# Επίσημη Εφημερίδα C 34/2012

| | ISSN 1977-0901
  doi:10.3000/19770901.C_2012.034.ell |
| --- | --- |
| Επίσημη Εφημερίδα
  της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 34 |
| | |
| Έκδοση στην ελληνική γλώσσα | Ανακοινώσεις και Πληροφορίες | 55ό έτος8 Φεβρουαρίου 2012 |

ISSN 1977-0901

doi:10.3000/19770901.C_2012.034.ell

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 34

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Ανακοινώσεις και Πληροφορίες

55ό έτος8 Φεβρουαρίου 2012

---

| Ανακοίνωση αριθ | Περιεχόμενα | Σελίδα |
| --- | --- | --- |
| | I   Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις |
| | ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ |
| | Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων |
| 2012/C 034/01 | Γνωμοδότηση του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων σχετικά με τη δικτυακή ουδετερότητα, τη διαχείριση της κίνησης και την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα | 1 |
| 2012/C 034/02 | Γνωμοδότηση του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων επί της ανακοίνωσης της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών για τη μετανάστευση | 18 |

Ανακοίνωση αριθ

Περιεχόμενα

Σελίδα

I   Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων

2012/C 034/01

Γνωμοδότηση του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων σχετικά με τη δικτυακή ουδετερότητα, τη διαχείριση της κίνησης και την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα

1

2012/C 034/02

Γνωμοδότηση του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων επί της ανακοίνωσης της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών για τη μετανάστευση

18

| | IV   Πληροφορίες |
| --- | --- |
| | ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ, ΤΑ ΛΟΙΠΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ |
| | Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
| 2012/C 034/03 | Ισοτιμίες του ευρώ | 27 |

IV   Πληροφορίες

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ, ΤΑ ΛΟΙΠΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

2012/C 034/03

Ισοτιμίες του ευρώ

27

| | V   Γνωστοποιήσεις |
| --- | --- |
| | ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ |
| | Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
| 2012/C 034/04 | Ανακοίνωση υπόψη των Monir Chouka, Yassin Chouka και Mevlüt Kar που έχουν προστεθεί στον κατάλογο που αναφέρεται στα άρθρα 2, 3 και 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 881/2002 του Συμβουλίου για την επιβολή συγκεκριμένων περιοριστικών μέτρων κατά ορισμένων προσώπων και οντοτήτων που συνδέονται με το δίκτυο της Αλ Κάιντα, δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 97/2012 της Επιτροπής | 28 |

V   Γνωστοποιήσεις

ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

2012/C 034/04

Ανακοίνωση υπόψη των Monir Chouka, Yassin Chouka και Mevlüt Kar που έχουν προστεθεί στον κατάλογο που αναφέρεται στα άρθρα 2, 3 και 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 881/2002 του Συμβουλίου για την επιβολή συγκεκριμένων περιοριστικών μέτρων κατά ορισμένων προσώπων και οντοτήτων που συνδέονται με το δίκτυο της Αλ Κάιντα, δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 97/2012 της Επιτροπής

28

| EL | |
| --- | --- |

EL

---

I Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων

| 8.2.2012 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 34/1 |
| --- | --- | --- | --- |

8.2.2012

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 34/1

---

Γνωμοδότηση του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων σχετικά με τη δικτυακή ουδετερότητα, τη διαχείριση της κίνησης και την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα

2012/C 34/01

Ο ΕΥΡΩΠΑΙΟΣ ΕΠΟΠΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 16,

Έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως τα άρθρα 7 και 8,

Έχοντας υπόψη την οδηγία 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 1995, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (1),

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (2), και ιδίως το άρθρο 41 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη την οδηγία 2002/58/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2002, σχετικά με την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την προστασία της ιδιωτικής ζωής στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών (3),

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ:

I.   ΕΙΣΑΓΩΓΗ

I.1.   Ιστορικό

| 1. | Στις 19 Απριλίου 2011, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για το ανοιχτό διαδίκτυο και τη δικτυακή ουδετερότητα στην Ευρώπη (4). |
| --- | --- |

1.

Στις 19 Απριλίου 2011, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για το ανοιχτό διαδίκτυο και τη δικτυακή ουδετερότητα στην Ευρώπη (4).

| 2. | Η παρούσα γνωμοδότηση αποτελεί απόκριση του ΕΕΠΔ στην εν λόγω ανακοίνωση και στόχο έχει να συμβάλει στον συνεχιζόμενο διάλογο πολιτικής στην ΕΕ σχετικά με τη δικτυακή ουδετερότητα, ιδίως σε πτυχές που σχετίζονται με την προστασία των δεδομένων και την ιδιωτική ζωή. |
| --- | --- |

2.

Η παρούσα γνωμοδότηση αποτελεί απόκριση του ΕΕΠΔ στην εν λόγω ανακοίνωση και στόχο έχει να συμβάλει στον συνεχιζόμενο διάλογο πολιτικής στην ΕΕ σχετικά με τη δικτυακή ουδετερότητα, ιδίως σε πτυχές που σχετίζονται με την προστασία των δεδομένων και την ιδιωτική ζωή.

| 3. | Η γνωμοδότηση βασίζεται στην απάντηση (5) του ΕΕΠΔ στη δημόσια διαβούλευση της Επιτροπής σχετικά με το ανοιχτό διαδίκτυο και τη δικτυακή ουδετερότητα στην Ευρώπη, η οποία προηγήθηκε της ανακοίνωσης της Επιτροπής. Ο ΕΕΠΔ έλαβε επίσης γνώση του πρόσφατου σχεδίου συμπερασμάτων του Συμβουλίου σχετικά με τη δικτυακή ουδετερότητα (6). |
| --- | --- |

3.

Η γνωμοδότηση βασίζεται στην απάντηση (5) του ΕΕΠΔ στη δημόσια διαβούλευση της Επιτροπής σχετικά με το ανοιχτό διαδίκτυο και τη δικτυακή ουδετερότητα στην Ευρώπη, η οποία προηγήθηκε της ανακοίνωσης της Επιτροπής. Ο ΕΕΠΔ έλαβε επίσης γνώση του πρόσφατου σχεδίου συμπερασμάτων του Συμβουλίου σχετικά με τη δικτυακή ουδετερότητα (6).

I.2.   Η έννοια της δικτυακής ουδετερότητας

| 4. | Η δικτυακή ουδετερότητα παραπέμπει στον συνεχιζόμενο διάλογο σχετικά με το κατά πόσον οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου (7) πρέπει να έχουν το δικαίωμα να περιορίζουν, να φιλτράρουν ή να παρεμποδίζουν την πρόσβαση στο Διαδίκτυο ή να επηρεάζουν άλλως πως τις επιδόσεις του. Η έννοια της δικτυακής ουδετερότητας βασίζεται στην άποψη ότι οι πληροφορίες στο Διαδίκτυο πρέπει να διαβιβάζονται με αμεροληψία, ανεξαρτήτως περιεχομένου, προορισμού ή προέλευσης, καθώς και ότι οι χρήστες πρέπει να μπορούν να αποφασίζουν ποιες εφαρμογές, υπηρεσίες και υλισμικό θέλουν να χρησιμοποιούν. Αυτό σημαίνει ότι οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου δεν μπορούν να δίνουν προτεραιότητα ή να επιβραδύνουν την πρόσβαση, κατά την κρίση τους, σε ορισμένες εφαρμογές ή υπηρεσίες όπως η διομότιμη επικοινωνία («P2P») κ.λπ. (8). |
| --- | --- |

4.

Η δικτυακή ουδετερότητα παραπέμπει στον συνεχιζόμενο διάλογο σχετικά με το κατά πόσον οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου (7) πρέπει να έχουν το δικαίωμα να περιορίζουν, να φιλτράρουν ή να παρεμποδίζουν την πρόσβαση στο Διαδίκτυο ή να επηρεάζουν άλλως πως τις επιδόσεις του. Η έννοια της δικτυακής ουδετερότητας βασίζεται στην άποψη ότι οι πληροφορίες στο Διαδίκτυο πρέπει να διαβιβάζονται με αμεροληψία, ανεξαρτήτως περιεχομένου, προορισμού ή προέλευσης, καθώς και ότι οι χρήστες πρέπει να μπορούν να αποφασίζουν ποιες εφαρμογές, υπηρεσίες και υλισμικό θέλουν να χρησιμοποιούν. Αυτό σημαίνει ότι οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου δεν μπορούν να δίνουν προτεραιότητα ή να επιβραδύνουν την πρόσβαση, κατά την κρίση τους, σε ορισμένες εφαρμογές ή υπηρεσίες όπως η διομότιμη επικοινωνία («P2P») κ.λπ. (8).

| 5. | Το φιλτράρισμα, η παρεμπόδιση και ο έλεγχος της κίνησης στο δίκτυο εγείρουν σημαντικά ερωτήματα, τα οποία συχνά παραβλέπονται ή παραμερίζονται, όσον αφορά την εμπιστευτικότητα των επικοινωνιών και τον σεβασμό της ιδιωτικής ζωής των φυσικών προσώπων και των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που τα αφορούν όταν χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο. Για παράδειγμα, ορισμένες τεχνικές ελέγχου μπορεί να περιλαμβάνουν την παρακολούθηση του περιεχομένου επικοινωνιών, των δικτυακών τόπων που επισκέφθηκε ο χρήστης, των μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που έστειλε ή έλαβε, του χρόνου κατά τον οποίο συνέβη ένα τέτοιο γεγονός, κ.λπ., επιτρέποντας το φιλτράρισμα των επικοινωνιών. |
| --- | --- |

5.

Το φιλτράρισμα, η παρεμπόδιση και ο έλεγχος της κίνησης στο δίκτυο εγείρουν σημαντικά ερωτήματα, τα οποία συχνά παραβλέπονται ή παραμερίζονται, όσον αφορά την εμπιστευτικότητα των επικοινωνιών και τον σεβασμό της ιδιωτικής ζωής των φυσικών προσώπων και των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που τα αφορούν όταν χρησιμοποιούν το Διαδίκτυο. Για παράδειγμα, ορισμένες τεχνικές ελέγχου μπορεί να περιλαμβάνουν την παρακολούθηση του περιεχομένου επικοινωνιών, των δικτυακών τόπων που επισκέφθηκε ο χρήστης, των μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που έστειλε ή έλαβε, του χρόνου κατά τον οποίο συνέβη ένα τέτοιο γεγονός, κ.λπ., επιτρέποντας το φιλτράρισμα των επικοινωνιών.

| 6. | Ελέγχοντας τα δεδομένα των επικοινωνιών, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου ενδέχεται να παραβιάζουν την εμπιστευτικότητα των επικοινωνιών, η οποία αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα που κατοχυρώνεται στο άρθρο 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (η «ΕΣΔΑ») και στα άρθρα 7 και 8 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ο «Χάρτης»). Η εμπιστευτικότητα προστατεύεται περαιτέρω από την παράγωγη νομοθεσία της ΕΕ, και ειδικότερα από το άρθρο 5 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες. |
| --- | --- |

6.

Ελέγχοντας τα δεδομένα των επικοινωνιών, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου ενδέχεται να παραβιάζουν την εμπιστευτικότητα των επικοινωνιών, η οποία αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα που κατοχυρώνεται στο άρθρο 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (η «ΕΣΔΑ») και στα άρθρα 7 και 8 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ο «Χάρτης»). Η εμπιστευτικότητα προστατεύεται περαιτέρω από την παράγωγη νομοθεσία της ΕΕ, και ειδικότερα από το άρθρο 5 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες.

I.3.   Εστίαση και διάρθρωση της γνωμοδότησης

| 7. | Ο ΕΕΠΔ φρονεί ότι ένας σοβαρός διάλογος πολιτικής σχετικά με τη δικτυακή ουδετερότητα πρέπει να εξετάσει την εμπιστευτικότητα των πληροφοριών καθώς και άλλες επιπτώσεις στην ιδιωτική ζωή και στην προστασία των δεδομένων. |
| --- | --- |

7.

Ο ΕΕΠΔ φρονεί ότι ένας σοβαρός διάλογος πολιτικής σχετικά με τη δικτυακή ουδετερότητα πρέπει να εξετάσει την εμπιστευτικότητα των πληροφοριών καθώς και άλλες επιπτώσεις στην ιδιωτική ζωή και στην προστασία των δεδομένων.

| 8. | Η παρούσα γνωμοδότηση συνεισφέρει σε αυτόν τον συνεχιζόμενο διάλογο στην ΕΕ και έχει τρεις στόχους:






  — | Επισημαίνει τη σημασία της ιδιωτικής ζωής και της προστασίας των δεδομένων στις τρέχουσες συζητήσεις σχετικά με τη δικτυακή ουδετερότητα. Ειδικότερα, τονίζει την αναγκαιότητα σεβασμού των υφιστάμενων κανόνων για την εμπιστευτικότητα των πληροφοριών. Πρέπει να επιτρέπονται μόνον πρακτικές οι οποίες σέβονται τους κανόνες αυτούς. |
| --- | --- | --- |

8.

Η παρούσα γνωμοδότηση συνεισφέρει σε αυτόν τον συνεχιζόμενο διάλογο στην ΕΕ και έχει τρεις στόχους:

—

Επισημαίνει τη σημασία της ιδιωτικής ζωής και της προστασίας των δεδομένων στις τρέχουσες συζητήσεις σχετικά με τη δικτυακή ουδετερότητα. Ειδικότερα, τονίζει την αναγκαιότητα σεβασμού των υφιστάμενων κανόνων για την εμπιστευτικότητα των πληροφοριών. Πρέπει να επιτρέπονται μόνον πρακτικές οι οποίες σέβονται τους κανόνες αυτούς.

| — | Η δικτυακή ουδετερότητα σχετίζεται με σχετικά νέες –τεχνολογικές– δυνατότητες, η δε πείρα σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής του νομικού πλαισίου είναι ελάχιστη. Επομένως, η παρούσα γνωμοδότηση παρέχει καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου πρέπει να εφαρμόζουν και να τηρούν το νομικό πλαίσιο για την προστασία των δεδομένων, εάν προβαίνουν σε φιλτράρισμα, παρεμπόδιση και έλεγχο της κίνησης στο δίκτυο. Η καθοδήγηση αυτή αναμένεται να αποβεί χρήσιμη για τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου καθώς και για τις αρμόδιες για την επιβολή του πλαισίου αρχές. |
| --- | --- |

—

Η δικτυακή ουδετερότητα σχετίζεται με σχετικά νέες –τεχνολογικές– δυνατότητες, η δε πείρα σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής του νομικού πλαισίου είναι ελάχιστη. Επομένως, η παρούσα γνωμοδότηση παρέχει καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου πρέπει να εφαρμόζουν και να τηρούν το νομικό πλαίσιο για την προστασία των δεδομένων, εάν προβαίνουν σε φιλτράρισμα, παρεμπόδιση και έλεγχο της κίνησης στο δίκτυο. Η καθοδήγηση αυτή αναμένεται να αποβεί χρήσιμη για τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου καθώς και για τις αρμόδιες για την επιβολή του πλαισίου αρχές.

| — | Στο πλαίσιο της προστασίας των δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής, η παρούσα γνωμοδότηση επισημαίνει τομείς οι οποίοι χρήζουν ειδικής προσοχής και ενδέχεται να απαιτήσουν τη λήψη μέτρων σε επίπεδο ΕΕ. Οι επισημάνσεις αυτές είναι ιδιαίτερα σημαντικές ενόψει του συνεχιζόμενου διαλόγου σε επίπεδο ΕΕ και των μέτρων πολιτικής τα οποία μπορεί να δρομολογήσει η Επιτροπή στο πλαίσιο αυτό. |
| --- | --- |

—

Στο πλαίσιο της προστασίας των δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής, η παρούσα γνωμοδότηση επισημαίνει τομείς οι οποίοι χρήζουν ειδικής προσοχής και ενδέχεται να απαιτήσουν τη λήψη μέτρων σε επίπεδο ΕΕ. Οι επισημάνσεις αυτές είναι ιδιαίτερα σημαντικές ενόψει του συνεχιζόμενου διαλόγου σε επίπεδο ΕΕ και των μέτρων πολιτικής τα οποία μπορεί να δρομολογήσει η Επιτροπή στο πλαίσιο αυτό.

| 9. | Ο ΕΕΠΔ γνωρίζει ότι η δικτυακή ουδετερότητα εγείρει και άλλα ζητήματα, τα οποία αναλύονται περαιτέρω στη συνέχεια, όπως εκείνα που σχετίζονται με την πρόσβαση σε πληροφορίες. Τα εν λόγω ζητήματα εξετάζονται μόνο στον βαθμό που σχετίζονται με την προστασία των δεδομένων και την ιδιωτική ζωή ή έχουν αντίκτυπο σε αυτές. |
| --- | --- |

9.

Ο ΕΕΠΔ γνωρίζει ότι η δικτυακή ουδετερότητα εγείρει και άλλα ζητήματα, τα οποία αναλύονται περαιτέρω στη συνέχεια, όπως εκείνα που σχετίζονται με την πρόσβαση σε πληροφορίες. Τα εν λόγω ζητήματα εξετάζονται μόνο στον βαθμό που σχετίζονται με την προστασία των δεδομένων και την ιδιωτική ζωή ή έχουν αντίκτυπο σε αυτές.

| 10. | Η διάρθρωση της γνωμοδότησης είναι η ακόλουθη. Η ενότητα II ξεκινά με σύντομη επισκόπηση των πρακτικών φιλτραρίσματος από τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου. Στην ενότητα III περιγράφεται συνοπτικά το νομικό πλαίσιο της ΕΕ για τη δικτυακή ουδετερότητα. Η ενότητα IV περιέχει τεχνική περιγραφή, την οποία ακολουθεί αξιολόγηση των επιπτώσεων στην ιδιωτική ζωή, ανάλογα με την χρησιμοποιούμενη τεχνική. Στην ενότητα V αναλύονται οι πρακτικές λεπτομέρειες που αφορούν την εφαρμογή του ισχύοντος πλαισίου της ΕΕ για την ιδιωτική ζωή και την προστασία των δεδομένων. Βάσει της ανάλυσης αυτής, η ενότητα VI περιέχει προτάσεις για περαιτέρω εξελίξεις πολιτικής και προσδιορίζει τους τομείς οι οποίοι ενδέχεται να χρήζουν αποσαφήνισης και βελτίωσης του νομικού πλαισίου. Τα συμπεράσματα παρατίθενται στην ενότητα VII. |
| --- | --- |

10.

Η διάρθρωση της γνωμοδότησης είναι η ακόλουθη. Η ενότητα II ξεκινά με σύντομη επισκόπηση των πρακτικών φιλτραρίσματος από τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου. Στην ενότητα III περιγράφεται συνοπτικά το νομικό πλαίσιο της ΕΕ για τη δικτυακή ουδετερότητα. Η ενότητα IV περιέχει τεχνική περιγραφή, την οποία ακολουθεί αξιολόγηση των επιπτώσεων στην ιδιωτική ζωή, ανάλογα με την χρησιμοποιούμενη τεχνική. Στην ενότητα V αναλύονται οι πρακτικές λεπτομέρειες που αφορούν την εφαρμογή του ισχύοντος πλαισίου της ΕΕ για την ιδιωτική ζωή και την προστασία των δεδομένων. Βάσει της ανάλυσης αυτής, η ενότητα VI περιέχει προτάσεις για περαιτέρω εξελίξεις πολιτικής και προσδιορίζει τους τομείς οι οποίοι ενδέχεται να χρήζουν αποσαφήνισης και βελτίωσης του νομικού πλαισίου. Τα συμπεράσματα παρατίθενται στην ενότητα VII.

II.   ΔΙΚΤΥΑΚΗ ΟΥΔΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ

Αυξανόμενη χρήση πολιτικών διαχείρισης της κίνησης

| 11. | Παραδοσιακά, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου παρακολουθούν και επηρεάζουν την κίνηση στο δίκτυο μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Για παράδειγμα, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου εφαρμόζουν τεχνικές ελέγχου και περιορισμένη ροή πληροφοριών για να διατηρήσουν την ασφάλεια του δικτύου, π.χ. για την καταπολέμηση ιών. Επομένως, καταρχήν, το Διαδίκτυο αναπτύχθηκε διατηρώντας υψηλό βαθμό ουδετερότητας. |
| --- | --- |

11.

Παραδοσιακά, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου παρακολουθούν και επηρεάζουν την κίνηση στο δίκτυο μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Για παράδειγμα, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου εφαρμόζουν τεχνικές ελέγχου και περιορισμένη ροή πληροφοριών για να διατηρήσουν την ασφάλεια του δικτύου, π.χ. για την καταπολέμηση ιών. Επομένως, καταρχήν, το Διαδίκτυο αναπτύχθηκε διατηρώντας υψηλό βαθμό ουδετερότητας.

| 12. | Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, ορισμένοι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου θέλησαν να ελέγξουν την κίνηση στο δίκτυο, προκειμένου να τη διαφοροποιήσουν και να εφαρμόσουν διαφορετικές πολιτικές σχετικά με αυτήν, για παράδειγμα, να παρεμποδίσουν συγκεκριμένες υπηρεσίες ή να παράσχουν προνομιακή πρόσβαση σε άλλες. Οι τακτικές αυτές χαρακτηρίζονται ενίοτε ως «πολιτικές διαχείρισης της κίνησης» (9). |
| --- | --- |

12.

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, ορισμένοι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου θέλησαν να ελέγξουν την κίνηση στο δίκτυο, προκειμένου να τη διαφοροποιήσουν και να εφαρμόσουν διαφορετικές πολιτικές σχετικά με αυτήν, για παράδειγμα, να παρεμποδίσουν συγκεκριμένες υπηρεσίες ή να παράσχουν προνομιακή πρόσβαση σε άλλες. Οι τακτικές αυτές χαρακτηρίζονται ενίοτε ως «πολιτικές διαχείρισης της κίνησης» (9).

| 13. | Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου επιθυμούν να ελέγχουν και να διαφοροποιούν την κίνηση. Για παράδειγμα, οι πολιτικές διαχείρισης της κίνησης μπορεί να βοηθούν τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου να διαχειρίζονται την κίνηση σε περιόδους υψηλής συμφόρησης, για παράδειγμα, δίνοντας προτεραιότητα σε χρονοευαίσθητη κίνηση, όπως το βίντεο συνεχούς ροής, και υποβαθμίζοντας άλλους τύπους κίνησης που μπορεί να είναι λιγότερο χρονοευαίσθητοι, όπως η P2P (10). Επιπλέον, η διαχείριση της κίνησης μπορεί να είναι ένας τρόπος για να αποκτήσουν οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου μια δυνητική ροή εσόδων, η οποία μπορεί να προέρχεται από ποικίλες πηγές. Αφενός, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου μπορεί να χρεώνουν τέλη σε παρόχους υπηρεσιών περιεχομένου, για παράδειγμα, σε εκείνους των οποίων οι υπηρεσίες απαιτούν τη χρήση υψηλότερου εύρους ζώνης, με αντάλλαγμα την παροχή προτεραιότητας (και, επομένως, ταχύτητας). Αυτό σημαίνει ότι η πρόσβαση σε μια ορισμένη υπηρεσία, για παράδειγμα, μια υπηρεσία βιντεοπαραγγελίας, θα είναι ταχύτερη από την πρόσβαση σε άλλη παρόμοια υπηρεσία, η οποία δεν ζήτησε υψηλή ταχύτητα μετάδοσης. Αφετέρου, έσοδα μπορούν να εξασφαλισθούν και από συνδρομητές που ενδιαφέρονται να πληρώνουν υψηλότερα (ή χαμηλότερα) τέλη για ορισμένους τύπους διαφοροποιημένων συνδρομών. Για παράδειγμα, μια συνδρομή χωρίς πρόσβαση σε P2P μπορεί να είναι φθηνότερη από μια συνδρομή η οποία παρέχει απεριόριστη πρόσβαση. |
| --- | --- |

13.

Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου επιθυμούν να ελέγχουν και να διαφοροποιούν την κίνηση. Για παράδειγμα, οι πολιτικές διαχείρισης της κίνησης μπορεί να βοηθούν τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου να διαχειρίζονται την κίνηση σε περιόδους υψηλής συμφόρησης, για παράδειγμα, δίνοντας προτεραιότητα σε χρονοευαίσθητη κίνηση, όπως το βίντεο συνεχούς ροής, και υποβαθμίζοντας άλλους τύπους κίνησης που μπορεί να είναι λιγότερο χρονοευαίσθητοι, όπως η P2P (10). Επιπλέον, η διαχείριση της κίνησης μπορεί να είναι ένας τρόπος για να αποκτήσουν οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου μια δυνητική ροή εσόδων, η οποία μπορεί να προέρχεται από ποικίλες πηγές. Αφενός, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου μπορεί να χρεώνουν τέλη σε παρόχους υπηρεσιών περιεχομένου, για παράδειγμα, σε εκείνους των οποίων οι υπηρεσίες απαιτούν τη χρήση υψηλότερου εύρους ζώνης, με αντάλλαγμα την παροχή προτεραιότητας (και, επομένως, ταχύτητας). Αυτό σημαίνει ότι η πρόσβαση σε μια ορισμένη υπηρεσία, για παράδειγμα, μια υπηρεσία βιντεοπαραγγελίας, θα είναι ταχύτερη από την πρόσβαση σε άλλη παρόμοια υπηρεσία, η οποία δεν ζήτησε υψηλή ταχύτητα μετάδοσης. Αφετέρου, έσοδα μπορούν να εξασφαλισθούν και από συνδρομητές που ενδιαφέρονται να πληρώνουν υψηλότερα (ή χαμηλότερα) τέλη για ορισμένους τύπους διαφοροποιημένων συνδρομών. Για παράδειγμα, μια συνδρομή χωρίς πρόσβαση σε P2P μπορεί να είναι φθηνότερη από μια συνδρομή η οποία παρέχει απεριόριστη πρόσβαση.

| 14. | Εκτός από τους λόγους για τους οποίους οι ίδιοι οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου επιθυμούν να κάνουν χρήση πολιτικών διαχείρισης της κίνησης, άλλα μέρη μπορεί επίσης να έχουν συμφέρον από τη χρήση πολιτικών διαχείρισης της κίνησης από τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου. Εάν οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου διαχειρίζονται τα δίκτυά τους και ελέγχουν το περιεχόμενο που διέρχεται από τις εγκαταστάσεις τους, είναι πιθανό να αυξήσουν την ικανότητά τους να εντοπίζουν εικαζόμενες παράνομες χρήσεις, π.χ. κρούσματα παραβίασης δικαιωμάτων δημιουργού ή πορνογραφίας. |
| --- | --- |

14.

Εκτός από τους λόγους για τους οποίους οι ίδιοι οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου επιθυμούν να κάνουν χρήση πολιτικών διαχείρισης της κίνησης, άλλα μέρη μπορεί επίσης να έχουν συμφέρον από τη χρήση πολιτικών διαχείρισης της κίνησης από τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου. Εάν οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου διαχειρίζονται τα δίκτυά τους και ελέγχουν το περιεχόμενο που διέρχεται από τις εγκαταστάσεις τους, είναι πιθανό να αυξήσουν την ικανότητά τους να εντοπίζουν εικαζόμενες παράνομες χρήσεις, π.χ. κρούσματα παραβίασης δικαιωμάτων δημιουργού ή πορνογραφίας.

Άλλα συμφέροντα υπό διακύβευση, περιλαμβανομένων της προστασίας των δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής

| 15. | Η τάση αυτή πυροδότησε τη συζήτηση σχετικά με τη νομιμότητα των συγκεκριμένων πρακτικών και, ειδικότερα, σχετικά με το κατά πόσον πρέπει να θεσπιστούν διά νόμου πρόσθετες ειδικές υποχρεώσεις δικτυακής ουδετερότητας. |
| --- | --- |

15.

Η τάση αυτή πυροδότησε τη συζήτηση σχετικά με τη νομιμότητα των συγκεκριμένων πρακτικών και, ειδικότερα, σχετικά με το κατά πόσον πρέπει να θεσπιστούν διά νόμου πρόσθετες ειδικές υποχρεώσεις δικτυακής ουδετερότητας.

| 16. | Η αυξανόμενη χρήση πολιτικών διαχείρισης της κίνησης από τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση σε πληροφορίες. Εάν η συμπεριφορά αυτή καταστεί συνήθης πρακτική και οι χρήστες δεν μπορούν (ή είναι εξαιρετικά δαπανηρό για αυτούς) να έχουν πρόσβαση στο σύνολο του Διαδικτύου όπως το γνωρίζουμε, οι σχετικοί περιορισμοί θα θέσουν σε κίνδυνο την πρόσβαση στις πληροφορίες και την ικανότητα των χρηστών να στέλνουν και να λαμβάνουν το περιεχόμενο που επιθυμούν χρησιμοποιώντας τις εφαρμογές ή τις υπηρεσίες της επιλογής τους. Το πρόβλημα αυτό μπορεί να αποφευχθεί μέσω μιας νομικά δεσμευτικής αρχής περί προστασίας της δικτυακής ουδετερότητας. |
| --- | --- |

16.

Η αυξανόμενη χρήση πολιτικών διαχείρισης της κίνησης από τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση σε πληροφορίες. Εάν η συμπεριφορά αυτή καταστεί συνήθης πρακτική και οι χρήστες δεν μπορούν (ή είναι εξαιρετικά δαπανηρό για αυτούς) να έχουν πρόσβαση στο σύνολο του Διαδικτύου όπως το γνωρίζουμε, οι σχετικοί περιορισμοί θα θέσουν σε κίνδυνο την πρόσβαση στις πληροφορίες και την ικανότητα των χρηστών να στέλνουν και να λαμβάνουν το περιεχόμενο που επιθυμούν χρησιμοποιώντας τις εφαρμογές ή τις υπηρεσίες της επιλογής τους. Το πρόβλημα αυτό μπορεί να αποφευχθεί μέσω μιας νομικά δεσμευτικής αρχής περί προστασίας της δικτυακής ουδετερότητας.

| 17. | Για τον λόγο αυτό, ο ΕΕΠΔ εξετάζει τις επιπτώσεις της διαχείρισης της κίνησης από τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου στην προστασία των δεδομένων και στην ιδιωτική ζωή. Ειδικότερα:






  — | Όταν οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου επεξεργάζονται δεδομένα κίνησης με μοναδικό σκοπό τη δρομολόγηση της ροής πληροφοριών από τον αποστολέα στον παραλήπτη, εκτελούν συνήθως περιορισμένη επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (11). Όπως η ταχυδρομική υπηρεσία επεξεργάζεται τις πληροφορίες που περιέχονται στον φάκελο μιας επιστολής, ο πάροχος υπηρεσιών Διαδικτύου επεξεργάζεται τις πληροφορίες που απαιτούνται για τη δρομολόγηση της επικοινωνίας προς τον αποδέκτη. Η επεξεργασία αυτή δεν αντίκειται στις νόμιμες απαιτήσεις της προστασίας των δεδομένων, της ιδιωτικής ζωής και της εμπιστευτικότητας των επικοινωνιών. |
| --- | --- | --- |

17.

Για τον λόγο αυτό, ο ΕΕΠΔ εξετάζει τις επιπτώσεις της διαχείρισης της κίνησης από τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου στην προστασία των δεδομένων και στην ιδιωτική ζωή. Ειδικότερα:

—

Όταν οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου επεξεργάζονται δεδομένα κίνησης με μοναδικό σκοπό τη δρομολόγηση της ροής πληροφοριών από τον αποστολέα στον παραλήπτη, εκτελούν συνήθως περιορισμένη επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (11). Όπως η ταχυδρομική υπηρεσία επεξεργάζεται τις πληροφορίες που περιέχονται στον φάκελο μιας επιστολής, ο πάροχος υπηρεσιών Διαδικτύου επεξεργάζεται τις πληροφορίες που απαιτούνται για τη δρομολόγηση της επικοινωνίας προς τον αποδέκτη. Η επεξεργασία αυτή δεν αντίκειται στις νόμιμες απαιτήσεις της προστασίας των δεδομένων, της ιδιωτικής ζωής και της εμπιστευτικότητας των επικοινωνιών.

| — | Ωστόσο, όταν οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου ελέγχουν δεδομένα επικοινωνίας, προκειμένου να διαφοροποιήσουν κάθε ροή επικοινωνίας και να εφαρμόσουν συγκεκριμένες πολιτικές, οι οποίες ενδέχεται να μην είναι ευνοϊκές για φυσικά πρόσωπα, οι επιπτώσεις είναι σημαντικότερες. Ανάλογα με τις συνθήκες κάθε περίπτωσης και με τον τύπο της διενεργούμενης ανάλυσης, η επεξεργασία μπορεί να είναι εξαιρετικά παρεμβατική στην ιδιωτική ζωή και στα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των φυσικών προσώπων. Αυτό καθίσταται εμφανέστερο όταν οι πολιτικές διαχείρισης αποκαλύπτουν το περιεχόμενο των επικοινωνιών φυσικών προσώπων στο Διαδίκτυο, περιλαμβανομένων των ηλεκτρονικών μηνυμάτων που έστειλαν ή έλαβαν, των δικτυακών τόπων που επισκέφθηκαν, των αρχείων που μεταφόρτωσαν κ.λπ. |
| --- | --- |

—

Ωστόσο, όταν οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου ελέγχουν δεδομένα επικοινωνίας, προκειμένου να διαφοροποιήσουν κάθε ροή επικοινωνίας και να εφαρμόσουν συγκεκριμένες πολιτικές, οι οποίες ενδέχεται να μην είναι ευνοϊκές για φυσικά πρόσωπα, οι επιπτώσεις είναι σημαντικότερες. Ανάλογα με τις συνθήκες κάθε περίπτωσης και με τον τύπο της διενεργούμενης ανάλυσης, η επεξεργασία μπορεί να είναι εξαιρετικά παρεμβατική στην ιδιωτική ζωή και στα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των φυσικών προσώπων. Αυτό καθίσταται εμφανέστερο όταν οι πολιτικές διαχείρισης αποκαλύπτουν το περιεχόμενο των επικοινωνιών φυσικών προσώπων στο Διαδίκτυο, περιλαμβανομένων των ηλεκτρονικών μηνυμάτων που έστειλαν ή έλαβαν, των δικτυακών τόπων που επισκέφθηκαν, των αρχείων που μεταφόρτωσαν κ.λπ.

III.   ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΚΤΥΑΚΗ ΟΥΔΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΕΡΑΙΤΕΡΩ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ

III.1.   Σύντομη παρουσίαση του νομικού πλαισίου

| 18. | Έως το 2009, οι νομοθετικές πράξεις της ΕΕ δεν περιείχαν διατάξεις που να απαγορεύουν ρητώς στους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου το φιλτράρισμα ή την παρεμπόδιση ή τη πρόσθετη χρέωση στους συνδρομητές για την πρόσβαση σε υπηρεσίες. Ταυτόχρονα, δεν περιείχαν διατάξεις οι οποίες να αναγνωρίζουν ρητώς την πρακτική αυτή. Σε κάποιον βαθμό, η κατάσταση χαρακτηριζόταν από αβεβαιότητα. |
| --- | --- |

18.

Έως το 2009, οι νομοθετικές πράξεις της ΕΕ δεν περιείχαν διατάξεις που να απαγορεύουν ρητώς στους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου το φιλτράρισμα ή την παρεμπόδιση ή τη πρόσθετη χρέωση στους συνδρομητές για την πρόσβαση σε υπηρεσίες. Ταυτόχρονα, δεν περιείχαν διατάξεις οι οποίες να αναγνωρίζουν ρητώς την πρακτική αυτή. Σε κάποιον βαθμό, η κατάσταση χαρακτηριζόταν από αβεβαιότητα.

| 19. | Η δέσμη μέτρων για τις τηλεπικοινωνίες του 2009 άλλαξε την κατάσταση αυτή με τη θέσπιση διατάξεων που ευνοούσαν το άνοιγμα του Διαδικτύου. Για παράδειγμα, το άρθρο 8 παράγραφος 4 της οδηγίας σχετικά με κοινό κανονιστικό πλαίσιο για δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών (η «οδηγία-πλαίσιο») θεσπίζει υποχρέωση των κανονιστικών αρχών να προωθούν την ικανότητα των τελικών χρηστών να έχουν πρόσβαση σε περιεχόμενο, εφαρμογές ή υπηρεσίες της επιλογής τους (12). Η διάταξη αυτή ισχύει για το σύνολο του δικτύου και δεν αφορά επιμέρους παρόχους. Πρόσφατο σχέδιο συμπερασμάτων του Συμβουλίου τονίζει επίσης την αναγκαιότητα διατήρησης του ανοιχτού χαρακτήρα του Διαδικτύου (13). |
| --- | --- |

19.

Η δέσμη μέτρων για τις τηλεπικοινωνίες του 2009 άλλαξε την κατάσταση αυτή με τη θέσπιση διατάξεων που ευνοούσαν το άνοιγμα του Διαδικτύου. Για παράδειγμα, το άρθρο 8 παράγραφος 4 της οδηγίας σχετικά με κοινό κανονιστικό πλαίσιο για δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών (η «οδηγία-πλαίσιο») θεσπίζει υποχρέωση των κανονιστικών αρχών να προωθούν την ικανότητα των τελικών χρηστών να έχουν πρόσβαση σε περιεχόμενο, εφαρμογές ή υπηρεσίες της επιλογής τους (12). Η διάταξη αυτή ισχύει για το σύνολο του δικτύου και δεν αφορά επιμέρους παρόχους. Πρόσφατο σχέδιο συμπερασμάτων του Συμβουλίου τονίζει επίσης την αναγκαιότητα διατήρησης του ανοιχτού χαρακτήρα του Διαδικτύου (13).

| 20. | Η οδηγία καθολικής υπηρεσίας (14) περιέχει πιο συγκεκριμένες υποχρεώσεις. Τα άρθρα 20 και 21 προβλέπουν απαιτήσεις διαφάνειας για τους περιορισμούς στην πρόσβαση ή/και στη χρήση υπηρεσιών και εφαρμογών. Η οδηγία απαιτεί επίσης ελάχιστα επίπεδα ποιότητας υπηρεσίας. |
| --- | --- |

20.

Η οδηγία καθολικής υπηρεσίας (14) περιέχει πιο συγκεκριμένες υποχρεώσεις. Τα άρθρα 20 και 21 προβλέπουν απαιτήσεις διαφάνειας για τους περιορισμούς στην πρόσβαση ή/και στη χρήση υπηρεσιών και εφαρμογών. Η οδηγία απαιτεί επίσης ελάχιστα επίπεδα ποιότητας υπηρεσίας.

| 21. | Για τις πρακτικές των παρόχων υπηρεσιών Διαδικτύου οι οποίες συνεπάγονται τον έλεγχο των επικοινωνιών φυσικών προσώπων, η αιτιολογική σκέψη 28 της οδηγίας για την τροποποίηση της οδηγίας για την καθολική υπηρεσία και της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες (15) επισημαίνει ότι «ανάλογα με τη χρησιμοποιούμενη τεχνολογία και τον τύπο περιορισμού, για τέτοιους περιορισμούς απαιτείται ενδεχομένως συναίνεση του χρήστη βάσει της οδηγίας [...] για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες». Στο πλαίσιο αυτό, η αιτιολογική σκέψη 28 υπενθυμίζει την αναγκαιότητα συγκατάθεσης, δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 1 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, σε κάθε περιορισμό ο οποίος βασίζεται στην παρακολούθηση των επικοινωνιών. Στην ενότητα IV κατωτέρω αναλύεται περαιτέρω η εφαρμογή του άρθρου 5 παράγραφος 1 και το συνολικό νομικό πλαίσιο για την προστασία των δεδομένων και την ιδιωτική ζωή. |
| --- | --- |

21.

Για τις πρακτικές των παρόχων υπηρεσιών Διαδικτύου οι οποίες συνεπάγονται τον έλεγχο των επικοινωνιών φυσικών προσώπων, η αιτιολογική σκέψη 28 της οδηγίας για την τροποποίηση της οδηγίας για την καθολική υπηρεσία και της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες (15) επισημαίνει ότι «ανάλογα με τη χρησιμοποιούμενη τεχνολογία και τον τύπο περιορισμού, για τέτοιους περιορισμούς απαιτείται ενδεχομένως συναίνεση του χρήστη βάσει της οδηγίας [...] για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες». Στο πλαίσιο αυτό, η αιτιολογική σκέψη 28 υπενθυμίζει την αναγκαιότητα συγκατάθεσης, δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 1 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, σε κάθε περιορισμό ο οποίος βασίζεται στην παρακολούθηση των επικοινωνιών. Στην ενότητα IV κατωτέρω αναλύεται περαιτέρω η εφαρμογή του άρθρου 5 παράγραφος 1 και το συνολικό νομικό πλαίσιο για την προστασία των δεδομένων και την ιδιωτική ζωή.

| 22. | Τέλος, το άρθρο 22 παράγραφος 3 της οδηγίας για την καθολική υπηρεσία επιτρέπει πλέον στις εθνικές κανονιστικές αρχές να επιβάλλουν, εφόσον απαιτείται, ελάχιστες απαιτήσεις ποιότητας της υπηρεσίας σε παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου για την πρόληψη της υποβάθμισης των υπηρεσιών και της παρεμπόδισης ή της επιβράδυνσης της κίνησης σε δημόσια δίκτυα. |
| --- | --- |

22.

Τέλος, το άρθρο 22 παράγραφος 3 της οδηγίας για την καθολική υπηρεσία επιτρέπει πλέον στις εθνικές κανονιστικές αρχές να επιβάλλουν, εφόσον απαιτείται, ελάχιστες απαιτήσεις ποιότητας της υπηρεσίας σε παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου για την πρόληψη της υποβάθμισης των υπηρεσιών και της παρεμπόδισης ή της επιβράδυνσης της κίνησης σε δημόσια δίκτυα.

| 23. | Τα ανωτέρω υποδεικνύουν ότι η ΕΕ φιλοδοξεί να υπερασπισθεί το ανοιχτό Διαδίκτυο (βλέπε άρθρο 8 παράγραφος 4 της οδηγίας-πλαισίου). Ωστόσο, αυτός ο στόχος πολιτικής, ο οποίος εφαρμόζεται στο σύνολο του δικτύου, δεν συνδέεται άμεσα με απαγορεύσεις ή υποχρεώσεις για τους επιμέρους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου. Με άλλα λόγια, ένας πάροχος υπηρεσιών Διαδικτύου μπορεί να εφαρμόζει πολιτικές διαχείρισης της κίνησης οι οποίες ενδέχεται να αποκλείουν την πρόσβαση σε ορισμένες εφαρμογές, υπό τον όρο ότι οι τελικοί χρήστες είναι πλήρως ενημερωμένοι και έχουν δηλώσει τη συγκατάθεσή τους ελεύθερα, ειδικώς και ρητώς. |
| --- | --- |

23.

Τα ανωτέρω υποδεικνύουν ότι η ΕΕ φιλοδοξεί να υπερασπισθεί το ανοιχτό Διαδίκτυο (βλέπε άρθρο 8 παράγραφος 4 της οδηγίας-πλαισίου). Ωστόσο, αυτός ο στόχος πολιτικής, ο οποίος εφαρμόζεται στο σύνολο του δικτύου, δεν συνδέεται άμεσα με απαγορεύσεις ή υποχρεώσεις για τους επιμέρους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου. Με άλλα λόγια, ένας πάροχος υπηρεσιών Διαδικτύου μπορεί να εφαρμόζει πολιτικές διαχείρισης της κίνησης οι οποίες ενδέχεται να αποκλείουν την πρόσβαση σε ορισμένες εφαρμογές, υπό τον όρο ότι οι τελικοί χρήστες είναι πλήρως ενημερωμένοι και έχουν δηλώσει τη συγκατάθεσή τους ελεύθερα, ειδικώς και ρητώς.

| 24. | Η κατάσταση μπορεί να διαφέρει από κράτος μέλος σε κράτος μέλος. Σε ορισμένα κράτη μέλη, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να εφαρμόζουν πολιτικές διαχείρισης της κίνησης, για παράδειγμα, για να παρεμποδίζουν εφαρμογές όπως φωνητικές υπηρεσίες μέσω του πρωτοκόλλου Ίντερνετ (VoIP) (στο πλαίσιο μιας φθηνότερης συνδρομής στο Διαδίκτυο), υπό τον όρο ότι τα φυσικά πρόσωπα έχουν ενημερωθεί και έχουν δώσει ελεύθερα, ειδικώς και ρητώς, τη συγκατάθεσή τους. Άλλα κράτη μέλη επέλεξαν να ενισχύσουν την αρχή της δικτυακής ουδετερότητας. Για παράδειγμα, τον Ιούλιο του 2011, η Βουλή των Κάτω Χωρών ψήφισε νόμο ο οποίος απαγορεύει γενικά στους παρόχους να παρεμποδίζουν ή να επιβραδύνουν εφαρμογές ή υπηρεσίες στο Διαδίκτυο (όπως VoIP), εκτός εάν κάτι τέτοιο είναι αναγκαίο για την ελαχιστοποίηση των συνεπειών συμφόρησης, για λόγους ακεραιότητας ή ασφάλειας, για την καταπολέμηση ανεπίκλητων ηλεκτρονικών μηνυμάτων ή βάσει δικαστικής απόφασης (16). |
| --- | --- |

24.

Η κατάσταση μπορεί να διαφέρει από κράτος μέλος σε κράτος μέλος. Σε ορισμένα κράτη μέλη, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να εφαρμόζουν πολιτικές διαχείρισης της κίνησης, για παράδειγμα, για να παρεμποδίζουν εφαρμογές όπως φωνητικές υπηρεσίες μέσω του πρωτοκόλλου Ίντερνετ (VoIP) (στο πλαίσιο μιας φθηνότερης συνδρομής στο Διαδίκτυο), υπό τον όρο ότι τα φυσικά πρόσωπα έχουν ενημερωθεί και έχουν δώσει ελεύθερα, ειδικώς και ρητώς, τη συγκατάθεσή τους. Άλλα κράτη μέλη επέλεξαν να ενισχύσουν την αρχή της δικτυακής ουδετερότητας. Για παράδειγμα, τον Ιούλιο του 2011, η Βουλή των Κάτω Χωρών ψήφισε νόμο ο οποίος απαγορεύει γενικά στους παρόχους να παρεμποδίζουν ή να επιβραδύνουν εφαρμογές ή υπηρεσίες στο Διαδίκτυο (όπως VoIP), εκτός εάν κάτι τέτοιο είναι αναγκαίο για την ελαχιστοποίηση των συνεπειών συμφόρησης, για λόγους ακεραιότητας ή ασφάλειας, για την καταπολέμηση ανεπίκλητων ηλεκτρονικών μηνυμάτων ή βάσει δικαστικής απόφασης (16).

III.2.   Η ανακοίνωση για τη δικτυακή ουδετερότητα

| 25. | Στην ανακοίνωσή της για τη δικτυακή ουδετερότητα (17), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η κατάσταση όσον αφορά τη δικτυακή ουδετερότητα απαιτεί παρακολούθηση και περαιτέρω ανάλυση. Η πολιτική της χαρακτηρίσθηκε ως «στάση αναμονής» προτού τύχουν εξέτασης πρόσθετα ρυθμιστικά μέτρα. |
| --- | --- |

25.

Στην ανακοίνωσή της για τη δικτυακή ουδετερότητα (17), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η κατάσταση όσον αφορά τη δικτυακή ουδετερότητα απαιτεί παρακολούθηση και περαιτέρω ανάλυση. Η πολιτική της χαρακτηρίσθηκε ως «στάση αναμονής» προτού τύχουν εξέτασης πρόσθετα ρυθμιστικά μέτρα.

| 26. | Στην ανακοίνωσή της η Επιτροπή αναγνώρισε ότι κάθε μέτρο και κάθε πρόσθετη ρύθμιση θα υποβληθεί σε ενδελεχή εκτίμηση των πτυχών προστασίας των δεδομένων και ιδιωτικής ζωής. Στο σχέδιο συμπερασμάτων του Συμβουλίου σημειώνεται επίσης ότι διακυβεύονται ζητήματα προστασίας των δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής (18). |
| --- | --- |

26.

Στην ανακοίνωσή της η Επιτροπή αναγνώρισε ότι κάθε μέτρο και κάθε πρόσθετη ρύθμιση θα υποβληθεί σε ενδελεχή εκτίμηση των πτυχών προστασίας των δεδομένων και ιδιωτικής ζωής. Στο σχέδιο συμπερασμάτων του Συμβουλίου σημειώνεται επίσης ότι διακυβεύονται ζητήματα προστασίας των δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής (18).

| 27. | Το ερώτημα που πρέπει να αξιολογηθεί από την άποψη της προστασίας των δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής είναι κατά πόσον μια πολιτική «στάσης αναμονής» είναι επαρκής. Παρότι το πλαίσιο για την προστασία των δεδομένων και την ιδιωτική ζωή προβλέπει, επί του παρόντος, ορισμένες εγγυήσεις, ιδίως μέσω της αρχής της εμπιστευτικότητας των επικοινωνιών, η στενή παρακολούθηση του επιπέδου συμμόρφωσης και η έκδοση κατευθυντήριων γραμμών για πτυχές που χαρακτηρίζονται από έλλειψη σαφήνειας φαίνονται αναγκαίες. Επιπλέον, πρέπει να υποβληθούν ορισμένες προτάσεις σχετικά με την αποσαφήνιση και την περαιτέρω βελτίωση του πλαισίου, υπό το πρίσμα των τεχνολογικών εξελίξεων. Εάν η παρακολούθηση υποδείξει ότι η αγορά κινείται προς μαζικό έλεγχο των επικοινωνιών σε πραγματικό χρόνο και αναδείξει προβλήματα συμμόρφωσης προς το πλαίσιο, θα απαιτηθεί η λήψη νομοθετικών μέτρων. Συγκεκριμένες προτάσεις διατυπώνονται συναφώς στην ενότητα VI. |
| --- | --- |

27.

Το ερώτημα που πρέπει να αξιολογηθεί από την άποψη της προστασίας των δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής είναι κατά πόσον μια πολιτική «στάσης αναμονής» είναι επαρκής. Παρότι το πλαίσιο για την προστασία των δεδομένων και την ιδιωτική ζωή προβλέπει, επί του παρόντος, ορισμένες εγγυήσεις, ιδίως μέσω της αρχής της εμπιστευτικότητας των επικοινωνιών, η στενή παρακολούθηση του επιπέδου συμμόρφωσης και η έκδοση κατευθυντήριων γραμμών για πτυχές που χαρακτηρίζονται από έλλειψη σαφήνειας φαίνονται αναγκαίες. Επιπλέον, πρέπει να υποβληθούν ορισμένες προτάσεις σχετικά με την αποσαφήνιση και την περαιτέρω βελτίωση του πλαισίου, υπό το πρίσμα των τεχνολογικών εξελίξεων. Εάν η παρακολούθηση υποδείξει ότι η αγορά κινείται προς μαζικό έλεγχο των επικοινωνιών σε πραγματικό χρόνο και αναδείξει προβλήματα συμμόρφωσης προς το πλαίσιο, θα απαιτηθεί η λήψη νομοθετικών μέτρων. Συγκεκριμένες προτάσεις διατυπώνονται συναφώς στην ενότητα VI.

IV.   ΤΕΧΝΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

| 28. | Προτού εξετάσουμε το θέμα εις βάθος, είναι σημαντικό να αποκτήσουμε καλύτερη εικόνα των τεχνικών ελέγχου που μπορούν να χρησιμοποιούν οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου για τη διαχείριση της κίνησης και του τρόπου με τον οποίο τέτοιες διαδικασίες μπορούν να επηρεάσουν την αρχή της δικτυακής ουδετερότητας. Οι επιπτώσεις που συνεπάγονται οι εν λόγω τεχνικές στην ιδιωτική ζωή και στην προστασία των δεδομένων διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με την τεχνική ή τις τεχνικές που εκάστοτε χρησιμοποιούνται. Το συγκεκριμένο τεχνικό υπόβαθρο είναι αναγκαίο για την ορθή κατανόηση και εφαρμογή του νομικού πλαισίου για την προστασία των δεδομένων, το οποίο αναλύεται στην ενότητα V. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι ο τομέας αυτός τελεί υπό διαρκή εξέλιξη και χαρακτηρίζεται από πολυπλοκότητα. Επομένως, η ανάλυση που ακολουθεί δεν φιλοδοξεί να εξαντλήσει το θέμα ούτε είναι πλήρως επικαιροποιημένη, αλλά παρέχει απλώς τις τεχνικές πληροφορίες που είναι απαραίτητες για την κατανόηση του νομικού συλλογισμού. |
| --- | --- |

28.

Προτού εξετάσουμε το θέμα εις βάθος, είναι σημαντικό να αποκτήσουμε καλύτερη εικόνα των τεχνικών ελέγχου που μπορούν να χρησιμοποιούν οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου για τη διαχείριση της κίνησης και του τρόπου με τον οποίο τέτοιες διαδικασίες μπορούν να επηρεάσουν την αρχή της δικτυακής ουδετερότητας. Οι επιπτώσεις που συνεπάγονται οι εν λόγω τεχνικές στην ιδιωτική ζωή και στην προστασία των δεδομένων διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με την τεχνική ή τις τεχνικές που εκάστοτε χρησιμοποιούνται. Το συγκεκριμένο τεχνικό υπόβαθρο είναι αναγκαίο για την ορθή κατανόηση και εφαρμογή του νομικού πλαισίου για την προστασία των δεδομένων, το οποίο αναλύεται στην ενότητα V. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι ο τομέας αυτός τελεί υπό διαρκή εξέλιξη και χαρακτηρίζεται από πολυπλοκότητα. Επομένως, η ανάλυση που ακολουθεί δεν φιλοδοξεί να εξαντλήσει το θέμα ούτε είναι πλήρως επικαιροποιημένη, αλλά παρέχει απλώς τις τεχνικές πληροφορίες που είναι απαραίτητες για την κατανόηση του νομικού συλλογισμού.

IV.1.   Διαβίβαση πληροφοριών μέσω του Διαδικτύου: βασικές αρχές

| 29. | Όταν ένας χρήστης διαβιβάζει μια επικοινωνία μέσω του Διαδικτύου, η πληροφορία που διαβιβάζεται υποδιαιρείται σε πακέτα. Τα πακέτα αυτά διαβιβάζονται στο Διαδίκτυο από τον αποστολέα στον αποδέκτη. Κάθε πακέτο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, πληροφορίες σχετικά με την προέλευση και τον προορισμό. Επιπλέον, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου μπορούν να περικλείσουν τα πακέτα αυτά σε πρόσθετα επίπεδα και πρωτόκολλα (19), τα οποία θα χρησιμοποιηθούν για τη διαχείριση των διαφορετικών ροών κίνησης εντός του δικτύου του παρόχου υπηρεσιών Διαδικτύου. |
| --- | --- |

29.

Όταν ένας χρήστης διαβιβάζει μια επικοινωνία μέσω του Διαδικτύου, η πληροφορία που διαβιβάζεται υποδιαιρείται σε πακέτα. Τα πακέτα αυτά διαβιβάζονται στο Διαδίκτυο από τον αποστολέα στον αποδέκτη. Κάθε πακέτο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, πληροφορίες σχετικά με την προέλευση και τον προορισμό. Επιπλέον, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου μπορούν να περικλείσουν τα πακέτα αυτά σε πρόσθετα επίπεδα και πρωτόκολλα (19), τα οποία θα χρησιμοποιηθούν για τη διαχείριση των διαφορετικών ροών κίνησης εντός του δικτύου του παρόχου υπηρεσιών Διαδικτύου.

| 30. | Για να επανέλθουμε στην αναλογία με την ταχυδρομική επιστολή, η χρήση ενός πρωτοκόλλου διαβίβασης δικτύου ισοδυναμεί με την τοποθέτηση του περιεχομένου μιας ταχυδρομικής επιστολής σε έναν φάκελο με τη διεύθυνση προορισμού. Ακολούθως, η διεύθυνση του παραλήπτη θα διαβαστεί από την ταχυδρομική υπηρεσία, η οποία αναλαμβάνει την υποχρέωση να παραδώσει την επιστολή. Η ταχυδρομική υπηρεσία μπορεί να χρησιμοποιήσει πρόσθετα πρωτόκολλα στις εσωτερικές διαβιβάσεις της για να διαχειρισθεί όλους τους φακέλους που πρέπει να διαβιβασθούν, με σκοπό κάθε φάκελος να φθάσει στον προορισμό του όπως συντάχθηκε αρχικά από τον αποστολέα. Χρησιμοποιώντας την αναλογία αυτά, κάθε πακέτο έχει δύο μέρη: πρώτον, το ωφέλιμο φορτίο IP, το οποίο περιέχει το περιεχόμενο της επικοινωνίας και αντιστοιχεί στην επιστολή. Περιέχει πληροφορίες οι οποίες προορίζονται μόνον για τον αποδέκτη. Δεύτερον, την κεφαλίδα IP, η οποία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη διεύθυνση του αποδέκτη και του αποστολέα και αντιστοιχεί στον φάκελο. Η κεφαλίδα IP επιτρέπει στους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου και άλλους διαμεσολαβητές να δρομολογήσουν το ωφέλιμο φορτίο από τη διεύθυνση προέλευσης στη διεύθυνση προορισμού. |
| --- | --- |

30.

Για να επανέλθουμε στην αναλογία με την ταχυδρομική επιστολή, η χρήση ενός πρωτοκόλλου διαβίβασης δικτύου ισοδυναμεί με την τοποθέτηση του περιεχομένου μιας ταχυδρομικής επιστολής σε έναν φάκελο με τη διεύθυνση προορισμού. Ακολούθως, η διεύθυνση του παραλήπτη θα διαβαστεί από την ταχυδρομική υπηρεσία, η οποία αναλαμβάνει την υποχρέωση να παραδώσει την επιστολή. Η ταχυδρομική υπηρεσία μπορεί να χρησιμοποιήσει πρόσθετα πρωτόκολλα στις εσωτερικές διαβιβάσεις της για να διαχειρισθεί όλους τους φακέλους που πρέπει να διαβιβασθούν, με σκοπό κάθε φάκελος να φθάσει στον προορισμό του όπως συντάχθηκε αρχικά από τον αποστολέα. Χρησιμοποιώντας την αναλογία αυτά, κάθε πακέτο έχει δύο μέρη: πρώτον, το ωφέλιμο φορτίο IP, το οποίο περιέχει το περιεχόμενο της επικοινωνίας και αντιστοιχεί στην επιστολή. Περιέχει πληροφορίες οι οποίες προορίζονται μόνον για τον αποδέκτη. Δεύτερον, την κεφαλίδα IP, η οποία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη διεύθυνση του αποδέκτη και του αποστολέα και αντιστοιχεί στον φάκελο. Η κεφαλίδα IP επιτρέπει στους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου και άλλους διαμεσολαβητές να δρομολογήσουν το ωφέλιμο φορτίο από τη διεύθυνση προέλευσης στη διεύθυνση προορισμού.

| 31. | Οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου και άλλοι διαμεσολαβητές διασφαλίζουν ότι τα πακέτα IP ταξιδεύουν στο δίκτυο μέσω κόμβων, οι οποίοι διαβάζουν τις πληροφορίες της κεφαλίδας IP, τις ελέγχουν σε σχέση με πίνακες δρομολόγησης, και στη συνέχεια τις διαβιβάζουν στον επόμενο κόμβο καθ’ οδόν προς τον τελικό προορισμό. Η διαδικασία αυτή πραγματοποιείται στο δίκτυο χρησιμοποιώντας μια προσέγγιση «βέλτιστης προσπάθειας χωρίς μνήμη», καθώς όλα τα πακέτα που φθάνουν σε έναν κόμβο τυγχάνουν ουδέτερης αντιμετώπισης. Όταν διαβιβασθούν στον επόμενο κόμβο, δεν υπάρχει λόγος διατήρησης περαιτέρω πληροφοριών στον δρομολογητή (20). |
| --- | --- |

31.

Οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου και άλλοι διαμεσολαβητές διασφαλίζουν ότι τα πακέτα IP ταξιδεύουν στο δίκτυο μέσω κόμβων, οι οποίοι διαβάζουν τις πληροφορίες της κεφαλίδας IP, τις ελέγχουν σε σχέση με πίνακες δρομολόγησης, και στη συνέχεια τις διαβιβάζουν στον επόμενο κόμβο καθ’ οδόν προς τον τελικό προορισμό. Η διαδικασία αυτή πραγματοποιείται στο δίκτυο χρησιμοποιώντας μια προσέγγιση «βέλτιστης προσπάθειας χωρίς μνήμη», καθώς όλα τα πακέτα που φθάνουν σε έναν κόμβο τυγχάνουν ουδέτερης αντιμετώπισης. Όταν διαβιβασθούν στον επόμενο κόμβο, δεν υπάρχει λόγος διατήρησης περαιτέρω πληροφοριών στον δρομολογητή (20).

IV.2.   Τεχνικές ελέγχου

| 32. | Όπως είδαμε, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου διαβάζουν τις κεφαλίδες IP με σκοπό τη δρομολόγησή τους προς τον προορισμό τους. Ωστόσο, όπως προαναφέρθηκε, η ανάλυση της κίνησης (η οποία περιλαμβάνει κεφαλίδες IP και ωφέλιμο φορτίο IP) μπορεί να διενεργηθεί για άλλους σκοπούς και με τη χρήση διαφορετικών τεχνολογιών. Οι νέες τάσεις μπορεί να περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, την επιβράδυνση ορισμένων εφαρμογών που χρησιμοποιούνται από χρήστες, όπως η P2P, ή εναλλακτικά τη βελτίωση της ταχύτητας της κίνησης για ορισμένες υπηρεσίες, όπως υπηρεσίες βιντεοπαραγγελίας για προνομιακούς συνδρομητές. Παρότι όλες οι τεχνικές ελέγχου διενεργούν από τεχνική άποψη έλεγχο πακέτων, συνεπάγονται διαφορετικά επίπεδα παρέμβασης. Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες τεχνικών ελέγχου. Η μία βασίζεται μόνον στην κεφαλίδα IP, ενώ η άλλη και στο ωφέλιμο φορτίο IP.

  Βάσει των πληροφοριών της κεφαλίδας IP. Ο έλεγχος μιας κεφαλίδας πακέτου IP αποκαλύπτει ορισμένα πεδία, τα οποία ενδέχεται να επιτρέπουν στους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου να εφαρμόζουν συγκεκριμένες πολιτικές για τη διαχείριση της κίνησης. Οι εν λόγω τεχνικές, οι οποίες βασίζονται μόνον στον έλεγχο των κεφαλίδων IP, επεξεργάζονται δεδομένα τα οποία, καταρχήν, προορίζονται για τη δρομολόγηση πληροφοριών για διαφορετικό σκοπό (δηλαδή διαφοροποίηση της κίνησης). Βλέποντας τη διεύθυνση IP προέλευσης, ο πάροχος υπηρεσιών Διαδικτύου μπορεί να τη συνδέσει με έναν συγκεκριμένο συνδρομητή και να εφαρμόσει προς τούτο συγκεκριμένες πολιτικές, για παράδειγμα να δρομολογήσει το πακέτο μέσω ταχύτερου ή πιο αργού συνδέσμου. Βλέποντας τη διεύθυνση IP προορισμού, ο πάροχος υπηρεσιών Διαδικτύου μπορεί επίσης να εφαρμόσει συγκεκριμένες πολιτικές, για παράδειγμα να παρεμποδίσει ή να φιλτράρει την πρόσβαση σε ορισμένους δικτυακούς τόπους.

  Βάσει ελέγχου εις βάθος. Ο έλεγχος των πακέτων εις βάθος επιτρέπει στον πάροχο υπηρεσιών Διαδικτύου να αποκτήσει πρόσβαση σε πληροφορίες οι οποίες προορίζονται μόνον για τον αποδέκτη της επικοινωνίας. Για να επανέλθουμε στο παράδειγμα της ταχυδρομικής υπηρεσίας, η προσέγγιση αυτή αντιστοιχεί στο άνοιγμα του φακέλου και στην ανάγνωση της επιστολής που περιέχεται σε αυτόν για να αναλυθεί το περιεχόμενο της επικοινωνίας (το οποίο περιέχεται μέσα στα πακέτα IP), προκειμένου να εφαρμοσθεί μια συγκεκριμένη πολιτική δικτύου. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι διενέργειας του ελέγχου, καθένας εκ των οποίων ενέχει διαφορετικές απειλές για το πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδομένα.






  — | Έλεγχος πακέτων εις βάθος βάσει της ανάλυσης πρωτοκόλλων και στατιστικών αρχείων. Επιπλέον του πρωτοκόλλου Ίντερνετ, σκοπός του οποίου είναι να επιτρέπει τη διαβίβαση των δεδομένων στο Διαδίκτυο, υπάρχουν πρόσθετα πρωτόκολλα, τα οποία κωδικοποιούν τις πληροφορίες που διαβιβάζονται με συμφωνημένο τρόπο (μεταφορά, σύνοδος, παρουσίαση και εφαρμογή κ.λπ.). Στόχος των εν λόγω πρωτοκόλλων είναι να διασφαλίζουν ότι τα μέρη που επικοινωνούν κατανοούν το ένα το άλλο. Για παράδειγμα, υπάρχουν ορισμένα πρωτόκολλα τα οποία συνδέονται με τη φυλλομέτρηση του Παγκόσμιου Ιστού (21), άλλα με τη μεταφορά αρχείων (22) κ.λπ. Επομένως, οι τεχνικές ελέγχου που βασίζονται στον έλεγχο πρωτοκόλλων και συνδυάζονται με στατιστική ανάλυση αποσκοπούν στην αναζήτηση συγκεκριμένων προτύπων ή αποτυπωμάτων που καθορίζουν ποια πρωτόκολλα είναι παρόντα (23). Οι εν λόγω τεχνικές ελέγχου επιτρέπουν στους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου να κατανοούν τον τύπο επικοινωνίας (ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, φυλλομέτρηση του Παγκόσμιου Ιστού, μεταφόρτωση αρχείων) και, ενίοτε, να προσδιορίζουν τη συγκεκριμένη υπηρεσία ή εφαρμογή που χρησιμοποιείται, όπως στην περίπτωση ορισμένων επικοινωνιών VoIP, στις οποίες τα χρησιμοποιούμενα πρωτόκολλα συνδέονται με ειδικό τρόπο με έναν συγκεκριμένο πωλητή ή πάροχο υπηρεσιών. Η γνώση του τύπου πληροφοριών μπορεί να επιτρέπει στους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου να εφαρμόζουν συγκεκριμένες πολιτικές διαχείρισης της κίνησης, για παράδειγμα, για την παρεμπόδιση κίνησης στον Παγκόσμιο Ιστό. Μπορεί επίσης να αποτελεί το πρώτο βήμα που θα επιτρέψει στον πάροχο υπηρεσιών Διαδικτύου να διενεργήσει περαιτέρω αναλύσεις, οι οποίες μπορεί να απαιτούν πλήρη πρόσβαση στα μεταδεδομένα και στο περιεχόμενο της επικοινωνίας. |
| --- | --- | --- |

32.

Όπως είδαμε, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου διαβάζουν τις κεφαλίδες IP με σκοπό τη δρομολόγησή τους προς τον προορισμό τους. Ωστόσο, όπως προαναφέρθηκε, η ανάλυση της κίνησης (η οποία περιλαμβάνει κεφαλίδες IP και ωφέλιμο φορτίο IP) μπορεί να διενεργηθεί για άλλους σκοπούς και με τη χρήση διαφορετικών τεχνολογιών. Οι νέες τάσεις μπορεί να περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, την επιβράδυνση ορισμένων εφαρμογών που χρησιμοποιούνται από χρήστες, όπως η P2P, ή εναλλακτικά τη βελτίωση της ταχύτητας της κίνησης για ορισμένες υπηρεσίες, όπως υπηρεσίες βιντεοπαραγγελίας για προνομιακούς συνδρομητές. Παρότι όλες οι τεχνικές ελέγχου διενεργούν από τεχνική άποψη έλεγχο πακέτων, συνεπάγονται διαφορετικά επίπεδα παρέμβασης. Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες τεχνικών ελέγχου. Η μία βασίζεται μόνον στην κεφαλίδα IP, ενώ η άλλη και στο ωφέλιμο φορτίο IP.

Βάσει των πληροφοριών της κεφαλίδας IP. Ο έλεγχος μιας κεφαλίδας πακέτου IP αποκαλύπτει ορισμένα πεδία, τα οποία ενδέχεται να επιτρέπουν στους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου να εφαρμόζουν συγκεκριμένες πολιτικές για τη διαχείριση της κίνησης. Οι εν λόγω τεχνικές, οι οποίες βασίζονται μόνον στον έλεγχο των κεφαλίδων IP, επεξεργάζονται δεδομένα τα οποία, καταρχήν, προορίζονται για τη δρομολόγηση πληροφοριών για διαφορετικό σκοπό (δηλαδή διαφοροποίηση της κίνησης). Βλέποντας τη διεύθυνση IP προέλευσης, ο πάροχος υπηρεσιών Διαδικτύου μπορεί να τη συνδέσει με έναν συγκεκριμένο συνδρομητή και να εφαρμόσει προς τούτο συγκεκριμένες πολιτικές, για παράδειγμα να δρομολογήσει το πακέτο μέσω ταχύτερου ή πιο αργού συνδέσμου. Βλέποντας τη διεύθυνση IP προορισμού, ο πάροχος υπηρεσιών Διαδικτύου μπορεί επίσης να εφαρμόσει συγκεκριμένες πολιτικές, για παράδειγμα να παρεμποδίσει ή να φιλτράρει την πρόσβαση σε ορισμένους δικτυακούς τόπους.

Βάσει ελέγχου εις βάθος. Ο έλεγχος των πακέτων εις βάθος επιτρέπει στον πάροχο υπηρεσιών Διαδικτύου να αποκτήσει πρόσβαση σε πληροφορίες οι οποίες προορίζονται μόνον για τον αποδέκτη της επικοινωνίας. Για να επανέλθουμε στο παράδειγμα της ταχυδρομικής υπηρεσίας, η προσέγγιση αυτή αντιστοιχεί στο άνοιγμα του φακέλου και στην ανάγνωση της επιστολής που περιέχεται σε αυτόν για να αναλυθεί το περιεχόμενο της επικοινωνίας (το οποίο περιέχεται μέσα στα πακέτα IP), προκειμένου να εφαρμοσθεί μια συγκεκριμένη πολιτική δικτύου. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι διενέργειας του ελέγχου, καθένας εκ των οποίων ενέχει διαφορετικές απειλές για το πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδομένα.

—

Έλεγχος πακέτων εις βάθος βάσει της ανάλυσης πρωτοκόλλων και στατιστικών αρχείων. Επιπλέον του πρωτοκόλλου Ίντερνετ, σκοπός του οποίου είναι να επιτρέπει τη διαβίβαση των δεδομένων στο Διαδίκτυο, υπάρχουν πρόσθετα πρωτόκολλα, τα οποία κωδικοποιούν τις πληροφορίες που διαβιβάζονται με συμφωνημένο τρόπο (μεταφορά, σύνοδος, παρουσίαση και εφαρμογή κ.λπ.). Στόχος των εν λόγω πρωτοκόλλων είναι να διασφαλίζουν ότι τα μέρη που επικοινωνούν κατανοούν το ένα το άλλο. Για παράδειγμα, υπάρχουν ορισμένα πρωτόκολλα τα οποία συνδέονται με τη φυλλομέτρηση του Παγκόσμιου Ιστού (21), άλλα με τη μεταφορά αρχείων (22) κ.λπ. Επομένως, οι τεχνικές ελέγχου που βασίζονται στον έλεγχο πρωτοκόλλων και συνδυάζονται με στατιστική ανάλυση αποσκοπούν στην αναζήτηση συγκεκριμένων προτύπων ή αποτυπωμάτων που καθορίζουν ποια πρωτόκολλα είναι παρόντα (23). Οι εν λόγω τεχνικές ελέγχου επιτρέπουν στους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου να κατανοούν τον τύπο επικοινωνίας (ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, φυλλομέτρηση του Παγκόσμιου Ιστού, μεταφόρτωση αρχείων) και, ενίοτε, να προσδιορίζουν τη συγκεκριμένη υπηρεσία ή εφαρμογή που χρησιμοποιείται, όπως στην περίπτωση ορισμένων επικοινωνιών VoIP, στις οποίες τα χρησιμοποιούμενα πρωτόκολλα συνδέονται με ειδικό τρόπο με έναν συγκεκριμένο πωλητή ή πάροχο υπηρεσιών. Η γνώση του τύπου πληροφοριών μπορεί να επιτρέπει στους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου να εφαρμόζουν συγκεκριμένες πολιτικές διαχείρισης της κίνησης, για παράδειγμα, για την παρεμπόδιση κίνησης στον Παγκόσμιο Ιστό. Μπορεί επίσης να αποτελεί το πρώτο βήμα που θα επιτρέψει στον πάροχο υπηρεσιών Διαδικτύου να διενεργήσει περαιτέρω αναλύσεις, οι οποίες μπορεί να απαιτούν πλήρη πρόσβαση στα μεταδεδομένα και στο περιεχόμενο της επικοινωνίας.

| — | Έλεγχος πακέτων εις βάθος βάσει της ανάλυσης του περιεχομένου της επικοινωνίας. Τέλος, μπορούν επίσης να ελεγχθούν τα μεταδεδομένα (24) και το περιεχόμενο μιας επικοινωνίας. Η τεχνική αυτή συνίσταται στην παρακολούθηση όλων των πακέτων IP που αποτελούν μέρος της αρχικής ροής επικοινωνίας, ώστε να μπορεί να ανασυγκροτηθεί πλήρως και να αναλυθεί το αρχικό περιεχόμενο της επικοινωνίας. Για παράδειγμα, για τον εντοπισμό επιβλαβούς ή παράνομου περιεχομένου, όπως ιοί, παιδική πορνογραφία κ.λπ., απαιτείται ανασυγκρότηση του ίδιου του περιεχομένου ώστε να μπορεί να αναλυθεί. Πρέπει να σημειωθεί ότι ενίοτε η επικοινωνία μπορεί να κρυπτογραφηθεί ρητώς διατερματικά από τα μέρη που επικοινωνούν, η πρακτική δε αυτή θα εμποδίσει τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου να διενεργήσουν ανάλυση του περιεχομένου της επικοινωνίας. |
| --- | --- |

—

Έλεγχος πακέτων εις βάθος βάσει της ανάλυσης του περιεχομένου της επικοινωνίας. Τέλος, μπορούν επίσης να ελεγχθούν τα μεταδεδομένα (24) και το περιεχόμενο μιας επικοινωνίας. Η τεχνική αυτή συνίσταται στην παρακολούθηση όλων των πακέτων IP που αποτελούν μέρος της αρχικής ροής επικοινωνίας, ώστε να μπορεί να ανασυγκροτηθεί πλήρως και να αναλυθεί το αρχικό περιεχόμενο της επικοινωνίας. Για παράδειγμα, για τον εντοπισμό επιβλαβούς ή παράνομου περιεχομένου, όπως ιοί, παιδική πορνογραφία κ.λπ., απαιτείται ανασυγκρότηση του ίδιου του περιεχομένου ώστε να μπορεί να αναλυθεί. Πρέπει να σημειωθεί ότι ενίοτε η επικοινωνία μπορεί να κρυπτογραφηθεί ρητώς διατερματικά από τα μέρη που επικοινωνούν, η πρακτική δε αυτή θα εμποδίσει τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου να διενεργήσουν ανάλυση του περιεχομένου της επικοινωνίας.

IV.3.   Επιπτώσεις στην ιδιωτική ζωή και στην προστασία των δεδομένων

| 33. | Οι τεχνικές ελέγχου οι οποίες βασίζονται σε κεφαλίδες IP, και ειδικότερα εκείνες που βασίζονται σε έλεγχο πακέτων, περιλαμβάνουν την παρακολούθηση και το φιλτράρισμα των δεδομένων αυτών και έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην ιδιωτική ζωή και στην προστασία των δεδομένων. Μπορεί επίσης να αντίκεινται στο δικαίωμα στην εμπιστευτικότητα των επικοινωνιών. |
| --- | --- |

33.

Οι τεχνικές ελέγχου οι οποίες βασίζονται σε κεφαλίδες IP, και ειδικότερα εκείνες που βασίζονται σε έλεγχο πακέτων, περιλαμβάνουν την παρακολούθηση και το φιλτράρισμα των δεδομένων αυτών και έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην ιδιωτική ζωή και στην προστασία των δεδομένων. Μπορεί επίσης να αντίκεινται στο δικαίωμα στην εμπιστευτικότητα των επικοινωνιών.

| 34. | Η παρακολούθηση των επικοινωνιών φυσικών προσώπων έχει αφ’ εαυτή σοβαρές επιπτώσεις στην ιδιωτική ζωή και στην προστασία των δεδομένων. Όμως, το πρόβλημα είναι ευρύτερο, καθώς, ανάλογα με τα αποτελέσματα που επιδιώκονται από την παρακολούθηση και την αναχαίτιση, οι επιπτώσεις στην ιδιωτική ζωή μπορεί να αυξάνονται περαιτέρω. Πράγματι, δεν είναι το ίδιο να ελέγχονται απλώς οι επικοινωνίες, για παράδειγμα, προκειμένου να διασφαλίζεται η καλή λειτουργία του συστήματος, και να ελέγχονται οι επικοινωνίες για την εφαρμογή πολιτικών οι οποίες ενδέχεται να έχουν αντίκτυπο σε φυσικά πρόσωπα. Όταν οι πολιτικές διαχείρισης της κίνησης και επιλογής επιδιώκουν μόνον την αποφυγή της συμφόρησης του δικτύου, συνήθως δεν υπάρχουν σημαντικές επιπτώσεις στην ιδιωτική ζωή των φυσικών προσώπων. Ωστόσο, οι πολιτικές διαχείρισης της κίνησης μπορεί να επιδιώκουν να παρεμποδίσουν μερικές πληροφορίες περιεχομένου ή να επηρεάσουν την επικοινωνία, για παράδειγμα, μέσω συμπεριφορικής διαφήμισης. Στις περιπτώσεις αυτές, οι συνέπειες είναι πιο παρεμβατικές. Η ανησυχία αυξάνεται, εάν αναλογιστούμε ότι ο συγκεκριμένος τύπος πληροφοριών συλλέγεται όχι για μια μικρή ομάδα φυσικών προσώπων, αλλά μάλλον σε γενικευμένη βάση, για όλους τους πελάτες παρόχων υπηρεσιών Διαδικτύου (25). Εάν όλοι οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου υιοθετήσουν τεχνικές φιλτραρίσματος, αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα γενικευμένη παρακολούθηση της χρήσης του Διαδικτύου. Επιπλέον, εάν επικεντρωθούμε στον τύπο των πληροφοριών που υποβάλλονται σε επεξεργασία, οι κίνδυνοι για την ιδιωτική ζωή είναι εμφανώς υψηλοί, καθώς μεγάλο μέρος των πληροφοριών που συλλέγονται ενδέχεται να είναι εξαιρετικά ευαίσθητες και, μετά τη συλλογή, καθίστανται διαθέσιμες σε παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου και σε όσους ζητούν πληροφορίες από αυτούς. Επιπλέον, οι πληροφορίες μπορεί να είναι εξαιρετικά πολύτιμες από εμπορική άποψη. Από μόνο του, το γεγονός αυτό συνιστά υψηλό κίνδυνο υφέρπουσας διεύρυνσης των αρμοδιοτήτων, όπου οι αρχικοί σκοποί μπορούν εύκολα να εξελιχθούν σε εμπορική ή άλλη εκμετάλλευση των συλλεχθεισών πληροφοριών. |
| --- | --- |

34.

Η παρακολούθηση των επικοινωνιών φυσικών προσώπων έχει αφ’ εαυτή σοβαρές επιπτώσεις στην ιδιωτική ζωή και στην προστασία των δεδομένων. Όμως, το πρόβλημα είναι ευρύτερο, καθώς, ανάλογα με τα αποτελέσματα που επιδιώκονται από την παρακολούθηση και την αναχαίτιση, οι επιπτώσεις στην ιδιωτική ζωή μπορεί να αυξάνονται περαιτέρω. Πράγματι, δεν είναι το ίδιο να ελέγχονται απλώς οι επικοινωνίες, για παράδειγμα, προκειμένου να διασφαλίζεται η καλή λειτουργία του συστήματος, και να ελέγχονται οι επικοινωνίες για την εφαρμογή πολιτικών οι οποίες ενδέχεται να έχουν αντίκτυπο σε φυσικά πρόσωπα. Όταν οι πολιτικές διαχείρισης της κίνησης και επιλογής επιδιώκουν μόνον την αποφυγή της συμφόρησης του δικτύου, συνήθως δεν υπάρχουν σημαντικές επιπτώσεις στην ιδιωτική ζωή των φυσικών προσώπων. Ωστόσο, οι πολιτικές διαχείρισης της κίνησης μπορεί να επιδιώκουν να παρεμποδίσουν μερικές πληροφορίες περιεχομένου ή να επηρεάσουν την επικοινωνία, για παράδειγμα, μέσω συμπεριφορικής διαφήμισης. Στις περιπτώσεις αυτές, οι συνέπειες είναι πιο παρεμβατικές. Η ανησυχία αυξάνεται, εάν αναλογιστούμε ότι ο συγκεκριμένος τύπος πληροφοριών συλλέγεται όχι για μια μικρή ομάδα φυσικών προσώπων, αλλά μάλλον σε γενικευμένη βάση, για όλους τους πελάτες παρόχων υπηρεσιών Διαδικτύου (25). Εάν όλοι οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου υιοθετήσουν τεχνικές φιλτραρίσματος, αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα γενικευμένη παρακολούθηση της χρήσης του Διαδικτύου. Επιπλέον, εάν επικεντρωθούμε στον τύπο των πληροφοριών που υποβάλλονται σε επεξεργασία, οι κίνδυνοι για την ιδιωτική ζωή είναι εμφανώς υψηλοί, καθώς μεγάλο μέρος των πληροφοριών που συλλέγονται ενδέχεται να είναι εξαιρετικά ευαίσθητες και, μετά τη συλλογή, καθίστανται διαθέσιμες σε παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου και σε όσους ζητούν πληροφορίες από αυτούς. Επιπλέον, οι πληροφορίες μπορεί να είναι εξαιρετικά πολύτιμες από εμπορική άποψη. Από μόνο του, το γεγονός αυτό συνιστά υψηλό κίνδυνο υφέρπουσας διεύρυνσης των αρμοδιοτήτων, όπου οι αρχικοί σκοποί μπορούν εύκολα να εξελιχθούν σε εμπορική ή άλλη εκμετάλλευση των συλλεχθεισών πληροφοριών.

| 35. | Η ορθή εφαρμογή τεχνικών παρακολούθησης και ελέγχου και φιλτραρίσματος πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τις ισχύουσες εγγυήσεις για την προστασία των δεδομένων και την ιδιωτική ζωή, οι οποίες θεσπίζουν όρια όσον αφορά το επιτρεπτό τέτοιων ενεργειών και τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες αυτές είναι δυνατές. Ακολουθεί επισκόπηση των εγγυήσεων που κατοχυρώνονται στο ισχύον νομικό πλαίσιο της ΕΕ για την προστασία των δεδομένων και την ιδιωτική ζωή. |
| --- | --- |

35.

Η ορθή εφαρμογή τεχνικών παρακολούθησης και ελέγχου και φιλτραρίσματος πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τις ισχύουσες εγγυήσεις για την προστασία των δεδομένων και την ιδιωτική ζωή, οι οποίες θεσπίζουν όρια όσον αφορά το επιτρεπτό τέτοιων ενεργειών και τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες αυτές είναι δυνατές. Ακολουθεί επισκόπηση των εγγυήσεων που κατοχυρώνονται στο ισχύον νομικό πλαίσιο της ΕΕ για την προστασία των δεδομένων και την ιδιωτική ζωή.

V.   ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΝΟΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΤΗΣ ΕΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

| 36. | Το πλαίσιο της ΕΕ για την προστασία των δεδομένων είναι τεχνολογικά ουδέτερο. Υπό την έννοια αυτή, δεν ρυθμίζει συγκεκριμένες τεχνικές ελέγχου όπως αυτές που περιγράφονται ανωτέρω. Η οδηγία για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες ρυθμίζει την προστασία της ιδιωτικής ζωής στο πλαίσιο της παροχής υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών σε δημόσια δίκτυα (συνήθως πρόσβαση στο Διαδίκτυο και τηλεφωνία) (26), η δε οδηγία για την προστασία των δεδομένων ρυθμίζει την επεξεργασία δεδομένων γενικά. Το νομικό αυτό πλαίσιο θεσπίζει στο σύνολό του διαφορετικές υποχρεώσεις οι οποίες ισχύουν για παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου που επεξεργάζονται και παρακολουθούν δεδομένα κίνησης και επικοινωνιών. |
| --- | --- |

36.

Το πλαίσιο της ΕΕ για την προστασία των δεδομένων είναι τεχνολογικά ουδέτερο. Υπό την έννοια αυτή, δεν ρυθμίζει συγκεκριμένες τεχνικές ελέγχου όπως αυτές που περιγράφονται ανωτέρω. Η οδηγία για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες ρυθμίζει την προστασία της ιδιωτικής ζωής στο πλαίσιο της παροχής υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών σε δημόσια δίκτυα (συνήθως πρόσβαση στο Διαδίκτυο και τηλεφωνία) (26), η δε οδηγία για την προστασία των δεδομένων ρυθμίζει την επεξεργασία δεδομένων γενικά. Το νομικό αυτό πλαίσιο θεσπίζει στο σύνολό του διαφορετικές υποχρεώσεις οι οποίες ισχύουν για παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου που επεξεργάζονται και παρακολουθούν δεδομένα κίνησης και επικοινωνιών.

V.1.   Νομικοί λόγοι για την επεξεργασία δεδομένων κίνησης και περιεχομένου

| 37. | Βάσει της νομοθεσίας για την προστασία των δεδομένων, η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, όπως είναι στην προκειμένη περίπτωση η επεξεργασία δεδομένων κίνησης και επικοινωνίας, απαιτεί επαρκή νομική βάση. Επιπλέον, της γενικής αυτής απαίτησης, ειδικές απαιτήσεις μπορεί να τυγχάνουν εφαρμογής σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. |
| --- | --- |

37.

Βάσει της νομοθεσίας για την προστασία των δεδομένων, η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, όπως είναι στην προκειμένη περίπτωση η επεξεργασία δεδομένων κίνησης και επικοινωνίας, απαιτεί επαρκή νομική βάση. Επιπλέον, της γενικής αυτής απαίτησης, ειδικές απαιτήσεις μπορεί να τυγχάνουν εφαρμογής σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

| 38. | Στην προκειμένη περίπτωση, ο τύπος δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία από παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου αφορά τα δεδομένα κίνησης και το περιεχόμενο επικοινωνιών. Το περιεχόμενο των επικοινωνιών και τα δεδομένα κίνησης προστατεύονται αμφότερα από το δικαίωμα εμπιστευτικότητας της αλληλογραφίας, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 8 της ΕΣΔΑ και στα άρθρα 7 και 8 του Χάρτη. Ειδικότερα, το άρθρο 5 παράγραφος 1 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, με τίτλο «Απόρρητο των επικοινωνιών», απαιτεί από τα κράτη μέλη να κατοχυρώνουν το απόρρητο των επικοινωνιών που διενεργούνται μέσω δημόσιου δικτύου επικοινωνιών και των διαθέσιμων στο κοινό υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών καθώς και των συναφών δεδομένων κίνησης. Ταυτόχρονα, το άρθρο 5 παράγραφος 1 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες προβλέπει ότι η επεξεργασία δεδομένων κίνησης και περιεχομένου από παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου μπορεί να επιτρέπεται, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, με τη συγκατάθεση των χρηστών. Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη απαγορεύουν «την ακρόαση, υποκλοπή, αποθήκευση ή άλλο είδος παρακολούθησης ή επιτήρησης των επικοινωνιών και των συναφών δεδομένων κίνησης από πρόσωπα πλην των χρηστών, χωρίς τη συγκατάθεση των ενδιαφερομένων χρηστών, εκτός αν υπάρχει σχετική νόμιμη άδεια, σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 1». Το σημείο αυτό αναλύεται περαιτέρω στη συνέχεια. |
| --- | --- |

38.

Στην προκειμένη περίπτωση, ο τύπος δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία από παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου αφορά τα δεδομένα κίνησης και το περιεχόμενο επικοινωνιών. Το περιεχόμενο των επικοινωνιών και τα δεδομένα κίνησης προστατεύονται αμφότερα από το δικαίωμα εμπιστευτικότητας της αλληλογραφίας, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 8 της ΕΣΔΑ και στα άρθρα 7 και 8 του Χάρτη. Ειδικότερα, το άρθρο 5 παράγραφος 1 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, με τίτλο «Απόρρητο των επικοινωνιών», απαιτεί από τα κράτη μέλη να κατοχυρώνουν το απόρρητο των επικοινωνιών που διενεργούνται μέσω δημόσιου δικτύου επικοινωνιών και των διαθέσιμων στο κοινό υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών καθώς και των συναφών δεδομένων κίνησης. Ταυτόχρονα, το άρθρο 5 παράγραφος 1 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες προβλέπει ότι η επεξεργασία δεδομένων κίνησης και περιεχομένου από παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου μπορεί να επιτρέπεται, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, με τη συγκατάθεση των χρηστών. Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη απαγορεύουν «την ακρόαση, υποκλοπή, αποθήκευση ή άλλο είδος παρακολούθησης ή επιτήρησης των επικοινωνιών και των συναφών δεδομένων κίνησης από πρόσωπα πλην των χρηστών, χωρίς τη συγκατάθεση των ενδιαφερομένων χρηστών, εκτός αν υπάρχει σχετική νόμιμη άδεια, σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 1». Το σημείο αυτό αναλύεται περαιτέρω στη συνέχεια.

| 39. | Επιπλέον της συγκατάθεσης των ενδιαφερόμενων χρηστών, η οδηγία για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες προβλέπει και άλλους λόγους οι οποίοι μπορεί να νομιμοποιούν την επεξεργασία δεδομένων κίνησης και επικοινωνίας από τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου. Οι σχετικοί νομικοί λόγοι για την επεξεργασία στην προκειμένη περίπτωση είναι i) η παροχή της υπηρεσίας, ii) η προστασία της ασφάλειας της υπηρεσίας και iii) η ελαχιστοποίηση της συμφόρησης. Άλλοι ενδεχόμενοι λόγοι για τη νομιμοποίηση πολιτικών διαχείρισης που βασίζονται σε δεδομένα κίνησης ή επικοινωνίας εξετάζονται κατωτέρω υπό iv). |
| --- | --- |

39.

Επιπλέον της συγκατάθεσης των ενδιαφερόμενων χρηστών, η οδηγία για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες προβλέπει και άλλους λόγους οι οποίοι μπορεί να νομιμοποιούν την επεξεργασία δεδομένων κίνησης και επικοινωνίας από τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου. Οι σχετικοί νομικοί λόγοι για την επεξεργασία στην προκειμένη περίπτωση είναι i) η παροχή της υπηρεσίας, ii) η προστασία της ασφάλειας της υπηρεσίας και iii) η ελαχιστοποίηση της συμφόρησης. Άλλοι ενδεχόμενοι λόγοι για τη νομιμοποίηση πολιτικών διαχείρισης που βασίζονται σε δεδομένα κίνησης ή επικοινωνίας εξετάζονται κατωτέρω υπό iv).

i)   Νομικοί λόγοι για την παροχή της υπηρεσίας

| 40. | Όπως είδαμε στην ενότητα IV, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου επεξεργάζονται τις πληροφορίες σε κεφαλίδες IP με σκοπό τη δρομολόγηση κάθε πακέτου IP προς τον προορισμό του. Το άρθρο 6 παράγραφος 1 και το άρθρο 6 παράγραφος 2 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες επιτρέπουν την επεξεργασία δεδομένων κίνησης για τον σκοπό της μετάδοσης μιας επικοινωνίας. Έτσι, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου μπορούν να επεξεργάζονται τις πληροφορίες οι οποίες είναι αναγκαίες για την παροχή της υπηρεσίας. |
| --- | --- |

40.

Όπως είδαμε στην ενότητα IV, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου επεξεργάζονται τις πληροφορίες σε κεφαλίδες IP με σκοπό τη δρομολόγηση κάθε πακέτου IP προς τον προορισμό του. Το άρθρο 6 παράγραφος 1 και το άρθρο 6 παράγραφος 2 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες επιτρέπουν την επεξεργασία δεδομένων κίνησης για τον σκοπό της μετάδοσης μιας επικοινωνίας. Έτσι, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου μπορούν να επεξεργάζονται τις πληροφορίες οι οποίες είναι αναγκαίες για την παροχή της υπηρεσίας.

ii)   Νομικοί λόγοι για την προστασία της ασφάλειας της υπηρεσίας

| 41. | Δυνάμει του άρθρου 4 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, ο πάροχος υπηρεσιών Διαδικτύου υπέχει γενική υποχρέωση να λαμβάνει ενδεδειγμένα μέτρα προκειμένου να προστατεύεται η ασφάλεια των υπηρεσιών του. Η πρακτική του φιλτραρίσματος ιών μπορεί να περιλαμβάνει την επεξεργασία κεφαλίδων IP και ωφέλιμου φορτίου IP. Λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 4 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες απαιτεί από τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου να διασφαλίζουν την ασφάλεια του δικτύου, η παρούσα διάταξη νομιμοποιεί τις τεχνικές ελέγχου που βασίζονται σε κεφαλίδες και περιεχόμενο IP οι οποίες στοχεύουν αποκλειστικά την επίτευξη του σκοπού αυτού. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι, εντός των ορίων που προβλέπει η αρχή της αναλογικότητας (βλ. ενότητα V.3), οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου μπορούν να παρακολουθούν και να φιλτράρουν δεδομένα επικοινωνίας για την καταπολέμηση ιών και γενικά για να διασφαλίζουν την ασφάλεια του δικτύου (27). |
| --- | --- |

41.

Δυνάμει του άρθρου 4 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, ο πάροχος υπηρεσιών Διαδικτύου υπέχει γενική υποχρέωση να λαμβάνει ενδεδειγμένα μέτρα προκειμένου να προστατεύεται η ασφάλεια των υπηρεσιών του. Η πρακτική του φιλτραρίσματος ιών μπορεί να περιλαμβάνει την επεξεργασία κεφαλίδων IP και ωφέλιμου φορτίου IP. Λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 4 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες απαιτεί από τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου να διασφαλίζουν την ασφάλεια του δικτύου, η παρούσα διάταξη νομιμοποιεί τις τεχνικές ελέγχου που βασίζονται σε κεφαλίδες και περιεχόμενο IP οι οποίες στοχεύουν αποκλειστικά την επίτευξη του σκοπού αυτού. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι, εντός των ορίων που προβλέπει η αρχή της αναλογικότητας (βλ. ενότητα V.3), οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου μπορούν να παρακολουθούν και να φιλτράρουν δεδομένα επικοινωνίας για την καταπολέμηση ιών και γενικά για να διασφαλίζουν την ασφάλεια του δικτύου (27).

iii)   Νομικοί λόγοι για την ελαχιστοποίηση των συνεπειών της συμφόρησης

| 42. | Το σκεπτικό πίσω από τον συγκεκριμένο νομικό λόγο βρίσκεται στην αιτιολογική σκέψη 22 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, η οποία εξηγεί την απαγόρευση της αποθήκευσης επικοινωνιών που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1. Το εν λόγω άρθρο δεν αποκλείει την τυχόν αυτόματη, ενδιάμεση και παροδική αποθήκευση των πληροφοριών, εφόσον αυτή γίνεται με μοναδικό σκοπό την πραγματοποίηση της μετάδοσης και δεν διαρκεί περισσότερο από όσο απαιτείται για τους σκοπούς της μετάδοσης και της διαχείρισης της κυκλοφορίας και εφόσον διατηρείται η εγγύηση της εμπιστευτικότητας των επικοινωνιών. |
| --- | --- |

42.

Το σκεπτικό πίσω από τον συγκεκριμένο νομικό λόγο βρίσκεται στην αιτιολογική σκέψη 22 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, η οποία εξηγεί την απαγόρευση της αποθήκευσης επικοινωνιών που προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1. Το εν λόγω άρθρο δεν αποκλείει την τυχόν αυτόματη, ενδιάμεση και παροδική αποθήκευση των πληροφοριών, εφόσον αυτή γίνεται με μοναδικό σκοπό την πραγματοποίηση της μετάδοσης και δεν διαρκεί περισσότερο από όσο απαιτείται για τους σκοπούς της μετάδοσης και της διαχείρισης της κυκλοφορίας και εφόσον διατηρείται η εγγύηση της εμπιστευτικότητας των επικοινωνιών.

| 43. | Εάν υπάρχει συμφόρηση, τίθεται το ερώτημα κατά πόσον οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου μπορούν να εξετάσουν το ενδεχόμενο να εγκαταλείψουν ή να καθυστερήσουν την κίνηση ή μάλλον να επιβραδύνουν τις μη χρονοευαίσθητες επικοινωνίες, π.χ. P2P ή κίνηση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, επιτρέποντας, για παράδειγμα, την κίνηση φωνής να περάσει σε αποδεκτό επίπεδο ποιότητας. |
| --- | --- |

43.

Εάν υπάρχει συμφόρηση, τίθεται το ερώτημα κατά πόσον οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου μπορούν να εξετάσουν το ενδεχόμενο να εγκαταλείψουν ή να καθυστερήσουν την κίνηση ή μάλλον να επιβραδύνουν τις μη χρονοευαίσθητες επικοινωνίες, π.χ. P2P ή κίνηση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, επιτρέποντας, για παράδειγμα, την κίνηση φωνής να περάσει σε αποδεκτό επίπεδο ποιότητας.

| 44. | Λαμβάνοντας υπόψη το γενικό συμφέρον της κοινωνίας να διασφαλίσει ένα δίκτυο επικοινωνιών το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου μπορούν να ισχυρισθούν ότι η παροχή προτεραιότητας ή ο στραγγαλισμός της κίνησης για την αντιμετώπιση της συμφόρησης είναι ένα θεμιτό και αναγκαίο μέτρο για την παροχή κατάλληλης υπηρεσίας. Αυτό σημαίνει ότι, στις συγκεκριμένες περιπτώσεις και για τον συγκεκριμένο σκοπό, θα υπάρχει ένας γενικός νομικός λόγος για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και δεν θα απαιτείται η ειδική συγκατάθεση των χρηστών. |
| --- | --- |

44.

Λαμβάνοντας υπόψη το γενικό συμφέρον της κοινωνίας να διασφαλίσει ένα δίκτυο επικοινωνιών το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου μπορούν να ισχυρισθούν ότι η παροχή προτεραιότητας ή ο στραγγαλισμός της κίνησης για την αντιμετώπιση της συμφόρησης είναι ένα θεμιτό και αναγκαίο μέτρο για την παροχή κατάλληλης υπηρεσίας. Αυτό σημαίνει ότι, στις συγκεκριμένες περιπτώσεις και για τον συγκεκριμένο σκοπό, θα υπάρχει ένας γενικός νομικός λόγος για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και δεν θα απαιτείται η ειδική συγκατάθεση των χρηστών.

| 45. | Ταυτόχρονα, η ικανότητα παρέμβασης με τον τρόπο αυτό δεν είναι απεριόριστη. Εάν οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου πρέπει να ελέγχουν τις επικοινωνίες, από την άποψη της εμπιστευτικότητας και εφαρμόζοντας αυστηρά την αρχή της αναλογικότητας, πρέπει να χρησιμοποιούν τη λιγότερο παρεμβατική διαθέσιμη μέθοδο για την επίτευξη του σκοπού αυτού (αποφεύγοντας τον έλεγχο πακέτων εις βάθος), πρέπει δε να την εφαρμόζουν μόνον για όσο διάστημα απαιτείται για να αντιμετωπισθεί η συμφόρηση. |
| --- | --- |

45.

Ταυτόχρονα, η ικανότητα παρέμβασης με τον τρόπο αυτό δεν είναι απεριόριστη. Εάν οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου πρέπει να ελέγχουν τις επικοινωνίες, από την άποψη της εμπιστευτικότητας και εφαρμόζοντας αυστηρά την αρχή της αναλογικότητας, πρέπει να χρησιμοποιούν τη λιγότερο παρεμβατική διαθέσιμη μέθοδο για την επίτευξη του σκοπού αυτού (αποφεύγοντας τον έλεγχο πακέτων εις βάθος), πρέπει δε να την εφαρμόζουν μόνον για όσο διάστημα απαιτείται για να αντιμετωπισθεί η συμφόρηση.

iv)   Νομικοί λόγοι για την επεξεργασία δεδομένων για άλλους σκοπούς

| 46. | Οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου μπορεί να θέλουν επίσης να ελέγχουν δεδομένα κίνησης και περιεχομένου για άλλους σκοπούς, για παράδειγμα, προσφέροντας ειδικού χαρακτήρα συνδρομές (π.χ. συνδρομή η οποία περιορίζει την πρόσβαση σε P2P ή συνδρομή η οποία αυξάνει την ταχύτητα για ορισμένες εφαρμογές). Ο έλεγχος και η περαιτέρω χρήση δεδομένων κίνησης και επικοινωνίας για σκοπούς διαφορετικούς από την παροχή της υπηρεσίας ή την προστασία της ασφάλειάς της και την αποσόβηση της συμφόρησης επιτρέπονται μόνον υπό αυστηρές προϋποθέσεις, σύμφωνα με το νομικό πλαίσιο. |
| --- | --- |

46.

Οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου μπορεί να θέλουν επίσης να ελέγχουν δεδομένα κίνησης και περιεχομένου για άλλους σκοπούς, για παράδειγμα, προσφέροντας ειδικού χαρακτήρα συνδρομές (π.χ. συνδρομή η οποία περιορίζει την πρόσβαση σε P2P ή συνδρομή η οποία αυξάνει την ταχύτητα για ορισμένες εφαρμογές). Ο έλεγχος και η περαιτέρω χρήση δεδομένων κίνησης και επικοινωνίας για σκοπούς διαφορετικούς από την παροχή της υπηρεσίας ή την προστασία της ασφάλειάς της και την αποσόβηση της συμφόρησης επιτρέπονται μόνον υπό αυστηρές προϋποθέσεις, σύμφωνα με το νομικό πλαίσιο.

| 47. | Το νομικό πλαίσιο είναι κυρίως το άρθρο 5 παράγραφος 1 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, το οποίο επιβάλλει τη συγκατάθεση των ενδιαφερόμενων χρηστών για την ακρόαση, την υποκλοπή, την αποθήκευση ή άλλο είδος παρακολούθησης ή επιτήρησης των επικοινωνιών και των συναφών δεδομένων κίνησης. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η συγκατάθεση των χρηστών που συμμετέχουν σε μια επικοινωνία είναι αναγκαία για τη νομιμοποίηση της επεξεργασίας τόσο δεδομένων κίνησης όσο και δεδομένων επικοινωνίας δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 1. |
| --- | --- |

47.

Το νομικό πλαίσιο είναι κυρίως το άρθρο 5 παράγραφος 1 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, το οποίο επιβάλλει τη συγκατάθεση των ενδιαφερόμενων χρηστών για την ακρόαση, την υποκλοπή, την αποθήκευση ή άλλο είδος παρακολούθησης ή επιτήρησης των επικοινωνιών και των συναφών δεδομένων κίνησης. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι η συγκατάθεση των χρηστών που συμμετέχουν σε μια επικοινωνία είναι αναγκαία για τη νομιμοποίηση της επεξεργασίας τόσο δεδομένων κίνησης όσο και δεδομένων επικοινωνίας δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 1.

| 48. | Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, η εφαρμογή τεχνικών ελέγχου και φιλτραρίσματος βασίζεται είτε σε κεφαλίδες IP, οι οποίες αποτελούν δεδομένα κίνησης, είτε σε έλεγχο πακέτων εις βάθος, ο οποίος περιλαμβάνει επίσης ωφέλιμο φορτίο IP και αφορά δεδομένα επικοινωνίας. Επομένως, καταρχήν, η εφαρμογή τέτοιων τεχνικών για σκοπούς διαφορετικούς από τη μετάδοση της υπηρεσίας ή την ασφάλεια απαγορεύεται, εκτός εάν ένας θεμιτός λόγος επιτρέπει την επεξεργασία, όπως η συγκατάθεση (άρθρο 5 παράγραφος 1). Ένα παράδειγμα στο οποίο εφαρμόζεται το άρθρο 5 παράγραφος 1 αφορά την περίπτωση κατά την οποία ένας πάροχος υπηρεσιών Διαδικτύου αποφασίζει να προσφέρει σε πελάτες μειωμένη τιμή για την πρόσβαση στο Διαδίκτυο με αντάλλαγμα τη λήψη συμπεριφορικής διαφήμισης από τους πελάτες, με τη χρήση ελέγχου πακέτων εις βάθος, και επομένως δεδομένων επικοινωνίας, για τον σκοπό αυτό. Κατά συνέπεια, απαιτείται πραγματική, ρητή και ενημερωμένη συγκατάθεση σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1. |
| --- | --- |

48.

Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, η εφαρμογή τεχνικών ελέγχου και φιλτραρίσματος βασίζεται είτε σε κεφαλίδες IP, οι οποίες αποτελούν δεδομένα κίνησης, είτε σε έλεγχο πακέτων εις βάθος, ο οποίος περιλαμβάνει επίσης ωφέλιμο φορτίο IP και αφορά δεδομένα επικοινωνίας. Επομένως, καταρχήν, η εφαρμογή τέτοιων τεχνικών για σκοπούς διαφορετικούς από τη μετάδοση της υπηρεσίας ή την ασφάλεια απαγορεύεται, εκτός εάν ένας θεμιτός λόγος επιτρέπει την επεξεργασία, όπως η συγκατάθεση (άρθρο 5 παράγραφος 1). Ένα παράδειγμα στο οποίο εφαρμόζεται το άρθρο 5 παράγραφος 1 αφορά την περίπτωση κατά την οποία ένας πάροχος υπηρεσιών Διαδικτύου αποφασίζει να προσφέρει σε πελάτες μειωμένη τιμή για την πρόσβαση στο Διαδίκτυο με αντάλλαγμα τη λήψη συμπεριφορικής διαφήμισης από τους πελάτες, με τη χρήση ελέγχου πακέτων εις βάθος, και επομένως δεδομένων επικοινωνίας, για τον σκοπό αυτό. Κατά συνέπεια, απαιτείται πραγματική, ρητή και ενημερωμένη συγκατάθεση σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1.

| 49. | Επιπλέον, το άρθρο 6 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες με τίτλο «Δεδομένα κίνησης» θεσπίζει ορισμένους κανόνες οι οποίοι εφαρμόζονται ειδικά στα δεδομένα κίνησης. Ειδικότερα, προβλέπει τη δυνατότητα των παρόχων υπηρεσιών Διαδικτύου να επεξεργάζονται δεδομένα κίνησης βάσει της συγκατάθεσης των χρηστών να λαμβάνουν υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας (28). Η εν λόγω διάταξη προσδιορίζει την απαίτηση συγκατάθεσης η οποία προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 όταν διακυβεύονται δεδομένα κίνησης. |
| --- | --- |

49.

Επιπλέον, το άρθρο 6 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες με τίτλο «Δεδομένα κίνησης» θεσπίζει ορισμένους κανόνες οι οποίοι εφαρμόζονται ειδικά στα δεδομένα κίνησης. Ειδικότερα, προβλέπει τη δυνατότητα των παρόχων υπηρεσιών Διαδικτύου να επεξεργάζονται δεδομένα κίνησης βάσει της συγκατάθεσης των χρηστών να λαμβάνουν υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας (28). Η εν λόγω διάταξη προσδιορίζει την απαίτηση συγκατάθεσης η οποία προβλέπεται στο άρθρο 5 παράγραφος 1 όταν διακυβεύονται δεδομένα κίνησης.

| 50. | Στην πράξη, μπορεί να μην είναι πάντοτε εύκολο να εξακριβωθεί σε ποιες περιπτώσεις απαιτείται, για παράδειγμα, συγκατάθεση και σε ποιες περιπτώσεις η ασφάλεια του δικτύου μπορεί να νομιμοποιεί την επεξεργασία, ιδίως εάν οι σκοποί των τεχνικών ελέγχου είναι διττοί (για παράδειγμα, αποφυγή συμφόρησης και παροχή υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας). Επισημαίνεται ότι η συγκατάθεση δεν μπορεί να γίνεται αντιληπτή ως μια εύκολη και συστημική διέξοδος για τη συμμόρφωση προς τις αρχές της προστασίας των δεδομένων. |
| --- | --- |

50.

Στην πράξη, μπορεί να μην είναι πάντοτε εύκολο να εξακριβωθεί σε ποιες περιπτώσεις απαιτείται, για παράδειγμα, συγκατάθεση και σε ποιες περιπτώσεις η ασφάλεια του δικτύου μπορεί να νομιμοποιεί την επεξεργασία, ιδίως εάν οι σκοποί των τεχνικών ελέγχου είναι διττοί (για παράδειγμα, αποφυγή συμφόρησης και παροχή υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας). Επισημαίνεται ότι η συγκατάθεση δεν μπορεί να γίνεται αντιληπτή ως μια εύκολη και συστημική διέξοδος για τη συμμόρφωση προς τις αρχές της προστασίας των δεδομένων.

| 51. | Οι εμπειρίες από την εφαρμογή του πλαισίου, και ειδικότερα των διάφορων πτυχών που περιγράφονται ανωτέρω, είναι ελάχιστες. Πρόκειται για έναν τομέα στον οποίο απαιτείται περαιτέρω καθοδήγηση, όπως εξηγείται περαιτέρω στην ενότητα VI. Επιπλέον, υπάρχουν πρόσθετες, συναφείς πτυχές οι οποίες αφορούν την εξασφάλιση συγκατάθεσης και χρήζουν επίσης ειδικής εξέτασης. Οι πτυχές αυτές αναλύονται κατωτέρω. |
| --- | --- |

51.

Οι εμπειρίες από την εφαρμογή του πλαισίου, και ειδικότερα των διάφορων πτυχών που περιγράφονται ανωτέρω, είναι ελάχιστες. Πρόκειται για έναν τομέα στον οποίο απαιτείται περαιτέρω καθοδήγηση, όπως εξηγείται περαιτέρω στην ενότητα VI. Επιπλέον, υπάρχουν πρόσθετες, συναφείς πτυχές οι οποίες αφορούν την εξασφάλιση συγκατάθεσης και χρήζουν επίσης ειδικής εξέτασης. Οι πτυχές αυτές αναλύονται κατωτέρω.

V.2.   Ζητήματα που σχετίζονται με την παροχή ενημερωμένης συγκατάθεσης ως νομικού λόγου

| 52. | Η συγκατάθεση που απαιτείται βάσει των άρθρων 5 και 6 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες έχει την ίδια έννοια με τη συγκατάθεση του προσώπου στο οποίο αναφέρονται τα δεδομένα όπως ορίζεται και προσδιορίζεται περαιτέρω στην οδηγία 95/46/ΕΚ (29). Σύμφωνα με το άρθρο 2 στοιχείο η) της οδηγίας για την προστασία των δεδομένων, ως «συγκατάθεση του προσώπου στο οποίο αναφέρονται τα δεδομένα», νοείται «κάθε δήλωση βουλήσεως, ελευθέρας, ρητής και εν πλήρει επιγνώσει, με την οποία το πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδομένα δέχεται να αποτελέσουν αντικείμενο επεξεργασίας τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν». Πρόσφατα, ο ρόλος και οι απαιτήσεις εγκυρότητας της συγκατάθεση εξετάσθηκαν από την ομάδα εργασίας του άρθρου 29 στη γνώμη 15/2011 σχετικά με τον ορισμό της συγκατάθεσης (30). |
| --- | --- |

52.

Η συγκατάθεση που απαιτείται βάσει των άρθρων 5 και 6 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες έχει την ίδια έννοια με τη συγκατάθεση του προσώπου στο οποίο αναφέρονται τα δεδομένα όπως ορίζεται και προσδιορίζεται περαιτέρω στην οδηγία 95/46/ΕΚ (29). Σύμφωνα με το άρθρο 2 στοιχείο η) της οδηγίας για την προστασία των δεδομένων, ως «συγκατάθεση του προσώπου στο οποίο αναφέρονται τα δεδομένα», νοείται «κάθε δήλωση βουλήσεως, ελευθέρας, ρητής και εν πλήρει επιγνώσει, με την οποία το πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδομένα δέχεται να αποτελέσουν αντικείμενο επεξεργασίας τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν». Πρόσφατα, ο ρόλος και οι απαιτήσεις εγκυρότητας της συγκατάθεση εξετάσθηκαν από την ομάδα εργασίας του άρθρου 29 στη γνώμη 15/2011 σχετικά με τον ορισμό της συγκατάθεσης (30).

| 53. | Επομένως, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου, οι οποίοι χρειάζονται συγκατάθεση για τον έλεγχο και το φιλτράρισμα δεδομένων κίνησης και περιεχομένου, πρέπει να εξασφαλίζουν ελεύθερη, ρητή και εν πλήρει επιγνώσει δήλωση βούλησης, με την οποία το πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδομένα δέχεται να αποτελέσουν αντικείμενο επεξεργασίας τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν. Αυτό επαναβεβαιώνεται στην αιτιολογική σκέψη 17 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες: «(...) Η συγκατάθεση δύναται να παρέχεται με κάθε πρόσφορο τρόπο που επιτρέπει την ελεύθερη και ενημερωμένη έκφραση των επιθυμιών του χρήστη, όπως με τη συμπλήρωση τετραγωνιδίου κατά την επίσκεψη ιστοσελίδας του Διαδικτύου». Στη συνέχεια παρατίθενται μερικά πρακτικά παραδείγματα ελεύθερης, ρητής και εν πλήρει επιγνώσει συγκατάθεσης στο παρόν πλαίσιο. |
| --- | --- |

53.

Επομένως, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου, οι οποίοι χρειάζονται συγκατάθεση για τον έλεγχο και το φιλτράρισμα δεδομένων κίνησης και περιεχομένου, πρέπει να εξασφαλίζουν ελεύθερη, ρητή και εν πλήρει επιγνώσει δήλωση βούλησης, με την οποία το πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδομένα δέχεται να αποτελέσουν αντικείμενο επεξεργασίας τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν. Αυτό επαναβεβαιώνεται στην αιτιολογική σκέψη 17 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες: «(...) Η συγκατάθεση δύναται να παρέχεται με κάθε πρόσφορο τρόπο που επιτρέπει την ελεύθερη και ενημερωμένη έκφραση των επιθυμιών του χρήστη, όπως με τη συμπλήρωση τετραγωνιδίου κατά την επίσκεψη ιστοσελίδας του Διαδικτύου». Στη συνέχεια παρατίθενται μερικά πρακτικά παραδείγματα ελεύθερης, ρητής και εν πλήρει επιγνώσει συγκατάθεσης στο παρόν πλαίσιο.

Συγκατάθεση: Ελεύθερη, ρητή και εν πλήρει επιγνώσει δήλωση βούλησης

| 54. | Ελεύθερη συγκατάθεση. Οι χρήστες δεν πρέπει να υφίστανται περιορισμούς οι οποίοι συνδέουν τη συγκατάθεση με τους όρους της συνδρομής τους για πρόσβαση στο Διαδίκτυο. |
| --- | --- |

54.

Ελεύθερη συγκατάθεση. Οι χρήστες δεν πρέπει να υφίστανται περιορισμούς οι οποίοι συνδέουν τη συγκατάθεση με τους όρους της συνδρομής τους για πρόσβαση στο Διαδίκτυο.

| 55. | Η συγκατάθεση των φυσικών προσώπων δεν παρέχεται ελεύθερα εάν πρέπει να συγκατατεθούν στην παρακολούθηση των δεδομένων επικοινωνίας τους προκειμένου να εξασφαλίσουν πρόσβαση σε μια υπηρεσία επικοινωνίας. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο εάν όλοι οι πάροχοι σε μια δεδομένη αγορά προβαίνουν σε διαχείριση κίνησης για σκοπούς οι οποίοι υπερβαίνουν την ασφάλεια του δικτύου. Η μόνη επιλογή θα είναι τότε η μη απόκτηση πρόσβασης βάσει συνδρομής σε μια υπηρεσία του Διαδικτύου. Δεδομένου ότι το Διαδίκτυο έχει γίνει απαραίτητο εργαλείο για σκοπούς τόσο εργασίας όσο και ψυχαγωγίας, η άρνηση πρόσβασης βάσει συνδρομής σε μια υπηρεσία του Διαδικτύου δεν συνιστά έγκυρη εναλλακτική λύση. Το αποτέλεσμα είναι ότι τα φυσικά πρόσωπα δεν θα έχουν πραγματική ελευθερία επιλογής, δηλαδή δεν θα μπορούν να παράσχουν ελεύθερα τη συγκατάθεσή τους (31). |
| --- | --- |

55.

Η συγκατάθεση των φυσικών προσώπων δεν παρέχεται ελεύθερα εάν πρέπει να συγκατατεθούν στην παρακολούθηση των δεδομένων επικοινωνίας τους προκειμένου να εξασφαλίσουν πρόσβαση σε μια υπηρεσία επικοινωνίας. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο εάν όλοι οι πάροχοι σε μια δεδομένη αγορά προβαίνουν σε διαχείριση κίνησης για σκοπούς οι οποίοι υπερβαίνουν την ασφάλεια του δικτύου. Η μόνη επιλογή θα είναι τότε η μη απόκτηση πρόσβασης βάσει συνδρομής σε μια υπηρεσία του Διαδικτύου. Δεδομένου ότι το Διαδίκτυο έχει γίνει απαραίτητο εργαλείο για σκοπούς τόσο εργασίας όσο και ψυχαγωγίας, η άρνηση πρόσβασης βάσει συνδρομής σε μια υπηρεσία του Διαδικτύου δεν συνιστά έγκυρη εναλλακτική λύση. Το αποτέλεσμα είναι ότι τα φυσικά πρόσωπα δεν θα έχουν πραγματική ελευθερία επιλογής, δηλαδή δεν θα μπορούν να παράσχουν ελεύθερα τη συγκατάθεσή τους (31).

| 56. | Ο ΕΕΠΔ φρονεί ότι υπάρχει σαφής αναγκαιότητα παρακολούθησης της αγοράς από την Επιτροπή και τις εθνικές αρχές, κυρίως για να εξακριβωθεί κατά πόσον το ενδεχόμενο αυτό –δηλαδή η ύπαρξη παρόχων που συνδέουν την παροχή υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών με παρακολούθηση της επικοινωνίας– τείνει να καταστεί ο κανόνας. Οι πάροχοι πρέπει να προσφέρουν εναλλακτικές υπηρεσίες, περιλαμβανομένης της πρόσβασης βάσει συνδρομής στο Διαδίκτυο η οποία δεν θα υπόκειται σε διαχείριση κίνησης, χωρίς να επιβάλλουν υψηλότερο κόστος στα φυσικά πρόσωπα. |
| --- | --- |

56.

Ο ΕΕΠΔ φρονεί ότι υπάρχει σαφής αναγκαιότητα παρακολούθησης της αγοράς από την Επιτροπή και τις εθνικές αρχές, κυρίως για να εξακριβωθεί κατά πόσον το ενδεχόμενο αυτό –δηλαδή η ύπαρξη παρόχων που συνδέουν την παροχή υπηρεσιών τηλεπικοινωνιών με παρακολούθηση της επικοινωνίας– τείνει να καταστεί ο κανόνας. Οι πάροχοι πρέπει να προσφέρουν εναλλακτικές υπηρεσίες, περιλαμβανομένης της πρόσβασης βάσει συνδρομής στο Διαδίκτυο η οποία δεν θα υπόκειται σε διαχείριση κίνησης, χωρίς να επιβάλλουν υψηλότερο κόστος στα φυσικά πρόσωπα.

| 57. | Ρητή συγκατάθεση. Η αναγκαιότητα να είναι η συγκατάθεση ρητή επιτάσσει, στην προκειμένη περίπτωση, να ζητούν οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου συγκατάθεση για την παρακολούθηση των δεδομένων κίνησης και επικοινωνίας με σαφή και ρητό τρόπο. Σύμφωνα με την ομάδα εργασίας του άρθρου 29, «[γ]ια να είναι ρητή η συγκατάθεση πρέπει να είναι κατανοητή: θα πρέπει να αναφέρεται σαφώς και επακριβώς στο πεδίο εφαρμογής και τις συνέπειες της επεξεργασίας δεδομένων. Δεν μπορεί να ισχύει για απεριόριστο σύνολο δραστηριοτήτων επεξεργασίας». Η συγκατάθεση για τον έλεγχο δεδομένων κίνησης και επικοινωνιών δεν μπορεί, κατά πάσα πιθανότητα, να θεωρηθεί ρητή εάν «συνδέεται» με τη συγκατάθεση που αφορά τους γενικούς όρους πρόσβασης βάσει συνδρομής στην υπηρεσία. Αντιθέτως, ο ρητός χαρακτήρας απαιτεί τη χρήση στοχευμένων μέσων για την εξασφάλιση συγκατάθεσης, όπως συγκεκριμένο έντυπο συγκατάθεσης ή ένα χωριστό πλαίσιο το οποίο προορίζεται ρητώς για τον σκοπό της παρακολούθησης (αντί της πρακτικής της ενσωμάτωσης των πληροφοριών στους γενικούς όρους της σύμβασης και της αποδοχής της μέσω της υπογραφής της σύμβασης ως έχει). |
| --- | --- |

57.

Ρητή συγκατάθεση. Η αναγκαιότητα να είναι η συγκατάθεση ρητή επιτάσσει, στην προκειμένη περίπτωση, να ζητούν οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου συγκατάθεση για την παρακολούθηση των δεδομένων κίνησης και επικοινωνίας με σαφή και ρητό τρόπο. Σύμφωνα με την ομάδα εργασίας του άρθρου 29, «[γ]ια να είναι ρητή η συγκατάθεση πρέπει να είναι κατανοητή: θα πρέπει να αναφέρεται σαφώς και επακριβώς στο πεδίο εφαρμογής και τις συνέπειες της επεξεργασίας δεδομένων. Δεν μπορεί να ισχύει για απεριόριστο σύνολο δραστηριοτήτων επεξεργασίας». Η συγκατάθεση για τον έλεγχο δεδομένων κίνησης και επικοινωνιών δεν μπορεί, κατά πάσα πιθανότητα, να θεωρηθεί ρητή εάν «συνδέεται» με τη συγκατάθεση που αφορά τους γενικούς όρους πρόσβασης βάσει συνδρομής στην υπηρεσία. Αντιθέτως, ο ρητός χαρακτήρας απαιτεί τη χρήση στοχευμένων μέσων για την εξασφάλιση συγκατάθεσης, όπως συγκεκριμένο έντυπο συγκατάθεσης ή ένα χωριστό πλαίσιο το οποίο προορίζεται ρητώς για τον σκοπό της παρακολούθησης (αντί της πρακτικής της ενσωμάτωσης των πληροφοριών στους γενικούς όρους της σύμβασης και της αποδοχής της μέσω της υπογραφής της σύμβασης ως έχει).

| 58. | Συγκατάθεση εν πλήρει επιγνώσει. Για να είναι έγκυρη η συγκατάθεση, πρέπει να παρέχεται εν πλήρει επιγνώσει. Η αναγκαιότητα παροχής πρόσφορης προηγούμενης ενημέρωσης δεν απορρέει μόνον από την οδηγία για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες και την οδηγία για την προστασία των δεδομένων, αλλά και από τα άρθρα 20 και 21 της οδηγίας για την καθολική υπηρεσία, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 2009/136/EK (32). Η αναγκαιότητα ενημέρωσης και συγκατάθεσης επιβεβαιώθηκε ρητώς στην αιτιολογική σκέψη 28 της οδηγίας 2009/136/EK: «οι χρήστες θα πρέπει να είναι οπωσδήποτε πλήρως ενημερωμένοι για τυχόν περιοριστικούς όρους που επιβάλλονται στη χρήση υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών από τον πάροχο υπηρεσίας ή/και δικτύου. Τα ενημερωτικά αυτά στοιχεία θα πρέπει, κατ’ επιλογήν του παρόχου, να καθορίζουν σαφώς είτε τη μορφή του περιεχομένου, της εφαρμογής ή της ενεχόμενης υπηρεσίας, ή τις μεμονωμένες εφαρμογές ή υπηρεσίες, ή και τα δύο». Ακολούθως προσδιορίζεται ότι: «Ανάλογα με τη χρησιμοποιούμενη τεχνολογία και τον τύπο περιορισμού, για τέτοιους περιορισμούς απαιτείται ενδεχομένως συναίνεση του χρήστη βάσει της οδηγίας 2002/58/ΕΚ». |
| --- | --- |

58.

Συγκατάθεση εν πλήρει επιγνώσει. Για να είναι έγκυρη η συγκατάθεση, πρέπει να παρέχεται εν πλήρει επιγνώσει. Η αναγκαιότητα παροχής πρόσφορης προηγούμενης ενημέρωσης δεν απορρέει μόνον από την οδηγία για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες και την οδηγία για την προστασία των δεδομένων, αλλά και από τα άρθρα 20 και 21 της οδηγίας για την καθολική υπηρεσία, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 2009/136/EK (32). Η αναγκαιότητα ενημέρωσης και συγκατάθεσης επιβεβαιώθηκε ρητώς στην αιτιολογική σκέψη 28 της οδηγίας 2009/136/EK: «οι χρήστες θα πρέπει να είναι οπωσδήποτε πλήρως ενημερωμένοι για τυχόν περιοριστικούς όρους που επιβάλλονται στη χρήση υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών από τον πάροχο υπηρεσίας ή/και δικτύου. Τα ενημερωτικά αυτά στοιχεία θα πρέπει, κατ’ επιλογήν του παρόχου, να καθορίζουν σαφώς είτε τη μορφή του περιεχομένου, της εφαρμογής ή της ενεχόμενης υπηρεσίας, ή τις μεμονωμένες εφαρμογές ή υπηρεσίες, ή και τα δύο». Ακολούθως προσδιορίζεται ότι: «Ανάλογα με τη χρησιμοποιούμενη τεχνολογία και τον τύπο περιορισμού, για τέτοιους περιορισμούς απαιτείται ενδεχομένως συναίνεση του χρήστη βάσει της οδηγίας 2002/58/ΕΚ».

| 59. | Λαμβάνοντας υπόψη την πολυπλοκότητα αυτών των τεχνικών παρακολούθησης, η παροχή ουσιαστικής προηγούμενης ενημέρωσης αποτελεί μια από τις κύριες προκλήσεις για την εξασφάλιση έγκυρης συγκατάθεσης. Οι καταναλωτές πρέπει να ενημερώνονται κατά τρόπο που να τους επιτρέπει να κατανοούν τις πληροφορίες που υποβάλλονται σε επεξεργασία, τον τρόπο χρήσης τους και τον αντίκτυπο στην εμπειρία του χρήστη, καθώς και τον βαθμό παραβίασης της ιδιωτικής ζωής που συνεπάγεται η εφαρμογή των εν λόγω τεχνικών. |
| --- | --- |

59.

Λαμβάνοντας υπόψη την πολυπλοκότητα αυτών των τεχνικών παρακολούθησης, η παροχή ουσιαστικής προηγούμενης ενημέρωσης αποτελεί μια από τις κύριες προκλήσεις για την εξασφάλιση έγκυρης συγκατάθεσης. Οι καταναλωτές πρέπει να ενημερώνονται κατά τρόπο που να τους επιτρέπει να κατανοούν τις πληροφορίες που υποβάλλονται σε επεξεργασία, τον τρόπο χρήσης τους και τον αντίκτυπο στην εμπειρία του χρήστη, καθώς και τον βαθμό παραβίασης της ιδιωτικής ζωής που συνεπάγεται η εφαρμογή των εν λόγω τεχνικών.

| 60. | Αυτό σημαίνει όχι μόνον ότι η ενημέρωση πρέπει να είναι σαφής και κατανοητή για τον μέσο χρήστη, αλλά και ότι οι πληροφορίες παρέχονται απευθείας στα φυσικά πρόσωπα με εμφανή τρόπο ώστε να μην μπορούν να τις παραβλέψουν. |
| --- | --- |

60.

Αυτό σημαίνει όχι μόνον ότι η ενημέρωση πρέπει να είναι σαφής και κατανοητή για τον μέσο χρήστη, αλλά και ότι οι πληροφορίες παρέχονται απευθείας στα φυσικά πρόσωπα με εμφανή τρόπο ώστε να μην μπορούν να τις παραβλέψουν.

| 61. | Δήλωση βούλησης. Η συγκατάθεση βάσει του ισχύοντος νομικού πλαισίου απαιτεί επίσης θετική ενέργεια του χρήστη με την οποία δηλώνει τη συμφωνία του. Η σιωπηρή συγκατάθεση δεν πληροί τον κανόνα αυτό. Η σχετική απαίτηση επιβεβαιώνει επίσης την αναγκαιότητα χρήσης ειδικών μέσων για την εξασφάλιση συγκατάθεσης, η οποία επιτρέπει στον πάροχο υπηρεσιών Διαδικτύου να ελέγχει δεδομένα κίνησης και επικοινωνιών στο πλαίσιο της εφαρμογής πολιτικών διαχείρισης της κίνησης. Στην πρόσφατη γνώμη της σχετικά με τον ορισμό της συγκατάθεσης, η ομάδα εργασίας του άρθρου 29 τόνισε την αναγκαιότητα λεπτομερούς ανάλυσης κατά την εξασφάλιση συγκατάθεσης όσον αφορά τα διάφορα στοιχεία που απαρτίζουν την επεξεργασία δεδομένων. |
| --- | --- |

61.

Δήλωση βούλησης. Η συγκατάθεση βάσει του ισχύοντος νομικού πλαισίου απαιτεί επίσης θετική ενέργεια του χρήστη με την οποία δηλώνει τη συμφωνία του. Η σιωπηρή συγκατάθεση δεν πληροί τον κανόνα αυτό. Η σχετική απαίτηση επιβεβαιώνει επίσης την αναγκαιότητα χρήσης ειδικών μέσων για την εξασφάλιση συγκατάθεσης, η οποία επιτρέπει στον πάροχο υπηρεσιών Διαδικτύου να ελέγχει δεδομένα κίνησης και επικοινωνιών στο πλαίσιο της εφαρμογής πολιτικών διαχείρισης της κίνησης. Στην πρόσφατη γνώμη της σχετικά με τον ορισμό της συγκατάθεσης, η ομάδα εργασίας του άρθρου 29 τόνισε την αναγκαιότητα λεπτομερούς ανάλυσης κατά την εξασφάλιση συγκατάθεσης όσον αφορά τα διάφορα στοιχεία που απαρτίζουν την επεξεργασία δεδομένων.

| 62. | Θα μπορούσε κανείς να ισχυρισθεί ότι, εάν τα μέρη που επικοινωνούν δεν επιθυμούν τη παρακολούθηση της επικοινωνίας από παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου, με σκοπό την εφαρμογή πολιτικής διαχείρισης της κίνησης, μπορούν σε κάθε περίπτωση να κρυπτογραφήσουν την επικοινωνία. Η προσέγγιση αυτή μπορεί να θεωρηθεί πρακτικά χρήσιμη, ωστόσο απαιτεί κάποια προσπάθεια και τεχνικές γνώσεις και δεν μπορεί να εκληφθεί ως εξομοιούμενη με ελεύθερη, ρητή και εν πλήρει επιγνώσει συγκατάθεση. Επίσης, η χρήση τεχνικών κρυπτογράφησης δεν διατηρεί μια επικοινωνία πλήρως εμπιστευτική, καθώς τουλάχιστον ο πάροχος υπηρεσιών Διαδικτύου μπορεί να έχει πρόσβαση στις πληροφορίες της κεφαλίδας IP για τη δρομολόγηση της επικοινωνίας και θα είναι επίσης σε θέση να εφαρμόσει στατιστική ανάλυση. |
| --- | --- |

62.

Θα μπορούσε κανείς να ισχυρισθεί ότι, εάν τα μέρη που επικοινωνούν δεν επιθυμούν τη παρακολούθηση της επικοινωνίας από παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου, με σκοπό την εφαρμογή πολιτικής διαχείρισης της κίνησης, μπορούν σε κάθε περίπτωση να κρυπτογραφήσουν την επικοινωνία. Η προσέγγιση αυτή μπορεί να θεωρηθεί πρακτικά χρήσιμη, ωστόσο απαιτεί κάποια προσπάθεια και τεχνικές γνώσεις και δεν μπορεί να εκληφθεί ως εξομοιούμενη με ελεύθερη, ρητή και εν πλήρει επιγνώσει συγκατάθεση. Επίσης, η χρήση τεχνικών κρυπτογράφησης δεν διατηρεί μια επικοινωνία πλήρως εμπιστευτική, καθώς τουλάχιστον ο πάροχος υπηρεσιών Διαδικτύου μπορεί να έχει πρόσβαση στις πληροφορίες της κεφαλίδας IP για τη δρομολόγηση της επικοινωνίας και θα είναι επίσης σε θέση να εφαρμόσει στατιστική ανάλυση.

| 63. | Σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, πρέπει να εξασφαλισθεί συγκατάθεση από τους ενδιαφερόμενους χρήστες. Σε πολλές περιπτώσεις, ο χρήστης θα είναι το ίδιο πρόσωπο με τον συνδρομητή, πράγμα που επιτρέπει την παροχή της συγκατάθεσης κατά τη συνδρομή στην υπηρεσία τηλεπικοινωνιών. Σε άλλες περιπτώσεις, όπως όταν εμπλέκονται περισσότερα πρόσωπα, η συγκατάθεση των ενδιαφερόμενων χρηστών πρέπει να εξασφαλισθεί χωριστά. Το γεγονός αυτό μπορεί να εγείρει πρακτικά ζητήματα, τα οποία εξετάζονται κατωτέρω. |
| --- | --- |

63.

Σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, πρέπει να εξασφαλισθεί συγκατάθεση από τους ενδιαφερόμενους χρήστες. Σε πολλές περιπτώσεις, ο χρήστης θα είναι το ίδιο πρόσωπο με τον συνδρομητή, πράγμα που επιτρέπει την παροχή της συγκατάθεσης κατά τη συνδρομή στην υπηρεσία τηλεπικοινωνιών. Σε άλλες περιπτώσεις, όπως όταν εμπλέκονται περισσότερα πρόσωπα, η συγκατάθεση των ενδιαφερόμενων χρηστών πρέπει να εξασφαλισθεί χωριστά. Το γεγονός αυτό μπορεί να εγείρει πρακτικά ζητήματα, τα οποία εξετάζονται κατωτέρω.

Συγκατάθεση όλων των ενδιαφερόμενων χρηστών

| 64. | Το άρθρο 5 παράγραφος 1 προβλέπει τη συγκατάθεση των χρηστών για τη νομιμοποίηση της επεξεργασίας. Η συγκατάθεση πρέπει να εξασφαλισθεί από όλους τους χρήστες που εμπλέκονται σε μια επικοινωνία. Η απαίτηση αυτή βασίζεται στο σκεπτικό ότι μια επικοινωνία αφορά συνήθως τουλάχιστον δύο φυσικά πρόσωπα (τον αποστολέα και τον αποδέκτη). Για παράδειγμα, εάν ένας πάροχος υπηρεσιών Διαδικτύου σαρώνει ωφέλιμο φορτίο IP το οποίο αφορά ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, ελέγχει πληροφορίες οι οποίες σχετίζονται τόσο με τον αποστολέα όσο και με τον αποδέκτη του μηνύματος. |
| --- | --- |

64.

Το άρθρο 5 παράγραφος 1 προβλέπει τη συγκατάθεση των χρηστών για τη νομιμοποίηση της επεξεργασίας. Η συγκατάθεση πρέπει να εξασφαλισθεί από όλους τους χρήστες που εμπλέκονται σε μια επικοινωνία. Η απαίτηση αυτή βασίζεται στο σκεπτικό ότι μια επικοινωνία αφορά συνήθως τουλάχιστον δύο φυσικά πρόσωπα (τον αποστολέα και τον αποδέκτη). Για παράδειγμα, εάν ένας πάροχος υπηρεσιών Διαδικτύου σαρώνει ωφέλιμο φορτίο IP το οποίο αφορά ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, ελέγχει πληροφορίες οι οποίες σχετίζονται τόσο με τον αποστολέα όσο και με τον αποδέκτη του μηνύματος.

| 65. | Κατά την επιτήρηση και την παρακολούθηση κίνησης και επικοινωνιών (για παράδειγμα, ορισμένης κίνησης στον Παγκόσμιο Ιστό), μπορεί να αρκεί για τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου η εξασφάλιση της συγκατάθεσης του χρήστη, δηλαδή του συνδρομητή. Αυτό συμβαίνει επειδή το άλλο μέρος της επικοινωνίας, στην προκειμένη περίπτωση, ένας δικτυακός τόπος, δεν μπορεί να θεωρηθεί «ενδιαφερόμενος χρήστης» (33). Ωστόσο, η κατάσταση μπορεί να είναι πιο πολύπλοκη όταν μια τέτοια παρακολούθηση περιλαμβάνει τον έλεγχο του περιεχομένου μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και, επομένως, προσωπικές πληροφορίες του αποστολέα και του αποδέκτη του μηνύματος, οι οποίοι ενδέχεται να μην έχουν αμφότεροι συμβατική σχέση με τον ίδιο πάροχο υπηρεσιών Διαδικτύου. Πράγματι, στις περιπτώσεις αυτές, ο πάροχος υπηρεσιών Διαδικτύου επεξεργάζεται δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα (όνομα, διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και δυνητικά ευαίσθητα δεδομένα περιεχομένου) μη πελατών. Από πρακτική άποψη, η εξασφάλιση συγκατάθεσης από τα συγκεκριμένα φυσικά πρόσωπα μπορεί να είναι πιο δύσκολη, καθώς πρέπει να γίνει κατά περίπτωση και όχι επ’ ευκαιρία της σύναψης συμφωνίας για την παροχή της υπηρεσίας τηλεπικοινωνιών. Δεν είναι επίσης ρεαλιστικό να υποτεθεί ότι η συγκατάθεση του συνδρομητή παρέχεται επίσης για λογαριασμό άλλων χρηστών, όπως μπορεί να συμβαίνει συχνά σε ιδιωτικά νοικοκυριά. |
| --- | --- |

65.

Κατά την επιτήρηση και την παρακολούθηση κίνησης και επικοινωνιών (για παράδειγμα, ορισμένης κίνησης στον Παγκόσμιο Ιστό), μπορεί να αρκεί για τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου η εξασφάλιση της συγκατάθεσης του χρήστη, δηλαδή του συνδρομητή. Αυτό συμβαίνει επειδή το άλλο μέρος της επικοινωνίας, στην προκειμένη περίπτωση, ένας δικτυακός τόπος, δεν μπορεί να θεωρηθεί «ενδιαφερόμενος χρήστης» (33). Ωστόσο, η κατάσταση μπορεί να είναι πιο πολύπλοκη όταν μια τέτοια παρακολούθηση περιλαμβάνει τον έλεγχο του περιεχομένου μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και, επομένως, προσωπικές πληροφορίες του αποστολέα και του αποδέκτη του μηνύματος, οι οποίοι ενδέχεται να μην έχουν αμφότεροι συμβατική σχέση με τον ίδιο πάροχο υπηρεσιών Διαδικτύου. Πράγματι, στις περιπτώσεις αυτές, ο πάροχος υπηρεσιών Διαδικτύου επεξεργάζεται δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα (όνομα, διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και δυνητικά ευαίσθητα δεδομένα περιεχομένου) μη πελατών. Από πρακτική άποψη, η εξασφάλιση συγκατάθεσης από τα συγκεκριμένα φυσικά πρόσωπα μπορεί να είναι πιο δύσκολη, καθώς πρέπει να γίνει κατά περίπτωση και όχι επ’ ευκαιρία της σύναψης συμφωνίας για την παροχή της υπηρεσίας τηλεπικοινωνιών. Δεν είναι επίσης ρεαλιστικό να υποτεθεί ότι η συγκατάθεση του συνδρομητή παρέχεται επίσης για λογαριασμό άλλων χρηστών, όπως μπορεί να συμβαίνει συχνά σε ιδιωτικά νοικοκυριά.

| 66. | Στο πλαίσιο αυτό, ο ΕΕΠΔ φρονεί ότι οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου πρέπει να δεσμεύονται από τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις και να εφαρμόζουν πολιτικές οι οποίες δεν περιλαμβάνουν την παρακολούθηση και τον έλεγχο πληροφοριών. Η δέσμευση αυτή έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία όσον αφορά υπηρεσίες επικοινωνιών οι οποίες εμπλέκουν τρίτους που δεν μπορούν να συγκατατεθούν στην παρακολούθηση, ιδίως σε σχέση με μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που αποστέλλονται ή λαμβάνονται (αυτό δεν ισχύει όταν ο σκοπός βασίζεται σε λόγους ασφάλειας). |
| --- | --- |

66.

Στο πλαίσιο αυτό, ο ΕΕΠΔ φρονεί ότι οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου πρέπει να δεσμεύονται από τις ισχύουσες νομικές απαιτήσεις και να εφαρμόζουν πολιτικές οι οποίες δεν περιλαμβάνουν την παρακολούθηση και τον έλεγχο πληροφοριών. Η δέσμευση αυτή έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία όσον αφορά υπηρεσίες επικοινωνιών οι οποίες εμπλέκουν τρίτους που δεν μπορούν να συγκατατεθούν στην παρακολούθηση, ιδίως σε σχέση με μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που αποστέλλονται ή λαμβάνονται (αυτό δεν ισχύει όταν ο σκοπός βασίζεται σε λόγους ασφάλειας).

| 67. | Ταυτόχρονα, επισημαίνεται ότι το εθνικό δίκαιο εφαρμογής του άρθρου 5 παράγραφος 1 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες ενδέχεται να μην εισάγει πάντοτε ικανοποιητική ρύθμιση ως προς το σημείο αυτό. Εξάλλου, φαίνεται ότι απαιτείται γενικότερα καλύτερη καθοδήγηση όσον αφορά τις απαιτήσεις της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες στο πλαίσιο αυτό. Επομένως, ο ΕΕΠΔ καλεί την Επιτροπή να δραστηριοποιηθεί συναφώς και να αναλάβει σχετική πρωτοβουλία η οποία θα μπορεί να επωφεληθεί από τις πληροφορίες από τις αρχές ελέγχου που συμμετέχουν στην ομάδα εργασίας του άρθρου 29 και από άλλους ενδιαφερομένους. Εφόσον κριθεί αναγκαίο, σχετική υπόθεση θα πρέπει να αχθεί ενώπιον του Δικαστηρίου προκειμένου να αποσαφηνισθούν πλήρως η έννοια και οι συνέπειες του άρθρου 5 παράγραφος 1. |
| --- | --- |

67.

Ταυτόχρονα, επισημαίνεται ότι το εθνικό δίκαιο εφαρμογής του άρθρου 5 παράγραφος 1 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες ενδέχεται να μην εισάγει πάντοτε ικανοποιητική ρύθμιση ως προς το σημείο αυτό. Εξάλλου, φαίνεται ότι απαιτείται γενικότερα καλύτερη καθοδήγηση όσον αφορά τις απαιτήσεις της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες στο πλαίσιο αυτό. Επομένως, ο ΕΕΠΔ καλεί την Επιτροπή να δραστηριοποιηθεί συναφώς και να αναλάβει σχετική πρωτοβουλία η οποία θα μπορεί να επωφεληθεί από τις πληροφορίες από τις αρχές ελέγχου που συμμετέχουν στην ομάδα εργασίας του άρθρου 29 και από άλλους ενδιαφερομένους. Εφόσον κριθεί αναγκαίο, σχετική υπόθεση θα πρέπει να αχθεί ενώπιον του Δικαστηρίου προκειμένου να αποσαφηνισθούν πλήρως η έννοια και οι συνέπειες του άρθρου 5 παράγραφος 1.

V.3.   Αναλογικότητα — αρχή της ελαχιστοποίησης των δεδομένων

| 68. | Το άρθρο 6 στοιχείο γ) της οδηγίας για την προστασία των δεδομένων θεσπίζει την αρχή της αναλογικότητας (34), η οποία εφαρμόζεται στους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου, καθώς είναι υπεύθυνοι της επεξεργασίας των δεδομένων κατά την έννοια της οδηγίας, όταν προβαίνουν σε παρακολούθηση και φιλτράρισμα. |
| --- | --- |

68.

Το άρθρο 6 στοιχείο γ) της οδηγίας για την προστασία των δεδομένων θεσπίζει την αρχή της αναλογικότητας (34), η οποία εφαρμόζεται στους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου, καθώς είναι υπεύθυνοι της επεξεργασίας των δεδομένων κατά την έννοια της οδηγίας, όταν προβαίνουν σε παρακολούθηση και φιλτράρισμα.

| 69. | Δυνάμει της εν λόγω αρχής, τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα μπορούν να υποβάλλονται σε επεξεργασία μόνον εφόσον «είναι κατάλληλα, συναφή προς το θέμα και όχι υπερβολικά σε σχέση με τους σκοπούς για τους οποίους συλλέγονται και υφίστανται επεξεργασία». Η εφαρμογή της αρχής συνεπάγεται την ανάγκη αξιολόγησης του κατά πόσον τα μέσα επεξεργασίας των δεδομένων και οι τύποι των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που χρησιμοποιούνται κατά την επεξεργασία ανταποκρίνονται στο κριτήριο της προσφορότητας και πιθανολοτείται ευλόγως ότι μπορούν να επιτύχουν τους στόχους τους. Εάν το συμπέρασμα είναι ότι συλλέγονται περισσότερα δεδομένα από όσα απαιτούνται, η αρχή δεν πληρούται. |
| --- | --- |

69.

Δυνάμει της εν λόγω αρχής, τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα μπορούν να υποβάλλονται σε επεξεργασία μόνον εφόσον «είναι κατάλληλα, συναφή προς το θέμα και όχι υπερβολικά σε σχέση με τους σκοπούς για τους οποίους συλλέγονται και υφίστανται επεξεργασία». Η εφαρμογή της αρχής συνεπάγεται την ανάγκη αξιολόγησης του κατά πόσον τα μέσα επεξεργασίας των δεδομένων και οι τύποι των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που χρησιμοποιούνται κατά την επεξεργασία ανταποκρίνονται στο κριτήριο της προσφορότητας και πιθανολοτείται ευλόγως ότι μπορούν να επιτύχουν τους στόχους τους. Εάν το συμπέρασμα είναι ότι συλλέγονται περισσότερα δεδομένα από όσα απαιτούνται, η αρχή δεν πληρούται.

| 70. | Η συμμόρφωση ορισμένων τύπων τεχνικών ελέγχου προς την αρχή της αναλογικότητας πρέπει να αξιολογείται κατά περίπτωση. Δεν είναι εφικτό να εξαχθούν συμπεράσματα in abstracto. Ωστόσο, μπορούμε να επισημάνουμε διάφορες επιμέρους πτυχές οι οποίες χρήζουν εξέτασης κατά την αξιολόγηση της συμμόρφωσης προς την αρχή της αναλογικότητας. |
| --- | --- |

70.

Η συμμόρφωση ορισμένων τύπων τεχνικών ελέγχου προς την αρχή της αναλογικότητας πρέπει να αξιολογείται κατά περίπτωση. Δεν είναι εφικτό να εξαχθούν συμπεράσματα in abstracto. Ωστόσο, μπορούμε να επισημάνουμε διάφορες επιμέρους πτυχές οι οποίες χρήζουν εξέτασης κατά την αξιολόγηση της συμμόρφωσης προς την αρχή της αναλογικότητας.

| 71. | Η ποσότητα των πληροφοριών που υποβάλλονται σε επεξεργασία. Η εξονυχιστική επιτήρηση των επικοινωνιών πελατών παρόχων υπηρεσιών Διαδικτύου είναι στις περισσότερες περιπτώσεις υπερβολική και παράνομη. Το γεγονός ότι η επιτήρηση αυτή μπορεί να γίνεται με μη προφανή και δύσκολα αντιληπτά από τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα μέσα αυξάνει τον αντίκτυπο στην ιδιωτική ζωή. Οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου πρέπει να αξιολογούν ποια μέσα από αυτά που βρίσκονται στη διάθεσή τους είναι τα λιγότερο παρεμβατικά για την επίτευξη του ζητούμενου αποτελέσματος. Για παράδειγμα, μπορεί η παρακολούθηση κεφαλίδων IP να επιτύχει το ζητούμενο αποτέλεσμα αντί του ελέγχου πακέτων εις βάθος; Ακόμη και κατά τον έλεγχο πακέτων εις βάθος, η αναγνώριση ορισμένων μόνον πρωτοκόλλων μπορεί να παράσχει τις αναγκαίες πληροφορίες. Η εφαρμογή εγγυήσεων προστασίας των δεδομένων, περιλαμβανομένης της οιονεί ανωνυμοποίησης, μπορεί επίσης να είναι συναφής. Το αποτέλεσμα της αξιολόγησης πρέπει να επιβεβαιώνει ότι η επεξεργασία των δεδομένων είναι αναλογική. |
| --- | --- |

71.

Η ποσότητα των πληροφοριών που υποβάλλονται σε επεξεργασία. Η εξονυχιστική επιτήρηση των επικοινωνιών πελατών παρόχων υπηρεσιών Διαδικτύου είναι στις περισσότερες περιπτώσεις υπερβολική και παράνομη. Το γεγονός ότι η επιτήρηση αυτή μπορεί να γίνεται με μη προφανή και δύσκολα αντιληπτά από τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα μέσα αυξάνει τον αντίκτυπο στην ιδιωτική ζωή. Οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου πρέπει να αξιολογούν ποια μέσα από αυτά που βρίσκονται στη διάθεσή τους είναι τα λιγότερο παρεμβατικά για την επίτευξη του ζητούμενου αποτελέσματος. Για παράδειγμα, μπορεί η παρακολούθηση κεφαλίδων IP να επιτύχει το ζητούμενο αποτέλεσμα αντί του ελέγχου πακέτων εις βάθος; Ακόμη και κατά τον έλεγχο πακέτων εις βάθος, η αναγνώριση ορισμένων μόνον πρωτοκόλλων μπορεί να παράσχει τις αναγκαίες πληροφορίες. Η εφαρμογή εγγυήσεων προστασίας των δεδομένων, περιλαμβανομένης της οιονεί ανωνυμοποίησης, μπορεί επίσης να είναι συναφής. Το αποτέλεσμα της αξιολόγησης πρέπει να επιβεβαιώνει ότι η επεξεργασία των δεδομένων είναι αναλογική.

| 72. | Τα αποτελέσματα της επεξεργασίας (άμεσα συνδεδεμένα με τους σκοπούς). Ενδέχεται να μην τηρείται η αρχή της αναλογικότητας σε περιπτώσεις στις οποίες οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου χρησιμοποιούν πολιτικές διαχείρισης της κίνησης οι οποίες αποκλείουν την πρόσβαση σε ορισμένες υπηρεσίες χωρίς να παρέχουν, ως αντάλλαγμα, εύλογο μερίδιο του προκύπτοντος οφέλους στους χρήστες. |
| --- | --- |

72.

Τα αποτελέσματα της επεξεργασίας (άμεσα συνδεδεμένα με τους σκοπούς). Ενδέχεται να μην τηρείται η αρχή της αναλογικότητας σε περιπτώσεις στις οποίες οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου χρησιμοποιούν πολιτικές διαχείρισης της κίνησης οι οποίες αποκλείουν την πρόσβαση σε ορισμένες υπηρεσίες χωρίς να παρέχουν, ως αντάλλαγμα, εύλογο μερίδιο του προκύπτοντος οφέλους στους χρήστες.

| 73. | Υπενθυμίζεται ότι η αρχή της αναλογικότητας εξακολουθεί να εφαρμόζεται ακόμη και αν πληρούνται άλλες υποχρεωτικές νομικές απαιτήσεις, ακόμη και εάν ο πάροχος υπηρεσιών Διαδικτύου εξασφάλισε, για παράδειγμα, τη συγκατάθεση φυσικών προσώπων για την παρακολούθηση περιεχομένου. Αυτό σημαίνει ότι η επεξεργασία δεδομένων η οποία διενεργείται μέσω παρακολούθησης περιεχομένου μπορεί να εξακολουθεί να είναι παράνομη, εάν παραβιάζει την υποκείμενη θεμελιώδη αρχή της αναλογικότητας. |
| --- | --- |

73.

Υπενθυμίζεται ότι η αρχή της αναλογικότητας εξακολουθεί να εφαρμόζεται ακόμη και αν πληρούνται άλλες υποχρεωτικές νομικές απαιτήσεις, ακόμη και εάν ο πάροχος υπηρεσιών Διαδικτύου εξασφάλισε, για παράδειγμα, τη συγκατάθεση φυσικών προσώπων για την παρακολούθηση περιεχομένου. Αυτό σημαίνει ότι η επεξεργασία δεδομένων η οποία διενεργείται μέσω παρακολούθησης περιεχομένου μπορεί να εξακολουθεί να είναι παράνομη, εάν παραβιάζει την υποκείμενη θεμελιώδη αρχή της αναλογικότητας.

V.4.   Ασφάλεια και οργανωτικά μέτρα

| 74. | Το άρθρο 4 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες απαιτεί ρητώς από τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου να λαμβάνουν τεχνικά και οργανωτικά μέτρα ώστε να διασφαλίζεται i) ότι μόνον εξουσιοδοτημένοι υπάλληλοι έχουν πρόσβαση σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για νόμιμους σκοπούς, ii) η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τυχαία ή παράνομη επεξεργασία και iii) η εφαρμογή μιας πολιτικής ασφάλειας όσον αφορά την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Επιτρέπει επίσης στις αρμόδιες εθνικές αρχές να διενεργούν ελέγχους των ως άνω μέτρων. |
| --- | --- |

74.

Το άρθρο 4 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες απαιτεί ρητώς από τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου να λαμβάνουν τεχνικά και οργανωτικά μέτρα ώστε να διασφαλίζεται i) ότι μόνον εξουσιοδοτημένοι υπάλληλοι έχουν πρόσβαση σε δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για νόμιμους σκοπούς, ii) η προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τυχαία ή παράνομη επεξεργασία και iii) η εφαρμογή μιας πολιτικής ασφάλειας όσον αφορά την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Επιτρέπει επίσης στις αρμόδιες εθνικές αρχές να διενεργούν ελέγχους των ως άνω μέτρων.

| 75. | Επιπλέον, δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφοι 3 και 2 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου υποχρεούνται επίσης να κοινοποιούν αντίστοιχα την παραβίαση δεδομένων στην αρμόδια εθνική αρχή, καθώς και στα επηρεαζόμενα φυσικά πρόσωπα στην περίπτωση που η κοινοποίηση μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για αυτά. |
| --- | --- |

75.

Επιπλέον, δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφοι 3 και 2 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου υποχρεούνται επίσης να κοινοποιούν αντίστοιχα την παραβίαση δεδομένων στην αρμόδια εθνική αρχή, καθώς και στα επηρεαζόμενα φυσικά πρόσωπα στην περίπτωση που η κοινοποίηση μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για αυτά.

| 76. | Η επεξεργασία προσωπικών πληροφοριών οι οποίες περιέχονται στις επικοινωνίες, με στόχο την εφαρμογή πολιτικών διαχείρισης της κίνησης, μπορεί να παράσχει στους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου πρόσβαση σε δεδομένα τα οποία είναι ακόμη πιο ευαίσθητα από τα δεδομένα κίνησης. |
| --- | --- |

76.

Η επεξεργασία προσωπικών πληροφοριών οι οποίες περιέχονται στις επικοινωνίες, με στόχο την εφαρμογή πολιτικών διαχείρισης της κίνησης, μπορεί να παράσχει στους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου πρόσβαση σε δεδομένα τα οποία είναι ακόμη πιο ευαίσθητα από τα δεδομένα κίνησης.

| 77. | Επομένως, οι πολιτικές ασφάλειας που αναπτύσσουν οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου πρέπει να ενσωματώνουν συγκεκριμένες εγγυήσεις, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι τα μέτρα που λαμβάνονται είναι πρόσφορα για την αποτροπή των εν λόγω κινδύνων. Ταυτόχρονα, οι αρμόδιες για τον έλεγχο των μέτρων αυτών εθνικές αρχές πρέπει να είναι ιδιαίτερα αυστηρές. Τέλος, πρέπει να διασφαλίζεται η ύπαρξη αποτελεσματικών διαδικασιών κοινοποίησης για την ενημέρωση των προσώπων στα οποία αναφέρονται τα δεδομένα των οποίων οι πληροφορίες παραβιάστηκαν και ενδέχεται, επομένως, να επηρεασθούν αρνητικά. |
| --- | --- |

77.

Επομένως, οι πολιτικές ασφάλειας που αναπτύσσουν οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου πρέπει να ενσωματώνουν συγκεκριμένες εγγυήσεις, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι τα μέτρα που λαμβάνονται είναι πρόσφορα για την αποτροπή των εν λόγω κινδύνων. Ταυτόχρονα, οι αρμόδιες για τον έλεγχο των μέτρων αυτών εθνικές αρχές πρέπει να είναι ιδιαίτερα αυστηρές. Τέλος, πρέπει να διασφαλίζεται η ύπαρξη αποτελεσματικών διαδικασιών κοινοποίησης για την ενημέρωση των προσώπων στα οποία αναφέρονται τα δεδομένα των οποίων οι πληροφορίες παραβιάστηκαν και ενδέχεται, επομένως, να επηρεασθούν αρνητικά.

VI.   ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΛΗΨΗ ΜΕΤΡΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ

| 78. | Οι τεχνικές ελέγχου οι οποίες βασίζονται σε δεδομένα κίνησης και σε έλεγχο ωφέλιμων φορτίων IP, δηλαδή στο περιεχόμενο των επικοινωνιών, ενδέχεται να αποκαλύψουν τη δραστηριότητα των χρηστών στο Διαδίκτυο: τους δικτυακούς τόπους που επισκέπτονται και τις δραστηριότητες των τόπων αυτών, τη χρήση εφαρμογών P2P, τη μεταφόρτωση αρχείων, τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που απέστειλαν και έλαβαν, τους αποστολείς των μηνυμάτων, το θέμα των μηνυμάτων, τους όρους αποστολής κ.λπ. Οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου ενδέχεται να θέλουν να χρησιμοποιήσουν τις πληροφορίες αυτές για να δώσουν προτεραιότητα σε συγκεκριμένες μορφές επικοινωνίας, όπως τη βιντεοπαραγγελία, σε σχέση με άλλες. Ενδέχεται, επίσης, να θέλουν να τις χρησιμοποιήσουν για να εντοπίσουν ιούς ή για να καταρτίσουν προφίλ τα οποία προορίζουν προς χρήση για συμπεριφορική διαφήμιση. Οι ενέργειες αυτές παρεμβαίνουν στο δικαίωμα της εμπιστευτικότητας των επικοινωνιών. |
| --- | --- |

78.

Οι τεχνικές ελέγχου οι οποίες βασίζονται σε δεδομένα κίνησης και σε έλεγχο ωφέλιμων φορτίων IP, δηλαδή στο περιεχόμενο των επικοινωνιών, ενδέχεται να αποκαλύψουν τη δραστηριότητα των χρηστών στο Διαδίκτυο: τους δικτυακούς τόπους που επισκέπτονται και τις δραστηριότητες των τόπων αυτών, τη χρήση εφαρμογών P2P, τη μεταφόρτωση αρχείων, τα μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που απέστειλαν και έλαβαν, τους αποστολείς των μηνυμάτων, το θέμα των μηνυμάτων, τους όρους αποστολής κ.λπ. Οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου ενδέχεται να θέλουν να χρησιμοποιήσουν τις πληροφορίες αυτές για να δώσουν προτεραιότητα σε συγκεκριμένες μορφές επικοινωνίας, όπως τη βιντεοπαραγγελία, σε σχέση με άλλες. Ενδέχεται, επίσης, να θέλουν να τις χρησιμοποιήσουν για να εντοπίσουν ιούς ή για να καταρτίσουν προφίλ τα οποία προορίζουν προς χρήση για συμπεριφορική διαφήμιση. Οι ενέργειες αυτές παρεμβαίνουν στο δικαίωμα της εμπιστευτικότητας των επικοινωνιών.

| 79. | Ανάλογα με τις τεχνικές που χρησιμοποιούνται και με τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά κάθε περίπτωσης, οι επιπτώσεις στην ιδιωτική ζωή αυξάνονται. Όσο πιο εξονυχιστική είναι η παρακολούθηση και η ανάλυση των πληροφοριών που συλλέγονται τόσο μεγαλύτερη είναι η σύγκρουση με την αρχή της εμπιστευτικότητας των επικοινωνιών. Οι σκοποί για τους οποίους πραγματοποιείται η παρακολούθηση και οι προβλεπόμενες εγγυήσεις για την προστασία των δεδομένων αποτελούν επίσης κρίσιμα στοιχεία για τον καθορισμό του βαθμού παρέμβασης στην ιδιωτική ζωή και στα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των φυσικών προσώπων. Η παρεμπόδιση και η παρακολούθηση για σκοπούς καταπολέμησης κακόβουλου λογισμικού, με την εφαρμογή αυστηρών περιορισμών όσον αφορά τη διατήρηση και τη χρήση των ελεγχόμενων δεδομένων, δεν μπορούν να συγκριθούν με καταστάσεις στις οποίες οι πληροφορίες καταχωρίζονται για την κατάρτιση προφίλ προς χρήση για συμπεριφορική διαφήμιση. |
| --- | --- |

79.

Ανάλογα με τις τεχνικές που χρησιμοποιούνται και με τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά κάθε περίπτωσης, οι επιπτώσεις στην ιδιωτική ζωή αυξάνονται. Όσο πιο εξονυχιστική είναι η παρακολούθηση και η ανάλυση των πληροφοριών που συλλέγονται τόσο μεγαλύτερη είναι η σύγκρουση με την αρχή της εμπιστευτικότητας των επικοινωνιών. Οι σκοποί για τους οποίους πραγματοποιείται η παρακολούθηση και οι προβλεπόμενες εγγυήσεις για την προστασία των δεδομένων αποτελούν επίσης κρίσιμα στοιχεία για τον καθορισμό του βαθμού παρέμβασης στην ιδιωτική ζωή και στα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα των φυσικών προσώπων. Η παρεμπόδιση και η παρακολούθηση για σκοπούς καταπολέμησης κακόβουλου λογισμικού, με την εφαρμογή αυστηρών περιορισμών όσον αφορά τη διατήρηση και τη χρήση των ελεγχόμενων δεδομένων, δεν μπορούν να συγκριθούν με καταστάσεις στις οποίες οι πληροφορίες καταχωρίζονται για την κατάρτιση προφίλ προς χρήση για συμπεριφορική διαφήμιση.

| 80. | Καταρχήν, ο ΕΕΠΔ φρονεί ότι το ισχύον πλαίσιο της ΕΕ για την ιδιωτική ζωή και την προστασία των δεδομένων, εφόσον ερμηνευθεί, εφαρμοσθεί και επιβληθεί ορθά, είναι κατάλληλο ώστε να διασφαλίζεται ο σεβασμός του δικαιώματος στην εμπιστευτικότητα των επικοινωνιών και, γενικότερα, η μη διακύβευση της προστασίας της ιδιωτικής ζωής και της προστασίας των δεδομένων των φυσικών προσώπων (35). Οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου δεν πρέπει να χρησιμοποιούν τέτοιους μηχανισμούς, εάν δεν έχουν εφαρμόσει ορθά το νομικό πλαίσιο. Ειδικότερα, τα συναφή στοιχεία του πλαισίου τα οποία πρέπει να λαμβάνουν υπόψη και να σέβονται οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:






  — | Οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου μπορούν να εφαρμόζουν πολιτικές διαχείρισης της κίνησης, με σκοπό την ασφαλή παροχή της υπηρεσίας, περιλαμβανομένου του περιορισμού της συμφόρησης, δυνάμει των άρθρων 4 και 6 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες. |
| --- | --- | --- |

80.

Καταρχήν, ο ΕΕΠΔ φρονεί ότι το ισχύον πλαίσιο της ΕΕ για την ιδιωτική ζωή και την προστασία των δεδομένων, εφόσον ερμηνευθεί, εφαρμοσθεί και επιβληθεί ορθά, είναι κατάλληλο ώστε να διασφαλίζεται ο σεβασμός του δικαιώματος στην εμπιστευτικότητα των επικοινωνιών και, γενικότερα, η μη διακύβευση της προστασίας της ιδιωτικής ζωής και της προστασίας των δεδομένων των φυσικών προσώπων (35). Οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου δεν πρέπει να χρησιμοποιούν τέτοιους μηχανισμούς, εάν δεν έχουν εφαρμόσει ορθά το νομικό πλαίσιο. Ειδικότερα, τα συναφή στοιχεία του πλαισίου τα οποία πρέπει να λαμβάνουν υπόψη και να σέβονται οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

—

Οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου μπορούν να εφαρμόζουν πολιτικές διαχείρισης της κίνησης, με σκοπό την ασφαλή παροχή της υπηρεσίας, περιλαμβανομένου του περιορισμού της συμφόρησης, δυνάμει των άρθρων 4 και 6 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες.

| — | Οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου χρειάζονται έναν ειδικό νομικό λόγο, ενδεχομένως τη συγκατάθεση των χρηστών, για να εφαρμόσουν πολιτικές διαχείρισης της κίνησης οι οποίες συνεπάγονται την επεξεργασία δεδομένων κίνησης ή/και επικοινωνίας για σκοπούς διαφορετικούς από τους προαναφερθέντες. Για παράδειγμα, η κατόπιν ενημέρωσής τους συγκατάθεση των χρηστών είναι απαραίτητη για την παρακολούθηση και το φιλτράρισμα των επικοινωνιών φυσικών προσώπων προκειμένου να περιορισθεί (ή να επιτραπεί) η πρόσβαση σε ορισμένες εφαρμογές και υπηρεσίες, όπως P2P ή VoIP. |
| --- | --- |

—

Οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου χρειάζονται έναν ειδικό νομικό λόγο, ενδεχομένως τη συγκατάθεση των χρηστών, για να εφαρμόσουν πολιτικές διαχείρισης της κίνησης οι οποίες συνεπάγονται την επεξεργασία δεδομένων κίνησης ή/και επικοινωνίας για σκοπούς διαφορετικούς από τους προαναφερθέντες. Για παράδειγμα, η κατόπιν ενημέρωσής τους συγκατάθεση των χρηστών είναι απαραίτητη για την παρακολούθηση και το φιλτράρισμα των επικοινωνιών φυσικών προσώπων προκειμένου να περιορισθεί (ή να επιτραπεί) η πρόσβαση σε ορισμένες εφαρμογές και υπηρεσίες, όπως P2P ή VoIP.

| — | Η συγκατάθεση πρέπει να είναι ελεύθερη, ρητή και εν πλήρει επιγνώσει. Πρέπει να δηλώνεται μέσω θετικής ενέργειας. Οι απαιτήσεις αυτές δίνουν μεγάλη έμφαση στην αναγκαιότητα να ενταθούν οι προσπάθειες ώστε να διασφαλίζεται ότι τα φυσικά πρόσωπα ενημερώνονται κατάλληλα, με τρόπο άμεσο, κατανοητό και συγκεκριμένο, ώστε να μπορούν να αξιολογούν τις συνέπειες των πρακτικών και να λαμβάνουν τελικά μια ενημερωμένη απόφαση. Λαμβάνοντας υπόψη την πολυπλοκότητα των τεχνικών αυτών, η παροχή ουσιαστικής προηγούμενης ενημέρωσης στους χρήστες αποτελει μια από τις κύριες προκλήσεις προκειμένου η συναίνεση που θα εξασφαλισθεί να είναι έγκυρη. Επίσης, δεν πρέπει να επιβάλλονται τιμωρητικού χαρακτήρα συνέπειες (περιλαμβανομένου του πρόσθετου οικονομικού κόστους) για τους χρήστες που δεν συγκατατίθενται σε οποιαδήποτε παρακολούθηση. |
| --- | --- |

—

Η συγκατάθεση πρέπει να είναι ελεύθερη, ρητή και εν πλήρει επιγνώσει. Πρέπει να δηλώνεται μέσω θετικής ενέργειας. Οι απαιτήσεις αυτές δίνουν μεγάλη έμφαση στην αναγκαιότητα να ενταθούν οι προσπάθειες ώστε να διασφαλίζεται ότι τα φυσικά πρόσωπα ενημερώνονται κατάλληλα, με τρόπο άμεσο, κατανοητό και συγκεκριμένο, ώστε να μπορούν να αξιολογούν τις συνέπειες των πρακτικών και να λαμβάνουν τελικά μια ενημερωμένη απόφαση. Λαμβάνοντας υπόψη την πολυπλοκότητα των τεχνικών αυτών, η παροχή ουσιαστικής προηγούμενης ενημέρωσης στους χρήστες αποτελει μια από τις κύριες προκλήσεις προκειμένου η συναίνεση που θα εξασφαλισθεί να είναι έγκυρη. Επίσης, δεν πρέπει να επιβάλλονται τιμωρητικού χαρακτήρα συνέπειες (περιλαμβανομένου του πρόσθετου οικονομικού κόστους) για τους χρήστες που δεν συγκατατίθενται σε οποιαδήποτε παρακολούθηση.

| — | Η αρχή της αναλογικότητας διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο όταν οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου εφαρμόζουν πολιτικές διαχείρισης της κίνησης, όποιος και αν είναι ο νομικός λόγος για την επεξεργασία και ο σκοπός: παροχή της υπηρεσίας, αποφυγή της συμφόρησης ή παροχή ειδικού χαρακτήρα συνδρομητικών υπηρεσιών με ή χωρίς πρόσβαση σε ορισμένες υπηρεσίες και εφαρμογές. Η εν λόγω αρχή περιορίζει την ικανότητα των παρόχων υπηρεσιών Διαδικτύου να παρακολουθούν το περιεχόμενο των επικοινωνιών των φυσικών προσώπων όταν αυτό συνεπάγεται την επεξεργασία υπερβολικών πληροφοριών ή δημιουργεί οφέλη μόνον για τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου. Το επιτρεπτό των διαδικασιών που εφαρμόζουν, από τεχνική άποψη, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου εξαρτάται από το επίπεδο παρέμβασης των τεχνικών, τα ζητούμενα αποτελέσματα (από τα οποία ενδέχεται να αντλούν οφέλη) και τις συγκεκριμένες εγγυήσεις που εφαρμόζονται για την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των δεδομένων. Πριν από την εφαρμογή τεχνικών ελέγχου, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου πρέπει να αξιολογούν κατά πόσον αυτές είναι σύμφωνες προς την αρχή της αναλογικότητας. |
| --- | --- |

—

Η αρχή της αναλογικότητας διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο όταν οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου εφαρμόζουν πολιτικές διαχείρισης της κίνησης, όποιος και αν είναι ο νομικός λόγος για την επεξεργασία και ο σκοπός: παροχή της υπηρεσίας, αποφυγή της συμφόρησης ή παροχή ειδικού χαρακτήρα συνδρομητικών υπηρεσιών με ή χωρίς πρόσβαση σε ορισμένες υπηρεσίες και εφαρμογές. Η εν λόγω αρχή περιορίζει την ικανότητα των παρόχων υπηρεσιών Διαδικτύου να παρακολουθούν το περιεχόμενο των επικοινωνιών των φυσικών προσώπων όταν αυτό συνεπάγεται την επεξεργασία υπερβολικών πληροφοριών ή δημιουργεί οφέλη μόνον για τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου. Το επιτρεπτό των διαδικασιών που εφαρμόζουν, από τεχνική άποψη, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου εξαρτάται από το επίπεδο παρέμβασης των τεχνικών, τα ζητούμενα αποτελέσματα (από τα οποία ενδέχεται να αντλούν οφέλη) και τις συγκεκριμένες εγγυήσεις που εφαρμόζονται για την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των δεδομένων. Πριν από την εφαρμογή τεχνικών ελέγχου, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου πρέπει να αξιολογούν κατά πόσον αυτές είναι σύμφωνες προς την αρχή της αναλογικότητας.

| 81. | Παρότι το νομικό πλαίσιο περιλαμβάνει επί του παρόντος σχετικές προϋποθέσεις και εγγυήσεις, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο κατά πόσον οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου πληρούν πραγματικά τις νομικές απαιτήσεις, κατά πόσον παρέχουν την αναγκαία ενημέρωση στους καταναλωτές ώστε αυτοί να κάνουν ουσιαστικές επιλογές, και κατά πόσον τηρούν την αρχή της αναλογικότητας. Σε εθνικό επίπεδο, μεταξύ των αρμοδίων για τα ως άνω ζητήματα αρχών περιλαμβάνονται οι εθνικές αρχές τηλεπικοινωνιών, αφενός, και οι εθνικές αρχές προστασίας των δεδομένων, αφετέρου. Σε επίπεδο ΕΕ, στους συναφείς φορείς περιλαμβάνεται ο Φορέας Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών για τις Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες (BEREC). Ο ΕΕΠΔ μπορεί επίσης να διαδραματίσει κάποιον ρόλο στο πλαίσιο αυτό. |
| --- | --- |

81.

Παρότι το νομικό πλαίσιο περιλαμβάνει επί του παρόντος σχετικές προϋποθέσεις και εγγυήσεις, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο κατά πόσον οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου πληρούν πραγματικά τις νομικές απαιτήσεις, κατά πόσον παρέχουν την αναγκαία ενημέρωση στους καταναλωτές ώστε αυτοί να κάνουν ουσιαστικές επιλογές, και κατά πόσον τηρούν την αρχή της αναλογικότητας. Σε εθνικό επίπεδο, μεταξύ των αρμοδίων για τα ως άνω ζητήματα αρχών περιλαμβάνονται οι εθνικές αρχές τηλεπικοινωνιών, αφενός, και οι εθνικές αρχές προστασίας των δεδομένων, αφετέρου. Σε επίπεδο ΕΕ, στους συναφείς φορείς περιλαμβάνεται ο Φορέας Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών για τις Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες (BEREC). Ο ΕΕΠΔ μπορεί επίσης να διαδραματίσει κάποιον ρόλο στο πλαίσιο αυτό.

| 82. | Εκτός από την παρακολούθηση του υφιστάμενου επιπέδου συμμόρφωσης, και δεδομένης της σχετικά καινοτόμου δυνατότητας των μαζικών ελέγχων των επικοινωνιών σε πραγματικό χρόνο, ορισμένες συναφείς με την εφαρμογή του πλαισίου πτυχές που αποτέλεσαν αντικείμενο εξέτασης της παρούσας γνωμοδότητης χρήζουν εμβριθέστερης ανάλυσης και αποσαφήνισης. Καθοδήγηση χρήσιμη σε περισσότερους τομείς μπορεί να παρασχεθεί ως προς τα ακόλουθα θέματα:






  — | Καθορισμός των θεμιτών πρακτικών ελέγχου για τη διασφάλιση της ομαλής ροής της κίνησης, οι οποίες ενδέχεται να μην απαιτούν τη συγκατάθεση των χρηστών, όπως, για παράδειγμα, η καταπολέμηση των ανεπίκλητων μηνυμάτων. Επιπλέον της παρεμβατικότητας της εφαρμοζόμενης παρακολούθησης, έχουν σημασία πτυχές όπως, για παράδειγμα, το επίπεδο διαταραχής της ομαλής ροής της κίνησης σε αντίθετη περίπτωση. |
| --- | --- | --- |

82.

Εκτός από την παρακολούθηση του υφιστάμενου επιπέδου συμμόρφωσης, και δεδομένης της σχετικά καινοτόμου δυνατότητας των μαζικών ελέγχων των επικοινωνιών σε πραγματικό χρόνο, ορισμένες συναφείς με την εφαρμογή του πλαισίου πτυχές που αποτέλεσαν αντικείμενο εξέτασης της παρούσας γνωμοδότητης χρήζουν εμβριθέστερης ανάλυσης και αποσαφήνισης. Καθοδήγηση χρήσιμη σε περισσότερους τομείς μπορεί να παρασχεθεί ως προς τα ακόλουθα θέματα:

—

Καθορισμός των θεμιτών πρακτικών ελέγχου για τη διασφάλιση της ομαλής ροής της κίνησης, οι οποίες ενδέχεται να μην απαιτούν τη συγκατάθεση των χρηστών, όπως, για παράδειγμα, η καταπολέμηση των ανεπίκλητων μηνυμάτων. Επιπλέον της παρεμβατικότητας της εφαρμοζόμενης παρακολούθησης, έχουν σημασία πτυχές όπως, για παράδειγμα, το επίπεδο διαταραχής της ομαλής ροής της κίνησης σε αντίθετη περίπτωση.

| — | Καθορισμός των τεχνικών ελέγχου που μπορούν να εφαρμοσθούν για σκοπούς ασφάλειας, οι οποίες ενδέχεται να μην απαιτούν τη συγκατάθεση των χρηστών. |
| --- | --- |

—

Καθορισμός των τεχνικών ελέγχου που μπορούν να εφαρμοσθούν για σκοπούς ασφάλειας, οι οποίες ενδέχεται να μην απαιτούν τη συγκατάθεση των χρηστών.

| — | Καθορισμός των περιπτώσεων στις οποίες η παρακολούθηση απαιτεί τη συγκατάθεση των φυσικών προσώπων, και ιδίως τη συγκατάθεση όλων των ενδιαφερόμενων χρηστών, καθώς και των επιτρεπόμενων τεχνικών παραμέτρων που η τήρησή τους θα διασφαλίζει ότι η τεχνική ελέγχου δεν συνεπάγεται επεξεργασία δεδομένων δυσανάλογη σε σχέση με τους επιδιωκόμενους σκοπούς. |
| --- | --- |

—

Καθορισμός των περιπτώσεων στις οποίες η παρακολούθηση απαιτεί τη συγκατάθεση των φυσικών προσώπων, και ιδίως τη συγκατάθεση όλων των ενδιαφερόμενων χρηστών, καθώς και των επιτρεπόμενων τεχνικών παραμέτρων που η τήρησή τους θα διασφαλίζει ότι η τεχνική ελέγχου δεν συνεπάγεται επεξεργασία δεδομένων δυσανάλογη σε σχέση με τους επιδιωκόμενους σκοπούς.

| — | Επιπλέον, στις τρεις προαναφερθείσες περιπτώσεις, ενδέχεται να απαιτείται καθοδήγηση σχετικά με την εφαρμογή των αναγκαίων εγγυήσεων προστασίας των δεδομένων (περιορισμός του σκοπού, ασφάλεια κ.λπ.). |
| --- | --- |

—

Επιπλέον, στις τρεις προαναφερθείσες περιπτώσεις, ενδέχεται να απαιτείται καθοδήγηση σχετικά με την εφαρμογή των αναγκαίων εγγυήσεων προστασίας των δεδομένων (περιορισμός του σκοπού, ασφάλεια κ.λπ.).

| 83. | Δεδομένου ότι στον συγκεκριμένο τομέα συντρέχουν σωρευτικώς τόσο εθνικές όσο και ενωσιακές αρμοδιότητες, ο ΕΕΠΔ φρονεί ότι είναι απαραίτητη η ανταλλαγή απόψεων και εμπειριών για την αναζήτηση εναρμονισμένων προσεγγίσεων στα προαναφερθέντα ζητήματα. Για τον σκοπό αυτό, ο ΕΕΠΔ εισηγείται τη δημιουργία μιας πλατφόρμας ή μιας ομάδας εμπειρογνωμόνων, η οποία πρέπει να περιλαμβάνει εκπροσώπους των εθνικών ρυθμιστικών αρχών, την ομάδα εργασίας του άρθρου 29, τον ΕΕΠΔ και τον BEREC. Πρώτος στόχος της εν λόγω πλατφόρμας πρέπει να είναι η παροχή καθοδήγησης, τουλάχιστον στα θέματα που προσδιορίσθηκαν ανωτέρω, προκειμένου να διασφαλίζονται αξιόπιστες και εναρμονισμένες προσεγγίσεις και ίσοι όροι ανταγωνισμού. Ο ΕΕΠΔ απευθύνει έκκληση στην Επιτροπή να οργανώσει τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία. |
| --- | --- |

83.

Δεδομένου ότι στον συγκεκριμένο τομέα συντρέχουν σωρευτικώς τόσο εθνικές όσο και ενωσιακές αρμοδιότητες, ο ΕΕΠΔ φρονεί ότι είναι απαραίτητη η ανταλλαγή απόψεων και εμπειριών για την αναζήτηση εναρμονισμένων προσεγγίσεων στα προαναφερθέντα ζητήματα. Για τον σκοπό αυτό, ο ΕΕΠΔ εισηγείται τη δημιουργία μιας πλατφόρμας ή μιας ομάδας εμπειρογνωμόνων, η οποία πρέπει να περιλαμβάνει εκπροσώπους των εθνικών ρυθμιστικών αρχών, την ομάδα εργασίας του άρθρου 29, τον ΕΕΠΔ και τον BEREC. Πρώτος στόχος της εν λόγω πλατφόρμας πρέπει να είναι η παροχή καθοδήγησης, τουλάχιστον στα θέματα που προσδιορίσθηκαν ανωτέρω, προκειμένου να διασφαλίζονται αξιόπιστες και εναρμονισμένες προσεγγίσεις και ίσοι όροι ανταγωνισμού. Ο ΕΕΠΔ απευθύνει έκκληση στην Επιτροπή να οργανώσει τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία.

| 84. | Τέλος, τόσο οι εθνικές αρχές όσο και οι συναφείς προς αυτές αρχές στην ΕΕ, περιλαμβανομένων του BEREC και της Επιτροπής, πρέπει να στρέψουν ιδιαιτέρως την προσοχή τους στις εξελίξεις της αγοράς στον συγκεκριμένο τομέα. Από την άποψη της προστασίας των δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής, είναι ιδιαίτερα προβληματικό το σενάριο βάσει του οποίου οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου εφαρμόζουν σε τακτική βάση πολιτικές διαχείρισης της κίνησης προσφέροντας συνδρομές οι οποίες βασίζονται στο φιλτράρισμα της πρόσβασης σε περιεχόμενο και εφαρμογές. Εάν μια τέτοια εξέλιξη τείνει να επιβληθεί, θα πρέπει να θεσπισθεί νομοθεσία για την αντιμετώπιση της κατάστασης. |
| --- | --- |

84.

Τέλος, τόσο οι εθνικές αρχές όσο και οι συναφείς προς αυτές αρχές στην ΕΕ, περιλαμβανομένων του BEREC και της Επιτροπής, πρέπει να στρέψουν ιδιαιτέρως την προσοχή τους στις εξελίξεις της αγοράς στον συγκεκριμένο τομέα. Από την άποψη της προστασίας των δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής, είναι ιδιαίτερα προβληματικό το σενάριο βάσει του οποίου οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου εφαρμόζουν σε τακτική βάση πολιτικές διαχείρισης της κίνησης προσφέροντας συνδρομές οι οποίες βασίζονται στο φιλτράρισμα της πρόσβασης σε περιεχόμενο και εφαρμογές. Εάν μια τέτοια εξέλιξη τείνει να επιβληθεί, θα πρέπει να θεσπισθεί νομοθεσία για την αντιμετώπιση της κατάστασης.

VII.   ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

| 85. | Η αυξανόμενη εξάρτηση των παρόχων υπηρεσιών Διαδικτύου από τεχνικές παρακολούθησης και ελέγχου παραβιάζει την ουδετερότητα του Διαδικτύου και την εμπιστευτικότητα των επικοινωνιών. Η εξέλιξη αυτή εγείρει σοβαρά προβλήματα όσον αφορά την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των χρηστών. |
| --- | --- |

85.

Η αυξανόμενη εξάρτηση των παρόχων υπηρεσιών Διαδικτύου από τεχνικές παρακολούθησης και ελέγχου παραβιάζει την ουδετερότητα του Διαδικτύου και την εμπιστευτικότητα των επικοινωνιών. Η εξέλιξη αυτή εγείρει σοβαρά προβλήματα όσον αφορά την προστασία της ιδιωτικής ζωής και των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των χρηστών.

| 86. | Καθώς η ανακοίνωση της Επιτροπής για το ανοιχτό διαδίκτυο και τη δικτυακή ουδετερότητα στην Ευρώπη άπτεται μόνον ακροθιγώς των συγκεκριμένων ζητημάτων, ο ΕΕΠΔ φρονεί ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα προκειμένου να διαμορφωθεί μια ικανοποιητική πολιτική για το μέλλον. Επομένως, με την παρούσα γνωμοδότηση συνεισφέρει στον συνεχιζόμενο διάλογο πολιτικής για τη δικτυακή ουδετερότητα, ιδίως όσον αφορά πτυχές που σχετίζονται με την προστασία των δεδομένων και την ιδιωτική ζωή. |
| --- | --- |

86.

Καθώς η ανακοίνωση της Επιτροπής για το ανοιχτό διαδίκτυο και τη δικτυακή ουδετερότητα στην Ευρώπη άπτεται μόνον ακροθιγώς των συγκεκριμένων ζητημάτων, ο ΕΕΠΔ φρονεί ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα προκειμένου να διαμορφωθεί μια ικανοποιητική πολιτική για το μέλλον. Επομένως, με την παρούσα γνωμοδότηση συνεισφέρει στον συνεχιζόμενο διάλογο πολιτικής για τη δικτυακή ουδετερότητα, ιδίως όσον αφορά πτυχές που σχετίζονται με την προστασία των δεδομένων και την ιδιωτική ζωή.

| 87. | Ο ΕΕΠΔ εκτιμά ότι οι εθνικές αρχές και ο BEREC πρέπει να παρακολουθούν την κατάσταση στην αγορά. Η παρακολούθηση αυτή πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα τη διαμόρφωση σαφούς εικόνας η οποία θα περιγράφει κατά πόσον η αγορά κινείται προς μαζικό έλεγχο των επικοινωνιών σε πραγματικό χρόνο και ζητήματα τα οποία σχετίζονται με τη συμμόρφωση προς το νομικό πλαίσιο. |
| --- | --- |

87.

Ο ΕΕΠΔ εκτιμά ότι οι εθνικές αρχές και ο BEREC πρέπει να παρακολουθούν την κατάσταση στην αγορά. Η παρακολούθηση αυτή πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα τη διαμόρφωση σαφούς εικόνας η οποία θα περιγράφει κατά πόσον η αγορά κινείται προς μαζικό έλεγχο των επικοινωνιών σε πραγματικό χρόνο και ζητήματα τα οποία σχετίζονται με τη συμμόρφωση προς το νομικό πλαίσιο.

| 88. | Η παρακολούθηση της αγοράς πρέπει να συνοδεύεται από περαιτέρω ανάλυση των συνεπειών των νέων πρακτικών σε σχέση με την προστασία των δεδομένων και την ιδιωτική ζωή στο Διαδίκτυο. Στην παρούσα γνωμοδότηση παρουσιάζονται ορισμένοι τομείς οι οποίοι θα μπορούσαν να αντλήσουν οφέλη από την τυχόν αποσαφήνισή τους. Παρότι οργανισμοί και φορείς της ΕΕ, όπως ο BEREC, η ομάδα εργασίας του άρθρου 29 και ο ΕΕΠΔ έχουν ενδεχομένως τη δυνατότητα να αποσαφηνίσουν τις συνθήκες εφαρμογής του πλαισίου, ο ΕΕΠΔ φρονεί ότι η Επιτροπή έχει καθήκον να συντονίσει και να κατευθύνει τον διάλογο. Επομένως, καλεί την Επιτροπή να αναλάβει μια πρωτοβουλία με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων σε μια πλατφόρμα ή ομάδα εργασίας, με τον στόχο αυτό. Μεταξύ των ζητημάτων που απαιτούν περαιτέρω ανάλυση, πρέπει να εξετασθούν τα ακόλουθα σημεία:






  — | καθορισμός των θεμιτών πρακτικών ελέγχου προκειμένου να διασφαλίζεται η ομαλή ροή της κίνησης, οι οποίες μπορούν να εφαρμόζονται για σκοπούς ασφάλειας |
| --- | --- | --- |

88.

Η παρακολούθηση της αγοράς πρέπει να συνοδεύεται από περαιτέρω ανάλυση των συνεπειών των νέων πρακτικών σε σχέση με την προστασία των δεδομένων και την ιδιωτική ζωή στο Διαδίκτυο. Στην παρούσα γνωμοδότηση παρουσιάζονται ορισμένοι τομείς οι οποίοι θα μπορούσαν να αντλήσουν οφέλη από την τυχόν αποσαφήνισή τους. Παρότι οργανισμοί και φορείς της ΕΕ, όπως ο BEREC, η ομάδα εργασίας του άρθρου 29 και ο ΕΕΠΔ έχουν ενδεχομένως τη δυνατότητα να αποσαφηνίσουν τις συνθήκες εφαρμογής του πλαισίου, ο ΕΕΠΔ φρονεί ότι η Επιτροπή έχει καθήκον να συντονίσει και να κατευθύνει τον διάλογο. Επομένως, καλεί την Επιτροπή να αναλάβει μια πρωτοβουλία με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων σε μια πλατφόρμα ή ομάδα εργασίας, με τον στόχο αυτό. Μεταξύ των ζητημάτων που απαιτούν περαιτέρω ανάλυση, πρέπει να εξετασθούν τα ακόλουθα σημεία:

—

καθορισμός των θεμιτών πρακτικών ελέγχου προκειμένου να διασφαλίζεται η ομαλή ροή της κίνησης, οι οποίες μπορούν να εφαρμόζονται για σκοπούς ασφάλειας

| — | καθορισμός των περιπτώσεων στις οποίες η παρακολούθηση απαιτεί τη συγκατάθεση των φυσικών προσώπων, και ιδίως τη συγκατάθεση όλων των ενδιαφερόμενων χρηστών, και των επιτρεπόμενων τεχνικών παραμέτρων ώστε να διασφαλίζεται ότι η τεχνική ελέγχου δεν συνεπάγεται επεξεργασία δεδομένων δυσανάλογη σε σχέση με τους επιδιωκόμενους σκοπούς |
| --- | --- |

—

καθορισμός των περιπτώσεων στις οποίες η παρακολούθηση απαιτεί τη συγκατάθεση των φυσικών προσώπων, και ιδίως τη συγκατάθεση όλων των ενδιαφερόμενων χρηστών, και των επιτρεπόμενων τεχνικών παραμέτρων ώστε να διασφαλίζεται ότι η τεχνική ελέγχου δεν συνεπάγεται επεξεργασία δεδομένων δυσανάλογη σε σχέση με τους επιδιωκόμενους σκοπούς

| — | στις προαναφερθείσες περιπτώσεις, ενδέχεται να απαιτείται καθοδήγηση σχετικά με την εφαρμογή των αναγκαίων εγγυήσεων για την προστασία των δεδομένων (περιορισμός του σκοπού, ασφάλεια κ.λπ.). |
| --- | --- |

—

στις προαναφερθείσες περιπτώσεις, ενδέχεται να απαιτείται καθοδήγηση σχετικά με την εφαρμογή των αναγκαίων εγγυήσεων για την προστασία των δεδομένων (περιορισμός του σκοπού, ασφάλεια κ.λπ.).

| 89. | Ανάλογα με τα πορίσματα, ενδέχεται να απαιτηθεί η λήψη πρόσθετων νομοθετικών μέτρων. Σε μια τέτοια περίπτωση, η Επιτροπή πρέπει να προτείνει μέτρα πολιτικής με στόχο την ενίσχυση του νομικού πλαισίου και την εμπέδωση της ασφάλειας δικαίου. Τα νέα μέτρα πρέπει να αποσαφηνίζουν τις πρακτικές συνέπειες της αρχής της δικτυακής ουδετερότητας, κάτι που έχει ήδη γίνει σε ορισμένα κράτη μέλη, και να διασφαλίζουν τη δυνατότητα της πραγματικής επιλογής των χρηστών, ιδίως μέσω της υποχρέωσης των παρόχων υπηρεσιών Διαδικτύου να προσφέρουν συνδέσεις χωρίς παρακολούθηση. |
| --- | --- |

89.

Ανάλογα με τα πορίσματα, ενδέχεται να απαιτηθεί η λήψη πρόσθετων νομοθετικών μέτρων. Σε μια τέτοια περίπτωση, η Επιτροπή πρέπει να προτείνει μέτρα πολιτικής με στόχο την ενίσχυση του νομικού πλαισίου και την εμπέδωση της ασφάλειας δικαίου. Τα νέα μέτρα πρέπει να αποσαφηνίζουν τις πρακτικές συνέπειες της αρχής της δικτυακής ουδετερότητας, κάτι που έχει ήδη γίνει σε ορισμένα κράτη μέλη, και να διασφαλίζουν τη δυνατότητα της πραγματικής επιλογής των χρηστών, ιδίως μέσω της υποχρέωσης των παρόχων υπηρεσιών Διαδικτύου να προσφέρουν συνδέσεις χωρίς παρακολούθηση.

Βρυξέλλες, 7 Οκτωβρίου 2011.

Peter HUSTINX

Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων

---

(1)  ΕΕ L 281 της 23.11.1995, σ. 31, η «οδηγία για την προστασία των δεδομένων».

1

(2)  ΕΕ L 8 της 12.1.2001, σ. 1, ο «κανονισμός για την προστασία των δεδομένων».

2

(3)  ΕΕ L 201 της 31.7.2002, σ. 37, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 2009/136/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Νοεμβρίου 2009 (Βλέπε υποσημείωση 15), η «οδηγία για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες».

3

(4)  COM(2011) 222 τελικό.

4

(5)  Ο ΕΕΠΔ απάντησε τονίζοντας ότι είναι σημαντικό να ληφθούν υπόψη ζητήματα προστασίας των δεδομένων και ιδιωτικής ζωής μαζί με άλλα υφιστάμενα δικαιώματα και αξίες. Η απάντηση είναι διαθέσιμη στη διεύθυνση: http://www.edps.europa.eu/EDPSWEB/webdav/site/mySite/shared/Documents/Consultation/Comments/2010/10-10-06_EC_Consultation_Open_Internet_EN.pdf

5

(6)  Διαθέσιμο στη διεύθυνση http://register.consilium.europa.eu/pdf/en/11/st14/st14209.en11.pdf

6

(7)  Περιλαμβάνει την παροχή τόσο σταθερής όσο και κινητής πρόσβασης στο Διαδίκτυο.

7

(8)  Παρότι η αρχή εφαρμόζεται στους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου, οι οποίοι θέτουν όρια στην ταχύτητα ή στην ποσότητα των πληροφοριών που μπορεί να στείλει ή να λάβει ένας συνδρομητής μέσω συνδρομών με όρια εύρους ζώνης ή όγκου. Επομένως, βάσει της αρχής της δικτυακής ουδετερότητας, οι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου θα εξακολουθούν να μπορούν να προσφέρουν συνδρομές πρόσβασης στο Διαδίκτυο οι οποίες περιορίζουν την πρόσβαση βάσει κριτηρίων, όπως η ταχύτητα ή ο όγκος, εφόσον κάτι τέτοιο δεν συνεπάγεται διάκριση υπέρ ή κατά συγκεκριμένου περιεχομένου.

8

(9)  Βλ., για παράδειγμα, έκθεση της OFCOM με τίτλο «Site blocking to reduce online copyright infringement» (Παρεμπόδιση σε δικτυακούς τόπους για τη μείωση των επιγραμμικών παραβιάσεων δικαιωμάτων δημιουργού), η οποία εγκρίθηκε στις 27 Μαΐου 2011, διαθέσιμη στη διεύθυνση: http://www.culture.gov.uk/images/publications/Ofcom_Site-Blocking-_report_with_redactions_vs2.pdf: «Ορισμένοι πάροχοι υπηρεσιών Διαδικτύου εφαρμόζουν ήδη συστήματα ελέγχου πακέτων στο δίκτυό τους για τη διαχείριση της κίνησης και για άλλους σκοπούς. Επομένως, υποθέτουμε ότι η εφαρμογή τέτοιων συστημάτων είναι δυνατή, παρότι αναμένεται να επιβαρύνει υπέρμετρα από την άποψη της πολυπλοκότητας και του κόστους όσους δεν διαθέτουν ήδη τέτοιες υπηρεσίες. Λαμβανομένων υπόψη των επενδύσεων κεφαλαίου που απαιτούνται, φαίνεται ότι, βραχυπρόθεσμα έως μεσοπρόθεσμα, ο έλεγχος πακέτων εις βάθος θα είναι δυνατός μόνον από τους μεγαλύτερους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου».

9

(10)  Η ποιότητα των εφαρμογών πραγματικού χρόνου, όπως το βίντεο συνεχούς ροής, εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από τον χρόνο αναμονής, δηλαδή, την καθυστέρηση, για παράδειγμα, λόγω συμφόρησης στο δίκτυο.

10

(11)  Αυτό δεν περιλαμβάνει τις πράξεις που αποσκοπούν στην αύξηση της ασφάλειας του δικτύου και στον εντοπισμό επιβλαβούς κίνησης καθώς και τις πράξεις που απαιτούνται για την έκδοση λογαριασμών και τη διασύνδεση. Δεν περιλαμβάνει επίσης τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την οδηγία για τη διατήρηση δεδομένων, δηλαδή την οδηγία 2006/24/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαρτίου 2006, για τη διατήρηση δεδομένων που παράγονται ή υποβάλλονται σε επεξεργασία σε συνάρτηση με την παροχή διαθεσίμων στο κοινό υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών ή δημοσίων δικτύων επικοινωνιών και για την τροποποίηση της οδηγίας 2002/58/ΕΚ, (ΕΕ L 105 της 13.4.2006, σ. 54) (η «οδηγία για τη διατήρηση δεδομένων»).

11

(12)  Οδηγία 2002/21/ΕΚ, της 7ης Μαρτίου 2002 σχετικά με κοινό κανονιστικό πλαίσιο για δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 2009/140/ΕΚ και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 544/2009, (ΕΕ L 337 της 18.12.2009, σ. 37).

12

(13)  Βλ. σημείο 3 στοιχείο ε), όπου το Συμβούλιο αναγνωρίζει την αναγκαιότητα διατήρησης του ανοιχτού χαρακτήρα του Διαδικτύου, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι μπορεί να συνεχίσει να παρέχει υπηρεσίες υψηλής ποιότητας σε ένα πλαίσιο το οποίο προάγει και σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα, όπως την ελευθερία έκφρασης και την επιχειρηματική ελευθερία, καθώς και σημείο 8 στοιχείο δ), όπου το Συμβούλιο καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν τον ανοικτό και ουδέτερο χαρακτήρα του Διαδικτύου ως στόχο πολιτικής.

13

(14)  Οδηγία 2002/22/ΕΚ, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 2009/136/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Νοεμβρίου 2009, για τροποποίηση της οδηγίας 2002/22/ΕΚ για την καθολική υπηρεσία και τα δικαιώματα των χρηστών όσον αφορά δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών, της οδηγίας 2002/58/ΕΚ σχετικά με την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την προστασία της ιδιωτικής ζωής στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 για τη συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών που είναι αρμόδιες για την επιβολή της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών, (ΕΕ L 337 της 18.12.2009, σ. 11) Σύγκρινε επίσης με το άρθρο 1 παράγραφος 3, το οποίο ορίζει ότι η οδηγία ούτε υπαγορεύει ούτε απαγορεύει την εκ μέρους των παρόχων υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών και υπηρεσιών για το κοινό επιβολή όρων, με τους οποίους περιορίζονται η πρόσβαση των χρηστών στις υπηρεσίες ή/και η χρήση των υπηρεσιών από αυτούς, εφόσον αυτό επιτρέπεται με βάση την εθνική νομοθεσία και είναι σύμφωνο με την κοινοτική, προβλέπει ωστόσο την υποχρέωση ενημέρωσης σχετικά με τους όρους αυτούς.

14

(15)  Οδηγία 2009/136/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Νοεμβρίου 2009, για τροποποίηση της οδηγίας 2002/22/ΕΚ για την καθολική υπηρεσία και τα δικαιώματα των χρηστών όσον αφορά δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών, της οδηγίας 2002/58/ΕΚ σχετικά με την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την προστασία της ιδιωτικής ζωής στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 για τη συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών που είναι αρμόδιες για την επιβολή της νομοθεσίας για την προστασία των καταναλωτών.

15

(16)  Η πρωτότυπη ολλανδική τροπολογία είναι διαθέσιμη στη διεύθυνση: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-32549-A.html. Οι λόγοι επί των οποίων στηρίχθηκε, σύμφωνα με δημοσιεύματα του Τύπου, η συγκεκριμένη επιλογή πολιτικής δεν αφορούσαν την προστασία των δεδομένων ή της ιδιωτικής ζωής, αλλά μάλλον την πρόθεση διασφάλισής της χωρίς περιορισμούς πρόσβασης των χρηστών σε πληροφορίες. Επομένως, φαίνεται ότι ζητήματα που σχετίζονται με την πρόσβαση σε πληροφορίες αποτέλεσαν το εφαλτήριο της παρούσας τροπολογίας.

16

(17)  Βλέπε υποσημείωση 4.

17

(18)  Βλέπε σημείο 4 στοιχείο ε), όπου το Συμβούλιο επισημαίνει σειρά ανησυχιών, προερχόμενων κυρίως από καταναλωτές και αρχές προστασίας δεδομένων, όσον αφορά την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

18

(19)  Όπως εξηγείται περαιτέρω στην ενότητα IV.2, τα πρωτόκολλα αυτά κωδικοποιούν τις πληροφορίες που διαβιβάζονται διατερματικά με έναν συμφωνημένο τρόπο, ώστε τα μέλη που επικοινωνούν να μπορούν να κατανοούν το ένα το άλλο, όπως HTTP, FTP κ.λπ.

19

(20)  Παρ’ όλα αυτά, ο εξοπλισμός δικτύου Διαδικτύου χρησιμοποιεί πρωτόκολλα δρομολόγησης τα οποία καταχωρίζουν δραστηριότητες, επεξεργάζονται στατιστικά στοιχεία κίνησης και ανταλλάσσουν πληροφορίες με άλλον εξοπλισμό δικτύου με σκοπό τη δρομολόγηση πακέτων IP χρησιμοποιώντας την πιο αποτελεσματική διαδρομή. Για παράδειγμα, σε περίπτωση συμφόρησης ή κατάρρευσης ενός συνδέσμου, εάν ένας δρομολογητής λάβει την πληροφορία αυτή θα επικαιροποιήσει τον πίνακα δρομολόγησης με κάποια εναλλακτική διαδρομή η οποία δεν χρησιμοποιεί τον συγκεκριμένο σύνδεσμο. Επισήμανσης χρήζει επίσης το γεγονός ότι η συλλογή και η επεξεργασία μπορούν ενίοτε να πραγματοποιούνται για σκοπούς τιμολόγησης ή ακόμη και σύμφωνα με τις απαιτήσεις της οδηγίας για τη διατήρηση δεδομένων.

20

(21)  HTTP — πρωτόκολλο μεταφοράς υπερκειμένου — ή HTML — γλώσσα υπερκειμενικής σήμανσης.

21

(22)  FTP — πρωτόκολλο μεταφοράς αρχείων.

22

(23)  Υπάρχουν διάφοροι τρόποι εντοπισμού των χρησιμοποιούμενων πρωτοκόλλων. Για παράδειγμα, μπορεί να γίνει αναζήτηση σε συγκεκριμένα πεδία σε εσωτερικά πρωτόκολλα, π.χ. για τον εντοπισμό θυρών που χρησιμοποιήθηκαν για την εγκαθίδρυση της επικοινωνίας. Στατιστικός χαρακτηρισμός μιας ροής επικοινωνίας μπορεί επίσης να προκύψει από την ανάλυση συγκεκριμένων πεδίων, τη συσχέτιση των πρωτοκόλλων που χρησιμοποιούνται ταυτόχρονα μεταξύ δύο διευθύνσεων IP.

23

(24)  Κάθε πρωτόκολλο έχει μερικά συγκεκριμένα πεδία στην κεφαλίδα του τα οποία παρέχουν πρόσθετες άτυπες πληροφορίες για την επικοινωνία που διαβιβάζεται. Επομένως, το περιεχόμενο των εν λόγω πεδίων μπορεί να αναφέρεται ως τα μεταδεδομένα της επικοινωνίας. Παράδειγμα των πεδίων αυτών μπορεί να είναι ο αριθμός θύρας που χρησιμοποιείται, όπου, για παράδειγμα, εάν ο αριθμός είναι 80, είναι πολύ πιθανό ο τύπος επικοινωνίας να είναι φυλλομέτρηση του Παγκόσμιου Ιστού.

24

(25)  Βεβαίως, οι ικανότητες ιχνηλάτησης δεν είναι αποκλειστικό προνόμιο των παρόχων υπηρεσιών Διαδικτύου. Αντιθέτως, οι πάροχοι διαφημιστικών δικτύων μπορούν επίσης, μέσω της χρήσης cookies τρίτων, να εντοπίζουν χρήστες σε διάφορους δικτυακούς τόπους. Βλ., για παράδειγμα, πρόσφατο επιστημονικό άρθρο το οποίο υποστηρίζει ότι η Google είναι παρούσα σε 97 από τους 100 κορυφαίους δικτυακούς τόπους, πράγμα που σημαίνει ότι η Google μπορεί να εντοπίζει χρήστες που δεν έχουν απαλλαγεί από τα cookies τρίτων καθώς φυλλομετρούν τους δημοφιλείς αυτούς δικτυακούς τόπους. Βλ.: Ayenson, Mika, Wambach, Dietrich James, Soltani, Ashkan, Good, Nathan and Hoofnagle, Chris Jay, Flash Cookies and Privacy II: Now with HTML5 and ETag Respawning (Flash Cookies και ιδιωτική ζωή ΙΙ: τώρα με HTML5 and αναδημιουργία ETag) (29 Ιουλίου 2011). Το άρθρο είναι διαθέσιμο στη διεύθυνση του SSRN: http://ssrn.com/abstract=1898390. Ο εντοπισμός χρηστών μέσω cookies τρίτων εξετάσθηκε από την ομάδα εργασίας του άρθρου 29. Βλ. γνώμη 2/2010 σχετικά με την επιγραμμική συμπεριφορική διαφήμιση, η οποία εκδόθηκε στις 22 Ιουνίου 2010 (WP 171).

25

(26)  Η αιτιολογική σκέψη 10 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες αναφέρει τα εξής: «Στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών, η οδηγία 95/46/ΕΚ εφαρμόζεται ιδίως σε όλα τα ζητήματα που αφορούν την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών που δεν καλύπτονται ρητά από τις διατάξεις της παρούσας οδηγίας, συμπεριλαμβανομένων των υποχρεώσεων του υπεύθυνου επεξεργασίας και των ατομικών δικαιωμάτων». Επίσης, η αιτιολογική σκέψη 17 είναι συναφής όσον αφορά τη συγκατάθεση του προσώπου στο οποίο αναφέρονται τα δεδομένα: «Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, η συγκατάθεση του χρήστη ή του συνδρομητή, ανεξάρτητα αν αυτός είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο, πρέπει να έχουν την ίδια έννοια με τη συγκατάθεση του προσώπου στο οποίο αναφέρονται τα δεδομένα, όπως ορίζεται και περαιτέρω προσδιορίζεται στην οδηγία 95/46/EK».

26

(27)  Γνώμη 2/2006 της ομάδας εργασίας του άρθρο 29 σχετικά με το απόρρητο κατά την παροχή υπηρεσιών ελέγχου του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, η οποία εκδόθηκε στις 21 Φεβρουαρίου 2006 (WP 118). Στην εν λόγω γνώμη, η ομάδα εργασίας θεωρεί ότι η χρήση φίλτρων για τον σκοπό του άρθρου 4 μπορεί να είναι συμβατή με το άρθρο 5 της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες.

27

(28)  Η αιτιολογική σκέψη 18 της οδηγίας περιέχει ενδεικτική απαρίθμηση υπηρεσιών προστιθέμενης αξίας. Δεν είναι σαφές κατά πόσον μπορεί να θεωρηθεί ότι υπηρεσίες στις οποίες εφαρμόζονται πολιτικές διαχείρισης της κίνησης περιλαμβάνονται στην απαρίθμηση. Οι πολιτικές διαχείρισης της κίνησης που στοχεύουν στην παροχή προτεραιότητας σε ορισμένους τύπους περιεχομένου μπορεί να θεωρηθούν ότι συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας της υπηρεσίας. Για παράδειγμα, η διαχείριση κίνησης η οποία συνεπάγεται απλώς την επεξεργασία κεφαλίδων IP και έχει ως στόχο να παράσχει υπηρεσίες παιγνίων υψηλής τιμής, στις οποίες η προσωπική κίνηση παιγνίου των χρηστών αποκτά προτεραιότητα μέσω του δικτύου, μπορεί να θεωρηθεί υπηρεσία προστιθέμενης αξίας. Από την άλλη πλευρά, δεν είναι καθόλου σαφές κατά πόσον η διαχείριση της κίνησης για τον στραγγαλισμό ορισμένων τύπων κίνησης, για παράδειγμα για την υποβάθμιση της κίνησης P2P, μπορεί να θεωρηθεί υπηρεσία προστιθέμενης αξίας.

28

(29)  Βλ. αιτιολογική σκέψη 17 και άρθρο 2 στοιχείο στ) της οδηγίας για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες.

29

(30)  Εκδόθηκε στις 13 Ιουλίου 2011 (WP 187).

30

(31)  Παρόμοια περίπτωση αποτελούν οι φάκελοι PNR. Αντικείμενο συζήτησης εν προκειμένω αποτέλεσε το κατά πόσον η συγκατάθεση επιβατών για τη διαβίβαση των στοιχείων κράτησης στις αρχές των ΗΠΑ ήταν έγκυρη. Η ομάδα εργασίας του άρθρου 29 θεώρησε ότι η συγκατάθεση των επιβατών δεν μπορεί να παρέχεται ελεύθερα, καθώς οι αεροπορικές εταιρείες υποχρεούνται να αποστέλλουν τα δεδομένα πριν από την αναχώρηση της πτήσης και, επομένως, οι επιβάτες δεν έχουν πραγματική επιλογή, εφόσον θέλουν να ταξιδέψουν. Γνώμη 6/2002 της ομάδας εργασίας του άρθρου 29 σχετικά με τη διαβίβαση πληροφοριών για τον κατάλογο επιβατών και άλλων δεδομένων από τις αεροπορικές εταιρείες προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.

31

(32)  Οδηγία 2009/136/ΕΚ, της 25ης Νοεμβρίου 2009, για τροποποίηση της οδηγίας 2002/22/ΕΚ για την καθολική υπηρεσία και τα δικαιώματα των χρηστών όσον αφορά δίκτυα και υπηρεσίες ηλεκτρονικών επικοινωνιών (Βλέπε υποσημείωση 15).

32

(33)  Ανεξάρτητα από τις περιπτώσεις στις οποίες η κίνηση στον Παγκόσμιο Ιστό περιλαμβάνει τη διαβίβαση προσωπικών πληροφοριών, όπως είναι, για παράδειγμα, φωτογραφίες φυσικών προσώπων που μπορούν να αναγνωρισθούν οι οποίες δημοσιεύονται σε έναν δικτυακό τόπο. Η επεξεργασία τέτοιων πληροφοριών απαιτεί ορισμένη νομική βάση, όμως δεν καλύπτεται από το άρθρο 5 παράγραφος 1, καθώς τα εν λόγω πρόσωπα δεν είναι «ενδιαφερόμενοι χρήστες».

33

(34)  Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, η οδηγία για την προστασία των δεδομένων εφαρμόζεται σε όλα τα θέματα που αφορούν την προστασία θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών τα οποία δεν καλύπτονται ρητώς από την οδηγία για την προστασία της ιδιωτικής ζωής στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες.

34

(35)  Η πεποίθηση αυτή δεν θίγει την αναγκαιότητα αλλαγών στη νομοθεσία βάσει άλλων παραγόντων, ιδίως στο πλαίσιο της γενικής αναθεώρησης του νομικού πλαισίου της ΕΕ για την προστασία των δεδομένων, με σκοπό να καταστεί πιο αποτελεσματικό εν όψει των νέων τεχνολογιών και της παγκοσμιοποίησης.

35

---

| 8.2.2012 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 34/18 |
| --- | --- | --- | --- |

8.2.2012

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 34/18

---

Γνωμοδότηση του Ευρωπαίου Επόπτη Προστασίας Δεδομένων επί της ανακοίνωσης της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών για τη μετανάστευση

2012/C 34/02

Ο ΕΥΡΩΠΑΙΟΣ ΕΠΟΠΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 16,

Έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως τα άρθρα 7 και 8,

Έχοντας υπόψη την οδηγία 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 1995, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (1),

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 45/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τα όργανα και τους οργανισμούς της Κοινότητας και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών, και ιδίως το άρθρο 41 (2),

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ:

I.   ΕΙΣΑΓΩΓΗ

| 1. | Στις 4 Μαΐου 2011, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για τη μετανάστευση (3) (στο εξής: «ανακοίνωση»). Ο ΕΕΠΔ συνέταξε την παρούσα γνωμοδότηση με δική του πρωτοβουλία, σύμφωνα με το άρθρο 41 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 45/2001. |
| --- | --- |

1.

Στις 4 Μαΐου 2011, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για τη μετανάστευση (3) (στο εξής: «ανακοίνωση»). Ο ΕΕΠΔ συνέταξε την παρούσα γνωμοδότηση με δική του πρωτοβουλία, σύμφωνα με το άρθρο 41 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 45/2001.

| 2. | Ο ΕΕΠΔ δεν κλήθηκε να μετάσχει σε διαβούλευση σε χρόνο προγενέστερο της έκδοσης της ανακοίνωσης, δράττεται δε της ευκαιρίας να εκφράσει τη λύπη του για το γεγονός αυτό, καθόσον η υποβολή παρατηρήσεων σε προγενέστερο στάδιο της διαδικασίας θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση ορισμένων από τα ζητήματα που εκτίθενται στην παρούσα γνωμοδότηση. |
| --- | --- |

2.

Ο ΕΕΠΔ δεν κλήθηκε να μετάσχει σε διαβούλευση σε χρόνο προγενέστερο της έκδοσης της ανακοίνωσης, δράττεται δε της ευκαιρίας να εκφράσει τη λύπη του για το γεγονός αυτό, καθόσον η υποβολή παρατηρήσεων σε προγενέστερο στάδιο της διαδικασίας θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση ορισμένων από τα ζητήματα που εκτίθενται στην παρούσα γνωμοδότηση.

Στόχοι και πεδίο εφαρμογής της ανακοίνωσης

| 3. | Ο στόχος της ανακοίνωσης είναι να τεθούν οι πρόσφατες και μελλοντικές προτάσεις πολιτικής σε ένα πλαίσιο που θα λαμβάνει υπόψη όλες τις σχετικές πτυχές της μετανάστευσης και να αποφευχθεί «μια βραχυπρόθεσμη προσέγγιση, περιορισμένη σε συνοριακό έλεγχο χωρίς να λαμβάνει υπόψη τα μακροχρόνια ζητήματα» (4). Τη σύνταξή της επέβαλαν κυρίως λόγοι σχετικοί με τα πρόσφατα γεγονότα στη βόρεια Αφρική, ιδίως δε την ένοπλη σύρραξη στη Λιβύη. |
| --- | --- |

3.

Ο στόχος της ανακοίνωσης είναι να τεθούν οι πρόσφατες και μελλοντικές προτάσεις πολιτικής σε ένα πλαίσιο που θα λαμβάνει υπόψη όλες τις σχετικές πτυχές της μετανάστευσης και να αποφευχθεί «μια βραχυπρόθεσμη προσέγγιση, περιορισμένη σε συνοριακό έλεγχο χωρίς να λαμβάνει υπόψη τα μακροχρόνια ζητήματα» (4). Τη σύνταξή της επέβαλαν κυρίως λόγοι σχετικοί με τα πρόσφατα γεγονότα στη βόρεια Αφρική, ιδίως δε την ένοπλη σύρραξη στη Λιβύη.

| 4. | Για να επιτύχει τον στόχο της, η ανακοίνωση διαλαμβάνει περί ζητημάτων ανθρωπιστικής βοήθειας, διαχείρισης των συνόρων, θεωρήσεων, ασύλου, οικονομικής ανάγκης που ωθεί στη μετανάστευση και ένταξης των μεταναστών. Παραπέμπει σε αρκετές νομοθετικές προτάσεις, εκ των οποίων ορισμένες είναι νέες και άλλες έχουν ήδη υποβληθεί. Πολλές από αυτές τις προτάσεις εστιάζουν στο πρόβλημα της διαχείρισης των συνόρων, το οποίο διεξέρχεται διά μακρών η ανακοίνωση. Εξάλλου, ορισμένες από τις εν λόγω προτάσεις συνεπάγονται μεγάλης κλίμακας επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. |
| --- | --- |

4.

Για να επιτύχει τον στόχο της, η ανακοίνωση διαλαμβάνει περί ζητημάτων ανθρωπιστικής βοήθειας, διαχείρισης των συνόρων, θεωρήσεων, ασύλου, οικονομικής ανάγκης που ωθεί στη μετανάστευση και ένταξης των μεταναστών. Παραπέμπει σε αρκετές νομοθετικές προτάσεις, εκ των οποίων ορισμένες είναι νέες και άλλες έχουν ήδη υποβληθεί. Πολλές από αυτές τις προτάσεις εστιάζουν στο πρόβλημα της διαχείρισης των συνόρων, το οποίο διεξέρχεται διά μακρών η ανακοίνωση. Εξάλλου, ορισμένες από τις εν λόγω προτάσεις συνεπάγονται μεγάλης κλίμακας επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

| 5. | Η ανακοίνωση είναι η πρώτη μιας σειράς ανακοινώσεων και προτάσεων που αναμένεται να εκδοθούν στο εγγύς μέλλον, έκαστη δε εξ αυτών θα εξειδικεύει συγκεκριμένες πτυχές του περιεχομένου της παρούσας ανακοίνωσης. Στο πλαίσιο αυτό, τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 23-24 Ιουνίου 2011 (5) αναφέρουν ότι «Οι προσπάθειες αυτές θα ενισχυθούν επίσης με την ταχεία προώθηση των εργασιών για τα “έξυπνα σύνορα”, ώστε να διασφαλισθεί ότι θα αξιοποιηθούν οι νέες τεχνολογίες στην αντιμετώπιση των προκλήσεων στους συνοριακούς ελέγχους. Ειδικότερα, θα πρέπει να εισαχθεί ένα σύστημα εισόδου/εξόδου και ένα πρόγραμμα καταχωρημένων ταξιδιωτών. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει τη συμφωνία που επιτεύχθηκε σχετικά με τον οργανισμό για τη λειτουργική διαχείριση μεγάλων πληροφοριακών συστημάτων στον τομέα της ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης». |
| --- | --- |

5.

Η ανακοίνωση είναι η πρώτη μιας σειράς ανακοινώσεων και προτάσεων που αναμένεται να εκδοθούν στο εγγύς μέλλον, έκαστη δε εξ αυτών θα εξειδικεύει συγκεκριμένες πτυχές του περιεχομένου της παρούσας ανακοίνωσης. Στο πλαίσιο αυτό, τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 23-24 Ιουνίου 2011 (5) αναφέρουν ότι «Οι προσπάθειες αυτές θα ενισχυθούν επίσης με την ταχεία προώθηση των εργασιών για τα “έξυπνα σύνορα”, ώστε να διασφαλισθεί ότι θα αξιοποιηθούν οι νέες τεχνολογίες στην αντιμετώπιση των προκλήσεων στους συνοριακούς ελέγχους. Ειδικότερα, θα πρέπει να εισαχθεί ένα σύστημα εισόδου/εξόδου και ένα πρόγραμμα καταχωρημένων ταξιδιωτών. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει τη συμφωνία που επιτεύχθηκε σχετικά με τον οργανισμό για τη λειτουργική διαχείριση μεγάλων πληροφοριακών συστημάτων στον τομέα της ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης».

Στόχος της γνωμοδότησης του ΕΕΠΔ

| 6. | Καίτοι τα ζητήματα προστασίας των δεδομένων δεν βρίσκονται στο επίκεντρο της ανακοίνωσης, μνημονεύονται σε αυτή αρκετές πρωτοβουλίες και προτάσεις στον τομέα της διαχείρισης των συνόρων, όπως είναι το σύστημα εισόδου-εξόδου και το πρόγραμμα καταχωρημένων ταξιδιωτών, οι οποίες αναμένεται να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στο δικαίωμα προστασίας των δεδομένων. Στο πλαίσιο αυτό, η ανακοίνωση επισημαίνει ότι ο συνοριακός έλεγχος συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στην καταπολέμηση του εγκλήματος και παραπέμπει σχετικά στη στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας που υποβλήθηκε από την Επιτροπή το 2010 (6). |
| --- | --- |

6.

Καίτοι τα ζητήματα προστασίας των δεδομένων δεν βρίσκονται στο επίκεντρο της ανακοίνωσης, μνημονεύονται σε αυτή αρκετές πρωτοβουλίες και προτάσεις στον τομέα της διαχείρισης των συνόρων, όπως είναι το σύστημα εισόδου-εξόδου και το πρόγραμμα καταχωρημένων ταξιδιωτών, οι οποίες αναμένεται να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στο δικαίωμα προστασίας των δεδομένων. Στο πλαίσιο αυτό, η ανακοίνωση επισημαίνει ότι ο συνοριακός έλεγχος συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό στην καταπολέμηση του εγκλήματος και παραπέμπει σχετικά στη στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας που υποβλήθηκε από την Επιτροπή το 2010 (6).

| 7. | Πολλές από τις ήδη αναφερθείσες προτάσεις και πρωτοβουλίες θα τύχουν διεξοδικότερης επεξεργασίας στο μέλλον. Ως εκ τούτου, η παρούσα ανακοίνωση επιτρέπει τη διατύπωση παρατηρήσεων επί των εν λόγω πρωτοβουλιών σε πρώιμο στάδιο. Εν σχέσει προς τις ήδη υποβληθείσες νομοθετικές προτάσεις, όπως είναι η πρόταση κανονισμού για την τροποποίηση του κανονισμού Frontex (7), η παρούσα ανακοίνωση αποτελεί ευκαιρία υπενθύμισης των πλέον ουσιαστικών παρατηρήσεων που διατυπώθηκαν σε προηγούμενα στάδια της διαδικασίας, ενόσω ακόμη εκκρεμούσε η τελική έγκριση της ανακοίνωσης από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. |
| --- | --- |

7.

Πολλές από τις ήδη αναφερθείσες προτάσεις και πρωτοβουλίες θα τύχουν διεξοδικότερης επεξεργασίας στο μέλλον. Ως εκ τούτου, η παρούσα ανακοίνωση επιτρέπει τη διατύπωση παρατηρήσεων επί των εν λόγω πρωτοβουλιών σε πρώιμο στάδιο. Εν σχέσει προς τις ήδη υποβληθείσες νομοθετικές προτάσεις, όπως είναι η πρόταση κανονισμού για την τροποποίηση του κανονισμού Frontex (7), η παρούσα ανακοίνωση αποτελεί ευκαιρία υπενθύμισης των πλέον ουσιαστικών παρατηρήσεων που διατυπώθηκαν σε προηγούμενα στάδια της διαδικασίας, ενόσω ακόμη εκκρεμούσε η τελική έγκριση της ανακοίνωσης από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

| 8. | Ο σκοπός της παρούσας γνωμοδότησης δεν είναι να αναλύσει το σύνολο των τομέων πολιτικής και των προτάσεων που διατυπώνονται στην ανακοίνωση, αλλά:






  — | να παρουσιάσει ορισμένες αρχές και έννοιες της προστασίας δεδομένων, όπως είναι οι αρχές του περιορισμού του σκοπού, της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας και η έννοια της «προστασίας της ιδιωτικής ζωής εκ κατασκευής» (privacy by design), οι οποίες πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την υλοποίηση της προσέγγισης που σκιαγραφείται στην ανακοίνωση |
| --- | --- | --- |

8.

Ο σκοπός της παρούσας γνωμοδότησης δεν είναι να αναλύσει το σύνολο των τομέων πολιτικής και των προτάσεων που διατυπώνονται στην ανακοίνωση, αλλά:

—

να παρουσιάσει ορισμένες αρχές και έννοιες της προστασίας δεδομένων, όπως είναι οι αρχές του περιορισμού του σκοπού, της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας και η έννοια της «προστασίας της ιδιωτικής ζωής εκ κατασκευής» (privacy by design), οι οποίες πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την υλοποίηση της προσέγγισης που σκιαγραφείται στην ανακοίνωση

| — | να εξετάσει τα συγκεκριμένα μέτρα που προτείνονται στην ανακοίνωση υπό το πρίσμα της προστασίας των δεδομένων και να παράσχει συμβουλές ήδη από το παρόν στάδιο της διαδικασίας σχετικά με τη διασφάλιση του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων, ιδίως δε του δικαιώματος προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. |
| --- | --- |

—

να εξετάσει τα συγκεκριμένα μέτρα που προτείνονται στην ανακοίνωση υπό το πρίσμα της προστασίας των δεδομένων και να παράσχει συμβουλές ήδη από το παρόν στάδιο της διαδικασίας σχετικά με τη διασφάλιση του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων, ιδίως δε του δικαιώματος προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

| 9. | Για να πετύχει τον σκοπό της, η γνωμοδότηση χωρίζεται σε δύο κύρια μέρη. Το πρώτο μέρος σχολιάζει τη γενική προσέγγιση που υιοθετεί η ανακοίνωση και θίγει οριζόντια ζητήματα, όπως η ανάγκη για αξιολόγηση και η επίδραση των θεμελιωδών δικαιωμάτων στον σχεδιασμό πληροφοριακών συστημάτων. Το δεύτερο μέρος περιέχει στοχευμένες παρατηρήσεις επί συγκεκριμένων προτάσεων και πρωτοβουλιών (8). |
| --- | --- |

9.

Για να πετύχει τον σκοπό της, η γνωμοδότηση χωρίζεται σε δύο κύρια μέρη. Το πρώτο μέρος σχολιάζει τη γενική προσέγγιση που υιοθετεί η ανακοίνωση και θίγει οριζόντια ζητήματα, όπως η ανάγκη για αξιολόγηση και η επίδραση των θεμελιωδών δικαιωμάτων στον σχεδιασμό πληροφοριακών συστημάτων. Το δεύτερο μέρος περιέχει στοχευμένες παρατηρήσεις επί συγκεκριμένων προτάσεων και πρωτοβουλιών (8).

II.   ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Η προσέγγιση της ανακοίνωσης

| 10. | Ο ΕΕΠΔ εκφράζει την ικανοποίησή του για τον σκοπό της ανακοίνωσης να αποφευχθεί «μια βραχυπρόθεσμη προσέγγιση, περιορισμένη σε συνοριακό έλεγχο χωρίς να λαμβάνει υπόψη τα μακροχρόνια ζητήματα» (9). Μια ολοκληρωμένη και αποτελεσματική προσέγγιση του προβλήματος της μετανάστευσης δεν είναι δυνατόν να εξαντλείται στο ζήτημα του συνοριακού ελέγχου, αλλά πρέπει να καλύπτει και άλλες πτυχές. |
| --- | --- |

10.

Ο ΕΕΠΔ εκφράζει την ικανοποίησή του για τον σκοπό της ανακοίνωσης να αποφευχθεί «μια βραχυπρόθεσμη προσέγγιση, περιορισμένη σε συνοριακό έλεγχο χωρίς να λαμβάνει υπόψη τα μακροχρόνια ζητήματα» (9). Μια ολοκληρωμένη και αποτελεσματική προσέγγιση του προβλήματος της μετανάστευσης δεν είναι δυνατόν να εξαντλείται στο ζήτημα του συνοριακού ελέγχου, αλλά πρέπει να καλύπτει και άλλες πτυχές.

| 11. | Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση πρέπει να σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα των μεταναστών και των προσφύγων, περιλαμβανομένου του δικαιώματός τους στην προστασία των δεδομένων. Το γεγονός ότι οι ομάδες αυτές αποδεικνύονται συχνά ιδιαίτερα ευάλωτες καθιστά ακόμη σημαντικότερη τη συγκεκριμένη πτυχή. |
| --- | --- |

11.

Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση πρέπει να σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα των μεταναστών και των προσφύγων, περιλαμβανομένου του δικαιώματός τους στην προστασία των δεδομένων. Το γεγονός ότι οι ομάδες αυτές αποδεικνύονται συχνά ιδιαίτερα ευάλωτες καθιστά ακόμη σημαντικότερη τη συγκεκριμένη πτυχή.

| 12. | Στο πλαίσιο αυτό, η ανακοίνωση διαλαμβάνει ότι ο διττός στόχος της Ένωσης πρέπει να είναι η διατήρηση υψηλών επιπέδων ασφάλειας, κάνοντας συγχρόνως απλούστερη τη διέλευση των συνόρων για «εκείνους που δικαιούνται την είσοδο, με πλήρη τήρηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους» (10). Η διατύπωση αυτή μπορεί να δώσει την εντύπωση ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα προσώπων τα οποία — για διάφορους λόγους — δεν μπορούν να γίνουν δεκτά στο έδαφος της Ένωσης εξαιρούνται της υποχρεώσεως σεβασμού. Σύμφωνα με τον ΕΕΠΔ, είναι προφανές ότι μεταξύ των δικαιωμάτων των εν λόγω προσώπων δεν περιλαμβάνεται κατ’ ανάγκη το δικαίωμα εγκατάστασης στο έδαφος της ΕΕ. Εάν όντως δεν υφίσταται τέτοιο δικαίωμα, τότε θα πρέπει να ληφθούν εις βάρος τους τα προβλεπόμενα μέτρα, όπως είναι οι επιχειρήσεις επαναπροώθησης, πάντοτε όμως υπό τον όρο του σεβασμού των σχετικών θεμελιωδών δικαιωμάτων. |
| --- | --- |

12.

Στο πλαίσιο αυτό, η ανακοίνωση διαλαμβάνει ότι ο διττός στόχος της Ένωσης πρέπει να είναι η διατήρηση υψηλών επιπέδων ασφάλειας, κάνοντας συγχρόνως απλούστερη τη διέλευση των συνόρων για «εκείνους που δικαιούνται την είσοδο, με πλήρη τήρηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων τους» (10). Η διατύπωση αυτή μπορεί να δώσει την εντύπωση ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα προσώπων τα οποία — για διάφορους λόγους — δεν μπορούν να γίνουν δεκτά στο έδαφος της Ένωσης εξαιρούνται της υποχρεώσεως σεβασμού. Σύμφωνα με τον ΕΕΠΔ, είναι προφανές ότι μεταξύ των δικαιωμάτων των εν λόγω προσώπων δεν περιλαμβάνεται κατ’ ανάγκη το δικαίωμα εγκατάστασης στο έδαφος της ΕΕ. Εάν όντως δεν υφίσταται τέτοιο δικαίωμα, τότε θα πρέπει να ληφθούν εις βάρος τους τα προβλεπόμενα μέτρα, όπως είναι οι επιχειρήσεις επαναπροώθησης, πάντοτε όμως υπό τον όρο του σεβασμού των σχετικών θεμελιωδών δικαιωμάτων.

| 13. | Επισημαίνεται ότι η ανακοίνωση ευνοεί μια κατεξοχήν βασιζόμενη στη χρήση της τεχνολογίας προσέγγιση για την αντιμετώπιση του προβλήματος της διαχείρισης των συνόρων. Μεταξύ άλλων, τάσσεται υπέρ της ενισχυμένης επιτήρησης των συνόρων [βλ. το υπό ίδρυση Ευρωπαϊκό Σύστημα Επιτήρησης των Συνόρων (Eurosur)] (11). Εξετάζει επίσης τη δυνατότητα δημιουργίας νέων μεγάλων πληροφοριακών συστημάτων επεξεργασίας πληροφοριών σχετικών με ταξιδιώτες (σύστημα εισόδου-εξόδου και πρόγραμμα καταχωρημένων ταξιδιωτών) (12). Εν κατακλείδι, τάσσεται υπέρ της επέκτασης των υφιστάμενων συστημάτων σε νέους χρήστες (π.χ. για το Eurodac) (13). Ο σαφής προσανατολισμός στις εφαρμογές της σύγχρονης τεχνολογίας αποτελεί έκφανση μιας κυρίαρχης τα τελευταία χρόνια τάσης. |
| --- | --- |

13.

Επισημαίνεται ότι η ανακοίνωση ευνοεί μια κατεξοχήν βασιζόμενη στη χρήση της τεχνολογίας προσέγγιση για την αντιμετώπιση του προβλήματος της διαχείρισης των συνόρων. Μεταξύ άλλων, τάσσεται υπέρ της ενισχυμένης επιτήρησης των συνόρων [βλ. το υπό ίδρυση Ευρωπαϊκό Σύστημα Επιτήρησης των Συνόρων (Eurosur)] (11). Εξετάζει επίσης τη δυνατότητα δημιουργίας νέων μεγάλων πληροφοριακών συστημάτων επεξεργασίας πληροφοριών σχετικών με ταξιδιώτες (σύστημα εισόδου-εξόδου και πρόγραμμα καταχωρημένων ταξιδιωτών) (12). Εν κατακλείδι, τάσσεται υπέρ της επέκτασης των υφιστάμενων συστημάτων σε νέους χρήστες (π.χ. για το Eurodac) (13). Ο σαφής προσανατολισμός στις εφαρμογές της σύγχρονης τεχνολογίας αποτελεί έκφανση μιας κυρίαρχης τα τελευταία χρόνια τάσης.

Αξιολόγηση των ισχυουσών νομοθετικών πράξεων προ της προτάσεως νέων και δοκιμή αναγκαιότητας

| 14. | Ο ΕΕΠΔ έχει επανειλημμένως τονίσει ότι οι ισχύουσες νομοθετικές πράξεις πρέπει να αξιολογούνται πριν προταθεί η θέσπιση νέων (14). Έχοντας υπόψη, στο πλαίσιο αυτό, τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (15) και του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (16), ο ΕΕΠΔ επισημαίνει ότι οι επεμβάσεις στο δικαίωμα σεβασμού της ιδιωτικής ζωής πρέπει να συνιστούν «μέτρο αναγκαίο σε μια δημοκρατική κοινωνία» και να συνάδουν με την αρχή της αναλογικότητας. Η έννοια της αναγκαιότητας μεταθέτει το βάρος απόδειξης πολύ πέραν της στοιχειοθέτησης της «χρησιμότητας» του εκάστοτε κρινόμενου μέτρου (17). Αυτό σημαίνει ότι όλες οι σχετικές προτάσεις πρέπει να συνοδεύονται από απτές αποδείξεις της συμμόρφωσής τους προς τις αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας. |
| --- | --- |

14.

Ο ΕΕΠΔ έχει επανειλημμένως τονίσει ότι οι ισχύουσες νομοθετικές πράξεις πρέπει να αξιολογούνται πριν προταθεί η θέσπιση νέων (14). Έχοντας υπόψη, στο πλαίσιο αυτό, τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (15) και του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (16), ο ΕΕΠΔ επισημαίνει ότι οι επεμβάσεις στο δικαίωμα σεβασμού της ιδιωτικής ζωής πρέπει να συνιστούν «μέτρο αναγκαίο σε μια δημοκρατική κοινωνία» και να συνάδουν με την αρχή της αναλογικότητας. Η έννοια της αναγκαιότητας μεταθέτει το βάρος απόδειξης πολύ πέραν της στοιχειοθέτησης της «χρησιμότητας» του εκάστοτε κρινόμενου μέτρου (17). Αυτό σημαίνει ότι όλες οι σχετικές προτάσεις πρέπει να συνοδεύονται από απτές αποδείξεις της συμμόρφωσής τους προς τις αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας.

| 15. | Τέτοιες αποδείξεις πρέπει να παρέχονται μέσω ανάλυσης επιπτώσεων στην ιδιωτική ζωή (18) που θα βασίζεται σε επαρκή αποδεικτικά στοιχεία (19). Η επιλεκτική χρήση στατιστικών στοιχείων και εκτιμήσεων δεν κρίνεται επαρκής. Ο ΕΕΠΔ γνωρίζει ότι η συλλογή αξιόπιστων πληροφοριών σχετικά με φαινόμενα όπως η παράνομη μετανάστευση παρουσιάζει μεγάλες δυσκολίες. Εξάλλου, οι εν λόγω αναλύσεις επιπτώσεων πρέπει να λαμβάνουν επίσης υπόψη εναλλακτικές λύσεις υπό εξέταση προβλήματα με στόχο την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων επί των θεμελιωδών δικαιωμάτων (20). Το γεγονός και μόνο ότι υφίστανται εφικτές από τεχνολογική άποψη λύσεις δεν σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες λύσεις συνάδουν με τις αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας. |
| --- | --- |

15.

Τέτοιες αποδείξεις πρέπει να παρέχονται μέσω ανάλυσης επιπτώσεων στην ιδιωτική ζωή (18) που θα βασίζεται σε επαρκή αποδεικτικά στοιχεία (19). Η επιλεκτική χρήση στατιστικών στοιχείων και εκτιμήσεων δεν κρίνεται επαρκής. Ο ΕΕΠΔ γνωρίζει ότι η συλλογή αξιόπιστων πληροφοριών σχετικά με φαινόμενα όπως η παράνομη μετανάστευση παρουσιάζει μεγάλες δυσκολίες. Εξάλλου, οι εν λόγω αναλύσεις επιπτώσεων πρέπει να λαμβάνουν επίσης υπόψη εναλλακτικές λύσεις υπό εξέταση προβλήματα με στόχο την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων επί των θεμελιωδών δικαιωμάτων (20). Το γεγονός και μόνο ότι υφίστανται εφικτές από τεχνολογική άποψη λύσεις δεν σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες λύσεις συνάδουν με τις αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας.

| 16. | Εάν η ανάλυση επιπτώσεων καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η δημιουργία νέων μεγάλων πληροφοριακών συστημάτων είναι αναγκαία, ο σχεδιασμός τους θα πρέπει να γίνει με γνώμονα την έννοια της «προστασίας της ιδιωτικής ζωής εκ κατασκευής». Στους υπεύθυνους επεξεργασίας δεδομένων πρέπει να παρασχεθεί η δυνατότητα υποστήριξης των μέτρων που έχουν ληφθεί κατά τον σχεδιασμό των συστημάτων τους με στόχο την εκπλήρωση των απαιτήσεων προστασίας της ιδιωτικής ζωής. Μια τέτοια πρόνοια θα μπορούσε να περιορίσει τον αρνητικό αντίκτυπο των εκάστοτε νέων μέτρων στην ιδιωτική ζωή (ή να μεγεθύνει τον θετικό αντίκτυπο). Η συγκεκριμένη προσέγγιση έχει γίνει δεκτή από την Επιτροπή (21). Η εφαρμογή της αρχής της «προστασίας της ιδιωτικής ζωής εκ κατασκευής» στο πλαίσιο συστημάτων όπως το αναφερόμενο στην ανακοίνωση σύστημα εισόδου-εξόδου αναμένεται να περιορίσει τη συλλογή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στο ελάχιστο αναγκαίο μέτρο, να περιορίσει τις χρονικές περιόδους διατήρησης των δεδομένων και να καταστήσει την επεξεργασία πτυχών της ιδιωτικής ζωής φιλική και διαφανή έναντι των υποκειμένων των δεδομένων. |
| --- | --- |

16.

Εάν η ανάλυση επιπτώσεων καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η δημιουργία νέων μεγάλων πληροφοριακών συστημάτων είναι αναγκαία, ο σχεδιασμός τους θα πρέπει να γίνει με γνώμονα την έννοια της «προστασίας της ιδιωτικής ζωής εκ κατασκευής». Στους υπεύθυνους επεξεργασίας δεδομένων πρέπει να παρασχεθεί η δυνατότητα υποστήριξης των μέτρων που έχουν ληφθεί κατά τον σχεδιασμό των συστημάτων τους με στόχο την εκπλήρωση των απαιτήσεων προστασίας της ιδιωτικής ζωής. Μια τέτοια πρόνοια θα μπορούσε να περιορίσει τον αρνητικό αντίκτυπο των εκάστοτε νέων μέτρων στην ιδιωτική ζωή (ή να μεγεθύνει τον θετικό αντίκτυπο). Η συγκεκριμένη προσέγγιση έχει γίνει δεκτή από την Επιτροπή (21). Η εφαρμογή της αρχής της «προστασίας της ιδιωτικής ζωής εκ κατασκευής» στο πλαίσιο συστημάτων όπως το αναφερόμενο στην ανακοίνωση σύστημα εισόδου-εξόδου αναμένεται να περιορίσει τη συλλογή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στο ελάχιστο αναγκαίο μέτρο, να περιορίσει τις χρονικές περιόδους διατήρησης των δεδομένων και να καταστήσει την επεξεργασία πτυχών της ιδιωτικής ζωής φιλική και διαφανή έναντι των υποκειμένων των δεδομένων.

| 17. | Περαιτέρω, πρέπει να τύχει εφαρμογής η αρχή του περιορισμού του σκοπού. Η «λειτουργική πλημμυρίδα» πρέπει πάση θυσία να αποφευχθεί. Για παράδειγμα, η ανακοίνωση προβλέπει την επανενεργοποίηση της πρωτοβουλίας για την παροχή πρόσβασης των αρχών επιβολής του νόμου στο Eurodac (22). Η σχετική αναφορά φαίνεται να επιβεβαιώνει μια τάση για παροχή πρόσβασης των αρχών επιβολής του νόμου στα μεγάλα πληροφοριακά συστήματα της ΕΕ, εγείρει δε ζήτημα επέκτασης του αρχικού σκοπού του συστήματος. Η δυνατότητα πρόσβασης και άλλων αρχών σε βάσεις δεδομένων αποτελεί ζήτημα που ενδέχεται να έχει σοβαρές επιπτώσεις: μια βάση δεδομένων που θεωρείται ότι συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας όταν χρησιμοποιείται για ορισμένο σκοπό μπορεί αίφνης να πάψει να πληροί τις απαιτήσεις της αρχής της αναλογικότητας εξαιτίας της εκ των υστέρων εξυπηρέτησης και άλλων σκοπών (23). |
| --- | --- |

17.

Περαιτέρω, πρέπει να τύχει εφαρμογής η αρχή του περιορισμού του σκοπού. Η «λειτουργική πλημμυρίδα» πρέπει πάση θυσία να αποφευχθεί. Για παράδειγμα, η ανακοίνωση προβλέπει την επανενεργοποίηση της πρωτοβουλίας για την παροχή πρόσβασης των αρχών επιβολής του νόμου στο Eurodac (22). Η σχετική αναφορά φαίνεται να επιβεβαιώνει μια τάση για παροχή πρόσβασης των αρχών επιβολής του νόμου στα μεγάλα πληροφοριακά συστήματα της ΕΕ, εγείρει δε ζήτημα επέκτασης του αρχικού σκοπού του συστήματος. Η δυνατότητα πρόσβασης και άλλων αρχών σε βάσεις δεδομένων αποτελεί ζήτημα που ενδέχεται να έχει σοβαρές επιπτώσεις: μια βάση δεδομένων που θεωρείται ότι συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας όταν χρησιμοποιείται για ορισμένο σκοπό μπορεί αίφνης να πάψει να πληροί τις απαιτήσεις της αρχής της αναλογικότητας εξαιτίας της εκ των υστέρων εξυπηρέτησης και άλλων σκοπών (23).

| 18. | Εν κατακλείδι, ο ΕΕΠΔ απευθύνει έκκληση όπως όλες οι (ήδη υποβληθείσες και νέες) προτάσεις που εισηγούνται την επιβολή περιορισμών στο θεμελιώδες δικαίωμα προστασίας των δεδομένων συνοδεύονται από απτές αποδείξεις της αναγκαιότητας του κανονιστικού τους περιεχομένου (24). Όταν εξάλλου κρίνεται αναγκαία η δημιουργία μεγάλων πληροφοριακών συστημάτων, τα συστήματα αυτά πρέπει να σχεδιάζονται με γνώμονα την αρχή «προστασίας της ιδιωτικής ζωής εκ κατασκευής». Επιπλέον, τα μέτρα που εφαρμόζονται πρέπει να αξιολογούνται ανά τακτά χρονικά διαστήματα ώστε να διαπιστώνεται το κατά πόσον εξακολουθούν να είναι αναγκαία. |
| --- | --- |

18.

Εν κατακλείδι, ο ΕΕΠΔ απευθύνει έκκληση όπως όλες οι (ήδη υποβληθείσες και νέες) προτάσεις που εισηγούνται την επιβολή περιορισμών στο θεμελιώδες δικαίωμα προστασίας των δεδομένων συνοδεύονται από απτές αποδείξεις της αναγκαιότητας του κανονιστικού τους περιεχομένου (24). Όταν εξάλλου κρίνεται αναγκαία η δημιουργία μεγάλων πληροφοριακών συστημάτων, τα συστήματα αυτά πρέπει να σχεδιάζονται με γνώμονα την αρχή «προστασίας της ιδιωτικής ζωής εκ κατασκευής». Επιπλέον, τα μέτρα που εφαρμόζονται πρέπει να αξιολογούνται ανά τακτά χρονικά διαστήματα ώστε να διαπιστώνεται το κατά πόσον εξακολουθούν να είναι αναγκαία.

III.   ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Eurodac

| 19. | Η ανακοίνωση αναφέρεται στην πρόσβαση των αρχών επιβολής του νόμου στη βάση δεδομένων Eurodac διαλαμβάνοντας ότι το Eurodac, εκτός του ότι συνεχίζει να υποστηρίζει την αποτελεσματικότητα του κανονισμού του Δουβλίνου, πρέπει επίσης να «ανταποκρίνεται σε άλλες ανάγκες των αρχών επιβολής του νόμου» (25). |
| --- | --- |

19.

Η ανακοίνωση αναφέρεται στην πρόσβαση των αρχών επιβολής του νόμου στη βάση δεδομένων Eurodac διαλαμβάνοντας ότι το Eurodac, εκτός του ότι συνεχίζει να υποστηρίζει την αποτελεσματικότητα του κανονισμού του Δουβλίνου, πρέπει επίσης να «ανταποκρίνεται σε άλλες ανάγκες των αρχών επιβολής του νόμου» (25).

| 20. | Η πρόταση που υποβλήθηκε τον Δεκέμβριο του 2008 και αφορούσε την αναθεώρηση του κανονισμού Eurodac (26) δεν περιείχε διατάξεις που να προβλέπουν την πρόσβαση αρχών επιβολής του νόμου στη βάση δεδομένων. Ανάλογου περιεχομένου διατάξεις περιλάμβανε η πρόταση που υπέβαλε η Επιτροπή τον Σεπτέμβριο του 2009 (27). Τον Οκτώβριο του 2010, η Επιτροπή εξέδωσε μια τροποποιημένη πρόταση (28), η οποία δεν περιελάμβανε πλέον διατάξεις περί πρόσβασης των αρχών επιβολής του νόμου στη βάση δεδομένων. Η τελευταία πρόταση ήταν παρεμφερής προς την αρχική πρόταση. |
| --- | --- |

20.

Η πρόταση που υποβλήθηκε τον Δεκέμβριο του 2008 και αφορούσε την αναθεώρηση του κανονισμού Eurodac (26) δεν περιείχε διατάξεις που να προβλέπουν την πρόσβαση αρχών επιβολής του νόμου στη βάση δεδομένων. Ανάλογου περιεχομένου διατάξεις περιλάμβανε η πρόταση που υπέβαλε η Επιτροπή τον Σεπτέμβριο του 2009 (27). Τον Οκτώβριο του 2010, η Επιτροπή εξέδωσε μια τροποποιημένη πρόταση (28), η οποία δεν περιελάμβανε πλέον διατάξεις περί πρόσβασης των αρχών επιβολής του νόμου στη βάση δεδομένων. Η τελευταία πρόταση ήταν παρεμφερής προς την αρχική πρόταση.

| 21. | Στη γνωμοδότησή του της 15ης Δεκεμβρίου 2010 σχετικά με το Eurodac, ο ΕΕΠΔ εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός της απάλειψης της πρόνοιας περί πρόσβασης των αρχών επιβολής του νόμου στη βάση δεδομένων (29), υπενθύμισε δε ότι η χρήση της βάσης δεδομένων για διαφορετικό από τον αρχικό σκοπό πρέπει να βασίζεται σε ισχυρά αποδεικτικά στοιχεία που να υποδεικνύουν την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ αιτούντων άσυλο και τρομοκρατίας ή/και σοβαρών εγκλημάτων. Επιπλέον, κατά την ανάλυση της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας μιας τέτοιας πρόσβασης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η επισφαλής κατάσταση των αιτούντων άσυλο. |
| --- | --- |

21.

Στη γνωμοδότησή του της 15ης Δεκεμβρίου 2010 σχετικά με το Eurodac, ο ΕΕΠΔ εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός της απάλειψης της πρόνοιας περί πρόσβασης των αρχών επιβολής του νόμου στη βάση δεδομένων (29), υπενθύμισε δε ότι η χρήση της βάσης δεδομένων για διαφορετικό από τον αρχικό σκοπό πρέπει να βασίζεται σε ισχυρά αποδεικτικά στοιχεία που να υποδεικνύουν την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ αιτούντων άσυλο και τρομοκρατίας ή/και σοβαρών εγκλημάτων. Επιπλέον, κατά την ανάλυση της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας μιας τέτοιας πρόσβασης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η επισφαλής κατάσταση των αιτούντων άσυλο.

| 22. | Η αναθεώρηση του κανονισμού Eurodac αποτελεί μέρος της καθιέρωσης ενός ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου το οποίο σύμφωνα με το Πρόγραμμα της Στοκχόλμης, πρέπει να τεθεί σε ισχύ το 2012 (30). Ένας από τους λόγους που επικαλέστηκε η Επιτροπή για την απάλειψη των διατάξεων περί πρόσβασης των αρχών επιβολής του νόμου από την πρόταση του Οκτωβρίου του 2010 ήταν ότι η απάλειψη ενός τόσο αμφισβητούμενου μέτρου θα διευκόλυνε την έγκαιρη θέσπιση της δέσμης προτάσεων για το άσυλο (31). Το γεγονός αυτό συνδέεται επίσης με την ίδρυση του οργανισμού λειτουργικής διαχείρισης μεγάλων πληροφοριακών συστημάτων στον τομέα της ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης (32). |
| --- | --- |

22.

Η αναθεώρηση του κανονισμού Eurodac αποτελεί μέρος της καθιέρωσης ενός ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου το οποίο σύμφωνα με το Πρόγραμμα της Στοκχόλμης, πρέπει να τεθεί σε ισχύ το 2012 (30). Ένας από τους λόγους που επικαλέστηκε η Επιτροπή για την απάλειψη των διατάξεων περί πρόσβασης των αρχών επιβολής του νόμου από την πρόταση του Οκτωβρίου του 2010 ήταν ότι η απάλειψη ενός τόσο αμφισβητούμενου μέτρου θα διευκόλυνε την έγκαιρη θέσπιση της δέσμης προτάσεων για το άσυλο (31). Το γεγονός αυτό συνδέεται επίσης με την ίδρυση του οργανισμού λειτουργικής διαχείρισης μεγάλων πληροφοριακών συστημάτων στον τομέα της ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης (32).

| 23. | Με βάση τα ανωτέρω και τις προηγηθείσες παρατηρήσεις, ο ΕΕΠΔ διατείνεται ότι μέχρι στιγμής δεν προέκυψαν αρκούντως σαφή και αξιόπιστα αποδεικτικά στοιχεία που να τεκμηριώνουν την αναγκαιότητα της επανενεργοποίησης της πρόσβασης των αρχών επιβολής του νόμου στη βάση δεδομένων Eurodac. Η λήψη ενός τέτοιου μέτρου θα μπορούσε ενδεχομένως να εξετασθεί μόνο μετά την εκπόνηση νέας ανάλυσης επιπτώσεων, η οποία θα λαμβάνει υπόψη ζητήματα προστασίας του δικαιώματος στην ιδιωτική ζωή. Πολλώ δε μάλλον, η παροχή πρόσβασης των αρχών επιβολής του νόμου θα επέβαλλε σημαντικές αλλαγές στην ίδια τη βάση δεδομένων Eurodac, ούτως ώστε η εν λόγω πρόσβαση να γίνεται με ασφαλή τρόπο. Η νέα ανάλυση επιπτώσεων πρέπει να εξετάσει επίσης τις τεχνικές και οικονομικές συνέπειες ενός τέτοιου μέτρου (33). |
| --- | --- |

23.

Με βάση τα ανωτέρω και τις προηγηθείσες παρατηρήσεις, ο ΕΕΠΔ διατείνεται ότι μέχρι στιγμής δεν προέκυψαν αρκούντως σαφή και αξιόπιστα αποδεικτικά στοιχεία που να τεκμηριώνουν την αναγκαιότητα της επανενεργοποίησης της πρόσβασης των αρχών επιβολής του νόμου στη βάση δεδομένων Eurodac. Η λήψη ενός τέτοιου μέτρου θα μπορούσε ενδεχομένως να εξετασθεί μόνο μετά την εκπόνηση νέας ανάλυσης επιπτώσεων, η οποία θα λαμβάνει υπόψη ζητήματα προστασίας του δικαιώματος στην ιδιωτική ζωή. Πολλώ δε μάλλον, η παροχή πρόσβασης των αρχών επιβολής του νόμου θα επέβαλλε σημαντικές αλλαγές στην ίδια τη βάση δεδομένων Eurodac, ούτως ώστε η εν λόγω πρόσβαση να γίνεται με ασφαλή τρόπο. Η νέα ανάλυση επιπτώσεων πρέπει να εξετάσει επίσης τις τεχνικές και οικονομικές συνέπειες ενός τέτοιου μέτρου (33).

| 24. | Εξάλλου, η εκ νέου υποβολή της πρότασης ενδέχεται να έχει σοβαρό αντίκτυπο στον χρόνο θέσπισης του συνολικού καθεστώτος του ασύλου. Η Επιτροπή δεν ορίζει συγκεκριμένη ημερομηνία για την πιθανή υποβολή μιας νέας πρότασης, ούτε διευκρινίζει αν μια τέτοια πρόταση θα συνοδεύεται από νέα ανάλυση επιπτώσεων. |
| --- | --- |

24.

Εξάλλου, η εκ νέου υποβολή της πρότασης ενδέχεται να έχει σοβαρό αντίκτυπο στον χρόνο θέσπισης του συνολικού καθεστώτος του ασύλου. Η Επιτροπή δεν ορίζει συγκεκριμένη ημερομηνία για την πιθανή υποβολή μιας νέας πρότασης, ούτε διευκρινίζει αν μια τέτοια πρόταση θα συνοδεύεται από νέα ανάλυση επιπτώσεων.

Σύστημα εισόδου-εξόδου

| 25. | Η Επιτροπή αναγγέλλει επίσης την έκδοση ανακοίνωσης για τα λεγόμενα «ευφυή σύνορα». Η ανακοίνωση αυτή φέρεται να προωθεί πρωτοβουλίες για την εφαρμογή ενός συστήματος εισόδου-εξόδου και ενός προγράμματος καταχώρησης ταξιδιωτών. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι τα έργα αυτά απαιτούν «ουσιαστική επένδυση» για την εξασφάλιση «προτύπων υψηλού επιπέδου για την προστασία των προσωπικών δεδομένων» (34). |
| --- | --- |

25.

Η Επιτροπή αναγγέλλει επίσης την έκδοση ανακοίνωσης για τα λεγόμενα «ευφυή σύνορα». Η ανακοίνωση αυτή φέρεται να προωθεί πρωτοβουλίες για την εφαρμογή ενός συστήματος εισόδου-εξόδου και ενός προγράμματος καταχώρησης ταξιδιωτών. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι τα έργα αυτά απαιτούν «ουσιαστική επένδυση» για την εξασφάλιση «προτύπων υψηλού επιπέδου για την προστασία των προσωπικών δεδομένων» (34).

| 26. | Η Επιτροπή αιτιολογεί την πρωτοβουλία για τη θέσπιση συστήματος εισόδου-εξόδου ισχυριζόμενη ότι η «παράταση της παραμονής» αποτελεί «τη βασική πηγή παράνομης μετανάστευσης στην ΕΕ» (35). Πέραν της επισήμανσης αυτής, η Επιτροπή δεν παρέχει άλλες εξηγήσεις σχετικά με τον σκοπό του συγκεκριμένου συστήματος. |
| --- | --- |

26.

Η Επιτροπή αιτιολογεί την πρωτοβουλία για τη θέσπιση συστήματος εισόδου-εξόδου ισχυριζόμενη ότι η «παράταση της παραμονής» αποτελεί «τη βασική πηγή παράνομης μετανάστευσης στην ΕΕ» (35). Πέραν της επισήμανσης αυτής, η Επιτροπή δεν παρέχει άλλες εξηγήσεις σχετικά με τον σκοπό του συγκεκριμένου συστήματος.

| 27. | Η μείωση του αριθμού των «παρατεινόντων την παραμονή» σε ευρωπαϊκό έδαφος υπηκόων τρίτων κρατών μπορεί ασφαλώς να έχει θετικές συνέπειες. Ο ΕΕΠΔ αντιλαμβάνεται ότι η εφαρμογή ενός συστήματος εισόδου-εξόδου θα αποτελούσε αποτρεπτικό παράγοντα για την παράταση της παραμονής υπηκόων τρίτων κρατών, αφού οι τελευταίοι θα γνώριζαν ότι η αυτόματη αναγνώρισή τους είναι πολύ πιθανή μόλις λήξει η θεώρησή τους. Εντούτοις, αρκετά ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα. |
| --- | --- |

27.

Η μείωση του αριθμού των «παρατεινόντων την παραμονή» σε ευρωπαϊκό έδαφος υπηκόων τρίτων κρατών μπορεί ασφαλώς να έχει θετικές συνέπειες. Ο ΕΕΠΔ αντιλαμβάνεται ότι η εφαρμογή ενός συστήματος εισόδου-εξόδου θα αποτελούσε αποτρεπτικό παράγοντα για την παράταση της παραμονής υπηκόων τρίτων κρατών, αφού οι τελευταίοι θα γνώριζαν ότι η αυτόματη αναγνώρισή τους είναι πολύ πιθανή μόλις λήξει η θεώρησή τους. Εντούτοις, αρκετά ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα.

| 28. | Μέχρι στιγμής δεν έχει χαραχθεί ολοκληρωμένη πολιτική για την αντιμετώπιση του φαινομένου της παράτασης της παραμονής υπηκόων τρίτων κρατών στην επικράτεια των κρατών μελών. Η έννοια της «παράτασης της παραμονής» παραμένει εν πολλοίς ασαφής. Η διατύπωση ενός κοινού ορισμού του όρου αποτελεί ένα αναγκαίο πρώτο βήμα για την καλύτερη κατανόηση του προβλήματος (36). |
| --- | --- |

28.

Μέχρι στιγμής δεν έχει χαραχθεί ολοκληρωμένη πολιτική για την αντιμετώπιση του φαινομένου της παράτασης της παραμονής υπηκόων τρίτων κρατών στην επικράτεια των κρατών μελών. Η έννοια της «παράτασης της παραμονής» παραμένει εν πολλοίς ασαφής. Η διατύπωση ενός κοινού ορισμού του όρου αποτελεί ένα αναγκαίο πρώτο βήμα για την καλύτερη κατανόηση του προβλήματος (36).

| 29. | Εξάλλου, τα διαθέσιμα αριθμητικά στοιχεία προκύπτουν μέχρι στιγμής από εκτιμήσεις (37). Η διαπίστωση της έκτασης του προβλήματος αποτελεί προαπαιτούμενο για την ορθή αιτιολόγηση της αναγκαιότητας των μέτρων που προτείνονται για την επίλυση του. |
| --- | --- |

29.

Εξάλλου, τα διαθέσιμα αριθμητικά στοιχεία προκύπτουν μέχρι στιγμής από εκτιμήσεις (37). Η διαπίστωση της έκτασης του προβλήματος αποτελεί προαπαιτούμενο για την ορθή αιτιολόγηση της αναγκαιότητας των μέτρων που προτείνονται για την επίλυση του.

| 30. | Οι καταχωρήσεις αλλοδαπών σύμφωνα με το άρθρο 96 της Σύμβασης εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν αποτελούν ένα μέτρο που ήδη εφαρμόζεται για την παρεμπόδιση της εισόδου συγκεκριμένων προσώπων στο έδαφος συμβαλλόμενου μέρους στη συμφωνία Σένγκεν. Το μέτρο της καταχώρησης μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αποτροπή της επανεισόδου ήδη γνωστών «παρατεινόντων την παραμονή» τους προσώπων (38). Σε μια πρόσφατη ανακοίνωσή της η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν στον μέγιστο δυνατό βαθμό αυτή τη δυνατότητα (39). Το γεγονός και μόνο αυτής της πρόσκλησης σημαίνει ότι το μέτρο της καταχώρησης δεν αξιοποιείται πλήρως από τα κράτη μέλη. |
| --- | --- |

30.

Οι καταχωρήσεις αλλοδαπών σύμφωνα με το άρθρο 96 της Σύμβασης εφαρμογής της συμφωνίας του Σένγκεν αποτελούν ένα μέτρο που ήδη εφαρμόζεται για την παρεμπόδιση της εισόδου συγκεκριμένων προσώπων στο έδαφος συμβαλλόμενου μέρους στη συμφωνία Σένγκεν. Το μέτρο της καταχώρησης μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αποτροπή της επανεισόδου ήδη γνωστών «παρατεινόντων την παραμονή» τους προσώπων (38). Σε μια πρόσφατη ανακοίνωσή της η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν στον μέγιστο δυνατό βαθμό αυτή τη δυνατότητα (39). Το γεγονός και μόνο αυτής της πρόσκλησης σημαίνει ότι το μέτρο της καταχώρησης δεν αξιοποιείται πλήρως από τα κράτη μέλη.

| 31. | Το σύστημα εισόδου-εξόδου μπορεί επίσης να βασιστεί στη χρήση βιομετρικών στοιχείων. Ο ΕΕΠΔ, καίτοι αναγνωρίζει τα πιθανά οφέλη της χρήσης βιομετρικών στοιχείων, είναι επίσης υποχρεωμένος να επισημάνει τις αδυναμίες τους. Κάθε χρήση βιομετρικών στοιχείων πρέπει να γίνεται στο πλαίσιο αυστηρών εγγυήσεων και να λαμβάνει υπόψη τον κίνδυνο λάθους (40). Στο πλαίσιο αυτό, ο ΕΕΠΔ εκφράζει την υποστήριξή του στη θέσπιση δέσμης ελάχιστων κριτηρίων για τη χρήση βιομετρικών στοιχείων, όπως είναι η αξιοπιστία των βιομετρικών στοιχείων, η στοχευμένη ανάλυση επιπτώσεων της χρήσης βιομετρικών στοιχείων, η ακρίβεια και η εφαρμογή εφεδρικής διαδικασίας αναδίπλωσης (41). Εξάλλου, μεγάλη μερίδα της πληθυσμιακής ομάδας-στόχου δεν διαθέτει δακτυλικά αποτυπώματα τα οποία θα μπορούσε να ταυτοποιήσει ένα τέτοιο σύστημα (42). Εάν το σύστημα εισόδου-εξόδου πρόκειται να περιλάβει τη χρήση βιομετρικών στοιχείων, πρέπει να προνοήσει για την εφαρμογή εφεδρικών διαδικασιών ταυτοποίησης σε ταξιδιώτες που ανήκουν στην παραπάνω ομάδα (43). |
| --- | --- |

31.

Το σύστημα εισόδου-εξόδου μπορεί επίσης να βασιστεί στη χρήση βιομετρικών στοιχείων. Ο ΕΕΠΔ, καίτοι αναγνωρίζει τα πιθανά οφέλη της χρήσης βιομετρικών στοιχείων, είναι επίσης υποχρεωμένος να επισημάνει τις αδυναμίες τους. Κάθε χρήση βιομετρικών στοιχείων πρέπει να γίνεται στο πλαίσιο αυστηρών εγγυήσεων και να λαμβάνει υπόψη τον κίνδυνο λάθους (40). Στο πλαίσιο αυτό, ο ΕΕΠΔ εκφράζει την υποστήριξή του στη θέσπιση δέσμης ελάχιστων κριτηρίων για τη χρήση βιομετρικών στοιχείων, όπως είναι η αξιοπιστία των βιομετρικών στοιχείων, η στοχευμένη ανάλυση επιπτώσεων της χρήσης βιομετρικών στοιχείων, η ακρίβεια και η εφαρμογή εφεδρικής διαδικασίας αναδίπλωσης (41). Εξάλλου, μεγάλη μερίδα της πληθυσμιακής ομάδας-στόχου δεν διαθέτει δακτυλικά αποτυπώματα τα οποία θα μπορούσε να ταυτοποιήσει ένα τέτοιο σύστημα (42). Εάν το σύστημα εισόδου-εξόδου πρόκειται να περιλάβει τη χρήση βιομετρικών στοιχείων, πρέπει να προνοήσει για την εφαρμογή εφεδρικών διαδικασιών ταυτοποίησης σε ταξιδιώτες που ανήκουν στην παραπάνω ομάδα (43).

| 32. | Ο ΕΕΠΔ επιθυμεί επίσης να επιστήσει την προσοχή στην εμπειρία που συσσωρεύθηκε από τη λειτουργία του συστήματος επιτήρησης US-VISIT (United States Visitor and Immigrant Status Indicator Technology (ηλεκτρονικό σύστημα καταγραφής της κατάστασης επισκεπτών και μεταναστών)), ένα παρεμφερές σύστημα που ήδη λειτουργεί στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τον κανονισμό λειτουργίας του US-VISIT, οι περισσότεροι υπήκοοι τρίτων κρατών υποχρεούνται να παράσχουν βιομετρικά στοιχεία κατά την είσοδό τους στην επικράτεια των Ηνωμένων Πολιτειών. Η συνιστώσα του συστήματος αυτού που αφορά την «έξοδο» από τη χώρα τελεί ακόμη υπό εξέλιξη. Το 2009, διεξήχθησαν δύο πιλοτικές δοκιμές συλλογής βιομετρικών στοιχείων στο πλαίσιο της εξέλιξης της εν λόγω συνιστώσας του συστήματος (44). Το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας της ομοσπονδιακής κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών (Department of Homeland Security) αναγνώρισε ότι τα αποτελέσματα των δοκιμών αυτών «υπερεκτιμήθηκαν λόγω περιορισμών που σχετίζονται με περιπτώσεις κατά τις οποίες τα αρχεία του συστήματος πληροφοριών σχετικά με τις αφίξεις και αναχωρήσεις ADIS δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματική κατάσταση του ταξιδιώτη συνεπεία πρόσφατων μεταβολών ή επεκτάσεων της κατάστασής του» (45). Οι δοκιμές περιλάμβαναν επίσης διαδικασίες ηλεκτρονικής διασταύρωσης στοιχείων επιβατών με καταλόγους παρακολουθούμενων προσώπων. Εντούτοις, «κανένα από τα [...] αποτελέσματα αναζήτησης δεν παρεμπόδισε κάποια αναχώρηση» (46). Συνολικά, το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας δαπάνησε σχεδόν 1,3 δισεκατομμύρια USD Ηνωμένων Πολιτειών μόνο για την ανάπτυξη της συνιστώσας εισόδου του συστήματος επιτήρησης US-VISIT (47). Το γεγονός αυτό εγείρει το εύλογο ερώτημα εάν η δημιουργία ενός συστήματος εισόδου-εξόδου αποτελεί αποτελεσματικό από πλευράς κόστους μέτρο για τη μείωση του φαινομένου της «παρατεινόμενης παραμονής». |
| --- | --- |

32.

Ο ΕΕΠΔ επιθυμεί επίσης να επιστήσει την προσοχή στην εμπειρία που συσσωρεύθηκε από τη λειτουργία του συστήματος επιτήρησης US-VISIT (United States Visitor and Immigrant Status Indicator Technology (ηλεκτρονικό σύστημα καταγραφής της κατάστασης επισκεπτών και μεταναστών)), ένα παρεμφερές σύστημα που ήδη λειτουργεί στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τον κανονισμό λειτουργίας του US-VISIT, οι περισσότεροι υπήκοοι τρίτων κρατών υποχρεούνται να παράσχουν βιομετρικά στοιχεία κατά την είσοδό τους στην επικράτεια των Ηνωμένων Πολιτειών. Η συνιστώσα του συστήματος αυτού που αφορά την «έξοδο» από τη χώρα τελεί ακόμη υπό εξέλιξη. Το 2009, διεξήχθησαν δύο πιλοτικές δοκιμές συλλογής βιομετρικών στοιχείων στο πλαίσιο της εξέλιξης της εν λόγω συνιστώσας του συστήματος (44). Το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας της ομοσπονδιακής κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών (Department of Homeland Security) αναγνώρισε ότι τα αποτελέσματα των δοκιμών αυτών «υπερεκτιμήθηκαν λόγω περιορισμών που σχετίζονται με περιπτώσεις κατά τις οποίες τα αρχεία του συστήματος πληροφοριών σχετικά με τις αφίξεις και αναχωρήσεις ADIS δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματική κατάσταση του ταξιδιώτη συνεπεία πρόσφατων μεταβολών ή επεκτάσεων της κατάστασής του» (45). Οι δοκιμές περιλάμβαναν επίσης διαδικασίες ηλεκτρονικής διασταύρωσης στοιχείων επιβατών με καταλόγους παρακολουθούμενων προσώπων. Εντούτοις, «κανένα από τα [...] αποτελέσματα αναζήτησης δεν παρεμπόδισε κάποια αναχώρηση» (46). Συνολικά, το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας δαπάνησε σχεδόν 1,3 δισεκατομμύρια USD Ηνωμένων Πολιτειών μόνο για την ανάπτυξη της συνιστώσας εισόδου του συστήματος επιτήρησης US-VISIT (47). Το γεγονός αυτό εγείρει το εύλογο ερώτημα εάν η δημιουργία ενός συστήματος εισόδου-εξόδου αποτελεί αποτελεσματικό από πλευράς κόστους μέτρο για τη μείωση του φαινομένου της «παρατεινόμενης παραμονής».

| 33. | Συνοψίζοντας, ούτε ο σκοπός ενός τέτοιου συστήματος ούτε ο τρόπος κατασκευής και εφαρμογής του διακρίνονται από σαφήνεια. Σε ό,τι αφορά στην ανάγκη ανάληψης δράσης, δεν είναι καν σαφής ο ορισμός του βασικού όρου «παράταση διαμονής». Ως εκ τούτου, δεν υφίστανται αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία που να καταδεικνύουν το μέγεθος του προβλήματος. Σε ό,τι αφορά στα προς λήψη μέτρα, το ισχύον νομοθετικό καθεστώς για την αποτροπή των «παρατεινόντων την παραμονή» τους από την εκ νέου είσοδό τους στο έδαφος της Ένωσης δεν έχει πιθανότατα τύχει της δέουσας εφαρμογής. Επιπλέον, η συνιστώσα των βιομετρικών στοιχείων του συστήματος εισόδου-εξόδου εγείρει αρκετά ζητήματα. Σε ό,τι αφορά στη σκοπιμότητα και στο κόστος δημιουργίας ενός συστήματος εισόδου-εξόδου, η εμπειρία των Ηνωμένων Πολιτειών υποδεικνύει ότι η λειτουργία ενός τέτοιου συστήματος έχει υπερβολικά μεγάλο κόστος. Τα ανωτέρω σημεία εγείρουν αμφιβολίες σχετικά με την αναγκαιότητα και την αποτελεσματικότητα από πλευράς κόστους ενός συστήματος εισόδου-εξόδου. |
| --- | --- |

33.

Συνοψίζοντας, ούτε ο σκοπός ενός τέτοιου συστήματος ούτε ο τρόπος κατασκευής και εφαρμογής του διακρίνονται από σαφήνεια. Σε ό,τι αφορά στην ανάγκη ανάληψης δράσης, δεν είναι καν σαφής ο ορισμός του βασικού όρου «παράταση διαμονής». Ως εκ τούτου, δεν υφίστανται αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία που να καταδεικνύουν το μέγεθος του προβλήματος. Σε ό,τι αφορά στα προς λήψη μέτρα, το ισχύον νομοθετικό καθεστώς για την αποτροπή των «παρατεινόντων την παραμονή» τους από την εκ νέου είσοδό τους στο έδαφος της Ένωσης δεν έχει πιθανότατα τύχει της δέουσας εφαρμογής. Επιπλέον, η συνιστώσα των βιομετρικών στοιχείων του συστήματος εισόδου-εξόδου εγείρει αρκετά ζητήματα. Σε ό,τι αφορά στη σκοπιμότητα και στο κόστος δημιουργίας ενός συστήματος εισόδου-εξόδου, η εμπειρία των Ηνωμένων Πολιτειών υποδεικνύει ότι η λειτουργία ενός τέτοιου συστήματος έχει υπερβολικά μεγάλο κόστος. Τα ανωτέρω σημεία εγείρουν αμφιβολίες σχετικά με την αναγκαιότητα και την αποτελεσματικότητα από πλευράς κόστους ενός συστήματος εισόδου-εξόδου.

Πρόγραμμα καταχώρησης ταξιδιωτών

| 34. | Η ανακοίνωση διαλαμβάνει επίσης περί της θέσπισης προγράμματος καταχώρησης ταξιδιωτών. Δεν είναι απολύτως σαφής η προστιθέμενη αξία ενός τέτοιου συστήματος σε σύγκριση, για παράδειγμα, με τη χρήση θεώρησης πολλαπλής εισόδου με μακροχρόνια διάρκεια ισχύος. Αμφότερα τα συστήματα αφορούν την ίδια ομάδα-στόχο (συχνοί ταξιδιώτες). Το γεγονός ότι υπάρχουν ακόμη «επιφυλάξεις» (48) για τη χορήγηση θεωρήσεων εισόδου αυτού του τύπου δεν μπορεί να προβάλλεται αυτοτελώς ως λόγος για τη θέσπιση νέων μέτρων. Πόσω μάλλον, που τα ήδη ισχύοντα μέτρα, εάν αξιοποιηθούν πλήρως, μπορούν να πετύχουν τους ίδιους στόχους. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω σκέψεων, ο ΕΕΠΔ δεν έχει πεισθεί πλήρως περί της αναγκαιότητας του συγκεκριμένου συστήματος. |
| --- | --- |

34.

Η ανακοίνωση διαλαμβάνει επίσης περί της θέσπισης προγράμματος καταχώρησης ταξιδιωτών. Δεν είναι απολύτως σαφής η προστιθέμενη αξία ενός τέτοιου συστήματος σε σύγκριση, για παράδειγμα, με τη χρήση θεώρησης πολλαπλής εισόδου με μακροχρόνια διάρκεια ισχύος. Αμφότερα τα συστήματα αφορούν την ίδια ομάδα-στόχο (συχνοί ταξιδιώτες). Το γεγονός ότι υπάρχουν ακόμη «επιφυλάξεις» (48) για τη χορήγηση θεωρήσεων εισόδου αυτού του τύπου δεν μπορεί να προβάλλεται αυτοτελώς ως λόγος για τη θέσπιση νέων μέτρων. Πόσω μάλλον, που τα ήδη ισχύοντα μέτρα, εάν αξιοποιηθούν πλήρως, μπορούν να πετύχουν τους ίδιους στόχους. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω σκέψεων, ο ΕΕΠΔ δεν έχει πεισθεί πλήρως περί της αναγκαιότητας του συγκεκριμένου συστήματος.

| 35. | Επιπλέον, η ανακοίνωση διαλαμβάνει περί της έννοιας των «καλόπιστων» (bona fide) ταξιδιωτών (σελίδα 11), η οποία συσχετίζεται κυρίως με το πρόγραμμα καταχώρησης ταξιδιωτών. Η φρασεολογία αυτή μπορεί να θεωρηθεί ότι εμμέσως δημιουργεί μια κατηγορία «κακόπιστων» (mala fide) ταξιδιωτών. Μόνον οι ταξιδιώτες που εμφανίζονται πρόθυμοι να προβούν στις απαιτούμενες πρόσθετες ενέργειες, όπως είναι η καταχώρηση στο πρόγραμμα καταχώρησης ταξιδιωτών και η παροχή πρόσθετων προσωπικών στοιχείων, μπορούν να θεωρηθούν «καλόπιστοι». Το βασικό ισχύον έως σήμερα αξίωμα ότι όλοι οι ταξιδιώτες πρέπει καταρχάς να θεωρούνται καλόπιστοι κατά την είσοδό τους στο έδαφος της Ένωσης, εκτός εάν συντρέχουν ισχυρά αποδεικτικά στοιχεία που εγείρουν υποψίες περί του αντιθέτου, αντικαθίσταται πλέον από τη θέσπιση υποχρέωσης των ίδιων των ταξιδιωτών να διασκεδάζουν τις εις βάρος τους υποψίες, ακόμη και αν δεν υφίστανται αποδεικτικά στοιχεία που να τις στοιχειοθετούν, μέσω της χορήγησης των απαιτούμενων πρόσθετων προσωπικών στοιχείων. Αυτό σημαίνει ότι η αντιμετώπιση ορισμένων μόνο ταξιδιωτών ως «καλόπιστων» καθιστά εν τοις πράγμασι «κακόπιστους» όλους όσοι δεν επιθυμούν να παράσχουν τις πρόσθετες πληροφορίες. Δεν λαμβάνεται μάλιστα καν υπόψη το γεγονός ότι η άρνηση ορισμένων ταξιδιωτών να παράσχουν τα απαιτούμενα πρόσθετα στοιχεία μπορεί να ερείδεται σε νόμιμους λόγους, π.χ. στο γεγονός ότι δεν ταξιδεύουν συχνά (49). |
| --- | --- |

35.

Επιπλέον, η ανακοίνωση διαλαμβάνει περί της έννοιας των «καλόπιστων» (bona fide) ταξιδιωτών (σελίδα 11), η οποία συσχετίζεται κυρίως με το πρόγραμμα καταχώρησης ταξιδιωτών. Η φρασεολογία αυτή μπορεί να θεωρηθεί ότι εμμέσως δημιουργεί μια κατηγορία «κακόπιστων» (mala fide) ταξιδιωτών. Μόνον οι ταξιδιώτες που εμφανίζονται πρόθυμοι να προβούν στις απαιτούμενες πρόσθετες ενέργειες, όπως είναι η καταχώρηση στο πρόγραμμα καταχώρησης ταξιδιωτών και η παροχή πρόσθετων προσωπικών στοιχείων, μπορούν να θεωρηθούν «καλόπιστοι». Το βασικό ισχύον έως σήμερα αξίωμα ότι όλοι οι ταξιδιώτες πρέπει καταρχάς να θεωρούνται καλόπιστοι κατά την είσοδό τους στο έδαφος της Ένωσης, εκτός εάν συντρέχουν ισχυρά αποδεικτικά στοιχεία που εγείρουν υποψίες περί του αντιθέτου, αντικαθίσταται πλέον από τη θέσπιση υποχρέωσης των ίδιων των ταξιδιωτών να διασκεδάζουν τις εις βάρος τους υποψίες, ακόμη και αν δεν υφίστανται αποδεικτικά στοιχεία που να τις στοιχειοθετούν, μέσω της χορήγησης των απαιτούμενων πρόσθετων προσωπικών στοιχείων. Αυτό σημαίνει ότι η αντιμετώπιση ορισμένων μόνο ταξιδιωτών ως «καλόπιστων» καθιστά εν τοις πράγμασι «κακόπιστους» όλους όσοι δεν επιθυμούν να παράσχουν τις πρόσθετες πληροφορίες. Δεν λαμβάνεται μάλιστα καν υπόψη το γεγονός ότι η άρνηση ορισμένων ταξιδιωτών να παράσχουν τα απαιτούμενα πρόσθετα στοιχεία μπορεί να ερείδεται σε νόμιμους λόγους, π.χ. στο γεγονός ότι δεν ταξιδεύουν συχνά (49).

Ο Frontex και η διϋπηρεσιακή συνεργασία

| 36. | Η ανακοίνωση απευθύνει έκκληση για «στενή διϋπηρεσιακή συνεργασία» μεταξύ της Ευρωπόλ, του Frontex και των εθνικών τελωνειακών και αστυνομικών αρχών, η οποία κρίνεται ως «βασικής σημασίας», ιδίως μεταξύ αρχών φύλαξης των συνόρων που ελέγχουν πρόσωπα και τελωνειακών αρχών που είναι επιφορτισμένες με τον έλεγχο αγαθών (50). Η συνεργασία αυτή θα τύχει ενίσχυσης κατά τη διάρκεια του 2012 με την υποβολή προτάσεων σχετικών με βέλτιστες πρακτικές που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη. Η Επιτροπή αναγγέλλει επίσης την εντός του 2011 υποβολή νομοθετικής πρότασης που θα επιτρέπει στις αρχές των κρατών μελών να διεξάγουν δραστηριότητες εποπτείας των συνόρων για «να μοιράζονται επιχειρησιακές πληροφορίες και να συνεργάζονται μεταξύ τους και με τον Frontex» (51). Τέλος, η πρόταση για ενημέρωση του νομικού πλαισίου του Frontex ώστε «να μπορέσει να αποκτήσει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα όσον αφορά την επιχειρησιακή του ικανότητα» τελεί ήδη υπό έγκριση από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (52). |
| --- | --- |

36.

Η ανακοίνωση απευθύνει έκκληση για «στενή διϋπηρεσιακή συνεργασία» μεταξύ της Ευρωπόλ, του Frontex και των εθνικών τελωνειακών και αστυνομικών αρχών, η οποία κρίνεται ως «βασικής σημασίας», ιδίως μεταξύ αρχών φύλαξης των συνόρων που ελέγχουν πρόσωπα και τελωνειακών αρχών που είναι επιφορτισμένες με τον έλεγχο αγαθών (50). Η συνεργασία αυτή θα τύχει ενίσχυσης κατά τη διάρκεια του 2012 με την υποβολή προτάσεων σχετικών με βέλτιστες πρακτικές που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη. Η Επιτροπή αναγγέλλει επίσης την εντός του 2011 υποβολή νομοθετικής πρότασης που θα επιτρέπει στις αρχές των κρατών μελών να διεξάγουν δραστηριότητες εποπτείας των συνόρων για «να μοιράζονται επιχειρησιακές πληροφορίες και να συνεργάζονται μεταξύ τους και με τον Frontex» (51). Τέλος, η πρόταση για ενημέρωση του νομικού πλαισίου του Frontex ώστε «να μπορέσει να αποκτήσει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα όσον αφορά την επιχειρησιακή του ικανότητα» τελεί ήδη υπό έγκριση από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (52).

| 37. | Η διασφάλιση της αναγκαίας συνεκτικότητας και η δημιουργία προστιθέμενης αξίας από την άποψη της προστασίας των δεδομένων επιτάσσουν όπως οι σχετικές διατάξεις που απαρτίζουν τη νομική βάση για πιθανές συμφωνίες συνεργασίας και ανταλλαγής δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ του Frontex και των αρχών με τις οποίες αυτός πρόκειται να συνεργαστεί διακρίνονται από συνοχή και συνέπεια που θα διασφαλίζουν την πλήρη συνεργασία μεταξύ των συνεργαζόμενων φορέων από την άποψη του σεβασμού των κανόνων περί προστασίας των δεδομένων. |
| --- | --- |

37.

Η διασφάλιση της αναγκαίας συνεκτικότητας και η δημιουργία προστιθέμενης αξίας από την άποψη της προστασίας των δεδομένων επιτάσσουν όπως οι σχετικές διατάξεις που απαρτίζουν τη νομική βάση για πιθανές συμφωνίες συνεργασίας και ανταλλαγής δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μεταξύ του Frontex και των αρχών με τις οποίες αυτός πρόκειται να συνεργαστεί διακρίνονται από συνοχή και συνέπεια που θα διασφαλίζουν την πλήρη συνεργασία μεταξύ των συνεργαζόμενων φορέων από την άποψη του σεβασμού των κανόνων περί προστασίας των δεδομένων.

| 38. | Ο ΕΕΠΔ δράττεται της ευκαιρίας να επαναλάβει τα σημεία που έθεσε με τη γνωμοδότησή του επί της πρότασης τροποποίησης του κανονισμού Frontex (53), ιδίως την ανάγκη εξεύρεσης εδραίας νομικής βάσης για την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Εάν ο Frontex λάβει εντολή ανταλλαγής δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η εντολή αυτή πρέπει να περιλαμβάνει ισχυρές και σαφείς διατάξεις που θα κατοχυρώνουν τα δικαιώματα των υποκειμένων των δεδομένων, καθώς και άλλες ασφαλιστικές δικλείδες. Τυχόν διατάξεις που θα επιτρέπουν στον Frontex να επεξεργάζεται ή/και να ανταλλάσσει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα πρέπει να οριοθετούνται με ακρίβεια και σαφήνεια. |
| --- | --- |

38.

Ο ΕΕΠΔ δράττεται της ευκαιρίας να επαναλάβει τα σημεία που έθεσε με τη γνωμοδότησή του επί της πρότασης τροποποίησης του κανονισμού Frontex (53), ιδίως την ανάγκη εξεύρεσης εδραίας νομικής βάσης για την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Εάν ο Frontex λάβει εντολή ανταλλαγής δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η εντολή αυτή πρέπει να περιλαμβάνει ισχυρές και σαφείς διατάξεις που θα κατοχυρώνουν τα δικαιώματα των υποκειμένων των δεδομένων, καθώς και άλλες ασφαλιστικές δικλείδες. Τυχόν διατάξεις που θα επιτρέπουν στον Frontex να επεξεργάζεται ή/και να ανταλλάσσει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα πρέπει να οριοθετούνται με ακρίβεια και σαφήνεια.

Το Ευρωπαϊκό Σύστημα Επιτήρησης των Συνόρων (Eurosur)

| 39. | Η Επιτροπή αναγγέλλει νομοθετική πρωτοβουλία για τον καθορισμό του στόχου, του πεδίου εφαρμογής και του τεχνικού και επιχειρησιακού πλαισίου του Ευρωπαϊκού Συστήματος Επιτήρησης των Συνόρων (Eurosur), τον Δεκέμβριο του 2011 (54). Η πρόταση αυτή φέρεται να διασφαλίζει την «ευρύτερη χρήση σύγχρονης τεχνολογίας τόσο στα χερσαία όσο και στα θαλάσσια σύνορα» (55), καθώς και την ανταλλαγή επιχειρησιακών πληροφοριών για τα σχετικά περιστατικά (56). Η πρωτοβουλία αυτή συνδέεται και με τον Frontex, καθόσον η Επιτροπή σχεδιάζει να υποβάλει νομοθετική πρόταση που θα επιτρέπει στις αρχές των κρατών μελών να διεξάγουν δραστηριότητες εποπτείας των συνόρων για να μοιράζονται επιχειρησιακές πληροφορίες και να συνεργάζονται μεταξύ τους και με τον Frontex (57). |
| --- | --- |

39.

Η Επιτροπή αναγγέλλει νομοθετική πρωτοβουλία για τον καθορισμό του στόχου, του πεδίου εφαρμογής και του τεχνικού και επιχειρησιακού πλαισίου του Ευρωπαϊκού Συστήματος Επιτήρησης των Συνόρων (Eurosur), τον Δεκέμβριο του 2011 (54). Η πρόταση αυτή φέρεται να διασφαλίζει την «ευρύτερη χρήση σύγχρονης τεχνολογίας τόσο στα χερσαία όσο και στα θαλάσσια σύνορα» (55), καθώς και την ανταλλαγή επιχειρησιακών πληροφοριών για τα σχετικά περιστατικά (56). Η πρωτοβουλία αυτή συνδέεται και με τον Frontex, καθόσον η Επιτροπή σχεδιάζει να υποβάλει νομοθετική πρόταση που θα επιτρέπει στις αρχές των κρατών μελών να διεξάγουν δραστηριότητες εποπτείας των συνόρων για να μοιράζονται επιχειρησιακές πληροφορίες και να συνεργάζονται μεταξύ τους και με τον Frontex (57).

| 40. | Δεν είναι σαφές εάν, και σε ποιον βαθμό, η πρόταση αυτή περιλαμβάνει την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (58). Ο ΕΕΠΔ προτρέπει την Επιτροπή να διευκρινίσει τα ζητήματα αυτά στις προσεχείς προτάσεις της. |
| --- | --- |

40.

Δεν είναι σαφές εάν, και σε ποιον βαθμό, η πρόταση αυτή περιλαμβάνει την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (58). Ο ΕΕΠΔ προτρέπει την Επιτροπή να διευκρινίσει τα ζητήματα αυτά στις προσεχείς προτάσεις της.

Ευρωπαϊκό σύστημα συνοριοφυλάκων

| 41. | Η ανακοίνωση διαλαμβάνει ότι χρήζει εξέτασης η σκοπιμότητα της δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού συστήματος συνοριοφυλάκων. Από το κείμενο της ανακοίνωσης δεν προκύπτουν με σαφήνεια τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ενός τέτοιου συστήματος. Σύμφωνα με το κείμενο, αυτό δεν θα απαιτούσε «υποχρεωτικά» (59) τη θέσπιση μιας κεντρικής ευρωπαϊκής διοίκησης, κάτι που αφήνει ανοικτό το σχετικό ενδεχόμενο. Εάν δεν θεσπισθεί κεντρική διοίκηση, η Επιτροπή προτείνει, μεταξύ άλλων, την ανάγκη βελτίωσης των «κοινών ικανοτήτων» και της «πρακτικής συνεργασίας» (60). |
| --- | --- |

41.

Η ανακοίνωση διαλαμβάνει ότι χρήζει εξέτασης η σκοπιμότητα της δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού συστήματος συνοριοφυλάκων. Από το κείμενο της ανακοίνωσης δεν προκύπτουν με σαφήνεια τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ενός τέτοιου συστήματος. Σύμφωνα με το κείμενο, αυτό δεν θα απαιτούσε «υποχρεωτικά» (59) τη θέσπιση μιας κεντρικής ευρωπαϊκής διοίκησης, κάτι που αφήνει ανοικτό το σχετικό ενδεχόμενο. Εάν δεν θεσπισθεί κεντρική διοίκηση, η Επιτροπή προτείνει, μεταξύ άλλων, την ανάγκη βελτίωσης των «κοινών ικανοτήτων» και της «πρακτικής συνεργασίας» (60).

| 42. | Από τα παραπάνω δεν καθίσταται σαφές εάν στις σκέψεις της Επιτροπής πρυτανεύει η ανάγκη βελτίωσης της εφαρμογής των ήδη ισχυόντων μέτρων ή λανθάνουν προθέσεις υποβολής νέων, μη αναγγελθεισών ακόμα προτάσεων. Καθόσον ο όρος «πρακτική συνεργασία» ενδέχεται να περιλαμβάνει τη διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η οποία πρέπει αναγκαστικά να ερείδεται σε εδραία νομική βάση, το περιεχόμενο του όρου αυτού χρήζει διευκρινίσεων στο πλαίσιο μελλοντικών προτάσεων, εφόσον το σχέδιο περί δημιουργίας ευρωπαϊκού συστήματος συνοριοφυλάκων τύχει περαιτέρω προώθησης. |
| --- | --- |

42.

Από τα παραπάνω δεν καθίσταται σαφές εάν στις σκέψεις της Επιτροπής πρυτανεύει η ανάγκη βελτίωσης της εφαρμογής των ήδη ισχυόντων μέτρων ή λανθάνουν προθέσεις υποβολής νέων, μη αναγγελθεισών ακόμα προτάσεων. Καθόσον ο όρος «πρακτική συνεργασία» ενδέχεται να περιλαμβάνει τη διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, η οποία πρέπει αναγκαστικά να ερείδεται σε εδραία νομική βάση, το περιεχόμενο του όρου αυτού χρήζει διευκρινίσεων στο πλαίσιο μελλοντικών προτάσεων, εφόσον το σχέδιο περί δημιουργίας ευρωπαϊκού συστήματος συνοριοφυλάκων τύχει περαιτέρω προώθησης.

IV.   ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

| 43. | Σε πλήρη σύμπνοια με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ο ΕΕΠΔ υπενθυμίζει ότι κάθε πρόταση (ήδη υποβληθείσα ή νέα) που ενέχει παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην ιδιωτική ζωή και στην προστασία των δεδομένων πρέπει να συνάδει με τις αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας. Η αναγκαιότητα κάθε πρότασης πρέπει να αποδεικνύεται μέσω ανάλυσης των επιπτώσεών της στην ιδιωτική ζωή. |
| --- | --- |

43.

Σε πλήρη σύμπνοια με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ο ΕΕΠΔ υπενθυμίζει ότι κάθε πρόταση (ήδη υποβληθείσα ή νέα) που ενέχει παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην ιδιωτική ζωή και στην προστασία των δεδομένων πρέπει να συνάδει με τις αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας. Η αναγκαιότητα κάθε πρότασης πρέπει να αποδεικνύεται μέσω ανάλυσης των επιπτώσεών της στην ιδιωτική ζωή.

| 44. | Κατά την πρόταση και τον σχεδιασμό νέων μεγάλων πληροφοριακών συστημάτων πρέπει να τηρείται η αρχή της «προστασίας της ιδιωτικής ζωής εκ κατασκευής». |
| --- | --- |

44.

Κατά την πρόταση και τον σχεδιασμό νέων μεγάλων πληροφοριακών συστημάτων πρέπει να τηρείται η αρχή της «προστασίας της ιδιωτικής ζωής εκ κατασκευής».

| 45. | Ο ΕΕΠΔ απευθύνει έκκληση όπως η χρήση βιομετρικών στοιχείων συνοδεύεται από αυστηρές εγγυήσεις και εφεδρικές διαδικασίες ταυτοποίησης των προσώπων των οποίων τα βιομετρικά στοιχεία δεν είναι δυνατόν να καταχωρηθούν. Γενικότερα, πρέπει να θεσπισθούν ελάχιστες προϋποθέσεις για τη χρήση βιομετρικών στοιχείων. |
| --- | --- |

45.

Ο ΕΕΠΔ απευθύνει έκκληση όπως η χρήση βιομετρικών στοιχείων συνοδεύεται από αυστηρές εγγυήσεις και εφεδρικές διαδικασίες ταυτοποίησης των προσώπων των οποίων τα βιομετρικά στοιχεία δεν είναι δυνατόν να καταχωρηθούν. Γενικότερα, πρέπει να θεσπισθούν ελάχιστες προϋποθέσεις για τη χρήση βιομετρικών στοιχείων.

| 46. | Επιπλέον, ο ΕΕΠΔ καλεί την Επιτροπή να αποσαφηνίσει τον σκοπό και το περιεχόμενο των προτάσεών της που αναφέρονται στην παρούσα γνωμοδότηση. Η έκκληση αυτή αφορά τις νομοθετικές προτάσεις σχετικά με το σύστημα εισόδου-εξόδου, το πρόγραμμα καταχώρησης ταξιδιωτών, το Eurosur, το Frontex και τη διϋπηρεσιακή συνεργασία, καθώς και την ανακοίνωση για τα «ευφυή σύνορα» και τη μελέτη για τη δημιουργία ευρωπαϊκού συστήματος συνοριοφυλάκων. |
| --- | --- |

46.

Επιπλέον, ο ΕΕΠΔ καλεί την Επιτροπή να αποσαφηνίσει τον σκοπό και το περιεχόμενο των προτάσεών της που αναφέρονται στην παρούσα γνωμοδότηση. Η έκκληση αυτή αφορά τις νομοθετικές προτάσεις σχετικά με το σύστημα εισόδου-εξόδου, το πρόγραμμα καταχώρησης ταξιδιωτών, το Eurosur, το Frontex και τη διϋπηρεσιακή συνεργασία, καθώς και την ανακοίνωση για τα «ευφυή σύνορα» και τη μελέτη για τη δημιουργία ευρωπαϊκού συστήματος συνοριοφυλάκων.

| 47. | Καλεί επίσης την Επιτροπή να μην επαναφέρει την πρόταση περί πρόσβασης των αρχών επιβολής του νόμου στη βάση δεδομένων Eurodac, εκτός εάν μια νέα ανάλυση επιπτώσεων καταδείξει με σαφήνεια την αναγκαιότητα της πρότασης, περιλαμβανομένων των τεχνικών και οικονομικών συνεπειών αυτής για το σύστημα. |
| --- | --- |

47.

Καλεί επίσης την Επιτροπή να μην επαναφέρει την πρόταση περί πρόσβασης των αρχών επιβολής του νόμου στη βάση δεδομένων Eurodac, εκτός εάν μια νέα ανάλυση επιπτώσεων καταδείξει με σαφήνεια την αναγκαιότητα της πρότασης, περιλαμβανομένων των τεχνικών και οικονομικών συνεπειών αυτής για το σύστημα.

| 48. | Ο ΕΕΠΔ θα παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις εξελίξεις και θα εκδίδει κατά περίπτωση πρόσθετες παρατηρήσεις. Είναι εξάλλου διαθέσιμος για τη διεξαγωγή περαιτέρω διαβουλεύσεων σε πνεύμα αγαστής συνεργασίας. |
| --- | --- |

48.

Ο ΕΕΠΔ θα παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις εξελίξεις και θα εκδίδει κατά περίπτωση πρόσθετες παρατηρήσεις. Είναι εξάλλου διαθέσιμος για τη διεξαγωγή περαιτέρω διαβουλεύσεων σε πνεύμα αγαστής συνεργασίας.

Βρυξέλλες, 7 Ιουλίου 2011.

Peter HUSTINX

Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων

---

(1)  ΕΕ L 281 της 23.11.1995, σ. 31.

1

(2)  ΕΕ L 8 της 12.1.2001, σ. 1.

2

(3)  COM(2011) 248 τελικό.

3

(4)  Ανακοίνωση, σ. 3.

4

(5)  Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 23-24 Ιουνίου 2011, EUCO 23/11.

5

(6)  Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας της EE στην πράξη: πέντε βήματα για μια ασφαλέστερη Ευρώπη, COM(2010) 673 τελικό.

6

(7)  Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2007/2004 του Συμβουλίου σχετικά με τη σύσταση ευρωπαϊκού οργανισμού για τη διαχείριση της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Frontex), COM(2010) 61 τελικό.

7

(8)  Η παρούσα γνωμοδότηση βασίζεται ιδίως και συμπληρώνει τις ακόλουθες γνωμοδοτήσεις: Γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 17ης Δεκεμβρίου 2010 σχετικά με την ανακοίνωση «Η στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας της ΕΕ στην πράξη» (στο εξής: «Γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 17ης Δεκεμβρίου 2010») (ΕΕ C 101 της 1.4.2011, σ. 6) γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 15ης Δεκεμβρίου 2010 που αφορά την τροποποιημένη πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση του «Eurodac» (στο εξής: «Γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 15ης Δεκεμβρίου 2010») (ΕΕ C 101 της 1.4.2011, σ. 14) γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 30ής Σεπτεμβρίου 2010 σχετικά με την «επισκόπηση της διαχείρισης των πληροφοριών στον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης» (στο εξής: «Γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 30ής Σεπτεμβρίου 2010») (ΕΕ C 355 της 29.12.2010, σ. 16) προκαταρκτικές παρατηρήσεις του ΕΕΠΔ της 3ης Μαρτίου 2008 επί των τριών ανακοινώσεων για τη διαχείριση των συνόρων ( στο εξής: «προκαταρκτικές παρατηρήσεις του ΕΕΠΔ της 3ης Μαρτίου 2008»). Όλα τα ανωτέρω έγγραφα είναι διαθέσιμα στον δικτυακό τόπο του ΕΕΠΔ.

8

(9)  Βλέπε υποσημείωση 4.

9

(10)  Ανακοίνωση, σ. 7.

10

(11)  Ανακοίνωση, σ. 7-8. Βλ. επίσης παραγράφους 42-44 της παρούσας γνωμοδότησης.

11

(12)  Ανακοίνωση, σ. 10.

12

(13)  Ανακοίνωση, σ. 14.

13

(14)  Βλ. γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 30ής Σεπτεμβρίου 2010, όπ.π.. Βλ. επίσης προκαταρκτικές παρατηρήσεις του ΕΕΠΔ επί των τριών ανακοινώσεων για τη διαχείριση των συνόρων, όπ.π.. Υπό το πρίσμα αυτό, ο ΕΕΠΔ εκφράζει την ικανοποίησή του για τα αποτελέσματα της εργασίας της ομάδας για το έργο της χαρτογράφησης των πληροφοριών στο πλαίσιο του έργου επί του ευρωπαϊκού προτύπου ανταλλαγής πληροφοριών. Εντούτοις, το πεδίο εφαρμογής του εν λόγω έργου πρέπει να διευρυνθεί και οι μελλοντικές δραστηριότητες στον τομέα να προσλάβουν ευρύτερη διάσταση.

14

(15)  Βλ., για παράδειγμα, Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, συνεκδικασθείσες υποθέσεις 30562/04 και 30566/04, S. and Marper κατά Ηνωμένου Βασιλείου, επιλεγείσες προς δημοσίευση στη Συλλογή.

15

S. and Marper κατά Ηνωμένου Βασιλείου

(16)  Για παράδειγμα, συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-92/09 και C-93/09, Volker und Markus Schecke και Hartmut Eifert v. Land Hessen [2010], που δεν έχουν δημοσιευτεί ακόμη στη Συλλογή («Schecke»).

16

Volker und Markus Schecke και Hartmut Eifert v. Land Hessen

(17)  Πολυάριθμες αποφάσεις εκδοθείσες μετά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Handyside κατά Ηνωμένου Βασιλείου, αριθ. 5493/72, σειρά A, αριθ. 24, παράγραφος 48.

17

Handyside κατά Ηνωμένου Βασιλείου

(18)  Θα μπορούσε είτε να εκπονηθεί ιδιαίτερη ανάλυση επιπτώσεων στην ιδιωτική ζωή και στην προστασία των δεδομένων είτε η συγκεκριμένη ανάλυση να αποτελέσει μέρος μιας γενικής ανάλυσης επιπτώσεων. Οι ισχύουσες κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις αναλύσεις επιπτώσεων [κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την ανάλυση επιπτώσεων, SEC(2009) 92] δεν προβλέπουν ιδιαίτερη ανάλυση επιπτώσεων επί των θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως είναι το δικαίωμα προστασίας των δεδομένων. Οι πτυχές αυτές αποτελούν τμήμα της γενικής ανάλυσης επιπτώσεων. Στο μεταξύ, μετά την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη στρατηγική για την αποτελεσματική εφαρμογή του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων από την Ευρωπαϊκή Ένωση [COM(2010) 573], συνετάγη έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με αντικείμενο την κατάρτιση επιχειρησιακών οδηγιών για τη συνεκτίμηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων κατά την εκτίμηση του αντικτύπου των προτάσεων της Επιτροπής [SEC(2011) 567].

18

(19)  Βλ. επίσης, επί του ιδίου θέματος, γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 25ης Μαρτίου 2011 επί της πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη χρήση των δεδομένων που περιέχονται στους φακέλους επιβατών (δεδομένα PNR) για την πρόληψη, ανίχνευση, διερεύνηση και δίωξη τρομοκρατικών και άλλων σοβαρών εγκλημάτων (στο εξής: «Γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 25ης Μαρτίου 2011»), που δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί στην ΕΕ, ιδίως το σημείο 25.

19

(20)  Σχετικά με την ανάγκη εξέτασης εναλλακτικών λύσεων, βλ. επίσης ΔΕΕ, υπόθεση Schecke, όπ. π..

20

Schecke

(21)  Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με μια συνολική προσέγγιση όσον αφορά την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, COM(2010) 609, σ. 12. Βλ. επίσης τη γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 14ης Ιανουαρίου 2011 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — «Συνολική προσέγγιση όσον αφορά την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση» (ΕΕ C 181 της 22.6.2011, σ. 1), παράγραφοι 108-115.

21

(22)  Βλέπε υποσημείωση 13.

22

(23)  Βλ. προκαταρκτικές παρατηρήσεις του ΕΕΠΔ επί των τριών ανακοινώσεων για τη διαχείριση των συνόρων, όπ. π., σ. 3.

23

(24)  Βλ. επίσης τη γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 31ης Μαΐου 2011 σχετικά με την έκθεση αξιολόγησης της οδηγίας για τη διατήρηση δεδομένων (οδηγία 2006/24/ΕΚ) της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (οδηγία 2006/24/ΕΚ), που δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί στην ΕΕ, καθώς και τη γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 25ης Μαρτίου 2011.

24

(25)  Βλέπε υποσημείωση 13.

25

(26)  Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση του «Eurodac» για την αντιπαραβολή δακτυλικών αποτυπωμάτων για την αποτελεσματική εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. (.../...) για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή από απάτριδα (Αναδιατυπωμένη έκδοση), COM(2008) 825 τελικό.

26

(27)  Τροποποιημένη πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση του «Eurodac» για την αντιπαραβολή δακτυλικών αποτυπωμάτων για την αποτελεσματική εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. (.../...) (για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή από άπατριν) (Αναδιατυπωμένη έκδοση), COM(2009) 342 τελικό. Ο ΕΕΠΔ εξέδωσε γνωμοδότηση επί της προτάσεως αυτής, βλ. γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 7ης Οκτωβρίου 2009 σχετικά με την τροποποιημένη πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση του «Eurodac» για την αντιπαραβολή δακτυλικών αποτυπωμάτων για την αποτελεσματική εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. (.../...) (για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή άπατριν), και την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με τις αιτήσεις αντιπαραβολής με τα δεδομένα Eurodac που υποβάλλονται από τις αρχές επιβολής του νόμου των κρατών μελών και την Ευρωπόλ για σκοπούς επιβολής του νόμου (στο εξής: «Γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 7ης Οκτωβρίου 2009») (ΕΕ C 92 της 10.4.2010, σ. 1).

27

(28)  Τροποποιημένη πρόταση επί του κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση του «Eurodac» για την αντιπαραβολή δακτυλικών αποτυπωμάτων για την αποτελεσματική εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. (.../...) (για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή από άπατριν) (Αναδιατυπωμένη έκδοση), COM (2010) 555 [στο εξής: «COM(2010) 555»]. Ο ΕΕΠΔ εξέδωσε γνωμοδότηση επί της προτάσεως αυτής, βλ. γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 15ης Δεκεμβρίου 2010, όπ. π., ιδίως παράγραφοι 18-22, 28-33, 51-57.

28

(29)  Γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 15ης Δεκεμβρίου 2010, ιδίως παράγραφοι 12-17.

29

(30)  Ευρωπαϊκό Συμβούλιο: Το Πρόγραμμα της Στοκχόλμης — Μια ανοικτή και ασφαλής Ευρώπη που εξυπηρετεί και προστατεύει τους πολίτες, σ. 5 (ΕΕ C 115 της 4.5.2010, σ. 1).

30

(31)  COM(2010) 555, όπ. π., σ. 3.

31

(32)  Αυτόθι.

32

(33)  Η πρόταση που υποβλήθηκε τον Οκτώβριο του 2010 δεν συνοδευόταν από ανάλυση επιπτώσεων. Η πρόταση παρέπεμπε συναφώς στην ανάλυση επιπτώσεων που είχε εκπονηθεί στο πλαίσιο της πρότασης του 2009, βλ. έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής — Συνοδευτικό έγγραφο σχετικά με την τροποποιημένη πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση του «Eurodac» για την αντιπαραβολή δακτυλικών αποτυπωμάτων για την αποτελεσματική εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. (.../...) (για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή άπατριν), και την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με τις αιτήσεις αντιπαραβολής με τα δεδομένα Eurodac που υποβάλλονται από τις αρχές επιβολής του νόμου των κρατών μελών και την Ευρωπόλ για σκοπούς επιβολής του νόμου — Ανάλυση επιπτώσεων, SEC(2009) 936. Βλ. επίσης COM(2010) 555 τελικό, όπ. π., σ. 3.

33

(34)  Βλέπε υποσημείωση 12.

34

(35)  Βλέπε υποσημείωση 12.

35

(36)  Πρέπει επίσης να αποσαφηνισθούν οι νόμιμες εξαιρέσεις — για παράδειγμα, για ιατρικούς ή ανθρωπιστικούς λόγους.

36

(37)  Βλ. γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 30ής Σεπτεμβρίου 2010, όπ. π., παράγραφοι 52-56.

37

(38)  Βλ. προκαταρκτικές παρατηρήσεις του ΕΕΠΔ της 3ης Μαρτίου 2008, όπ. π., σ. 4.

38

(39)  Ανακοίνωση της Επιτροπής: Ετήσια έκθεση για το άσυλο, COM(2011) 291 τελικό, σ. 9.

39

(40)  Βλ., π.χ., γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 16ης Οκτωβρίου 2006 σχετικά με την τροποποιημένη πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1030/2002 για την καθιέρωση αδειών διαμονής ενιαίου τύπου για τους υπηκόους τρίτων χωρών (ΕΕ C 320 της 28.12.2006, σ. 21). Βλ. επίσης γνωμοδότηση αριθ. 3/2007 της ομάδας εργασίας για την προστασία των δεδομένων του άρθρου 29 σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της Κοινής Προξενικής Εγκυκλίου περί θεωρήσεων εισόδου για τις διπλωματικές και τις έμμισθες προξενικές αρχές σε σχέση με την εισαγωγή των βιομετρικών στοιχείων, συμπεριλαμβανόμενων διατάξεων για την οργάνωση της παραλαβής και της διεκπεραίωσης των αιτήσεων θεώρησης [COM(2006) 269 τελικό], WP134 της 1ης Μαρτίου 2007

40

(41)  Βλ., π.χ., γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 19ης Οκτωβρίου 2005 για την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου σχετικά με τη δημιουργία, τη λειτουργία και τη χρήση του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν δεύτερης γενιάς (SIS II), την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη δημιουργία, τη λειτουργία και τη χρήση του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν δεύτερης γενιάς (...) (ΕΕ C 91 της 19.4.2006, σ. 38) και «Towards more comprehensive data protection in Europe including Biometrics — a European perspective», 12th Conference — Biometrics Institute Australia, Sydney, 26 May 2011 («Προς μια πιο ολοκληρωμένη προστασία των δεδομένων στην Ευρώπη, περιλαμβανομένων των βιομετρικών στοιχείων», 12ο Συνέδριο — Αυστραλιανό Ινστιτούτο Βιομετρικών Στοιχείων, Σίδνεϋ, 26 Μαΐου 2011):

41

http://www.edps.europa.eu/EDPSWEB/webdav/site/mySite/shared/Documents/EDPS/Publications/Speeches/2011/11-05-26_Biometrics_Institute_EN.pdf

(42)  Αυτό μπορεί να οφείλεται σε ασθένειες, διάφορες μορφές αναπηρίας, τραύματα και εγκαύματα. Φαίνεται επίσης ότι τα δακτυλικά αποτυπώματα των προσώπων που εργάζονται στον τομέα της γεωργίας και των κατασκευών μπορούν, σε ικανό αριθμό περιπτώσεων, να καταστραφούν σε τέτοιο βαθμό ώστε να μη είναι δυνατή η «ανάγνωσή» τους. Βλ. επίσης τη γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 15ης Δεκεμβρίου 2010, όπ. π., παράγραφος 19.

42

(43)  Για παρεμφερή σχόλια στο πλαίσιο του Eurodac, βλ. γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 15ης Δεκεμβρίου 2010, παράγραφοι 18-25.

43

(44)  Σε ένα από τα αεροδρόμια που που επιλέχθηκαν για διεξαγωγή δοκιμών, δαπανήθηκαν 393 410 USD Ηνωμένων Πολιτειών για την κάλυψη εξόδων δοκιμών για χρονικό διάστημα 35 ημερών. Το αποτέλεσμα των δοκιμών ήταν να εντοπισθούν 20 περιπτώσεις υπόπτων για «παράταση παραμονής» στη χώρα. Στη δεύτερη δοκιμή, η οποία διεξήχθη στο ίδιο χρονικό διάστημα, εντοπίστηκαν 44 ύποπτοι, το δε κόστος ανήλθε στα 77 501 USD Ηνωμένων Πολιτειών. Οι αριθμοί αυτοί δεν περιλαμβάνουν τις δαπάνες ανάπτυξης του συστήματος. Αναλυτική αξιολόγηση αυτών των δοκιμών μπορείτε να διαβάσετε στο έγγραφο: United States Government Accountability Office: US-VISIT Pilot Evaluations Offer Limited Understanding of Air Exit Options, August 2010, GAO-10-860, στη διεύθυνση: http://www.gao.gov/new.items/d10860.pdf (στο εξής: «US GAO: US-VISIT Pilot Evaluations»)

44

(45)  Το απόσπασμα προέρχεται από το έγγραφο US GAO: US-VISIT Pilot Evaluations, p. 72.

45

(46)  US GAO: US-VISIT Pilot Evaluations, σ. 72.

46

(47)  Βλ. προκαταρκτικές παρατηρήσεις του ΕΕΠΔ της 3ης Μαρτίου 2008, όπ. π., σ. 4.

47

(48)  Ανακοίνωση, σ. 11.

48

(49)  Βλ. επίσης προκαταρκτικές παρατηρήσεις του ΕΕΠΔ της 3ης Μαρτίου 2008, όπ. π.

49

(50)  Βλέπε υποσημείωση 12.

50

(51)  Ανακοίνωση, σ. 8.

51

(52)  Βλέπε υποσημείωση 51.

52

(53)  Γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 17ης Μαΐου 2010 επί της πρότασης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που τροποποιεί τον κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 2007/2004 σχετικά με τη σύσταση ευρωπαϊκού οργανισμού για τη διαχείριση της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Frontex), που δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί στην ΕΕ, βλ. επίσης γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 17ης Δεκεμβρίου 2010, όπ. π., παράγραφοι 48-51.

53

(54)  Ανακοίνωση, σ. 18.

54

(55)  Βλέπε υποσημείωση 10.

55

(56)  Βλέπε υποσημείωση 51.

56

(57)  Βλέπε υποσημείωση 51.

57

(58)  Βλ. επίσης τη γνωμοδότηση του ΕΕΠΔ της 17ης Δεκεμβρίου 2010, όπ. π., παράγραφοι 46-47, όπου εξετάζεται το συγκεκριμένο ζήτημα. Η γνωμοδότηση αυτή εξετάζει επίσης το μέχρι τούδε ανεπίλυτο πρόβλημα της φύσης των σχεδιαζόμενων σχέσεων μεταξύ Frontex και Eurosur.

58

(59)  Βλέπε υποσημείωση 10.

59

(60)  Βλέπε υποσημείωση 10.

60

---

IV Πληροφορίες

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ, ΤΑ ΛΟΙΠΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

| 8.2.2012 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 34/27 |
| --- | --- | --- | --- |

8.2.2012

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 34/27

---

Ισοτιμίες του ευρώ (1)

7 Φεβρουαρίου 2012

2012/C 34/03

1 ευρώ =

| | Νομισματική μονάδα | Ισοτιμία |
| --- | --- | --- |
| USD | δολάριο ΗΠΑ | 1,3113 |
| JPY | ιαπωνικό γιεν | 100,67 |
| DKK | δανική κορόνα | 7,4336 |
| GBP | λίρα στερλίνα | 0,83020 |
| SEK | σουηδική κορόνα | 8,8215 |
| CHF | ελβετικό φράγκο | 1,2087 |
| ISK | ισλανδική κορόνα | |
| NOK | νορβηγική κορόνα | 7,6225 |
| BGN | βουλγαρικό λεβ | 1,9558 |
| CZK | τσεχική κορόνα | 25,000 |
| HUF | ουγγρικό φιορίνι | 291,66 |
| LTL | λιθουανικό λίτας | 3,4528 |
| LVL | λεττονικό λατ | 0,6990 |
| PLN | πολωνικό ζλότι | 4,1783 |
| RON | ρουμανικό λέι | 4,3523 |
| TRY | τουρκική λίρα | 2,3076 |
| AUD | αυστραλιανό δολάριο | 1,2161 |
| CAD | καναδικό δολάριο | 1,3088 |
| HKD | δολάριο Χονγκ Κονγκ | 10,1682 |
| NZD | νεοζηλανδικό δολάριο | 1,5747 |
| SGD | δολάριο Σιγκαπούρης | 1,6370 |
| KRW | νοτιοκορεατικό γουόν | 1 467,38 |
| ZAR | νοτιοαφρικανικό ραντ | 9,9577 |
| CNY | κινεζικό γιουάν | 8,2763 |
| HRK | κροατικό κούνα | 7,5750 |
| IDR | ινδονησιακή ρουπία | 11 791,87 |
| MYR | μαλαισιανό ρίγκιτ | 3,9509 |
| PHP | πέσο Φιλιππινών | 55,715 |
| RUB | ρωσικό ρούβλι | 39,2870 |
| THB | ταϊλανδικό μπατ | 40,611 |
| BRL | ρεάλ Βραζιλίας | 2,2636 |
| MXN | μεξικανικό πέσο | 16,6601 |
| INR | ινδική ρουπία | 64,7060 |

Νομισματική μονάδα

Ισοτιμία

USD

δολάριο ΗΠΑ

1,3113

JPY

ιαπωνικό γιεν

100,67

DKK

δανική κορόνα

7,4336

GBP

λίρα στερλίνα

0,83020

SEK

σουηδική κορόνα

8,8215

CHF

ελβετικό φράγκο

1,2087

ISK

ισλανδική κορόνα

NOK

νορβηγική κορόνα

7,6225

BGN

βουλγαρικό λεβ

1,9558

CZK

τσεχική κορόνα

25,000

HUF

ουγγρικό φιορίνι

291,66

LTL

λιθουανικό λίτας

3,4528

LVL

λεττονικό λατ

0,6990

PLN

πολωνικό ζλότι

4,1783

RON

ρουμανικό λέι

4,3523

TRY

τουρκική λίρα

2,3076

AUD

αυστραλιανό δολάριο

1,2161

CAD

καναδικό δολάριο

1,3088

HKD

δολάριο Χονγκ Κονγκ

10,1682

NZD

νεοζηλανδικό δολάριο

1,5747

SGD

δολάριο Σιγκαπούρης

1,6370

KRW

νοτιοκορεατικό γουόν

1 467,38

ZAR

νοτιοαφρικανικό ραντ

9,9577

CNY

κινεζικό γιουάν

8,2763

HRK

κροατικό κούνα

7,5750

IDR

ινδονησιακή ρουπία

11 791,87

MYR

μαλαισιανό ρίγκιτ

3,9509

PHP

πέσο Φιλιππινών

55,715

RUB

ρωσικό ρούβλι

39,2870

THB

ταϊλανδικό μπατ

40,611

BRL

ρεάλ Βραζιλίας

2,2636

MXN

μεξικανικό πέσο

16,6601

INR

ινδική ρουπία

64,7060

---

(1)  Πηγή: Ισοτιμίες αναφοράς που δημοσιεύονται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

---

V Γνωστοποιήσεις

ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

| 8.2.2012 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 34/28 |
| --- | --- | --- | --- |

8.2.2012

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 34/28

---

Ανακοίνωση υπόψη των Monir Chouka, Yassin Chouka και Mevlüt Kar που έχουν προστεθεί στον κατάλογο που αναφέρεται στα άρθρα 2, 3 και 7 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 881/2002 του Συμβουλίου για την επιβολή συγκεκριμένων περιοριστικών μέτρων κατά ορισμένων προσώπων και οντοτήτων που συνδέονται με το δίκτυο της Αλ Κάιντα, δυνάμει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 97/2012 της Επιτροπής

| 1. | Στην κοινή θέση 2002/402/ΚΕΠΠΑ (1), η Ένωση καλείται να διατάξει τη δέσμευση των κεφαλαίων και των οικονομικών πόρων των μελών της οργάνωσης Αλ Κάιντα και λοιπών προσώπων, ομάδων, επιχειρήσεων και άλλων οντοτήτων που συνδέονται μαζί τους, όπως αναφέρονται στον κατάλογο που καταρτίστηκε σύμφωνα με τις αποφάσεις ΣΑΗΕ 1267 (1999) και 1333 (2000) και πρέπει να ενημερώνεται τακτικά από την επιτροπή των ΗΕ που συστάθηκε δυνάμει της ΑΣΑΗΕ 1267 (1999).
  Ο κατάλογος της εν λόγω επιτροπής των ΗΕ περιλαμβάνει:






  — | την Αλ Κάιντα, |
| --- | --- | --- |

1.

Στην κοινή θέση 2002/402/ΚΕΠΠΑ (1), η Ένωση καλείται να διατάξει τη δέσμευση των κεφαλαίων και των οικονομικών πόρων των μελών της οργάνωσης Αλ Κάιντα και λοιπών προσώπων, ομάδων, επιχειρήσεων και άλλων οντοτήτων που συνδέονται μαζί τους, όπως αναφέρονται στον κατάλογο που καταρτίστηκε σύμφωνα με τις αποφάσεις ΣΑΗΕ 1267 (1999) και 1333 (2000) και πρέπει να ενημερώνεται τακτικά από την επιτροπή των ΗΕ που συστάθηκε δυνάμει της ΑΣΑΗΕ 1267 (1999).

Ο κατάλογος της εν λόγω επιτροπής των ΗΕ περιλαμβάνει:

—

την Αλ Κάιντα,

| — | φυσικά ή νομικά πρόσωπα, οντότητες, φορείς και ομάδες που συνδέονται με την Αλ Κάιντα και |
| --- | --- |

—

φυσικά ή νομικά πρόσωπα, οντότητες, φορείς και ομάδες που συνδέονται με την Αλ Κάιντα και

| — | νομικά πρόσωπα, οντότητες και φορείς που ανήκουν ή ελέγχονται από, ή στηρίζουν με οποιονδήποτε τρόπο, οποιαδήποτε από αυτά τα συνδεδεμένα πρόσωπα, τις οντότητες, τους φορείς και τις ομάδες. |
| --- | --- |

—

νομικά πρόσωπα, οντότητες και φορείς που ανήκουν ή ελέγχονται από, ή στηρίζουν με οποιονδήποτε τρόπο, οποιαδήποτε από αυτά τα συνδεδεμένα πρόσωπα, τις οντότητες, τους φορείς και τις ομάδες.

Οι πράξεις ή οι δραστηριότητες που αποδεικνύουν ότι πρόσωπο, ομάδα, επιχείρηση ή οντότητα είναι «συνδεδεμένη με» την Αλ Κάιντα περιλαμβάνουν:

| α) | τη συμμετοχή στη χρηματοδότηση, στον προγραμματισμό, στη διευκόλυνση, στην προπαρασκευή ή στην εκτέλεση πράξεων ή δραστηριοτήτων από, σε συνδυασμό με, εξ ονόματος, για λογαριασμό, ή προς στήριξη της Αλ Κάιντα, ή κάθε πυρήνα, φορέα, υποομάδας ή παραφυάδας αυτών, |
| --- | --- |

α)

τη συμμετοχή στη χρηματοδότηση, στον προγραμματισμό, στη διευκόλυνση, στην προπαρασκευή ή στην εκτέλεση πράξεων ή δραστηριοτήτων από, σε συνδυασμό με, εξ ονόματος, για λογαριασμό, ή προς στήριξη της Αλ Κάιντα, ή κάθε πυρήνα, φορέα, υποομάδας ή παραφυάδας αυτών,

| β) | την προμήθεια, την πώληση ή τη μεταφορά όπλων και σχετικού υλικού σε αυτούς, |
| --- | --- |

β)

την προμήθεια, την πώληση ή τη μεταφορά όπλων και σχετικού υλικού σε αυτούς,

| γ) | τη στρατολόγηση υπέρ οιουδήποτε εξ αυτών ), |
| --- | --- |

γ)

τη στρατολόγηση υπέρ οιουδήποτε εξ αυτών ),

| δ) | τη στήριξη με οιονδήποτε τρόπο πράξεων ή δραστηριοτήτων οιουδήποτε εξ αυτών. |
| --- | --- |

δ)

τη στήριξη με οιονδήποτε τρόπο πράξεων ή δραστηριοτήτων οιουδήποτε εξ αυτών.

| 2. | Η Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών αποφάσισε, στις 25 Ιανουαρίου 2012, να προσθέσει τους Monir Chouka, Yassin Chouka και Mevlüt Kar στον σχετικό κατάλογο, οι οποίοι μπορούν να υποβάλουν, ανά πάσα στιγμή, στον διαμεσολαβητή των ΗΕ, μαζί με κάθε αποδεικτικό έγγραφο, αίτηση για την επανεξέταση της απόφασης με την οποία συμπεριλαμβάνονται στον προαναφερόμενο κατάλογο των ΗΕ. Η αίτηση θα πρέπει να αποσταλεί στην παρακάτω διεύθυνση:





  United Nations — Office of the Ombudsperson |
| --- | --- |
| Room TB-08041D |
| New York, NY 10017 |
| UNITED STATES OF AMERICA |
| Τηλ. +1 2129632671 |
| Φαξ +1 2129631300 / 3778 |
| E-mail: ombudsperson@un.org |

2.

Η Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών αποφάσισε, στις 25 Ιανουαρίου 2012, να προσθέσει τους Monir Chouka, Yassin Chouka και Mevlüt Kar στον σχετικό κατάλογο, οι οποίοι μπορούν να υποβάλουν, ανά πάσα στιγμή, στον διαμεσολαβητή των ΗΕ, μαζί με κάθε αποδεικτικό έγγραφο, αίτηση για την επανεξέταση της απόφασης με την οποία συμπεριλαμβάνονται στον προαναφερόμενο κατάλογο των ΗΕ. Η αίτηση θα πρέπει να αποσταλεί στην παρακάτω διεύθυνση:

United Nations — Office of the Ombudsperson

Room TB-08041D

New York, NY 10017

UNITED STATES OF AMERICA

Τηλ. +1 2129632671

Φαξ +1 2129631300 / 3778

E-mail: ombudsperson@un.org

Για περισσότερες πληροφορίες: http://www.un.org/sc/committees/1267/delisting.shtml

| 3. | Μετά την απόφαση των ΗΕ που αναφέρεται στο σημείο 2, η Επιτροπή εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 97/2012 (2), ο οποίος τροποποιεί το παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 881/2002 του Συμβουλίου για την επιβολή συγκεκριμένων περιοριστικών μέτρων κατά ορισμένων προσώπων και οντοτήτων που συνδέονται με το δίκτυο της Αλ Κάιντα (3). Η τροποποίηση που έγινε σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο α) και το άρθρο 7α παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 881/2002, προσθέτει τους Monir Chouka, Yassin Chouka και Mevlüt Kar στον κατάλογο του παραρτήματος I του εν λόγω κανονισμού («Παράρτημα I»).
  Τα ακόλουθα μέτρα του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 881/2002 εφαρμόζονται στα πρόσωπα και τις οντότητες που περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι:






  1) | η δέσμευση όλων των κεφαλαίων και οικονομικών πόρων που ανήκουν ή βρίσκονται στην ιδιοκτησία ή κατοχή των εν λόγω προσώπων και οντοτήτων, και απαγόρευση για καθένα από αυτά της διάθεσης κεφαλαίων και οικονομικών πόρων στα εν λόγω πρόσωπα και οντότητες ή προς όφελος αυτών, αμέσως ή εμμέσως (άρθρα 2 και 2α) (4), και |
| --- | --- | --- |

3.

Μετά την απόφαση των ΗΕ που αναφέρεται στο σημείο 2, η Επιτροπή εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 97/2012 (2), ο οποίος τροποποιεί το παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 881/2002 του Συμβουλίου για την επιβολή συγκεκριμένων περιοριστικών μέτρων κατά ορισμένων προσώπων και οντοτήτων που συνδέονται με το δίκτυο της Αλ Κάιντα (3). Η τροποποίηση που έγινε σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο α) και το άρθρο 7α παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 881/2002, προσθέτει τους Monir Chouka, Yassin Chouka και Mevlüt Kar στον κατάλογο του παραρτήματος I του εν λόγω κανονισμού («Παράρτημα I»).

Τα ακόλουθα μέτρα του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 881/2002 εφαρμόζονται στα πρόσωπα και τις οντότητες που περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι:

1)

η δέσμευση όλων των κεφαλαίων και οικονομικών πόρων που ανήκουν ή βρίσκονται στην ιδιοκτησία ή κατοχή των εν λόγω προσώπων και οντοτήτων, και απαγόρευση για καθένα από αυτά της διάθεσης κεφαλαίων και οικονομικών πόρων στα εν λόγω πρόσωπα και οντότητες ή προς όφελος αυτών, αμέσως ή εμμέσως (άρθρα 2 και 2α) (4), και

| 2) | η απαγόρευση της χορήγησης, πώλησης, προμήθειας ή μεταφοράς, αμέσως ή εμμέσως, τεχνικής εμπειρογνωμοσύνης, βοήθειας ή κατάρτισης που σχετίζεται με στρατιωτικές δραστηριότητες σε οποιοδήποτε από τα εν λόγω πρόσωπα και οντότητες (άρθρο 3). |
| --- | --- |

2)

η απαγόρευση της χορήγησης, πώλησης, προμήθειας ή μεταφοράς, αμέσως ή εμμέσως, τεχνικής εμπειρογνωμοσύνης, βοήθειας ή κατάρτισης που σχετίζεται με στρατιωτικές δραστηριότητες σε οποιοδήποτε από τα εν λόγω πρόσωπα και οντότητες (άρθρο 3).

| 4. | Το άρθρο 7α του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 881/2002 (5) προβλέπει διαδικασία αναθεώρησης εάν υποβληθούν παρατηρήσεις από τα πρόσωπα που έχουν εγγραφεί στον κατάλογο σχετικά με τους λόγους εγγραφής τους. Τα πρόσωπα και οι οντότητες που έχουν προστεθεί στο παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 97/2012 έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν από την Επιτροπή να τους κοινοποιήσει τους λόγους εγγραφής τους στον κατάλογο. Η σχετική αίτηση πρέπει να υποβληθεί στην ακόλουθη διεύθυνση:





  European Commission |
| --- | --- |
| ‘Restrictive measures’ |
| Rue de la Loi/Wetstraat 200 |
| 1049 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |

4.

Το άρθρο 7α του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 881/2002 (5) προβλέπει διαδικασία αναθεώρησης εάν υποβληθούν παρατηρήσεις από τα πρόσωπα που έχουν εγγραφεί στον κατάλογο σχετικά με τους λόγους εγγραφής τους. Τα πρόσωπα και οι οντότητες που έχουν προστεθεί στο παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 97/2012 έχουν το δικαίωμα να ζητήσουν από την Επιτροπή να τους κοινοποιήσει τους λόγους εγγραφής τους στον κατάλογο. Η σχετική αίτηση πρέπει να υποβληθεί στην ακόλουθη διεύθυνση:

European Commission

‘Restrictive measures’

Rue de la Loi/Wetstraat 200

1049 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

| 5. | Επίσης, εφιστάται η προσοχή των εν λόγω προσώπων και οντοτήτων στη δυνατότητα προσφυγής κατά του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 97/2012 ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στο άρθρο 263 παράγραφοι 4 και 6 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. |
| --- | --- |

5.

Επίσης, εφιστάται η προσοχή των εν λόγω προσώπων και οντοτήτων στη δυνατότητα προσφυγής κατά του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 97/2012 ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στο άρθρο 263 παράγραφοι 4 και 6 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

| 6. | Για λόγους καλής διαχείρισης, εφιστάται η προσοχή των προσώπων και οντοτήτων που περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι στο γεγονός ότι έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν αίτηση στις αρμόδιες αρχές του οικείου κράτους μέλους (ή των οικείων κρατών μελών), όπως αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 881/2002, για τη χορήγηση άδειας χρησιμοποίησης των δεσμευμένων κεφαλαίων και οικονομικών πόρων για βασικές ανάγκες ή συγκεκριμένες πληρωμές σύμφωνα με το άρθρο 2α του εν λόγω κανονισμού. |
| --- | --- |

6.

Για λόγους καλής διαχείρισης, εφιστάται η προσοχή των προσώπων και οντοτήτων που περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι στο γεγονός ότι έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν αίτηση στις αρμόδιες αρχές του οικείου κράτους μέλους (ή των οικείων κρατών μελών), όπως αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 881/2002, για τη χορήγηση άδειας χρησιμοποίησης των δεσμευμένων κεφαλαίων και οικονομικών πόρων για βασικές ανάγκες ή συγκεκριμένες πληρωμές σύμφωνα με το άρθρο 2α του εν λόγω κανονισμού.

---

(1)  ΕΕ L 139 της 29.5.2002, σ. 4.

(2)  ΕΕ L 35 της 8.2.2012, σ. 4.

(3)  ΕΕ L 139 της 29.5.2002, σ. 9.

(4)  Το άρθρο 2α παρεμβλήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 561/2003 του Συμβουλίου (ΕΕ L 82 της 29.3.2003, σ. 1).

(5)  Το άρθρο 7α παρεμβλήθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1286/2009 του Συμβουλίου (ΕΕ L 346 της 23.12.2009, σ. 42).

---