importanti ħafna, kif indikat fl-Opinjoni tal-KtR dwar il-Green Paper dwar il-promozzjoni tal-mobilità taż-żgħażagħ għal finijiet edukattivi, li jitqies il-kontribut essenzjali tal-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex tiġi promossa l-mobilità taż-żgħażagħ għal finijiet edukattivi. |
| --- | --- |

—

fl-evalwazzjoni tal-programmi kollha dwar il-mobilità edukattiva, li ser twassal għal proposti leġislattivi fl-2011 u għal qafas finanzjarju ġdid għal wara l-2013, huwa importanti ħafna, kif indikat fl-Opinjoni tal-KtR dwar il-Green Paper dwar il-promozzjoni tal-mobilità taż-żgħażagħ għal finijiet edukattivi, li jitqies il-kontribut essenzjali tal-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex tiġi promossa l-mobilità taż-żgħażagħ għal finijiet edukattivi.

| Relatur | : | Marc Schaefer (LU/PSE), Membru tal-Kunsill Muniċipali ta’ Vjanden |
| --- | --- | --- |
| Dokument ta’ referenza | : | Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill, il-Parlament Ewropew, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u l-Kumitat tar-Reġjuni – Żgħażagħ mobbli (Inizjattiva biex jinħareġ il-potenzjal taż-żgħażagħ biex jinkiseb it-tkabbir bil-għaqal, sostenibbli u inklużiv fl-Unjoni Ewropea)
  COM(2010) 477 finali |

Relatur

:

Marc Schaefer (LU/PSE), Membru tal-Kunsill Muniċipali ta’ Vjanden

Dokument ta’ referenza

:

Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Kunsill, il-Parlament Ewropew, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u l-Kumitat tar-Reġjuni – Żgħażagħ mobbli (Inizjattiva biex jinħareġ il-potenzjal taż-żgħażagħ biex jinkiseb it-tkabbir bil-għaqal, sostenibbli u inklużiv fl-Unjoni Ewropea)

COM(2010) 477 finali

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Kummenti ġenerali

| 1. | jilqa’ b’mod favorevoli l-inizjattiva ewlenija tal-Kummissjoni Ewropea “Żgħażagħ mobbli”, li tirrappreżenta qafas strateġiku ambizzjuż bil-għan li jitjiebu l-mobilità, l-edukazzjoni u l-inklużjoni professjonali taż-żgħażagħ Ewropej. Għall-ewwel darba, il-Kummissjoni Ewropea żviluppat qafas ta’ azzjoni dwar iż-żgħożija li jgħaqqad id-dimensjoni edukattiva u l-impjieg; |
| --- | --- |

1.

jilqa’ b’mod favorevoli l-inizjattiva ewlenija tal-Kummissjoni Ewropea “Żgħażagħ mobbli”, li tirrappreżenta qafas strateġiku ambizzjuż bil-għan li jitjiebu l-mobilità, l-edukazzjoni u l-inklużjoni professjonali taż-żgħażagħ Ewropej. Għall-ewwel darba, il-Kummissjoni Ewropea żviluppat qafas ta’ azzjoni dwar iż-żgħożija li jgħaqqad id-dimensjoni edukattiva u l-impjieg;

| 2. | jaqbel bis-sħiħ mal-objettiv li jitjiebu l-għarfien, il-kompetenzi u l-esperjenzi taż-żgħażagħ sabiex ikunu jistgħu jidħlu faċilment fis-suq tax-xogħol u jisfruttaw bl-aħjar mod il-potenzjal tagħhom, biex b’hekk jinkisbu l-objettivi tal-Istrateġija Ewropa 2020; fl-istess ħin, jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-edukazzjoni mhijiex biss kwistjoni ta’ titjib tal-impjegabilità, iżda għandu jkollha bħala għan aktar globali li twassal għall-iżvilupp tal-personalità kollha tal-individwu; |
| --- | --- |

2.

jaqbel bis-sħiħ mal-objettiv li jitjiebu l-għarfien, il-kompetenzi u l-esperjenzi taż-żgħażagħ sabiex ikunu jistgħu jidħlu faċilment fis-suq tax-xogħol u jisfruttaw bl-aħjar mod il-potenzjal tagħhom, biex b’hekk jinkisbu l-objettivi tal-Istrateġija Ewropa 2020; fl-istess ħin, jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-edukazzjoni mhijiex biss kwistjoni ta’ titjib tal-impjegabilità, iżda għandu jkollha bħala għan aktar globali li twassal għall-iżvilupp tal-personalità kollha tal-individwu;

| 3. | jiddispjaċih li r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali ma tqiesx biżżejjed mill-Kummissjoni Ewropea fit-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-miżuri li jiffavorixxu l-mobilità. L-awtoritajiet lokali u reġjonali, minħabba li huma l-aktar viċin iċ-ċittadini, jinsabu fl-aħjar post biex jiffaċilitaw l-aċċess għall-mobilità; l-istess jgħodd għad-disinn u l-iżvilupp tal-programmi mmirati għaż-żgħażagħ, peress li dawn l-awtoritajiet jifhmu bl-aħjar mod ir-realtajiet u s-sitwazzjonijiet li jiffaċċjaw iż-żgħażagħ għaliex jinsabu l-aktar qrib tagħhom; |
| --- | --- |

3.

jiddispjaċih li r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali ma tqiesx biżżejjed mill-Kummissjoni Ewropea fit-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-miżuri li jiffavorixxu l-mobilità. L-awtoritajiet lokali u reġjonali, minħabba li huma l-aktar viċin iċ-ċittadini, jinsabu fl-aħjar post biex jiffaċilitaw l-aċċess għall-mobilità; l-istess jgħodd għad-disinn u l-iżvilupp tal-programmi mmirati għaż-żgħażagħ, peress li dawn l-awtoritajiet jifhmu bl-aħjar mod ir-realtajiet u s-sitwazzjonijiet li jiffaċċjaw iż-żgħażagħ għaliex jinsabu l-aktar qrib tagħhom;

| 4. | ifakkar li l-miżuri mħabbra fil-qafas tal-inizjattiva għandhom ikunu aċċessibbli għall-ikbar għadd ta’ żgħażagħ possibbli, tkun xi tkun is-sitwazzjoni personali u ekonomika tagħhom, jew il-pożizzjoni ġeografika tar-reġjun ta’ oriġini tagħhom, peress li xi żgħażagħ, bħal dawk li jgħixu fir-reġjuni ultraperiferiċi jew fil-gżejjer, m’għandhomx l-istess opportunitajiet ta’ mobilità bħaż-żgħażagħ li jgħixu fl-Ewropa kontinentali; madankollu, jenfasizza li l-għan ta’ dan l-approċċ huwa li jinħolqu possibbiltajiet ta’ mobilità, iżda li l-għażla tal-mobilità tkun f’idejn iż-żgħażagħ infushom; |
| --- | --- |

4.

ifakkar li l-miżuri mħabbra fil-qafas tal-inizjattiva għandhom ikunu aċċessibbli għall-ikbar għadd ta’ żgħażagħ possibbli, tkun xi tkun is-sitwazzjoni personali u ekonomika tagħhom, jew il-pożizzjoni ġeografika tar-reġjun ta’ oriġini tagħhom, peress li xi żgħażagħ, bħal dawk li jgħixu fir-reġjuni ultraperiferiċi jew fil-gżejjer, m’għandhomx l-istess opportunitajiet ta’ mobilità bħaż-żgħażagħ li jgħixu fl-Ewropa kontinentali; madankollu, jenfasizza li l-għan ta’ dan l-approċċ huwa li jinħolqu possibbiltajiet ta’ mobilità, iżda li l-għażla tal-mobilità tkun f’idejn iż-żgħażagħ infushom;

| 5. | ifakkar li l-edukazzjoni u t-taħriġ għandhom jippermettu liż-żgħażagħ mhux biss li jiksbu, jiżviluppaw u jaġġornaw il-kompetenzi neċessarji għal impjieg, iżda wkoll il-konoxxenzi meħtieġa biex ikunu ċittadini attivi; fl-istess ħin, jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-promozzjoni tal-kreattività u l-potenzjal għall-innovazzjoni taż-żgħażagħ kif ukoll il-ħolqien ta’ qafas għat-twettiq intellettwali u soċjali tagħhom huma kompitu ċentrali tal-istituzzjonijiet edukattivi kollha. Għalhekk, dawn l-oqsma kollha huma fatturi ewlenin għall-emanċipazzjoni personali u l-integrazzjoni soċjali taż-żgħażagħ, u jeħtieġu miżuri li jippermettulhom jikkonċiljaw l-edukazzjoni, l-istudji jew ix-xogħol mal-familja; |
| --- | --- |

5.

ifakkar li l-edukazzjoni u t-taħriġ għandhom jippermettu liż-żgħażagħ mhux biss li jiksbu, jiżviluppaw u jaġġornaw il-kompetenzi neċessarji għal impjieg, iżda wkoll il-konoxxenzi meħtieġa biex ikunu ċittadini attivi; fl-istess ħin, jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-promozzjoni tal-kreattività u l-potenzjal għall-innovazzjoni taż-żgħażagħ kif ukoll il-ħolqien ta’ qafas għat-twettiq intellettwali u soċjali tagħhom huma kompitu ċentrali tal-istituzzjonijiet edukattivi kollha. Għalhekk, dawn l-oqsma kollha huma fatturi ewlenin għall-emanċipazzjoni personali u l-integrazzjoni soċjali taż-żgħażagħ, u jeħtieġu miżuri li jippermettulhom jikkonċiljaw l-edukazzjoni, l-istudji jew ix-xogħol mal-familja;

| 6. | jinnota li, b’mod partikulari minħabba l-kriżi ekonomika attwali, ta’ min iħeġġeġ iż-żgħażagħ ilestu l-istudji tagħhom jew isegwu taħriġ addizzjonali sabiex jiksbu l-ħiliet bżonjużi u b’hekk itejbu l-prospetti tagħhom fir-rigward tal-aċċess għas-suq tax-xogħol; |
| --- | --- |

6.

jinnota li, b’mod partikulari minħabba l-kriżi ekonomika attwali, ta’ min iħeġġeġ iż-żgħażagħ ilestu l-istudji tagħhom jew isegwu taħriġ addizzjonali sabiex jiksbu l-ħiliet bżonjużi u b’hekk itejbu l-prospetti tagħhom fir-rigward tal-aċċess għas-suq tax-xogħol;

| 7. | jenfasizza l-importanza li ż-żgħażagħ jiksbu l-kompetenzi għall-ħajja fil-kuntest tal-edukazzjoni mhux formali sostnuta mill-programm attwali “Żgħażagħ mobbli” u jitlob li dan il-programm jitkompla wara l-2013, peress li dawn il-kompetenzi jikkomplementaw it-taħriġ akkademiku u huma fundamentali biex jitħeġġu l-mobilità u l-impjegabilità taż-żgħażagħ fis-suq tax-xogħol; |
| --- | --- |

7.

jenfasizza l-importanza li ż-żgħażagħ jiksbu l-kompetenzi għall-ħajja fil-kuntest tal-edukazzjoni mhux formali sostnuta mill-programm attwali “Żgħażagħ mobbli” u jitlob li dan il-programm jitkompla wara l-2013, peress li dawn il-kompetenzi jikkomplementaw it-taħriġ akkademiku u huma fundamentali biex jitħeġġu l-mobilità u l-impjegabilità taż-żgħażagħ fis-suq tax-xogħol;

| 8. | ifakkar l-impenn tiegħu dwar il-mobilità, kemm jekk tkun edukattiva kif ukoll professjonali peress li, bħala fattur importanti għall-iżvilupp professjonali u personali, din tippermetti li tissaħħaħ l-identità Ewropea waqt li fl-istess ħin tikkontribwixxi għall-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali tal-UE; |
| --- | --- |

8.

ifakkar l-impenn tiegħu dwar il-mobilità, kemm jekk tkun edukattiva kif ukoll professjonali peress li, bħala fattur importanti għall-iżvilupp professjonali u personali, din tippermetti li tissaħħaħ l-identità Ewropea waqt li fl-istess ħin tikkontribwixxi għall-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali tal-UE;

| 9. | jitlob li l-programmi edukattivi li jippromovu l-mobilità jiġu estiżi sa wara l-2013 u jistieden lill-Kummissjoni, lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew isaħħu r-riżorsi finanzjarji ta’ dawn il-programmi fil-kuntest tat-tħejjija tal-programmi qafas futuri; |
| --- | --- |

9.

jitlob li l-programmi edukattivi li jippromovu l-mobilità jiġu estiżi sa wara l-2013 u jistieden lill-Kummissjoni, lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew isaħħu r-riżorsi finanzjarji ta’ dawn il-programmi fil-kuntest tat-tħejjija tal-programmi qafas futuri;

| 10. | jenfasizza li l-objettivi tal-inizjattiva “Żgħażagħ mobbli” jistgħu jinkisbu biss jekk ikun hemm ħidma mal-awtoritajiet lokali u reġjonali kif ukoll mal-partijiet ikkonċernati l-oħra li jaħdmu favur iż-żgħożija; |
| --- | --- |

10.

jenfasizza li l-objettivi tal-inizjattiva “Żgħażagħ mobbli” jistgħu jinkisbu biss jekk ikun hemm ħidma mal-awtoritajiet lokali u reġjonali kif ukoll mal-partijiet ikkonċernati l-oħra li jaħdmu favur iż-żgħożija;

Dwar l-inizjattivi marbuta mal-mobilità

| 11. | jindika li l-edukazzjoni trid tkun fil-qalba tal-mobilità taż-żgħażagħ. Għal din ir-raġuni, il-Kummissjoni Ewropea għandha tippjana miżuri ta’ appoġġ li jirrispettaw it-tqassim tal-kompetenzi previst fit-Trattati, sabiex jassiguraw l-aċċess għall-informazzjoni dwar il-possibbiltajiet ta’ mobilità, itejbu l-kwalità tal-edukazzjoni u jipproteġu b’mod effikaċi d-dritt li kulħadd ikollu dritt għall-edukazzjoni; fl-istess ħin, il-Kummissjoni għandha ssaħħaħ il-kwistjonijiet marbuta mal-mobilità, bħall-iskambji tal-istudenti tal-iskola sekondarja u n-netwerking ta’ entitajiet involuti fil-mobilità tal-istudenti u ż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

11.

jindika li l-edukazzjoni trid tkun fil-qalba tal-mobilità taż-żgħażagħ. Għal din ir-raġuni, il-Kummissjoni Ewropea għandha tippjana miżuri ta’ appoġġ li jirrispettaw it-tqassim tal-kompetenzi previst fit-Trattati, sabiex jassiguraw l-aċċess għall-informazzjoni dwar il-possibbiltajiet ta’ mobilità, itejbu l-kwalità tal-edukazzjoni u jipproteġu b’mod effikaċi d-dritt li kulħadd ikollu dritt għall-edukazzjoni; fl-istess ħin, il-Kummissjoni għandha ssaħħaħ il-kwistjonijiet marbuta mal-mobilità, bħall-iskambji tal-istudenti tal-iskola sekondarja u n-netwerking ta’ entitajiet involuti fil-mobilità tal-istudenti u ż-żgħażagħ;

| 12. | ifakkar li huma dawk li ma jkomplux bl-istudji universitarji u li ġejjin minn ambjenti soċjali żvantaġġjati li jsibu l-aktar ostakli għall-mobilità, apparti dawk li minħabba l-pożizzjoni ġeografika tar-reġjun ta’ appartenenza tagħhom m’għandhomx l-istess aċċess għall-mobilita. Ifakkar li l-UE għandha tiggarantixxi li dawn il-programmi ta’ mobilità jkunu aċċessibbli bl-istess kundizzjonijiet għaż-żgħażagħ kollha, u għalhekk jirrakkomanda li jiġu appoġġjati r-reġjuni b’karatteristiċi ġeografiċi speċifiċi, bħar-reġjuni ultraperiferiċi jew il-gżejjer, fejn huwa diffiċli ħafna li jiġu żviluppati dawn il-politiki ta’ mobilità minħabba d-distanza u l-iżolament ġeografiku mill-Ewropa kontinentali. Għalhekk, għalihom, għandhom jiġu adottati miżuri speċifiċi volontarji sabiex ikunu jistgħu, huma wkoll, jibbenefikaw bis-sħiħ mill-programmi Ewropej tal-mobilità. Dan ifisser, b’mod partikulari, azzjonijiet ta’ komunikazzjoni adegwati għal pubbliku differenti, iżda wkoll għajnuniet finanzjarji adattati, sabiex il-mezzi finanzjarji ma jkunux ostaklu għall-mobilità; |
| --- | --- |

12.

ifakkar li huma dawk li ma jkomplux bl-istudji universitarji u li ġejjin minn ambjenti soċjali żvantaġġjati li jsibu l-aktar ostakli għall-mobilità, apparti dawk li minħabba l-pożizzjoni ġeografika tar-reġjun ta’ appartenenza tagħhom m’għandhomx l-istess aċċess għall-mobilita. Ifakkar li l-UE għandha tiggarantixxi li dawn il-programmi ta’ mobilità jkunu aċċessibbli bl-istess kundizzjonijiet għaż-żgħażagħ kollha, u għalhekk jirrakkomanda li jiġu appoġġjati r-reġjuni b’karatteristiċi ġeografiċi speċifiċi, bħar-reġjuni ultraperiferiċi jew il-gżejjer, fejn huwa diffiċli ħafna li jiġu żviluppati dawn il-politiki ta’ mobilità minħabba d-distanza u l-iżolament ġeografiku mill-Ewropa kontinentali. Għalhekk, għalihom, għandhom jiġu adottati miżuri speċifiċi volontarji sabiex ikunu jistgħu, huma wkoll, jibbenefikaw bis-sħiħ mill-programmi Ewropej tal-mobilità. Dan ifisser, b’mod partikulari, azzjonijiet ta’ komunikazzjoni adegwati għal pubbliku differenti, iżda wkoll għajnuniet finanzjarji adattati, sabiex il-mezzi finanzjarji ma jkunux ostaklu għall-mobilità;

| 13. | bħalma jfakkar il-Kumitat tar-Reġjuni fl-Opinjoni tiegħu dwar il-Green Paper dwar il-promozzjoni tal-mobilità taż-żgħażagħ għal finijiet edukattivi
   (1), jeħtieġ li jiġi enfasizzat il-kontribut prinċipali li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jagħtu biex jistimulaw il-mobilità għal finijiet edukattivi. Dan huwa l-każ prinċipalment fir-rigward tal-informazzjoni, tal-parir u tas-sensibilizzazzjoni, iżda wkoll fil-parti l-kbira tal-każijiet, permezz ta’ miżuri li jiggarantixxu l-kwalità u l-finanzjament; |
| --- | --- |

13.

bħalma jfakkar il-Kumitat tar-Reġjuni fl-Opinjoni tiegħu dwar il-Green Paper dwar il-promozzjoni tal-mobilità taż-żgħażagħ għal finijiet edukattivi
   (1), jeħtieġ li jiġi enfasizzat il-kontribut prinċipali li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jagħtu biex jistimulaw il-mobilità għal finijiet edukattivi. Dan huwa l-każ prinċipalment fir-rigward tal-informazzjoni, tal-parir u tas-sensibilizzazzjoni, iżda wkoll fil-parti l-kbira tal-każijiet, permezz ta’ miżuri li jiggarantixxu l-kwalità u l-finanzjament;

| 14. | jinnota li ta’ spiss huma l-proġetti żgħar ta’ għajnuna għall-mobilità li jħallu effetti sodi u jikkontribwixxu biex jissaħħu l-mentalità Ewropea, iċ-ċittadinanza attiva tal-Unjoni u d-demokrazija; |
| --- | --- |

14.

jinnota li ta’ spiss huma l-proġetti żgħar ta’ għajnuna għall-mobilità li jħallu effetti sodi u jikkontribwixxu biex jissaħħu l-mentalità Ewropea, iċ-ċittadinanza attiva tal-Unjoni u d-demokrazija;

| 15. | jappoġġja l-ambizzjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tinforma aħjar liċ-ċittadini żgħażagħ, b’mod partikulari fir-rigward tal-proċeduri ssemplifikati ta’ koordinazzjoni tas-sigurtà soċjali li jridu jqisu l-forom ġodda ta’ mobilità; |
| --- | --- |

15.

jappoġġja l-ambizzjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tinforma aħjar liċ-ċittadini żgħażagħ, b’mod partikulari fir-rigward tal-proċeduri ssemplifikati ta’ koordinazzjoni tas-sigurtà soċjali li jridu jqisu l-forom ġodda ta’ mobilità;

| 16. | jenfasizza l-bżonn li d-djar tal-istudenti jitqiesu fil-kuntest tal-ġenerazzjoni futura tal-fondi strutturali; |
| --- | --- |

16.

jenfasizza l-bżonn li d-djar tal-istudenti jitqiesu fil-kuntest tal-ġenerazzjoni futura tal-fondi strutturali;

| 17. | jinsisti fuq ir-rabta bejn id-dibattitu li nfetaħ mill-Green Paper tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-pensjonijiet (2) u l-mobilità taż-żgħażagħ Ewropej, bil-għan li l-pensjonijiet isiru aktar sostenibbli u adegwati. F’din il-perspettiva, huwa importanti li l-ħaddiema żgħażagħ ikunu jistgħu jkollhom aċċess għall-impjiegi u għal perijodu ta’ xogħol li jassiguralhom id-dritt għall-pensjoni; |
| --- | --- |

17.

jinsisti fuq ir-rabta bejn id-dibattitu li nfetaħ mill-Green Paper tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-pensjonijiet (2) u l-mobilità taż-żgħażagħ Ewropej, bil-għan li l-pensjonijiet isiru aktar sostenibbli u adegwati. F’din il-perspettiva, huwa importanti li l-ħaddiema żgħażagħ ikunu jistgħu jkollhom aċċess għall-impjiegi u għal perijodu ta’ xogħol li jassiguralhom id-dritt għall-pensjoni;

Dwar il-politiki edukattivi u universitarji

| 18. | jappoġġja l-objettiv inkluż fl-Istrateġija Ewropa 2020 li l-proporzjoni ta’ żgħażagħ li jiksbu diploma mill-edukazzjoni superjuri jitla’ għal tal-inqas 40 %, iżda jenfasizza li dan jimplika aċċess aktar demokratiku għall-universitajiet li jridu jkunu aċċessibbli għall-akbar numru ta’ nies possibbli; barra minn hekk, huwa utli li jittieħdu u jiġu intensifikati l-azzjonijiet fil-livell tal-UE u tal-Istati Membri li jippermettu bilanċ aħjar tal-kompetenzi u tal-impjiegi, b’mod partikulari permezz tas-sinerġiji għall-implimentazzjoni taż-żewġ inizjattivi ewlenin “Żgħażagħ mobbli” u “Aġenda għal ħiliet u impjiegi ġodda”; |
| --- | --- |

18.

jappoġġja l-objettiv inkluż fl-Istrateġija Ewropa 2020 li l-proporzjoni ta’ żgħażagħ li jiksbu diploma mill-edukazzjoni superjuri jitla’ għal tal-inqas 40 %, iżda jenfasizza li dan jimplika aċċess aktar demokratiku għall-universitajiet li jridu jkunu aċċessibbli għall-akbar numru ta’ nies possibbli; barra minn hekk, huwa utli li jittieħdu u jiġu intensifikati l-azzjonijiet fil-livell tal-UE u tal-Istati Membri li jippermettu bilanċ aħjar tal-kompetenzi u tal-impjiegi, b’mod partikulari permezz tas-sinerġiji għall-implimentazzjoni taż-żewġ inizjattivi ewlenin “Żgħażagħ mobbli” u “Aġenda għal ħiliet u impjiegi ġodda”;

| 19. | jindika li għal din ir-raġuni, id-diversifikazzjoni tas-sorsi tad-dħul tal-universitajiet m’għandhiex tkun limitata għal żieda eventwali fl-ispejjeż tal-iskrizzjoni, li tista’ tipperikola dan l-aċċess aktar demokratiku; |
| --- | --- |

19.

jindika li għal din ir-raġuni, id-diversifikazzjoni tas-sorsi tad-dħul tal-universitajiet m’għandhiex tkun limitata għal żieda eventwali fl-ispejjeż tal-iskrizzjoni, li tista’ tipperikola dan l-aċċess aktar demokratiku;

| 20. | jieħu nota tas-suġġeriment tal-Kummissjoni Ewropea li toħloq, b’kooperazzjoni mal-Bank Ewropew għall-Investiment, faċilità ta’ self lill-istudenti biex tikkomplementa l-iskemi eżistenti tal-Istati Membri; jinsisti fuq il-fatt li dan is-self m’għandux jikkontribwixxi biex l-aċċess għall-mobilità isir attività ekonomika; |
| --- | --- |

20.

jieħu nota tas-suġġeriment tal-Kummissjoni Ewropea li toħloq, b’kooperazzjoni mal-Bank Ewropew għall-Investiment, faċilità ta’ self lill-istudenti biex tikkomplementa l-iskemi eżistenti tal-Istati Membri; jinsisti fuq il-fatt li dan is-self m’għandux jikkontribwixxi biex l-aċċess għall-mobilità isir attività ekonomika;

| 21. | japprova l-inizjattiva tal-Kummissjoni Ewropea li toħloq klassifikazzjoni internazzjonali tal-prestazzjoni tal-universitajiet. Fil-fatt, dawn il-kriterji jridu, fost oħrajn, iqisu l-kwalità tat-tagħlim, l-innovazzjoni, l-involviment reġjonali u lokali, u l-internazzjonalizzazzjoni, iżda wkoll id-diversità tal-istudenti, l-oriġini tal-istudenti mil-lat soċjali u ġeografiku u l-bilanċ bejn is-sessi, kif ukoll il-livell tagħhom ta’ sodisfazzjon; |
| --- | --- |

21.

japprova l-inizjattiva tal-Kummissjoni Ewropea li toħloq klassifikazzjoni internazzjonali tal-prestazzjoni tal-universitajiet. Fil-fatt, dawn il-kriterji jridu, fost oħrajn, iqisu l-kwalità tat-tagħlim, l-innovazzjoni, l-involviment reġjonali u lokali, u l-internazzjonalizzazzjoni, iżda wkoll id-diversità tal-istudenti, l-oriġini tal-istudenti mil-lat soċjali u ġeografiku u l-bilanċ bejn is-sessi, kif ukoll il-livell tagħhom ta’ sodisfazzjon;

| 22. | jaqbel mar-rieda tal-Kummissjoni Ewropea li tipproponi kondizzjonijiet attraenti ta’ impjieg lir-riċerkaturi żgħażagħ. Għal dan il-għan, hemm bżonn li jinħolqu sinerġiji bejn il-finanzjamenti reġjonali u Ewropej sabiex iż-żgħażagħ li jixtiequ dan ikunu jistgħu jiffinanzjaw it-teżijiet tagħhom; |
| --- | --- |

22.

jaqbel mar-rieda tal-Kummissjoni Ewropea li tipproponi kondizzjonijiet attraenti ta’ impjieg lir-riċerkaturi żgħażagħ. Għal dan il-għan, hemm bżonn li jinħolqu sinerġiji bejn il-finanzjamenti reġjonali u Ewropej sabiex iż-żgħażagħ li jixtiequ dan ikunu jistgħu jiffinanzjaw it-teżijiet tagħhom;

| 23. | jifhem li l-impjegabilità tal-istudenti trid tkun wieħed mill-objettivi tal-edukazzjoni ogħla iżda jenfasizza li dan it-tagħlim irid jistimula l-kreattività u l-potenzjal innovattiv tal-istudenti waqt li fl-istess ħin jassigura l-iżvilupp intelletwali u soċjali tagħhom; |
| --- | --- |

23.

jifhem li l-impjegabilità tal-istudenti trid tkun wieħed mill-objettivi tal-edukazzjoni ogħla iżda jenfasizza li dan it-tagħlim irid jistimula l-kreattività u l-potenzjal innovattiv tal-istudenti waqt li fl-istess ħin jassigura l-iżvilupp intelletwali u soċjali tagħhom;

Dwar l-inklużjoni professjonali taż-żgħażagħ

| 24. | jixtieq jenfasizza r-rabta stretta bejn il-prestazzjoni dgħajfa fl-iskola u l-iżvantaġġ soċjoekonomiku, li huma elementi determinanti ewlenin għal dawk iż-żgħażagħ li la huma impjegati u lanqas ma qed jirċievu tagħlim jew taħriġ. Li dan iċ-ċiklu jitkisser huwa sfida għall-awtoritajiet lokali u reġjonali madwar l-Ewropa u għandu jitqies bħala prijorità fi ħdan din l-inizjattiva; |
| --- | --- |

24.

jixtieq jenfasizza r-rabta stretta bejn il-prestazzjoni dgħajfa fl-iskola u l-iżvantaġġ soċjoekonomiku, li huma elementi determinanti ewlenin għal dawk iż-żgħażagħ li la huma impjegati u lanqas ma qed jirċievu tagħlim jew taħriġ. Li dan iċ-ċiklu jitkisser huwa sfida għall-awtoritajiet lokali u reġjonali madwar l-Ewropa u għandu jitqies bħala prijorità fi ħdan din l-inizjattiva;

| 25. | jappoġġja r-rieda tal-Kummissjoni Ewropea li toffri sistema ta’ protezzjoni soċjali adegwata liż-żgħażagħ kollha. Lill-ebda żgħażugħ, hi x’inhi s-sitwazzjoni professjonali tiegħu, m’għandha tinċaħadlu l-protezzjoni soċjali; |
| --- | --- |

25.

jappoġġja r-rieda tal-Kummissjoni Ewropea li toffri sistema ta’ protezzjoni soċjali adegwata liż-żgħażagħ kollha. Lill-ebda żgħażugħ, hi x’inhi s-sitwazzjoni professjonali tiegħu, m’għandha tinċaħadlu l-protezzjoni soċjali;

| 26. | jirrakkomanda li l-Kummissjoni Ewropea tniedi portal onlajn għall-iskambju tal-eżempji tal-aħjar prattika fil-livell lokali u reġjonali fir-rigward tal-integrazzjoni professjonali taż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

26.

jirrakkomanda li l-Kummissjoni Ewropea tniedi portal onlajn għall-iskambju tal-eżempji tal-aħjar prattika fil-livell lokali u reġjonali fir-rigward tal-integrazzjoni professjonali taż-żgħażagħ;

| 27. | jirrimarka li l-Unjoni Ewropea, b’kollaborazzjoni mal-awtoritajiet lokali u reġjonali, li jinsabu fl-aħjar post biex jidentifikaw iż-żgħażagħ f’diffikultà u jimplimentaw il-miżuri korrispondenti, għandha tħejji monitoraġġ sistematiku tas-sitwazzjoni taż-żgħażagħ li ma jaħdmux, mhux qed jistudjaw jew mhux qed isegwu xi taħriġ; |
| --- | --- |

27.

jirrimarka li l-Unjoni Ewropea, b’kollaborazzjoni mal-awtoritajiet lokali u reġjonali, li jinsabu fl-aħjar post biex jidentifikaw iż-żgħażagħ f’diffikultà u jimplimentaw il-miżuri korrispondenti, għandha tħejji monitoraġġ sistematiku tas-sitwazzjoni taż-żgħażagħ li ma jaħdmux, mhux qed jistudjaw jew mhux qed isegwu xi taħriġ;

| 28. | jappoġġja l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea li tħeġġeġ lill-Istati Membri joħolqu “Garanzija Żgħażagħ” li toffri liż-żgħażagħ kollha, fi żmien erba’ xhur minn meta jitilqu mill-iskola, impjieg, taħriġ vokazzjonali jew kors akkademiku, fuq il-bażi ta’ analiżi tas-sitwazzjoni personali tagħhom; |
| --- | --- |

28.

jappoġġja l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea li tħeġġeġ lill-Istati Membri joħolqu “Garanzija Żgħażagħ” li toffri liż-żgħażagħ kollha, fi żmien erba’ xhur minn meta jitilqu mill-iskola, impjieg, taħriġ vokazzjonali jew kors akkademiku, fuq il-bażi ta’ analiżi tas-sitwazzjoni personali tagħhom;

| 29. | jappoġġja lill-Kummissjoni Ewropea fit-tħejjija ta’ qafas għall-apprendistati, li jistgħu jkunu forza determinanti għall-inklużjoni professjonali taż-żgħażagħ. Sa fejn hu possibbli, l-apprendistati li mhumiex imħallsa jew mhumiex imħallsin biżżejjed għandhom jiġu evitati. Dan il-qafas Ewropew għandu jipprevedi kumpens finanzjarju u protezzjoni soċjali li jippermettu l-inklużjoni soċjali tal-apprendisti żgħażagħ, kif ukoll jirregola d-drittijiet u l-kompiti taż-żgħażagħ f’apprendistati u tal-kumpaniji fejn isiru l-apprendistati; |
| --- | --- |

29.

jappoġġja lill-Kummissjoni Ewropea fit-tħejjija ta’ qafas għall-apprendistati, li jistgħu jkunu forza determinanti għall-inklużjoni professjonali taż-żgħażagħ. Sa fejn hu possibbli, l-apprendistati li mhumiex imħallsa jew mhumiex imħallsin biżżejjed għandhom jiġu evitati. Dan il-qafas Ewropew għandu jipprevedi kumpens finanzjarju u protezzjoni soċjali li jippermettu l-inklużjoni soċjali tal-apprendisti żgħażagħ, kif ukoll jirregola d-drittijiet u l-kompiti taż-żgħażagħ f’apprendistati u tal-kumpaniji fejn isiru l-apprendistati;

| 30. | jindika li s-Sena Ewropea tal-Volontarjat fl-2011 ser tkun okkażjoni biex: (a) jintwera, fost aspetti pożittivi oħra, il-valur li ż-żgħażagħ jagħtu lill-attività volontarja bħala mod kif jistgħu jiżviluppaw id-direzzjoni tal-impjiegi professjonali tagħhom; u (b) jiġu indirizzati l-ostakli għall-volontarjat u l-bżonn ta’ oqfsa legali adegwati biex jiġu protetti d-drittijiet u l-jeddijiet tal-voluntiera; |
| --- | --- |

30.

jindika li s-Sena Ewropea tal-Volontarjat fl-2011 ser tkun okkażjoni biex: (a) jintwera, fost aspetti pożittivi oħra, il-valur li ż-żgħażagħ jagħtu lill-attività volontarja bħala mod kif jistgħu jiżviluppaw id-direzzjoni tal-impjiegi professjonali tagħhom; u (b) jiġu indirizzati l-ostakli għall-volontarjat u l-bżonn ta’ oqfsa legali adegwati biex jiġu protetti d-drittijiet u l-jeddijiet tal-voluntiera;

| 31. | jiddubita kemm il-pjan tal-Kummissjoni Ewropea li jintroduċi kuntratti uniċi miftuħa huwa effiċjenti u jitlob kjarifiki fuq it-tul tal-perijodi ta’ prova u fuq id-dħul minimu speċifiku għaż-żgħażagħ. Hemm ir-riskju li dan it-tip ta’ kuntratt, li l-benefiċċji tiegħu għall-inklużjoni professjonali taż-żgħażagħ huma inċerti ħafna, saħansitra jipperikola d-dħul tagħhom fil-ħajja professjonali u li joħloq suq tax-xogħol b’żewġ livelli; |
| --- | --- |

31.

jiddubita kemm il-pjan tal-Kummissjoni Ewropea li jintroduċi kuntratti uniċi miftuħa huwa effiċjenti u jitlob kjarifiki fuq it-tul tal-perijodi ta’ prova u fuq id-dħul minimu speċifiku għaż-żgħażagħ. Hemm ir-riskju li dan it-tip ta’ kuntratt, li l-benefiċċji tiegħu għall-inklużjoni professjonali taż-żgħażagħ huma inċerti ħafna, saħansitra jipperikola d-dħul tagħhom fil-ħajja professjonali u li joħloq suq tax-xogħol b’żewġ livelli;

| 32. | jappoġġja l-inizjattiva “L-ewwel impjieg EURES tiegħek” tal-Kummissjoni Ewropea bħala proġett pilota biex jgħin liż-żgħażagħ isibu xogħol f’wieħed mis-27 Stat Membru. Din l-inizjattiva għandha tinvolvi lill-assoċjazzjonijiet dedikati għall-inklużjoni taż-żgħżażgħ u l-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

32.

jappoġġja l-inizjattiva “L-ewwel impjieg EURES tiegħek” tal-Kummissjoni Ewropea bħala proġett pilota biex jgħin liż-żgħażagħ isibu xogħol f’wieħed mis-27 Stat Membru. Din l-inizjattiva għandha tinvolvi lill-assoċjazzjonijiet dedikati għall-inklużjoni taż-żgħżażgħ u l-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| 33. | jilqa’ l-fatt li fost l-azzjonijiet prijoritarji hemm il-ħolqien ta’ grupp ta’ livell għoli dwar il-ġlieda kontra l-illitteriżmu. Dan il-grupp irid jinkludi esperti li ġejjin minn kuntesti lokali u reġjonali, li jistgħu joffru l-esperjenzi tagħhom tal-lokal. Bħalma fakkar il-Kumitat tar-Reġjuni fl-opinjoni fuq inizjattiva tiegħu dwar l-illitteriżmu (3), l-iskambju tal-prattika tajba fil-livell Ewropew huwa essenzjali, b’mod partikulari bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali li żviluppaw strateġiji biex titnaqqas din il-pjaga; |
| --- | --- |

33.

jilqa’ l-fatt li fost l-azzjonijiet prijoritarji hemm il-ħolqien ta’ grupp ta’ livell għoli dwar il-ġlieda kontra l-illitteriżmu. Dan il-grupp irid jinkludi esperti li ġejjin minn kuntesti lokali u reġjonali, li jistgħu joffru l-esperjenzi tagħhom tal-lokal. Bħalma fakkar il-Kumitat tar-Reġjuni fl-opinjoni fuq inizjattiva tiegħu dwar l-illitteriżmu (3), l-iskambju tal-prattika tajba fil-livell Ewropew huwa essenzjali, b’mod partikulari bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali li żviluppaw strateġiji biex titnaqqas din il-pjaga;

Dwar l-użu tal-fondi Ewropej

| 34. | japprova l-użu flessibbli tal-Fond Soċjali Ewropew mill-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex jiġu megħjuna ż-żgħażagħ, b’mod partikulari fil-kuntest tat-twettiq tal-objettivi tal-Ewropa 2020. Huwa għaqli li jiġi sfruttat għalkollox il-potenzjal ta’ dan il-fond u tiġi garantita aktar sensibilizzazzjoni dwar l-opportunitajiet li joffri; b’mod parallel, programmi Ewropej oħrajn ta’ appoġġ li mhumiex (essenzjalment) orjentati lejn l-impjegabilità (pererżempju l-programm dwar it-tagħlim tul il-ħajja) għandhom jibqgħu jintużaw sabiex jintlaħqu l-objettivi msemmijin fl-inizjattiva, peress li l-edukazzjoni mhijiex biss kwistjoni ta’ titjib tal-impjegabilità; |
| --- | --- |

34.

japprova l-użu flessibbli tal-Fond Soċjali Ewropew mill-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex jiġu megħjuna ż-żgħażagħ, b’mod partikulari fil-kuntest tat-twettiq tal-objettivi tal-Ewropa 2020. Huwa għaqli li jiġi sfruttat għalkollox il-potenzjal ta’ dan il-fond u tiġi garantita aktar sensibilizzazzjoni dwar l-opportunitajiet li joffri; b’mod parallel, programmi Ewropej oħrajn ta’ appoġġ li mhumiex (essenzjalment) orjentati lejn l-impjegabilità (pererżempju l-programm dwar it-tagħlim tul il-ħajja) għandhom jibqgħu jintużaw sabiex jintlaħqu l-objettivi msemmijin fl-inizjattiva, peress li l-edukazzjoni mhijiex biss kwistjoni ta’ titjib tal-impjegabilità;

| 35. | jirrimarka li jeżistu ħafna programmi Ewrpej bil-għan li tiġi promossa l-mobilità taż-żgħażagħ (il-programm għall-edukazzjoni u t-taħriġ tul il-ħajja, Erasmus Mundus, Żgħażagħ fl-Azzjoni, Ewropa għaċ-Ċittadini). Dawn il-programmi jistgħu jiffukaw ukoll fuq l-għalliema, l-edukaturi u l-ħaddiema soċjali li ta’ spiss huma katalisti tal-mobilità għaż-żgħażagħ li għalihom ikunu responsabbli; |
| --- | --- |

35.

jirrimarka li jeżistu ħafna programmi Ewrpej bil-għan li tiġi promossa l-mobilità taż-żgħażagħ (il-programm għall-edukazzjoni u t-taħriġ tul il-ħajja, Erasmus Mundus, Żgħażagħ fl-Azzjoni, Ewropa għaċ-Ċittadini). Dawn il-programmi jistgħu jiffukaw ukoll fuq l-għalliema, l-edukaturi u l-ħaddiema soċjali li ta’ spiss huma katalisti tal-mobilità għaż-żgħażagħ li għalihom ikunu responsabbli;

| 36. | fl-evalwazzjoni tal-programmi kollha dwar il-mobilità edukattiva, li ser twassal għal proposti leġislattivi fl-2011 u għal qafas finanzjarju ġdid għal wara l-2013, huwa importanti ħafna, kif indikat fl-Opinjoni tal-KtR dwar il-Green Paper dwar il-promozzjoni tal-mobilità taż-żgħażagħ għal finijiet edukattivi, li jitqies il-kontribut essenzjali tal-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex tiġi promossa l-mobilità taż-żgħażagħ għal finijiet edukattivi. Fil-fatt, dawn ta’ spiss jgħaddu l-informazzjoni, jagħtu pariri u jiffaċilitaw is-sensibilizzazzjoni tal-opportunitajiet ta’ mobilità. Joffru wkoll il-finanzjamenti meħtieġa. Hemm bżonn ukoll li jitnaqqsu l-formalitajiet amministrattivi ta’ dawn il-programmi; |
| --- | --- |

36.

fl-evalwazzjoni tal-programmi kollha dwar il-mobilità edukattiva, li ser twassal għal proposti leġislattivi fl-2011 u għal qafas finanzjarju ġdid għal wara l-2013, huwa importanti ħafna, kif indikat fl-Opinjoni tal-KtR dwar il-Green Paper dwar il-promozzjoni tal-mobilità taż-żgħażagħ għal finijiet edukattivi, li jitqies il-kontribut essenzjali tal-awtoritajiet lokali u reġjonali sabiex tiġi promossa l-mobilità taż-żgħażagħ għal finijiet edukattivi. Fil-fatt, dawn ta’ spiss jgħaddu l-informazzjoni, jagħtu pariri u jiffaċilitaw is-sensibilizzazzjoni tal-opportunitajiet ta’ mobilità. Joffru wkoll il-finanzjamenti meħtieġa. Hemm bżonn ukoll li jitnaqqsu l-formalitajiet amministrattivi ta’ dawn il-programmi;

Dwar l-inizjattivi simboliċi ta’ dan il-programm ta’ azzjoni u l-komunikazzjoni tiegħu

| 37. | japprova l-ħolqien ta’ karta “Żgħażagħ Mobbli”. Dan it-tip ta’ azzjoni simbolika jista’ jgħin li l-inizjattiva kollha ssir popolari u jissaħħaħ is-sens ta’ appartenenza għall-Unjoni Ewropea. Madankollu, hemm bżonn li din il-karta tinkludi vantaġġi reali, u li ma tidħolx f’kompetizzjoni mal-karti eżistenti, bħall-International Student Identity Card (ISIC) jew il-European Youth Card tal-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Karta taż-Żgħażagħ (EYC), li tista’ sservi ta’ appoġġ. Jista’ jiġi offrut roħs kbir fuq il-vjaġġi u l-akkomodazzjonijiet immirati għaż-żgħażagħ fl-Unjoni Ewropea sabiex tiġi promossa l-mobilità taż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

37.

japprova l-ħolqien ta’ karta “Żgħażagħ Mobbli”. Dan it-tip ta’ azzjoni simbolika jista’ jgħin li l-inizjattiva kollha ssir popolari u jissaħħaħ is-sens ta’ appartenenza għall-Unjoni Ewropea. Madankollu, hemm bżonn li din il-karta tinkludi vantaġġi reali, u li ma tidħolx f’kompetizzjoni mal-karti eżistenti, bħall-International Student Identity Card (ISIC) jew il-European Youth Card tal-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Karta taż-Żgħażagħ (EYC), li tista’ sservi ta’ appoġġ. Jista’ jiġi offrut roħs kbir fuq il-vjaġġi u l-akkomodazzjonijiet immirati għaż-żgħażagħ fl-Unjoni Ewropea sabiex tiġi promossa l-mobilità taż-żgħażagħ;

| 38. | jinsisti fuq il-fatt li hemm bżonn li fil-“Passaport Ewropew tal-Ħiliet” jiġu integrati d-diversi inizjattivi eżistenti, bħall-Europass (is-CV f’format Ewropew). Fil-fatt, il-frammentazzjoni ta’ dawn l-inizjattivi tmur kontra l-objettiv li tiġi promossa l-mobilità billi jiġi ffaċilitat ir-rikonoxximent tal-ħiliet bejn l-Istati Membri. |
| --- | --- |

38.

jinsisti fuq il-fatt li hemm bżonn li fil-“Passaport Ewropew tal-Ħiliet” jiġu integrati d-diversi inizjattivi eżistenti, bħall-Europass (is-CV f’format Ewropew). Fil-fatt, il-frammentazzjoni ta’ dawn l-inizjattivi tmur kontra l-objettiv li tiġi promossa l-mobilità billi jiġi ffaċilitat ir-rikonoxximent tal-ħiliet bejn l-Istati Membri.

Brussell, 27 ta’ Jannar 2011.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Mercedes BRESSO

---

(1)  Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar il-Green Paper dwar il-promozzjoni tal-mobilità taż-żgħażagħ għal finijiet edukattivi, CdR 246/2009.

1

Green Paper dwar il-promozzjoni tal-mobilità taż-żgħażagħ għal finijiet edukattivi

(2)  Green Paper – Lejn sistemi ta’ pensjonijiet Ewropej adegwati, sostenibbli u siguri, COM(2010) 365 finali.

2

(3)  Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Innaqsu l-illitteriżmu – Infasslu strateġija Ewropea ambizzjuża għall-prevenzjoni tal-esklużjoni u l-promozzjoni tal-iżvilupp personali”, CdR 193/2009.

3

---

| 2.4.2011 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 104/31 |
| --- | --- | --- | --- |

2.4.2011

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 104/31

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Iċ-ċinema Ewropea fl-era diġitali”

2011/C 104/07

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jirrikonoxxi li l-industriji kulturali jikkontribwixxu bil-qawwa għall-iżvilupp lokali u reġjonali għaliex jagħmlu r-reġjuni Ewropej aktar attraenti, jiżviluppaw it-turiżmu sostenibbli u joħolqu opportunitajiet tax-xogħol ġodda; |
| --- | --- |

—

jirrikonoxxi li l-industriji kulturali jikkontribwixxu bil-qawwa għall-iżvilupp lokali u reġjonali għaliex jagħmlu r-reġjuni Ewropej aktar attraenti, jiżviluppaw it-turiżmu sostenibbli u joħolqu opportunitajiet tax-xogħol ġodda;

| — | huwa tal-fehma li għadd ta' swali taċ-ċinema żgħar huma fil-periklu li jgħibu għalkollox minħabba li qed jiffaċċjaw problemi finanzjarji kbar u jitlob li jkun hemm kollaborazzjoni bil-għan li jiġu żgurati l-preservazzjoni tal-wirt kulturali Ewropew u l-ħarsien tal-industrija taċ-ċinema; |
| --- | --- |

—

huwa tal-fehma li għadd ta' swali taċ-ċinema żgħar huma fil-periklu li jgħibu għalkollox minħabba li qed jiffaċċjaw problemi finanzjarji kbar u jitlob li jkun hemm kollaborazzjoni bil-għan li jiġu żgurati l-preservazzjoni tal-wirt kulturali Ewropew u l-ħarsien tal-industrija taċ-ċinema;

| — | jenfasizza l-bżonn li jiġi kkunsidrat kemm ir-rwol ekonomiku kif ukoll ir-rwol kulturali taċ-ċinema. Is-settur taċ-ċinema huwa industrija ta' importanza kbira ħafna għall-iżvilupp, il-kompetittività u x-xogħol. Jaqdi wkoll rwol kruċjali fil-ħarsien u l-promozzjoni tal-identità u d-diversità kulturali fil-livell lokali u reġjonali. Is-settur huwa magħmul b'tali mod li huwa fattur ewlieni fl-iżvilupp tal-valuri soċjali Ewropej u t-tħaddim tas-soċjetajiet demokratiċi, peress li x-xogħlijiet awdjoviżivi jistgħu jaqdu rwol importanti fit-tiswir ta' identità Ewropea; |
| --- | --- |

—

jenfasizza l-bżonn li jiġi kkunsidrat kemm ir-rwol ekonomiku kif ukoll ir-rwol kulturali taċ-ċinema. Is-settur taċ-ċinema huwa industrija ta' importanza kbira ħafna għall-iżvilupp, il-kompetittività u x-xogħol. Jaqdi wkoll rwol kruċjali fil-ħarsien u l-promozzjoni tal-identità u d-diversità kulturali fil-livell lokali u reġjonali. Is-settur huwa magħmul b'tali mod li huwa fattur ewlieni fl-iżvilupp tal-valuri soċjali Ewropej u t-tħaddim tas-soċjetajiet demokratiċi, peress li x-xogħlijiet awdjoviżivi jistgħu jaqdu rwol importanti fit-tiswir ta' identità Ewropea;

| — | jenfasizza li t-tranżizzjoni diġitali tipprovdi opportunitajiet ġodda biex reġjuni differenti Ewropej jitqarrbu aktar lejn xulxin peress li jaqsmu xogħlijiet awdjoviżivi u jeżaminaw modi ġodda kif joħolqu rabtiet u jaqsmu l-kontenut bejniethom. Din it-tranżizzjoni tista' tipprovdi opportunità biex is-swali jiġbdu lejhom udjenzi ġodda, japprofittaw ruħhom minn kontenut alternattiv, jipprovdu servizzi ġodda u jagħtu aktar viżibbiltà lill-kontenut minn reġjuni differenti. |
| --- | --- |

—

jenfasizza li t-tranżizzjoni diġitali tipprovdi opportunitajiet ġodda biex reġjuni differenti Ewropej jitqarrbu aktar lejn xulxin peress li jaqsmu xogħlijiet awdjoviżivi u jeżaminaw modi ġodda kif joħolqu rabtiet u jaqsmu l-kontenut bejniethom. Din it-tranżizzjoni tista' tipprovdi opportunità biex is-swali jiġbdu lejhom udjenzi ġodda, japprofittaw ruħhom minn kontenut alternattiv, jipprovdu servizzi ġodda u jagħtu aktar viżibbiltà lill-kontenut minn reġjuni differenti.

| Relatur | : | Malcolm Mifsud (MT/PPE), Sindku tal-Pietà |
| --- | --- | --- |
| Dokument ta' referenza | : | Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, il-Kunsill, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u l-Kumitat tar-Reġjuni dwar “L-opportunitajiet u l-isfidi għaċ-ċinema Ewropea fl-era diġitali”
  COM(2010) 487 finali |

Relatur

:

Malcolm Mifsud (MT/PPE), Sindku tal-Pietà

Dokument ta' referenza

:

Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, il-Kunsill, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u l-Kumitat tar-Reġjuni dwar “L-opportunitajiet u l-isfidi għaċ-ċinema Ewropea fl-era diġitali”

COM(2010) 487 finali

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 1. | jilqa' b'sodisfazzjon l-enfasi li għamlet il-Kummissjoni Ewropea fuq ir-rwol importanti li jaqdu l-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-proċess tad-diġitalizzazzjoni taċ-ċinema Ewropea. L-ewwel nett, is-swali taċ-ċinema jaqdu rwol soċjali u kulturali importanti fil-muniċipalitajiet u ż-żoni rurali peress li, bosta drabi, dawn huma l-uniċi postijiet li jipprovdu aċċess għall-kultura lill-komunità. U t-tieni nett, hemm għadd sostanzjali ta' swali taċ-ċinema Ewropej (b'mod partikolari, is-swali bi skrin wieħed) li jappartienu lill-muniċipalitajiet; |
| --- | --- |

1.

jilqa' b'sodisfazzjon l-enfasi li għamlet il-Kummissjoni Ewropea fuq ir-rwol importanti li jaqdu l-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-proċess tad-diġitalizzazzjoni taċ-ċinema Ewropea. L-ewwel nett, is-swali taċ-ċinema jaqdu rwol soċjali u kulturali importanti fil-muniċipalitajiet u ż-żoni rurali peress li, bosta drabi, dawn huma l-uniċi postijiet li jipprovdu aċċess għall-kultura lill-komunità. U t-tieni nett, hemm għadd sostanzjali ta' swali taċ-ċinema Ewropej (b'mod partikolari, is-swali bi skrin wieħed) li jappartienu lill-muniċipalitajiet;

| 2. | jirrikonoxxi li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol importanti ħafna għaliex jippromovu u jenfasizzaw il-kultura, b'mod partikolari fil-qafas tal-ħarsien tal-wirt kulturali u l-promozzjoni tal-innovazzjoni artistika; |
| --- | --- |

2.

jirrikonoxxi li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol importanti ħafna għaliex jippromovu u jenfasizzaw il-kultura, b'mod partikolari fil-qafas tal-ħarsien tal-wirt kulturali u l-promozzjoni tal-innovazzjoni artistika;

| 3. | jirrikonoxxi li l-industriji kulturali jikkontribwixxu bil-qawwa għall-iżvilupp lokali u reġjonali għaliex jagħmlu r-reġjuni Ewropej aktar attraenti, jiżviluppaw it-turiżmu sostenibbli u joħolqu opportunitajiet tax-xogħol ġodda; |
| --- | --- |

3.

jirrikonoxxi li l-industriji kulturali jikkontribwixxu bil-qawwa għall-iżvilupp lokali u reġjonali għaliex jagħmlu r-reġjuni Ewropej aktar attraenti, jiżviluppaw it-turiżmu sostenibbli u joħolqu opportunitajiet tax-xogħol ġodda;

| 4. | huwa tal-fehma li għadd ta' swali żgħar huma fil-periklu li jgħibu għalkollox minħabba li qed jiffaċċjaw problemi finanzjarji kbar u jitlob li jkun hemm kollaborazzjoni bil-għan li jiġu żgurati l-preservazzjoni tal-wirt kulturali Ewropew u l-ħarsien tal-industrija taċ-ċinema; |
| --- | --- |

4.

huwa tal-fehma li għadd ta' swali żgħar huma fil-periklu li jgħibu għalkollox minħabba li qed jiffaċċjaw problemi finanzjarji kbar u jitlob li jkun hemm kollaborazzjoni bil-għan li jiġu żgurati l-preservazzjoni tal-wirt kulturali Ewropew u l-ħarsien tal-industrija taċ-ċinema;

| 5. | jenfasizza li, mingħajr intervent pubbliku fil-livell tal-UE, f'dak nazzjonali, u fil-livell tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, jiġu pperikolati l-kompetittività u ċ-ċirkolazzjoni tax-xogħlijiet Ewropej u jistgħu jitnaqqsu l-pluraliżmu u d-diversità lingwistika u kulturali taċ-ċittadini Ewropej; |
| --- | --- |

5.

jenfasizza li, mingħajr intervent pubbliku fil-livell tal-UE, f'dak nazzjonali, u fil-livell tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, jiġu pperikolati l-kompetittività u ċ-ċirkolazzjoni tax-xogħlijiet Ewropej u jistgħu jitnaqqsu l-pluraliżmu u d-diversità lingwistika u kulturali taċ-ċittadini Ewropej;

| 6. | iħeġġeġ l-idea tal-Kummissjoni Ewropea li titfassal skema ġdida tal-programm MEDIA bil-għan li tappoġġja t-tranżizzjoni diġitali tas-swali taċ-ċinema Ewropej, li juru l-biċċa l-kbira tal-films Ewropej; |
| --- | --- |

6.

iħeġġeġ l-idea tal-Kummissjoni Ewropea li titfassal skema ġdida tal-programm MEDIA bil-għan li tappoġġja t-tranżizzjoni diġitali tas-swali taċ-ċinema Ewropej, li juru l-biċċa l-kbira tal-films Ewropej;

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA' POLITIKA

Kummenti ġenerali

| 7. | jirrikonoxxi li l-azzjonijiet proposti fil-Komunikazzjoni, kif inhuma, ma jidhrux li qed iqajmu xi kwistjoni dwar il-konformità tagħhom mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità. Iżda, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom ikunu minn ta' quddiem nett fit-tfassil, l-implimentazzjoni u l-governanza tal-miżuri li jittieħdu bil-għan li jgħinu lis-swali ż-żgħar fil-livell lokali jgawdu mir-rivoluzzjoni diġitali; |
| --- | --- |

7.

jirrikonoxxi li l-azzjonijiet proposti fil-Komunikazzjoni, kif inhuma, ma jidhrux li qed iqajmu xi kwistjoni dwar il-konformità tagħhom mal-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità. Iżda, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom ikunu minn ta' quddiem nett fit-tfassil, l-implimentazzjoni u l-governanza tal-miżuri li jittieħdu bil-għan li jgħinu lis-swali ż-żgħar fil-livell lokali jgawdu mir-rivoluzzjoni diġitali;

| 8. | huwa tal-fehma li hemm dimensjoni tal-UE importanti fit-tranżizzjoni diġitali tas-swali taċ-ċinema, u għalhekk jixtieq li jkun hemm politika msejsa fuq approċċ koerenti, li jiġbor fih dawn l-oqsma msemmija fil-Komunikazzjoni:






  — | l-istandardizzazzjoni |
| --- | --- | --- |

8.

huwa tal-fehma li hemm dimensjoni tal-UE importanti fit-tranżizzjoni diġitali tas-swali taċ-ċinema, u għalhekk jixtieq li jkun hemm politika msejsa fuq approċċ koerenti, li jiġbor fih dawn l-oqsma msemmija fil-Komunikazzjoni:

—

l-istandardizzazzjoni

| — | il-ġbir u l-preservazzjoni tal-films fil-format diġitali |
| --- | --- |

—

il-ġbir u l-preservazzjoni tal-films fil-format diġitali

| — | l-appoġġ reġjonali għad-diġitalizzazzjoni |
| --- | --- |

—

l-appoġġ reġjonali għad-diġitalizzazzjoni

| — | il-kompatibbiltà mar-regoli tat-Trattat |
| --- | --- |

—

il-kompatibbiltà mar-regoli tat-Trattat

| — | l-appoġġ lill-esibituri tal-films Ewropej bil-għan li titħeġġeġ relazzjoni stretta mal-awtoritajiet reġjonali u lokali fil-promozzjoni artistika u kulturali |
| --- | --- |

—

l-appoġġ lill-esibituri tal-films Ewropej bil-għan li titħeġġeġ relazzjoni stretta mal-awtoritajiet reġjonali u lokali fil-promozzjoni artistika u kulturali

| — | l-aċċess għall-finanzi; |
| --- | --- |

—

l-aċċess għall-finanzi;

| 9. | jerġa' jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li d-dimensjoni kulturali ssaħħet fit-trattati permezz tal-introduzzjoni tal-kunċett tar-rispett tar-“rikkezza tad-diversità kulturali u lingwistika” u l-garanzija li “jitħares u jkun żviluppat il-wirt kulturali Ewropew” fost l-għanijiet tal-UE (1); |
| --- | --- |

9.

jerġa' jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li d-dimensjoni kulturali ssaħħet fit-trattati permezz tal-introduzzjoni tal-kunċett tar-rispett tar-“rikkezza tad-diversità kulturali u lingwistika” u l-garanzija li “jitħares u jkun żviluppat il-wirt kulturali Ewropew” fost l-għanijiet tal-UE (1);

| 10. | jenfasizza li l-implimentazzjoni tal-Aġenda Diġitali għall-Ewropa (2) titlob bidla sostanzjali fil-mentalità tal-Ewropej kollha, u teħtieġ ukoll il-ħolqien ta' mezzi diretti ta' komunikazzjoni għat-tixrid u l-implimentazzjoni tar-riżultati tal-proġetti fil-livell lokali; |
| --- | --- |

10.

jenfasizza li l-implimentazzjoni tal-Aġenda Diġitali għall-Ewropa (2) titlob bidla sostanzjali fil-mentalità tal-Ewropej kollha, u teħtieġ ukoll il-ħolqien ta' mezzi diretti ta' komunikazzjoni għat-tixrid u l-implimentazzjoni tar-riżultati tal-proġetti fil-livell lokali;

Iċ-ċinema Ewropea bħala wirt kulturali

| 11. | jenfasizza r-rwol kulturali importanti taċ-ċinema peress li d-dinja taċ-ċinema tiġbor il-wirt kulturali ta' pajjiż u tippreżentah fil-forma ta' divertiment (3). Iċ-ċinema hija ta' importanza vitali għax tagħti xhieda tal-istorja, l-arti, il-kultura u l-istili ta' ħajja ta' bosta ġenerazzjonijiet u nazzjonijiet. Essenzjalment, is-swali taċ-ċinema Ewropej jirrappreżentaw il-kultura u ċ-ċivilizzazzjoni ta' poplu uniku, li jvarjaw minn pajjiż għal ieħor u minn ġenerazzjoni għal oħra; |
| --- | --- |

11.

jenfasizza r-rwol kulturali importanti taċ-ċinema peress li d-dinja taċ-ċinema tiġbor il-wirt kulturali ta' pajjiż u tippreżentah fil-forma ta' divertiment (3). Iċ-ċinema hija ta' importanza vitali għax tagħti xhieda tal-istorja, l-arti, il-kultura u l-istili ta' ħajja ta' bosta ġenerazzjonijiet u nazzjonijiet. Essenzjalment, is-swali taċ-ċinema Ewropej jirrappreżentaw il-kultura u ċ-ċivilizzazzjoni ta' poplu uniku, li jvarjaw minn pajjiż għal ieħor u minn ġenerazzjoni għal oħra;

| 12. | jisħaq fuq il-fatt li kull persuna għandha d-dritt tipparteċipa fil-ħajja kulturali tal-komunità u tgawdi x-xogħlijiet artistiċi. Barra minn hekk, iċ-ċinema bħala mezz artistiku tista' tibni pont bejn l-artisti u l-udjenza tagħhom. L-arti ċinematografika tgħin lin-nies jirrikonoxxu lil xulxin, jaqsmu l-esperjenzi li jħaddnu bħala bnedmin, u b'hekk tibni fuq l-identità Ewropea; |
| --- | --- |

12.

jisħaq fuq il-fatt li kull persuna għandha d-dritt tipparteċipa fil-ħajja kulturali tal-komunità u tgawdi x-xogħlijiet artistiċi. Barra minn hekk, iċ-ċinema bħala mezz artistiku tista' tibni pont bejn l-artisti u l-udjenza tagħhom. L-arti ċinematografika tgħin lin-nies jirrikonoxxu lil xulxin, jaqsmu l-esperjenzi li jħaddnu bħala bnedmin, u b'hekk tibni fuq l-identità Ewropea;

| 13. | jenfasizza r-rwol taċ-ċinema fil-ħolqien tal-identità Ewropea u l-integrazzjoni tar-reġjuni. Permezz tan-natura artistika u kulturali tagħha, iċ-ċinema taqdi rwol integrattiv. Hija mezz li tilħaq lill-Ewropej kollha u tqarribhom lejn xulxin billi tagħmilha possibbli li jaqsmu l-esperjenzi komuni tagħhom. Is-swali taċ-ċinema fi rħula/bliet/reġjuni mbiegħda u/jew żgħar kultant ikunu l-uniċi postijiet li jipprovdu aċċess għall-kultura lill-komunità. Għalhekk, il-KtR huwa tal-fehma li l-preservazzjoni taċ-ċinema Ewropea tista' tikkontribwixxi b'mod sostanzjali għall-integrazzjoni Ewropea fiż-żoni mbiegħda tal-Ewropa; |
| --- | --- |

13.

jenfasizza r-rwol taċ-ċinema fil-ħolqien tal-identità Ewropea u l-integrazzjoni tar-reġjuni. Permezz tan-natura artistika u kulturali tagħha, iċ-ċinema taqdi rwol integrattiv. Hija mezz li tilħaq lill-Ewropej kollha u tqarribhom lejn xulxin billi tagħmilha possibbli li jaqsmu l-esperjenzi komuni tagħhom. Is-swali taċ-ċinema fi rħula/bliet/reġjuni mbiegħda u/jew żgħar kultant ikunu l-uniċi postijiet li jipprovdu aċċess għall-kultura lill-komunità. Għalhekk, il-KtR huwa tal-fehma li l-preservazzjoni taċ-ċinema Ewropea tista' tikkontribwixxi b'mod sostanzjali għall-integrazzjoni Ewropea fiż-żoni mbiegħda tal-Ewropa;

| 14. | jirrikonoxxi li s-swali taċ-ċinema jaqdu rwol importanti kemm fil-bliet kif ukoll fir-reġjuni mbiegħda għaliex jipprovdu l-udjenzi bl-opportunità li jaraw kontenut awdjoviżiv Ewropew; |
| --- | --- |

14.

jirrikonoxxi li s-swali taċ-ċinema jaqdu rwol importanti kemm fil-bliet kif ukoll fir-reġjuni mbiegħda għaliex jipprovdu l-udjenzi bl-opportunità li jaraw kontenut awdjoviżiv Ewropew;

Iċ-ċinema Ewropea bħala industrija kulturali

| 15. | josserva li l-industrijai kulturali huma dinamiċi ħafna fir-rigward tal-attività ekonomika u l-ħolqien tal-impjiegi fi ħdan l-UE, u għaldaqstant jistgħu jaqdu rwol importanti biex jilħqu l-għanijiet ekonomiċi u soċjali fil-livell lokali u reġjonali fl-Ewropa; |
| --- | --- |

15.

josserva li l-industrijai kulturali huma dinamiċi ħafna fir-rigward tal-attività ekonomika u l-ħolqien tal-impjiegi fi ħdan l-UE, u għaldaqstant jistgħu jaqdu rwol importanti biex jilħqu l-għanijiet ekonomiċi u soċjali fil-livell lokali u reġjonali fl-Ewropa;

| 16. | ifakkar li ċ-ċinema tagħmel parti mid-definizzjoni (4) tal-frażi “industrija kulturali” li tinsab fil-Green Paper “L-esplojtazzjoni tal-potenzjal tal-industriji kulturali u kreattivi”: “l-industriji li jipproduċu u jqassmu oġġetti jew servizzi li fiż-żmien meta jkunu żviluppati jitqiesu li għandhom attribut, użu jew skop speċjali li jiġbor jew iwassal espressjonijiet kulturali, irrispettivament mill-valur kummerċjali li jista' jkollhom. Barra mis-setturi tradizzjonali tal-arti (l-arti tal-ispettaklu, l-arti viżwali, il-wirt kulturali – inkluż is-settur pubbliku), dawn jinkludu wkoll il-film, id-DVDs u l-vidjo, it-televixin u r-radju, il-logħob tal-video, il-midja l-ġdida, il-mużika, il-kotba u l-istampa. Il-kunċett huwa ddefinit f'relazzjoni mal-espressjonijiet kulturali fil-kuntest tal-Konvenzjoni tal-UNESCO tal-2005 dwar il-protezzjoni u l-promozzjoni tad-diversità tal-espressjonijiet kulturali”; |
| --- | --- |

16.

ifakkar li ċ-ċinema tagħmel parti mid-definizzjoni (4) tal-frażi “industrija kulturali” li tinsab fil-Green Paper “L-esplojtazzjoni tal-potenzjal tal-industriji kulturali u kreattivi”: “l-industriji li jipproduċu u jqassmu oġġetti jew servizzi li fiż-żmien meta jkunu żviluppati jitqiesu li għandhom attribut, użu jew skop speċjali li jiġbor jew iwassal espressjonijiet kulturali, irrispettivament mill-valur kummerċjali li jista' jkollhom. Barra mis-setturi tradizzjonali tal-arti (l-arti tal-ispettaklu, l-arti viżwali, il-wirt kulturali – inkluż is-settur pubbliku), dawn jinkludu wkoll il-film, id-DVDs u l-vidjo, it-televixin u r-radju, il-logħob tal-video, il-midja l-ġdida, il-mużika, il-kotba u l-istampa. Il-kunċett huwa ddefinit f'relazzjoni mal-espressjonijiet kulturali fil-kuntest tal-Konvenzjoni tal-UNESCO tal-2005 dwar il-protezzjoni u l-promozzjoni tad-diversità tal-espressjonijiet kulturali”;

| 17. | jenfasizza li industrija kulturali soda tista' tiżviluppa sħubijiet kreattivi bejn is-settur kulturali u setturi oħra (ICTs (teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni), riċerka, turiżmu, imsieħba soċjali, eċċ.) biex jissaħħaħ l-impatt soċjali u ekonomiku tal-investiment fil-kultura u l-kreattività, b'mod partikolari fir-rigward tal-promozzjoni tat-tkabbir u l-impjiegi u l-iżvilupp u l-attrazzjoni tar-reġjuni u l-bliet; |
| --- | --- |

17.

jenfasizza li industrija kulturali soda tista' tiżviluppa sħubijiet kreattivi bejn is-settur kulturali u setturi oħra (ICTs (teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni), riċerka, turiżmu, imsieħba soċjali, eċċ.) biex jissaħħaħ l-impatt soċjali u ekonomiku tal-investiment fil-kultura u l-kreattività, b'mod partikolari fir-rigward tal-promozzjoni tat-tkabbir u l-impjiegi u l-iżvilupp u l-attrazzjoni tar-reġjuni u l-bliet;

| 18. | jitlob għal kollaborazzjoni kontinwa bejn il-partijiet ikkonċernati fid-dawl tal-isfidi li ġġib magħha r-rivoluzzjoni diġitali u l-kriżi finanzjarja attwali bil-għan li jinstab appoġġ f'dawk il-każi meta jfalli s-suq; |
| --- | --- |

18.

jitlob għal kollaborazzjoni kontinwa bejn il-partijiet ikkonċernati fid-dawl tal-isfidi li ġġib magħha r-rivoluzzjoni diġitali u l-kriżi finanzjarja attwali bil-għan li jinstab appoġġ f'dawk il-każi meta jfalli s-suq;

Il-preservazzjoni tal-wirt kulturali Ewropew permezz tal-industrija taċ-ċinema

| 19. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-impatt tar-rivoluzzjoni diġitali u l-kriżi finanzjarja fuq iċ-ċinema Ewropea jista' jikkawża tibdil permanenti għall-industrija fil-livell lokali u reġjonali. Jista' jwassal ukoll għall-għajbien mis-suq tas-swali taċ-ċinema bi skrin wieħed (5). Il-KtR jitlob li jinġabru r-riżorsi lil hinn mill-fruntieri nazzjonali u reġjonali favur il-ġlieda kontra t-theddid kulturali; |
| --- | --- |

19.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-impatt tar-rivoluzzjoni diġitali u l-kriżi finanzjarja fuq iċ-ċinema Ewropea jista' jikkawża tibdil permanenti għall-industrija fil-livell lokali u reġjonali. Jista' jwassal ukoll għall-għajbien mis-suq tas-swali taċ-ċinema bi skrin wieħed (5). Il-KtR jitlob li jinġabru r-riżorsi lil hinn mill-fruntieri nazzjonali u reġjonali favur il-ġlieda kontra t-theddid kulturali;

| 20. | jinkoraġġixxi ħidma kollettiva min-naħa tal-awtoritajiet lokali, reġjonali, nazzjonali u fil-livell tal-UE u jitlob għal kollaborazzjoni urġenti fost l-amministraturi tal-wirt kulturali, dawk responsabbli għall-ippjanar fil-livell reġjonali u dawk responsabbli għat-tfassil tal-politika; |
| --- | --- |

20.

jinkoraġġixxi ħidma kollettiva min-naħa tal-awtoritajiet lokali, reġjonali, nazzjonali u fil-livell tal-UE u jitlob għal kollaborazzjoni urġenti fost l-amministraturi tal-wirt kulturali, dawk responsabbli għall-ippjanar fil-livell reġjonali u dawk responsabbli għat-tfassil tal-politika;

Il-ħarsien tal-industrija taċ-ċinema

| 21. | jenfasizza l-bżonn li jiġi kkunsidrat kemm ir-rwol ekonomiku kif ukoll ir-rwol kulturali taċ-ċinema. Is-settur taċ-ċinema huwa industrija ta' importanza kbira ħafna għall-iżvilupp, il-kompetittività u x-xogħol. Jaqdi wkoll rwol kruċjali fil-ħarsien u l-promozzjoni tal-identità u d-diversità kulturali fil-livell lokali u reġjonali. Is-settur huwa magħmul b'tali mod li huwa fattur ewlieni fl-iżvilupp tal-valuri soċjali Ewropej u t-tħaddim tas-soċjetajiet demokratiċi, peress li x-xogħlijiet awdjoviżivi jistgħu jaqdu rwol importanti fit-tiswir ta' identità Ewropea (6); |
| --- | --- |

21.

jenfasizza l-bżonn li jiġi kkunsidrat kemm ir-rwol ekonomiku kif ukoll ir-rwol kulturali taċ-ċinema. Is-settur taċ-ċinema huwa industrija ta' importanza kbira ħafna għall-iżvilupp, il-kompetittività u x-xogħol. Jaqdi wkoll rwol kruċjali fil-ħarsien u l-promozzjoni tal-identità u d-diversità kulturali fil-livell lokali u reġjonali. Is-settur huwa magħmul b'tali mod li huwa fattur ewlieni fl-iżvilupp tal-valuri soċjali Ewropej u t-tħaddim tas-soċjetajiet demokratiċi, peress li x-xogħlijiet awdjoviżivi jistgħu jaqdu rwol importanti fit-tiswir ta' identità Ewropea (6);

| 22. | iwiddeb kontra l-għajbien ta' swali taċ-ċinema żgħar, indipendenti u l-hekk imsejħa art house cinemas, li juru films ta' valur artistiku, jew swali f'reġjuni mbiegħda. Dawn is-swali jiffaċċjaw sfidi akbar f'din it-tranżizzjoni u l-eżistenza tagħhom hija mhedda miċ-ċinema diġitali; |
| --- | --- |

22.

iwiddeb kontra l-għajbien ta' swali taċ-ċinema żgħar, indipendenti u l-hekk imsejħa art house cinemas, li juru films ta' valur artistiku, jew swali f'reġjuni mbiegħda. Dawn is-swali jiffaċċjaw sfidi akbar f'din it-tranżizzjoni u l-eżistenza tagħhom hija mhedda miċ-ċinema diġitali;

| 23. | għalhekk, iħeġġeġ is-sejbien ta' soluzzjoni li tinvolvi kemm liż-żoni urbani kif ukoll dawk rurali sabiex titħares id-diversità kulturali fl-Ewropa; |
| --- | --- |

23.

għalhekk, iħeġġeġ is-sejbien ta' soluzzjoni li tinvolvi kemm liż-żoni urbani kif ukoll dawk rurali sabiex titħares id-diversità kulturali fl-Ewropa;

| 24. | jenfasizza l-bżonn ta' intervent pubbliku effettiv li jirrikonoxxi l-fatt li l-industriji kulturali u kreattivi jipprovdu l-kontenut għall-ICTs, u b'dan il-mod jikkontribwixxi għall-iżvilupp kontinwu tagħhom (7); |
| --- | --- |

24.

jenfasizza l-bżonn ta' intervent pubbliku effettiv li jirrikonoxxi l-fatt li l-industriji kulturali u kreattivi jipprovdu l-kontenut għall-ICTs, u b'dan il-mod jikkontribwixxi għall-iżvilupp kontinwu tagħhom (7);

Il-finanzjament u l-implimentazzjoni tat-tranżizzjoni għaċ-ċinema diġitali

| 25. | jitlob għal strateġija dinamika, integrata u aċċessibbli fil-qasam tal-komunikazzjoni biex tagħti tagħrif dwar l-appoġġ pubbliku disponibbli, is-sħubijiet attivi u l-possibbiltà ta' distribuzzjoni, u jenfasizza l-bżonn li l-awtoritajiet reġjonali u lokali jingħataw aġġornamenti regolari dwar l-iżviluppi fl-UE, fid-dawl tar-rwol vitali li jaqdu biex jippromovuhom u jxerrduhom fiż-żoni individwali tagħhom; |
| --- | --- |

25.

jitlob għal strateġija dinamika, integrata u aċċessibbli fil-qasam tal-komunikazzjoni biex tagħti tagħrif dwar l-appoġġ pubbliku disponibbli, is-sħubijiet attivi u l-possibbiltà ta' distribuzzjoni, u jenfasizza l-bżonn li l-awtoritajiet reġjonali u lokali jingħataw aġġornamenti regolari dwar l-iżviluppi fl-UE, fid-dawl tar-rwol vitali li jaqdu biex jippromovuhom u jxerrduhom fiż-żoni individwali tagħhom;

| 26. | jenfasizza l-fatt li huwa essenzjali li jiġi żviluppat l-użu attiv u kreattiv, b'mod partikolari permezz ta' implimentazzjoni prattika fuq il-bażi ta' proġetti, tal-ħiliet tekniċi u manwali u l-azzjonijiet u l-għarfien neċessarji. Jeħtieġ li l-enfasi tkun fuq il-komunikazzjoni awdjoviżiva u l-ħolqien, il-preżentazzjoni u x-xandir tal-kontenut awdjoviżiv permezz tat-teknoloġija diġitali (8); |
| --- | --- |

26.

jenfasizza l-fatt li huwa essenzjali li jiġi żviluppat l-użu attiv u kreattiv, b'mod partikolari permezz ta' implimentazzjoni prattika fuq il-bażi ta' proġetti, tal-ħiliet tekniċi u manwali u l-azzjonijiet u l-għarfien neċessarji. Jeħtieġ li l-enfasi tkun fuq il-komunikazzjoni awdjoviżiva u l-ħolqien, il-preżentazzjoni u x-xandir tal-kontenut awdjoviżiv permezz tat-teknoloġija diġitali (8);

| 27. | jirrikonoxxi li, attwalment, b'mod ġenerali, l-hekk imsejħa virtual print fee (VPF) mhijiex adatta għal swali iżgħar u indipendenti u għall-art house cinemas – ħafna minn dawn it-tipi ta' swali jinsabu f'żoni rurali jew imbiegħda jew f'territorji iżgħar. Għalhekk, il-KtR jitlob għal miżuri adatti li jindirizzaw b'mod speċifiku l-aktar swali vulnerabbli; |
| --- | --- |

27.

jirrikonoxxi li, attwalment, b'mod ġenerali, l-hekk imsejħa virtual print fee (VPF) mhijiex adatta għal swali iżgħar u indipendenti u għall-art house cinemas – ħafna minn dawn it-tipi ta' swali jinsabu f'żoni rurali jew imbiegħda jew f'territorji iżgħar. Għalhekk, il-KtR jitlob għal miżuri adatti li jindirizzaw b'mod speċifiku l-aktar swali vulnerabbli;

| 28. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea tippromovi l-opportunitajiet ipprovduti permezz tal-istandardizzazzjoni bil-għan li jintlaħqu għadd ta' għanijiet, fosthom: 1) tranżizzjoni diġitali aktar rapida; 2) tnaqqis fl-ispejjeż marbuta mal-produzzjoni u d-distribuzzjoni; 3) il-preservazzjoni u t-tisħiħ tad-diversità tal-ipprogrammar Ewropew fis-swali diġitalizzati; 4) investiment fir-riċerka, it-tagħmir u t-taħriġ professjonali bil-għan li l-wirt ċinematografiku Ewropew ikun ippreservat aħjar; |
| --- | --- |

28.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea tippromovi l-opportunitajiet ipprovduti permezz tal-istandardizzazzjoni bil-għan li jintlaħqu għadd ta' għanijiet, fosthom: 1) tranżizzjoni diġitali aktar rapida; 2) tnaqqis fl-ispejjeż marbuta mal-produzzjoni u d-distribuzzjoni; 3) il-preservazzjoni u t-tisħiħ tad-diversità tal-ipprogrammar Ewropew fis-swali diġitalizzati; 4) investiment fir-riċerka, it-tagħmir u t-taħriġ professjonali bil-għan li l-wirt ċinematografiku Ewropew ikun ippreservat aħjar;

| 29. | jenfasizza li t-tranżizzjoni diġitali tipprovdi opportunitajiet ġodda biex reġjuni differenti Ewropej jitqarrbu aktar lejn xulxin peress li jaqsmu xogħlijiet awdjoviżivi u jeżaminaw modi ġodda kif joħolqu rabtiet u jaqsmu l-kontenut bejniethom. Din it-tranżizzjoni tista' tipprovdi opportunità biex is-swali jiġbdu lejhom udjenzi ġodda, japprofittaw ruħhom minn kontenut alternattiv, jipprovdu servizzi ġodda u jagħtu aktar viżibbiltà lill-kontenut minn reġjuni differenti; |
| --- | --- |

29.

jenfasizza li t-tranżizzjoni diġitali tipprovdi opportunitajiet ġodda biex reġjuni differenti Ewropej jitqarrbu aktar lejn xulxin peress li jaqsmu xogħlijiet awdjoviżivi u jeżaminaw modi ġodda kif joħolqu rabtiet u jaqsmu l-kontenut bejniethom. Din it-tranżizzjoni tista' tipprovdi opportunità biex is-swali jiġbdu lejhom udjenzi ġodda, japprofittaw ruħhom minn kontenut alternattiv, jipprovdu servizzi ġodda u jagħtu aktar viżibbiltà lill-kontenut minn reġjuni differenti;

| 30. | josserva li l-investiment f'teknoloġija ċinematografika ġdida u t-tranżizzjoni diġitali għandhom itejbu l-aċċessibbiltà tal-persuni b'diżabbiltà peress li jintroduċu d-deskrizzjonijiet awdjoviżivi u l-captioning technology (teknoloġija bil-għan li l-kontenut awdjoviżiv ikun aċċessibbli għal persuni neqsin mis-smigħ jew li jbatu biex jisimgħu); |
| --- | --- |

30.

josserva li l-investiment f'teknoloġija ċinematografika ġdida u t-tranżizzjoni diġitali għandhom itejbu l-aċċessibbiltà tal-persuni b'diżabbiltà peress li jintroduċu d-deskrizzjonijiet awdjoviżivi u l-captioning technology (teknoloġija bil-għan li l-kontenut awdjoviżiv ikun aċċessibbli għal persuni neqsin mis-smigħ jew li jbatu biex jisimgħu);

Il-Fondi Strutturali tal-Unjoni Ewropea

| 31. | jilqa' b'sodisfazzjon il-possibbiltà li l-Fondi Strutturali tal-Unjoni Ewropea jintużaw biex jikkofinanzjaw proġetti fil-qasam tad-diġitalizzazzjoni u inizjattivi marbuta mat-taħriġ, filwaqt li jirrikonoxxi li dan mhux dejjem possibbli f'kull pajjiż minħabba li l-oqsma ta' prijorità għall-fondi ġew identifikati u allokati; |
| --- | --- |

31.

jilqa' b'sodisfazzjon il-possibbiltà li l-Fondi Strutturali tal-Unjoni Ewropea jintużaw biex jikkofinanzjaw proġetti fil-qasam tad-diġitalizzazzjoni u inizjattivi marbuta mat-taħriġ, filwaqt li jirrikonoxxi li dan mhux dejjem possibbli f'kull pajjiż minħabba li l-oqsma ta' prijorità għall-fondi ġew identifikati u allokati;

| 32. | huwa tal-fehma li l-modernizzazzjoni tal-industrija taċ-ċinema Ewropea ser tikkontribwixxi bil-qawwa għall-iżvilupp lokali u reġjonali billi tagħmel ir-reġjuni Ewropej, b'mod partikolari dawk f'żoni mbiegħda, aktar attraenti, tiżviluppa t-turiżmu sostenibbli u toħloq opportunitajiet tax-xogħol ġodda; |
| --- | --- |

32.

huwa tal-fehma li l-modernizzazzjoni tal-industrija taċ-ċinema Ewropea ser tikkontribwixxi bil-qawwa għall-iżvilupp lokali u reġjonali billi tagħmel ir-reġjuni Ewropej, b'mod partikolari dawk f'żoni mbiegħda, aktar attraenti, tiżviluppa t-turiżmu sostenibbli u toħloq opportunitajiet tax-xogħol ġodda;

| 33. | jilqa' b'sodisfazzjon l-inizjattiva tal-Kummissjoni Ewropea li tfassal skema ġdida tal-MEDIA. B'mod partikolari, iħeġġeġ skema b'aktar flessibbiltà li tinkoraġixxi s-swali taċ-ċinema jimmodernizzaw ruħhom u jnaqqsu d-differenzi fil-qasam tad-diġitalizzazzjoni li jeżistu bejn Stat Membru u ieħor; |
| --- | --- |

33.

jilqa' b'sodisfazzjon l-inizjattiva tal-Kummissjoni Ewropea li tfassal skema ġdida tal-MEDIA. B'mod partikolari, iħeġġeġ skema b'aktar flessibbiltà li tinkoraġixxi s-swali taċ-ċinema jimmodernizzaw ruħhom u jnaqqsu d-differenzi fil-qasam tad-diġitalizzazzjoni li jeżistu bejn Stat Membru u ieħor;

| 34. | josserva li kien hemm stejjer ta' suċċess, u bis-saħħa ta' interventi effettivi ta' appoġġ, ir-reġjuni qed iħejju biex japprofittaw ruħhom mill-isfida diġitali l-ġdida. Fost l-art house cinemas li diġà rċevew appoġġ mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali biex jaqilbu għal sistema diġitali nsibu l-Land Ġermaniza ta' Niedersachsen, ir-reġjun Pollakk ta' Małopolska, ir-reġjuni tat-Tramuntana u ċ-Ċentru tal-Portugall u r-reġjun ta' Alentejo, fil-Portugall ukoll; |
| --- | --- |

34.

josserva li kien hemm stejjer ta' suċċess, u bis-saħħa ta' interventi effettivi ta' appoġġ, ir-reġjuni qed iħejju biex japprofittaw ruħhom mill-isfida diġitali l-ġdida. Fost l-art house cinemas li diġà rċevew appoġġ mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali biex jaqilbu għal sistema diġitali nsibu l-Land Ġermaniza ta' Niedersachsen, ir-reġjun Pollakk ta' Małopolska, ir-reġjuni tat-Tramuntana u ċ-Ċentru tal-Portugall u r-reġjun ta' Alentejo, fil-Portugall ukoll;

| 35. | iħeġġeġ l-iskambju ta' prattiki tajbin, kollaborazzjoni u netwerking bejn ir-reġjuni u l-partijiet ikkonċernati. Dawn jinkludu lill-Kummissjoni Ewropea, il-gvernijiet nazzjonali u lokali, il-kummissjonijiet u l-aġenziji taċ-ċinema, il-gruppi tal-esebituri, id-distributuri, il-produtturi u l-aġenti tal-bejgħ; |
| --- | --- |

35.

iħeġġeġ l-iskambju ta' prattiki tajbin, kollaborazzjoni u netwerking bejn ir-reġjuni u l-partijiet ikkonċernati. Dawn jinkludu lill-Kummissjoni Ewropea, il-gvernijiet nazzjonali u lokali, il-kummissjonijiet u l-aġenziji taċ-ċinema, il-gruppi tal-esebituri, id-distributuri, il-produtturi u l-aġenti tal-bejgħ;

| 36. | jagħti kelmtu li ser jagħmel ħiltu biex jitmexxew 'il quddiem ir-rakkomandazzjonijiet miġbura f'din l-opinjoni bil-kooperazzjoni tal-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni Ewropea, fejn meħtieġ. |
| --- | --- |

36.

jagħti kelmtu li ser jagħmel ħiltu biex jitmexxew 'il quddiem ir-rakkomandazzjonijiet miġbura f'din l-opinjoni bil-kooperazzjoni tal-Parlament Ewropew u l-Kummissjoni Ewropea, fejn meħtieġ.

Brussell, 27 ta’ Jannar 2011.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Mercedes BRESSO

---

(1)  Ara l-Artikolu 3 tat-TUE.

1

(2)  Komunikazzjoni COM(2010) 245, 19.5.2010, disponibbli hawnhekk: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2010:0245:REV1:MT:HTML, b'mod partikolari p. 31-32.

2

(3)  Kummissjoni Ewropea, DĠ Riċerka, “Preserving our heritage, improving our environment”, Volum 1, disponibbli hawnhekk: http://ec.europa.eu/culture/key-documents/doc/20years_cultural_heritage_vol1_en.pdf (mhux disponibbli bil-Malti).

3

(4)  Kummissjoni Ewropea, Green Paper, “L-esplojtazzjoni tal-potenzjal tal-industriji kulturali u kreattivi”, disponibbli hawnhekk: http://ec.europa.eu/culture/our-policy-development/doc/GreenPaper_creative_industries_mt.pdf

4

(5)  Ara l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni COM(2010) 245, 19.5.2010.

5

(6)  CdR 27/2009.

6

(7)  CdR 104/2010.

7

(8)  CdR 133/2009.

8

---

| 2.4.2011 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 104/35 |
| --- | --- | --- | --- |

2.4.2011

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 104/35

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Is-sostenibbiltà tal-bijomassa”

2011/C 104/08

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jemmen li l-produtturi u l-operaturi għandhom jiġu appoġġjati fil-livelli kollha tal-governanza minn politiki amministrattivi u fiskali li huma progressivi u konsistenti, sabiex is-settur ikun jista’ jippjana b’mod strateġiku u b’fiduċja fil-ġejjieni; |
| --- | --- |

—

jemmen li l-produtturi u l-operaturi għandhom jiġu appoġġjati fil-livelli kollha tal-governanza minn politiki amministrattivi u fiskali li huma progressivi u konsistenti, sabiex is-settur ikun jista’ jippjana b’mod strateġiku u b’fiduċja fil-ġejjieni;

| — | jissuġġerixxi li protokolli dwar is-sostenibbiltà tal-bijomassa għandhom jagħmlu parti integrali mid-dispożizzjonijiet ta’ ftehimiet rilevanti tal-kummerċ internazzjonali u huwa tal-fehma li qbil internazzjonali dwar “accounting” imtejjeb u standardizzat dwar l-użu tal-art, it-tibdil fl-użu tal-art u l-forestrija (LULUCF) għandu jkun prijorità; |
| --- | --- |

—

jissuġġerixxi li protokolli dwar is-sostenibbiltà tal-bijomassa għandhom jagħmlu parti integrali mid-dispożizzjonijiet ta’ ftehimiet rilevanti tal-kummerċ internazzjonali u huwa tal-fehma li qbil internazzjonali dwar “accounting” imtejjeb u standardizzat dwar l-użu tal-art, it-tibdil fl-użu tal-art u l-forestrija (LULUCF) għandu jkun prijorità;

| — | jixtieq iħeġġeġ lil iktar awtoritajiet jiffirmaw il-Patt tas-Sindki (jew kollaborazzjonijiet nazzjonali u reġjonali simili) barra milli jirrakkomanda lill-awtoritajiet kollha biex jadottaw politiki u prattiki formali li jappoġġjaw l-enerġiji sostenibbli, inkluż, fejn dan ikun adatt, l-inċentivizzar tal-produzzjoni lokali u tal-użu tal-bijomassa; |
| --- | --- |

—

jixtieq iħeġġeġ lil iktar awtoritajiet jiffirmaw il-Patt tas-Sindki (jew kollaborazzjonijiet nazzjonali u reġjonali simili) barra milli jirrakkomanda lill-awtoritajiet kollha biex jadottaw politiki u prattiki formali li jappoġġjaw l-enerġiji sostenibbli, inkluż, fejn dan ikun adatt, l-inċentivizzar tal-produzzjoni lokali u tal-użu tal-bijomassa;

| — | jaħseb li r-Rapport tal-Kummissjoni dwar is-sostenibbiltà tal-bijomassa, mistenni fl-2011, għandu jkun akkumpanjat minn proposti għal kriterji vinkolanti minimi ta’ sostenibbiltà għall-użu ta’ sorsi ta’ bijomassa gassużi fl-elettriku, it-tisħin u t-tkessiħ, inkluż rekwiżit għall-iffrankar tal-gassijiet b’effett ta’ serra billi jitqiesu l-impatti indiretti tat-tibdil fl-użu tal-art, fejn dan huwa applikabbli, u jinkludi evalwazzjoni tal-impatt tal-produzzjoni tal-bijomassa fuq il-produzzjoni tal-ikel, fuq l-industriji tal-forestrija u tal-injam u fuq effetti oħrajn ta’ tibdil fl-użu tal-art. |
| --- | --- |

—

jaħseb li r-Rapport tal-Kummissjoni dwar is-sostenibbiltà tal-bijomassa, mistenni fl-2011, għandu jkun akkumpanjat minn proposti għal kriterji vinkolanti minimi ta’ sostenibbiltà għall-użu ta’ sorsi ta’ bijomassa gassużi fl-elettriku, it-tisħin u t-tkessiħ, inkluż rekwiżit għall-iffrankar tal-gassijiet b’effett ta’ serra billi jitqiesu l-impatti indiretti tat-tibdil fl-użu tal-art, fejn dan huwa applikabbli, u jinkludi evalwazzjoni tal-impatt tal-produzzjoni tal-bijomassa fuq il-produzzjoni tal-ikel, fuq l-industriji tal-forestrija u tal-injam u fuq effetti oħrajn ta’ tibdil fl-użu tal-art.

| Relatur | : | Is-Sur Brian Meaney (IE/AE), Kunsill tal-Kontea ta’ Clare u l-Awtorità Reġjonali tal-Punent Nofsani |
| --- | --- | --- |
| Dokument ta’ referenza | : | Rapport mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew dwar rekwiżiti ta’ sostenibbiltà għall-użu ta’ sorsi ta’ bijomassa solida u gassuża fl-elettriku, fit-tisħin u fit-tkessiħ –
  COM(2010) 11 finali |

Relatur

:

Is-Sur Brian Meaney (IE/AE), Kunsill tal-Kontea ta’ Clare u l-Awtorità Reġjonali tal-Punent Nofsani

Dokument ta’ referenza

:

Rapport mill-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew dwar rekwiżiti ta’ sostenibbiltà għall-użu ta’ sorsi ta’ bijomassa solida u gassuża fl-elettriku, fit-tisħin u fit-tkessiħ –

COM(2010) 11 finali

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Daħla

| 1. | huwa tal-fehma li l-produzzjoni sostenibbli u l-użu tal-bijomassa jistgħu jnaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra, iżidu s-sigurtà tal-provvista tal-enerġija, jippromovu l-iżvilupp teknoloġiku, iżidu l-opportunitajiet ta’ impjieg u jikkontribwixxu għall-intrapriżi u l-iżvilupp lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

1.

huwa tal-fehma li l-produzzjoni sostenibbli u l-użu tal-bijomassa jistgħu jnaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra, iżidu s-sigurtà tal-provvista tal-enerġija, jippromovu l-iżvilupp teknoloġiku, iżidu l-opportunitajiet ta’ impjieg u jikkontribwixxu għall-intrapriżi u l-iżvilupp lokali u reġjonali;

| 2. | jirrikonoxxi li l-miri stabbiliti għall-enerġiji rinnovabbli inġenerali u għall-bijomassa b’mod partikolari, għal livell ta’ madwar 10 % tal-użu totali tal-enerġija sal-2020, taħt il-Pjan Direzzjonali għall-Enerġija Rinnovabbli, se joħolqu pressjoni kemm fuq il-produtturi kif ukoll l-importaturi fl-UE tal-bijomassa sabiex jilħqu dawn il-miri; ser iżidu l-pressjoni fuq il-produzzjoni tal-ikel u tal-forestrija, fuq użi alternattivi tal-art u l-materjali u jħallu impatt fuq il-bijodiversità; |
| --- | --- |

2.

jirrikonoxxi li l-miri stabbiliti għall-enerġiji rinnovabbli inġenerali u għall-bijomassa b’mod partikolari, għal livell ta’ madwar 10 % tal-użu totali tal-enerġija sal-2020, taħt il-Pjan Direzzjonali għall-Enerġija Rinnovabbli, se joħolqu pressjoni kemm fuq il-produtturi kif ukoll l-importaturi fl-UE tal-bijomassa sabiex jilħqu dawn il-miri; ser iżidu l-pressjoni fuq il-produzzjoni tal-ikel u tal-forestrija, fuq użi alternattivi tal-art u l-materjali u jħallu impatt fuq il-bijodiversità;

| 3. | jenfasizza l-importanza tas-sostenibbiltà fil-produzzjoni u l-użu tal-bijomassa u jieħu nota tal-inizjattiva tal-Kummissjoni biex jiġu introdotti kriterji mhux vinkolanti għall-użu tal-bijomassa fl-elettriku, fit-tisħin u fit-tkessiħ li jissupplementaw kriterji ta’ sostenibbiltà vinkolanti għall-bijokarburanti; madankollu, billi s-settur tal-bijomassa huwa fil-punt ta’ tkabbir potenzjali u rapidu, huwa tal-fehma li l-approċċ propost jeħtieġ li jibqa’ jiġi studjat mill-qrib; |
| --- | --- |

3.

jenfasizza l-importanza tas-sostenibbiltà fil-produzzjoni u l-użu tal-bijomassa u jieħu nota tal-inizjattiva tal-Kummissjoni biex jiġu introdotti kriterji mhux vinkolanti għall-użu tal-bijomassa fl-elettriku, fit-tisħin u fit-tkessiħ li jissupplementaw kriterji ta’ sostenibbiltà vinkolanti għall-bijokarburanti; madankollu, billi s-settur tal-bijomassa huwa fil-punt ta’ tkabbir potenzjali u rapidu, huwa tal-fehma li l-approċċ propost jeħtieġ li jibqa’ jiġi studjat mill-qrib;

| 4. | jilqa’ b’sodisfazzjon ir-Rapport tal-Kummissjoni, fejn jiġu proposti kriterji mhux vinkolanti, bħala l-ewwel pass, iżda jemmen li huwa importanti li ssir ħidma malajr favur l-iżvilupp ta’ kriterji vinkolanti internazzjonali ta’ sostenibbiltà kemm mal-UE kollha kif ukoll lil hinn, għall-produzzjoni u l-użu tal-bijomassa; |
| --- | --- |

4.

jilqa’ b’sodisfazzjon ir-Rapport tal-Kummissjoni, fejn jiġu proposti kriterji mhux vinkolanti, bħala l-ewwel pass, iżda jemmen li huwa importanti li ssir ħidma malajr favur l-iżvilupp ta’ kriterji vinkolanti internazzjonali ta’ sostenibbiltà kemm mal-UE kollha kif ukoll lil hinn, għall-produzzjoni u l-użu tal-bijomassa;

| 5. | jaqbel li l-prinċipji li huma l-pedament ta’ kull skema ta’ sostenibbiltà jridu jkunu effettivi, effiċjenti f’termini ta’ spejjeż, iqisu l-bijodiversità u l-produzzjoni agrikola maħsuba għall-konsum mill-bniedem, u konsistenti mal-politika attwali; |
| --- | --- |

5.

jaqbel li l-prinċipji li huma l-pedament ta’ kull skema ta’ sostenibbiltà jridu jkunu effettivi, effiċjenti f’termini ta’ spejjeż, iqisu l-bijodiversità u l-produzzjoni agrikola maħsuba għall-konsum mill-bniedem, u konsistenti mal-politika attwali;

| 6. | jaħseb li l-inizjattiva tal-Kummissjoni Ewropea hija xierqa f’termini tal-applikazzjoni tal-prinċipji ta’ sussidjarjetà u proporzjonalità; |
| --- | --- |

6.

jaħseb li l-inizjattiva tal-Kummissjoni Ewropea hija xierqa f’termini tal-applikazzjoni tal-prinċipji ta’ sussidjarjetà u proporzjonalità;

| 7. | huwa mħasseb li ħafna elementi tal-produzzjoni u l-użu tal-bijomassa huma innovattivi, jużaw ħafna kapital u jirrikjedu perijodu ta’ żmien relattivament twil biex jiġu implimentati; u b’mod partikulari meta wieħed iqis l-isfidi ekonomiċi attwali, jemmen li l-produtturi u l-operaturi għandhom jiġu appoġġjati fil-livelli kollha tal-governanza minn politiki amministrattivi u fiskali li huma progressivi u konsistenti, sabiex is-settur ikun jista’ jippjana b’mod strateġiku u b’fiduċja fil-ġejjieni; |
| --- | --- |

7.

huwa mħasseb li ħafna elementi tal-produzzjoni u l-użu tal-bijomassa huma innovattivi, jużaw ħafna kapital u jirrikjedu perijodu ta’ żmien relattivament twil biex jiġu implimentati; u b’mod partikulari meta wieħed iqis l-isfidi ekonomiċi attwali, jemmen li l-produtturi u l-operaturi għandhom jiġu appoġġjati fil-livelli kollha tal-governanza minn politiki amministrattivi u fiskali li huma progressivi u konsistenti, sabiex is-settur ikun jista’ jippjana b’mod strateġiku u b’fiduċja fil-ġejjieni;

Il-kwistjonijiet ta’ sostenibbiltà għall-bijomassa solida u gassuża fl-elettriku, fit-tisħin u fit-tkessiħ

| 8. | għalkemm is-settur tal-bijomassa qed jiżviluppa b’pass mgħaġġel, il-Kumitat jinsab imħasseb dwar in-nuqqas ta’ informazzjoni aġġornata dwar il-produzzjoni u l-użu tal-bijomassa. B’mod partikulari, meta wieħed iqis l-ammont li qed jiżdied ta’ importazzjoni tal-bijomassa, il-Kumitat huwa tal-fehma li hija problema li jiġu stabbiliti politiki mingħajr data ta’ appoġġ affidabbli, komprensiva u aġġornata li jkunu jimxu id f’id mal-protezzjoni adegwata tal-bijodiversità, tal-komunitajiet lokali u tad-drittijiet tal-ġnus indiġeni u mal-konsiderazzjoni tal-impatt sħiħ fuq il-klima, inkluż l-effetti tat-tibdil fl-użu tal-art; |
| --- | --- |

8.

għalkemm is-settur tal-bijomassa qed jiżviluppa b’pass mgħaġġel, il-Kumitat jinsab imħasseb dwar in-nuqqas ta’ informazzjoni aġġornata dwar il-produzzjoni u l-użu tal-bijomassa. B’mod partikulari, meta wieħed iqis l-ammont li qed jiżdied ta’ importazzjoni tal-bijomassa, il-Kumitat huwa tal-fehma li hija problema li jiġu stabbiliti politiki mingħajr data ta’ appoġġ affidabbli, komprensiva u aġġornata li jkunu jimxu id f’id mal-protezzjoni adegwata tal-bijodiversità, tal-komunitajiet lokali u tad-drittijiet tal-ġnus indiġeni u mal-konsiderazzjoni tal-impatt sħiħ fuq il-klima, inkluż l-effetti tat-tibdil fl-użu tal-art;

| 9. | jemmen li s-sostenibbiltà trid tkun intrinsika għall-iżvilupp tas-settur tal-bijomassa u l-politika tal-UE għandha tiffoka b’mod partikolari fuq il-promozzjoni tal-produzzjoni u l-użu lokali u reġjonali tal-bijomassa. Il-politiki nazzjonali u sottonazzjonali għall-promozzjoni tal-produzzjoni u l-użu sostenibbli tal-bijomassa jridu jirrikonoxxu u jirriflettu l-karatteristiċi u l-aspetti partikulari tal-lokalitajiet u r-reġjuni tagħhom; |
| --- | --- |

9.

jemmen li s-sostenibbiltà trid tkun intrinsika għall-iżvilupp tas-settur tal-bijomassa u l-politika tal-UE għandha tiffoka b’mod partikolari fuq il-promozzjoni tal-produzzjoni u l-użu lokali u reġjonali tal-bijomassa. Il-politiki nazzjonali u sottonazzjonali għall-promozzjoni tal-produzzjoni u l-użu sostenibbli tal-bijomassa jridu jirrikonoxxu u jirriflettu l-karatteristiċi u l-aspetti partikulari tal-lokalitajiet u r-reġjuni tagħhom;

| 10. | iqis li għandu jittieħed inkonsiderazzjoni l-impatt pożittiv tal-użu tal-bijomassa mill-foresti fuq il-prevenzjoni tan-nirien forestali fil-kuntest tal-ġestjoni sostenibbli tal-foresti, inkluż f’żoni protetti u żoni ta’ bijodiversità kbira; |
| --- | --- |

10.

iqis li għandu jittieħed inkonsiderazzjoni l-impatt pożittiv tal-użu tal-bijomassa mill-foresti fuq il-prevenzjoni tan-nirien forestali fil-kuntest tal-ġestjoni sostenibbli tal-foresti, inkluż f’żoni protetti u żoni ta’ bijodiversità kbira;

| 11. | ifakkar li l-użu tat-tip “kaskata”, jiġifieri meta l-bijomassa tintuża għal prodotti materjali l-ewwel u l-kontenut enerġetiku jiġi rkuprat b’mod sigur minn prodotti fi tmiem iċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom, għandu t-tendenza li jipprovdi benefiċċji ambjentali ogħla minn użu primarju bħala karburant; |
| --- | --- |

11.

ifakkar li l-użu tat-tip “kaskata”, jiġifieri meta l-bijomassa tintuża għal prodotti materjali l-ewwel u l-kontenut enerġetiku jiġi rkuprat b’mod sigur minn prodotti fi tmiem iċ-ċiklu tal-ħajja tagħhom, għandu t-tendenza li jipprovdi benefiċċji ambjentali ogħla minn użu primarju bħala karburant;

| 12. | jinsab imħasseb li jekk tkompli tiżdied id-domanda għall-bijomassa mhux tal-ikel, b’mod speċjali l-uċuħ tar-raba’ għall-karburant u d-derivati tagħhom, dan se jwassal b’mod inevitabbli għall-espansjoni tal-art għall-ħrit globali għas-skapitu ta’ ekosistemi naturali bħas-savana u l-foresti tropikali, u għaldaqstant ix-xewqa attwali li jiżdied l-użu tal-bijomassa mhux tal-ikel u li għandha l-għan li tiġġieled it-tibdil fil-klima u d-degradazzjoni ambjentali tinsab fil-periklu li tmexxi l-problemi minn qasam għal ieħor minflok issolvihom u twassal għad-deterjorazzjoni globali tal-ambjent; |
| --- | --- |

12.

jinsab imħasseb li jekk tkompli tiżdied id-domanda għall-bijomassa mhux tal-ikel, b’mod speċjali l-uċuħ tar-raba’ għall-karburant u d-derivati tagħhom, dan se jwassal b’mod inevitabbli għall-espansjoni tal-art għall-ħrit globali għas-skapitu ta’ ekosistemi naturali bħas-savana u l-foresti tropikali, u għaldaqstant ix-xewqa attwali li jiżdied l-użu tal-bijomassa mhux tal-ikel u li għandha l-għan li tiġġieled it-tibdil fil-klima u d-degradazzjoni ambjentali tinsab fil-periklu li tmexxi l-problemi minn qasam għal ieħor minflok issolvihom u twassal għad-deterjorazzjoni globali tal-ambjent;

| 13. | jenfasizza li filwaqt li l-burokrazija żejda m’għandhiex ixxekkel l-iżvilupp ta’ industrija li potenzjalment taf tkun sinifikanti ħafna, sabiex il-konsumaturi jkollhom fiduċja fil-qasam, il-kriterji ta’ sostenibbiltà jridu jkunu jistgħu jiġu vverifikati u kapaċi jiġu ċċertifikati minn sors indipendenti; dan il-punt huwa partikularment rilevanti għal dawk il-materjali tal-bijomassa li jiġu nnegozjati fil-kamp internazzjonali; |
| --- | --- |

13.

jenfasizza li filwaqt li l-burokrazija żejda m’għandhiex ixxekkel l-iżvilupp ta’ industrija li potenzjalment taf tkun sinifikanti ħafna, sabiex il-konsumaturi jkollhom fiduċja fil-qasam, il-kriterji ta’ sostenibbiltà jridu jkunu jistgħu jiġu vverifikati u kapaċi jiġu ċċertifikati minn sors indipendenti; dan il-punt huwa partikularment rilevanti għal dawk il-materjali tal-bijomassa li jiġu nnegozjati fil-kamp internazzjonali;

| 14. | jaħseb li l-istess kriterji ta’ sostenibbiltà jew kriterji ekwivalenti għandhom japplikaw għall-bijomassa prodotta mill-UE u l-materjal tal-bijomassa importat fl-UE, sabiex ikun iktar faċli li jitwaqqfu standards internazzjonali u swieq internazzjonali għal materjal prodott b’mod sostenibbli; |
| --- | --- |

14.

jaħseb li l-istess kriterji ta’ sostenibbiltà jew kriterji ekwivalenti għandhom japplikaw għall-bijomassa prodotta mill-UE u l-materjal tal-bijomassa importat fl-UE, sabiex ikun iktar faċli li jitwaqqfu standards internazzjonali u swieq internazzjonali għal materjal prodott b’mod sostenibbli;

| 15. | jissuġġerixxi li protokolli dwar is-sostenibbiltà tal-bijomassa għandhom jagħmlu parti integrali mid-dispożizzjonijiet ta’ ftehimiet rilevanti tal-kummerċ internazzjonali u huwa tal-fehma li qbil internazzjonali dwar “accounting” imtejjeb u standardizzat dwar l-użu tal-art, it-tibdil fl-użu tal-art u l-forestrija (LULUCF) għandu jkun prijorità; |
| --- | --- |

15.

jissuġġerixxi li protokolli dwar is-sostenibbiltà tal-bijomassa għandhom jagħmlu parti integrali mid-dispożizzjonijiet ta’ ftehimiet rilevanti tal-kummerċ internazzjonali u huwa tal-fehma li qbil internazzjonali dwar “accounting” imtejjeb u standardizzat dwar l-użu tal-art, it-tibdil fl-użu tal-art u l-forestrija (LULUCF) għandu jkun prijorità;

| 16. | jaqbel mal-estensjoni proposta tal-metodu tal-LCA (Evalwazzjoni taċ-Ċiklu tal-Ħajja) fid-Direttiva dwar l-Enerġija Rinnovabbli sabiex il-konverżjoni sostenibbli u ċċertifikata tal-karburant tal-bijomassa għall-elettriku, it-tisħin u t-tkessiħ tiġi inkluża fil-kalkolu tal-emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett ta’ serra tal-bijomassa; |
| --- | --- |

16.

jaqbel mal-estensjoni proposta tal-metodu tal-LCA (Evalwazzjoni taċ-Ċiklu tal-Ħajja) fid-Direttiva dwar l-Enerġija Rinnovabbli sabiex il-konverżjoni sostenibbli u ċċertifikata tal-karburant tal-bijomassa għall-elettriku, it-tisħin u t-tkessiħ tiġi inkluża fil-kalkolu tal-emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett ta’ serra tal-bijomassa;

| 17. | jappoġġja l-prinċipju ta’ approċċ ta’ politika komuni dwar l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija kemm għall-karburanti fossili kif ukoll tal-bijomassa, sabiex tiġi evitata l-possibilità li nduru lura għall-karburanti fossili jekk l-istess standards ta’ effiċjenza ma jkunux japplikaw; |
| --- | --- |

17.

jappoġġja l-prinċipju ta’ approċċ ta’ politika komuni dwar l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija kemm għall-karburanti fossili kif ukoll tal-bijomassa, sabiex tiġi evitata l-possibilità li nduru lura għall-karburanti fossili jekk l-istess standards ta’ effiċjenza ma jkunux japplikaw;

| 18. | isostni li politiki għall-effiċjenza fl-użu tal-enerġija m’għandhomx jiddiskriminaw kontra l-użu sigur tal-enerġija tal-flussi tal-iskart tal-bijomassa li m’għandhomx l-ebda użu ieħor (bħall-ħama tad-drenaġġ); |
| --- | --- |

18.

isostni li politiki għall-effiċjenza fl-użu tal-enerġija m’għandhomx jiddiskriminaw kontra l-użu sigur tal-enerġija tal-flussi tal-iskart tal-bijomassa li m’għandhomx l-ebda użu ieħor (bħall-ħama tad-drenaġġ);

Rakkomandazzjonijiet għal azzjonijiet adatti sabiex ikunu indirizzati kwistjonijiet ta’ sostenibbiltà

| 19. | huwa tal-fehma li, bħala prinċipju ġenerali, għandu jkun hemm konsistenza fl-applikazzjoni tal-leġislazzjoni tal-UE għall-produzzjoni u l-użu tal-bijomassa, kemm jekk għall-użu fil-bijokarburanti kif ukoll għall-użu fl-elettriku, fit-tisħin u fit-tkessiħ. Dan għandu jimminimizza l-inċertezzi u jnaqqas ir-riskju li wieħed ikun jista’ jieħu vantaġġ minn xi diskrepanzi leġislattivi; |
| --- | --- |

19.

huwa tal-fehma li, bħala prinċipju ġenerali, għandu jkun hemm konsistenza fl-applikazzjoni tal-leġislazzjoni tal-UE għall-produzzjoni u l-użu tal-bijomassa, kemm jekk għall-użu fil-bijokarburanti kif ukoll għall-użu fl-elettriku, fit-tisħin u fit-tkessiħ. Dan għandu jimminimizza l-inċertezzi u jnaqqas ir-riskju li wieħed ikun jista’ jieħu vantaġġ minn xi diskrepanzi leġislattivi;

| 20. | fejn kriterji nazzjonali u reġjonali ta’ sostenibbiltà tal-bijomassa ikunu diġà qed jiġu implimentati jew fil-proċess ta’ żvilupp, il-Kumitat jilqa’ ċaqliqa lejn l-armonizzazzjoni tal-kriterji, filwaqt li jiġu rrispettati l-fatturi lokali; |
| --- | --- |

20.

fejn kriterji nazzjonali u reġjonali ta’ sostenibbiltà tal-bijomassa ikunu diġà qed jiġu implimentati jew fil-proċess ta’ żvilupp, il-Kumitat jilqa’ ċaqliqa lejn l-armonizzazzjoni tal-kriterji, filwaqt li jiġu rrispettati l-fatturi lokali;

| 21. | jiddefendi b’mod wiesa’ l-proposta biex issir distinzjoni bejn l-appoġġ tal-impjanti tal-elettriku, tat-tisħin u tat-tkessiħ skont l-effiċjenzi fil-konverżjoni tal-enerġija; madankollu jsostni li m’għandhiex issir diskriminazzjoni kontra l-impjanti li diġà jeżistu u li qed jiġu adattati biex jikkonvertu tipi “ġodda” ta’ bijomassa, fid-dawl tal-enerġija globali li jiffrankaw; |
| --- | --- |

21.

jiddefendi b’mod wiesa’ l-proposta biex issir distinzjoni bejn l-appoġġ tal-impjanti tal-elettriku, tat-tisħin u tat-tkessiħ skont l-effiċjenzi fil-konverżjoni tal-enerġija; madankollu jsostni li m’għandhiex issir diskriminazzjoni kontra l-impjanti li diġà jeżistu u li qed jiġu adattati biex jikkonvertu tipi “ġodda” ta’ bijomassa, fid-dawl tal-enerġija globali li jiffrankaw;

| 22. | iħeġġeġ l-iżvilupp tad-diġestjoni anerobika industrijali u fl-irziezet u fejn id-daqs jaf joħloq problemi, japprova l-appoġġ għal attivitajiet kooperattivi; barra minn hekk huwa tal-fehma li l-leġislazzjoni rilevanti dwar il-fertilizzanti u l-iskart għandha tinkoraġġixxi d-diġestjoni anerobika fil-kategorizzazzjoni tagħhom tad-diġestat; |
| --- | --- |

22.

iħeġġeġ l-iżvilupp tad-diġestjoni anerobika industrijali u fl-irziezet u fejn id-daqs jaf joħloq problemi, japprova l-appoġġ għal attivitajiet kooperattivi; barra minn hekk huwa tal-fehma li l-leġislazzjoni rilevanti dwar il-fertilizzanti u l-iskart għandha tinkoraġġixxi d-diġestjoni anerobika fil-kategorizzazzjoni tagħhom tad-diġestat;

| 23. | jaħseb li meta wieħed iqis il-kummerċ internazzjonali li qed jiżviluppa fil-gerbub tal-injam, għandhom ikunu prijorità l-kriterji ta’ sostenibbiltà u ta’ kwalità obbligatorji bikrija għal dan il-materjal; |
| --- | --- |

23.

jaħseb li meta wieħed iqis il-kummerċ internazzjonali li qed jiżviluppa fil-gerbub tal-injam, għandhom ikunu prijorità l-kriterji ta’ sostenibbiltà u ta’ kwalità obbligatorji bikrija għal dan il-materjal;

| 24. | huwa tal-fehma li l-isforzi favur il-kisba ta’ politika ta’ forestrija sostenibbli huma konsegwenza neċessarja tal-kisba tas-sostenibbiltà tal-bijomassa; l-użu tal-potenzjal tal-bijomassa għal finijiet enerġetiċi għandu jikkorrispondi mal-koltivazzjoni ta’ ammont proporzjonali ta’ injam għall-enerġija; |
| --- | --- |

24.

huwa tal-fehma li l-isforzi favur il-kisba ta’ politika ta’ forestrija sostenibbli huma konsegwenza neċessarja tal-kisba tas-sostenibbiltà tal-bijomassa; l-użu tal-potenzjal tal-bijomassa għal finijiet enerġetiċi għandu jikkorrispondi mal-koltivazzjoni ta’ ammont proporzjonali ta’ injam għall-enerġija;

| 25. | jenfasizza li l-Pjani ta’ Azzjoni Nazzjonali tal-Enerġija għandhom jinkludu jew iżidu magħhom data relatata mal-bijomassa: tipi u daqs tal-impjanti, tipi ta’ bijomassa, sorsi ta’ bijomassa (domestika, importata), valutazzjonijiet taċ-ċiklu tal-ħajja u oħrajn; |
| --- | --- |

25.

jenfasizza li l-Pjani ta’ Azzjoni Nazzjonali tal-Enerġija għandhom jinkludu jew iżidu magħhom data relatata mal-bijomassa: tipi u daqs tal-impjanti, tipi ta’ bijomassa, sorsi ta’ bijomassa (domestika, importata), valutazzjonijiet taċ-ċiklu tal-ħajja u oħrajn;

| 26. | fid-dawl tal-kompetenzi u r-rwol multipli tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-politika tal-enerġija b’mod ġenerali u fil-promozzjoni tal-enerġiji sostenibbli b’mod partikulari, jenfasizza li l-awtoritajiet sottonazzjonali għandhom inkunu involuti mill-qrib fit-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ pjani nazzjonali bħal dawn; |
| --- | --- |

26.

fid-dawl tal-kompetenzi u r-rwol multipli tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-politika tal-enerġija b’mod ġenerali u fil-promozzjoni tal-enerġiji sostenibbli b’mod partikulari, jenfasizza li l-awtoritajiet sottonazzjonali għandhom inkunu involuti mill-qrib fit-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ pjani nazzjonali bħal dawn;

| 27. | jixtieq iħeġġeġ lil iktar awtoritajiet jiffirmaw il-Patt tas-Sindki (jew kollaborazzjonijiet nazzjonali u reġjonali simili) barra milli jirrakkomanda lill-awtoritajiet kollha biex jadottaw politiki u prattiki formali li jappoġġjaw l-enerġiji sostenibbli, inkluż, fejn dan ikun adatt, l-inċentivizzar tal-produzzjoni lokali u tal-użu tal-bijomassa; |
| --- | --- |

27.

jixtieq iħeġġeġ lil iktar awtoritajiet jiffirmaw il-Patt tas-Sindki (jew kollaborazzjonijiet nazzjonali u reġjonali simili) barra milli jirrakkomanda lill-awtoritajiet kollha biex jadottaw politiki u prattiki formali li jappoġġjaw l-enerġiji sostenibbli, inkluż, fejn dan ikun adatt, l-inċentivizzar tal-produzzjoni lokali u tal-użu tal-bijomassa;

| 28. | fid-dawl tal-fatt li l-kriterji ta’ sostenibbiltà proposti huma limitati għal produtturi tal-enerġija kbar ta’ 1MW u iktar, jirrakkomanda li l-effetti tad-definizzjoni ta’ dan il-limitu se jkollhom jiġu monitorjati fl-istabbiliment ta’ impjant industrijali ġdid; |
| --- | --- |

28.

fid-dawl tal-fatt li l-kriterji ta’ sostenibbiltà proposti huma limitati għal produtturi tal-enerġija kbar ta’ 1MW u iktar, jirrakkomanda li l-effetti tad-definizzjoni ta’ dan il-limitu se jkollhom jiġu monitorjati fl-istabbiliment ta’ impjant industrijali ġdid;

| 29. | jemmen li għandha tingħata konsiderazzjoni għar-rekwiżit li fornituri ta’ daqs kbir tal-bijomassa lil stazzjonijiet iżgħar tal-elettriku, tat-tisħin u tat-tkessiħ iridu jimxu skont kriterji ta’ sostenibbiltà; |
| --- | --- |

29.

jemmen li għandha tingħata konsiderazzjoni għar-rekwiżit li fornituri ta’ daqs kbir tal-bijomassa lil stazzjonijiet iżgħar tal-elettriku, tat-tisħin u tat-tkessiħ iridu jimxu skont kriterji ta’ sostenibbiltà;

| 30. | jaħseb li r-Rapport tal-Kummissjoni dwar is-sostenibbiltà tal-bijomassa, mistenni fl-2011, għandu:






  — | ifittex li jippreżenta d-data l-iktar riċenti dwar il-bijomassa, bl-importazzjoni mqassma skont it-tip ta’ bijomassa, il-pajjiż fejn ġiet prodotta u jekk il-materjal huwiex minn sors sostenibbli ċċertifikat; |
| --- | --- | --- |

30.

jaħseb li r-Rapport tal-Kummissjoni dwar is-sostenibbiltà tal-bijomassa, mistenni fl-2011, għandu:

—

ifittex li jippreżenta d-data l-iktar riċenti dwar il-bijomassa, bl-importazzjoni mqassma skont it-tip ta’ bijomassa, il-pajjiż fejn ġiet prodotta u jekk il-materjal huwiex minn sors sostenibbli ċċertifikat;

| — | jagħmel sinteżi tal-impatti ta’ skemi ta’ sostenibbiltà attwali għall-bijomassa li qed jiġu żviluppati fir-reġjuni u fl-Istati Membri; |
| --- | --- |

—

jagħmel sinteżi tal-impatti ta’ skemi ta’ sostenibbiltà attwali għall-bijomassa li qed jiġu żviluppati fir-reġjuni u fl-Istati Membri;

| — | ikun akkumpanjat minn proposti għal kriterji vinkolanti minimi ta’ sostenibbiltà għall-użu ta’ sorsi ta’ bijomassa gassużi fl-elettriku, it-tisħin u t-tkessiħ, inkluż rekwiżit għall-iffrankar tal-gassijiet b’effett ta’ serra billi jitqiesu l-impatti indiretti tat-tibdil fl-użu tal-art, fejn dan huwa applikabbli; |
| --- | --- |

—

ikun akkumpanjat minn proposti għal kriterji vinkolanti minimi ta’ sostenibbiltà għall-użu ta’ sorsi ta’ bijomassa gassużi fl-elettriku, it-tisħin u t-tkessiħ, inkluż rekwiżit għall-iffrankar tal-gassijiet b’effett ta’ serra billi jitqiesu l-impatti indiretti tat-tibdil fl-użu tal-art, fejn dan huwa applikabbli;

| — | minflok jiffoka fuq l-ostakoli għall-kummerċ, jinkludi evalwazzjoni tal-impatt tal-produzzjoni tal-bijomassa fuq il-produzzjoni tal-ikel, fuq l-industriji tal-forestrija u tal-injam u fuq effetti oħrajn ta’ tibdil fl-użu tal-art; |
| --- | --- |

—

minflok jiffoka fuq l-ostakoli għall-kummerċ, jinkludi evalwazzjoni tal-impatt tal-produzzjoni tal-bijomassa fuq il-produzzjoni tal-ikel, fuq l-industriji tal-forestrija u tal-injam u fuq effetti oħrajn ta’ tibdil fl-użu tal-art;

| — | jevalwa l-implikazzjonijiet ta’ kull rakkomandazzjoni mir-rapport għall-awtoritajiet lokali u reġjonali li fl-aħħar mill-aħħar ikollhom jimplimentawhom; |
| --- | --- |

—

jevalwa l-implikazzjonijiet ta’ kull rakkomandazzjoni mir-rapport għall-awtoritajiet lokali u reġjonali li fl-aħħar mill-aħħar ikollhom jimplimentawhom;

| — | jinkorpora rakkomandazzjonijiet biex ikun hemm aqwa prattiki usa’ fil-produzzjoni u l-konverżjoni tal-bijomassa. |
| --- | --- |

—

jinkorpora rakkomandazzjonijiet biex ikun hemm aqwa prattiki usa’ fil-produzzjoni u l-konverżjoni tal-bijomassa.

Brussell, 27 ta’ Jannar 2011.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Mercedes BRESSO

---

| 2.4.2011 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 104/39 |
| --- | --- | --- | --- |

2.4.2011

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 104/39

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Lejn sistemi ta’ pensjonijiet Ewropej adegwati, sostenibbli u siguri”

2011/C 104/09

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | ifakkar li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jirrappreżentaw il-maġġoranza tal-impjiegi tas-settur pubbliku fl-Ewropa u li minħabba f’hekk ta’ sikwit ikunu responsabbli għall-provvediment ta’ skemi tal-pensjonijiet kemm pubbliċi kif ukoll tax-xogħol (it-tieni pilastru) lill-persunal tagħhom wara li jirtiraw; |
| --- | --- |

—

ifakkar li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jirrappreżentaw il-maġġoranza tal-impjiegi tas-settur pubbliku fl-Ewropa u li minħabba f’hekk ta’ sikwit ikunu responsabbli għall-provvediment ta’ skemi tal-pensjonijiet kemm pubbliċi kif ukoll tax-xogħol (it-tieni pilastru) lill-persunal tagħhom wara li jirtiraw;

| — | jenfasizza li l-pensjonijiet pubbliċi ser ikomplu jkollhom rwol fundamentali fl-iżgurar ta’ sistemi tal-pensjoni li jipprovdu dħul adegwat lil kull pensjonant; |
| --- | --- |

—

jenfasizza li l-pensjonijiet pubbliċi ser ikomplu jkollhom rwol fundamentali fl-iżgurar ta’ sistemi tal-pensjoni li jipprovdu dħul adegwat lil kull pensjonant;

| — | jenfasizza li l-konsolidazzjoni baġitarja għandha tqis ir-responsabbiltà kontinwa tal-Istati Membri biex, sa livell raġonevoli, jiġi żgurat l-istandard tal-għajxien taċ-ċittadini tagħhom wara li jirtiraw, kif garantit fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

—

jenfasizza li l-konsolidazzjoni baġitarja għandha tqis ir-responsabbiltà kontinwa tal-Istati Membri biex, sa livell raġonevoli, jiġi żgurat l-istandard tal-għajxien taċ-ċittadini tagħhom wara li jirtiraw, kif garantit fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea;

| — | jitlob lill-Kummissjoni tiżgura li l-passi li jmiss li għandha tieħu l-Kummissjoni Ewropea f’dan il-qasam ikunu akkumpanjati minn evalwazzjonijiet tal-impatt adatti, li jkopru b’mod partikolari l-impatt fuq l-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

—

jitlob lill-Kummissjoni tiżgura li l-passi li jmiss li għandha tieħu l-Kummissjoni Ewropea f’dan il-qasam ikunu akkumpanjati minn evalwazzjonijiet tal-impatt adatti, li jkopru b’mod partikolari l-impatt fuq l-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| — | jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jqisu l-koordinazzjoni tal-pensjonijiet tal-UE, partikolarment fil-qafas tal-Metodu Miftuħ ta’ Koordinazzjoni, bħala element ċentrali fl-implimentazzjoni tal-Istrateġija UE 2020 lejn tkabbir intelliġenti, ekoloġiku u inklużiv; |
| --- | --- |

—

jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jqisu l-koordinazzjoni tal-pensjonijiet tal-UE, partikolarment fil-qafas tal-Metodu Miftuħ ta’ Koordinazzjoni, bħala element ċentrali fl-implimentazzjoni tal-Istrateġija UE 2020 lejn tkabbir intelliġenti, ekoloġiku u inklużiv;

| — | jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżidu dimensjoni soċjali, kif ukoll lokali u reġjonali, lis-sorveljanza makroekonomika. Jeħtieġ li jiġu kkunsidrati l-effetti fuq il-pensjonijiet u l-impatt soċjali fuq il-pensjonanti minħabba raġunijiet u riformi baġitarji, kif ukoll il-kapaċità tal-awtoritajiet lokali u reġjonali biex, bis-saħħa tal-għajnuna soċjali u s-servizzi soċjali, jikkumpensaw għan-nuqqas ta’ dħul tal-pensjonanti u tal-persuni qrib l-irtirar ikkawżat minn dawn il-miżuri u dawn ir-riformi; |
| --- | --- |

—

jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżidu dimensjoni soċjali, kif ukoll lokali u reġjonali, lis-sorveljanza makroekonomika. Jeħtieġ li jiġu kkunsidrati l-effetti fuq il-pensjonijiet u l-impatt soċjali fuq il-pensjonanti minħabba raġunijiet u riformi baġitarji, kif ukoll il-kapaċità tal-awtoritajiet lokali u reġjonali biex, bis-saħħa tal-għajnuna soċjali u s-servizzi soċjali, jikkumpensaw għan-nuqqas ta’ dħul tal-pensjonanti u tal-persuni qrib l-irtirar ikkawżat minn dawn il-miżuri u dawn ir-riformi;

| — | iqis li l-UE għandha tiżviluppa kodiċi ta’ prattika tajba għall-ippjanar u l-ġestjoni tal-iskemi ta’ kontribuzzjoni definita. |
| --- | --- |

—

iqis li l-UE għandha tiżviluppa kodiċi ta’ prattika tajba għall-ippjanar u l-ġestjoni tal-iskemi ta’ kontribuzzjoni definita.

| Relatur | : | Is-Sinjura Mia De Vits (BE/PSE), Membru tal-Parlament Fjamming |
| --- | --- | --- |
| Dokument ta’ referenza | : | Green Paper – Lejn sistemi ta’ pensjonijiet Ewropej adegwati, sostenibbli u siguri
  COM (2010) 365 finali |

Relatur

:

Is-Sinjura Mia De Vits (BE/PSE), Membru tal-Parlament Fjamming

Dokument ta’ referenza

:

Green Paper – Lejn sistemi ta’ pensjonijiet Ewropej adegwati, sostenibbli u siguri

COM (2010) 365 finali

I.   DAĦLA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 1. | jilqa’ bi pjaċir l-inizjattiva tal-Kummissjoni li tippubblika Green Paper u tniedi konsultazzjoni wiesgħa dwar is-suġġett importanti tas-sistemi ta’ pensjonijiet Ewropej adegwati, sostenibbli u siguri; |
| --- | --- |

1.

jilqa’ bi pjaċir l-inizjattiva tal-Kummissjoni li tippubblika Green Paper u tniedi konsultazzjoni wiesgħa dwar is-suġġett importanti tas-sistemi ta’ pensjonijiet Ewropej adegwati, sostenibbli u siguri;

| 2. | ifakkar l-Artikolu 9 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), li jistabbilixxi li “fid-definizzjoni u fl-implimentazzjoni tal-politika u l-azzjonijiet tagħha, l-Unjoni għandha tieħu kont tal-ħtiġijiet marbuta mal-promozzjoni ta’ livell għoli ta’ impjieg, mal-garanzija ta’ protezzjoni soċjali xierqa, mal-ġlieda kontra l-esklużjoni soċjali kif ukoll ma’ livell għoli ta’ edukazzjoni, taħriġ u protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem”; |
| --- | --- |

2.

ifakkar l-Artikolu 9 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), li jistabbilixxi li “fid-definizzjoni u fl-implimentazzjoni tal-politika u l-azzjonijiet tagħha, l-Unjoni għandha tieħu kont tal-ħtiġijiet marbuta mal-promozzjoni ta’ livell għoli ta’ impjieg, mal-garanzija ta’ protezzjoni soċjali xierqa, mal-ġlieda kontra l-esklużjoni soċjali kif ukoll ma’ livell għoli ta’ edukazzjoni, taħriġ u protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem”;

| 3. | jinnota li l-Green Paper tilħaq l-għanijiet kemm tal-Artikolu 9 tat-TFUE kif ukoll tal-Artikolu 153 ta’ dan l-istess Trattat, li hu aktar speċifiku, u li bin-natura tagħha ta’ konsultazzjoni ma jidher li qed tqajjem l-ebda kwistjoni dwar il-konformità mal-prinċipji ta’ sussidjarjetà u ta’ proporzjonalità; |
| --- | --- |

3.

jinnota li l-Green Paper tilħaq l-għanijiet kemm tal-Artikolu 9 tat-TFUE kif ukoll tal-Artikolu 153 ta’ dan l-istess Trattat, li hu aktar speċifiku, u li bin-natura tagħha ta’ konsultazzjoni ma jidher li qed tqajjem l-ebda kwistjoni dwar il-konformità mal-prinċipji ta’ sussidjarjetà u ta’ proporzjonalità;

| 4. | jagħraf li kull livell ta’ politika, inkluż il-livell tal-awtoritajiet reġjonali u lokali, għandu jerfa’ r-responsabbiltajiet li jkunu ġejjin mill-kompetenzi tiegħu fir-rispett sħiħ tal-prinċipju ta’ sussidjarjetà, sabiex jiġi promoss il-benesseri tax-xjuħ fl-aspetti kollha ta’ ħajjithom; |
| --- | --- |

4.

jagħraf li kull livell ta’ politika, inkluż il-livell tal-awtoritajiet reġjonali u lokali, għandu jerfa’ r-responsabbiltajiet li jkunu ġejjin mill-kompetenzi tiegħu fir-rispett sħiħ tal-prinċipju ta’ sussidjarjetà, sabiex jiġi promoss il-benesseri tax-xjuħ fl-aspetti kollha ta’ ħajjithom;

| 5. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li sistemi ta’ pensjonijiet adegwati u sostenibbli li jagħtu l-opportunità lill-individwi biex, sa livell raġonevoli, iżommu l-istandard tal-għajxien tagħhom wara li jirtiraw, huma kruċjali għaċ-ċittadini u għall-koeżjoni soċjali; |
| --- | --- |

5.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li sistemi ta’ pensjonijiet adegwati u sostenibbli li jagħtu l-opportunità lill-individwi biex, sa livell raġonevoli, iżommu l-istandard tal-għajxien tagħhom wara li jirtiraw, huma kruċjali għaċ-ċittadini u għall-koeżjoni soċjali;

| 6. | jenfasizza l-fatt li s-sistemi tal-pensjonijiet għandhom rwol importanti bħala stabbilizzaturi awtomatiċi; |
| --- | --- |

6.

jenfasizza l-fatt li s-sistemi tal-pensjonijiet għandhom rwol importanti bħala stabbilizzaturi awtomatiċi;

| 7. | jagħraf li l-Istati Membri qed iħabbtu wiċċhom ma’ għadd ta’ bidliet simili fir-rigward tas-sistemi ta’ pensjonijiet tagħhom, speċjalment jekk jitqiesu t-tixjiħ demografiku u l-impatt tal-kriżi finanzjarja u ekonomika riċenti; |
| --- | --- |

7.

jagħraf li l-Istati Membri qed iħabbtu wiċċhom ma’ għadd ta’ bidliet simili fir-rigward tas-sistemi ta’ pensjonijiet tagħhom, speċjalment jekk jitqiesu t-tixjiħ demografiku u l-impatt tal-kriżi finanzjarja u ekonomika riċenti;

| 8. | jagħraf it-tliet għanijiet komuni għall-provvediment ta’ pensjonijiet adegwati u sostenibbli tal-qafas il-ġdid tal-proċess tal-protezzjoni soċjali u l-inklużjoni soċjali, kif adottat mill-Kunsill Ewropew f’Marzu tal-2006 u li jikkonsisti f’li jiżgura:






  — | dħul u pensjonijiet tal-irtirar adegwati; |
| --- | --- | --- |

8.

jagħraf it-tliet għanijiet komuni għall-provvediment ta’ pensjonijiet adegwati u sostenibbli tal-qafas il-ġdid tal-proċess tal-protezzjoni soċjali u l-inklużjoni soċjali, kif adottat mill-Kunsill Ewropew f’Marzu tal-2006 u li jikkonsisti f’li jiżgura:

—

dħul u pensjonijiet tal-irtirar adegwati;

| — | sostenibbiltà finanzjarja tal-iskemi tal-pensjonijiet pubbliċi u privati; |
| --- | --- |

—

sostenibbiltà finanzjarja tal-iskemi tal-pensjonijiet pubbliċi u privati;

| — | informazzjoni trasparenti dwar is-sistemi tal-pensjonijiet; |
| --- | --- |

—

informazzjoni trasparenti dwar is-sistemi tal-pensjonijiet;

| 9. | jagħraf l-istrateġija maqsuma fi tliet pilastri li sar ftehim dwarha fil-Kunsill Ewropew ta’ Stokkolma tal-2001 biex tindirizza l-impatt fuq il-baġits pubbliċi u li tikkonsisti fi:






  — | tnaqqis rapidu tad-djun, |
| --- | --- | --- |

9.

jagħraf l-istrateġija maqsuma fi tliet pilastri li sar ftehim dwarha fil-Kunsill Ewropew ta’ Stokkolma tal-2001 biex tindirizza l-impatt fuq il-baġits pubbliċi u li tikkonsisti fi:

—

tnaqqis rapidu tad-djun,

| — | żieda fir-rati tal-impjiegi u tal-produttività, |
| --- | --- |

—

żieda fir-rati tal-impjiegi u tal-produttività,

| — | riformi tas-sistemi tal-pensjonijiet, tal-kura tas-saħħa u ta’ kura għal tul ta’ żmien; |
| --- | --- |

—

riformi tas-sistemi tal-pensjonijiet, tal-kura tas-saħħa u ta’ kura għal tul ta’ żmien;

| 10. | jenfasizza li ċerti aspetti tal-politiki tal-pensjonijiet tal-UE u l-Istrateġija UE 2020 jsaħħu lil xulxin. L-ilħiq tar-rati ogħla tal-impjiegi tal-UE 2020 ikun ta’ kontribut għal benefiċċji tal-pensjoni ogħla għal pensjonanti individwali, filwaqt li jikkontribwixxi għas-sostenibbiltà ġenerali tal-protezzjoni soċjali u tas-sistemi tal-pensjoni. Min-naħa tagħhom, benefiċċji tal-pensjoni adegwati huma prerekwiżit ewlieni biex tintlaħaq l-ambizzjoni tal-UE 2020 li jitnaqqas il-faqar, peress li x-xjuħ Ewropej għadhom grupp soċjoekonomiku vulnerabbli. |
| --- | --- |

10.

jenfasizza li ċerti aspetti tal-politiki tal-pensjonijiet tal-UE u l-Istrateġija UE 2020 jsaħħu lil xulxin. L-ilħiq tar-rati ogħla tal-impjiegi tal-UE 2020 ikun ta’ kontribut għal benefiċċji tal-pensjoni ogħla għal pensjonanti individwali, filwaqt li jikkontribwixxi għas-sostenibbiltà ġenerali tal-protezzjoni soċjali u tas-sistemi tal-pensjoni. Min-naħa tagħhom, benefiċċji tal-pensjoni adegwati huma prerekwiżit ewlieni biex tintlaħaq l-ambizzjoni tal-UE 2020 li jitnaqqas il-faqar, peress li x-xjuħ Ewropej għadhom grupp soċjoekonomiku vulnerabbli.

| 11. | jenfasizza li d-dibattitu dwar il-pensjoni huwa marbut ma’ oqsma oħra ta’ politika bħall-impjiegi, il-kura tas-saħħa, il-kura fit-tul, l-edukazzjoni, id-djar, is-servizzi pubbliċi, l-infrastrutturi, l-għajnuna soċjali u s-sistema soċjali, li b’mod wiesa’ huma r-responsabbiltà konġunta tal-gvern ċentrali u l-awtoritajiet reġjonali u lokali; |
| --- | --- |

11.

jenfasizza li d-dibattitu dwar il-pensjoni huwa marbut ma’ oqsma oħra ta’ politika bħall-impjiegi, il-kura tas-saħħa, il-kura fit-tul, l-edukazzjoni, id-djar, is-servizzi pubbliċi, l-infrastrutturi, l-għajnuna soċjali u s-sistema soċjali, li b’mod wiesa’ huma r-responsabbiltà konġunta tal-gvern ċentrali u l-awtoritajiet reġjonali u lokali;

| 12. | jappoġġja l-bidla lejn sistemi li ġeneralment huma bbażati fuq pensjoni waħda għal sistemi ta’ pensjonijiet multipli (jew f’diversi pilastri); |
| --- | --- |

12.

jappoġġja l-bidla lejn sistemi li ġeneralment huma bbażati fuq pensjoni waħda għal sistemi ta’ pensjonijiet multipli (jew f’diversi pilastri);

| 13. | ifakkar li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jirrappreżentaw il-maġġoranza tal-impjiegi tas-settur pubbliku fl-Ewropa u li minħabba f’hekk ta’ sikwit ikunu responsabbli għall-provvediment ta’ skemi tal-pensjonijiet kemm pubbliċi kif ukoll tax-xogħol (it-tieni pilastru) lill-persunal tagħhom wara li jirtiraw; |
| --- | --- |

13.

ifakkar li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jirrappreżentaw il-maġġoranza tal-impjiegi tas-settur pubbliku fl-Ewropa u li minħabba f’hekk ta’ sikwit ikunu responsabbli għall-provvediment ta’ skemi tal-pensjonijiet kemm pubbliċi kif ukoll tax-xogħol (it-tieni pilastru) lill-persunal tagħhom wara li jirtiraw;

| 14. | jenfasizza li sistemi tal-pensjonijiet adegwati huma essenzjali sabiex jiġi evitat li l-awtoritajiet lokali u reġjonali li jipprovdu servizzi li jservu ta’ xibka ta’ protezzjoni residwa, bħall-għajnuna soċjali u l-kura fit-tul, ikunu mgħobbija wisq; |
| --- | --- |

14.

jenfasizza li sistemi tal-pensjonijiet adegwati huma essenzjali sabiex jiġi evitat li l-awtoritajiet lokali u reġjonali li jipprovdu servizzi li jservu ta’ xibka ta’ protezzjoni residwa, bħall-għajnuna soċjali u l-kura fit-tul, ikunu mgħobbija wisq;

| 15. | ifakkar li ċerti awtoritajiet reġjonali jippromovu u jinċentivaw ir-reġistrazzjoni għal skemi ta’ pensjonijiet supplementari, jissussidjaw xi fondi reġjonali għall-pensjonijiet, u saħansitra joħolqu l-fondi tagħhom stess għall-pensjonijiet fil-livell reġjonali; |
| --- | --- |

15.

ifakkar li ċerti awtoritajiet reġjonali jippromovu u jinċentivaw ir-reġistrazzjoni għal skemi ta’ pensjonijiet supplementari, jissussidjaw xi fondi reġjonali għall-pensjonijiet, u saħansitra joħolqu l-fondi tagħhom stess għall-pensjonijiet fil-livell reġjonali;

| 16. | jenfasizza li l-pensjonijiet pubbliċi ser ikomplu jkollhom rwol fundamentali fl-iżgurar ta’ sistemi tal-pensjoni li jipprovdu dħul adegwat lil kull pensjonant, b’konformità mal-Konvenzjoni 102 tal-Organizzazzjoni Dinjija tax-Xogħol (ILO). Il-pensjonijiet pubbliċi jikkostitwixxu l-prinċipju tas-solidarjetà bejn il-ħaddiema u l-pensjonanti; |
| --- | --- |

16.

jenfasizza li l-pensjonijiet pubbliċi ser ikomplu jkollhom rwol fundamentali fl-iżgurar ta’ sistemi tal-pensjoni li jipprovdu dħul adegwat lil kull pensjonant, b’konformità mal-Konvenzjoni 102 tal-Organizzazzjoni Dinjija tax-Xogħol (ILO). Il-pensjonijiet pubbliċi jikkostitwixxu l-prinċipju tas-solidarjetà bejn il-ħaddiema u l-pensjonanti;

| 17. | jagħraf li l-pensjonijiet tax-xogħol jistgħu jkunu strument importanti biex jikkomplementaw il-pensjonijiet pubbliċi, partikolarment meta nitgħallmu l-lezzjonijiet meħtieġa mill-esperjenza tal-kriżi ekonomika u finanzjarja riċenti. L-UE għandha tagħmel sforzi kbar biex tippromovi u xxerred l-aħjar prattiki u mudelli. Il-Kumitat jistieden ukoll lill-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali biex jirrevedi r-rwol, il-forma u l-prestazzjoni tal-pilastri tal-pensjonijiet privati, pereżempju billi jsir skambju tal-aħjar prattiki dwar it-titjib tas-sikurezza u l-effiċjenza tal-akkumulazzjonijiet tal-benefiċċji permezz ta’ tnaqqis imtejjeb tar-riskji, kapaċità akbar għall-assorbiment tax-xokkijiet, informazzjoni aktar ċara dwar ir-riskji u r-rendiment minn għażliet ta’ investimenti differenti u amministrazzjoni aktar effiċjenti; |
| --- | --- |

17.

jagħraf li l-pensjonijiet tax-xogħol jistgħu jkunu strument importanti biex jikkomplementaw il-pensjonijiet pubbliċi, partikolarment meta nitgħallmu l-lezzjonijiet meħtieġa mill-esperjenza tal-kriżi ekonomika u finanzjarja riċenti. L-UE għandha tagħmel sforzi kbar biex tippromovi u xxerred l-aħjar prattiki u mudelli. Il-Kumitat jistieden ukoll lill-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali biex jirrevedi r-rwol, il-forma u l-prestazzjoni tal-pilastri tal-pensjonijiet privati, pereżempju billi jsir skambju tal-aħjar prattiki dwar it-titjib tas-sikurezza u l-effiċjenza tal-akkumulazzjonijiet tal-benefiċċji permezz ta’ tnaqqis imtejjeb tar-riskji, kapaċità akbar għall-assorbiment tax-xokkijiet, informazzjoni aktar ċara dwar ir-riskji u r-rendiment minn għażliet ta’ investimenti differenti u amministrazzjoni aktar effiċjenti;

| 18. | jenfasizza li l-adozzjoni fuq skala kbira tal-iskemi tal-pensjonijiet tax-xogħol tirrappreżenta sfida importanti f’ħafna Stati Membri, għax il-pensjonijiet tax-xogħol jiġu pprovduti inqas ta’ sikwit lil ħaddiema atipiċi u lil dawk li ma tantx ikollhom ħiliet, u huma inqas komuni fl-SMEs u f’setturi ekonomiċi aktar dgħajfa; |
| --- | --- |

18.

jenfasizza li l-adozzjoni fuq skala kbira tal-iskemi tal-pensjonijiet tax-xogħol tirrappreżenta sfida importanti f’ħafna Stati Membri, għax il-pensjonijiet tax-xogħol jiġu pprovduti inqas ta’ sikwit lil ħaddiema atipiċi u lil dawk li ma tantx ikollhom ħiliet, u huma inqas komuni fl-SMEs u f’setturi ekonomiċi aktar dgħajfa;

| 19. | jenfasizza li l-iskemi tal-pensjonijiet tax-xogħol għandu jkollhom qafas ta’ sigurtà adegwat li jirrifletti l-fatt li huma strumenti fit-tul u li jipprovdi mekkaniżmi speċifiċi għas-sigurtà u l-ibbilanċjar mill-ġdid; |
| --- | --- |

19.

jenfasizza li l-iskemi tal-pensjonijiet tax-xogħol għandu jkollhom qafas ta’ sigurtà adegwat li jirrifletti l-fatt li huma strumenti fit-tul u li jipprovdi mekkaniżmi speċifiċi għas-sigurtà u l-ibbilanċjar mill-ġdid;

| 20. | jagħraf li l-lakuni ta’ adegwatezza, fi ħdan l-iskemi tal-pensjonijiet kemm pubbliċi kif ukoll tax-xogħol, jibqgħu problema f’ħafna Stati Membri, li fost affarijiet oħra jistgħu jiġu indirizzati permezz ta’ appoġġ biex jinbnew id-drittijiet, żieda fl-appoġġ finanzjarju għal pensjonanti ifqar, sforzi biex jikber l-ammont ta’ nies li jkunu koperti, inkluż aċċess eħfef għall-pensjoni matul perijodi ta’ leave tal-maternità u tal-ġenituri, kif ukoll għal diversi kategoriji oħra ta’ carers u għal gruppi vulnerabbli bħall-ħaddiema atipiċi u li ma tantx għandhom ħiliet; |
| --- | --- |

20.

jagħraf li l-lakuni ta’ adegwatezza, fi ħdan l-iskemi tal-pensjonijiet kemm pubbliċi kif ukoll tax-xogħol, jibqgħu problema f’ħafna Stati Membri, li fost affarijiet oħra jistgħu jiġu indirizzati permezz ta’ appoġġ biex jinbnew id-drittijiet, żieda fl-appoġġ finanzjarju għal pensjonanti ifqar, sforzi biex jikber l-ammont ta’ nies li jkunu koperti, inkluż aċċess eħfef għall-pensjoni matul perijodi ta’ leave tal-maternità u tal-ġenituri, kif ukoll għal diversi kategoriji oħra ta’ carers u għal gruppi vulnerabbli bħall-ħaddiema atipiċi u li ma tantx għandhom ħiliet;

| 21. | jagħraf li l-adegwatezza u s-sostenibbiltà fiskali tal-pensjonijiet tista’ tittejjeb notevolment billi fuq livell nazzjonali kif ukoll fuq livell reġjonali u lokali, jiġu promossi u ffaċilitati l-parteċipazzjoni u l-impjieg tal-persuni kollha li għandhom l-età biex jaħdmu, b’attenzjoni partikolari, fejn ikun jgħodd, għall-fatt li hemm livell inqas ta’ impjiegi fost in-nisa u l-ħaddiema żgħażagħ, ta’ ċerta età u migranti; |
| --- | --- |

21.

jagħraf li l-adegwatezza u s-sostenibbiltà fiskali tal-pensjonijiet tista’ tittejjeb notevolment billi fuq livell nazzjonali kif ukoll fuq livell reġjonali u lokali, jiġu promossi u ffaċilitati l-parteċipazzjoni u l-impjieg tal-persuni kollha li għandhom l-età biex jaħdmu, b’attenzjoni partikolari, fejn ikun jgħodd, għall-fatt li hemm livell inqas ta’ impjiegi fost in-nisa u l-ħaddiema żgħażagħ, ta’ ċerta età u migranti;

| 22. | iħeġġeġ lill-Istati Membri jikkunsidraw it-tnaqqis tal-inċentivi li jħeġġu l-irtirar bikri u jżidu l-inċentivi li jżidu l-età tal-irtirar effettiva sabiex jiżguraw sistemi tal-pensjonijiet adegwati u sostenibbli; |
| --- | --- |

22.

iħeġġeġ lill-Istati Membri jikkunsidraw it-tnaqqis tal-inċentivi li jħeġġu l-irtirar bikri u jżidu l-inċentivi li jżidu l-età tal-irtirar effettiva sabiex jiżguraw sistemi tal-pensjonijiet adegwati u sostenibbli;

| 23. | jenfasizza li l-konsolidazzjoni baġitarja għandha tqis ir-responsabbiltà kontinwa tal-Istati Membri biex, sa livell raġonevoli, jiġi żgurat l-istandard tal-għajxien taċ-ċittadini tagħhom wara li jirtiraw, kif garantit fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

23.

jenfasizza li l-konsolidazzjoni baġitarja għandha tqis ir-responsabbiltà kontinwa tal-Istati Membri biex, sa livell raġonevoli, jiġi żgurat l-istandard tal-għajxien taċ-ċittadini tagħhom wara li jirtiraw, kif garantit fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea;

| 24. | jenfasizza li l-konsolidazzjoni baġitarja m’għandhiex ittellef il-promozzjoni tat-tkabbir u l-koeżjoni, pereżempju permezz tal-implimentazzjoni ta’ pakketti ta’ stimolu, peress li s-sostenibbiltà finanzjarja tal-pensjonijiet tal-irtirar għandha wkoll tgawdi minn bażi mtejba ta’ dħul mit-taxxi; |
| --- | --- |

24.

jenfasizza li l-konsolidazzjoni baġitarja m’għandhiex ittellef il-promozzjoni tat-tkabbir u l-koeżjoni, pereżempju permezz tal-implimentazzjoni ta’ pakketti ta’ stimolu, peress li s-sostenibbiltà finanzjarja tal-pensjonijiet tal-irtirar għandha wkoll tgawdi minn bażi mtejba ta’ dħul mit-taxxi;

| 25. | jenfasizza li għandhom jiġu żviluppati u implimentati aktar miżuri mill-awtoritajiet pubbliċi u l-imsieħba soċjali għall-promozzjoni u l-appoġġ tal-impjieg kontinwu ta’ ħaddiema ta’ ċerta età, biex titnaqqas id-differenza bejn l-età effettiva tal-ħruġ mis-suq tax-xogħol u l-età legali għall-irtirar; |
| --- | --- |

25.

jenfasizza li għandhom jiġu żviluppati u implimentati aktar miżuri mill-awtoritajiet pubbliċi u l-imsieħba soċjali għall-promozzjoni u l-appoġġ tal-impjieg kontinwu ta’ ħaddiema ta’ ċerta età, biex titnaqqas id-differenza bejn l-età effettiva tal-ħruġ mis-suq tax-xogħol u l-età legali għall-irtirar;

| 26. | jisħaq li l-kwistjoni tal-età legali tal-pensjoni hija marbuta ma’ kwistjonijiet oħra tas-suq tax-xogħol, bħat-tqassir ta’ karriera fis-suq tax-xogħol minħabba li persuna tkun daħlet fis-suq tard jew titlaq kmieni mis-suq, il-bżonn li jiġu żviluppati politiki dwar il-karrieri li jkunu jiffaċilitaw l-impjieg u t-taħriġ kontinwu, il-kwistjoni tal-flessibbiltà u l-irtirar gradwali, il-promozzjoni tas-swieq tax-xogħol inklużivi, u l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-kwistjoni tat-“tbatija tax-xogħol” li turi l-bżonn li ssir differenza bejn il-kategoriji varji ta’ ħaddiema meta jiġi diskuss is-suġġett tal-waqfien u l-irtirar kmieni mis-suq tax-xogħol; |
| --- | --- |

26.

jisħaq li l-kwistjoni tal-età legali tal-pensjoni hija marbuta ma’ kwistjonijiet oħra tas-suq tax-xogħol, bħat-tqassir ta’ karriera fis-suq tax-xogħol minħabba li persuna tkun daħlet fis-suq tard jew titlaq kmieni mis-suq, il-bżonn li jiġu żviluppati politiki dwar il-karrieri li jkunu jiffaċilitaw l-impjieg u t-taħriġ kontinwu, il-kwistjoni tal-flessibbiltà u l-irtirar gradwali, il-promozzjoni tas-swieq tax-xogħol inklużivi, u l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-kwistjoni tat-“tbatija tax-xogħol” li turi l-bżonn li ssir differenza bejn il-kategoriji varji ta’ ħaddiema meta jiġi diskuss is-suġġett tal-waqfien u l-irtirar kmieni mis-suq tax-xogħol;

| 27. | iqis li l-pensjonanti futuri għandhom jingħataw informazzjoni adegwata, biex b’hekk ikunu jistgħu jkunu informati b’mod sħiħ u korrett dwar id-drittijiet tagħhom tal-pensjoni futura, b’konformità ma’ dak li hemm stabbilit fl-Objettiv 11 tal-Metodu Miftuħ ta’ Koordinazzjoni; jappoġġja inizjattivi oħrajn fil-qasam tal-edukazzjoni u l-litteriżmu finanzjarju; |
| --- | --- |

27.

iqis li l-pensjonanti futuri għandhom jingħataw informazzjoni adegwata, biex b’hekk ikunu jistgħu jkunu informati b’mod sħiħ u korrett dwar id-drittijiet tagħhom tal-pensjoni futura, b’konformità ma’ dak li hemm stabbilit fl-Objettiv 11 tal-Metodu Miftuħ ta’ Koordinazzjoni; jappoġġja inizjattivi oħrajn fil-qasam tal-edukazzjoni u l-litteriżmu finanzjarju;

| 28. | jilqa’ bi pjaċir l-analiżi konġunta li saret mill-Kumitat għall-Politika Ekonomika u l-Kumitat għall-Protezzjoni Soċjali tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar is-sistemi tal-pensjonijiet fl-Unjoni Ewropea u l-isfidi attwali li qed jiffaċċjaw bħalissa; |
| --- | --- |

28.

jilqa’ bi pjaċir l-analiżi konġunta li saret mill-Kumitat għall-Politika Ekonomika u l-Kumitat għall-Protezzjoni Soċjali tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea dwar is-sistemi tal-pensjonijiet fl-Unjoni Ewropea u l-isfidi attwali li qed jiffaċċjaw bħalissa;

| 29. | jisħaq fuq l-importanza ta’ approċċ bilanċjat, li jagħti l-istess attenzjoni lill-għanijiet ekonomiċi, finanzjarji u soċjali tas-sistemi tal-pensjonijiet; |
| --- | --- |

29.

jisħaq fuq l-importanza ta’ approċċ bilanċjat, li jagħti l-istess attenzjoni lill-għanijiet ekonomiċi, finanzjarji u soċjali tas-sistemi tal-pensjonijiet;

| 30. | iqis id-dibattitu dwar il-pensjonijiet bħala parti mill-Istrateġija Ewropa 2020 u jenfasizza li s-sostenibbiltà u l-adegwatezza tas-sistemi tal-pensjonijiet tagħna jistgħu jinkisbu permezz ta’ approċċ soċjoekonomiku, li jinkludi miżuri ta’ politika ekonomika, soċjali u finanzjarja; |
| --- | --- |

30.

iqis id-dibattitu dwar il-pensjonijiet bħala parti mill-Istrateġija Ewropa 2020 u jenfasizza li s-sostenibbiltà u l-adegwatezza tas-sistemi tal-pensjonijiet tagħna jistgħu jinkisbu permezz ta’ approċċ soċjoekonomiku, li jinkludi miżuri ta’ politika ekonomika, soċjali u finanzjarja;

| 31. | jappoġġja l-approċċ integrat propost mill-Kummissjoni Ewropea u jinnota li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma lesti biex ikomplu jieħdu sehem fil-pjanijiet ta’ riforma fi ħdan il-qafas ipprovdut mill-Metodu Miftuħ ta’ Koordinazzjoni; |
| --- | --- |

31.

jappoġġja l-approċċ integrat propost mill-Kummissjoni Ewropea u jinnota li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma lesti biex ikomplu jieħdu sehem fil-pjanijiet ta’ riforma fi ħdan il-qafas ipprovdut mill-Metodu Miftuħ ta’ Koordinazzjoni;

| 32. | iqis li l-Metodu Miftuħ ta’ Koordinazzjoni huwa strument ċentrali biex jappoġġja l-iżvilupp soċjali fl-UE u l-Istati Membri u jikkomplementa l-leġislazzjoni u l-istrumenti finanzjarji b’rabta mat-tisħiħ tal-koeżjoni soċjali fl-UE fi ħdan il-kuntest tal-Istrateġija Ewropa 2020; |
| --- | --- |

32.

iqis li l-Metodu Miftuħ ta’ Koordinazzjoni huwa strument ċentrali biex jappoġġja l-iżvilupp soċjali fl-UE u l-Istati Membri u jikkomplementa l-leġislazzjoni u l-istrumenti finanzjarji b’rabta mat-tisħiħ tal-koeżjoni soċjali fl-UE fi ħdan il-kuntest tal-Istrateġija Ewropa 2020;

| 33. | jagħraf ir-rwol importanti tal-imsieħba soċjali fid-dibattitu dwar is-sistemi tal-pensjonijiet Ewropej adegwati, sostenibbli u siguri, u jenfasizza r-responsabbiltà tagħhom fil-promozzjoni ta’ soluzzjonijiet ekwi permezz ta’ djalogu soċjali fil-livell Ewropew, nazzjonali, reġjonali, lokali u settorjali. |
| --- | --- |

33.

jagħraf ir-rwol importanti tal-imsieħba soċjali fid-dibattitu dwar is-sistemi tal-pensjonijiet Ewropej adegwati, sostenibbli u siguri, u jenfasizza r-responsabbiltà tagħhom fil-promozzjoni ta’ soluzzjonijiet ekwi permezz ta’ djalogu soċjali fil-livell Ewropew, nazzjonali, reġjonali, lokali u settorjali.

II.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 34. | jilqa’ bi pjaċir l-impenn tal-Kummissjoni Ewropea għas-segwitu tal-“Green Paper - Lejn sistemi ta’ pensjonijiet Ewropej adegwati, sostenibbli u siguri” f’forma ta’ White Paper fl-2011; |
| --- | --- |

34.

jilqa’ bi pjaċir l-impenn tal-Kummissjoni Ewropea għas-segwitu tal-“Green Paper - Lejn sistemi ta’ pensjonijiet Ewropej adegwati, sostenibbli u siguri” f’forma ta’ White Paper fl-2011;

| 35. | jitlob lill-Kummissjoni tiżgura li l-passi li jmiss li għandha tieħu l-Kummissjoni Ewropea f’dan il-qasam ikunu akkumpanjati minn evalwazzjonijiet tal-impatt adatti, li jkopru b’mod partikolari l-impatt fuq l-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

35.

jitlob lill-Kummissjoni tiżgura li l-passi li jmiss li għandha tieħu l-Kummissjoni Ewropea f’dan il-qasam ikunu akkumpanjati minn evalwazzjonijiet tal-impatt adatti, li jkopru b’mod partikolari l-impatt fuq l-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| 36. | jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jqisu l-koordinazzjoni tal-pensjonijiet tal-UE, partikolarment fil-qafas tal-Metodu Miftuħ ta’ Koordinazzjoni, bħala element ċentrali fl-implimentazzjoni tal-Istrateġija UE 2020 lejn tkabbir intelliġenti, ekoloġiku u inklużiv; |
| --- | --- |

36.

jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jqisu l-koordinazzjoni tal-pensjonijiet tal-UE, partikolarment fil-qafas tal-Metodu Miftuħ ta’ Koordinazzjoni, bħala element ċentrali fl-implimentazzjoni tal-Istrateġija UE 2020 lejn tkabbir intelliġenti, ekoloġiku u inklużiv;

| 37. | jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jikkollaboraw, fi ħdan l-oqfsa ta’ koordinazzjoni eżistenti tal-politika fil-livell tal-UE, dwar l-iżvilupp ta’ metodoloġiji li permezz tagħhom l-Istati Membri jkunu jistgħu jevalwaw flimkien u b’mod konsistenti l-implikazzjonijiet tal-politiki dwar il-pensjonijiet fir-rigward tas-sostenibbiltà u l-adegwatezza; |
| --- | --- |

37.

jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jikkollaboraw, fi ħdan l-oqfsa ta’ koordinazzjoni eżistenti tal-politika fil-livell tal-UE, dwar l-iżvilupp ta’ metodoloġiji li permezz tagħhom l-Istati Membri jkunu jistgħu jevalwaw flimkien u b’mod konsistenti l-implikazzjonijiet tal-politiki dwar il-pensjonijiet fir-rigward tas-sostenibbiltà u l-adegwatezza;

| 38. | jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżidu dimensjoni soċjali, kif ukoll lokali u reġjonali, lis-sorveljanza makroekonomika. Jeħtieġ li jiġu kkunsidrati l-effetti fuq il-pensjonijiet u l-impatt soċjali fuq il-pensjonanti minħabba raġunijiet u riformi baġitarji, kif ukoll il-kapaċità tal-awtoritajiet lokali u reġjonali biex, bis-saħħa tal-għajnuna soċjali u s-servizzi soċjali, jikkumpensaw għan-nuqqas ta’ dħul tal-pensjonanti u tal-persuni qrib l-irtirar ikkawżat minn dawn il-miżuri u dawn ir-riformi; |
| --- | --- |

38.

jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżidu dimensjoni soċjali, kif ukoll lokali u reġjonali, lis-sorveljanza makroekonomika. Jeħtieġ li jiġu kkunsidrati l-effetti fuq il-pensjonijiet u l-impatt soċjali fuq il-pensjonanti minħabba raġunijiet u riformi baġitarji, kif ukoll il-kapaċità tal-awtoritajiet lokali u reġjonali biex, bis-saħħa tal-għajnuna soċjali u s-servizzi soċjali, jikkumpensaw għan-nuqqas ta’ dħul tal-pensjonanti u tal-persuni qrib l-irtirar ikkawżat minn dawn il-miżuri u dawn ir-riformi;

| 39. | jitlob lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jqisu d-dimensjoni tas-sessi waqt li jkunu qed jindirizzaw l-adegwatezza tal-pensjonijiet, billi jqisu l-fatt li, minn naħa, il-medja tal-għomor tal-ħajja wara l-età legali għall-irtirar hija itwal għan-nisa milli għall-irġiel u, minn naħa oħra, li n-nisa jiffurmaw l-ikbar grupp ta’ pensjonanti, li jippredominaw fil-grupp tal-pensjonanti aktar avvanzati fl-età, li huma aktar numerużi fost dawk li jwaqqfu l-karriera u dawk f’impjiegi atipiċi, u li huma aktar numerużi fost il-carers personali. Din is-sitwazzjoni qiegħda tiggrava minħabba l-espansjoni attwali tal-iskemi ta’ kontribuzzjoni definita; |
| --- | --- |

39.

jitlob lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jqisu d-dimensjoni tas-sessi waqt li jkunu qed jindirizzaw l-adegwatezza tal-pensjonijiet, billi jqisu l-fatt li, minn naħa, il-medja tal-għomor tal-ħajja wara l-età legali għall-irtirar hija itwal għan-nisa milli għall-irġiel u, minn naħa oħra, li n-nisa jiffurmaw l-ikbar grupp ta’ pensjonanti, li jippredominaw fil-grupp tal-pensjonanti aktar avvanzati fl-età, li huma aktar numerużi fost dawk li jwaqqfu l-karriera u dawk f’impjiegi atipiċi, u li huma aktar numerużi fost il-carers personali. Din is-sitwazzjoni qiegħda tiggrava minħabba l-espansjoni attwali tal-iskemi ta’ kontribuzzjoni definita;

| 40. | jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jkomplu jiżviluppaw definizzjonijiet tad-diversi kunċetti, sabiex jiġi ċċarat id-dibattitu, b’mod partikolari fir-rigward ta’ fejn jibdew u fejn jispiċċaw: l-iskemi tas-sigurtà soċjali u l-iskemi privati; l-iskemi tax-xogħol u l-iskemi individwali; u l-iskemi volontarji u dawk mandatorji; |
| --- | --- |

40.

jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jkomplu jiżviluppaw definizzjonijiet tad-diversi kunċetti, sabiex jiġi ċċarat id-dibattitu, b’mod partikolari fir-rigward ta’ fejn jibdew u fejn jispiċċaw: l-iskemi tas-sigurtà soċjali u l-iskemi privati; l-iskemi tax-xogħol u l-iskemi individwali; u l-iskemi volontarji u dawk mandatorji;

| 41. | jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jagħmlu skambju tal-informazzjoni dwar il-kunċett ta’ dħul “adegwat” fl-irtirar kif applikat fi ħdan id-diversi sistemi nazzjonali tal-pensjonijiet, kemm fir-rigward tal-prevenzjoni tal-faqar kif ukoll l-iżgurar tal-kapaċità tal-akkwist wara l-irtirar; |
| --- | --- |

41.

jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jagħmlu skambju tal-informazzjoni dwar il-kunċett ta’ dħul “adegwat” fl-irtirar kif applikat fi ħdan id-diversi sistemi nazzjonali tal-pensjonijiet, kemm fir-rigward tal-prevenzjoni tal-faqar kif ukoll l-iżgurar tal-kapaċità tal-akkwist wara l-irtirar;

| 42. | jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jimmonitorjaw il-kwalità tas-sistemi tal-pensjonijiet kemm pubbliċi kif ukoll tax-xogħol biex jiġu pprovduti pensjonijiet adegwati, aċċessibbli, siguri u sostenibbli, anke fir-rigward tar-riżultati soċjali tagħhom, u li jqisu l-possibbiltà li jintroduċu standards ta’ referenza, pereżempju fi ħdan il-qafas tal-Metodu Miftuħ ta’ Koordinazzjoni, għat-titjib tal-kwalità tas-sistemi tal-pensjonijiet; |
| --- | --- |

42.

jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jimmonitorjaw il-kwalità tas-sistemi tal-pensjonijiet kemm pubbliċi kif ukoll tax-xogħol biex jiġu pprovduti pensjonijiet adegwati, aċċessibbli, siguri u sostenibbli, anke fir-rigward tar-riżultati soċjali tagħhom, u li jqisu l-possibbiltà li jintroduċu standards ta’ referenza, pereżempju fi ħdan il-qafas tal-Metodu Miftuħ ta’ Koordinazzjoni, għat-titjib tal-kwalità tas-sistemi tal-pensjonijiet;

| 43. | iqis li l-UE għandha tiżviluppa kodiċi ta’ prattika tajba għall-ippjanar u l-ġestjoni tal-iskemi ta’ kontribuzzjoni definita; |
| --- | --- |

43.

iqis li l-UE għandha tiżviluppa kodiċi ta’ prattika tajba għall-ippjanar u l-ġestjoni tal-iskemi ta’ kontribuzzjoni definita;

| 44. | jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżviluppaw u jtejbu s-sistemi tagħhom għall-istatistika u l-għodod għall-analiżi, biex b’hekk itejbu l-kapaċità tagħhom li jevalwaw l-implikazzjonijiet tal-politiki għall-pensjonijiet dwar l-adegwatezza u s-sostenibbiltà tal-provvediment tad-dħul wara l-irtirar; |
| --- | --- |

44.

jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżviluppaw u jtejbu s-sistemi tagħhom għall-istatistika u l-għodod għall-analiżi, biex b’hekk itejbu l-kapaċità tagħhom li jevalwaw l-implikazzjonijiet tal-politiki għall-pensjonijiet dwar l-adegwatezza u s-sostenibbiltà tal-provvediment tad-dħul wara l-irtirar;

| 45. | jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżviluppaw qafas metodoloġiku biex jevalwaw l-impatti reali tal-politiki għall-pensjonijiet fuq il-bilanċ bejn is-sostenibbiltà u l-adegwatezza. Dan jirrikjedi l-kollaborazzjoni bejn il-Kumitat għall-Protezzjoni Soċjali u l-Kumitat għall-Politika Ekonomika biex jiżviluppaw taħlita tal-approċċi makroekonomiċi attwali għall-evalwazzjoni tal-infiq futur għall-pensjonijiet u l-approċċi mikroekonomiċi li huma bbażati fuq mikrosimulazzjonijiet ta’ riżultati ta’ adegwatezza; |
| --- | --- |

45.

jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżviluppaw qafas metodoloġiku biex jevalwaw l-impatti reali tal-politiki għall-pensjonijiet fuq il-bilanċ bejn is-sostenibbiltà u l-adegwatezza. Dan jirrikjedi l-kollaborazzjoni bejn il-Kumitat għall-Protezzjoni Soċjali u l-Kumitat għall-Politika Ekonomika biex jiżviluppaw taħlita tal-approċċi makroekonomiċi attwali għall-evalwazzjoni tal-infiq futur għall-pensjonijiet u l-approċċi mikroekonomiċi li huma bbażati fuq mikrosimulazzjonijiet ta’ riżultati ta’ adegwatezza;

| 46. | jitlob lill-Kummissjoni tevalwa l-ħtieġa ta’ koordinazzjoni aktar miftuħa f’dan il-qasam, bil-għan li jiġu promossi l-moviment ħieles tal-persuni u s-sostenibbiltà tas-sistemi tal-pensjonijiet. |
| --- | --- |

46.

jitlob lill-Kummissjoni tevalwa l-ħtieġa ta’ koordinazzjoni aktar miftuħa f’dan il-qasam, bil-għan li jiġu promossi l-moviment ħieles tal-persuni u s-sostenibbiltà tas-sistemi tal-pensjonijiet.

Brussell, 28 ta’ Jannar 2011.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Mercedes BRESSO

---

III Atti preparatorji

Il-Kumitat tar-Reġjuni

It-88 Sezzjoni plenarja fis-27 u t-28 ta' Jannar 2011

| 2.4.2011 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 104/44 |
| --- | --- | --- | --- |

2.4.2011

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 104/44

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Proposta emendata għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 1290/2005 u (KE) Nru 1234/2007, fir-rigward tad-distribuzzjoni ta’ prodotti tal-ikel għall-persuni l-aktar fil-bżonn fl-Unjoni”

2011/C 104/10

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jiddeplora l-fatt li l-programm il-ġdid għad-distribuzzjoni tal-prodotti tal-ikel għall-persuni l-aktar fil-bżonn ma setax jibda qabel; |
| --- | --- |

—

jiddeplora l-fatt li l-programm il-ġdid għad-distribuzzjoni tal-prodotti tal-ikel għall-persuni l-aktar fil-bżonn ma setax jibda qabel;

| — | jemmen li s-sitwazzjoni ekonomika inċerta u s-sitwazzjoni tal-impjiegi li qed tiddeterjora f’ħafna Stati Membri minħabba fil-kriżi ekonomika, speċjalment fl-aktar reġjuni li huma milquta mill-bidla strutturali, tirrikjedi deċiżjonijiet fil-pront mill-istituzzjonijiet tal-UE biex il-bażi legali li tirregola t-tqassim tal-ikel u r-riżorsi tagħha tinġieb għal-livell li jikkorrispondi għall-ħtiġijiet attwali; |
| --- | --- |

—

jemmen li s-sitwazzjoni ekonomika inċerta u s-sitwazzjoni tal-impjiegi li qed tiddeterjora f’ħafna Stati Membri minħabba fil-kriżi ekonomika, speċjalment fl-aktar reġjuni li huma milquta mill-bidla strutturali, tirrikjedi deċiżjonijiet fil-pront mill-istituzzjonijiet tal-UE biex il-bażi legali li tirregola t-tqassim tal-ikel u r-riżorsi tagħha tinġieb għal-livell li jikkorrispondi għall-ħtiġijiet attwali;

| — | iħoss li l-għajnuna tal-ikel lil dawk l-aktar fil-bżonn għandha tibqa’ taħt l-umbrella tal-Politika Agrikola Komuni u tikkontribwixxi biex jintlaħqu l-miri tal-PAK dwar il-garanziji tas-sigurtà tal-provvista tal-ikel għan-nies; |
| --- | --- |

—

iħoss li l-għajnuna tal-ikel lil dawk l-aktar fil-bżonn għandha tibqa’ taħt l-umbrella tal-Politika Agrikola Komuni u tikkontribwixxi biex jintlaħqu l-miri tal-PAK dwar il-garanziji tas-sigurtà tal-provvista tal-ikel għan-nies;

| — | jemmen li huwa importanti li l-kontribut finanzjarju tal-Komunità għall-iffinanzjar tal-għajnuna tal-ikel għandu jibqa’ sostanzjali peress li din hi politika Komunitarja li twitti d-differenzi soċjali u reġjonali u hi mmirata direttament lejn iċ-ċittadini tal-UE; |
| --- | --- |

—

jemmen li huwa importanti li l-kontribut finanzjarju tal-Komunità għall-iffinanzjar tal-għajnuna tal-ikel għandu jibqa’ sostanzjali peress li din hi politika Komunitarja li twitti d-differenzi soċjali u reġjonali u hi mmirata direttament lejn iċ-ċittadini tal-UE;

| — | jenfasizza r-rwol importanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-organizzazzjonijiet tat-tielet settur fl-iżgurar li dawk li għandhom bżonn l-għajnuna jkunu jistgħu jilħquha, fl-orangizzazzjoni tal-aspetti prattiċi tad-distribuzzjoni tal-għajnuna u fil-forniment ta’ informazzjoni dwarha. |
| --- | --- |

—

jenfasizza r-rwol importanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-organizzazzjonijiet tat-tielet settur fl-iżgurar li dawk li għandhom bżonn l-għajnuna jkunu jistgħu jilħquha, fl-orangizzazzjoni tal-aspetti prattiċi tad-distribuzzjoni tal-għajnuna u fil-forniment ta’ informazzjoni dwarha.

| Relatur | : | Is-Sur Ossi Martikainen (FI/ADLE), President tal-Kunsill Muniċipali ta’ Lapinlahti |
| --- | --- | --- |
| Dokument ta’ referenza | : | Proposta emendata għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 1290/2005 u (KE) Nru 1234/2007, fir-rigward tad-distribuzzjoni ta’ prodotti tal-ikel għall-persuni l-aktar fil-bżonn fl-Unjoni
  COM(2010) 486 finali |

Relatur

:

Is-Sur Ossi Martikainen (FI/ADLE), President tal-Kunsill Muniċipali ta’ Lapinlahti

Dokument ta’ referenza

:

Proposta emendata għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolamenti tal-Kunsill (KE) Nru 1290/2005 u (KE) Nru 1234/2007, fir-rigward tad-distribuzzjoni ta’ prodotti tal-ikel għall-persuni l-aktar fil-bżonn fl-Unjoni

COM(2010) 486 finali

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

Il-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 1. | jiddeplora l-fatt li l-programm il-ġdid għad-distribuzzjoni tal-prodotti tal-ikel għall-persuni l-aktar fil-bżonn ma setax jibda qabel; |
| --- | --- |

1.

jiddeplora l-fatt li l-programm il-ġdid għad-distribuzzjoni tal-prodotti tal-ikel għall-persuni l-aktar fil-bżonn ma setax jibda qabel;

| 2. | jixtieq jiġbed l-attenzjoni tal-istituzzjonijiet tal-UE għall-konklużjonijiet li kien wasal għalihom il-KtR fl-opinjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-ġejjieni tal-PAK wara l-2013 (CdR 127/2010), il-faqar u l-esklużjoni soċjali (CdR 57/2008), u l-inugwaljanzi fis-saħħa fl-UE (CdR 47/2010); |
| --- | --- |

2.

jixtieq jiġbed l-attenzjoni tal-istituzzjonijiet tal-UE għall-konklużjonijiet li kien wasal għalihom il-KtR fl-opinjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-ġejjieni tal-PAK wara l-2013 (CdR 127/2010), il-faqar u l-esklużjoni soċjali (CdR 57/2008), u l-inugwaljanzi fis-saħħa fl-UE (CdR 47/2010);

| 3. | jemmen li l-aċċess għall-ikel u dieta adegwata u varjata huma drittijiet bażiċi li jridu jiġu ggarantiti lil kulħadd irrispettivament mis-sitwazzjoni soċjali tagħhom; |
| --- | --- |

3.

jemmen li l-aċċess għall-ikel u dieta adegwata u varjata huma drittijiet bażiċi li jridu jiġu ggarantiti lil kulħadd irrispettivament mis-sitwazzjoni soċjali tagħhom;

| 4. | jinnota li, pereżempju, il-qgħad, l-esklużjoni soċjali, dħul baxx jew l-esklużjoni għal raġunijiet ta’ saħħa jistgħu jwasslu għal sitwazzjoni fejn in-nies ma jkollhomx dieta li hija varjata u li tibbenefika s-saħħa biżżejjed. Dan, flimkien mal-Artikolu 168 tat-Trattat ta’ Lisbona (ħarsien tas-saħħa fl-attivitajiet kollha tal-UE), iridu jitqiesu bis-serjetà fil-ġejjieni, fl-ippjanar tal-għajnuna tal-ikel u jrid ikun hemm garanzija li l-ikel li jitqassam minn dan il-programm ikun ta’ kwalità tajba; |
| --- | --- |

4.

jinnota li, pereżempju, il-qgħad, l-esklużjoni soċjali, dħul baxx jew l-esklużjoni għal raġunijiet ta’ saħħa jistgħu jwasslu għal sitwazzjoni fejn in-nies ma jkollhomx dieta li hija varjata u li tibbenefika s-saħħa biżżejjed. Dan, flimkien mal-Artikolu 168 tat-Trattat ta’ Lisbona (ħarsien tas-saħħa fl-attivitajiet kollha tal-UE), iridu jitqiesu bis-serjetà fil-ġejjieni, fl-ippjanar tal-għajnuna tal-ikel u jrid ikun hemm garanzija li l-ikel li jitqassam minn dan il-programm ikun ta’ kwalità tajba;

| 5. | jinnota li fl-2008 aktar minn 13-il miljun persuna bbenefikaw mill-programm tad-distribuzzjoni tal-ikel u jemmen li l-programm ser ikompli jkun wieħed mill-komponenti ewlenin ta’ ħarsien bażiku għall-aktar persuni fil-bżonn fil-ġejjieni; |
| --- | --- |

5.

jinnota li fl-2008 aktar minn 13-il miljun persuna bbenefikaw mill-programm tad-distribuzzjoni tal-ikel u jemmen li l-programm ser ikompli jkun wieħed mill-komponenti ewlenin ta’ ħarsien bażiku għall-aktar persuni fil-bżonn fil-ġejjieni;

| 6. | jemmen li s-sitwazzjoni ekonomika inċerta u s-sitwazzjoni tal-impjiegi li qed tiddeterjora f’ħafna Stati Membri minħabba fil-kriżi ekonomika, speċjalment fl-aktar reġjuni li huma milquta mill-bidla strutturali, tirrikjedi deċiżjonijiet fil-pront mill-istituzzjonijiet tal-UE biex il-bażi legali li tirregola t-tqassim tal-ikel u r-riżorsi tagħha tinġieb għal-livell li jikkorrispondi għall-ħtiġijiet attwali; |
| --- | --- |

6.

jemmen li s-sitwazzjoni ekonomika inċerta u s-sitwazzjoni tal-impjiegi li qed tiddeterjora f’ħafna Stati Membri minħabba fil-kriżi ekonomika, speċjalment fl-aktar reġjuni li huma milquta mill-bidla strutturali, tirrikjedi deċiżjonijiet fil-pront mill-istituzzjonijiet tal-UE biex il-bażi legali li tirregola t-tqassim tal-ikel u r-riżorsi tagħha tinġieb għal-livell li jikkorrispondi għall-ħtiġijiet attwali;

| 7. | huwa tal-fehma li l-miżuri li ttieħdu minħabba l-kriżi ekonomika, biex jiġu bbilanċjati l-fondi pubbliċi fl-Istati Membri u fl-ekonomiji lokali u reġjonali tagħhom, huma essenzjali. Madankollu, f’xi każijiet dawn il-miżuri jistgħu jwasslu għal inċertezza soċjali akbar fost dawk l-aktar fil-bżonn u għalhekk għal ħtieġa akbar ta’ għajnuna tal-ikel ukoll. Għalhekk din l-għodda għall-koeżjoni soċjali għandha tiġi żviluppata aktar u jrid isir sforz biex titjieb l-effikaċja tagħha u ssir aktar magħrufa u aċċettata; |
| --- | --- |

7.

huwa tal-fehma li l-miżuri li ttieħdu minħabba l-kriżi ekonomika, biex jiġu bbilanċjati l-fondi pubbliċi fl-Istati Membri u fl-ekonomiji lokali u reġjonali tagħhom, huma essenzjali. Madankollu, f’xi każijiet dawn il-miżuri jistgħu jwasslu għal inċertezza soċjali akbar fost dawk l-aktar fil-bżonn u għalhekk għal ħtieġa akbar ta’ għajnuna tal-ikel ukoll. Għalhekk din l-għodda għall-koeżjoni soċjali għandha tiġi żviluppata aktar u jrid isir sforz biex titjieb l-effikaċja tagħha u ssir aktar magħrufa u aċċettata;

| 8. | iħoss li l-għajnuna tal-ikel lil dawk l-aktar fil-bżonn għandha tibqa’ taħt l-umbrella tal-Politika Agrikola Komuni u tikkontribwixxi biex jintlaħqu l-miri tal-PAK dwar il-garanziji tas-sigurtà tal-provvista tal-ikel għan-nies; |
| --- | --- |

8.

iħoss li l-għajnuna tal-ikel lil dawk l-aktar fil-bżonn għandha tibqa’ taħt l-umbrella tal-Politika Agrikola Komuni u tikkontribwixxi biex jintlaħqu l-miri tal-PAK dwar il-garanziji tas-sigurtà tal-provvista tal-ikel għan-nies;

| 9. | huwa tal-fehma li d-distribuzzjoni tal-għajnuna tal-ikel qed iżżid l-importanza tagħha f’diversi Stati Membri bħala riżultat taż-żjieda fil-prezzijiet għall-konsumatur minħabba fit-tfixkil fis-swieq tal-biedja, spejjeż ogħla tal-produzzjoni u l-konċentrazzjoni tal-kanali tad-distribuzzjoni. Il-kummerċ u d-distribuzzjoni issa għandhom sehem akbar fl-iffissar tal-prezzijiet tal-ikel, u dan qed jiġi rifless b’mod allarmanti kemm fit-tnaqqis tad-dħul għall-bdiewa kif ukoll fi prezzijiet ogħla għall-konsumaturi; |
| --- | --- |

9.

huwa tal-fehma li d-distribuzzjoni tal-għajnuna tal-ikel qed iżżid l-importanza tagħha f’diversi Stati Membri bħala riżultat taż-żjieda fil-prezzijiet għall-konsumatur minħabba fit-tfixkil fis-swieq tal-biedja, spejjeż ogħla tal-produzzjoni u l-konċentrazzjoni tal-kanali tad-distribuzzjoni. Il-kummerċ u d-distribuzzjoni issa għandhom sehem akbar fl-iffissar tal-prezzijiet tal-ikel, u dan qed jiġi rifless b’mod allarmanti kemm fit-tnaqqis tad-dħul għall-bdiewa kif ukoll fi prezzijiet ogħla għall-konsumaturi;

| 10. | jemmen li għandu jiġi applikat approċċ konsistenti u fit-tul fir-reviżjoni tal-Politika Agrikola Komuni biex il-bidliet fil-politika ma jwasslux għal bidliet strutturali mgħaġġlin iżżejjed, b’mod partikolari f’sitwazzjoni fejn dawk li għandhom irziezet żgħar jispiċċaw falluti u l-bdiewa jisfaw minn produtturi tal-ikel għal persuni li potenzjalment ikollhom bżonn jirċievu l-għajnuna tal-ikel; |
| --- | --- |

10.

jemmen li għandu jiġi applikat approċċ konsistenti u fit-tul fir-reviżjoni tal-Politika Agrikola Komuni biex il-bidliet fil-politika ma jwasslux għal bidliet strutturali mgħaġġlin iżżejjed, b’mod partikolari f’sitwazzjoni fejn dawk li għandhom irziezet żgħar jispiċċaw falluti u l-bdiewa jisfaw minn produtturi tal-ikel għal persuni li potenzjalment ikollhom bżonn jirċievu l-għajnuna tal-ikel;

| 11. | jaħseb li l-għajnuna tal-ikel tista’ tikkontribwixxi wkoll biex tnaqqas it-tfixkil fis-swieq għall-prodotti agrikoli u biex il-prezzijiet jiġu livellati. L-għajnuna tal-ikel trid titqies bħala parti minn totalità li fiha hemm il-Politika Agrikola Komuni u l-politika tas-suq. Madankollu, m’għandhiex titqies sempliċement bħala strument assoċjat mas-sistema tal-intervent. Il-ħtieġa għall-għajnuna għal min għandu l-aktar bżonnha hija indipendenti mill-futur tas-sistema tal-intervent. Il-KtR jilqa’ l-pjani li saru fir-regolament emendat biex l-ikel jiġi dejjem aktar mis-suq, barra milli mill-ħażniet tal-intervent; |
| --- | --- |

11.

jaħseb li l-għajnuna tal-ikel tista’ tikkontribwixxi wkoll biex tnaqqas it-tfixkil fis-swieq għall-prodotti agrikoli u biex il-prezzijiet jiġu livellati. L-għajnuna tal-ikel trid titqies bħala parti minn totalità li fiha hemm il-Politika Agrikola Komuni u l-politika tas-suq. Madankollu, m’għandhiex titqies sempliċement bħala strument assoċjat mas-sistema tal-intervent. Il-ħtieġa għall-għajnuna għal min għandu l-aktar bżonnha hija indipendenti mill-futur tas-sistema tal-intervent. Il-KtR jilqa’ l-pjani li saru fir-regolament emendat biex l-ikel jiġi dejjem aktar mis-suq, barra milli mill-ħażniet tal-intervent;

| 12. | jemmen li l-garanzija tad-diversità tal-ikel ipprovdut mill-programm ta’ għajnuna fil-forma ta’ ikel hija sfida għas-snin li ġejjin: il-firxa ta’ ikel ipprovdut għandha tkopri l-kategoriji kollha ta’ ikel bażiku prodott fl-UE; |
| --- | --- |

12.

jemmen li l-garanzija tad-diversità tal-ikel ipprovdut mill-programm ta’ għajnuna fil-forma ta’ ikel hija sfida għas-snin li ġejjin: il-firxa ta’ ikel ipprovdut għandha tkopri l-kategoriji kollha ta’ ikel bażiku prodott fl-UE;

| 13. | jenfasizza wkoll l-importanza tal-ktajjen tal-ikel lokali fil-provvista tal-għajnuna tal-ikel għal raġunijiet klimatiċi u ambjentali. Il-katina mill-produzzjoni għad-distribuzzjoni għandha tkun kemm jista’ jkun qasira u organizzata b’mod effiċjenti; |
| --- | --- |

13.

jenfasizza wkoll l-importanza tal-ktajjen tal-ikel lokali fil-provvista tal-għajnuna tal-ikel għal raġunijiet klimatiċi u ambjentali. Il-katina mill-produzzjoni għad-distribuzzjoni għandha tkun kemm jista’ jkun qasira u organizzata b’mod effiċjenti;

| 14. | jemmen li l-konsiderazzjoni tal-kulturi lokali u reġjonali tal-ikel fl-għażla tal-prodotti tal-ikel ipprovdut bħala għajnuna tal-ikel tista’ tgħin ukoll biex issir aktar sinifikanti u aċċettabbli li wieħed jirċievi l-għajnuna; |
| --- | --- |

14.

jemmen li l-konsiderazzjoni tal-kulturi lokali u reġjonali tal-ikel fl-għażla tal-prodotti tal-ikel ipprovdut bħala għajnuna tal-ikel tista’ tgħin ukoll biex issir aktar sinifikanti u aċċettabbli li wieħed jirċievi l-għajnuna;

| 15. | iħoss li fil-ġejjieni kooperazzjoni aktar mill-qrib bejn l-amministrazzjonijiet lokali u reġjonali, il-produtturi reġjonali u l-organizzazzjonijiet tal-għajnuna fl-organizzazzjoni tal-għajnuna tal-ikel tista’ ttejjeb l-effikaċja ta’ din l-għodda, tagħmilha aktar aċċettabbli u tilħaq aħjar il-mira tal-allokazzjoni adegwata tal-għajnuna; |
| --- | --- |

15.

iħoss li fil-ġejjieni kooperazzjoni aktar mill-qrib bejn l-amministrazzjonijiet lokali u reġjonali, il-produtturi reġjonali u l-organizzazzjonijiet tal-għajnuna fl-organizzazzjoni tal-għajnuna tal-ikel tista’ ttejjeb l-effikaċja ta’ din l-għodda, tagħmilha aktar aċċettabbli u tilħaq aħjar il-mira tal-allokazzjoni adegwata tal-għajnuna;

| 16. | jilqa’ l-fatt li l-għażla tal-prodotti tal-ikel li għandhom jitqassmu mill-programm tal-għajnuna tibqa’ r-responsabbiltà tal-Istati Membri u li t-tielet settur ser jibqa’ jkollu rwol importanti fit-tqassim tal-għajnuna; |
| --- | --- |

16.

jilqa’ l-fatt li l-għażla tal-prodotti tal-ikel li għandhom jitqassmu mill-programm tal-għajnuna tibqa’ r-responsabbiltà tal-Istati Membri u li t-tielet settur ser jibqa’ jkollu rwol importanti fit-tqassim tal-għajnuna;

| 17. | iħeġġeġ li tiġi evitata l-burokrazija żejda fl-organizzazzjoni lokali tal-għajnuna u li l-ispejjeż amministrattivi jinżammu kemm jista’ jkun baxxi; |
| --- | --- |

17.

iħeġġeġ li tiġi evitata l-burokrazija żejda fl-organizzazzjoni lokali tal-għajnuna u li l-ispejjeż amministrattivi jinżammu kemm jista’ jkun baxxi;

| 18. | iħeġġeġ lill-amministrazzjonijiet lokali u reġjonali biex jirrikonċiljaw l-istrumenti ta’ politika soċjali nazzjonali li huma fir-responsabbiltà tagħhom mal-programm tal-għajnuna tal-ikel tal-UE biex l-għajnuna tingħata lil dawk fil-bżonn b’mod ġust u bħala parti loġika mill-għajxien ġenerali ta’ dawk li l-aktar għandhom bżonn; |
| --- | --- |

18.

iħeġġeġ lill-amministrazzjonijiet lokali u reġjonali biex jirrikonċiljaw l-istrumenti ta’ politika soċjali nazzjonali li huma fir-responsabbiltà tagħhom mal-programm tal-għajnuna tal-ikel tal-UE biex l-għajnuna tingħata lil dawk fil-bżonn b’mod ġust u bħala parti loġika mill-għajxien ġenerali ta’ dawk li l-aktar għandhom bżonn;

Fuq il-bażi tal-prinċipji tal-viċinanza u s-sussidjarjetà, il-Kumitat tar-Reġjuni

| 19. | jemmen li huwa importanti li l-kontribut finanzjarju tal-Komunità għall-iffinanzjar tal-għajnuna tal-ikel għandu jibqa’ sostanzjali peress li din hi politika Komunitarja li twitti d-differenzi soċjali u reġjonali u hi mmirata direttament lejn iċ-ċittadini tal-UE; |
| --- | --- |

19.

jemmen li huwa importanti li l-kontribut finanzjarju tal-Komunità għall-iffinanzjar tal-għajnuna tal-ikel għandu jibqa’ sostanzjali peress li din hi politika Komunitarja li twitti d-differenzi soċjali u reġjonali u hi mmirata direttament lejn iċ-ċittadini tal-UE;

| 20. | huwa tal-fehma li hemm bżonn li jissaħħu l-poteri mogħtija lill-Kummissjoni fil-qasam tal-għajnuna tal-ikel, pereżempju rigward il-proċeduri għas-sejħiet għall-offerti u, b’mod ġenerali, rigward it-tqassim tar-riżorsi, l-implimentazzjoni, il-monitoraġġ u l-mekkaniżmi ta’ kontroll, anke jekk ser ikun hemm bidla minn attivitajiet ta’ finanzjar esklużivament mill-baġit tal-UE għall-kofinanzjar. L-għan tas-semplifikazzjoni tal-kompetenzi irid ikun it-trasparenza, l-effikaċja u titjib fl-effiċjenza; |
| --- | --- |

20.

huwa tal-fehma li hemm bżonn li jissaħħu l-poteri mogħtija lill-Kummissjoni fil-qasam tal-għajnuna tal-ikel, pereżempju rigward il-proċeduri għas-sejħiet għall-offerti u, b’mod ġenerali, rigward it-tqassim tar-riżorsi, l-implimentazzjoni, il-monitoraġġ u l-mekkaniżmi ta’ kontroll, anke jekk ser ikun hemm bidla minn attivitajiet ta’ finanzjar esklużivament mill-baġit tal-UE għall-kofinanzjar. L-għan tas-semplifikazzjoni tal-kompetenzi irid ikun it-trasparenza, l-effikaċja u titjib fl-effiċjenza;

| 21. | jaċċetta li l-kontribut finanzjarju tal-Komunità għall-ispiża tal-għajnuna tal-ikel tista’ tkun ogħla f’reġjuni koperti mill-Fond ta’ Koeżjoni minn f’reġjuni oħra, iżda d-differenza fis-sorsi tal-fondi bejn ir-reġjuni m’għandhiex titħalla li ssir kbira wisq peress li din hija inizjattiva tal-Komunità mmirata direttament lejn iċ-ċittadini, li huma dawk li jiddeċiedu kemm hi leġittima u aċċettabbli. Id-differenzi soċjali jistgħu jkunu kbar ukoll fir-reġjuni sinjuri; |
| --- | --- |

21.

jaċċetta li l-kontribut finanzjarju tal-Komunità għall-ispiża tal-għajnuna tal-ikel tista’ tkun ogħla f’reġjuni koperti mill-Fond ta’ Koeżjoni minn f’reġjuni oħra, iżda d-differenza fis-sorsi tal-fondi bejn ir-reġjuni m’għandhiex titħalla li ssir kbira wisq peress li din hija inizjattiva tal-Komunità mmirata direttament lejn iċ-ċittadini, li huma dawk li jiddeċiedu kemm hi leġittima u aċċettabbli. Id-differenzi soċjali jistgħu jkunu kbar ukoll fir-reġjuni sinjuri;

| 22. | iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tivvaluta b’mod kontinwu jekk il-livell massimu finanzjarju ta’ EUR 500 miljun stabbilit għall-perjodu ta’ programmar huwiex biżżejjed peress li l-kriżi ekonomika setgħet żiedet il-pressjoni biex tonqos in-nefqa pubblika u l-inċertezza ekonomika twassal għal qgħad ogħla f’ħafna pajjiżi; |
| --- | --- |

22.

iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tivvaluta b’mod kontinwu jekk il-livell massimu finanzjarju ta’ EUR 500 miljun stabbilit għall-perjodu ta’ programmar huwiex biżżejjed peress li l-kriżi ekonomika setgħet żiedet il-pressjoni biex tonqos in-nefqa pubblika u l-inċertezza ekonomika twassal għal qgħad ogħla f’ħafna pajjiżi;

| 23. | iħeġġeġ il-Kummissjoni u l-partijiet kollha involuti biex josservaw kif il-limiti stabbiliti mir-Regolament emendat għall-kontribut finanzjarju tal-UE għall-programm jolqtu l-volontà li l-għajnuna tintuża u l-konsegwenzi potenzjali ta’ dan għall-benesseri ta’ dawk l-aktar fil-bżonn; |
| --- | --- |

23.

iħeġġeġ il-Kummissjoni u l-partijiet kollha involuti biex josservaw kif il-limiti stabbiliti mir-Regolament emendat għall-kontribut finanzjarju tal-UE għall-programm jolqtu l-volontà li l-għajnuna tintuża u l-konsegwenzi potenzjali ta’ dan għall-benesseri ta’ dawk l-aktar fil-bżonn;

| 24. | jemmen li l-parteċipazzjoni fir-riċeviment u t-tqassim tal-għajnuna tal-ikel tal-UE għandha tkompli fuq il-bażi tad-diskrezjoni volontarja tal-Istati Membri u r-rieda tagħhom li jipparetċipaw fil-programm; |
| --- | --- |

24.

jemmen li l-parteċipazzjoni fir-riċeviment u t-tqassim tal-għajnuna tal-ikel tal-UE għandha tkompli fuq il-bażi tad-diskrezjoni volontarja tal-Istati Membri u r-rieda tagħhom li jipparetċipaw fil-programm;

| 25. | jenfasizza r-rwol importanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-organizzazzjonijiet tat-tielet settur fl-iżgurar li dawk li għandhom bżonn l-għajnuna jkunu jistgħu jilħquha, fl-orangizzazzjoni tal-aspetti prattiċi tad-distribuzzjoni tal-għajnuna u fil-forniment ta’ informazzjoni dwarha. |
| --- | --- |

25.

jenfasizza r-rwol importanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-organizzazzjonijiet tat-tielet settur fl-iżgurar li dawk li għandhom bżonn l-għajnuna jkunu jistgħu jilħquha, fl-orangizzazzjoni tal-aspetti prattiċi tad-distribuzzjoni tal-għajnuna u fil-forniment ta’ informazzjoni dwarha.

Brussell, 27 ta’ Jannar 2011.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Mercedes BRESSO

---

| 2.4.2011 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 104/47 |
| --- | --- | --- | --- |

2.4.2011

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 104/47

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “L-iżvilupp ta’ Politika Marittima Integrata u l-Għarfien dwar il-Baħar 2020”

2011/C 104/11

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jinsisti b’mod qawwi li jingħataw biżżejjed fondi lill-iżvilupp ulterjuri tal-Politika Marittima Integrata (PMI) tal-UE sal-aħħar tal-perspettiva finanzjarja attwali fl-2013. Huwa tal-fehma wkoll li għandu jiġi allokat finanzjament speċifiku u adegwat għall-iżvilupp u t-tisħiħ tal-PMI fil-perjodu baġitarju li jmiss li jibda fl-2014 u jappella lill-partijiet involuti kollha fit-tfassil tal-baġit tal-UE sabiex jagħtu biżżejjed attenzjoni lil dan il-bżonn. Dan huwa importanti biex jinkisbu l-għanijiet stabbiliti u biex jiġi evitat li l-progress u l-investimenti kollha li diġà twettqu jkunu saru għalxejn; |
| --- | --- |

—

jinsisti b’mod qawwi li jingħataw biżżejjed fondi lill-iżvilupp ulterjuri tal-Politika Marittima Integrata (PMI) tal-UE sal-aħħar tal-perspettiva finanzjarja attwali fl-2013. Huwa tal-fehma wkoll li għandu jiġi allokat finanzjament speċifiku u adegwat għall-iżvilupp u t-tisħiħ tal-PMI fil-perjodu baġitarju li jmiss li jibda fl-2014 u jappella lill-partijiet involuti kollha fit-tfassil tal-baġit tal-UE sabiex jagħtu biżżejjed attenzjoni lil dan il-bżonn. Dan huwa importanti biex jinkisbu l-għanijiet stabbiliti u biex jiġi evitat li l-progress u l-investimenti kollha li diġà twettqu jkunu saru għalxejn;

| — | jinsisti li għandha ssir enfasi akbar fuq il-prijorità tat-“tkabbir ekonomiku sostenibbli, l-impjiegi u l-innovazzjoni”. Peress li l-Ewropa għadha qed tbati biex tirpilja mill-aktar kriżi ekonomika severa fl-istorja reċenti, l-azzjonijiet għal dan il-għan jistħoqqilhom aktar attenzjoni, mhux l-inqas il-fatt li jistgħu jikkontribwixxu b’mod sinjifikanti għall-ksib tal-għanijiet tal-programm Ewropa 2020; |
| --- | --- |

—

jinsisti li għandha ssir enfasi akbar fuq il-prijorità tat-“tkabbir ekonomiku sostenibbli, l-impjiegi u l-innovazzjoni”. Peress li l-Ewropa għadha qed tbati biex tirpilja mill-aktar kriżi ekonomika severa fl-istorja reċenti, l-azzjonijiet għal dan il-għan jistħoqqilhom aktar attenzjoni, mhux l-inqas il-fatt li jistgħu jikkontribwixxu b’mod sinjifikanti għall-ksib tal-għanijiet tal-programm Ewropa 2020;

| — | jiġbed l-attenzjoni għall-bżonn li jkompli jiġi allokat il-finanzjament għall-politika marittima integrata wara l-2014 sabiex din tiġi sostnuta u biex tkun effettiva, dan soġġett għad-diskussjoni tal-qafas finanzjarju multiannwali wara l-2013. Il-fond tal-kosta diskuss mill-Kumitat tar-Reġjuni u l-Parlament Ewropew jista’ jservi bħala eżempju f’dan ir-rigward; |
| --- | --- |

—

jiġbed l-attenzjoni għall-bżonn li jkompli jiġi allokat il-finanzjament għall-politika marittima integrata wara l-2014 sabiex din tiġi sostnuta u biex tkun effettiva, dan soġġett għad-diskussjoni tal-qafas finanzjarju multiannwali wara l-2013. Il-fond tal-kosta diskuss mill-Kumitat tar-Reġjuni u l-Parlament Ewropew jista’ jservi bħala eżempju f’dan ir-rigward;

| — | jitlob li jiġu kkonsultati l-awtoritajiet lokali u reġjonali meta jiġu żviluppati u implimentati azzjonijiet bil-għan li jinkiseb l-objettiv li titjieb il-kwalità tat-teħid ta’ deċiżjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha. Il-KtR diġà talab li l-governanza f’dan il-qasam issir fl-ispirtu tal-governanza f’diversi livelli u b’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, u jitlob ukoll għal aktar involviment u kooperazzjoni mal-pajjiżi li mhumiex membri tal-UE fil-kwistjonijiet relatati mal-għarfien tal-baħar. Diġà ġiet rikonoxxuta l-importanza li titjieb il-koordinazzjoni ma’ dawn l-imsieħba f’aspetti oħra tal-politika marittima, u barra minn hekk il-benefiċċji ta’ aktar azzjonijiet komuni f’dan il-qasam huma pjuttost ovvji. |
| --- | --- |

—

jitlob li jiġu kkonsultati l-awtoritajiet lokali u reġjonali meta jiġu żviluppati u implimentati azzjonijiet bil-għan li jinkiseb l-objettiv li titjieb il-kwalità tat-teħid ta’ deċiżjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha. Il-KtR diġà talab li l-governanza f’dan il-qasam issir fl-ispirtu tal-governanza f’diversi livelli u b’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, u jitlob ukoll għal aktar involviment u kooperazzjoni mal-pajjiżi li mhumiex membri tal-UE fil-kwistjonijiet relatati mal-għarfien tal-baħar. Diġà ġiet rikonoxxuta l-importanza li titjieb il-koordinazzjoni ma’ dawn l-imsieħba f’aspetti oħra tal-politika marittima, u barra minn hekk il-benefiċċji ta’ aktar azzjonijiet komuni f’dan il-qasam huma pjuttost ovvji.

| Relatur | : | Noel Formosa (MT/PPE), Sindku ta’ San Lawrenz, Għawdex |
| --- | --- | --- |
| Dokumenti ta’ referenza | : | Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi Programm biex jiġi appoġġjat l-iżvilupp ulterjuri ta’ Politika Marittima Integrata
  COM(2010) 494 finali
  Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar – Għarfien dwar il-Baħar 2020 – Dejta u osservazzjoni tal-baħar għat-tkabbir intelliġenti u sostenibbli
  COM(2010) 461 finali |

Relatur

:

Noel Formosa (MT/PPE), Sindku ta’ San Lawrenz, Għawdex

Dokumenti ta’ referenza

:

Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi Programm biex jiġi appoġġjat l-iżvilupp ulterjuri ta’ Politika Marittima Integrata

COM(2010) 494 finali

Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar – Għarfien dwar il-Baħar 2020 – Dejta u osservazzjoni tal-baħar għat-tkabbir intelliġenti u sostenibbli

COM(2010) 461 finali

I.   KUMMENTI ĠENERALI

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 1. | jinsisti b’mod qawwi li jingħataw biżżejjed fondi lill-iżvilupp ulterjuri tal-Politika Marittima Integrata (PMI) tal-UE sal-aħħar tal-perspettiva finanzjarja attwali fl-2013. Huwa tal-fehma wkoll li għandu jiġi allokat finanzjament speċifiku u adegwat għall-iżvilupp u t-tisħiħ tal-PMI fil-perjodu baġitarju li jmiss li jibda fl-2014 u jappella lill-partijiet involuti kollha fit-tfassil tal-baġit tal-UE sabiex jagħtu biżżejjed attenzjoni lil dan il-bżonn. Dan huwa importanti biex jinkisbu l-għanijiet stabbiliti u biex jiġi evitat li l-progress u l-investimenti kollha li jkunu diġà twettqu jkunu saru għalxejn; |
| --- | --- |

1.

jinsisti b’mod qawwi li jingħataw biżżejjed fondi lill-iżvilupp ulterjuri tal-Politika Marittima Integrata (PMI) tal-UE sal-aħħar tal-perspettiva finanzjarja attwali fl-2013. Huwa tal-fehma wkoll li għandu jiġi allokat finanzjament speċifiku u adegwat għall-iżvilupp u t-tisħiħ tal-PMI fil-perjodu baġitarju li jmiss li jibda fl-2014 u jappella lill-partijiet involuti kollha fit-tfassil tal-baġit tal-UE sabiex jagħtu biżżejjed attenzjoni lil dan il-bżonn. Dan huwa importanti biex jinkisbu l-għanijiet stabbiliti u biex jiġi evitat li l-progress u l-investimenti kollha li jkunu diġà twettqu jkunu saru għalxejn;

| 2. | jissottolinja l-importanza kbira li jiġi garantit is-suċċess tal-PMI, peress li l-alternattiva tkun diżastruża kemm mil-lat ambjentali kif ukoll minn dak ekonomiku u soċjali. Hemm wisq reġjuni Ewropej li jiddependu mill-baħar għall-prosperità tagħhom biex dan l-element jiġi traskurat; |
| --- | --- |

2.

jissottolinja l-importanza kbira li jiġi garantit is-suċċess tal-PMI, peress li l-alternattiva tkun diżastruża kemm mil-lat ambjentali kif ukoll minn dak ekonomiku u soċjali. Hemm wisq reġjuni Ewropej li jiddependu mill-baħar għall-prosperità tagħhom biex dan l-element jiġi traskurat;

| 3. | jilqa’ l-għan tal-Kummissjoni Ewropea li talloka EUR 50 miljun għal iktar żvilupp u għall-implimentazzjoni ta’ politika marittima integrata matul il-perjodu 2011-2013 bħala appoġġ biex isir iktar progress fil-politika marittima tal-UE, b’mod partikolari “t-tkabbir blu” jew l-użu sostenibbli tal-ibħra, l-oċeani u l-kosti tagħna, il-ħarsien tal-ambjent marittimu u l-promozzjoni tal-impjiegi fis-setturi marittimi; |
| --- | --- |

3.

jilqa’ l-għan tal-Kummissjoni Ewropea li talloka EUR 50 miljun għal iktar żvilupp u għall-implimentazzjoni ta’ politika marittima integrata matul il-perjodu 2011-2013 bħala appoġġ biex isir iktar progress fil-politika marittima tal-UE, b’mod partikolari “t-tkabbir blu” jew l-użu sostenibbli tal-ibħra, l-oċeani u l-kosti tagħna, il-ħarsien tal-ambjent marittimu u l-promozzjoni tal-impjiegi fis-setturi marittimi;

| 4. | jinsisti li għandha ssir enfasi akbar fuq il-prijorità tat-“tkabbir ekonomiku sostenibbli, l-impjiegi u l-innovazzjoni”. Peress li l-Ewropa għadha qed tbati biex tirpilja mill-aktar kriżi ekonomika severa fl-istorja reċenti, l-azzjonijiet għal dan il-għan jistħoqqilhom aktar attenzjoni, mhux l-inqas il-fatt li jistgħu jikkontribwixxu b’mod sinjifikanti għall-ksib tal-għanijiet tal-programm Ewropa 2020; |
| --- | --- |

4.

jinsisti li għandha ssir enfasi akbar fuq il-prijorità tat-“tkabbir ekonomiku sostenibbli, l-impjiegi u l-innovazzjoni”. Peress li l-Ewropa għadha qed tbati biex tirpilja mill-aktar kriżi ekonomika severa fl-istorja reċenti, l-azzjonijiet għal dan il-għan jistħoqqilhom aktar attenzjoni, mhux l-inqas il-fatt li jistgħu jikkontribwixxu b’mod sinjifikanti għall-ksib tal-għanijiet tal-programm Ewropa 2020;

| 5. | jilqa’ l-intenzjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tikkontribwixxi permezz tal-programm ta’ appoġġ għall-implimentazzjoni tal-istrateġiji mfassla għar-reġjuni marittimi individwali. L-istrateġiji marittimi reġjonali jistgħu jintużaw sabiex jinstabu soluzzjonijiet speċifiċi għal sfidi reġjonali permezz tal-allokazzjoni mmirata tal-fondi; |
| --- | --- |

5.

jilqa’ l-intenzjoni tal-Kummissjoni Ewropea li tikkontribwixxi permezz tal-programm ta’ appoġġ għall-implimentazzjoni tal-istrateġiji mfassla għar-reġjuni marittimi individwali. L-istrateġiji marittimi reġjonali jistgħu jintużaw sabiex jinstabu soluzzjonijiet speċifiċi għal sfidi reġjonali permezz tal-allokazzjoni mmirata tal-fondi;

| 6. | jindika li fil-Komunikazzjoni dwar l-Għarfien dwar il-Baħar 2020, l-akbar tħassib huwa l-ġbir u l-assemblaġġ tad-data – żewġ oqsma li fihom ħafna awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol importanti bħala awtoritajiet ta’ finanzjament. Għalhekk għandu jkun hemm koordinazzjoni aħjar tal-isforzi biex tiġi evitata d-dupplikazzjoni tad-data; |
| --- | --- |

6.

jindika li fil-Komunikazzjoni dwar l-Għarfien dwar il-Baħar 2020, l-akbar tħassib huwa l-ġbir u l-assemblaġġ tad-data – żewġ oqsma li fihom ħafna awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol importanti bħala awtoritajiet ta’ finanzjament. Għalhekk għandu jkun hemm koordinazzjoni aħjar tal-isforzi biex tiġi evitata d-dupplikazzjoni tad-data;

| 7. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-ippjanar spazjali marittimu huwa strument importanti tal-politika marittima integrata tal-UE u għandu jintuża fejn adatt; |
| --- | --- |

7.

jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-ippjanar spazjali marittimu huwa strument importanti tal-politika marittima integrata tal-UE u għandu jintuża fejn adatt;

| 8. | jilqa’ l-prominenza li l-Kummissjoni tat lill-kooperazzjoni mal-pajjiżi li mhumiex membri tal-UE. Hija pożizzjoni issa stabbilita tajjeb ta’ dan il-Kumitat li l-UE waħedha ma tistax taffaċċja b’suċċess il-firxa wiesgħa ta’ sfidi li jiffaċċjaw l-ibħra tagħna u għalhekk huwa kruċjali li l-imsieħba internazzjonali tagħna jiġu involuti mill-qrib kemm jista’ jkun. Inizjattivi bħall-Assemblea Reġjonali u Lokali Ewro-Mediterranja (ARLEM) li bħalissa tinsab fil-fażi inizjali tagħha, eventwalment ser issir għodda effettiva biex jiġu segwiti l-interessi komuni f’kooperazzjoni fil-livell reġjonali; |
| --- | --- |

8.

jilqa’ l-prominenza li l-Kummissjoni tat lill-kooperazzjoni mal-pajjiżi li mhumiex membri tal-UE. Hija pożizzjoni issa stabbilita tajjeb ta’ dan il-Kumitat li l-UE waħedha ma tistax taffaċċja b’suċċess il-firxa wiesgħa ta’ sfidi li jiffaċċjaw l-ibħra tagħna u għalhekk huwa kruċjali li l-imsieħba internazzjonali tagħna jiġu involuti mill-qrib kemm jista’ jkun. Inizjattivi bħall-Assemblea Reġjonali u Lokali Ewro-Mediterranja (ARLEM) li bħalissa tinsab fil-fażi inizjali tagħha, eventwalment ser issir għodda effettiva biex jiġu segwiti l-interessi komuni f’kooperazzjoni fil-livell reġjonali;

| 9. | jemmen fil-bżonn li jiġu promossi proġetti prinċipali konkreti għall-iżvilupp u t-turija tal-għarfien espert marittimu tal-UE, pereżempju l-iżvilupp ta’ “Port Ewropew Nadif” jew “Bastiment Ewropew Nadif”. Permezz ta’ proġetti prinċipali bħal dawn jistgħu jiġu identifikati approċċi tekniċi b’konformità mal-għanijiet ġenerali ta’ politika, li jistgħu jintużaw sabiex jogħlew l-istandards legali u jiġu integrati fil-livell Ewropew u nazzjonali u b’hekk l-ekonomija tas-setturi marittimi Ewropej issir iktar kompetittiva (pereżempju, fil-qasam tal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija, tat-tnaqqis tal-emissjonijiet, tal-propulsjoni alternattiva tal-bastimenti jew tas-sigurtà tal-bastimenti). Proġetti prinċipali bħal dawn jistgħu jitwettqu biss fil-perjodu fit-tul jekk jiġi stabbilit qafas finanzjarju sigur għall-futur; |
| --- | --- |

9.

jemmen fil-bżonn li jiġu promossi proġetti prinċipali konkreti għall-iżvilupp u t-turija tal-għarfien espert marittimu tal-UE, pereżempju l-iżvilupp ta’ “Port Ewropew Nadif” jew “Bastiment Ewropew Nadif”. Permezz ta’ proġetti prinċipali bħal dawn jistgħu jiġu identifikati approċċi tekniċi b’konformità mal-għanijiet ġenerali ta’ politika, li jistgħu jintużaw sabiex jogħlew l-istandards legali u jiġu integrati fil-livell Ewropew u nazzjonali u b’hekk l-ekonomija tas-setturi marittimi Ewropej issir iktar kompetittiva (pereżempju, fil-qasam tal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija, tat-tnaqqis tal-emissjonijiet, tal-propulsjoni alternattiva tal-bastimenti jew tas-sigurtà tal-bastimenti). Proġetti prinċipali bħal dawn jistgħu jitwettqu biss fil-perjodu fit-tul jekk jiġi stabbilit qafas finanzjarju sigur għall-futur;

II.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

| 10. | jilqa’ l-inizjattiva li jinħoloq netwerk integrat aktar għall-għarfien Ewropew tal-baħar. Meta jitqiesu l-livell milħuq mill-ICT u l-kooperazzjoni dejjem akbar bejn il-komunitajiet xjentifiċi tal-pajjizi differenti, l-istruttura frammentata attwali tidher kemm anakronista kif ukoll estremament ineffiċjenti mil-lat ta’ spejjeż; |
| --- | --- |

10.

jilqa’ l-inizjattiva li jinħoloq netwerk integrat aktar għall-għarfien Ewropew tal-baħar. Meta jitqiesu l-livell milħuq mill-ICT u l-kooperazzjoni dejjem akbar bejn il-komunitajiet xjentifiċi tal-pajjizi differenti, l-istruttura frammentata attwali tidher kemm anakronista kif ukoll estremament ineffiċjenti mil-lat ta’ spejjeż;

| 11. | jiġbed l-attenzjoni għall-bżonn li jkompli jiġi allokat il-finanzjament għall-politika marittima integrata wara l-2014 sabiex din tiġi sostnuta u biex tkun effettiva, dan soġġett għad-diskussjoni tal-qafas finanzjarju multiannwali wara l-2013. Il-fond tal-kosta diskuss mill-Kumitat tar-Reġjuni u l-Parlament Ewropew jista’ jservi bħala eżempju f’dan ir-rigward; |
| --- | --- |

11.

jiġbed l-attenzjoni għall-bżonn li jkompli jiġi allokat il-finanzjament għall-politika marittima integrata wara l-2014 sabiex din tiġi sostnuta u biex tkun effettiva, dan soġġett għad-diskussjoni tal-qafas finanzjarju multiannwali wara l-2013. Il-fond tal-kosta diskuss mill-Kumitat tar-Reġjuni u l-Parlament Ewropew jista’ jservi bħala eżempju f’dan ir-rigward;

| 12. | jilmenta li l-awtoritajiet lokali u reġjonali ma jingħatawx aktar attenzjoni, anke jekk il-Komunikazzjoni tittratta b’mod wiesa’ l-kwistjonijiet li jiffurmaw parti mill-kompetenzi tagħhom u li ta’ spiss huma responsabbli mill-finanzjament u/jew mill-implimentazzjoni tagħhom. Il-ġbir tad-data jista’ jkun ir-responsabbiltà tal-Istati Membri imma fil-verità ta’ spiss isir fil-livell lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

12.

jilmenta li l-awtoritajiet lokali u reġjonali ma jingħatawx aktar attenzjoni, anke jekk il-Komunikazzjoni tittratta b’mod wiesa’ l-kwistjonijiet li jiffurmaw parti mill-kompetenzi tagħhom u li ta’ spiss huma responsabbli mill-finanzjament u/jew mill-implimentazzjoni tagħhom. Il-ġbir tad-data jista’ jkun ir-responsabbiltà tal-Istati Membri imma fil-verità ta’ spiss isir fil-livell lokali u reġjonali;

| 13. | jitlob li jiġu kkonsultati l-awtoritajiet lokali u reġjonali meta jiġu żviluppati u implimentati azzjonijiet bil-għan li jinkiseb l-objettiv li titjieb il-kwalità tat-teħid ta’ deċiżjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha. Il-KtR diġà talab li l-governanza f’dan il-qasam issir fl-ispirtu tal-governanza f’diversi livelli u b’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, u jitlob ukoll għal aktar involviment u kooperazzjoni mal-pajjiżi li mhumiex membri tal-UE fil-kwistjonijiet relatati mal-għarfien tal-baħar. Diġà ġiet rikonoxxuta l-importanza li titjieb il-koordinazzjoni ma’ dawn l-imsieħba f’aspetti oħra tal-politika marittima, u barra minn hekk il-benefiċċji ta’ aktar azzjonijiet komuni f’dan il-qasam huma pjuttost ovvji; |
| --- | --- |

13.

jitlob li jiġu kkonsultati l-awtoritajiet lokali u reġjonali meta jiġu żviluppati u implimentati azzjonijiet bil-għan li jinkiseb l-objettiv li titjieb il-kwalità tat-teħid ta’ deċiżjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha. Il-KtR diġà talab li l-governanza f’dan il-qasam issir fl-ispirtu tal-governanza f’diversi livelli u b’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, u jitlob ukoll għal aktar involviment u kooperazzjoni mal-pajjiżi li mhumiex membri tal-UE fil-kwistjonijiet relatati mal-għarfien tal-baħar. Diġà ġiet rikonoxxuta l-importanza li titjieb il-koordinazzjoni ma’ dawn l-imsieħba f’aspetti oħra tal-politika marittima, u barra minn hekk il-benefiċċji ta’ aktar azzjonijiet komuni f’dan il-qasam huma pjuttost ovvji;

| 14. | jirrakkomanda li, meta jitqiesu l-miżuri adatti għall-promozzjoni tas-sistemi ta’ informazzjoni kostali fis-segwitu għar-Rakkomandazzjoni dwar il-Ġestjoni Integrata taż-Żoni Kostali, il-Kummissjoni tfittex l-aħjar prattika minn fost ir-reġjuni tal-Ewropa. Xi wħud minnhom, bħall-Brittany, Schleswig-Holstein u Zuid-Holland, fost oħrajn, jinsabu fuq quddiem f’dan il-qasam, u ħafna mill-prattiki tagħhom jistgħu jiġu adattati għal reġjuni oħrajn ukoll; |
| --- | --- |

14.

jirrakkomanda li, meta jitqiesu l-miżuri adatti għall-promozzjoni tas-sistemi ta’ informazzjoni kostali fis-segwitu għar-Rakkomandazzjoni dwar il-Ġestjoni Integrata taż-Żoni Kostali, il-Kummissjoni tfittex l-aħjar prattika minn fost ir-reġjuni tal-Ewropa. Xi wħud minnhom, bħall-Brittany, Schleswig-Holstein u Zuid-Holland, fost oħrajn, jinsabu fuq quddiem f’dan il-qasam, u ħafna mill-prattiki tagħhom jistgħu jiġu adattati għal reġjuni oħrajn ukoll;

| 15. | jilqa’ l-idea li jiġi adottat bħala referenza l-baċir tal-baħar għas-sistemi ta’ osservazzjoni tal-baħar u biex jiġu identifikati nuqqasijiet importanti. Fil-fatt, hija vallapena li tiġi studjata l-idea li tingħata aktar responsabbiltà lill-Konvenzjonijiet Reġjonali tal-Baħar u lill-Kunsilli Reġjonali Konsultattivi għas-sajd, inklużi poteri potenzjali ta’ koordinazzjoni. Fi kwalunkwe każ, madankollu, iridu jiġu żgurati l-interoperabbiltà tad-data u l-osservazzjoni ta’ standards ta’ kwalità għolja; |
| --- | --- |

15.

jilqa’ l-idea li jiġi adottat bħala referenza l-baċir tal-baħar għas-sistemi ta’ osservazzjoni tal-baħar u biex jiġu identifikati nuqqasijiet importanti. Fil-fatt, hija vallapena li tiġi studjata l-idea li tingħata aktar responsabbiltà lill-Konvenzjonijiet Reġjonali tal-Baħar u lill-Kunsilli Reġjonali Konsultattivi għas-sajd, inklużi poteri potenzjali ta’ koordinazzjoni. Fi kwalunkwe każ, madankollu, iridu jiġu żgurati l-interoperabbiltà tad-data u l-osservazzjoni ta’ standards ta’ kwalità għolja;

| 16. | jipproponi li l-Kummissjoni tappoġġja l-iżvilupp ta’ indikaturi ta’ data reġjonali, li jistgħu jservu sabiex jitfissru aħjar il-prijoritajiet tal-istrateġiji marittimi reġjonali, peress li r-reġjuni huma fost dawk li l-aktar jiġbru u jużaw id-data; |
| --- | --- |

16.

jipproponi li l-Kummissjoni tappoġġja l-iżvilupp ta’ indikaturi ta’ data reġjonali, li jistgħu jservu sabiex jitfissru aħjar il-prijoritajiet tal-istrateġiji marittimi reġjonali, peress li r-reġjuni huma fost dawk li l-aktar jiġbru u jużaw id-data;

| 17. | jinnota li huwa iktar probabbli li jinkisbu riżultati aħjar jekk jiġi adottat approċċ iktar olistiku fost aspetti oħra permezz ta’ aktar enfasi fuq ir-rwol potenzjali tal-entitajiet privati fl-iżvilupp ta’ PMI. Mingħajr ma titwarrab id-dimensjoni soċjali tal-Unjoni Ewropea, huwa importanti wkoll li l-partijiet interessati kollha jiġu involuti f’kull pass tal-proċess. Barra minn hekk, il-partijiet interessati kollha mhux biss għandhom jiġu mistiedna jaqsmu l-ispiża tal-ġbir u l-protezzjoni tad-data iżda wkoll jikkontribwixxu l-ideat u l-prattiki t-tajba sabiex jibbenefikaw minn dan u b’hekk jistimulaw it-tkabbir ekonomiku u l-ħolqien tal-impjiegi fiż-żona Ewropea; |
| --- | --- |

17.

jinnota li huwa iktar probabbli li jinkisbu riżultati aħjar jekk jiġi adottat approċċ iktar olistiku fost aspetti oħra permezz ta’ aktar enfasi fuq ir-rwol potenzjali tal-entitajiet privati fl-iżvilupp ta’ PMI. Mingħajr ma titwarrab id-dimensjoni soċjali tal-Unjoni Ewropea, huwa importanti wkoll li l-partijiet interessati kollha jiġu involuti f’kull pass tal-proċess. Barra minn hekk, il-partijiet interessati kollha mhux biss għandhom jiġu mistiedna jaqsmu l-ispiża tal-ġbir u l-protezzjoni tad-data iżda wkoll jikkontribwixxu l-ideat u l-prattiki t-tajba sabiex jibbenefikaw minn dan u b’hekk jistimulaw it-tkabbir ekonomiku u l-ħolqien tal-impjiegi fiż-żona Ewropea;

| 18. | jirrikonoxxi li t-titjib fl-għarfien tal-baħar huwa kruċjali mhux biss biex il-proċessi li jseħħu fl-ibħra tagħna jiġu mifhuma aħjar, iżda wkoll biex jissaħħu ż-żewġ għodod l-oħra tal-PMI, jiġifieri l-ippjanar spazjali aħjar u s-sorveljanza marittima integrata; |
| --- | --- |

18.

jirrikonoxxi li t-titjib fl-għarfien tal-baħar huwa kruċjali mhux biss biex il-proċessi li jseħħu fl-ibħra tagħna jiġu mifhuma aħjar, iżda wkoll biex jissaħħu ż-żewġ għodod l-oħra tal-PMI, jiġifieri l-ippjanar spazjali aħjar u s-sorveljanza marittima integrata;

| 19. | jinnota li l-Komunikazzjoni attwali tikkonċentra fuq il-ġbir u l-assemblaġġ tad-data, li jiffurmaw l-ewwel żewġ passi fil-proċess tal-iffurmar tal-għarfien. Fl-istess ħin, dawn huma stadji li fihom l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma estremament attivi; |
| --- | --- |

19.

jinnota li l-Komunikazzjoni attwali tikkonċentra fuq il-ġbir u l-assemblaġġ tad-data, li jiffurmaw l-ewwel żewġ passi fil-proċess tal-iffurmar tal-għarfien. Fl-istess ħin, dawn huma stadji li fihom l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma estremament attivi;

| 20. | jikkondividi l-fehma li l-inizjattiva inkwistjoni hija bbażata fuq il-ħtiġiet ta’ diversi Direttivi li essenzjalment għandhom l-għan li joħolqu aktar programmi kkoordinati ta’ monitoraġġ tal-ibħra marini, jissemplifikaw l-iskambju ta’ informazzjoni bejn l-awtoritajiet pubbliċi, joħorġu d-data pubblika kif ukoll jistabbilixxu ċertu standards komuni; |
| --- | --- |

20.

jikkondividi l-fehma li l-inizjattiva inkwistjoni hija bbażata fuq il-ħtiġiet ta’ diversi Direttivi li essenzjalment għandhom l-għan li joħolqu aktar programmi kkoordinati ta’ monitoraġġ tal-ibħra marini, jissemplifikaw l-iskambju ta’ informazzjoni bejn l-awtoritajiet pubbliċi, joħorġu d-data pubblika kif ukoll jistabbilixxu ċertu standards komuni;

| 21. | jenfasizza li l-Komunikazzjoni ssemmi b’mod speċifiku l-importanza tad-data kostali u l-fatt li ħafna awtoritajiet reġjonali żviluppaw sistemi ta’ informazzjoni kostali. Jidher ovvju li biex jiġu massimizzati l-benefiċċji ta’ dawn l-azzjonijiet, jeħtieġ li jinkiseb ċertu livell ta’ interoperabbiltà. Għal dak il-għan, il-Kummissjoni għandha tfittex modi kif jitjiebu l-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni fil-livell reġjonali; |
| --- | --- |

21.

jenfasizza li l-Komunikazzjoni ssemmi b’mod speċifiku l-importanza tad-data kostali u l-fatt li ħafna awtoritajiet reġjonali żviluppaw sistemi ta’ informazzjoni kostali. Jidher ovvju li biex jiġu massimizzati l-benefiċċji ta’ dawn l-azzjonijiet, jeħtieġ li jinkiseb ċertu livell ta’ interoperabbiltà. Għal dak il-għan, il-Kummissjoni għandha tfittex modi kif jitjiebu l-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni fil-livell reġjonali;

| 22. | jirrikonoxxi wkoll l-importanza tal-kunċett li d-data għandha tinżamm kemm jista’ jkun qrib tas-sorsi. Filwaqt li l-proposta ċertament hija sensibbli, għandu jiġi assigurat li ma tpoġġix piż addizzjonali fuq l-awtoritajiet lokali u reġjonali. F’dan ir-rigward, il-fehma tal-Kummissjoni, li anke l-partijiet interessati rilevanti kollha għandhom jikkontribwixxu b’mod adegwat għas-salvagwardja tad-data anke wara li ma jibqalhomx valur soċjali u kummerċjali, jistħoqqilha aktar attenzjoni; |
| --- | --- |

22.

jirrikonoxxi wkoll l-importanza tal-kunċett li d-data għandha tinżamm kemm jista’ jkun qrib tas-sorsi. Filwaqt li l-proposta ċertament hija sensibbli, għandu jiġi assigurat li ma tpoġġix piż addizzjonali fuq l-awtoritajiet lokali u reġjonali. F’dan ir-rigward, il-fehma tal-Kummissjoni, li anke l-partijiet interessati rilevanti kollha għandhom jikkontribwixxu b’mod adegwat għas-salvagwardja tad-data anke wara li ma jibqalhomx valur soċjali u kummerċjali, jistħoqqilha aktar attenzjoni;

| 23. | jinnota li l-Komunikazzjoni ssegwi tliet objettivi prinċipali:






  — | li jitnaqqsu l-ispejjeż operattivi u d-dewmien għall-utenti tad-data tal-baħar; |
| --- | --- | --- |

23.

jinnota li l-Komunikazzjoni ssegwi tliet objettivi prinċipali:

—

li jitnaqqsu l-ispejjeż operattivi u d-dewmien għall-utenti tad-data tal-baħar;

| — | li tiżdied il-kompetizzjoni u l-innovazzjoni fost l-utenti u l-utenti mill-ġdid (re-users) tad-data tal-baħar; |
| --- | --- |

—

li tiżdied il-kompetizzjoni u l-innovazzjoni fost l-utenti u l-utenti mill-ġdid (re-users) tad-data tal-baħar;

| — | li titnaqqas l-inċertezza fl-għarfien tal-baħar |
| --- | --- |

—

li titnaqqas l-inċertezza fl-għarfien tal-baħar

Il-ksib ta’ dawn l-objettivi u t-tranżizzjoni mill-approċċ ferm frammentat t’issa għal netwerk integrat jistgħu jwasslu biex jiġu ffrankat EUR 300 miljun fis-sena, li l-parti l-kbira minnhom jistgħu jibbenefikaw l-awtoritajiet lokali u reġjonali;

| 24. | jirrakkomanda li l-objettivi msemmija hawn fuq jintlaħqu b’aktar żvilupp u titjib tal-istrumenti eżistenti tal-UE, bħall-inizjattiva ta’ Monitoraġġ Globali għall-Ambjent u s-Sigurtà (GMES) u s-sistema “ur-EMODnet” (Netwerk Ewropea tal-Osservazzjoni u d-Data tal-Baħar). Barra minn hekk, jirrakkomanda bis-sħiħ li l-Kummissjoni għandha tesplora modi kif id-data minn programmi appoġġati mill-UE dwar l-iżvilupp reġjonali u r-riċerka tal-baħar tibda tkun iktar disponibbli għall-użu mill-ġdid, u b’mod partikolari biex b’hekk ikun żgurat li r-regoli ta’ aċċess għad-data tas-sajd jiġu implimentati bi sħiħ mill-Istati Membri u jkun assigurat li d-data miġbura tilħaq l-istandards komuni u tagħti l-possibbiltà għal diversi użi; |
| --- | --- |

24.

jirrakkomanda li l-objettivi msemmija hawn fuq jintlaħqu b’aktar żvilupp u titjib tal-istrumenti eżistenti tal-UE, bħall-inizjattiva ta’ Monitoraġġ Globali għall-Ambjent u s-Sigurtà (GMES) u s-sistema “ur-EMODnet” (Netwerk Ewropea tal-Osservazzjoni u d-Data tal-Baħar). Barra minn hekk, jirrakkomanda bis-sħiħ li l-Kummissjoni għandha tesplora modi kif id-data minn programmi appoġġati mill-UE dwar l-iżvilupp reġjonali u r-riċerka tal-baħar tibda tkun iktar disponibbli għall-użu mill-ġdid, u b’mod partikolari biex b’hekk ikun żgurat li r-regoli ta’ aċċess għad-data tas-sajd jiġu implimentati bi sħiħ mill-Istati Membri u jkun assigurat li d-data miġbura tilħaq l-istandards komuni u tagħti l-possibbiltà għal diversi użi;

| 25. | jaqbel mal-intenzjoni tal-Kummissjoni li tkompli timxi lejn it-tlestija ta’ dak li ssejjaħ “arkitettura tad-dejta(sic.) tal-baħar operazzjonali” Sabiex jintlaħaq dan il-għan, huwa tal-fehma li l-Kummissjoni għandha tinvolvi l-partijiet interessati kollha u tħeġġeġ il-komunikazzjoni bejn iċ-ċentri tad-data nazzjonali, kif ukoll twaqqaf segretarjat biex jiġġestixxi s-sistema ur-EMODnet; |
| --- | --- |

25.

jaqbel mal-intenzjoni tal-Kummissjoni li tkompli timxi lejn it-tlestija ta’ dak li ssejjaħ “arkitettura tad-dejta(sic.) tal-baħar operazzjonali” Sabiex jintlaħaq dan il-għan, huwa tal-fehma li l-Kummissjoni għandha tinvolvi l-partijiet interessati kollha u tħeġġeġ il-komunikazzjoni bejn iċ-ċentri tad-data nazzjonali, kif ukoll twaqqaf segretarjat biex jiġġestixxi s-sistema ur-EMODnet;

| 26. | jissuġġerixxi li l-komunità marittima tħeġġeġ lill-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija biex fil-futur qarib jistabbilixxi Komunità tal-Għarfien u l-Innovazzjoni dwar il-ħarsien u l-użu sostenibbli tar-riżorsi marittimi. Komunità bħal din tkun tista’ tkopri firxa wiesgħa ta’ attivitajiet xjentifiċi, teknoloġiċi, ekonomiċi u edukattivi fl-oqsma tar-riżorsi bijoloġiċi u minerali kif ukoll l-enerġija, b’kunsiderazzjoni tal-kwistjonijiet tal-ħarsien tal-ambjent. |
| --- | --- |

26.

jissuġġerixxi li l-komunità marittima tħeġġeġ lill-Istitut Ewropew tal-Innovazzjoni u t-Teknoloġija biex fil-futur qarib jistabbilixxi Komunità tal-Għarfien u l-Innovazzjoni dwar il-ħarsien u l-użu sostenibbli tar-riżorsi marittimi. Komunità bħal din tkun tista’ tkopri firxa wiesgħa ta’ attivitajiet xjentifiċi, teknoloġiċi, ekonomiċi u edukattivi fl-oqsma tar-riżorsi bijoloġiċi u minerali kif ukoll l-enerġija, b’kunsiderazzjoni tal-kwistjonijiet tal-ħarsien tal-ambjent.

III.   RAKKOMANDAZZJONIJIET GĦALL-EMENDI

Emenda 1

Artikolu 4

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Il-Programm jista’ jipprovdi assistenza finanzjarja għall-azzjonijiet skont l-għanijiet stabbiliti fl-Artikoli 2 u 3, bħal:






  (a) | studji u programmi kooperattivi; |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Il-Programm jista’ jipprovdi assistenza finanzjarja għall-azzjonijiet skont l-għanijiet stabbiliti fl-Artikoli 2 u 3, bħal:

(a)

studji u programmi kooperattivi;

| (b) | informazzjoni pubblika u l-qsim tal-aqwa prassi, tqajjim ta’ kuxjenza u attivitajiet ta’ komunikazzjoni u disseminazzjoni assoċjati, inklużi avvenimenti u kampanji ta’ pubbliċità, u l-iżvilupp u l-manutenzjoni tal-websajts; |
| --- | --- |

(b)

informazzjoni pubblika u l-qsim tal-aqwa prassi, tqajjim ta’ kuxjenza u attivitajiet ta’ komunikazzjoni u disseminazzjoni assoċjati, inklużi avvenimenti u kampanji ta’ pubbliċità, u l-iżvilupp u l-manutenzjoni tal-websajts;

| (c) | konferenzi, seminars, workshops, u fora tal-partijiet interessati; |
| --- | --- |

(c)

konferenzi, seminars, workshops, u fora tal-partijiet interessati;

| (d) | il-ġbir, il-monitoraġġ, il-viżwalizzazzjoni u l-iżgurar tal-aċċess pubbliku għal ammont sinifikanti ta’ data, l-aqwa prassi u database fuq proġetti reġjonali ffinanzjati mill-Unjoni, inkluż, fejn xieraq, permezz ta’ segretarjat għal wieħed jew aktar minn dawn l-għanijiet; |
| --- | --- |

(d)

il-ġbir, il-monitoraġġ, il-viżwalizzazzjoni u l-iżgurar tal-aċċess pubbliku għal ammont sinifikanti ta’ data, l-aqwa prassi u database fuq proġetti reġjonali ffinanzjati mill-Unjoni, inkluż, fejn xieraq, permezz ta’ segretarjat għal wieħed jew aktar minn dawn l-għanijiet;

| (e) | azzjonijiet relatati ma’ għodod trasversali, inklużi proġetti b’test. |
| --- | --- |

(e)

azzjonijiet relatati ma’ għodod trasversali, inklużi proġetti b’test.

Il-Programm jipprovdi assistenza finanzjarja għall-azzjonijiet skont l-għanijiet stabbiliti fl-Artikoli 2 u 3, bħal :

| (a) | studji u programmi kooperattivi; |
| --- | --- |

(a)

studji u programmi kooperattivi;

| (b) | informazzjoni pubblika u l-qsim tal-aqwa prassi, tqajjim ta’ kuxjenza u attivitajiet ta’ komunikazzjoni u disseminazzjoni assoċjati, inklużi avvenimenti u kampanji ta’ pubbliċità, u l-iżvilupp u l-manutenzjoni tal-websajts; |
| --- | --- |

(b)

informazzjoni pubblika u l-qsim tal-aqwa prassi, tqajjim ta’ kuxjenza u attivitajiet ta’ komunikazzjoni u disseminazzjoni assoċjati, inklużi avvenimenti u kampanji ta’ pubbliċità, u l-iżvilupp u l-manutenzjoni tal-websajts;

| (c) | konferenzi, seminars, workshops, u fora tal-partijiet interessati; |
| --- | --- |

(c)

konferenzi, seminars, workshops, u fora tal-partijiet interessati;

| (d) | il-ġbir, il-monitoraġġ, il-viżwalizzazzjoni u l-iżgurar tal-aċċess pubbliku għal ammont sinifikanti ta’ data, l-aqwa prassi u database fuq proġetti reġjonali ffinanzjati mill-Unjoni, inkluż, fejn xieraq, permezz ta’ segretarjat għal wieħed jew aktar minn dawn l-għanijiet; |
| --- | --- |

(d)

il-ġbir, il-monitoraġġ, il-viżwalizzazzjoni u l-iżgurar tal-aċċess pubbliku għal ammont sinifikanti ta’ data, l-aqwa prassi u database fuq proġetti reġjonali ffinanzjati mill-Unjoni, inkluż, fejn xieraq, permezz ta’ segretarjat għal wieħed jew aktar minn dawn l-għanijiet;

| (e) | azzjonijiet relatati ma’ għodod trasversali, inklużi proġetti b’test. |
| --- | --- |

(e)

azzjonijiet relatati ma’ għodod trasversali, inklużi proġetti b’test.

Raġuni

Sabiex jinkisbu l-għanijiet imniżżla fil-proposta, għandu jkun hemm fondi disponibbli u għalhekk l-użu ta’ “għandu” flok “jista’” jagħmel l-allokazzjoni tal-fondi obbligatorju. L-inklużjoni ta’ “iżda mhux limitati għal” tippermetti li jiġu ffinanzjati azzjonijiet oħrajn li mhumiex inklużi fit-test.

Emenda 2

Artikolu 6

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Mill-Programm jistgħu jibbenifikaw pajjiżi terzi, partijiet interessati fil-pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet jew korpi internazzjonali li jsegwu wieħed jew aktar mill-għanijiet ġenerali u speċifiċi stabbiliti fl-Artikoli 2 u 3. | Mill-Programm jibbenifikaw pajjiżi terzi, partijiet interessati fil-pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet jew korpi internazzjonali li jsegwu wieħed jew aktar mill-għanijiet ġenerali u speċifiċi stabbiliti fl-Artikoli 2 u 3. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Mill-Programm jistgħu jibbenifikaw pajjiżi terzi, partijiet interessati fil-pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet jew korpi internazzjonali li jsegwu wieħed jew aktar mill-għanijiet ġenerali u speċifiċi stabbiliti fl-Artikoli 2 u 3.

Mill-Programm jibbenifikaw pajjiżi terzi, partijiet interessati fil-pajjiżi terzi u organizzazzjonijiet jew korpi internazzjonali li jsegwu wieħed jew aktar mill-għanijiet ġenerali u speċifiċi stabbiliti fl-Artikoli 2 u 3.

Raġuni

Il-KtR jemmen li huwa essenzjali li jiġu involuti l-imsieħba internazzjonali.

Emenda 3

Artikolu 7

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Il-Kummissjoni għandha timplimenta l-Programm skont ir-Regolament Finanzjarju. | Il-Kummissjoni għandha timplimenta l-Programm skont ir-Regolament Finanzjarju. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Il-Kummissjoni għandha timplimenta l-Programm skont ir-Regolament Finanzjarju.

Il-Kummissjoni għandha timplimenta l-Programm skont ir-Regolament Finanzjarju.

Raġuni

Din l-emenda ma tapplikax għall-verżjoni Maltija.

Emenda 4

Artikolu 10

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Il-benefiċjarju tal-assistenza teknika għandu jissottometti lill-Kummissjoni rapporti tekniċi u finanzjarji dwar il-progress tal-ħidma ffinanzjata mill-Programm. Għandu jiġi sottomess rapport finali fi żmien tliet xhur mit-tlestija ta’ kull proġett | Il-benefiċjarju tal-assistenza teknika għandu jissottometti lill-Kummissjoni rapporti tekniċi u finanzjarji dwar il-progress tal-ħidma ffinanzjata mill-Programm. Għandu jiġi sottomess rapport finali fi żmien xhur mit-tlestija ta’ kull proġett. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Il-benefiċjarju tal-assistenza teknika għandu jissottometti lill-Kummissjoni rapporti tekniċi u finanzjarji dwar il-progress tal-ħidma ffinanzjata mill-Programm. Għandu jiġi sottomess rapport finali fi żmien tliet xhur mit-tlestija ta’ kull proġett

Il-benefiċjarju tal-assistenza teknika għandu jissottometti lill-Kummissjoni rapporti tekniċi u finanzjarji dwar il-progress tal-ħidma ffinanzjata mill-Programm. Għandu jiġi sottomess rapport finali fi żmien xhur mit-tlestija ta’ kull proġett.

Raġuni

Għandu jkun hemm aktar żmien għat-tlestija tar-rapport.

Emenda 5

Artikolu 11

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Il-Kummissjoni għandha tiżgura li, meta jiġu implimentati l-azzjonijiet iffinanzjati taħt dan il-Programm, l-interessi finanzjarji tal-Unjoni jiġu protetti permezz ta’:






  (a) | l-applikazzjoni tal-miżuri preventivi kontra l-frodi, il-korruzzjoni u kwalunkwe attivitajiet illegali oħrajn, |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Il-Kummissjoni għandha tiżgura li, meta jiġu implimentati l-azzjonijiet iffinanzjati taħt dan il-Programm, l-interessi finanzjarji tal-Unjoni jiġu protetti permezz ta’:

(a)

l-applikazzjoni tal-miżuri preventivi kontra l-frodi, il-korruzzjoni u kwalunkwe attivitajiet illegali oħrajn,

| (b) | verifiki effettivi, |
| --- | --- |

(b)

verifiki effettivi,

| (c) | l-irkupru tal-ammonti li għadhom ma tħallsux u, |
| --- | --- |

(c)

l-irkupru tal-ammonti li għadhom ma tħallsux u,

| (d) | l-applikazzjoni ta’ pieni effettivi, proporzjonali u dissważivi, jekk jinstabu xi irregolaritajiet. |
| --- | --- |

(d)

l-applikazzjoni ta’ pieni effettivi, proporzjonali u dissważivi, jekk jinstabu xi irregolaritajiet.

2.   Għall-finijiet tal-paragrafu 1, il-Kummissjoni għandha taġixxi skont ir-Regolament (KE, Euratom) Nru 2988/95, ir-Regolament (Euratom, KE) Nru 2185/96 u r-Regolament (KE) Nru 1073/1999.

3.   Il-Kummissjoni għandha tnaqqas, tissospendi jew tirkupra l-ammont ta’ assistenza finanzjarja mogħtija għal azzjoni jekk hija ssib irregolaritajiet, inkluż nuqqas ta’ konformità mad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament jew id-deċiżjoni individwali jew il-kuntratt jew ftehim tal-għoti tal-assistenza finanzjarja inkwistjoni, jew jekk jidher li, mingħajr ma tkun tfittxet l-approvazzjoni tal-Kummissjoni, l-azzjoni kienet soġġetta għal bidla li tmur kontra n-natura jew il-kundizzjonijiet implimentattivi tagħha.

4.   Jekk il-limiti taż-żmien ma jkunux ġew osservati jew jekk parti biss mill-assistenza finanzjarja allokata tiġi ġustifikata mill-progress li jkun sar fl-implimentazzjoni ta’ azzjoni, il-Kummissjoni għandha titlob lill-benefiċjarju biex jissottometti l-osservazzjonijiet matul perjodu ta’ żmien speċifikat. Jekk il-benefiċjarju jonqos milli jagħti tweġiba sodisfaċenti, il-Kummissjoni tista’ tikkanċella l-assistenza finanzjarja li jifdal u titlob li jitħallsu lura s-somom diġà mħallsin.

5.   Kwalunkwe ħlas żejjed għandu jitħallas lura lill-Kummissjoni. L-imgħax għandu jiġi miżjud ma’ kwalunkwe somma li ma titħallasx lura fil-ħin skont il-kundizzjonijiet stabbiliti mir-Regolament Finanzjarju.

6.   Għall-finijiet ta’ dan l-Artikolu, “irregolarità” għandha tfisser kwalunkwe ksur ta’ dispożizzjoni tal-liġi tal-Unjoni, jew kwalunkwe ksur ta’ obbligu kuntrattwali li jirriżulta minn att jew ommissjoni minn operatur ekonomiku li għandu, jew sejjer ikollu, l-effett li jippreġudika l-baġit ġenerali tal-Unjoni jew il-baġits ġestiti mill-Unjoni permezz ta’ entrata ta’ infiq mhux ġustifikata.

Il-Kummissjoni għandha tiżgura li, meta jiġu implimentati l-azzjonijiet iffinanzjati taħt dan il-Programm, l-interessi finanzjarji tal-Unjoni jiġu protetti permezz ta’:

| (a) | l-applikazzjoni tal-miżuri preventivi kontra l-frodi, il-korruzzjoni u kwalunkwe attivitajiet illegali oħrajn, |
| --- | --- |

(a)

l-applikazzjoni tal-miżuri preventivi kontra l-frodi, il-korruzzjoni u kwalunkwe attivitajiet illegali oħrajn,

| (b) | verifiki effettivi, |
| --- | --- |

(b)

verifiki effettivi,

| (c) | l-irkupru tal-ammonti li għadhom ma tħallsux u, |
| --- | --- |

(c)

l-irkupru tal-ammonti li għadhom ma tħallsux u,

| (d) | l-applikazzjoni ta’ pieni effettivi, proporzjonali u dissważivi, jekk jinstabu xi irregolaritajiet. |
| --- | --- |

(d)

l-applikazzjoni ta’ pieni effettivi, proporzjonali u dissważivi, jekk jinstabu xi irregolaritajiet.

2.   Għall-finijiet tal-paragrafu 1, il-Kummissjoni għandha taġixxi skont ir-Regolament (KE, Euratom) Nru 2988/95, ir-Regolament (Euratom, KE) Nru 2185/96 u r-Regolament (KE) Nru 1073/1999.

.   Il-Kummissjoni għandha tnaqqas, tissospendi jew tirkupra l-ammont ta’ assistenza finanzjarja mogħtija għal azzjoni jekk hija ssib irregolaritajiet, inkluż nuqqas ta’ konformità mad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament jew id-deċiżjoni individwali jew il-kuntratt jew ftehim tal-għoti tal-assistenza finanzjarja inkwistjoni, jew jekk jidher li, mingħajr ma tkun tfittxet l-approvazzjoni tal-Kummissjoni, l-azzjoni kienet soġġetta għal bidla li tmur kontra n-natura jew il-kundizzjonijiet implimentattivi tagħha.

.   Jekk il-limiti taż-żmien ma jkunux ġew osservati jew jekk parti biss mill-assistenza finanzjarja allokata tiġi ġustifikata mill-progress li jkun sar fl-implimentazzjoni ta’ azzjoni, il-Kummissjoni għandha titlob lill-benefiċjarju biex jissottometti l-osservazzjonijiet matul perjodu ta’ żmien speċifikat. Jekk il-benefiċjarju jonqos milli jagħti tweġiba sodisfaċenti, il-Kummissjoni tista’ tikkanċella l-assistenza finanzjarja li jifdal u titlob li jitħallsu lura s-somom diġà mħallsin.

.   Kwalunkwe ħlas żejjed għandu jitħallas lura lill-Kummissjoni. L-imgħax għandu jiġi miżjud ma’ kwalunkwe li ma lura fil-ħin skont il-kundizzjonijiet stabbiliti mir-Regolament Finanzjarju.

Raġuni

Id-definizzjoni ta’ “irregolarità” għandha tkun fil-bidu tal-Artikolu.

Brussell, 27 ta’ Jannar 2011.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Mercedes BRESSO

---

| 2.4.2011 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 104/53 |
| --- | --- | --- | --- |

2.4.2011

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 104/53

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Iż-żona ferrovjarja unika Ewropea”

2011/C 104/12

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jappoġġja l-approċċ tal-Kummissjoni Ewropea fir-rigward tal-ftuħ tas-swieq ferrovjarji, waqt li jenfasizza li l-objettiv mhuwiex il-kompetizzjoni sfrenata iżda kompetizzjoni orjentata lejn aktar produttività u servizz aħjar lill-klijenti tas-settur ferrovjarju. Madankollu, il-kompetizzjoni hija mezz u mhux l-għan aħħari, u għandha ssir b’kondizzjonijiet ugwali bejn l-operaturi ferrovjarji; |
| --- | --- |

—

jappoġġja l-approċċ tal-Kummissjoni Ewropea fir-rigward tal-ftuħ tas-swieq ferrovjarji, waqt li jenfasizza li l-objettiv mhuwiex il-kompetizzjoni sfrenata iżda kompetizzjoni orjentata lejn aktar produttività u servizz aħjar lill-klijenti tas-settur ferrovjarju. Madankollu, il-kompetizzjoni hija mezz u mhux l-għan aħħari, u għandha ssir b’kondizzjonijiet ugwali bejn l-operaturi ferrovjarji;

| — | jappoġġja l-iżvilupp ta’ netwerks speċjalizzati (veloċità għolja, trasport tal-merkanzija) iżda jinsisti fuq l-objettivi tal-koeżjoni Ewropea u l-bżonn li jiġi evitat li tinħoloq Ewropa b’veloċitajiet differenti; |
| --- | --- |

—

jappoġġja l-iżvilupp ta’ netwerks speċjalizzati (veloċità għolja, trasport tal-merkanzija) iżda jinsisti fuq l-objettivi tal-koeżjoni Ewropea u l-bżonn li jiġi evitat li tinħoloq Ewropa b’veloċitajiet differenti;

| — | jikkunsidra li l-proposta futura ta’ qafas komuni ta’ finanzjament għandha tiġi definita b’mod aktar preċiż, b’mod partikulari fir-rigward tad-differenzi relatati ma' “fond uniku” li l-Kumitat tar-Reġjuni jirrifjuta. It-triq tan-nofs tkun li fir-regolamenti l-ġodda tal-Fondi Strutturali jiddaħħal mekkaniżmu ta’ allokazzjoni tal-fondi għat-trasport sostenibbli li jagħti preferenza lill-finanzjament tas-sezzjonijiet ta’ proġetti prijoritarji tat-TEN-T kif ukoll lill-pjanijiet ta’ azzjoni dwar il-mobbiltà urbana; |
| --- | --- |

—

jikkunsidra li l-proposta futura ta’ qafas komuni ta’ finanzjament għandha tiġi definita b’mod aktar preċiż, b’mod partikulari fir-rigward tad-differenzi relatati ma' “fond uniku” li l-Kumitat tar-Reġjuni jirrifjuta. It-triq tan-nofs tkun li fir-regolamenti l-ġodda tal-Fondi Strutturali jiddaħħal mekkaniżmu ta’ allokazzjoni tal-fondi għat-trasport sostenibbli li jagħti preferenza lill-finanzjament tas-sezzjonijiet ta’ proġetti prijoritarji tat-TEN-T kif ukoll lill-pjanijiet ta’ azzjoni dwar il-mobbiltà urbana;

| — | japprezza r-rabta stabbilita mill-Kummissjoni bejn imposti aġġustati tal-istorbju ferrovjarju u l-adozzjoni tal-Eurovignette dwar l-internalizzazzjoni tal-ispejjeż esterni tat-trasport bit-triq tat-trakkijiet; |
| --- | --- |

—

japprezza r-rabta stabbilita mill-Kummissjoni bejn imposti aġġustati tal-istorbju ferrovjarju u l-adozzjoni tal-Eurovignette dwar l-internalizzazzjoni tal-ispejjeż esterni tat-trasport bit-triq tat-trakkijiet;

| — | fir-rigward tal-finanzjament tal-infrastruttura. jiddispjaċih li l-Istati Membri mhumiex obbligati jikkonsultaw l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma u jiżviluppaw/meta jiżviluppaw l-istrateġija nazzjonali tal-infrastruttura ferrovjarja; |
| --- | --- |

—

fir-rigward tal-finanzjament tal-infrastruttura. jiddispjaċih li l-Istati Membri mhumiex obbligati jikkonsultaw l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma u jiżviluppaw/meta jiżviluppaw l-istrateġija nazzjonali tal-infrastruttura ferrovjarja;

| — | jiddispjaċih li l-Kummissjoni ma tieħu l-ebda impenn leġislattiv vinkolanti fir-rigward tas-separazzjoni kompluta bejn il-maniġers tal-infrastruttura u l-impriżi ferrovjarji. |
| --- | --- |

—

jiddispjaċih li l-Kummissjoni ma tieħu l-ebda impenn leġislattiv vinkolanti fir-rigward tas-separazzjoni kompluta bejn il-maniġers tal-infrastruttura u l-impriżi ferrovjarji.

| Relatur | : | Is-Sur Michel Delebarre (FR/PSE), Sindku ta’ Dunkirk |
| --- | --- | --- |
| Dokumenti ta’ referenza | : | Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-iżvilupp ta’ Żona Unika Ferrovjarja Ewropea
  COM(2010) 474 finali
  Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tistabbilixxi żona ferrovjarja unika Ewropea
  COM(2010) 475 finali |

Relatur

:

Is-Sur Michel Delebarre (FR/PSE), Sindku ta’ Dunkirk

Dokumenti ta’ referenza

:

Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-iżvilupp ta’ Żona Unika Ferrovjarja Ewropea

COM(2010) 474 finali

Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tistabbilixxi żona ferrovjarja unika Ewropea

COM(2010) 475 finali

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Komunikazzjoni dwar żona ferrovjarja unika Ewropea

| 1. | jappoġġja l-approċċ tal-Kummissjoni Ewropea fir-rigward tal-ftuħ tas-swieq ferrovjarji, waqt li jenfasizza li l-objettiv mhuwiex il-kompetizzjoni sfrenata iżda kompetizzjoni orjentata lejn aktar produttività u servizz aħjar lill-klijenti tas-settur ferrovjarju. Madankollu, il-kompetizzjoni hija mezz u mhux l-għan aħħari, u għandha ssir b’kondizzjonijiet ugwali bejn l-operaturi ferrovjarji; |
| --- | --- |

1.

jappoġġja l-approċċ tal-Kummissjoni Ewropea fir-rigward tal-ftuħ tas-swieq ferrovjarji, waqt li jenfasizza li l-objettiv mhuwiex il-kompetizzjoni sfrenata iżda kompetizzjoni orjentata lejn aktar produttività u servizz aħjar lill-klijenti tas-settur ferrovjarju. Madankollu, il-kompetizzjoni hija mezz u mhux l-għan aħħari, u għandha ssir b’kondizzjonijiet ugwali bejn l-operaturi ferrovjarji;

| 2. | jerġa’ jafferma l-appoġġ tiegħu għal tisħiħ tal-interoperabbiltà u tas-sigurtà tas-sistemi ferrovjarji tal-Unjoni Ewropea u għat-tneħħija ta’ kwalunkwe ostaklu legali u/jew relatat mal-infrastruttura li jfixkel it-trasport bil-ferrovija bejn l-Istati Membri. Dawn għandhom jingħataw attenzjoni prijoritarja mill-politiki Komunitarji tat-trasport bil-ferrovija sabiex jiġi żviluppat trasport transnazzjonali bejn l-Istati Membri u tiġi mgħejuna l-kisba effettiva ta’ suq uniku. Ir-rwol tal-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea għandu jiġi adattat għat-twettiq ta’ dawn il-prijoritajiet. Barra minn hekk, ikun jaqbel li l-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea tingħata setgħat ta’ arbitraġġ u eventwalment ta’ sostituzzjoni tal-awtoritajiet nazzjonali tal-Istati Membri għas-sigurtà f’każ ta’ tilwim fil-qasam taċ-ċertifikazzjoni; |
| --- | --- |

2.

jerġa’ jafferma l-appoġġ tiegħu għal tisħiħ tal-interoperabbiltà u tas-sigurtà tas-sistemi ferrovjarji tal-Unjoni Ewropea u għat-tneħħija ta’ kwalunkwe ostaklu legali u/jew relatat mal-infrastruttura li jfixkel it-trasport bil-ferrovija bejn l-Istati Membri. Dawn għandhom jingħataw attenzjoni prijoritarja mill-politiki Komunitarji tat-trasport bil-ferrovija sabiex jiġi żviluppat trasport transnazzjonali bejn l-Istati Membri u tiġi mgħejuna l-kisba effettiva ta’ suq uniku. Ir-rwol tal-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea għandu jiġi adattat għat-twettiq ta’ dawn il-prijoritajiet. Barra minn hekk, ikun jaqbel li l-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea tingħata setgħat ta’ arbitraġġ u eventwalment ta’ sostituzzjoni tal-awtoritajiet nazzjonali tal-Istati Membri għas-sigurtà f’każ ta’ tilwim fil-qasam taċ-ċertifikazzjoni;

| 3. | huwa favur l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas u l-internalizzazzjoni tal-ispejjeż tal-mezzi kollha tat-trasport sabiex jinħoloq spazju veru fejn il-kondizzjonijiet tal-kompetizzjoni jkunu ugwali għal kulħadd (“level playing field”); |
| --- | --- |

3.

huwa favur l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas u l-internalizzazzjoni tal-ispejjeż tal-mezzi kollha tat-trasport sabiex jinħoloq spazju veru fejn il-kondizzjonijiet tal-kompetizzjoni jkunu ugwali għal kulħadd (“level playing field”);

| 4. | jappoġġja l-iżvilupp ta’ netwerks speċjalizzati (veloċità għolja, trasport tal-merkanzija) iżda jinsisti fuq l-objettivi tal-koeżjoni Ewropea u l-bżonn li jiġi evitat li tinħoloq Ewropa b’veloċitajiet differenti. L-istituzzjonijiet Komunitarji għalhekk għandhom jiżguraw li l-kurituri għat-trasport tal-merkanzija f’reġjuni li huma periferali meta mqabbla maż-żoni ċentrali Ewropej mhux qed ikunu marġinalizzati iżda msaħħin, biex b’hekk tinħoloq sitwazzjoni fejn il-kondizzjonijiet tal-kompetizzjoni jkunu ugwali għal kulħadd, kif ukoll koeżjoni tas-suq uniku ġenwina u effettiva; |
| --- | --- |

4.

jappoġġja l-iżvilupp ta’ netwerks speċjalizzati (veloċità għolja, trasport tal-merkanzija) iżda jinsisti fuq l-objettivi tal-koeżjoni Ewropea u l-bżonn li jiġi evitat li tinħoloq Ewropa b’veloċitajiet differenti. L-istituzzjonijiet Komunitarji għalhekk għandhom jiżguraw li l-kurituri għat-trasport tal-merkanzija f’reġjuni li huma periferali meta mqabbla maż-żoni ċentrali Ewropej mhux qed ikunu marġinalizzati iżda msaħħin, biex b’hekk tinħoloq sitwazzjoni fejn il-kondizzjonijiet tal-kompetizzjoni jkunu ugwali għal kulħadd, kif ukoll koeżjoni tas-suq uniku ġenwina u effettiva;

| 5. | jappoġġja l-mobilizzazzjoni tar-riżorsi adatti għall-iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja; |
| --- | --- |

5.

jappoġġja l-mobilizzazzjoni tar-riżorsi adatti għall-iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja;

| 6. | jikkunsidra li l-proposta futura ta’ qafas komuni ta’ finanzjament għandha tiġi definita b’mod aktar preċiż, b’mod partikulari fir-rigward tad-differenzi relatati ma' “fond uniku” li l-Kumitat tar-Reġjuni jirrifjuta. Fil-fatt, il-Kumitat jopponi l-ħolqien ta’ fond uniku li, partikularment minħabba r-riżorsi allokati fi ħdan il-politika ta’ koeżjoni, jinkludi l-istrumenti finanzjarji Ewropej kollha li jappoġġjaw l-infrastrutturi tat-trasport. It-“trasferiment” ta’ fondi jista’ jirriżulta f’telf nett ta’ riżorsi allokati għall-politika tat-trasport, iżda fuq kollox tista’ titfa’ f’dubju l-integrazzjoni tal-proġetti tat-trasport fl-istrateġiji tal-iżvilupp li jitħejjew fuq bażi territorjali. It-triq tan-nofs tkun li fir-regolamenti l-ġodda tal-Fondi Strutturali jiddaħħal mekkaniżmu ta’ allokazzjoni tal-fondi għat-trasport sostenibbli li jagħti preferenza lill-finanzjament tas-sezzjonijiet ta’ proġetti prijoritarji tat-TEN-T kif ukoll lill-pjani ta’ azzjoni dwar il-mobbiltà urbana; |
| --- | --- |

6.

jikkunsidra li l-proposta futura ta’ qafas komuni ta’ finanzjament għandha tiġi definita b’mod aktar preċiż, b’mod partikulari fir-rigward tad-differenzi relatati ma' “fond uniku” li l-Kumitat tar-Reġjuni jirrifjuta. Fil-fatt, il-Kumitat jopponi l-ħolqien ta’ fond uniku li, partikularment minħabba r-riżorsi allokati fi ħdan il-politika ta’ koeżjoni, jinkludi l-istrumenti finanzjarji Ewropej kollha li jappoġġjaw l-infrastrutturi tat-trasport. It-“trasferiment” ta’ fondi jista’ jirriżulta f’telf nett ta’ riżorsi allokati għall-politika tat-trasport, iżda fuq kollox tista’ titfa’ f’dubju l-integrazzjoni tal-proġetti tat-trasport fl-istrateġiji tal-iżvilupp li jitħejjew fuq bażi territorjali. It-triq tan-nofs tkun li fir-regolamenti l-ġodda tal-Fondi Strutturali jiddaħħal mekkaniżmu ta’ allokazzjoni tal-fondi għat-trasport sostenibbli li jagħti preferenza lill-finanzjament tas-sezzjonijiet ta’ proġetti prijoritarji tat-TEN-T kif ukoll lill-pjani ta’ azzjoni dwar il-mobbiltà urbana;

Proposta ta’ riformulazzjoni tal-ewwel Pakkett Ferrovjarju – Sfidi reġjonali

| 7. | fir-rigward tal-esklużjoni mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-leġislazzjoni (Artikolu 2), jindika li l-Kummissjoni żżomm l-esklużjoni tal-impriżi ferrovjarji li jħaddmu biss servizzi urbani, suburbani jew reġjonali (Artikolu 2), u li din l-esklużjoni tikkonforma mar-regolament attwali dwar l-obbligi tas-servizz pubbliku għat-trasport tal-passiġġieri; |
| --- | --- |

7.

fir-rigward tal-esklużjoni mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-leġislazzjoni (Artikolu 2), jindika li l-Kummissjoni żżomm l-esklużjoni tal-impriżi ferrovjarji li jħaddmu biss servizzi urbani, suburbani jew reġjonali (Artikolu 2), u li din l-esklużjoni tikkonforma mar-regolament attwali dwar l-obbligi tas-servizz pubbliku għat-trasport tal-passiġġieri;

| 8. | jirrikonoxxi li l-ferroviji reġjonali jagħtu kontribut konsiderevoli għall-iżvilupp lokali u reġjonali, sabiex ir-reġjuni Ewropej isiru aktar attraenti, jissaħħaħ it-trasport sostenibbli tal-merkanzija, jitħeġġeġ turiżmu li jirrispetta aktar l-ambjent, u jinħolqu opportunitajiet ġodda ta’ impjieg; |
| --- | --- |

8.

jirrikonoxxi li l-ferroviji reġjonali jagħtu kontribut konsiderevoli għall-iżvilupp lokali u reġjonali, sabiex ir-reġjuni Ewropej isiru aktar attraenti, jissaħħaħ it-trasport sostenibbli tal-merkanzija, jitħeġġeġ turiżmu li jirrispetta aktar l-ambjent, u jinħolqu opportunitajiet ġodda ta’ impjieg;

| 9. | fir-rigward tas-servizzi ferrovjarji (Artikolu 13, Anness III), jilqa’ l-fatt li l-użu tat-tagħmir għall-provvista elettrika għall-kurrent tat-trazzjoni kif ukoll il-faċilitajiet għall-għoti tal-fjuwil mill-ġdid jiġu integrati fil-pakkett minimu tal-aċċess sabiex jiġi żgurat aċċess mingħajr diskriminazzjoni għal dawn is-servizzi essenzjali, Huwa importanti li l-maniġer tal-infrastruttura jiggarantixxi provvista tal-elettriku suffiċjenti għat-traffiku u jħeġġeġ l-użu ta’ sorsi tal-enerġiji tat-trazzjoni b’impatt ambjentali baxx; |
| --- | --- |

9.

fir-rigward tas-servizzi ferrovjarji (Artikolu 13, Anness III), jilqa’ l-fatt li l-użu tat-tagħmir għall-provvista elettrika għall-kurrent tat-trazzjoni kif ukoll il-faċilitajiet għall-għoti tal-fjuwil mill-ġdid jiġu integrati fil-pakkett minimu tal-aċċess sabiex jiġi żgurat aċċess mingħajr diskriminazzjoni għal dawn is-servizzi essenzjali, Huwa importanti li l-maniġer tal-infrastruttura jiggarantixxi provvista tal-elettriku suffiċjenti għat-traffiku u jħeġġeġ l-użu ta’ sorsi tal-enerġiji tat-trazzjoni b’impatt ambjentali baxx;

| 10. | japprezza s-separazzjoni obbligatorja bejn l-operatur tat-trasport dominanti u l-operatur tal-faċilitajiet tas-servizzi elenkati fl-Anness III. Din is-separazzjoni tippermetti għall-aħjar żvilupp tas-swieq ferrovjarji lokali kif ukoll internazzjonali; |
| --- | --- |

10.

japprezza s-separazzjoni obbligatorja bejn l-operatur tat-trasport dominanti u l-operatur tal-faċilitajiet tas-servizzi elenkati fl-Anness III. Din is-separazzjoni tippermetti għall-aħjar żvilupp tas-swieq ferrovjarji lokali kif ukoll internazzjonali;

| 11. | jilqa’ l-inklużjoni tal-faċilitajiet tal-port li huma marbuta mal-attivitajiet ferrovjarji fil-faċilitajiet tas-servizzi li l-aċċess għalihom għandu jkun aktar trasparenti u miftuħ; |
| --- | --- |

11.

jilqa’ l-inklużjoni tal-faċilitajiet tal-port li huma marbuta mal-attivitajiet ferrovjarji fil-faċilitajiet tas-servizzi li l-aċċess għalihom għandu jkun aktar trasparenti u miftuħ;

| 12. | huwa favur definizzjoni aktar preċiża ta’ alternattivi vijabbli li jippermettu lill-operaturi ta’ faċilitajiet tas-servizz li jirrifjutaw l-aċċess jekk jeżisti servizz simili “fuq l-istess rotta b’kundizzjonijiet ekonomikament aċċettabbli”; |
| --- | --- |

12.

huwa favur definizzjoni aktar preċiża ta’ alternattivi vijabbli li jippermettu lill-operaturi ta’ faċilitajiet tas-servizz li jirrifjutaw l-aċċess jekk jeżisti servizz simili “fuq l-istess rotta b’kundizzjonijiet ekonomikament aċċettabbli”;

| 13. | iqis li l-korp regolatorju jrid ikun kapaċi jiddeċiedi fir-rigward tal-allokazzjoni tal-kapaċità għas-servizzi ferrovjarji; |
| --- | --- |

13.

iqis li l-korp regolatorju jrid ikun kapaċi jiddeċiedi fir-rigward tal-allokazzjoni tal-kapaċità għas-servizzi ferrovjarji;

| 14. | jitlob li fl-Artikolu 47(5) tiżdied dispożizzjoni li, fil-prinċipju, tpoġġi t-traffiku bejn il-portijiet tal-baħar u l-intern tal-pajjiż fl-istess livell tas-servizzi tat-trasport transkonfinali tal-merkanzija; |
| --- | --- |

14.

jitlob li fl-Artikolu 47(5) tiżdied dispożizzjoni li, fil-prinċipju, tpoġġi t-traffiku bejn il-portijiet tal-baħar u l-intern tal-pajjiż fl-istess livell tas-servizzi tat-trasport transkonfinali tal-merkanzija;

| 15. | jikkunsidra li faċilità tas-servizz għandha tibbenefika mill-prinċipju “use it or lose it” (obbligu li ssir sejħa għall-offerti biex il-faċilità tintuża b’mod ġdid) sa minn meta jiġi ppjanat li ma jkunux ser jibqgħu joperaw. Barra minn hekk, il-faċilitajiet tekniċi u tal-manutenzjoni l-ġodda li jkunu ġew żviluppati għal rolling stock speċifiku m’għandhomx jiġu riservati għal ħames snin għal utent partikolari; |
| --- | --- |

15.

jikkunsidra li faċilità tas-servizz għandha tibbenefika mill-prinċipju “use it or lose it” (obbligu li ssir sejħa għall-offerti biex il-faċilità tintuża b’mod ġdid) sa minn meta jiġi ppjanat li ma jkunux ser jibqgħu joperaw. Barra minn hekk, il-faċilitajiet tekniċi u tal-manutenzjoni l-ġodda li jkunu ġew żviluppati għal rolling stock speċifiku m’għandhomx jiġu riservati għal ħames snin għal utent partikolari;

| 16. | fir-rigward tal-istorbju li jagħmlu l-ferroviji tal-merkanzija (Artikolu 31(5) u Anness VIII), jinnota li l-istorbju jirrappreżenta “l-ħolqa dgħajfa tal-katina” ambjentali tat-trasport ferrovjarju. Dan iqajjem numru kbir ta’ lmenti min-naħa taċ-ċittadini li jgħixu viċin il-linji tal-ferrovija; |
| --- | --- |

16.

fir-rigward tal-istorbju li jagħmlu l-ferroviji tal-merkanzija (Artikolu 31(5) u Anness VIII), jinnota li l-istorbju jirrappreżenta “l-ħolqa dgħajfa tal-katina” ambjentali tat-trasport ferrovjarju. Dan iqajjem numru kbir ta’ lmenti min-naħa taċ-ċittadini li jgħixu viċin il-linji tal-ferrovija;

| 17. | jikkonferma li vaguni attrezzati bi blokok ta’ brejkijiet “silenzjużi” huma l-miżura l-aktar miżura effiċjenti għal kontra l-istorbju mill-ferroviji. Madankollu, il-finanzjament u d-definizzjoni teknika ta’ dan it-tagħmir joħolqu l-problemi; |
| --- | --- |

17.

jikkonferma li vaguni attrezzati bi blokok ta’ brejkijiet “silenzjużi” huma l-miżura l-aktar miżura effiċjenti għal kontra l-istorbju mill-ferroviji. Madankollu, il-finanzjament u d-definizzjoni teknika ta’ dan it-tagħmir joħolqu l-problemi;

| 18. | japprezza fil-prinċipju r-rabta stabbilita mill-Kummissjoni bejn imposti aġġustati tal-istorbju ferrovjarju u l-adozzjoni tal-Eurovignette dwar l-internalizzazzjoni tal-ispejjeż esterni tat-trasport bit-triq tat-trakkijiet. però jinnota li skont l-abbozz attwali, il-ħlas għall-ispejjeż esterni tal-istorbju huwa obbligatorju għat-trasport ferrovjarju u fakultattiv għat-trasport bit-triq, u dan jista’ jwassal għal distorsjonijiet tal-kompetizzjoni; |
| --- | --- |

18.

japprezza fil-prinċipju r-rabta stabbilita mill-Kummissjoni bejn imposti aġġustati tal-istorbju ferrovjarju u l-adozzjoni tal-Eurovignette dwar l-internalizzazzjoni tal-ispejjeż esterni tat-trasport bit-triq tat-trakkijiet. però jinnota li skont l-abbozz attwali, il-ħlas għall-ispejjeż esterni tal-istorbju huwa obbligatorju għat-trasport ferrovjarju u fakultattiv għat-trasport bit-triq, u dan jista’ jwassal għal distorsjonijiet tal-kompetizzjoni;

| 19. | jifraħ bil-proposta tal-Kummissjoni li timponi l-obbligu li jiġu applikati imposti bħala inċentiv biex jitnaqqas l-istorbju tal-ferroviji iżda jiddispjaċih li l-proposta tal-Kummissjoni ma tinkludix l-obbligu simili li jiġu applikati imposti bħala inċentiv biex jitnaqqas l-istorbju għat-trasport tal-merkanzija fit-toroq; barra minn hekk, huwa tal-fehma li għandu jiġi żgurat li l-vetturi li ma jiġġenerawx ħafna storbju ma jkunux soġġetti b’mod permanenti għal proċedura amministrattiva kumplessa. Ladarba l-objettiv tat-tnaqqis tal-istorbju jkun intlaħaq u ma jkun hemm l-ebda benefiċċju publiku li titkompla s-sistema, kull sistema ta’ imposti kkalkolati fuq il-bażi tal-istorbju għandha tiġi adattata għal sitwazzjonijiet differenti jew saħansitra terġa’ titneħħa; |
| --- | --- |

19.

jifraħ bil-proposta tal-Kummissjoni li timponi l-obbligu li jiġu applikati imposti bħala inċentiv biex jitnaqqas l-istorbju tal-ferroviji iżda jiddispjaċih li l-proposta tal-Kummissjoni ma tinkludix l-obbligu simili li jiġu applikati imposti bħala inċentiv biex jitnaqqas l-istorbju għat-trasport tal-merkanzija fit-toroq; barra minn hekk, huwa tal-fehma li għandu jiġi żgurat li l-vetturi li ma jiġġenerawx ħafna storbju ma jkunux soġġetti b’mod permanenti għal proċedura amministrattiva kumplessa. Ladarba l-objettiv tat-tnaqqis tal-istorbju jkun intlaħaq u ma jkun hemm l-ebda benefiċċju publiku li titkompla s-sistema, kull sistema ta’ imposti kkalkolati fuq il-bażi tal-istorbju għandha tiġi adattata għal sitwazzjonijiet differenti jew saħansitra terġa’ titneħħa;

| 20. | fir-rigward tal-finanzjament tal-infrastruttura (Artikolu 8, Artikolu 30, Anness VII), jiddispjaċih li l-Istati Membri mhumiex obbligati jikkonsultaw l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma u jiżviluppaw/meta jiżviluppaw l-istrateġija nazzjonali tal-infrastruttura ferrovjarja. Dawn l-awtoritajiet, barra minn hekk, jistgħu jiżviluppaw strateġija lokali tal-infrastruttura ferrovjarja fuq perijodu ta’ mill-inqas 5 snin; |
| --- | --- |

20.

fir-rigward tal-finanzjament tal-infrastruttura (Artikolu 8, Artikolu 30, Anness VII), jiddispjaċih li l-Istati Membri mhumiex obbligati jikkonsultaw l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma u jiżviluppaw/meta jiżviluppaw l-istrateġija nazzjonali tal-infrastruttura ferrovjarja. Dawn l-awtoritajiet, barra minn hekk, jistgħu jiżviluppaw strateġija lokali tal-infrastruttura ferrovjarja fuq perijodu ta’ mill-inqas 5 snin;

| 21. | jappoġġja l-adozzjoni ta’ kuntratti multiannwali obbligatorji bejn l-Istati u l-maniġers tal-infrastruttura għall-finanzjament tal-manutenzjoni u t-tiġdid tal-binarji. Madankollu, għandu jiġi żgurat li d-deċiżjonijiet dwar l-interess pubbliku marbut mal-infrastruttura u dwar il-karatteristiċi meħtieġa għal din l-infrastruttura jibqgħu f’idejn l-Istat Membru kkonċernat; |
| --- | --- |

21.

jappoġġja l-adozzjoni ta’ kuntratti multiannwali obbligatorji bejn l-Istati u l-maniġers tal-infrastruttura għall-finanzjament tal-manutenzjoni u t-tiġdid tal-binarji. Madankollu, għandu jiġi żgurat li d-deċiżjonijiet dwar l-interess pubbliku marbut mal-infrastruttura u dwar il-karatteristiċi meħtieġa għal din l-infrastruttura jibqgħu f’idejn l-Istat Membru kkonċernat;

| 22. | madankollu, jiddispjaċih li l-awtoritajiet lokali u reġjonali mhumiex involuti espliċitament fin-negozjati ta’ dawn il-ftehimiet, li ser ikollhom impatt qawwi fuq il-kondizzjonijiet tan-netwerks tagħhom tal-ferroviji; |
| --- | --- |

22.

madankollu, jiddispjaċih li l-awtoritajiet lokali u reġjonali mhumiex involuti espliċitament fin-negozjati ta’ dawn il-ftehimiet, li ser ikollhom impatt qawwi fuq il-kondizzjonijiet tan-netwerks tagħhom tal-ferroviji;

| 23. | fir-rigward tal-kandidati awtorizzati (Artikolu 3(12), Artikolu 44), jilqa’ l-fatt li dan il-kunċett twessa’. Il-korpi li m’għandhomx liċenzji ferrovjarji, bħax-shippers jew il-portijiet, isibuha aktar faċli biex jibbukkjaw ir-rotot tal-ferroviji. Dan għandu jippermetti wkoll l-iżvilupp tal-operaturi tat-trasport tal-merkanzija fuq distanzi qosra (shortliners); |
| --- | --- |

23.

fir-rigward tal-kandidati awtorizzati (Artikolu 3(12), Artikolu 44), jilqa’ l-fatt li dan il-kunċett twessa’. Il-korpi li m’għandhomx liċenzji ferrovjarji, bħax-shippers jew il-portijiet, isibuha aktar faċli biex jibbukkjaw ir-rotot tal-ferroviji. Dan għandu jippermetti wkoll l-iżvilupp tal-operaturi tat-trasport tal-merkanzija fuq distanzi qosra (shortliners);

Proposta ta’ riformulazzjoni tal-ewwel Pakkett Ferrovjarju – Sfidi politiċi oħrajn

| 24. | fir-rigward tal-ftuħ tas-swieq u r-regolamentazzjoni, b’mod ġenerali huwa favur il-miżuri li għandhom l-għan li jsaħħu l-kompetenzi tar-regolatur biex ikun jista’ jikkontrolla aħjar l-aċċess mingħajr diskriminazzjoni għas-suq tal-ferroviji u jipprovdi inċentivi biex l-operaturi tal-infrastruttura jagħtu servizzi effiċjenti. Hawnhekk għandha tinżamm ukoll il-possibbiltà li kellhom s’issa l-Istati Membri li jipprovdu inċentivi bħal dawn permezz ta’ miżuri regolatorji. Waqt li jiġu kkunsidrati l-isfidi dejjem aktar multinazzjonali tal-problemi ferrovjarji, għandha tiġi meqjusa l-introduzzjoni ta’ regolatur Ewropew, fid-dawl tal-prinċipju tas-sussidjarjetà u l-kompetenzi tar-regolaturi nazzjonali, għall-kwistjonijiet rilevanti ta’ diversi Stati Membri. Għall-ewwel, il-Kummissjoni tista’ twaqqaf kumitat Ewropew ta’ regolaturi ferrovjarji bil-kompitu li, fl-istadju tal-appell, isolvu t-tilwim nazzjonali dwar ir-regolazzjoni tan-netwerks, u li jkollu strumenti legali biex jimponi l-implimentazzjoni tad-deċiżjonijiet tiegħu fuq l-Istati Membri. Il-Kumitat tar-Reġjuni huwa tal-fehma wkoll li l-Kummissjoni għandha taħdem b’mod aktar attiv biex tintroduċi terminoloġija komuni għall-ġestjoni, regoli komuni ta’ ħidma u sistema komuni għat-tmexxija tat-traffiku bil-għan li tittejjeb l-effiċjenza f’dan il-qasam; |
| --- | --- |

24.

fir-rigward tal-ftuħ tas-swieq u r-regolamentazzjoni, b’mod ġenerali huwa favur il-miżuri li għandhom l-għan li jsaħħu l-kompetenzi tar-regolatur biex ikun jista’ jikkontrolla aħjar l-aċċess mingħajr diskriminazzjoni għas-suq tal-ferroviji u jipprovdi inċentivi biex l-operaturi tal-infrastruttura jagħtu servizzi effiċjenti. Hawnhekk għandha tinżamm ukoll il-possibbiltà li kellhom s’issa l-Istati Membri li jipprovdu inċentivi bħal dawn permezz ta’ miżuri regolatorji. Waqt li jiġu kkunsidrati l-isfidi dejjem aktar multinazzjonali tal-problemi ferrovjarji, għandha tiġi meqjusa l-introduzzjoni ta’ regolatur Ewropew, fid-dawl tal-prinċipju tas-sussidjarjetà u l-kompetenzi tar-regolaturi nazzjonali, għall-kwistjonijiet rilevanti ta’ diversi Stati Membri. Għall-ewwel, il-Kummissjoni tista’ twaqqaf kumitat Ewropew ta’ regolaturi ferrovjarji bil-kompitu li, fl-istadju tal-appell, isolvu t-tilwim nazzjonali dwar ir-regolazzjoni tan-netwerks, u li jkollu strumenti legali biex jimponi l-implimentazzjoni tad-deċiżjonijiet tiegħu fuq l-Istati Membri. Il-Kumitat tar-Reġjuni huwa tal-fehma wkoll li l-Kummissjoni għandha taħdem b’mod aktar attiv biex tintroduċi terminoloġija komuni għall-ġestjoni, regoli komuni ta’ ħidma u sistema komuni għat-tmexxija tat-traffiku bil-għan li tittejjeb l-effiċjenza f’dan il-qasam;

| 25. | jiddispjaċih li l-Kummissjoni ma tieħu l-ebda impenn leġislattiv vinkolanti fir-rigward tas-separazzjoni kompluta bejn il-maniġers tal-infrastruttura u l-impriżi ferrovjarji. Fil-fatt, din is-separazzjoni tippermetti li l-aċċess mingħajr diskriminazzjoni għall-infrastruttura jiġi garantit aħjar waqt li jiġu evitati l-kunflitti ta’ interess bejn il-maniġer ta’ monopolju naturali u wieħed mill-utenti tiegħu. Għandu jkun hemm linji gwida li jistabbilixxu b’mod ċar ir-responsabbiltajiet f’dak li jirrigwarda l-aċċess għan-netwerk u għall-pjattaformi, it-terminuses u infrastrutturi oħra; |
| --- | --- |

25.

jiddispjaċih li l-Kummissjoni ma tieħu l-ebda impenn leġislattiv vinkolanti fir-rigward tas-separazzjoni kompluta bejn il-maniġers tal-infrastruttura u l-impriżi ferrovjarji. Fil-fatt, din is-separazzjoni tippermetti li l-aċċess mingħajr diskriminazzjoni għall-infrastruttura jiġi garantit aħjar waqt li jiġu evitati l-kunflitti ta’ interess bejn il-maniġer ta’ monopolju naturali u wieħed mill-utenti tiegħu. Għandu jkun hemm linji gwida li jistabbilixxu b’mod ċar ir-responsabbiltajiet f’dak li jirrigwarda l-aċċess għan-netwerk u għall-pjattaformi, it-terminuses u infrastrutturi oħra;

| 26. | jenfasizza l-fatt li s-separazzjoni sħiħa bejn min imexxi l-infrastrutturi u l-intrapriżi ferrovjarji ma tista’ fl-ebda każ titfa’ f’dubju l-prinċipju mniżżel fl-Artikolu 345 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea li jgħid li “(I)t-Trattati għandhom ikunu bla ebda preġudizzju għas-sistema ta’ proprjetà fl-Istati Membri.”; |
| --- | --- |

26.

jenfasizza l-fatt li s-separazzjoni sħiħa bejn min imexxi l-infrastrutturi u l-intrapriżi ferrovjarji ma tista’ fl-ebda każ titfa’ f’dubju l-prinċipju mniżżel fl-Artikolu 345 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea li jgħid li “(I)t-Trattati għandhom ikunu bla ebda preġudizzju għas-sistema ta’ proprjetà fl-Istati Membri.”;

| 27. | fir-rigward tat-trasparenza u l-ipprezzar, jilqa’ t-tisħiħ tas-separazzjoni tal-kontijiet bejn l-attivitajiet tat-trasport tal-merkanzija u tal-passiġġieri u bejn l-attivitajiet ta’ ġestjoni tal-infrastruttura u s-servizzi tat-trasport (Artikolu 6); |
| --- | --- |

27.

fir-rigward tat-trasparenza u l-ipprezzar, jilqa’ t-tisħiħ tas-separazzjoni tal-kontijiet bejn l-attivitajiet tat-trasport tal-merkanzija u tal-passiġġieri u bejn l-attivitajiet ta’ ġestjoni tal-infrastruttura u s-servizzi tat-trasport (Artikolu 6);

| 28. | jinnota li fl-Unjoni Ewropea għadhom ma ġewx implimentati tajjeb l-iskemi ta’ prestazzjoni u s-sistemi ta’ titjib tal-prestjazzjoni (minkejja li diġà huma obbligatorji) biex tiġi determinata r-responsabbiltà għad-dewmien ta’ ferrovija; |
| --- | --- |

28.

jinnota li fl-Unjoni Ewropea għadhom ma ġewx implimentati tajjeb l-iskemi ta’ prestazzjoni u s-sistemi ta’ titjib tal-prestjazzjoni (minkejja li diġà huma obbligatorji) biex tiġi determinata r-responsabbiltà għad-dewmien ta’ ferrovija;

| 29. | madankollu, għadu mhux ċert dwar il-livell ta’ dettalji adatti fir-rigward tar-raġunijiet għad-dewmien imniżżla fl-Anness VIII. Jissuġġerixxi li l-ewwel nett titwaqqf sistema obbligatorja ta’ skemi ta’ titjib tal-prestazzjoni adattati għall-bżonnijiet u għar-riżorsi ta’ kull maniġer tal-infrastruttura; |
| --- | --- |

29.

madankollu, għadu mhux ċert dwar il-livell ta’ dettalji adatti fir-rigward tar-raġunijiet għad-dewmien imniżżla fl-Anness VIII. Jissuġġerixxi li l-ewwel nett titwaqqf sistema obbligatorja ta’ skemi ta’ titjib tal-prestazzjoni adattati għall-bżonnijiet u għar-riżorsi ta’ kull maniġer tal-infrastruttura;

| 30. | jilqa’ ż-żidiet li saru għad-dikjarazzjoni dwar in-netwerk, partikularment fir-rigward tas-servizzi ferrovjarji (Artikolu 27, 56(2)); |
| --- | --- |

30.

jilqa’ ż-żidiet li saru għad-dikjarazzjoni dwar in-netwerk, partikularment fir-rigward tas-servizzi ferrovjarji (Artikolu 27, 56(2));

| 31. | fir-rigward tal-atti delegati, jinnota li l-Kummissjoni Ewropea tipproponi li jingħatawlha poteri konsiderevoli, waqt li jitqies li l-maġġorparti tal-annessi tal-proposta tagħha jistgħu jiġu emendati b’atti delegati (Artikolu 60). Dawn l-annessi jinkludu madankollu elementi “essenzjali” tal-qafas regolatorju ferrovjarju. |
| --- | --- |

31.

fir-rigward tal-atti delegati, jinnota li l-Kummissjoni Ewropea tipproponi li jingħatawlha poteri konsiderevoli, waqt li jitqies li l-maġġorparti tal-annessi tal-proposta tagħha jistgħu jiġu emendati b’atti delegati (Artikolu 60). Dawn l-annessi jinkludu madankollu elementi “essenzjali” tal-qafas regolatorju ferrovjarju.

II.   RAKKOMANDAZZJONIJIET SABIEX JITRESSQU EMENDI

Emenda 1

Artikolu 6 (3)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| L-Istati Membri għandhom jiżguraw li kontijiet separati ta’ profit u telf u l-karti tal-bilanċi jinżammu u jiġu ppubblikati, min-naħa l-waħda għall-kummerċ relatat mal-forniment ta’ servizzi tat-trasport tal-merkanzija bil-ferrovija u min-naħa l-oħra, għal attivitajiet relatati mal-forniment ta’ servizzi tat-trasport tal-passiġġieri. Fondi pubbliċi mħallsa għal attivitajiet relatati mal-forniment tas-servizzi tat-trasport bħal dħul minn servizz pubbliku għandhom jintwerew separatament għal kull kuntratt ta’ servizz pubbliku fil-kontijiet rilevanti u ma għandhomx jiġu trasferiti għal attivitajiet relatati mal-forniment ta’ servizzi tat-trasport oħra jew xi kummerċ ieħor. | L-Istati Membri għandhom jiżguraw li kontijiet separati ta’ profit u telf u l-karti tal-bilanċi jinżammu u jiġu ppubblikati, min-naħa l-waħda għall-kummerċ relatat mal-forniment ta’ servizzi tat-trasport tal-merkanzija bil-ferrovija u min-naħa l-oħra, għal attivitajiet relatati mal-forniment ta’ servizzi tat-trasport tal-passiġġieri. Fondi pubbliċi mħallsa għal attivitajiet relatati mal-forniment tas-servizzi tat-trasport bħal dħul minn servizz pubbliku għandhom jintwerew separatament għal kull kuntratt ta’ servizz pubbliku fil-kontijiet rilevanti u ma għandhomx jiġu trasferiti għal attivitajiet relatati mal-forniment ta’ servizzi tat-trasport oħra jew xi kummerċ ieħor. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li kontijiet separati ta’ profit u telf u l-karti tal-bilanċi jinżammu u jiġu ppubblikati, min-naħa l-waħda għall-kummerċ relatat mal-forniment ta’ servizzi tat-trasport tal-merkanzija bil-ferrovija u min-naħa l-oħra, għal attivitajiet relatati mal-forniment ta’ servizzi tat-trasport tal-passiġġieri. Fondi pubbliċi mħallsa għal attivitajiet relatati mal-forniment tas-servizzi tat-trasport bħal dħul minn servizz pubbliku għandhom jintwerew separatament għal kull kuntratt ta’ servizz pubbliku fil-kontijiet rilevanti u ma għandhomx jiġu trasferiti għal attivitajiet relatati mal-forniment ta’ servizzi tat-trasport oħra jew xi kummerċ ieħor.

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li kontijiet separati ta’ profit u telf u l-karti tal-bilanċi jinżammu u jiġu ppubblikati, min-naħa l-waħda għall-kummerċ relatat mal-forniment ta’ servizzi tat-trasport tal-merkanzija bil-ferrovija u min-naħa l-oħra, għal attivitajiet relatati mal-forniment ta’ servizzi tat-trasport tal-passiġġieri. Fondi pubbliċi mħallsa għal attivitajiet relatati mal-forniment tas-servizzi tat-trasport bħal dħul minn servizz pubbliku għandhom jintwerew separatament għal kull kuntratt ta’ servizz pubbliku fil-kontijiet rilevanti u ma għandhomx jiġu trasferiti għal attivitajiet relatati mal-forniment ta’ servizzi tat-trasport oħra jew xi kummerċ ieħor.

Raġuni

In cases where several public service contracts are managed by the same undertaking without the latter being divided into local subsidiaries specialised in operating a contract, there is currently no obligation to publish separate accounts. This situation could allow the undertaking to operate a not entirely “water-tight” system for managing the various public service contracts it has been awarded, which would undermine the effective monitoring of public funds.

Emenda 2

Artikolu 8 (1)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| L-Istati Membri għandhom jiżviluppaw l-infrastruttura ferrovjarja nazzjonali tagħhom billi jqisu, fejn meħtieġ, il-ħtiġijiet ġenerali tal-Unjoni. Għal dan l-iskop, huma għandhom jippubblikaw, mhux aktar tard minn sentejn wara d-dħul fis-seħħ ta’ din id-Direttiva, strateġija dwar l-iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja bil-ħsieb li jintlaħqu l-ħtiġijiet futuri ta’ mobbiltà abbażi ta’ finanzjament sod u sostenibbli tas-sistema ferrovjarja. L-istrateġija għandha tkopri perjodu ta’ mill-anqas ħames snin u trid tkun tista’ tiġġedded. | L-Istati Membri għandhom jiżviluppaw l-infrastruttura ferrovjarja nazzjonali tagħhom billi jqisu, fejn meħtieġ, il-ħtiġijiet ġenerali tal-Unjoni Għal dan l-iskop, huma għandhom jippubblikaw, mhux aktar tard minn sentejn wara d-dħul fis-seħħ ta’ din id-Direttiva , strateġija dwar l-iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja bil-ħsieb li jintlaħqu l-ħtiġijiet futuri ta’ mobbiltà abbażi ta’ finanzjament sod u sostenibbli tas-sistema ferrovjarja. L-istrateġija għandha tkopri perjodu ta’ mill-anqas ħames snin u trid tkun tista’ tiġġedded. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-Istati Membri għandhom jiżviluppaw l-infrastruttura ferrovjarja nazzjonali tagħhom billi jqisu, fejn meħtieġ, il-ħtiġijiet ġenerali tal-Unjoni. Għal dan l-iskop, huma għandhom jippubblikaw, mhux aktar tard minn sentejn wara d-dħul fis-seħħ ta’ din id-Direttiva, strateġija dwar l-iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja bil-ħsieb li jintlaħqu l-ħtiġijiet futuri ta’ mobbiltà abbażi ta’ finanzjament sod u sostenibbli tas-sistema ferrovjarja. L-istrateġija għandha tkopri perjodu ta’ mill-anqas ħames snin u trid tkun tista’ tiġġedded.

L-Istati Membri għandhom jiżviluppaw l-infrastruttura ferrovjarja nazzjonali tagħhom billi jqisu, fejn meħtieġ, il-ħtiġijiet ġenerali tal-Unjoni Għal dan l-iskop, huma għandhom jippubblikaw, mhux aktar tard minn sentejn wara d-dħul fis-seħħ ta’ din id-Direttiva , strateġija dwar l-iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja bil-ħsieb li jintlaħqu l-ħtiġijiet futuri ta’ mobbiltà abbażi ta’ finanzjament sod u sostenibbli tas-sistema ferrovjarja. L-istrateġija għandha tkopri perjodu ta’ mill-anqas ħames snin u trid tkun tista’ tiġġedded.

Raġuni

It should be mandatory for Member States to consult their local authorities about national rail infrastructure development strategies. These authorities could also draw up local rail infrastructure strategies covering a minimum five-year period.

Emenda 3

Artikolu 30 (3)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| L-Istati Membri għandhom jikkonsultaw mal-partijiet interessati mill-anqas xahar qabel ma l-ftehim jiġi ffirmat u għandhom jippubblikawh fi żmien xahar mill-konklużjoni tiegħu. | L-Istati Membri għandhom jikkonsultaw mal-partijiet interessati mill-anqas xahar qabel ma l-ftehim jiġi ffirmat u għandhom jippubblikawh fi żmien xahar mill-konklużjoni tiegħu. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

L-Istati Membri għandhom jikkonsultaw mal-partijiet interessati mill-anqas xahar qabel ma l-ftehim jiġi ffirmat u għandhom jippubblikawh fi żmien xahar mill-konklużjoni tiegħu.

L-Istati Membri għandhom jikkonsultaw mal-partijiet interessati mill-anqas xahar qabel ma l-ftehim jiġi ffirmat u għandhom jippubblikawh fi żmien xahar mill-konklużjoni tiegħu.

Raġuni

Local authorities should be explicitly involved in negotiating these multi-annual funding agreements, which will have a strong impact on their rail networks.

Emenda 4

Artikolu 31 (5)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Meta t-tqegħid tal-imposti għall-kost tal-effetti tal-istorbju jkun permess mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni għat-trasport bit-triq tal-merkanzija, l-imposti tal-infrastruttura għandhom ikunu emendati biex jitqies il-kost tal-effetti tal-istorbju kkawżati mit-tħaddim tal-ferrovija skont il-punt 2 tal-Anness VII. | . L |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Meta t-tqegħid tal-imposti għall-kost tal-effetti tal-istorbju jkun permess mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni għat-trasport bit-triq tal-merkanzija, l-imposti tal-infrastruttura għandhom ikunu emendati biex jitqies il-kost tal-effetti tal-istorbju kkawżati mit-tħaddim tal-ferrovija skont il-punt 2 tal-Anness VII.

. L

Raġuni

An addition should be made to the text of Article 31 to include the requirement that a noise-differentiated infrastructure charging system should take account not just of the external costs of noise effects, but also of the costs of retrofitting freight wagons and locomotives, which are particularly relevant to the incentive effect.

Emenda 5

Artikolu 47 (5)

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 5.   L-importanza tas-servizzi tal-merkanzija u b’mod partikolari tas-servizzi internazzjonali tat-trasport tal-merkanzija għandhom jitqiesu b’mod adegwat fid-determinazzjoni tal-kriterji ta’ prijorità. | 5.   L-importanza tas-servizzi tal-merkanzija u b’mod partikolari tas-servizzi internazzjonali tat-trasport tal-merkanzija għandhom jitqiesu b’mod adegwat fid-determinazzjoni tal-kriterji ta’ prijorità. |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

5.   L-importanza tas-servizzi tal-merkanzija u b’mod partikolari tas-servizzi internazzjonali tat-trasport tal-merkanzija għandhom jitqiesu b’mod adegwat fid-determinazzjoni tal-kriterji ta’ prijorità.

5.   L-importanza tas-servizzi tal-merkanzija u b’mod partikolari tas-servizzi internazzjonali tat-trasport tal-merkanzija għandhom jitqiesu b’mod adegwat fid-determinazzjoni tal-kriterji ta’ prijorità.

Raġuni

Transport of freight from seaports to their hinterland, and vice versa, place abnormal stress on certain sections of track. This could be addressed by considering them when determining priority criteria, with the aim of improving connections between seaports and their hinterland.

Emenda 6

Anness I

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Lista ta’ elementi tal-infrastruttura ferrovjarja

  L-infrastruttura ferrovjarja tikkonsisti fl-affarijiet segwenti, sakemm dawn jiffurmaw parti mil-linja permanenti, li tinkludi l-binarji ż-żgħar tal-ġenb, iżda teskludi l-linji li qegħdin fil postijiet fejn jissewwew il-magni tal-ferrovija, fl-imħażen jew fl-imħażen lokomottivi, u branki ta’ linji u binarji żgħar privati: | Żona terrana; |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Lista ta’ elementi tal-infrastruttura ferrovjarja

L-infrastruttura ferrovjarja tikkonsisti fl-affarijiet segwenti, sakemm dawn jiffurmaw parti mil-linja permanenti, li tinkludi l-binarji ż-żgħar tal-ġenb, iżda teskludi l-linji li qegħdin fil postijiet fejn jissewwew il-magni tal-ferrovija, fl-imħażen jew fl-imħażen lokomottivi, u branki ta’ linji u binarji żgħar privati:

Żona terrana;

| | Il-linja tal-ferrovija u l-istruttura nnifisha, b’mod partikolari, l-imbankamenti, it-taħfir fl-art, il-kanali u fossi tad-drenaġġ, il-kanali ta’ taħt il-ferrovija, il-ħitan li jgħattu dawn l istrutturi, l-impjant ta’ rampi fil-ġenb għall-protezzjoni eċċ.; pjattaformi għall-passiġġieri u għall-merkanzija; mogħdijiet erbgħa tal-mixi u mogħdijiet tal-mixi; il-ħitan li jservu għall-għeluq, sisien, ċnut; strippi ta’ protezzjoni min-nar; l-apparat li jintuża fil-postijiet ta’ sħana; fejn il-linji tal-ferroviji jaqsmu ma' xulxin, eċċ.; paraventi ta’ protezzjoni mill-borra; |
| --- | --- |

Il-linja tal-ferrovija u l-istruttura nnifisha, b’mod partikolari, l-imbankamenti, it-taħfir fl-art, il-kanali u fossi tad-drenaġġ, il-kanali ta’ taħt il-ferrovija, il-ħitan li jgħattu dawn l istrutturi, l-impjant ta’ rampi fil-ġenb għall-protezzjoni eċċ.; pjattaformi għall-passiġġieri u għall-merkanzija; mogħdijiet erbgħa tal-mixi u mogħdijiet tal-mixi; il-ħitan li jservu għall-għeluq, sisien, ċnut; strippi ta’ protezzjoni min-nar; l-apparat li jintuża fil-postijiet ta’ sħana; fejn il-linji tal-ferroviji jaqsmu ma' xulxin, eċċ.; paraventi ta’ protezzjoni mill-borra;

| | Strutturi tal-inġinerija: pontijiet, kanali li jaqsmu minn taħt il-ferroviji u mogħdijiet li jgħaddu minn fuq, mini, taħfir tal-art mgħotti u mogħdijiet oħra li jgħaddu minn taħt; ħitan li jservu għall-appoġġ, u strutturi għall-protezzjoni kontra l-valangi u l-ġebel li jaqa’ eċċ.; |
| --- | --- |

Strutturi tal-inġinerija: pontijiet, kanali li jaqsmu minn taħt il-ferroviji u mogħdijiet li jgħaddu minn fuq, mini, taħfir tal-art mgħotti u mogħdijiet oħra li jgħaddu minn taħt; ħitan li jservu għall-appoġġ, u strutturi għall-protezzjoni kontra l-valangi u l-ġebel li jaqa’ eċċ.;

| | Postijiet fejn il-linji tal-ferroviji jaqsmu ma' xulxin li jkunu fuq livell wieħed, li jinkludi l-apparat li jiżgura s-sikurezza fit-traffiku tat-triq; |
| --- | --- |

Postijiet fejn il-linji tal-ferroviji jaqsmu ma' xulxin li jkunu fuq livell wieħed, li jinkludi l-apparat li jiżgura s-sikurezza fit-traffiku tat-triq;

| | Is-soprastruttura, b’mod partikolari: linji, linji spirali u ta’ kontroll; travi ta’ taħt il-linji u dawk li jżommu l-istruttura lonġitudinali, strutturi żgħar għall-mogħdija permanenti, saborra li tinkludi ż-żrar u r-ramel; punti, postijiet fejn il-linji tal-ferroviji jaqsmu ma' xulxin, eċċ.; l-istrutturi li jiddirezzjonaw il-linji u li jittraversaw (barra minn dawk li huma riservati esklussivament għal-lokomottivi); |
| --- | --- |

Is-soprastruttura, b’mod partikolari: linji, linji spirali u ta’ kontroll; travi ta’ taħt il-linji u dawk li jżommu l-istruttura lonġitudinali, strutturi żgħar għall-mogħdija permanenti, saborra li tinkludi ż-żrar u r-ramel; punti, postijiet fejn il-linji tal-ferroviji jaqsmu ma' xulxin, eċċ.; l-istrutturi li jiddirezzjonaw il-linji u li jittraversaw (barra minn dawk li huma riservati esklussivament għal-lokomottivi);

| | Mezzi ta’ aċċess għall-passiġġieri u l-merkanzija, inkluż l-aċċess bit-triq; |
| --- | --- |

Mezzi ta’ aċċess għall-passiġġieri u l-merkanzija, inkluż l-aċċess bit-triq;

| | Stallazzjonijiet ta’ sigurtà, senjalar u telekomunikazzjoni fil-linji tal-ferrovija miftuħa, fl-istazzjonijiet u fil-wesgħa tal-ferroviji tal-merkanzija, inkluż l-impjant għall-ġenerazzjoni, t-trasformazzjoni u d-distribuzzjoni tal-kurrent tal-elettriku sabiex isiru s-senjalazzjonijiet u t-telekomunikazzjonijiet; bini għal dawn l-istallazzjonijiet u impjanti; brejkijiet fil-linji; |
| --- | --- |

Stallazzjonijiet ta’ sigurtà, senjalar u telekomunikazzjoni fil-linji tal-ferrovija miftuħa, fl-istazzjonijiet u fil-wesgħa tal-ferroviji tal-merkanzija, inkluż l-impjant għall-ġenerazzjoni, t-trasformazzjoni u d-distribuzzjoni tal-kurrent tal-elettriku sabiex isiru s-senjalazzjonijiet u t-telekomunikazzjonijiet; bini għal dawn l-istallazzjonijiet u impjanti; brejkijiet fil-linji;

| | Stallazzjonijiet tad-dwal għat-traffiku u s-sikurezza; |
| --- | --- |

Stallazzjonijiet tad-dwal għat-traffiku u s-sikurezza;

| | Impjant għat-trasformazzjoni u t-trasport tal-kurrent tal-elettriku minħabba t-trasport tal-merkanzija permezz tal-ferroviji: stazzjonijiet sussidjarji, provvista ta’ kejbils bejn l-istallazzjonijiet sussidjarji u l-fili tal-kuntatt, katenarji u appoġġ; it-tielet linja bl-appoġġ; |
| --- | --- |

Impjant għat-trasformazzjoni u t-trasport tal-kurrent tal-elettriku minħabba t-trasport tal-merkanzija permezz tal-ferroviji: stazzjonijiet sussidjarji, provvista ta’ kejbils bejn l-istallazzjonijiet sussidjarji u l-fili tal-kuntatt, katenarji u appoġġ; it-tielet linja bl-appoġġ;

| | Il-bini użat mid-dipartiment tal-infrastruttura. |
| --- | --- |

Il-bini użat mid-dipartiment tal-infrastruttura.

Lista ta’ elementi tal-infrastruttura ferrovjarja

L-infrastruttura ferrovjarja tikkonsisti fl-affarijiet segwenti, sakemm dawn jiffurmaw parti mil-linja permanenti, li tinkludi l-binarji ż-żgħar tal-ġenb, iżda teskludi l-linji li qegħdin fil postijiet fejn jissewwew il-magni tal-ferrovija, fl-imħażen jew fl-imħażen lokomottivi, u branki ta’ linji u binarji żgħar privati:

| | Żona terrana; |
| --- | --- |

Żona terrana;

| | Il-linja tal-ferrovija u l-istruttura nnifisha, b’mod partikolari, l-imbankamenti, it-taħfir fl-art, il-kanali u fossi tad-drenaġġ, il-kanali ta’ taħt il-ferrovija, il-ħitan li jgħattu dawn l istrutturi, l-impjant ta’ rampi fil-ġenb għall-protezzjoni eċċ.; pjattaformi għall-passiġġieri u għall-merkanzija; mogħdijiet erbgħa tal-mixi u mogħdijiet tal-mixi; il-ħitan li jservu għall-għeluq, sisien, ċnut; strippi ta’ protezzjoni min-nar; l-apparat li jintuża fil-postijiet ta’ sħana; fejn il-linji tal-ferroviji jaqsmu ma' xulxin, eċċ.; paraventi ta’ protezzjoni mill-borra; |
| --- | --- |

Il-linja tal-ferrovija u l-istruttura nnifisha, b’mod partikolari, l-imbankamenti, it-taħfir fl-art, il-kanali u fossi tad-drenaġġ, il-kanali ta’ taħt il-ferrovija, il-ħitan li jgħattu dawn l istrutturi, l-impjant ta’ rampi fil-ġenb għall-protezzjoni eċċ.; pjattaformi għall-passiġġieri u għall-merkanzija; mogħdijiet erbgħa tal-mixi u mogħdijiet tal-mixi; il-ħitan li jservu għall-għeluq, sisien, ċnut; strippi ta’ protezzjoni min-nar; l-apparat li jintuża fil-postijiet ta’ sħana; fejn il-linji tal-ferroviji jaqsmu ma' xulxin, eċċ.; paraventi ta’ protezzjoni mill-borra;

| | Strutturi tal-inġinerija: pontijiet, kanali li jaqsmu minn taħt il-ferroviji u mogħdijiet li jgħaddu minn fuq, mini, taħfir tal-art mgħotti u mogħdijiet oħra li jgħaddu minn taħt; ħitan li jservu għall-appoġġ, u strutturi għall-protezzjoni kontra l-valangi u l-ġebel li jaqa’ eċċ.; |
| --- | --- |

Strutturi tal-inġinerija: pontijiet, kanali li jaqsmu minn taħt il-ferroviji u mogħdijiet li jgħaddu minn fuq, mini, taħfir tal-art mgħotti u mogħdijiet oħra li jgħaddu minn taħt; ħitan li jservu għall-appoġġ, u strutturi għall-protezzjoni kontra l-valangi u l-ġebel li jaqa’ eċċ.;

| | Postijiet fejn il-linji tal-ferroviji jaqsmu ma' xulxin li jkunu fuq livell wieħed, li jinkludi l-apparat li jiżgura s-sikurezza fit-traffiku tat-triq; |
| --- | --- |

Postijiet fejn il-linji tal-ferroviji jaqsmu ma' xulxin li jkunu fuq livell wieħed, li jinkludi l-apparat li jiżgura s-sikurezza fit-traffiku tat-triq;

| | Is-soprastruttura, b’mod partikolari: linji, linji spirali u ta’ kontroll; travi ta’ taħt il-linji u dawk li jżommu l-istruttura lonġitudinali, strutturi żgħar għall-mogħdija permanenti, saborra li tinkludi ż-żrar u r-ramel; punti, postijiet fejn il-linji tal-ferroviji jaqsmu ma' xulxin, eċċ.; l-istrutturi li jiddirezzjonaw il-linji u li jittraversaw (barra minn dawk li huma riservati esklussivament għal-lokomottivi); |
| --- | --- |

Is-soprastruttura, b’mod partikolari: linji, linji spirali u ta’ kontroll; travi ta’ taħt il-linji u dawk li jżommu l-istruttura lonġitudinali, strutturi żgħar għall-mogħdija permanenti, saborra li tinkludi ż-żrar u r-ramel; punti, postijiet fejn il-linji tal-ferroviji jaqsmu ma' xulxin, eċċ.; l-istrutturi li jiddirezzjonaw il-linji u li jittraversaw (barra minn dawk li huma riservati esklussivament għal-lokomottivi);

| | Mezzi ta’ aċċess għall-passiġġieri u l-merkanzija, inkluż l-aċċess bit-triq; |
| --- | --- |

Mezzi ta’ aċċess għall-passiġġieri u l-merkanzija, inkluż l-aċċess bit-triq;

| | Stallazzjonijiet ta’ sigurtà, senjalar u telekomunikazzjoni fil-linji tal-ferrovija miftuħa, fl-istazzjonijiet u fil-wesgħa tal-ferroviji tal-merkanzija, inkluż l-impjant għall-ġenerazzjoni, t-trasformazzjoni u d-distribuzzjoni tal-kurrent tal-elettriku sabiex isiru s-senjalazzjonijiet u t-telekomunikazzjonijiet; bini għal dawn l-istallazzjonijiet u impjanti; brejkijiet fil-linji; |
| --- | --- |

Stallazzjonijiet ta’ sigurtà, senjalar u telekomunikazzjoni fil-linji tal-ferrovija miftuħa, fl-istazzjonijiet u fil-wesgħa tal-ferroviji tal-merkanzija, inkluż l-impjant għall-ġenerazzjoni, t-trasformazzjoni u d-distribuzzjoni tal-kurrent tal-elettriku sabiex isiru s-senjalazzjonijiet u t-telekomunikazzjonijiet; bini għal dawn l-istallazzjonijiet u impjanti; brejkijiet fil-linji;

| | Stallazzjonijiet tad-dwal għat-traffiku u s-sikurezza; |
| --- | --- |

Stallazzjonijiet tad-dwal għat-traffiku u s-sikurezza;

| | Impjant għat-trasformazzjoni u t-trasport tal-kurrent tal-elettriku minħabba t-trasport tal-merkanzija permezz tal-ferroviji: stazzjonijiet sussidjarji, provvista ta’ kejbils bejn l-istallazzjonijiet sussidjarji u l-fili tal-kuntatt, katenarji u appoġġ; it-tielet linja bl-appoġġ; |
| --- | --- |

Impjant għat-trasformazzjoni u t-trasport tal-kurrent tal-elettriku minħabba t-trasport tal-merkanzija permezz tal-ferroviji: stazzjonijiet sussidjarji, provvista ta’ kejbils bejn l-istallazzjonijiet sussidjarji u l-fili tal-kuntatt, katenarji u appoġġ; it-tielet linja bl-appoġġ;

| | Il-bini użat mid-dipartiment tal-infrastruttura |
| --- | --- |

Il-bini użat mid-dipartiment tal-infrastruttura

| | . |
| --- | --- |

.

Raġuni

Parts of station buildings that are relevant to transport should be included in Annex I.

Emenda 7

Anness III

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| Servizzi li għandhom jingħataw lill-impriżi ferrovjarji (imsemmija fl-Artikolu 13)






  1. | Il-pakkett ta’ aċċess minimu għandu jkun jikkonsisti:






  a) | fl-immaniġġjar ta’ talbiet għall-kapaċità tal-infrastruttura; |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

Servizzi li għandhom jingħataw lill-impriżi ferrovjarji (imsemmija fl-Artikolu 13)

1.

Il-pakkett ta’ aċċess minimu għandu jkun jikkonsisti:

a)

fl-immaniġġjar ta’ talbiet għall-kapaċità tal-infrastruttura;

| b) | fid-dritt li tintuża l-kapaċità allokata; |
| --- | --- |

b)

fid-dritt li tintuża l-kapaċità allokata;

| c) | fl-użu ta’ running track points u ġonot; |
| --- | --- |

c)

fl-użu ta’ running track points u ġonot;

| d) | fil-kontroll tal-ferrovija inkluż is-senjalar, ir-regolament, id-dispaċċ u l-komunikazzjoni u l-forniment ta’ informazzjoni dwar il-moviment tal-ferrovija; |
| --- | --- |

d)

fil-kontroll tal-ferrovija inkluż is-senjalar, ir-regolament, id-dispaċċ u l-komunikazzjoni u l-forniment ta’ informazzjoni dwar il-moviment tal-ferrovija;

| e) | l-użu ta’ tagħmir għall-provvista tal-elettriku għall-kurrent tat-trazzjoni, meta disponibbli; |
| --- | --- |

e)

l-użu ta’ tagħmir għall-provvista tal-elettriku għall-kurrent tat-trazzjoni, meta disponibbli;

| f) | f’faċilitajiet għall-għoti tal-fjuwil mill-ġdid, fejn dawn ikunu disponibbli; |
| --- | --- |

f)

f’faċilitajiet għall-għoti tal-fjuwil mill-ġdid, fejn dawn ikunu disponibbli;

| g) | l-informazzjoni oħra kollha meħtieġa għall-implimentazzjoni jew l-operazzjoni tas-servizz li għalih ingħatat il-kapaċità. |
| --- | --- |

g)

l-informazzjoni oħra kollha meħtieġa għall-implimentazzjoni jew l-operazzjoni tas-servizz li għalih ingħatat il-kapaċità.

Servizzi li għandhom jingħataw lill-impriżi ferrovjarji (imsemmija fl-Artikolu 13)

| 1. | Il-pakkett ta’ aċċess minimu għandu jkun jikkonsisti:






  a) | fl-immaniġġjar ta’ talbiet għall-kapaċità tal-infrastruttura; |
| --- | --- | --- |

1.

Il-pakkett ta’ aċċess minimu għandu jkun jikkonsisti:

a)

fl-immaniġġjar ta’ talbiet għall-kapaċità tal-infrastruttura;

| b) | fid-dritt li tintuża l-kapaċità allokata; |
| --- | --- |

b)

fid-dritt li tintuża l-kapaċità allokata;

| c) | fl-użu ta’ running track points u ġonot; |
| --- | --- |

c)

fl-użu ta’ running track points u ġonot;

| d) | fil-kontroll tal-ferrovija inkluż is-senjalar, ir-regolament, id-dispaċċ u l-komunikazzjoni u l-forniment ta’ informazzjoni dwar il-moviment tal-ferrovija; |
| --- | --- |

d)

fil-kontroll tal-ferrovija inkluż is-senjalar, ir-regolament, id-dispaċċ u l-komunikazzjoni u l-forniment ta’ informazzjoni dwar il-moviment tal-ferrovija;

| e) | l-użu ta’ tagħmir għall-provvista elettrika għall-kurrent tat-traċtion, meta disponibbli; |
| --- | --- |

e)

l-użu ta’ tagħmir għall-provvista elettrika għall-kurrent tat-traċtion, meta disponibbli;

| f) | f’faċilitajiet għall-għoti tal-fjuwil mill-ġdid, fejn dawn ikunu disponibbli; |
| --- | --- |

f)

f’faċilitajiet għall-għoti tal-fjuwil mill-ġdid, fejn dawn ikunu disponibbli;

| g) | l-informazzjoni oħra kollha meħtieġa għall-implimentazzjoni jew għat-tħaddim tas-servizz li għalih ingħatat il-kapaċità; |
| --- | --- |

g)

l-informazzjoni oħra kollha meħtieġa għall-implimentazzjoni jew għat-tħaddim tas-servizz li għalih ingħatat il-kapaċità;

| | |
| --- | --- |

2.

| 2. | Għandu jingħata wkoll aċċess għall-faċilitajiet tas-servizzi u għall-provvista tas-servizzi ⇨ fil-faċilitajiet li ġejjin ⇦: | |
| --- | --- | --- |

Għandu jingħata wkoll aċċess għall-faċilitajiet tas-servizzi u għall-provvista tas-servizzi ⇨ fil-faċilitajiet li ġejjin ⇦:

a)

| | |
| --- | --- |

| a) | stazzjonijiet tal-passiġġieri, il-bini tagħhom u faċilitajiet oħrajn, ⇨ inklużi faċilitajiet tal-biljetti u tal-informazzjoni ⇦; |
| --- | --- |

stazzjonijiet tal-passiġġieri, il-bini tagħhom u faċilitajiet oħrajn, ⇨ inklużi faċilitajiet tal-biljetti u tal-informazzjoni ⇦;

| b) | terminali tal-merkanzija; |
| --- | --- |

b)

terminali tal-merkanzija;

| c) | marshalling yards; |
| --- | --- |

c)

marshalling yards;

| d) | faċilitajiet għall-formazzjoni tal-ferrovija; |
| --- | --- |

d)

faċilitajiet għall-formazzjoni tal-ferrovija;

| e) | sidings għall-ħażna; |
| --- | --- |

e)

sidings għall-ħażna;

| f) | manutenzjoni u faċilitajiet tekniċi oħrajn; |
| --- | --- |

f)

manutenzjoni u faċilitajiet tekniċi oħrajn;

| g) | faċilitajiet tal-port li huma marbuta mal-attivitajiet ferrovjarji; |
| --- | --- |

g)

faċilitajiet tal-port li huma marbuta mal-attivitajiet ferrovjarji;

| h) | faċilitajiet ta’ għajnuna, inkluż l-irmunkar. |
| --- | --- |

h)

faċilitajiet ta’ għajnuna, inkluż l-irmunkar.

| 2. | Għandu jingħata wkoll aċċess għall-faċilitajiet tas-servizzi ⇨ fil-faċilitajiet li ġejjin ⇦: | |
| --- | --- | --- |

2.

Għandu jingħata wkoll aċċess għall-faċilitajiet tas-servizzi ⇨ fil-faċilitajiet li ġejjin ⇦:

a)

| | |
| --- | --- |

| a) | stazzjonijiet tal-passiġġieri, il-bini tagħhom u faċilitajiet oħrajn ⇨ ⇦; |
| --- | --- |

stazzjonijiet tal-passiġġieri, il-bini tagħhom u faċilitajiet oħrajn ⇨ ⇦;

| b) | terminali tal-merkanzija; |
| --- | --- |

b)

terminali tal-merkanzija;

| c) | marshalling yards; |
| --- | --- |

c)

marshalling yards;

| d) | faċilitajiet għall-formazzjoni tal-ferrovija; |
| --- | --- |

d)

faċilitajiet għall-formazzjoni tal-ferrovija;

| e) | sidings għall-ħażna; |
| --- | --- |

e)

sidings għall-ħażna;

| f) | manutenzjoni u faċilitajiet tekniċi oħrajn; |
| --- | --- |

f)

manutenzjoni u faċilitajiet tekniċi oħrajn;

| g) | faċilitajiet tal-port li huma marbuta mal-attivitajiet ferrovjarji; |
| --- | --- |

g)

faċilitajiet tal-port li huma marbuta mal-attivitajiet ferrovjarji;

| h) | faċilitajiet ta’ għajnuna, inkluż l-irmunkar; |
| --- | --- |

h)

faċilitajiet ta’ għajnuna, inkluż l-irmunkar;

| i) | |
| --- | --- |

i)

3.

| 3. | Is-servizzi addizzjonali jistgħu jinkludu:






  a) | kurrent tat-trazzjoni ⇨ li l-imposti għalihom fuq il-fatturi għandhom jintwerew separatament mill-imposti għall-użu tat-tagħmir għall-provvista tal-elettriku ⇦; |
| --- | --- | --- |

Is-servizzi addizzjonali jistgħu jinkludu:

a)

kurrent tat-trazzjoni ⇨ li l-imposti għalihom fuq il-fatturi għandhom jintwerew separatament mill-imposti għall-użu tat-tagħmir għall-provvista tal-elettriku ⇦;

| b) | it-tisħin minn qabel tal-ferroviji tal-passiġġieri; |
| --- | --- |

b)

it-tisħin minn qabel tal-ferroviji tal-passiġġieri;

| c) | il-provvista ta’ fjuwil, ⇨ li l-imposti għaliha fuq il-fatturi għandhom jintwerew separatament mill-imposti għall-użu tal-faċilitajiet tal-għoti tal-fjuwil mill-ġdid ⇦ |
| --- | --- |

c)

il-provvista ta’ fjuwil, ⇨ li l-imposti għaliha fuq il-fatturi għandhom jintwerew separatament mill-imposti għall-użu tal-faċilitajiet tal-għoti tal-fjuwil mill-ġdid ⇦

| d) | kuntratti speċifiċi għal:






  — | kontroll tat-trasport ta’ merkanzija perikoluża, |
| --- | --- | --- |

d)

kuntratti speċifiċi għal:

—

kontroll tat-trasport ta’ merkanzija perikoluża,

| — | assistenza fit-tħaddim ta’ ferroviji mhux tas-soltu. |
| --- | --- |

—

assistenza fit-tħaddim ta’ ferroviji mhux tas-soltu.

| 3. | Is-servizzi addizzjonali jistgħu jinkludu:






  a) | kurrent tat-trazzjoni ⇨ li l-imposti għalihom fuq il-fatturi għandhom jintwerew separatament mill-imposti għall-użu tat-tagħmir għall-provvista tal-elettriku ⇦; |
| --- | --- | --- |

3.

Is-servizzi addizzjonali jistgħu jinkludu:

a)

kurrent tat-trazzjoni ⇨ li l-imposti għalihom fuq il-fatturi għandhom jintwerew separatament mill-imposti għall-użu tat-tagħmir għall-provvista tal-elettriku ⇦;

| b) | it-tisħin minn qabel tal-ferroviji tal-passiġġieri; |
| --- | --- |

b)

it-tisħin minn qabel tal-ferroviji tal-passiġġieri;

| c) | il-provvista ta’ fjuwil, ⇨ li l-imposti għaliha fuq il-fatturi għandhom jintwerew separatament mill-imposti għall-użu tal-faċilitajiet tal-għoti tal-fjuwil mill-ġdid ⇦ |
| --- | --- |

c)

il-provvista ta’ fjuwil, ⇨ li l-imposti għaliha fuq il-fatturi għandhom jintwerew separatament mill-imposti għall-użu tal-faċilitajiet tal-għoti tal-fjuwil mill-ġdid ⇦

| d) | kuntratti speċifiċi għal:






  — | kontroll tat-trasport ta’ merkanzija perikoluża, |
| --- | --- | --- |

d)

kuntratti speċifiċi għal:

—

kontroll tat-trasport ta’ merkanzija perikoluża,

| — | assistenza fit-tħaddim ta’ ferroviji mhux tas-soltu. |
| --- | --- |

—

assistenza fit-tħaddim ta’ ferroviji mhux tas-soltu.

| 4. | Is-servizzi anċillari jistgħu jinkludu:






  a) | aċċess għan-netwerk tat-telekomunikazzjoni; |
| --- | --- | --- |

4.

Is-servizzi anċillari jistgħu jinkludu:

a)

aċċess għan-netwerk tat-telekomunikazzjoni;

| b) | il-forniment ta’ informazzjoni supplementari; |
| --- | --- |

b)

il-forniment ta’ informazzjoni supplementari;

| c) | l-ispezzjoni teknika tar-rolling stock. |
| --- | --- |

c)

l-ispezzjoni teknika tar-rolling stock.

| 4. | Is-servizzi anċillari jistgħu jinkludu:






  a) | aċċess għan-netwerk tat-telekomunikazzjoni; |
| --- | --- | --- |

4.

Is-servizzi anċillari jistgħu jinkludu:

a)

aċċess għan-netwerk tat-telekomunikazzjoni;

| b) | il-forniment ta’ informazzjoni supplementari; |
| --- | --- |

b)

il-forniment ta’ informazzjoni supplementari;

| c) | l-ispezzjoni teknika tar-rolling stock. |
| --- | --- |

c)

l-ispezzjoni teknika tar-rolling stock.

Raġuni

The information enabling travellers to find their way around and to access services in the station cannot be different for each carrier, as that would make the information less coherent and legible. By maintaining standardised and shared information systems, carriers can ensure that their services are visible without any problems of separate general reception areas and displays.

Emenda 8

Anness VIII

| Test propost mill-Kummissjoni | Emenda tal-KtR |
| --- | --- |
| 2. | L-imposti tal-infrastruttura ddivrenzjati skont l-istorbju msemmija fl-Artikolu 31(5) għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti li ġejjin: |

Test propost mill-Kummissjoni

Emenda tal-KtR

2.

L-imposti tal-infrastruttura ddivrenzjati skont l-istorbju msemmija fl-Artikolu 31(5) għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti li ġejjin:

| 2. | L-imposti tal-infrastruttura ddivrenzjati skont l-istorbju msemmija fl-Artikolu 31(5) għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti li ġejjin: |
| --- | --- |

2.

L-imposti tal-infrastruttura ddivrenzjati skont l-istorbju msemmija fl-Artikolu 31(5) għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti li ġejjin:

| (a) | L-imposta għandha tkun iddivrenzjata biex tirrifletti l-kompożizzjoni ta’ ferrovija ta’ vaguni li jirrispettaw il-limiti tal-valuri għall-istorbju stipulati fid-Deċiżjoni 2006/66/KE (It-TSI tal-istorbju). |
| --- | --- |

(a)

L-imposta għandha tkun iddivrenzjata biex tirrifletti l-kompożizzjoni ta’ ferrovija ta’ vaguni li jirrispettaw il-limiti tal-valuri għall-istorbju stipulati fid-Deċiżjoni 2006/66/KE (It-TSI tal-istorbju).

| (a) | L-imposta għandha tkun iddivrenzjata biex tirrifletti l-kompożizzjoni ta’ ferrovija ta’ vaguni li jirrispettaw il-limiti tal-valuri għall-istorbju stipulati fid-Deċiżjoni 2006/66/KE (It-TSI tal-istorbju). |
| --- | --- |

(a)

L-imposta għandha tkun iddivrenzjata biex tirrifletti l-kompożizzjoni ta’ ferrovija ta’ vaguni li jirrispettaw il-limiti tal-valuri għall-istorbju stipulati fid-Deċiżjoni 2006/66/KE (It-TSI tal-istorbju).

| (b) | Għandha tingħata prijorità lill-vaguni tal-merkanzija. |
| --- | --- |

(b)

Għandha tingħata prijorità lill-vaguni tal-merkanzija.

| (b) |
| --- |

(b)

| (c) | Id-divrenzjar tal-vaguni tal-merkanzija skont il-livelli ta’ emissjonijiet tal-istorbju għandu jippermetti l-ħlas lura, f’perjodu raġonevoli taż-żmien, ta’ investimenti għall-adattament tal-vaguni bit-teknoloġija ta’ brekjar bi storbju baxx l-aktar ekonomikament vijabbli disponibbli. |
| --- | --- |

(c)

Id-divrenzjar tal-vaguni tal-merkanzija skont il-livelli ta’ emissjonijiet tal-istorbju għandu jippermetti l-ħlas lura, f’perjodu raġonevoli taż-żmien, ta’ investimenti għall-adattament tal-vaguni bit-teknoloġija ta’ brekjar bi storbju baxx l-aktar ekonomikament vijabbli disponibbli.

| (c) | Id-divrenzjar tal-vaguni tal-merkanzija skont il-livelli ta’ emissjonijiet tal-istorbju għandu jippermetti l-ħlas lura, f’perjodu raġonevoli taż-żmien, ta’ investimenti għall-adattament tal-vaguni bit-teknoloġija ta’ brekjar bi storbju baxx l-aktar ekonomikament vijabbli disponibbli. |
| --- | --- |

(c)

Id-divrenzjar tal-vaguni tal-merkanzija skont il-livelli ta’ emissjonijiet tal-istorbju għandu jippermetti l-ħlas lura, f’perjodu raġonevoli taż-żmien, ta’ investimenti għall-adattament tal-vaguni bit-teknoloġija ta’ brekjar bi storbju baxx l-aktar ekonomikament vijabbli disponibbli.

| (d) | Jistgħu jiġu kkunsidrati elementi oħra biex jiġu ddivrenzjati l-imposti bħal:






  i) | il-ħin tal-ġurnata, b’mod partikolari matul il-lejl, għall-emissjonijiet tal-istorbju; |
| --- | --- | --- |

(d)

Jistgħu jiġu kkunsidrati elementi oħra biex jiġu ddivrenzjati l-imposti bħal:

i)

il-ħin tal-ġurnata, b’mod partikolari matul il-lejl, għall-emissjonijiet tal-istorbju;

| ii) | il-kompożizzjoni tal-ferrovija b’impatt fuq il-livell tal-emissjonijiet tal-istorbju; |
| --- | --- |

ii)

il-kompożizzjoni tal-ferrovija b’impatt fuq il-livell tal-emissjonijiet tal-istorbju;

| iii) | is-sensittività taż-żona li hija affettwata mill-emissjonijiet lokali; |
| --- | --- |

iii)

is-sensittività taż-żona li hija affettwata mill-emissjonijiet lokali;

| iv) | kategoriji oħrajn għall-emissjonijiet tal-istorbju li huma ferm aktar baxxi minn dawk imsemmijin fil-punt (a). |
| --- | --- |

iv)

kategoriji oħrajn għall-emissjonijiet tal-istorbju li huma ferm aktar baxxi minn dawk imsemmijin fil-punt (a).

| (d) | Jistgħu jiġu kkunsidrati elementi oħra biex jiġu ddivrenzjati l-imposti bħal:






  i) | il-ħin tal-ġurnata, b’mod partikolari matul il-lejl, għall-emissjonijiet tal-istorbju; |
| --- | --- | --- |

(d)

Jistgħu jiġu kkunsidrati elementi oħra biex jiġu ddivrenzjati l-imposti bħal:

i)

il-ħin tal-ġurnata, b’mod partikolari matul il-lejl, għall-emissjonijiet tal-istorbju;

| ii) | il-kompożizzjoni tal-ferrovija b’impatt fuq il-livell tal-emissjonijiet tal-istorbju; |
| --- | --- |

ii)

il-kompożizzjoni tal-ferrovija b’impatt fuq il-livell tal-emissjonijiet tal-istorbju;

| iii) | is-sensittività taż-żona li hija affettwata mill-emissjonijiet lokali; |
| --- | --- |

iii)

is-sensittività taż-żona li hija affettwata mill-emissjonijiet lokali;

| iv) | kategoriji oħrajn għall-emissjonijiet tal-istorbju li huma ferm aktar baxxi minn dawk imsemmijin fil-punt (a). |
| --- | --- |

iv)

kategoriji oħrajn għall-emissjonijiet tal-istorbju li huma ferm aktar baxxi minn dawk imsemmijin fil-punt (a).

Raġuni

The intention of the proposal for a directive is to allow charging for external noise costs only where charging is also possible for road transport. This is the only way to ensure a level playing field between rail and road.

However, this objective is not achieved because the definition of train operation whose noise effects may be classified as an external cost and subject to infrastructure charges under this rule is misleading. Article 31(5) refers to point 2 of Annex VIII, which itself refers - in (2)(a) - to Commission Decision 2006/66/EC (TSI Noise) (OJ L 37, 8.2.2006, p. 1), as defining the emissions level that can be considered when setting infrastructure charges. That decision specifies noise emissions levels in its annex, but it includes passenger wagons in addition to freight wagons.

This means that the external costs of noise emissions may also be charged for passenger rail transport. However, in the sphere of road transport, noise emission charging is possible only for freight, not for passenger transport.

The amendment is intended to restore a level playing field.

Brussell, 28 ta’ Jannar 2011.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Mercedes BRESSO

---

| 2.4.2011 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 104/62 |
| --- | --- | --- | --- |

2.4.2011

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 104/62

---

Opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni dwar “Il-libertà tal-Istati Membri biex jiddeċiedu dwar il-kultivazzjoni ta’ prodotti ġenetikament modifikati fit-territorju tagħhom”

2011/C 104/13

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| — | jilqa’ l-proposta tal-Kummissjoni maħsuba sabiex temenda l-leġislazzjoni eżistenti b’mod li l-Istati Membri jingħataw aktar libertà biex jiddeċiedu dwar il-possibbiltà ta’ restrizzjoni jew projbizzjoni fit-territorju tagħhom tal-kultivazzjoni tal-organiżmi ġenetikament modifikati awtorizzati fil-livell tal-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

—

jilqa’ l-proposta tal-Kummissjoni maħsuba sabiex temenda l-leġislazzjoni eżistenti b’mod li l-Istati Membri jingħataw aktar libertà biex jiddeċiedu dwar il-possibbiltà ta’ restrizzjoni jew projbizzjoni fit-territorju tagħhom tal-kultivazzjoni tal-organiżmi ġenetikament modifikati awtorizzati fil-livell tal-Unjoni Ewropea;

| — | jilqa’ b’sodisfazzjon in-natura miftuħa ta’ dan l-approċċ il-ġdid fejn raġunijiet oħra (soċjali, ta’ sostenibbiltà, ta’ etika, eċċ.) jistgħu jitqiesu sabiex tkun tista’ tiġi pprojbita l-kultivazzjoni tal-OĠM f’territorju partikolari; |
| --- | --- |

—

jilqa’ b’sodisfazzjon in-natura miftuħa ta’ dan l-approċċ il-ġdid fejn raġunijiet oħra (soċjali, ta’ sostenibbiltà, ta’ etika, eċċ.) jistgħu jitqiesu sabiex tkun tista’ tiġi pprojbita l-kultivazzjoni tal-OĠM f’territorju partikolari;

| — | jitlob b’mod speċjali lill-Kummissjoni biex tispeċifika r-rekwiżiti u l-kriterji relatati mal-implimentazzjoni tal-miżuri l-ġodda ta’ restrizzjoni li jistgħu jittieħdu u jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom ikunu assoċjati imperattivament mad-deċiżjonijiet relatati mat-territorji li jikkonċernawhom; |
| --- | --- |

—

jitlob b’mod speċjali lill-Kummissjoni biex tispeċifika r-rekwiżiti u l-kriterji relatati mal-implimentazzjoni tal-miżuri l-ġodda ta’ restrizzjoni li jistgħu jittieħdu u jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom ikunu assoċjati imperattivament mad-deċiżjonijiet relatati mat-territorji li jikkonċernawhom;

| — | jikkunsidra li huwa urġenti li jitqiesu d-deċiżjonijiet u l-miżuri ta’ projbizzjoni meħuda fil-livell tal-Istati Membri jew tar-reġjuni, peress li dawn tal-aħħar, f’kuntest ta’ suq trasparenti għall-konsumatur, m’għandhomx jiġu esposti għal lakuna legali; |
| --- | --- |

—

jikkunsidra li huwa urġenti li jitqiesu d-deċiżjonijiet u l-miżuri ta’ projbizzjoni meħuda fil-livell tal-Istati Membri jew tar-reġjuni, peress li dawn tal-aħħar, f’kuntest ta’ suq trasparenti għall-konsumatur, m’għandhomx jiġu esposti għal lakuna legali;

| — | jenfasizza l-kwistjonijiet li ġejjin, li jqis li għandhom jiġu kkunsidrati qabel ma tiġi emendata d-Direttiva 2001/18/KE fir-rigward tal-possibbiltà għall-Istati Membri li jirrestrinġu jew jipprojbixxu l-kultivazzjoni tal-OMĠ fit-territorju tagħhom:






  — | l-insuffiċjenza tar-regoli eżistenti fir-rigward tat-tikkettar tal-prodotti derivati mill-OĠM; |
| --- | --- | --- |

—

jenfasizza l-kwistjonijiet li ġejjin, li jqis li għandhom jiġu kkunsidrati qabel ma tiġi emendata d-Direttiva 2001/18/KE fir-rigward tal-possibbiltà għall-Istati Membri li jirrestrinġu jew jipprojbixxu l-kultivazzjoni tal-OMĠ fit-territorju tagħhom:

—

l-insuffiċjenza tar-regoli eżistenti fir-rigward tat-tikkettar tal-prodotti derivati mill-OĠM;

| — | proċedura inadegwata għall-valutazzjoni tar-riskji u l-kontrolli; |
| --- | --- |

—

proċedura inadegwata għall-valutazzjoni tar-riskji u l-kontrolli;

| — | l-impatt negattiv tal-kultivazzjoni tal-OĠM fuq l-uċuħ tar-raba’ konvenzjonali jew organiċi u fuq il-politiki tal-iżvilupp rurali; |
| --- | --- |

—

l-impatt negattiv tal-kultivazzjoni tal-OĠM fuq l-uċuħ tar-raba’ konvenzjonali jew organiċi u fuq il-politiki tal-iżvilupp rurali;

| — | iqis li jeħtieġ kollaborazzjoni aktar mill-qrib bejn l-EFSA u l-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali kompetenti fil-qasam tal-kultivazzjoni tal-OĠM u jitlob lill-Kummissjoni tkompli miexja fit-triq li qabdet. |
| --- | --- |

—

iqis li jeħtieġ kollaborazzjoni aktar mill-qrib bejn l-EFSA u l-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali kompetenti fil-qasam tal-kultivazzjoni tal-OĠM u jitlob lill-Kummissjoni tkompli miexja fit-triq li qabdet.

| Relatur | : | Is-Sur Savino Antonio Santarella (IT/PPE), Sindku ta’ Candela |
| --- | --- | --- |
| Dokumenti ta’ referenza | : | Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda d-Direttiva 2001/18/KE fir-rigward tal-possibbiltà għall-Istati Membri li jirrestrinġu jew jipprojbixxu l-kultivazzjoni tal-OMĠ fit-territorju tagħhom
  COM(2010) 375 finali
  Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewroprew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar li tingħata l-libertà lill-Istati Membri biex jiddeċiedu dwar il-kultivazzjoni ta’ prodotti ġenetikament modifikati
  COM(2010) 380 finali |

Relatur

:

Is-Sur Savino Antonio Santarella (IT/PPE), Sindku ta’ Candela

Dokumenti ta’ referenza

:

Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda d-Direttiva 2001/18/KE fir-rigward tal-possibbiltà għall-Istati Membri li jirrestrinġu jew jipprojbixxu l-kultivazzjoni tal-OMĠ fit-territorju tagħhom

COM(2010) 375 finali

Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewroprew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar li tingħata l-libertà lill-Istati Membri biex jiddeċiedu dwar il-kultivazzjoni ta’ prodotti ġenetikament modifikati

COM(2010) 380 finali

I.   RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

| 1. | jilqa’ l-proposta tal-Kummissjoni maħsuba sabiex temenda l-leġislazzjoni eżistenti b’mod li l-Istati Membri jingħataw aktar libertà biex jiddeċiedu dwar il-possibbiltà ta’ restrizzjoni jew projbizzjoni fit-territorju tagħhom tal-kultivazzjoni tal-organiżmi ġenetikament modifikati awtorizzati fil-livell tal-Unjoni Ewropea; jieħu nota wkoll li dil-proposta ma tixħitx dubju fuq is-sistema ta’ awtorizzazzjoni u tqegħid fis-suq li diġà qiegħda fis-seħħ fil-livell tal-Unjoni Ewropea; |
| --- | --- |

1.

jilqa’ l-proposta tal-Kummissjoni maħsuba sabiex temenda l-leġislazzjoni eżistenti b’mod li l-Istati Membri jingħataw aktar libertà biex jiddeċiedu dwar il-possibbiltà ta’ restrizzjoni jew projbizzjoni fit-territorju tagħhom tal-kultivazzjoni tal-organiżmi ġenetikament modifikati awtorizzati fil-livell tal-Unjoni Ewropea; jieħu nota wkoll li dil-proposta ma tixħitx dubju fuq is-sistema ta’ awtorizzazzjoni u tqegħid fis-suq li diġà qiegħda fis-seħħ fil-livell tal-Unjoni Ewropea;

| 2. | ifakkar li l-kuntest Ewropew attwali jirrikonoxxi l-possibbiltà li l-Istati Membri jieħdu l-miżuri meħtieġa fil-livell nazzjonali sabiex tkun assigurata l-koeżistenza u tiġi evitata l-preżenza aċċidentali ta’ OĠM fil-kultivazzjoni tal-uċuħ tar-raba’ konvenzjonali jew organiċi; |
| --- | --- |

2.

ifakkar li l-kuntest Ewropew attwali jirrikonoxxi l-possibbiltà li l-Istati Membri jieħdu l-miżuri meħtieġa fil-livell nazzjonali sabiex tkun assigurata l-koeżistenza u tiġi evitata l-preżenza aċċidentali ta’ OĠM fil-kultivazzjoni tal-uċuħ tar-raba’ konvenzjonali jew organiċi;

| 3. | jenfasizza wkoll li l-Kummissjoni Ewropea u l-Kunsill għarfu l-ħtieġa li jittejbu d-dispożizzjonijiet eżistenti, b’mod speċjali fir-rigward tal-kultivazzjoni tal-OĠM, u jikkunsidra li huwa urġenti li jitqiesu d-deċiżjonijiet u l-miżuri ta’ projbizzjoni meħuda fil-livell tal-Istati Membri jew tar-reġjuni, peress li dawn tal-aħħar, f’kuntest ta’ suq trasparenti għall-konsumatur, m’għandhomx jiġu esposti għal lakuna legali; |
| --- | --- |

3.

jenfasizza wkoll li l-Kummissjoni Ewropea u l-Kunsill għarfu l-ħtieġa li jittejbu d-dispożizzjonijiet eżistenti, b’mod speċjali fir-rigward tal-kultivazzjoni tal-OĠM, u jikkunsidra li huwa urġenti li jitqiesu d-deċiżjonijiet u l-miżuri ta’ projbizzjoni meħuda fil-livell tal-Istati Membri jew tar-reġjuni, peress li dawn tal-aħħar, f’kuntest ta’ suq trasparenti għall-konsumatur, m’għandhomx jiġu esposti għal lakuna legali;

| 4. | jikkunsidra li bosta awtoritajiet lokali u reġjonali ddikjaraw ruħhom kontra l-prodotti ġenetikament modifikati fit-territorju tagħhom, billi pproklamaw lilhom infushom bħala “żoni mingħajr OĠM” u billi ngħaqdu f’netwerks; |
| --- | --- |

4.

jikkunsidra li bosta awtoritajiet lokali u reġjonali ddikjaraw ruħhom kontra l-prodotti ġenetikament modifikati fit-territorju tagħhom, billi pproklamaw lilhom infushom bħala “żoni mingħajr OĠM” u billi ngħaqdu f’netwerks;

| 5. | jinnota li l-introduzzjoni proposta mill-Kummissjoni ta’ artikolu ġdid (26b) fid-Direttiva 2001/18/KE li tinsab fis-seħħ bħalissa hija intiża biex tawtorizza lill-Istati Membri jadottaw miżuri li jirrestrinġu jew jipprojbixxu l-kultivazzjoni fit-territorju tagħhom, jew f’parti minnu, tal-OĠM kollha jew ta’ ċerti OĠM awtorizzati fil-livell tal-UE, sakemm dawn il-miżuri jkunu bbażati fuq motivazzjonijiet differenti minn dawk marbuta mal-valutazzjoni tal-effetti negattivi fuq is-saħħa u fuq l-ambjent, li jistgħu jirriżultaw minn disseminazzjoni volontarja tagħhom jew mit-tqegħid fis-suq ta’ dawn l-OĠM; |
| --- | --- |

5.

jinnota li l-introduzzjoni proposta mill-Kummissjoni ta’ artikolu ġdid (26b) fid-Direttiva 2001/18/KE li tinsab fis-seħħ bħalissa hija intiża biex tawtorizza lill-Istati Membri jadottaw miżuri li jirrestrinġu jew jipprojbixxu l-kultivazzjoni fit-territorju tagħhom, jew f’parti minnu, tal-OĠM kollha jew ta’ ċerti OĠM awtorizzati fil-livell tal-UE, sakemm dawn il-miżuri jkunu bbażati fuq motivazzjonijiet differenti minn dawk marbuta mal-valutazzjoni tal-effetti negattivi fuq is-saħħa u fuq l-ambjent, li jistgħu jirriżultaw minn disseminazzjoni volontarja tagħhom jew mit-tqegħid fis-suq ta’ dawn l-OĠM;

| 6. | jinnota wkoll li dawn il-miżuri huma limitati biss għall-kultivazzjoni tal-OĠM, li dawn ma għandhomx jostakolaw it-tqegħid fis-suq u l-importazzjoni taż-żrieragħ jew tal-prodotti ġenetikament modifikati u li dawn għandhom ikunu kompatibbli mal-obbligi internazzjonali tal-UE, b’mod partikolari dawk li jirrigwardaw lill-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ; |
| --- | --- |

6.

jinnota wkoll li dawn il-miżuri huma limitati biss għall-kultivazzjoni tal-OĠM, li dawn ma għandhomx jostakolaw it-tqegħid fis-suq u l-importazzjoni taż-żrieragħ jew tal-prodotti ġenetikament modifikati u li dawn għandhom ikunu kompatibbli mal-obbligi internazzjonali tal-UE, b’mod partikolari dawk li jirrigwardaw lill-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ;

| 7. | jieħu nota tal-approċċ pożittiv adottat mill-Kummissjoni Ewropea, li eżaminat mill-ġdid il-leġislazzjoni eżistenti dwar il-kultivazzjoni tal-OĠM fid-dawl tal-esperjenza u l-applikazzjoni tal-prinċipju tas-sussidjarjetà. Madankollu, il-Kumitat huwa tal-fehma li l-proposta mressqa ma tweġibx b’mod sħiħ għall-problemi kollha li l-OĠM iġibu magħhom għall-agrikoltura u għall-iżvilupp tar-reġjuni. Huwa jitlob b’mod speċjali lill-Kummissjoni biex tispeċifika r-rekwiżiti u l-kriterji relatati mal-implimentazzjoni tal-miżuri l-ġodda ta’ restrizzjoni li jistgħu jittieħdu u jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom ikunu assoċjati imperattivament mad-deċiżjonijiet relatati mat-territorji li jikkonċernawhom; |
| --- | --- |

7.

jieħu nota tal-approċċ pożittiv adottat mill-Kummissjoni Ewropea, li eżaminat mill-ġdid il-leġislazzjoni eżistenti dwar il-kultivazzjoni tal-OĠM fid-dawl tal-esperjenza u l-applikazzjoni tal-prinċipju tas-sussidjarjetà. Madankollu, il-Kumitat huwa tal-fehma li l-proposta mressqa ma tweġibx b’mod sħiħ għall-problemi kollha li l-OĠM iġibu magħhom għall-agrikoltura u għall-iżvilupp tar-reġjuni. Huwa jitlob b’mod speċjali lill-Kummissjoni biex tispeċifika r-rekwiżiti u l-kriterji relatati mal-implimentazzjoni tal-miżuri l-ġodda ta’ restrizzjoni li jistgħu jittieħdu u jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom ikunu assoċjati imperattivament mad-deċiżjonijiet relatati mat-territorji li jikkonċernawhom;

| 8. | jenfasizza li dawn id-deċiżjonijiet ser ikollhom konsegwenzi fuq il-politiki agrikoli u tal-iżvilupp rurali billi b’mod partikolari l-għażla tal-kultivazzjoni tal-OĠM timplika għażliet differenti minn dawk relatati mal-kultivazzjoni tal-pjanti konvenzjonali. Il-kultivazzjoni ta’ prodotti ġenetikament modifikati (ĠM), għandha t-tendenza, pereżempju, li tiffavorixxi mudelli li jippreferu l-monokultura u li tqajjem kwistjonijiet marbuta mas-separazzjoni tal-ktajjen tad-distribuzzjoni u b’mod aktar ġenerali mal-koeżistenza ta’ uċuħ tar-raba’ konvenzjonali, organiċi u ġenetikament modifikati; |
| --- | --- |

8.

jenfasizza li dawn id-deċiżjonijiet ser ikollhom konsegwenzi fuq il-politiki agrikoli u tal-iżvilupp rurali billi b’mod partikolari l-għażla tal-kultivazzjoni tal-OĠM timplika għażliet differenti minn dawk relatati mal-kultivazzjoni tal-pjanti konvenzjonali. Il-kultivazzjoni ta’ prodotti ġenetikament modifikati (ĠM), għandha t-tendenza, pereżempju, li tiffavorixxi mudelli li jippreferu l-monokultura u li tqajjem kwistjonijiet marbuta mas-separazzjoni tal-ktajjen tad-distribuzzjoni u b’mod aktar ġenerali mal-koeżistenza ta’ uċuħ tar-raba’ konvenzjonali, organiċi u ġenetikament modifikati;

| 9. | jenfasizza l-kwistjonijiet li ġejjin, li jqis li għandhom jiġu kkunsidrati qabel ma tiġi emendata d-Direttiva 2001/18/KE fir-rigward tal-possibbiltà għall-Istati Membri li jirrestrinġu jew jipprojbixxu l-kultivazzjoni tal-OMĠ fit-territorju tagħhom:






  — | l-insuffiċjenza tar-regoli eżistenti fir-rigward tat-tikkettar tal-prodotti derivati mill-OĠM; |
| --- | --- | --- |

9.

jenfasizza l-kwistjonijiet li ġejjin, li jqis li għandhom jiġu kkunsidrati qabel ma tiġi emendata d-Direttiva 2001/18/KE fir-rigward tal-possibbiltà għall-Istati Membri li jirrestrinġu jew jipprojbixxu l-kultivazzjoni tal-OMĠ fit-territorju tagħhom:

—

l-insuffiċjenza tar-regoli eżistenti fir-rigward tat-tikkettar tal-prodotti derivati mill-OĠM;

| — | proċedura inadegwata għall-valutazzjoni tar-riskji u l-kontrolli; |
| --- | --- |

—

proċedura inadegwata għall-valutazzjoni tar-riskji u l-kontrolli;

| — | l-impatt negattiv tal-kultivazzjoni tal-OĠM fuq l-uċuħ tar-raba’ konvenzjonali jew organiċi u fuq il-politiki tal-iżvilupp rurali; |
| --- | --- |

—

l-impatt negattiv tal-kultivazzjoni tal-OĠM fuq l-uċuħ tar-raba’ konvenzjonali jew organiċi u fuq il-politiki tal-iżvilupp rurali;

L-insuffiċjenza tar-regoli fir-rigward tat-tikkettar tal-prodotti derivati mill-OĠM

| 10. | iqis li s-sistema użata bħalissa għat-tikkettar tal-prodotti derivati mill-użu tal-OĠM hija insuffiċjenti, l-aktar fir-rigward tal-prodotti derivati mill-annimali. B’mod partikolari, il-biċċa l-kbira tal-prodotti li ġejjin mill-uċuħ tar-raba’ ĠM huma maħsuba biex jintużaw għall-għalf tal-annimali, u għalhekk huwa biss b’mod indirett li jinbidlu f’ikel għall-bniedem (pereżempju permezz tal-laħam, il-ħalib jew il-bajd); għaldaqstant, fil-kuntest tar-regoli attwali ma għandhomx bżonn jiġu ttikkettati. F’din is-sitwazzjoni, tonqos il-possibbiltà tal-għażla min-naħa tal-utent tal-prodott finali, li, anke jekk ma jaqbilx, jispiċċa mingħajr ma jkun jaf jiekol l-OĠM permezz tax-xiri u/jew il-konsum ta’ prodotti derivati minnhom; |
| --- | --- |

10.

iqis li s-sistema użata bħalissa għat-tikkettar tal-prodotti derivati mill-użu tal-OĠM hija insuffiċjenti, l-aktar fir-rigward tal-prodotti derivati mill-annimali. B’mod partikolari, il-biċċa l-kbira tal-prodotti li ġejjin mill-uċuħ tar-raba’ ĠM huma maħsuba biex jintużaw għall-għalf tal-annimali, u għalhekk huwa biss b’mod indirett li jinbidlu f’ikel għall-bniedem (pereżempju permezz tal-laħam, il-ħalib jew il-bajd); għaldaqstant, fil-kuntest tar-regoli attwali ma għandhomx bżonn jiġu ttikkettati. F’din is-sitwazzjoni, tonqos il-possibbiltà tal-għażla min-naħa tal-utent tal-prodott finali, li, anke jekk ma jaqbilx, jispiċċa mingħajr ma jkun jaf jiekol l-OĠM permezz tax-xiri u/jew il-konsum ta’ prodotti derivati minnhom;

| 11. | jitlob li l-leġislazzjoni Ewropea tiġi emendata sabiex id-distinzjoni u t-tikkettar tal-prodotti tal-ikel prodotti minn annimali li jingħataw għalf ĠM issir obbligatorja; jemmen li l-identifikazzjoni ċara ta’ dawn il-prodotti derivati tirriżulta fit-twaqqif ta’ żewġt iswieq, b’vantaġġi ekonomiċi potenzjali għall-produtturi li ma jużawx OĠM, filwaqt li jkunu garantiti l-informazzjoni u l-libertà tal-għażla għall-konsumaturi; |
| --- | --- |

11.

jitlob li l-leġislazzjoni Ewropea tiġi emendata sabiex id-distinzjoni u t-tikkettar tal-prodotti tal-ikel prodotti minn annimali li jingħataw għalf ĠM issir obbligatorja; jemmen li l-identifikazzjoni ċara ta’ dawn il-prodotti derivati tirriżulta fit-twaqqif ta’ żewġt iswieq, b’vantaġġi ekonomiċi potenzjali għall-produtturi li ma jużawx OĠM, filwaqt li jkunu garantiti l-informazzjoni u l-libertà tal-għażla għall-konsumaturi;

| 12. | jenfasizza li f’każ li ma jkun hemm l-ebda tikkettar tal-prodotti derivati, il-probabbiltà hija li l-annimali jingħataw b’mod massiv għalf ĠM u dan jimplika wkoll distorsjonijiet ekonomiċi u limitazzjonijiet finanzjarji sproporzjonati għall-produtturi u l-intrapriżi li jixtiequ jistabbilixxu ktajjen tal-provvista u tal-produzzjoni mingħajr OĠM. B’mod partikolari, aktarx li l-ispejjeż tal-produzzjoni tal-prodotti derivati mill-annimali (laħam, ħalib, bajd, eċċ.) ikunu aktar baxxi fil-pajjiżi li jiddeċiedu li jikkultivaw l-OĠM, u għalhekk dawn ikunu bla dubju aktar kompetittivi fis-suq għad-detriment tal-prodotti li mhumiex ĠM; |
| --- | --- |

12.

jenfasizza li f’każ li ma jkun hemm l-ebda tikkettar tal-prodotti derivati, il-probabbiltà hija li l-annimali jingħataw b’mod massiv għalf ĠM u dan jimplika wkoll distorsjonijiet ekonomiċi u limitazzjonijiet finanzjarji sproporzjonati għall-produtturi u l-intrapriżi li jixtiequ jistabbilixxu ktajjen tal-provvista u tal-produzzjoni mingħajr OĠM. B’mod partikolari, aktarx li l-ispejjeż tal-produzzjoni tal-prodotti derivati mill-annimali (laħam, ħalib, bajd, eċċ.) ikunu aktar baxxi fil-pajjiżi li jiddeċiedu li jikkultivaw l-OĠM, u għalhekk dawn ikunu bla dubju aktar kompetittivi fis-suq għad-detriment tal-prodotti li mhumiex ĠM;

Proċedura inadegwata għall-valutazzjoni tar-riskji u l-kontrolli

| 13. | jenfasizza l-kritika li ta’ spiss issir fir-rigward tal-valutazzjonijiet xjentifiċi mwettqa mill-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA), dwar il-funzjonament intern tagħha u n-nuqqas ta’ trasparenza u ċarezza tad-deċiżjonijiet tagħha; |
| --- | --- |

13.

jenfasizza l-kritika li ta’ spiss issir fir-rigward tal-valutazzjonijiet xjentifiċi mwettqa mill-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA), dwar il-funzjonament intern tagħha u n-nuqqas ta’ trasparenza u ċarezza tad-deċiżjonijiet tagħha;

| 14. | jenfasizza li jeħtieġ aktar koordinazzjoni bejn l-EFSA u l-awtoritajiet kompetenti fil-livell nazzjonali fil-proċedura ta’ valutazzjoni tal-OĠM u fl-istess ħin iħeġġeġ lill-EFSA stess sabiex taġixxi aktar u b’mod aktar effiċjenti, filwaqt li tqis il-valutazzjonijiet xjentifiċi tal-Istati Membri; |
| --- | --- |

14.

jenfasizza li jeħtieġ aktar koordinazzjoni bejn l-EFSA u l-awtoritajiet kompetenti fil-livell nazzjonali fil-proċedura ta’ valutazzjoni tal-OĠM u fl-istess ħin iħeġġeġ lill-EFSA stess sabiex taġixxi aktar u b’mod aktar effiċjenti, filwaqt li tqis il-valutazzjonijiet xjentifiċi tal-Istati Membri;

| 15. | jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali, bħala żoni amministrattivi omoġenji, huma l-livell l-aktar adegwat sabiex jiġi valutat l-impatt tal-introduzzjoni tal-uċuħ tar-raba’ ĠM f’kull żona, sabiex jiġu definiti miżuri ta’ koeżistenza kompatibbli mal-prinċipju tal-iżvilupp sostenibbli kif ukoll sabiex jiġu rrikonċiljati l-interessi lokali u sabiex jiġu ġestiti s-soluzzjonijiet l-aktar adatti; |
| --- | --- |

15.

jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali, bħala żoni amministrattivi omoġenji, huma l-livell l-aktar adegwat sabiex jiġi valutat l-impatt tal-introduzzjoni tal-uċuħ tar-raba’ ĠM f’kull żona, sabiex jiġu definiti miżuri ta’ koeżistenza kompatibbli mal-prinċipju tal-iżvilupp sostenibbli kif ukoll sabiex jiġu rrikonċiljati l-interessi lokali u sabiex jiġu ġestiti s-soluzzjonijiet l-aktar adatti;

| 16. | iqis li fir-rigward tal-prinċipju tas-sussidjarjetà, jeħtieġ li tintwera l-importanza tal-koeżistenza ta’ uċuħ tar-raba’ ĠM u mhux ĠM għall-awtoritajiet lokali u reġjonali. B’mod partikolari, il-problema tal-koeżistenza, l-aktar fil-każ ta’ pjanti ĠM li l-ġenoma nukleari tagħhom ġiet ġenetikament modifikata u pjanti kkultivati li għandhom pjanti jiġu minnhom li jikbru b’mod selvaġġ, hija partikolarment kumplessa; |
| --- | --- |

16.

iqis li fir-rigward tal-prinċipju tas-sussidjarjetà, jeħtieġ li tintwera l-importanza tal-koeżistenza ta’ uċuħ tar-raba’ ĠM u mhux ĠM għall-awtoritajiet lokali u reġjonali. B’mod partikolari, il-problema tal-koeżistenza, l-aktar fil-każ ta’ pjanti ĠM li l-ġenoma nukleari tagħhom ġiet ġenetikament modifikata u pjanti kkultivati li għandhom pjanti jiġu minnhom li jikbru b’mod selvaġġ, hija partikolarment kumplessa;

L-impatt negattiv tal-kultivazzjoni tal-OĠM fuq l-uċuħ konvenzjonali jew organiċi u fuq il-politiki tal-iżvilupp rurali

| 17. | ifakkar li l-uċuħ tar-raba’ ġenetikament modifikati jistgħu jirriżultaw mhux kompatibbli maż-żamma tal-uċuħ tar-raba’ konvenzjonali ta’ kwalità jew ta’ uċuħ tar-raba’ organiċi, u jistgħu jċaħħdu lil ċerti territorji mill-mezzi relatati mat-tħejjija u l-implimentazzjoni ta’ strateġiji tal-iżvilupp rurali adatti għall-qagħda partikolari u għall-potenzjal tagħhom; |
| --- | --- |

17.

ifakkar li l-uċuħ tar-raba’ ġenetikament modifikati jistgħu jirriżultaw mhux kompatibbli maż-żamma tal-uċuħ tar-raba’ konvenzjonali ta’ kwalità jew ta’ uċuħ tar-raba’ organiċi, u jistgħu jċaħħdu lil ċerti territorji mill-mezzi relatati mat-tħejjija u l-implimentazzjoni ta’ strateġiji tal-iżvilupp rurali adatti għall-qagħda partikolari u għall-potenzjal tagħhom;

Kummenti ġenerali dwar il-proposta għal regolament

| 18. | jenfasizza kemm hija importanti l-possibbiltà mogħtija lill-Istati Membri li jirrestrinġu jew jipprojbixxu l-kultivazzjoni tal-OĠM fit-territorju tagħhom. Peress li l-leġislazzjoni proposta ġġib magħha aktar libertà għall-Istati Membri u li l-qofol tal-proposta jikkonċerna ż-żieda tad-drittijiet għall-Istati Membri u mhux iż-żieda tal-armonizzazzjoni fil-livell tal-UE, ta’ min iqis li l-miżuri proposti fir-regolament huma konformi mal-prinċipju tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità. L-awtoritajiet lokali u reġjonali kompetenti għandhom ikunu jistgħu jibbenefikaw għalkollox minn din il-possibbiltà; |
| --- | --- |

18.

jenfasizza kemm hija importanti l-possibbiltà mogħtija lill-Istati Membri li jirrestrinġu jew jipprojbixxu l-kultivazzjoni tal-OĠM fit-territorju tagħhom. Peress li l-leġislazzjoni proposta ġġib magħha aktar libertà għall-Istati Membri u li l-qofol tal-proposta jikkonċerna ż-żieda tad-drittijiet għall-Istati Membri u mhux iż-żieda tal-armonizzazzjoni fil-livell tal-UE, ta’ min iqis li l-miżuri proposti fir-regolament huma konformi mal-prinċipju tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità. L-awtoritajiet lokali u reġjonali kompetenti għandhom ikunu jistgħu jibbenefikaw għalkollox minn din il-possibbiltà;

| 19. | iqis li l-possibbiltà li l-Istati Membri jirrestrinġu jew jipprojbixxu l-kultivazzjoni tal-OĠM fit-territorju tagħhom tista’ twassal sabiex tiġi ppreservata d-diversità tat-tipi u l-metodi ta’ agrikoltura, u b’hekk ukoll il-libertà tal-għażla għall-bdiewa u l-konsumaturi, u sabiex ikun hemm impatt pożittiv fuq l-iżvilupp rurali; |
| --- | --- |

19.

iqis li l-possibbiltà li l-Istati Membri jirrestrinġu jew jipprojbixxu l-kultivazzjoni tal-OĠM fit-territorju tagħhom tista’ twassal sabiex tiġi ppreservata d-diversità tat-tipi u l-metodi ta’ agrikoltura, u b’hekk ukoll il-libertà tal-għażla għall-bdiewa u l-konsumaturi, u sabiex ikun hemm impatt pożittiv fuq l-iżvilupp rurali;

| 20. | jiddispjaċih li l-possibbiltà apprezzata li l-Istati Membri jkunu jistgħu jirrestrinġu jew jipprojbixxu l-kultivazzjoni ta’ OĠM fit-territorju tagħhom ser tixxekkel billi l-Istati Membri jew ir-reġjuni mhux ser ikunu jistgħu jinvokaw la s-saħħa tal-bniedem u lanqas tal-annimali u l-ambjent; |
| --- | --- |

20.

jiddispjaċih li l-possibbiltà apprezzata li l-Istati Membri jkunu jistgħu jirrestrinġu jew jipprojbixxu l-kultivazzjoni ta’ OĠM fit-territorju tagħhom ser tixxekkel billi l-Istati Membri jew ir-reġjuni mhux ser ikunu jistgħu jinvokaw la s-saħħa tal-bniedem u lanqas tal-annimali u l-ambjent;

| 21. | jenfasizza l-ħtieġa li l-partijiet interessati u ċ-ċittadini jingħataw informazzjoni xjentifika sħiħa u oġġettiva dwar l-użu tal-OĠM għall-iskop tal-ikel, kemm għall-bniedem kif ukoll għall-annimali; |
| --- | --- |

21.

jenfasizza l-ħtieġa li l-partijiet interessati u ċ-ċittadini jingħataw informazzjoni xjentifika sħiħa u oġġettiva dwar l-użu tal-OĠM għall-iskop tal-ikel, kemm għall-bniedem kif ukoll għall-annimali;

| 22. | jenfasizza l-fatt li fl-Istati Membri tal-UE l-esperjenza fil-qasam tal-kultivazzjoni tal-pjanti ġenetikament modifikati hija waħda limitata u marġinali ħafna u għandhom jissaħħu l-attivitajiet kollha ta’ sensibilizzazzjoni f’dan il-qasam; |
| --- | --- |

22.

jenfasizza l-fatt li fl-Istati Membri tal-UE l-esperjenza fil-qasam tal-kultivazzjoni tal-pjanti ġenetikament modifikati hija waħda limitata u marġinali ħafna u għandhom jissaħħu l-attivitajiet kollha ta’ sensibilizzazzjoni f’dan il-qasam;

Dwar l-impatt finanzjarju u/jew amministrattiv:

| 23. | jenfasizza li l-proposta għal regolament ma tinkludix indikazzjonjiet eżawrjenti dwar il-piż finanzjarju u amministrattiv prevedibbli, iżda tikkwota biss id-diffikultà li dawn il-konsegwenzi jiġu valutati. Iż-żieda prevista fl-ispejjeż amministrattivi għall-Istati Membri minħabba l-miżuri eżekuttivi ta’ limitazzjoni eventwali tal-kultivazzjoni tal-OĠM ma tantx tidher realistika, minħabba li l-implimentazzjoni tal-proposta ma ġġibx magħha tibdil sostanzjali fil-firxa tal-piż amministrattiv u l-monitoraġġ li diġà huwa meħtieġ mil-leġislazzjoni fis-seħħ fil-qasam tas-sigurtà tal-inġinerija ġenetika applikata għas-settur agroalimentari; |
| --- | --- |

23.

jenfasizza li l-proposta għal regolament ma tinkludix indikazzjonjiet eżawrjenti dwar il-piż finanzjarju u amministrattiv prevedibbli, iżda tikkwota biss id-diffikultà li dawn il-konsegwenzi jiġu valutati. Iż-żieda prevista fl-ispejjeż amministrattivi għall-Istati Membri minħabba l-miżuri eżekuttivi ta’ limitazzjoni eventwali tal-kultivazzjoni tal-OĠM ma tantx tidher realistika, minħabba li l-implimentazzjoni tal-proposta ma ġġibx magħha tibdil sostanzjali fil-firxa tal-piż amministrattiv u l-monitoraġġ li diġà huwa meħtieġ mil-leġislazzjoni fis-seħħ fil-qasam tas-sigurtà tal-inġinerija ġenetika applikata għas-settur agroalimentari;

| 24. | itenni li fir-rigward tar-riperkussjonijiet finanzjarji għall-operaturi ekonomiċi, limitazzjoni aktar rigoruża tal-kultivazzjoni tal-OĠM iġġib magħha aktar appoġġ għall-bosta negozji organiċi kif ukoll għall-bosta produtturi taż-żrieragħ li jenfasizzaw li l-prodotti tagħhom mhumiex ĠM, peress li jafu li dan jista’ jagħti spinta ‘l quddiem lill-bejgħ tal-prodotti tagħhom fis-suq. F’dan il-kuntest, wieħed jista’ jistenna li l-impatt finanzjarju għal dawn l-operaturi ekonomiċi ikun pożittiv għalkollox; |
| --- | --- |

24.

itenni li fir-rigward tar-riperkussjonijiet finanzjarji għall-operaturi ekonomiċi, limitazzjoni aktar rigoruża tal-kultivazzjoni tal-OĠM iġġib magħha aktar appoġġ għall-bosta negozji organiċi kif ukoll għall-bosta produtturi taż-żrieragħ li jenfasizzaw li l-prodotti tagħhom mhumiex ĠM, peress li jafu li dan jista’ jagħti spinta ‘l quddiem lill-bejgħ tal-prodotti tagħhom fis-suq. F’dan il-kuntest, wieħed jista’ jistenna li l-impatt finanzjarju għal dawn l-operaturi ekonomiċi ikun pożittiv għalkollox;

Dwar il-monitoraġġ u l-valutazzjoni

| 25. | iqis li għandha ssir valutazzjoni tal-impatt territorjali tar-regolamentazzjoni: b’mod partikolari, analiżi ta’ dan it-tip tagħmilha possibbli li tiġi kkunsidrata b’mod sħiħ id-dimensjoni politika u soċjoekonomika tal-miżuri relatati mal-projbizzjoni jew le tal-uċuħ tar-raba’ ĠM kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f’dak reġjonali jew lokali; |
| --- | --- |

25.

iqis li għandha ssir valutazzjoni tal-impatt territorjali tar-regolamentazzjoni: b’mod partikolari, analiżi ta’ dan it-tip tagħmilha possibbli li tiġi kkunsidrata b’mod sħiħ id-dimensjoni politika u soċjoekonomika tal-miżuri relatati mal-projbizzjoni jew le tal-uċuħ tar-raba’ ĠM kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f’dak reġjonali jew lokali;

| 26. | iqis li, sabiex isiru l-aħjar għażliet fil-qasam tal-OĠM, jeħtieġ li tinħoloq sistema għal valutazzjoni xjentifika tajba li ma tkunx ibbażata b’mod esklużiv fuq għarfien miksub bis-saħħa tal-esperjenza a posteriori u li, sabiex tivvaluta fil-fond u b’mod indipendenti r-riskji marbuta mal-kultivazzjoni ta’ OĠM partikolari, tkun tista’ titwettaq ukoll fil-livell lokali u reġjonali, permezz ta’ studji speċifiċi. B’mod partikolari, waħda mill-kwistjonijiet importanti hija dik tal-preżenza ta’ pjanti tal-istess familja li jikbru b’mod selvaġġ f’żona partikolari peress li dan jista’ jwassal sabiex il-modifikazzjoni ġenetika introdotta fil-pjanti kkultivati ĠM tinfirex b’mod mhux kontrollat. Bl-istess mod, ta’ min jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom ikunu jistgħu jirrikorru għall-klawżola tas-salvagwardja, peress li l-problema tal-purezza taż-żrieragħ għadha ma ġietx solvuta; |
| --- | --- |

26.

iqis li, sabiex isiru l-aħjar għażliet fil-qasam tal-OĠM, jeħtieġ li tinħoloq sistema għal valutazzjoni xjentifika tajba li ma tkunx ibbażata b’mod esklużiv fuq għarfien miksub bis-saħħa tal-esperjenza a posteriori u li, sabiex tivvaluta fil-fond u b’mod indipendenti r-riskji marbuta mal-kultivazzjoni ta’ OĠM partikolari, tkun tista’ titwettaq ukoll fil-livell lokali u reġjonali, permezz ta’ studji speċifiċi. B’mod partikolari, waħda mill-kwistjonijiet importanti hija dik tal-preżenza ta’ pjanti tal-istess familja li jikbru b’mod selvaġġ f’żona partikolari peress li dan jista’ jwassal sabiex il-modifikazzjoni ġenetika introdotta fil-pjanti kkultivati ĠM tinfirex b’mod mhux kontrollat. Bl-istess mod, ta’ min jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom ikunu jistgħu jirrikorru għall-klawżola tas-salvagwardja, peress li l-problema tal-purezza taż-żrieragħ għadha ma ġietx solvuta;

Rakkomandazzjonijiet

| 27. | jitlob li qabel kollox jiġu stabbiliti miżuri korrettivi għall-kwistjonijiet imsemmijin hawn fuq fost il-punti preliminari ta’ din l-opinjoni. B’mod partikolari, l-insuffiċjenza tar-regoli dwar it-tikkettar tal-prodotti derivati mill-OĠM, il-valutazzjoni tar-riskju, il-loġika u r-regoli tal-kummerċ internazzjonali kif ukoll il-problemi marbutin mal-impatt tal-kultivazzjoni tal-uċuħ tar-raba’ ĠM fuq l-uċuħ tar-raba’ konvenzjonali huma l-ewwel pass sabiex issir valutazzjoni tajba tal-possibbiltà li tiġi introdotta l-leġislazzjoni inkwistjoni. Il-Kumitat jixtieq li, sakemm jiġu introdotti dawn il-miżuri korrettivi, il-projbizzjonijiet attwali dwar il-kultivazzjoni ta’ ċerti OĠM imposti mill-Istati Membri jibqgħu fis-seħħ, bis-saħħa tal-prinċipju tal-prekawzjoni; |
| --- | --- |

27.

jitlob li qabel kollox jiġu stabbiliti miżuri korrettivi għall-kwistjonijiet imsemmijin hawn fuq fost il-punti preliminari ta’ din l-opinjoni. B’mod partikolari, l-insuffiċjenza tar-regoli dwar it-tikkettar tal-prodotti derivati mill-OĠM, il-valutazzjoni tar-riskju, il-loġika u r-regoli tal-kummerċ internazzjonali kif ukoll il-problemi marbutin mal-impatt tal-kultivazzjoni tal-uċuħ tar-raba’ ĠM fuq l-uċuħ tar-raba’ konvenzjonali huma l-ewwel pass sabiex issir valutazzjoni tajba tal-possibbiltà li tiġi introdotta l-leġislazzjoni inkwistjoni. Il-Kumitat jixtieq li, sakemm jiġu introdotti dawn il-miżuri korrettivi, il-projbizzjonijiet attwali dwar il-kultivazzjoni ta’ ċerti OĠM imposti mill-Istati Membri jibqgħu fis-seħħ, bis-saħħa tal-prinċipju tal-prekawzjoni;

| 28. | isostni l-ħtieġa ta’ regoli dwar it-tikkettar tal-prodotti tal-ikel derivati mill-użu tal-OĠM (pereżempju l-laħam, il-ħalib u l-bajd); |
| --- | --- |

28.

isostni l-ħtieġa ta’ regoli dwar it-tikkettar tal-prodotti tal-ikel derivati mill-użu tal-OĠM (pereżempju l-laħam, il-ħalib u l-bajd);

| 29. | iqis li jeħtieġ kollaborazzjoni aktar mill-qrib bejn l-EFSA u l-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali kompetenti fil-qasam tal-kultivazzjoni tal-OĠM u jitlob lill-Kummissjoni tkompli miexja fit-triq li qabdet; |
| --- | --- |

29.

iqis li jeħtieġ kollaborazzjoni aktar mill-qrib bejn l-EFSA u l-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali kompetenti fil-qasam tal-kultivazzjoni tal-OĠM u jitlob lill-Kummissjoni tkompli miexja fit-triq li qabdet;

| 30. | jilqa’ b’sodisfazzjon in-natura miftuħa ta’ dan l-approċċ il-ġdid fejn raġunijiet oħra (soċjali, ta’ sostenibbiltà, ta’ etika, eċċ.) jistgħu jitqiesu sabiex tkun tista’ tiġi pprojbita l-kultivazzjoni tal-OĠM f’territorju partikolari; |
| --- | --- |

30.

jilqa’ b’sodisfazzjon in-natura miftuħa ta’ dan l-approċċ il-ġdid fejn raġunijiet oħra (soċjali, ta’ sostenibbiltà, ta’ etika, eċċ.) jistgħu jitqiesu sabiex tkun tista’ tiġi pprojbita l-kultivazzjoni tal-OĠM f’territorju partikolari;

| 31. | huwa tal-fehma li implimentazzjoni konsistenti tal-prinċipju tas-sussidjarjetà tfisser ukoll li jitqiesu l-ispeċifiċitajiet partikolari tal-livell nazzjonali jew reġjonali rigward is-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew rigward l-ambjent, bħala ġustifikazzjoni għall-projbizzjoni jew ir-restrizzjoni tal-prodotti OĠM; |
| --- | --- |

31.

huwa tal-fehma li implimentazzjoni konsistenti tal-prinċipju tas-sussidjarjetà tfisser ukoll li jitqiesu l-ispeċifiċitajiet partikolari tal-livell nazzjonali jew reġjonali rigward is-saħħa tal-bniedem jew tal-annimali jew rigward l-ambjent, bħala ġustifikazzjoni għall-projbizzjoni jew ir-restrizzjoni tal-prodotti OĠM;

| 32. | ifakkar u jisħaq fuq il-ħtieġa ta’ parteċipazzjoni attiva u responsabbli tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-proċess ta’ konsultazzjoni fil-qasam tal-kultivazzjoni tal-OĠM; |
| --- | --- |

32.

ifakkar u jisħaq fuq il-ħtieġa ta’ parteċipazzjoni attiva u responsabbli tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-proċess ta’ konsultazzjoni fil-qasam tal-kultivazzjoni tal-OĠM;

| 33. | jitlob b’mod partikolari li qabel ma Stat Membru jintroduċi l-OĠM, jitwettqu studji speċifiċi u valutazzjonijiet tal-impatt, b’mod li l-awtoritajiet lokali u reġjonali kkonċernati jiġu kkonsultati b’mod adatt u fil-ħin opportun; |
| --- | --- |

33.

jitlob b’mod partikolari li qabel ma Stat Membru jintroduċi l-OĠM, jitwettqu studji speċifiċi u valutazzjonijiet tal-impatt, b’mod li l-awtoritajiet lokali u reġjonali kkonċernati jiġu kkonsultati b’mod adatt u fil-ħin opportun;

| 34. | jitlob ukoll li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jingħataw il-mezzi li jippermettulhom li jitolbu projbizzjoni ġġustifikata mill-Istat tal-kultivazzjoni ta’ ċerti OĠM fit-territorju tagħhom; |
| --- | --- |

34.

jitlob ukoll li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jingħataw il-mezzi li jippermettulhom li jitolbu projbizzjoni ġġustifikata mill-Istat tal-kultivazzjoni ta’ ċerti OĠM fit-territorju tagħhom;

| 35. | jitlob lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jispeċifikaw ir-riżorsi u l-programmi meħtieġa sabiex jingħata l-akbar appoġġ tekniku u finanzjarju possibbli għar-riċerka xjentifika, anki fil-livell reġjonali u lokali; |
| --- | --- |

35.

jitlob lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jispeċifikaw ir-riżorsi u l-programmi meħtieġa sabiex jingħata l-akbar appoġġ tekniku u finanzjarju possibbli għar-riċerka xjentifika, anki fil-livell reġjonali u lokali;

| 36. | jenfasizza li r-regoli nazzjonali u reġjonali fil-qasam tal-OĠM għandhom jirreferu b’mod espliċitu għall-prinċipju tal-prekawzjoni; |
| --- | --- |

36.

jenfasizza li r-regoli nazzjonali u reġjonali fil-qasam tal-OĠM għandhom jirreferu b’mod espliċitu għall-prinċipju tal-prekawzjoni;

| 37. | jaqbel mal-għażla li tiġi stabbilita proċedura semplifikata ġdida ta’ notifika b’deroga għad-Direttiva 98/34/KE fis-seħħ bħalissa; |
| --- | --- |

37.

jaqbel mal-għażla li tiġi stabbilita proċedura semplifikata ġdida ta’ notifika b’deroga għad-Direttiva 98/34/KE fis-seħħ bħalissa;

| 38. | jitlob lill-Istati Membri u lir-reġjuni jiżguraw il-kooperazzjoni transkonfinali maż-żoni fil-fruntiera, sabiex l-għażliet tal-Istati Membri fil-qasam tal-OĠM ikunu jistgħu jiġu mħarsa; |
| --- | --- |

38.

jitlob lill-Istati Membri u lir-reġjuni jiżguraw il-kooperazzjoni transkonfinali maż-żoni fil-fruntiera, sabiex l-għażliet tal-Istati Membri fil-qasam tal-OĠM ikunu jistgħu jiġu mħarsa;

| 39. | b’dan il-għan, jirrakkomanda li l-Kummissjoni toħloq sit elettroniku li joffri links sabiex wieħed ikollu aċċess għar-reġistri nazzjonali tal-uċuħ tar-raba’ eżistenti; |
| --- | --- |

39.

b’dan il-għan, jirrakkomanda li l-Kummissjoni toħloq sit elettroniku li joffri links sabiex wieħed ikollu aċċess għar-reġistri nazzjonali tal-uċuħ tar-raba’ eżistenti;

| 40. | jisħaq li hemm id-dubji dwar kemm il-proposta tista’ tilħaq l-għanijiet li stabbiliet meta jitqiesu l-obbligi internazzjonali (speċjalment tad-WTO); |
| --- | --- |

40.

jisħaq li hemm id-dubji dwar kemm il-proposta tista’ tilħaq l-għanijiet li stabbiliet meta jitqiesu l-obbligi internazzjonali (speċjalment tad-WTO);

| 41. | jiġbed l-attenzjoni għas-suċċess tal-inizjattiva Ewropea adottata dwar l-OMĠ (iktar minn miljun firma reġistrata) u jixtieq ikun jaf kif din l-inizjattiva ser tiġi inkorporata fid-dibattitu li għaddej bħalissa. |
| --- | --- |

41.

jiġbed l-attenzjoni għas-suċċess tal-inizjattiva Ewropea adottata dwar l-OMĠ (iktar minn miljun firma reġistrata) u jixtieq ikun jaf kif din l-inizjattiva ser tiġi inkorporata fid-dibattitu li għaddej bħalissa.

Brussell, 28 ta’ Jannar 2011.

Il-President tal-Kumitat tar-Reġjuni

Mercedes BRESSO

---