# Dziennik Urzędowy L 95/2022

| | ISSN 1977-0766 |
| --- | --- |
| Dziennik Urzędowy
  Unii Europejskiej | L 95 |
| | |
| Wydanie polskie | Legislacja | Rocznik 6523 marca 2022 |

ISSN 1977-0766

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

L 95

Wydanie polskie

Legislacja

Rocznik 6523 marca 2022

---

| Spis treści | | II   Akty o charakterze nieustawodawczym | Strona |
| --- | --- | --- | --- |
| | | UMOWY MIĘDZYNARODOWE |
| | * | Umowa między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony, w sprawie udziału Ukrainy w programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa oraz w programie badawczo-szkoleniowym Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (2021–2025) – uzupełniającym program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa | 1 |
| | * | Umowa między Unią Europejską, z jednej strony, a Republiką Mołdawii, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Republiki Mołdawii w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa | 18 |
| | * | Umowa międzynarodowa między Unią Europejską, z jednej strony, a Republiką Turcji, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Republiki Turcji w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa | 33 |
| | * | Umowa między Unią Europejską, z jednej strony, a Republiką Armenii, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Republiki Armenii w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa | 48 |
| | * | Umowa między Unią Europejską a Republiką Serbii w sprawie uczestnictwa Republiki Serbii w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa | 63 |
| | * | Umowa międzynarodowa między Unią Europejską, z jednej strony, a Bośnią i Hercegowiną, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Bośni i Hercegowiny w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa | 79 |
| | * | Umowa międzynarodowa między Unią Europejską, z jednej strony, a Kosowem, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Kosowa w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa (
  *1
  ) | 95 |
| | * | Umowa międzynarodowa między Unią Europejską, z jednej strony, a Czarnogórą, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Czarnogóry w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa | 110 |
| | * | Umowa międzynarodowa między Unią Europejską, z jednej strony, a Republiką Macedonii Północnej, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Macedonii Północnej w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa | 126 |
| | * | Umowa między Unią Europejską, z jednej strony, a Izraelem, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Izraela w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa | 143 |
| | * | Umowa międzynarodowa między Unią Europejską, z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Gruzji w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa | 158 |
| | * | Umowa międzynarodowa między Unią Europejską, z jednej strony, a Radą Ministrów Republiki Albanii, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Republiki Albanii w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa | 174 |

Spis treści

II   Akty o charakterze nieustawodawczym

Strona

UMOWY MIĘDZYNARODOWE

*

Umowa między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony, w sprawie udziału Ukrainy w programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa oraz w programie badawczo-szkoleniowym Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (2021–2025) – uzupełniającym program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa

1

*

Umowa między Unią Europejską, z jednej strony, a Republiką Mołdawii, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Republiki Mołdawii w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa

18

*

Umowa międzynarodowa między Unią Europejską, z jednej strony, a Republiką Turcji, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Republiki Turcji w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa

33

*

Umowa między Unią Europejską, z jednej strony, a Republiką Armenii, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Republiki Armenii w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa

48

*

Umowa między Unią Europejską a Republiką Serbii w sprawie uczestnictwa Republiki Serbii w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa

63

*

Umowa międzynarodowa między Unią Europejską, z jednej strony, a Bośnią i Hercegowiną, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Bośni i Hercegowiny w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa

79

*

Umowa międzynarodowa między Unią Europejską, z jednej strony, a Kosowem, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Kosowa w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa (
  *1
  )

*1

95

*

Umowa międzynarodowa między Unią Europejską, z jednej strony, a Czarnogórą, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Czarnogóry w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa

110

*

Umowa międzynarodowa między Unią Europejską, z jednej strony, a Republiką Macedonii Północnej, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Macedonii Północnej w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa

126

*

Umowa między Unią Europejską, z jednej strony, a Izraelem, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Izraela w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa

143

*

Umowa międzynarodowa między Unią Europejską, z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Gruzji w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa

158

*

Umowa międzynarodowa między Unią Europejską, z jednej strony, a Radą Ministrów Republiki Albanii, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Republiki Albanii w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa

174

| | |
| --- | --- |
| | (*1)   Użycie tej nazwy nie wpływa na stanowiska w sprawie statusu Kosowa i jest zgodne z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ 1244/1999 oraz z opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Deklaracji niepodległości Kosowa. |

---

(*1)   Użycie tej nazwy nie wpływa na stanowiska w sprawie statusu Kosowa i jest zgodne z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ 1244/1999 oraz z opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Deklaracji niepodległości Kosowa.

*1

| PL | Akty, których tytuły wydrukowano zwykłą czcionką, odnoszą się do bieżącego zarządzania sprawami rolnictwa i generalnie zachowują ważność przez określony czas.
  Tytuły wszystkich innych aktów poprzedza gwiazdka, a drukuje się je czcionką pogrubioną. |
| --- | --- |

PL

Akty, których tytuły wydrukowano zwykłą czcionką, odnoszą się do bieżącego zarządzania sprawami rolnictwa i generalnie zachowują ważność przez określony czas.

Tytuły wszystkich innych aktów poprzedza gwiazdka, a drukuje się je czcionką pogrubioną.

---

II Akty o charakterze nieustawodawczym

UMOWY MIĘDZYNARODOWE

| 23.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 95/1 |
| --- | --- | --- | --- |

23.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 95/1

---

UMOWA

między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony, w sprawie udziału Ukrainy w programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz w programie badawczo-szkoleniowym Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (2021–2025) – uzupełniającym program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa”

Komisja Europejska (zwana dalej „Komisją”) w imieniu Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (zwanej dalej „Euratomem”),

z jednej strony,

oraz

Ukraina (zwana dalej „Ukrainą”),

z drugiej strony,

zwane dalej „Stronami”

MAJĄC NA UWADZE, że Układ o stowarzyszeniu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony (1) (zwany dalej „układem o stowarzyszeniu”), stanowi, że Strony rozwijają i zacieśniają współpracę naukowo-techniczną w celu przyczynienia się zarówno do rozwoju nauki samego w sobie, jak i do wzmocnienia swojego potencjału naukowego w ramach dążenia do rozwiązania problemów krajowych i globalnych;

MAJĄC NA UWADZE, że układ o stowarzyszeniu przewiduje w szczególności wspieranie cywilnych badań naukowych w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony fizycznej obiektów jądrowych, w tym wspólnej działalności badawczo-rozwojowych oraz szkolenia i mobilności naukowców, a także stanowi, że współpraca w sektorze cywilnego wykorzystania energii jądrowej powinna odbywać się poprzez wdrażanie szczegółowych umów w tej dziedzinie;

MAJĄC NA UWADZE, że protokół III do układu o stowarzyszeniu stanowi, że szczegółowe zasady i warunki dotyczące udziału Ukrainy w każdym z programów, w szczególności dotyczące należnego wkładu finansowego, procedur sprawozdawczych i procedur oceny, określa się w protokole ustaleń między Komisją a właściwymi organami Ukrainy, na podstawie kryteriów ustanowionych w ramach poszczególnych programów (2);

MAJĄC NA UWADZE, że program Unii Europejskiej program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” (zwany dalej „programem »Horyzont Europa«
  ”) został ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 (3);

MAJĄC NA UWADZE, że program badawczo-szkoleniowy Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (2021–2025) uzupełniający program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” (zwany dalej „programem Euratom”) został ustanowiony rozporządzeniem Rady (Euratom) 2021/765 (4);

UWZGLĘDNIAJĄC wysiłki Unii Europejskiej, aby poprzez połączenie sił z partnerami międzynarodowymi przewodzić działaniom podejmowanym w odpowiedzi na globalne wyzwania zgodnie z planem działania na rzecz ludzi, planety i dobrobytu zawartym w dokumencie „Przekształcamy nasz świat: Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030” Organizacji Narodów Zjednoczonych, oraz doceniając fakt, że badania naukowe i innowacje są kluczowymi czynnikami napędzającymi innowacyjny zrównoważony wzrost i zasadniczym narzędziem jego realizacji na drodze ku konkurencyjności i atrakcyjności gospodarczej;

UZNAJĄC ogólne zasady określone w rozporządzeniu (UE) 2021/695 i rozporządzeniu (Euratom) 2021/765;

MAJĄC NA UWADZE, że ogólnym celem programu Euratomu jest prowadzenie działań badawczych i szkoleniowych w dziedzinie jądrowej, z naciskiem na ciągłą poprawę bezpieczeństwa jądrowego, jądrowego bezpieczeństwa fizycznego i ochrony radiologicznej, a także uzupełnienie realizacji celów programu „Horyzont Europa”, między innymi w kontekście transformacji energetyki;

UZNAJĄC cele odnowionej europejskiej przestrzeni badawczej, jakimi są stworzenie wspólnej przestrzeni naukowo-technicznej, utworzenie jednolitego rynku badań naukowych i innowacji, wspieranie i ułatwianie współpracy między szkołami wyższymi oraz wymiany najlepszych praktyk i atrakcyjnych możliwości kariery naukowej, ułatwianie transgranicznej i międzysektorowej mobilności naukowców, sprzyjanie swobodnemu przepływowi wiedzy naukowej i innowacji, propagowanie poszanowania wolności nauki i wolności badań naukowych, wspieranie działań w zakresie edukacji naukowej i komunikacji naukowej oraz pobudzanie konkurencyjności i atrakcyjności uczestniczących gospodarek, a także fakt, że państwa stowarzyszone są kluczowymi partnerami w tym przedsięwzięciu;

PODKREŚLAJĄC rolę partnerstw europejskich w podejmowaniu niektórych z najpilniejszych wyzwań stojących przed Europą w ramach skoordynowanych inicjatyw w zakresie badań naukowych i innowacji w znacznym stopniu przyczyniających się do realizacji tych priorytetów Unii Europejskiej i Euratomu w dziedzinie badań naukowych i innowacji, które wymagają masy krytycznej i długoterminowej wizji, a także znaczenie zaangażowania w te partnerstwa państw stowarzyszonych;

DĄŻĄC do ustanowienia wzajemnie korzystnych warunków w celu stworzenia miejsc godnej pracy, wzmocnienia i wspierania ekosystemów innowacji Stron poprzez wspomaganie przedsiębiorstw we wprowadzaniu innowacji i zwiększaniu skali na rynkach Stron oraz ułatwianie absorpcji, jak również stosowania i dostępności innowacji, w tym poprzez działania w zakresie budowania zdolności;

UZNAJĄC, że wzajemny udział w programach w zakresie badań naukowych i innowacji drugiej strony powinien przynieść obopólne korzyści; uznając jednocześnie, że Strony zastrzegają sobie prawo do ograniczenia lub warunkowania uczestnictwa w swoich programach w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w działaniach związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem;

UWZGLĘDNIAJĄC wspólne cele, wartości i silne powiązania Stron w dziedzinie badań naukowych i innowacji, w tym w sektorze jądrowym, ustanowione w przeszłości na mocy umów o udziale Ukrainy w programie „Horyzont 2020” i programie badawczo-szkoleniowym Euratomu (2014–2018) oraz w programie będącym jego następcą, a także w licznych innych umowach międzynarodowych leżących u podstaw stosunków między Stronami (5), a także uznając wspólne pragnienie Stron, by dalej rozwijać, wzmacniać, stymulować i rozszerzać ich stosunki i współpracę w tych programach,

UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

Zakres stowarzyszenia

1.   Ukraina uczestniczy jako kraj stowarzyszony we wszystkich częściach programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” (program „Horyzont Europa”), o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (UE) 2021/695, realizowanego za pośrednictwem programu szczegółowego ustanowionego decyzją Rady (UE) 2021/764 (6), w ich najbardziej aktualnych wersjach, oraz wnosi wkład do jego wszystkich części, także poprzez wkład finansowy na rzecz Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii. Ukraina uczestniczy jako kraj stowarzyszony we wszystkich częściach programu badawczo-szkoleniowego Euratomu (program Euratomu) ustanowionego rozporządzeniem (Euratom) 2021/765 w jego najnowszej wersji i wnosi wkład do tego programu.

2.   Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 (7) oraz decyzja (UE) 2021/820 (8) w ich najbardziej aktualnych wersjach mają zastosowanie do uczestnictwa podmiotów prawnych Ukrainy we wspólnotach wiedzy i innowacji.

Artykuł 2

Zasady i warunki uczestnictwa w programie „Horyzont Europa” i w programie Euratomu

1.   Ukraina uczestniczy w programie „Horyzont Europa” i programie Euratomu zgodnie z warunkami określonymi w protokole III do Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony, oraz na warunkach określonych w niniejszej umowie, w aktach prawnych, o których mowa w art. 1 niniejszej umowy, a także we wszelkich innych przepisach dotyczących realizacji tych programów, w ich najbardziej aktualnych wersjach.

2.   O ile w zasadach i warunkach, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, w tym w wykonaniu art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, nie przewidziano inaczej, podmioty prawne mające siedzibę na Ukrainie mogą uczestniczyć w działaniach pośrednich programu „Horyzont Europa” i programie Euratomu na warunkach równoważnych warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, w tym w zakresie przestrzegania środków ograniczających przyjętych przez Unię Europejską (9).

3.   Przed podjęciem decyzji, czy podmioty prawne mające siedzibę na Ukrainie kwalifikują się do uczestnictwa w działaniu związanym z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym na podstawie art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, Komisja może zażądać konkretnych informacji lub gwarancji, takich jak:

| a) | informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych ukraińskich programów, projektów i działań równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”; |
| --- | --- |

a)

informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych ukraińskich programów, projektów i działań równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”;

| b) | informacje, czy na Ukrainie istnieje krajowy mechanizm monitorowania inwestycji oraz gwarancje, że władze Ukrainy będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu przez podmiot mający siedzibę poza Ukrainą lub ukraiński podmiot prawny kontrolowany spoza Ukrainy, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym, pod warunkiem że Komisja dostarczy Ukrainie wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę na Ukrainie po podpisaniu z tymi podmiotami umów o udzielenie dotacji, oraz |
| --- | --- |

b)

informacje, czy na Ukrainie istnieje krajowy mechanizm monitorowania inwestycji oraz gwarancje, że władze Ukrainy będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu przez podmiot mający siedzibę poza Ukrainą lub ukraiński podmiot prawny kontrolowany spoza Ukrainy, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym, pod warunkiem że Komisja dostarczy Ukrainie wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę na Ukrainie po podpisaniu z tymi podmiotami umów o udzielenie dotacji, oraz

| c) | gwarancje, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach danych działań przez podmioty mające siedzibę na Ukrainie nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Ukraina udostępni co roku, w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym. |
| --- | --- |

c)

gwarancje, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach danych działań przez podmioty mające siedzibę na Ukrainie nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Ukraina udostępni co roku, w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym.

4.   Podmioty prawne mające siedzibę na Ukrainie mogą uczestniczyć w działaniach Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) na zasadach i warunkach równoważnych zasadom i warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, chyba że konieczne są ograniczenia w celu zapewnienia spójności z zakresem uczestnictwa wynikającym z wykonania ust. 2 i 3 niniejszego artykułu.

5.   W przypadku gdy Unia Europejska realizuje program „Horyzont Europa” poprzez zastosowanie art. 185 i 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Ukraina i ukraińskie podmioty prawne mogą brać udział w strukturach prawnych tworzonych na mocy tych postanowień, zgodnie z aktami prawnymi Unii Europejskiej, które zostały lub zostaną przyjęte w celu ustanowienia tych struktur prawnych.

6.   Niniejsza umowa nie uprawnia Ukrainy do członkostwa w Europejskim Wspólnym Przedsięwzięciu na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej ani do uczestnictwa w Umowie w sprawie powołania Międzynarodowej Organizacji Energii Termojądrowej na rzecz wspólnej realizacji projektu ITER.

7.   Przedstawiciele Ukrainy mają prawo uczestniczyć w charakterze obserwatorów w komitecie, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, oraz w komitecie, o którym mowa w art. 16 rozporządzenia (Euratom) 2021/765, bez prawa głosu i wyłącznie w kwestiach, które dotyczą Ukrainy.

Przedstawiciele Ukrainy nie są obecni na posiedzeniach tych komitetów podczas głosowań. Ukraina będzie informowana o wyniku głosowań.

8.   Uczestnictwo określone w poprzednim ustępie przyjmuje taką samą formę, włącznie z procedurą otrzymywania informacji i dokumentacji, jak w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej. Prawa Ukrainy do reprezentacji i do uczestnictwa w Komitecie Europejskiej Przestrzeni Badawczej i Innowacji i jego podgrupach są takie same jak prawa mające zastosowanie do państw stowarzyszonych.

9.   Przedstawiciele Ukrainy mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w Radzie Gubernatorów JRC bez prawa głosu. Z zastrzeżeniem tego warunku, taki udział odbywa się zgodnie z tymi samymi zasadami i procedurami co zasady i procedury mające zastosowanie do przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej i obejmuje prawo do zabierania głosu oraz procedury otrzymywania informacji i dokumentacji w odniesieniu do kwestii, która dotyczy Ukrainy.

10.   Ukraina może uczestniczyć w konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 723/2009 (10), w jego najbardziej aktualnej wersji, oraz zgodnie z aktem prawnym ustanawiającym ERIC.

11.   Koszty podróży i koszty pobytu poniesione przez przedstawicieli Ukrainy i ekspertów z tego kraju na potrzeby uczestnictwa – w charakterze obserwatorów – w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764 i komitetu, o którym mowa w art. 16 rozporządzenia (Euratom) 2021/765, bądź w innych posiedzeniach związanych z realizacją programu „Horyzont Europa” i programu Euratomu, są zwracane przez Unię Europejską na tej samej podstawie i według tych samych procedur, jakie są stosowane w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

12.   Strony dołożą wszelkich starań w ramach istniejących przepisów, aby ułatwiać swobodny przepływ i pobyt pracowników naukowych uczestniczących w działaniach objętych niniejszą umową oraz transgraniczny przepływ towarów i usług przeznaczonych do wykorzystania w tych działaniach.

13.   Ukraina wprowadza wszelkie niezbędne środki, w stosownych przypadkach, w celu zapewnienia, aby towary i usługi nabyte na Ukrainie lub przywiezione do Ukrainy, które są częściowo lub w całości finansowane na podstawie umów o udzielenie dotacji lub umów zawieranych w celu realizacji działań zgodnie z niniejszą umową, zostały zwolnione z należności celnych, należności celnych przywozowych oraz innych opłat fiskalnych, w tym VAT, stosowanych na Ukrainie.

Artykuł 3

Wkład finansowy

1.   Udział Ukrainy lub ukraińskich podmiotów prawnych w programie „Horyzont Europa” i programie Euratomu jest uzależniony od wniesienia przez Ukrainę wkładu finansowego do każdego z danych programów oraz wkładu w ponoszenie powiązanych kosztów zarządzania, wykonania i operacyjnych w ramach budżetu ogólnego Unii Europejskiej (zwanego dalej „budżetem Unii”).

2.   Wkład finansowy Ukrainy do każdego z programów ma formę sumy:

| a) | wkładu operacyjnego oraz |
| --- | --- |

a)

wkładu operacyjnego oraz

| b) | opłaty z tytułu uczestnictwa. |
| --- | --- |

b)

opłaty z tytułu uczestnictwa.

3.   Wkład finansowy Ukrainy do każdego z tych dwóch programów ma formę rocznej płatności w dwóch transzach i jest wymagalny najpóźniej w czerwcu i we wrześniu.

4.   Wkład operacyjny Ukrainy do każdego z programów pokrywa koszty operacyjne i wydatki na wsparcie tego programu oraz ma charakter dodatkowy zarówno w zakresie środków na zobowiązania, jak i środków na płatności, względem kwot zapisanych w budżecie Unii ostatecznie przyjętym dla danego programu, w tym wszelkich środków odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom, o których mowa w art. 15 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 (11) w jego najbardziej aktualnej wersji (zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”), i powiększonym o zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do danego programu pochodzących od innych darczyńców (12).

W przypadku zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na program „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 (13) zwiększenie to odpowiada rocznym środkom wskazanym na program „Horyzont Europa” w dokumentach towarzyszących projektowi budżetu Komisji.

5.   Początkowy wkład operacyjny Ukrainy do każdego z programów opiera się na kluczu do ustalenia wkładu określonym jako stosunek produktu krajowego brutto (PKB) Ukrainy w cenach rynkowych do PKB Unii Europejskiej w cenach rynkowych. PKB w cenach rynkowych, który ma być stosowany, jest określany przez właściwe służby Komisji w oparciu o najnowsze dane statystyczne dostępne do obliczeń budżetowych w roku poprzedzającym rok, w którym roczna płatność jest należna. W drodze odstępstwa, w odniesieniu do 2021 r. początkowy wkład operacyjny Ukrainy do każdego z programów opiera się na PKB z 2019 r. w cenach rynkowych. Dostosowania do tego klucza do ustalenia wkładu są zawarte w załączniku I.

6.   Początkowy wkład operacyjny Ukrainy do każdego z programów oblicza się, stosując dostosowany klucz do ustalenia wkładu do początkowych środków na zobowiązania zapisanych w budżecie Unii ostatecznie przyjętym na dany rok w celu finansowania danego programu, podwyższonych zgodnie z ust. 4.

7.   Opłata z tytułu uczestnictwa Ukrainy w każdym z programów wynosi 4 % rocznego początkowego wkładu operacyjnego do danego programu obliczonego zgodnie z ust. 5 i 6 i jest wprowadzana stopniowo zgodnie z załącznikiem I. Opłata z tytułu uczestnictwa nie podlega dostosowaniom ani korektom z mocą wsteczną.

8.   Początkowy wkład operacyjny Ukrainy do każdego z programów na rok N można skorygować w górę lub w dół z mocą wsteczną w jednym roku lub kilku kolejnych latach na podstawie zobowiązań budżetowych podjętych w ramach środków na zobowiązania w roku N, podwyższonych zgodnie z ust. 4, ich realizacji poprzez zobowiązania prawne oraz ich umorzeń. Szczegółowe postanowienia dotyczące wprowadzenia w życie niniejszego artykułu są zawarte w załączniku I.

9.   Unia Europejska przekazuje Ukrainie informacje dotyczące jej udziału finansowego, ujęte w informacjach budżetowych, rachunkowych, informacjach na temat działań i oceny przedstawianych unijnym organom budżetowym i udzielającym absolutorium w odniesieniu do programu „Horyzont Europa” i programu Euratomu. Informacje te przekazuje się z należytym uwzględnieniem przepisów Unii Europejskiej, Euratomu i Ukrainy dotyczących poufności i ochrony danych oraz pozostają one bez uszczerbku dla informacji, które Ukraina ma prawo otrzymać na podstawie załącznika III.

10.   Wszystkie wkłady Ukrainy lub płatności ze strony Unii Europejskiej oraz obliczenia kwot należnych lub kwot otrzymywanych dokonywane są w euro.

Artykuł 4

Zasady stosowania mechanizmu automatycznej korekty do wkładu operacyjnego Ukrainy do programu „Horyzont Europa”

1.   Do wkładu operacyjnego Ukrainy do programu „Horyzont Europa” ma zastosowanie mechanizm automatycznej korekty.

2.   Zastosowanie ma mechanizm automatycznej korekty początkowego wkładu operacyjnego Ukrainy do programu „Horyzont Europa” na rok N, dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, którą oblicza się w roku N+2. Mechanizm ten opiera się na działaniach Ukrainy i ukraińskich podmiotów prawnych w tych częściach programu „Horyzont Europa”, które są realizowane poprzez dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych finansowane ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4.

Kwotę automatycznej korekty oblicza się na podstawie różnicy między:

| a) | początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych z programu „Horyzont Europa”, które to zobowiązania Ukraina lub ukraińskie podmioty prawne faktycznie zaciągnęły, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 a |
| --- | --- |

a)

początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych z programu „Horyzont Europa”, które to zobowiązania Ukraina lub ukraińskie podmioty prawne faktycznie zaciągnęły, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 a

| b) | odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Ukrainę, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4. |
| --- | --- |

b)

odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Ukrainę, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4.

3.   W przypadku gdy kwota, o której mowa w ust. 2, niezależnie od tego, czy jest ona dodatnia czy ujemna, przekracza 8 % odpowiedniego początkowego wkładu operacyjnego Ukrainy do programu „Horyzont Europa” dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, początkowy wkład operacyjny Ukrainy do tego programu na rok N zostaje skorygowany. Kwota należna lub którą Ukraina ma otrzymać jako dodatkowy wkład lub zmniejszenie wkładu Ukrainy na rzecz programu „Horyzont Europa” w ramach mechanizmu automatycznej korekty jest kwotą przekraczającą ten próg 8 %, kwota poniżej tego progu 8 % nie będzie brana pod uwagę przy obliczaniu dodatkowego wkładu należnego lub wyrównanego.

4.   Szczegółowe przepisy dotyczące mechanizmu automatycznej korekty mające zastosowanie do wkładu operacyjnego Ukrainy do programu „Horyzont Europa” określono w załączniku I.

Artykuł 5

Wzajemność

1.   Podmioty prawne z siedzibą w Unii Europejskiej mogą uczestniczyć w programach, projektach i działaniach Ukrainy równoważnych z programem „Horyzont Europa” lub programem Euratomu, zgodnie z prawodawstwem Ukrainy.

2.   Wykaz równoważnych programów, projektów lub działań Ukrainy otwartych na udział podmiotów prawnych z siedzibą w Unii Europejskiej znajduje się w części I załącznika II. Ukraina dokłada wszelkich starań, aby stopniowo otwierać swoje programy, projekty i działania określone w części II załącznika II na udział podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej.

3.   Finansowanie przez Ukrainę podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej podlega ustawodawstwu Ukrainy regulującemu funkcjonowanie programów, projektów i działań w zakresie badań naukowych i innowacji. W przypadku gdy nie zapewniono finansowania, podmioty prawne mające siedzibę w Unii Europejskiej mogą uczestniczyć w programie we własnym zakresie.

Artykuł 6

Otwarta nauka

Strony wzajemnie promują i wspierają praktyki otwartej nauki w swoich programach, projektach i działaniach zgodnie z zasadami programu „Horyzont Europa” i programów Euratomu oraz prawodawstwem Ukrainy.

Artykuł 7

Monitorowanie, ocena i sprawozdania

1.   Bez uszczerbku dla obowiązków Komisji, Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w odniesieniu do monitorowania i oceny programu „Horyzont Europa” i programu Euratomu uczestnictwo Ukrainy w tych programach jest stale monitorowane na zasadzie partnerstwa między Komisją i Ukrainą.

2.   Zasady dotyczące należytego zarządzania finansami, w tym kontroli finansowej, odzyskiwania środków pieniężnych oraz innych środków zwalczania nadużyć finansowych w odniesieniu do finansowania przez Unię Europejską na podstawie niniejszej umowy są określone w załączniku III.

Artykuł 8

Wspólny komitet UE/Euratom-Ukraina ds. badań naukowych i innowacji

1.   Niniejszym ustanawia się wspólny komitet UE/Euratom-Ukraina ds. badań naukowych i innowacji (zwany dalej „wspólnym komitetem UE/Euratom-Ukraina”). Zadania wspólnego komitetu UE/Euratom-Ukraina obejmują:

| a) | ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:






  (i) | udział podmiotów prawnych z Ukrainy w programie „Horyzont Europa” i programie Euratomu i podjęte przez nie działania; |
| --- | --- | --- |

a)

ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:

(i)

udział podmiotów prawnych z Ukrainy w programie „Horyzont Europa” i programie Euratomu i podjęte przez nie działania;

| (ii) | poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach, projektach i działaniach prowadzonych przez drugą Stronę; |
| --- | --- |

(ii)

poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach, projektach i działaniach prowadzonych przez drugą Stronę;

| (iii) | wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4; |
| --- | --- |

(iii)

wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4;

| (iv) | wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej; |
| --- | --- |

(iv)

wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej;

| b) | omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem; |
| --- | --- |

b)

omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem;

| c) | rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy; |
| --- | --- |

c)

rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy;

| d) | wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz |
| --- | --- |

d)

wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz

| e) | wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy. |
| --- | --- |

e)

wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy.

2.   Wspólny komitet UE/Euratom-Ukraina, w którego skład wchodzą przedstawiciele Unii Europejskiej i Euratomu oraz Ukrainy, przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.

3.   Wspólny komitet UE/Euratom-Ukraina może podjąć decyzję o powołaniu na poziomie ekspertów na zasadzie ad hoc grupy roboczej/organu doradczego, która(-y) może pomóc w wykonaniu niniejszej umowy.

4.   Wspólny Komitet UE/Euratom-Ukraina zbiera się co najmniej raz w roku oraz gdy wymagają tego szczególne okoliczności, na wniosek którejkolwiek ze Stron. Posiedzenia są organizowane i prowadzone na przemian przez Unię Europejską i Ukrainę.

5.   Wspólny Komitet UE/Euratom-Ukraina działa w sposób ciągły poprzez wymianę istotnych informacji za pomocą wszelkich środków komunikacji, w szczególności w odniesieniu do uczestnictwa/działań ukraińskich podmiotów prawnych. Wspólny Komitet UE/Euratom-Ukraina może w szczególności wykonywać swoje zadania na piśmie, gdy zajdzie taka potrzeba.

Artykuł 9

Przepisy końcowe

1.   Niniejsza umowa wchodzi w życie w dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu ich procedur wewnętrznych niezbędnych do tego celu.

2.   Niniejszą umowę stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r. Umowa pozostaje w mocy tak długo, jak będzie to konieczne, aby zakończyć wszystkie projekty, czynności, działania lub ich części finansowane z programu „Horyzont Europa” i programu Euratomu, wszystkie czynności niezbędne do ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej oraz wypełnić wszystkie zobowiązania finansowe wynikające z realizacji niniejszej umowy między Stronami.

3.   Niniejsza umowa zostaje przedłużona i ma zastosowanie na lata 2026–2027 na tych samych warunkach wobec następcy programu Euratomu, chyba że w ciągu 3 miesięcy od opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej tego kolejnego programu jedna ze Stron powiadomi o swojej decyzji o nieprzedłużaniu niniejszej umowy na kolejny program. W przypadku takiego powiadomienia niniejsza umowa nie ma zastosowania z dniem 1 stycznia 2026 r. w odniesieniu do następcy programu Euratomu.

4.   Unia Europejska lub Euratom mogą zawiesić stosowanie niniejszej umowy w odniesieniu do programu „Horyzont Europa” lub programu Euratomu w przypadku częściowego lub całkowitego nieuiszczenia wkładu finansowego na rzecz danego programu należnego od Ukrainy na mocy niniejszej umowy.

W przypadku braku płatności, który może w znacznym stopniu zagrozić realizacji programu i zarządzaniu programem „Horyzont Europa” lub programem Euratomu, Komisja Europejska wysyła formalny monit. W przypadku braku płatności w terminie 20 dni roboczych od daty formalnego monitu Komisja Europejska powiadamia Ukrainę formalnym pismem o zawieszeniu stosowania niniejszej umowy do danego programu, które staje się skuteczne 15 dni po otrzymaniu takiego powiadomienia przez Ukrainę.

W przypadku zawieszenia stosowania niniejszej umowy zgodnie z akapitem pierwszym niniejszego ustępu, gdy zawieszenie staje się skuteczne, podmioty prawne z siedzibą na Ukrainie nie kwalifikują się do udziału w procedurach przyznawania dotacji w ramach odpowiedniego programu, które nie zostały jeszcze zakończone. Procedura wyboru zostaje uznana za zakończoną, gdy zostaną zaciągnięte zobowiązania prawne wynikające z takiej procedury.

Zawieszenie nie ma wpływu na zobowiązania prawne podjęte w ramach danego programu wobec podmiotów prawnych mających siedzibę na Ukrainie przed wejściem w życie zawieszenia. Niniejsza umowa ma nadal zastosowanie do takich zobowiązań prawnych.

Komisja działająca w imieniu Unii Europejskiej i Euratomu niezwłocznie powiadamia Ukrainę o otrzymaniu całej kwoty wkładu finansowego należnego na rzecz danego programu. Zawieszenie w odniesieniu do tego programu zostaje zniesione ze skutkiem natychmiastowym po otrzymaniu takiego powiadomienia.

Od dnia zniesienia zawieszenia podmioty prawne z Ukrainy ponownie kwalifikują się do udziału w procedurach wyboru rozpoczętych w ramach danego programu po tej dacie oraz w procedurach wyboru rozpoczętych przed tą datą, w przypadku których nie wygasły terminy składania wniosków.

5.   Każda ze Stron może rozwiązać niniejszą umowę w dowolnym czasie za pomocą pisemnego powiadomienia o zamiarze jej rozwiązania.

Rozwiązanie umowy staje się skuteczne po upływie trzech miesięcy kalendarzowych od dnia, w którym pisemne powiadomienie dotrze do adresata. Dzień, w którym rozwiązanie umowy staje się skuteczne, stanowi datę rozwiązania umowy do celów niniejszej umowy.

6.   W przypadku wypowiedzenia niniejszej umowy zgodnie z ust. 5 Strony uzgadniają, że:

| a) | projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie; |
| --- | --- |

a)

projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie;

| b) | roczna rekompensata finansowa dla każdego z dwóch programów, o których mowa w art. 3 ust. 1 niniejszej umowy, za rok N, podczas którego niniejsza umowa wygasa, jest wypłacana w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N w ramach programu „Horyzont Europa” dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Wkład operacyjny na rok N w ramach programu Euratomu dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wnoszona za rok N jako część wkładu finansowego odpowiednio dla każdego z dwóch programów nie podlega dostosowaniu ani korekcie. |
| --- | --- |

b)

roczna rekompensata finansowa dla każdego z dwóch programów, o których mowa w art. 3 ust. 1 niniejszej umowy, za rok N, podczas którego niniejsza umowa wygasa, jest wypłacana w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N w ramach programu „Horyzont Europa” dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Wkład operacyjny na rok N w ramach programu Euratomu dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wnoszona za rok N jako część wkładu finansowego odpowiednio dla każdego z dwóch programów nie podlega dostosowaniu ani korekcie.

| c) | po roku, w którym niniejsza umowa została rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wypłacone na każdy z dwóch programów, o których mowa w art. 3 ust. 1, za lata, w których niniejsza umowa miała zastosowanie, są dostosowywane zgodnie z art. 3 ust. 8. W odniesieniu do programu „Horyzont Europa” wkłady te są automatycznie korygowane zgodnie z art. 4. |
| --- | --- |

c)

po roku, w którym niniejsza umowa została rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wypłacone na każdy z dwóch programów, o których mowa w art. 3 ust. 1, za lata, w których niniejsza umowa miała zastosowanie, są dostosowywane zgodnie z art. 3 ust. 8. W odniesieniu do programu „Horyzont Europa” wkłady te są automatycznie korygowane zgodnie z art. 4.

Strony ustalają za obopólną zgodą wszelkie inne konsekwencje rozwiązania niniejszej umowy.

7.   Wszelkich zmian niniejszej umowy dokonuje się wyłącznie na piśmie, za obopólną zgodą Stron. Wejście w życie zmian nastąpi zgodnie z taką samą procedurą, jaka ma zastosowanie do wejścia w życie niniejszej umowy.

8.   Załączniki do niniejszej umowy stanowią jej integralną część.

Sporządzono w Kijowie dnia dwunastego października roku dwa tysiące dwudziestego pierwszego w dwóch egzemplarzach w języku angielskim i ukraińskim, przy czym każdy z tych tekstów jest na równi autentyczny. W przypadku rozbieżności w wykładni pierwszeństwo ma wersja angielska.

W imieniu Komisji Europejskiej w imieniu Unii Europejskiej i Euratomu

Josep BORRELL

wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej

w imieniu Ukrainy

Serhii SHKARLET

minister szkolnictwa i nauki Ukrainy

---

(1)  
  Dz.U. L 161 z 29.5.2014, s. 3.

1

(2)  Niniejsza umowa stanowi i ma takie same skutki prawne jak protokół ustaleń, o którym mowa w protokole III do układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony do umowy ramowej między Unią Europejską a Ukrainą dotyczącej ogólnych zasad uczestnictwa Ukrainy w programach unijnych.

2

(3)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013 (Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 1.).

3

(4)  Rozporządzenie Rady (Euratom) 2021/765 z dnia 10 maja 2021 r. ustanawiające program badawczo-szkoleniowy Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej na lata 2021–2025 uzupełniający program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz uchylające rozporządzenie (Euratom) 2018/1563 (Dz.U. L 167 I z 12.5.2021, s. 81.).

4

(5)  Umowa o współpracy między Europejską Wspólnotą Energii Atomowej a Gabinetem Ministrów Ukrainy w dziedzinie kontrolowanej syntezy jądrowej (Dz.U. L 322 z 27.11.2002, s. 40), Umowa o współpracy między Europejską Wspólnotą Energii Atomowej a Gabinetem Ministrów Ukrainy w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego (Dz.U. L 322 z 27.11.2002, s. 33) oraz Umowa między Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz Radą Ministrów Ukrainy dotycząca współpracy w zakresie pokojowego wykorzystania energii jądrowej (Dz.U. L 261 z 22.9.2006, s. 27).

5

(6)  Decyzja Rady (UE) 2021/764 z dnia 10 maja 2021 r. ustanawiająca program szczegółowy służący realizacji programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz uchylająca decyzję 2013/743/UE (Dz.U. L 167 I z 12.5.2021, s. 1).

6

(7)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (wersja przekształcona) (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 61.).

7

(8)  Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/820 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie strategicznego planu innowacji Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT) na lata 2021–2027: wzmocnienie talentu innowacyjnego i zdolności innowacyjnych Europy oraz uchylająca decyzję nr 1312/2013/UE (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 91.).

8

(9)  Unijne środki ograniczające przyjmuje się zgodnie z art. 29 Traktatu o Unii Europejskiej lub art. 215 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

9

(10)  Rozporządzenie Rady (WE) nr 723/2009 z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie wspólnotowych ram prawnych konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) (Dz.U. L 206 z 8.8.2009, s. 1.).

10

(11)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.).

11

(12)  Obejmuje to w szczególności w odniesieniu do programu „Horyzont Europa” środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.).

12

(13)  Rozporządzenie Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiające Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.).

13

---

ZAŁĄCZNIK I

Zasady regulujące wkład finansowy Ukrainy do programu „Horyzont Europa” (2021–2027) oraz programu badawczo-szkoleniowego Euratomu (2021–2025)

I.   Obliczenie wkładu finansowego Ukrainy

| 1. | Wkłady finansowe Ukrainy do programu „Horyzont Europa” i programu Euratomu są odrębne. Dany wkład finansowy Ukrainy odpowiednio do programu „Horyzont Europa” i programu Euratomu jest ustalany co roku, proporcjonalnie do – oraz na zasadzie uzupełnienia – kwoty dostępnej w każdym roku w budżecie Unii z tytułu środków na zobowiązania niezbędnych do zarządzania programem „Horyzont Europa” i programem Euratomu, ich realizacji i funkcjonowania. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Opłatę z tytułu uczestnictwa w każdym z dwóch programów, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy, wprowadza się stopniowo w następujący sposób:






  — | 2021 r.: 0,5 %; |
| --- | --- | --- |

2.

—

2021 r.: 0,5 %;

| — | 2022 r.: 1 %; |
| --- | --- |

—

2022 r.: 1 %;

| — | 2023 r.: 1,5 %; |
| --- | --- |

—

2023 r.: 1,5 %;

| — | 2024 r.: 2 %; |
| --- | --- |

—

2024 r.: 2 %;

| — | 2025 r.: 2,5 %; |
| --- | --- |

—

2025 r.: 2,5 %;

| — | 2026 r.: 3 %; |
| --- | --- |

—

2026 r.: 3 %;

| — | 2027 r.: 4 %. |
| --- | --- |

—

2027 r.: 4 %.

| 3. | Zgodnie z art. 3 ust. 5 niniejszej umowy początkowy wkład operacyjny wnoszony przez Ukrainę z tytułu uczestnictwa odpowiednio w programie „Horyzont Europa” oraz programie Euratomu zostanie obliczony dla odpowiednich lat budżetowych poprzez zastosowanie dostosowania do klucza do ustalenia wkładu.
  Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:
  Contribution Key Adjusted = Contribution Key × Coefficient

  Współczynniki stosowane do powyższych obliczeń, aby dostosować klucz do ustalenia wkładu wynoszą odpowiednio 0,07 dla programu „Horyzont Europa” i 0,21 dla programu badawczo-szkoleniowego Euratomu. |
| --- | --- |

3.

Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:

Contribution Key Adjusted = Contribution Key × Coefficient

Współczynniki stosowane do powyższych obliczeń, aby dostosować klucz do ustalenia wkładu wynoszą odpowiednio 0,07 dla programu „Horyzont Europa” i 0,21 dla programu badawczo-szkoleniowego Euratomu.

| 4. | Zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy pierwszego dostosowania wkładu finansowego do każdego z programów, o których mowa w art. 3 ust. 1 dotyczącego wykonania budżetu na rok N dokonuje się w roku N+1, gdy początkowy wkład operacyjny do tego programu na rok N dostosowuje się w górę lub w dół o różnicę między:






  a) | skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:






  i. | zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N dla danego programu na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom a |
| --- | --- | --- | --- |

4.

a)

skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:

i.

zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N dla danego programu na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom a

| ii. | wszelkimi środkami na zobowiązania opartymi na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych innych darczyńców na rzecz danego programu i które były dostępne na koniec roku N; |
| --- | --- |

ii.

wszelkimi środkami na zobowiązania opartymi na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych innych darczyńców na rzecz danego programu i które były dostępne na koniec roku N;

| b) | a początkowym wkładem operacyjnym do tego programu na rok N. |
| --- | --- |

b)

a początkowym wkładem operacyjnym do tego programu na rok N.

Począwszy od roku N+2 i każdego następnego roku, do czasu wniesienia lub umorzenia wszystkich zobowiązań budżetowych finansowanych w ramach środków na zobowiązania pochodzących z roku N oraz najpóźniej w ciągu trzech lat od zakończenia programu „Horyzont Europa” lub programu Euratomu, Unia oblicza dostosowanie wkładu operacyjnego do każdego danego programu za rok N, zmniejszając wkład operacyjny Ukrainy o kwotę uzyskaną poprzez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego o rok N do umorzeń dokonywanych co roku w odniesieniu do zobowiązań z roku N finansowanych w ramach uchwalonego budżetu Unii lub z ponownie udostępnionych umorzeń.

W przypadku anulowania środków na zobowiązania pochodzących z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel w roku N, które nie wynikają z wkładów finansowych na rzecz danego programu pochodzących od innych darczyńców, wkład operacyjny Ukrainy do tego programu zmniejsza się o kwotę uzyskaną przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu z roku N dostosowanego do anulowanej kwoty.

II.   Automatyczna korekta wkładu operacyjnego Ukrainy mająca zastosowanie do programu „Horyzont Europa”

| 1. | Do obliczania automatycznej korekty mającej zastosowanie wyłącznie do programu „Horyzont Europa”, o której mowa w art. 4 niniejszej umowy, stosuje się następujące zasady:






  a) | „dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego; |
| --- | --- | --- |

1.

a)

„dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego;

| b) | w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami ukraińskimi zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji; |
| --- | --- |

b)

w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami ukraińskimi zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji;

| c) | wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2; |
| --- | --- |

c)

wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2;

| d) | „koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (1); |
| --- | --- |

d)

„koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (1);

| e) | kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (2) uznaje się za koszty nieinterwencyjne. |
| --- | --- |

e)

kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (2) uznaje się za koszty nieinterwencyjne.

| 2. | Mechanizm ten stosuje się w następujący sposób:






  a) | automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Ukrainy do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane. |
| --- | --- | --- |

2.

a)

automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Ukrainy do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane.

| b) | Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:






  i. | łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Ukrainie lub ukraińskim podmiotom jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N a |
| --- | --- | --- |

b)

Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:

i.

łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Ukrainie lub ukraińskim podmiotom jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N a

| ii. | kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Ukrainy na rok N pomnożoną przez stosunek:






  A. | kwot dotacji w ramach procedur konkurencyjnych przyznanych na środki na zobowiązania w roku N; oraz |
| --- | --- | --- |

ii.

kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Ukrainy na rok N pomnożoną przez stosunek:

A.

kwot dotacji w ramach procedur konkurencyjnych przyznanych na środki na zobowiązania w roku N; oraz

| B. | sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych. |
| --- | --- |

B.

sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych.

III.   Płatność wkładu finansowego Ukrainy do każdego programu, płatność dostosowań w odniesieniu do wkładów operacyjnych Ukrainy do każdego programu oraz płatność automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego Ukrainy do programu „Horyzont Europa”

| 1. | Komisja przekazuje Ukrainie możliwie jak najszybciej, a najpóźniej w momencie wystawienia pierwszego wezwania do wpłaty środków w roku budżetowym dla każdego z danych programów, o których mowa w art. 3 ust. 1 niniejszej umowy, następujące informacje:






  a. | kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących udział Ukrainy odpowiednio w programie „Horyzont Europa” oraz w programie Euratomu, w stosownych przypadkach, zewnętrzne środki przeznaczone na określony cel, które nie wynikają z wkładu finansowego innych darczyńców w ramach tych linii budżetowych; |
| --- | --- | --- |

1.

a.

kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących udział Ukrainy odpowiednio w programie „Horyzont Europa” oraz w programie Euratomu, w stosownych przypadkach, zewnętrzne środki przeznaczone na określony cel, które nie wynikają z wkładu finansowego innych darczyńców w ramach tych linii budżetowych;

| b. | kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy, w każdym danym programie; |
| --- | --- |

b.

kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy, w każdym danym programie;

| c. | począwszy od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” i programu Euratomu – wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N oraz poziom umorzenia dla każdego odpowiedniego programu; |
| --- | --- |

c.

począwszy od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” i programu Euratomu – wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N oraz poziom umorzenia dla każdego odpowiedniego programu;

| d. | wyłącznie w odniesieniu do programu „Horyzont Europa” oraz w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz ukraińskich podmiotów prawnych w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań. |
| --- | --- |

d.

wyłącznie w odniesieniu do programu „Horyzont Europa” oraz w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz ukraińskich podmiotów prawnych w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań.

W odniesieniu do każdego z obu programów Komisja przedstawia szacunkowe informacje dotyczące następnego roku określone w lit. a) i b) na podstawie projektu budżetu najszybciej jak to możliwe, a najpóźniej do dnia 1 września roku budżetowego.

| 2. | W kwietniu i lipcu każdego roku budżetowego Komisja wystosowuje do Ukrainy wezwanie do wpłaty środków odpowiadających wkładowi Ukrainy w ramach każdego z dwóch programów, o których mowa w art. 3 ust. 1 niniejszej umowy.
  W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Ukraina dokona płatności sześciu dwunastych wkładu Ukrainy należnych w ramach danych programów nie później niż 60 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków. |
| --- | --- |

2.

W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Ukraina dokona płatności sześciu dwunastych wkładu Ukrainy należnych w ramach danych programów nie później niż 60 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.

| 3. | Na zasadzie odstępstwa od ust. 2 wkład finansowy na 2021 r. dzieli się na transze, które zostaną podzielone na wielokrotne wezwania do wpłaty środków, z następującym harmonogramem płatności:






  — | 50 % wkładu finansowego na 2021 r., który ma zostać wypłacony w 2022 r.; |
| --- | --- | --- |

3.

—

50 % wkładu finansowego na 2021 r., który ma zostać wypłacony w 2022 r.;

| — | 50 % wkładu finansowego na 2021 r., który ma zostać wypłacony w 2023 r. |
| --- | --- |

—

50 % wkładu finansowego na 2021 r., który ma zostać wypłacony w 2023 r.

W wezwaniu do wpłaty środków na dany rok uwzględnia się odpowiednie kwoty.

| 3. | Wezwanie do wpłaty środków wystawione co roku w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Ukrainę na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji lub programu badawczo-szkoleniowego Euratomu, w których Ukraina uczestniczyła, ich funkcjonowania oraz zarządzania nimi. |
| --- | --- |

3.

| 4. | W odniesieniu do programu „Horyzont Europa” co roku, począwszy od 2023 r., wezwania do wpłaty środków odzwierciedlają również kwotę automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego do programu „Horyzont Europa” wniesionego za rok N-2.
  Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Ukrainę w latach 2026 i 2027 do programu „Horyzont Europa” lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Ukrainie lub od Ukrainy. |
| --- | --- |

4.

Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Ukrainę w latach 2026 i 2027 do programu „Horyzont Europa” lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Ukrainie lub od Ukrainy.

| 5. | Ukraina wpłaca swój wkład finansowy na mocy niniejszej umowy w odniesieniu do każdego z dwóch programów zgodnie z pkt III niniejszego załącznika. W przypadku niedokonania przez Ukrainę płatności w terminie wymagalności Komisja wysyła formalny monit.
  Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego do któregokolwiek z obu programów stanowi podstawę do zapłaty przez Ukrainę odsetek za zwłokę od pozostającej kwoty należnej, naliczanych od terminu wymagalności.
  W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego. |
| --- | --- |

5.

Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego do któregokolwiek z obu programów stanowi podstawę do zapłaty przez Ukrainę odsetek za zwłokę od pozostającej kwoty należnej, naliczanych od terminu wymagalności.

W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego.

---

(1)  Inne działania obejmują w szczególności zamówienia, nagrody, instrumenty finansowe, działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego, składki (OECD, Eureka, IPEEC, MAE, ...), ekspertów (oceniających, monitorowanie projektów) itp.

(2)  Kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym uznaje się za koszty nieinterwencyjne. Nie ma to zastosowania w przypadku, gdy organizacja międzynarodowa jest koordynatorem projektu (zajmuje się dystrybucją środków dla innych koordynatorów).

---

ZAŁĄCZNIK II

Niewyczerpujący wykaz równoważnych programów, projektów i działań Ukrainy

Część 1

Programy Ukrainy otwarte na udział podmiotów prawnych z siedzibą w Unii Europejskiej

W następujących programach Ukrainy mogą wziąć udział podmioty prawne z siedzibą w Unii Europejskiej:

| — | Konkursy ogłaszane przez Ukraińską Narodową Fundację Badawczą |
| --- | --- |

—

Konkursy ogłaszane przez Ukraińską Narodową Fundację Badawczą

| — | Konkurencyjny proces wyboru osiągnięć naukowych i technicznych (eksperymentalnych) zgodnie z porządkiem państwowym, zatwierdzony zarządzeniem Ministerstwa Edukacji i Nauki Ukrainy |
| --- | --- |

—

Konkurencyjny proces wyboru osiągnięć naukowych i technicznych (eksperymentalnych) zgodnie z porządkiem państwowym, zatwierdzony zarządzeniem Ministerstwa Edukacji i Nauki Ukrainy

| — | Konkurencyjny proces wyboru prac naukowych, naukowo-technicznych oraz projektów finansowanych z zewnętrznego instrumentu pomocy Unii Europejskiej w celu wypełnienia zobowiązań Ukrainy w ramach programu ramowego Unii Europejskiej w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont 2020” |
| --- | --- |

—

Konkurencyjny proces wyboru prac naukowych, naukowo-technicznych oraz projektów finansowanych z zewnętrznego instrumentu pomocy Unii Europejskiej w celu wypełnienia zobowiązań Ukrainy w ramach programu ramowego Unii Europejskiej w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont 2020”

| — | Konkurencyjny proces wyboru ukraińskiego Funduszu na rzecz przedsiębiorstw typu start-up |
| --- | --- |

—

Konkurencyjny proces wyboru ukraińskiego Funduszu na rzecz przedsiębiorstw typu start-up

Część 2

Programy, które Ukraina zobowiązuje się stopniowo otwierać na udział podmiotów prawnych z siedzibą w Unii Europejskiej

W następujących programach Ukrainy mogą stopniowo brać udział podmioty prawne z siedzibą w Unii Europejskiej

| — | Fundacja Prezydenta Ukrainy na rzecz edukacji, nauki i sportu |
| --- | --- |

—

Fundacja Prezydenta Ukrainy na rzecz edukacji, nauki i sportu

---

ZAŁĄCZNIK III

Należyte zarządzanie finansami

Ochrona interesów finansowych i odzyskiwanie środków

Artykuł 1

Przeglądy i audyty

1.   Unia Europejska ma prawo przeprowadzać, zgodnie z mającymi zastosowanie aktami co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów, przeglądy i audyty techniczne, naukowe, finansowe lub inne rodzaje przeglądów i audytów w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania na Ukrainie lub każdego podmiotu prawnego mającego siedzibę na Ukrainie, otrzymujących finansowanie Unii Europejskiej, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę na Ukrainie. Taki przegląd i takie audyty mogą być przeprowadzane przez pracowników instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, lub przez inne osoby upoważnione przez Komisję Europejską.

2.   Pracownikom instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, oraz pozostałym osobom upoważnionym przez Komisję Europejską przysługuje odpowiedni dostęp do miejsc, prac i dokumentów (w wersji papierowej oraz elektronicznej), jak również do wszystkich informacji potrzebnych w celu przeprowadzenia takich audytów, w tym prawo do uzyskania fizycznej/elektronicznej kopii oraz wyciągów z wszelkich dokumentów lub zawartości wszelkich nośników danych będących w posiadaniu objętej audytem osoby fizycznej lub prawnej lub objętej audytem osoby trzeciej.

3.   Ukraina nie sprzeciwia się prawu wjazdu do Ukrainy i dostępowi do pomieszczeń pracowników i innych osób, o których mowa w ust. 2, w związku z wykonywaniem przez te osoby obowiązków, o których mowa w niniejszym artykule, ani nie stwarza żadnych szczególnych przeszkód w korzystania z tego prawa lub dostępu.

4.   Przeglądy i audyty można przeprowadzać, również po zawieszeniu stosowania niniejszej umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 5 lub jej rozwiązaniu, na warunkach określonych w mających zastosowanie aktach co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii Europejskiej oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów dotyczących dowolnego zobowiązania prawnego związanego z wykonaniem budżetu Unii Europejskiej, podjętego przez Unię Europejską przed datą wejścia w życie zawieszenia stosowania niniejszej Umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 5 lub jej rozwiązania.

Artykuł 2

Zwalczanie nieprawidłowości, nadużyć finansowych i innych przestępstw naruszających interesy finansowe Unii

1.   Komisja Europejska i Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych są upoważnione do prowadzenia dochodzeń administracyjnych, w tym kontroli na miejscu i inspekcji, na terytorium Ukrainy. Dochodzenia te prowadzi się zgodnie z zasadami i warunkami określonymi w mających zastosowanie aktach prawnych co najmniej jednej instytucji Unii.

2.   Właściwe organy Ukrainy informują w rozsądnym terminie Komisję Europejską lub OLAF o wszelkich stwierdzonych przez te organy przypadkach nieprawidłowości, nadużyć finansowych lub innej nielegalnej działalności naruszających interesy finansowe Unii lub o wszelkich podejrzeniach dotyczących takich nieprawidłowości, nadużyć lub nielegalnej działalności.

3.   Kontrole na miejscu i inspekcje można przeprowadzać w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania na Ukrainie lub podmiotu prawnego mającego siedzibę na Ukrainie, otrzymujących finansowanie unijne, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę na Ukrainie.

4.   Komisja Europejska lub OLAF przygotowują i przeprowadzają kontrole oraz inspekcje na miejscu w ścisłej współpracy z właściwym organem ukraińskim wyznaczonym przez Rząd Ukrainy. Wyznaczony organ otrzymuje odpowiednio wcześniej informację dotyczącą przedmiotu, celu i podstawy prawnej kontroli oraz inspekcji, co umożliwia mu zapewnienie pomocy. W tym celu urzędnicy właściwych władzach Ukrainy mogą brać udział w kontrolach i inspekcjach na miejscu.

5.   Na wniosek organów Ukrainy mogą one również przeprowadzać kontrole na miejscu i inspekcje wspólnie z Komisją Europejską lub OLAF-em.

6.   Pracownicy Komisji i personel OLAF-u mają dostęp do wszystkich informacji i dokumentów, w tym danych komputerowych, dotyczących tych operacji, które są niezbędne w celu właściwego przeprowadzenia kontroli na miejscu i inspekcji. Mogą w szczególności kopiować stosowne dokumenty.

7.   Jeżeli osoba, podmiot lub inna osoba trzecia sprzeciwia się kontroli na miejscu lub inspekcji, organy Ukrainy– działając zgodnie z krajowymi przepisami i regulacjami – udzielają Komisji Europejskiej lub OLAF-owi pomocy, aby umożliwić im wywiązanie się z obowiązku przeprowadzenia kontroli na miejscu lub inspekcji. Pomoc ta obejmuje wprowadzanie odpowiednich środków zabezpieczających na podstawie prawa krajowego, w szczególności w celu zabezpieczenia dowodów.

8.   Komisja Europejska lub OLAF informują organy Ukrainy o wynikach takich kontroli i inspekcji. W szczególności Komisja Europejska lub OLAF zgłaszają jak najszybciej właściwemu organowi Ukrainy wszelkie stwierdzone przez te instytucje w trakcie kontroli na miejscu lub inspekcji przypadki nieprawidłowości lub podejrzenia dotyczące takich nieprawidłowości.

9.   Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej Komisja Europejska może nakładać środki i sankcje administracyjne na osoby prawne lub fizyczne z Ukrainy uczestniczące w realizacji danego programu lub działania bez uszczerbku dla stosowania prawa karnego Ukrainy.

10.   W celu prawidłowego wykonania postanowień niniejszego artykułu Komisja Europejska lub OLAF i właściwe organy Ukrainy regularnie wymieniają się informacjami oraz, na wniosek jednej ze Stron niniejszej umowy, konsultują się wzajemnie.

11.   W celu ułatwienia skutecznej współpracy i wymiany informacji z OLAF-em Ukraina wyznacza punkt kontaktowy.

12.   Wymiana informacji między Komisją Europejską lub OLAF-em a właściwymi organami Ukrainy odbywa się z należytym uwzględnieniem wymogów dotyczących poufności. Dane osobowe zawarte w wymienianych informacjach muszą być chronione zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami.

13.   Organy Ukrainy współpracują z Prokuraturą Europejską, aby umożliwić jej wypełnianie obowiązku prowadzenia dochodzeń, ścigania i stawiania przed sądem sprawców i współsprawców przestępstw przeciwko interesom finansowym Unii Europejskiej zgodnie z mającym zastosowanie prawodawstwem.

Artykuł 3

Odzyskiwanie należności i egzekucja

1.   Przyjęte przez Komisję Europejską decyzje o nałożeniu zobowiązania pieniężnego na osoby prawne lub fizyczne inne niż państwa w odniesieniu do wszelkich roszczeń wynikających z programu „Horyzont Europa” stanowią na Ukrainie tytuł egzekucyjny. Do decyzji dołącza się tytuł egzekucyjny i nie przewiduje się żadnych innych formalności niż weryfikacja autentyczności decyzji przez krajowy organ wyznaczony do tego celu przez Rząd Ukrainy. Rząd Ukrainy informuje Komisję i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wyznaczonym organie krajowym. Zgodnie z art. 4 Komisja Europejska jest uprawniona do powiadomienia o takich podlegających egzekucji decyzjach bezpośrednio osoby mające miejsce zamieszkania na Ukrainie i podmioty prawne mające siedzibę na Ukrainie. Egzekucja przebiega zgodnie z przepisami prawa i regułami proceduralnymi Ukrainy.

2.   Wyroki i postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydane na podstawie klauzuli arbitrażowej zawartej w umowie lub porozumieniu w związku z programami, działaniami, czynnościami lub projektami Unii stanowią na Ukrainie tytuł egzekucyjny na takich samych zasadach, jak decyzje Komisji Europejskiej, o których mowa w ust. 1.

3.   Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest sądem właściwym w zakresie kontroli zgodności z prawem decyzji Komisji, o której mowa w ust. 1, i wstrzymania jej wykonania. Jednakże kontrola prawidłowości przeprowadzenia tego postępowania podlega właściwości sądów na Ukrainie.

Artykuł 4

Komunikacja i wymiana informacji

Instytucje i organy Unii Europejskiej uczestniczące we wdrażaniu programu „Horyzont Europa” lub sprawujące kontrolę nad tym programem są uprawnione do bezpośredniego komunikowania się, w tym za pośrednictwem elektronicznych systemów wymiany informacji, z dowolną osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania na Ukrainie lub dowolnym podmiotem prawnym mającym siedzibę na Ukrainie, otrzymującymi finansowanie unijne, jak również dowolną osobą trzecią uczestniczącą we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę na Ukrainie. Takie osoby, podmioty i strony mogą przedkładać bezpośrednio instytucjom i organom Unii Europejskiej wszelkie odpowiednie informacje i dokumenty, do których przedłożenia zobowiązane są na podstawie przepisów Unii Europejskiej mających zastosowanie do programu Unii lub na podstawie umów lub porozumień zawartych w celu realizacji tego programu.

---

| 23.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 95/18 |
| --- | --- | --- | --- |

23.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 95/18

---

UMOWA

między Unią Europejską, z jednej strony, a Republiką Mołdawii, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Republiki Mołdawii w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa”

Komisja Europejska (zwana dalej „Komisją”), w imieniu Unii Europejskiej, z jednej strony,

oraz

Republika Mołdawii,

z drugiej strony,

zwane dalej „Stronami”,

MAJĄC NA UWADZE, że Protokół I do Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Mołdawii, z drugiej strony (1), w sprawie umowy ramowej między Unią Europejską a Republiką Mołdawii dotyczącej ogólnych zasad uczestnictwa Republiki Mołdawii w programach Unii (2) stanowi, że szczegółowe zasady i warunki dotyczące udziału Republiki Mołdawii w każdym z programów, w szczególności dotyczące należnego wkładu finansowego, a także procedur sprawozdawczych i procedur oceny, należy określić w protokole ustaleń zawartym pomiędzy Komisją Europejską a właściwymi organami Republiki Mołdawii, na podstawie kryteriów ustanowionych w ramach poszczególnych programów (3);

MAJĄC NA UWADZE, że program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” Unii Europejskiej (zwany dalej programem „Horyzont Europa”) został ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 (4);

UWZGLĘDNIAJĄC wysiłki Unii Europejskiej, aby poprzez połączenie sił z partnerami międzynarodowymi przewodzić działaniom podejmowanym w odpowiedzi na globalne wyzwania zgodnie z planem działania na rzecz ludzi, planety i dobrobytu zawartym w dokumencie „Przekształcamy nasz świat: Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030” Organizacji Narodów Zjednoczonych, oraz doceniając fakt, że badania naukowe i innowacje są kluczowymi czynnikami napędzającymi innowacyjny zrównoważony wzrost i zasadniczym narzędziem jego realizacji na drodze ku konkurencyjności i atrakcyjności gospodarczej;

UZNAJĄC ogólne zasady określone w rozporządzeniu (UE) 2021/695;

UZNAJĄC cele odnowionej europejskiej przestrzeni badawczej, jakimi są stworzenie wspólnej przestrzeni naukowo-technicznej, utworzenie jednolitego rynku badań naukowych i innowacji, wspieranie i ułatwianie współpracy między instytucjami w dziedzinie badań naukowych i innowacji, włącznie ze szkołami wyższymi, oraz wymiany najlepszych praktyk i atrakcyjnych możliwości kariery naukowej, ułatwianie transgranicznej i międzysektorowej mobilności naukowców, sprzyjanie swobodnemu przepływowi wiedzy naukowej i innowacji, propagowanie poszanowania wolności nauki i wolności badań naukowych, wspieranie działań w zakresie edukacji naukowej i komunikacji naukowej oraz pobudzanie konkurencyjności i atrakcyjności uczestniczących gospodarek, a także fakt, że państwa stowarzyszone są kluczowymi partnerami w tym przedsięwzięciu;

PODKREŚLAJĄC rolę partnerstw europejskich w podejmowaniu niektórych z najpilniejszych wyzwań stojących przed Europą w ramach skoordynowanych inicjatyw w zakresie badań naukowych i innowacji w znacznym stopniu przyczyniających się do realizacji tych priorytetów Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych i innowacji, które wymagają masy krytycznej i długoterminowej wizji, a także znaczenie zaangażowania w te partnerstwa państw stowarzyszonych;

DĄŻĄC do ustanowienia wzajemnie korzystnych warunków w celu stworzenia godnych miejsc pracy, wzmocnienia i wspierania ekosystemów innowacji Stron poprzez wspomaganie przedsiębiorstw we wprowadzaniu innowacji i zwiększaniu skali na rynkach Stron oraz ułatwianie absorpcji, jak również stosowania i dostępności innowacji, w tym poprzez działania w zakresie budowania zdolności;

UZNAJĄC, że wzajemny udział w programach w zakresie badań naukowych i innowacji drugiej strony powinien przynieść obopólne korzyści; uznając jednocześnie, że Strony zastrzegają sobie prawo do ograniczenia lub warunkowania uczestnictwa w swoich programach w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w działaniach związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem;

UWZGLĘDNIAJĄC wspólne cele, wartości i silne powiązania Stron w dziedzinie badań naukowych i innowacji, ustanowione w przeszłości w umowach stowarzyszeniowych w ramach kolejnych programów ramowych, oraz uznając wspólną chęć Stron dalszego rozwijania, wzmacniania, pobudzania i rozszerzania łączących je stosunków i współpracy w tym zakresie,

UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

Zakres stowarzyszenia

1.   Republika Mołdawii uczestniczy jako państwo stowarzyszone we wszystkich częściach programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” (program „Horyzont Europa”), o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (UE) 2021/695, realizowanego za pośrednictwem programu szczegółowego ustanowionego decyzją (UE) 2021/764 (5), w ich najbardziej aktualnych wersjach, oraz wnosi wkład do jego wszystkich części, także poprzez wkład finansowy na rzecz Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii.

2.   Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 (6) oraz decyzja (UE) 2021/820 (7) w ich najbardziej aktualnych wersjach mają zastosowanie do uczestnictwa podmiotów prawnych Republiki Mołdawii we wspólnocie wiedzy i innowacji.

Artykuł 2

Zasady i warunki uczestnictwa w programie „Horyzont Europa”

1.   Republika Mołdawii uczestniczy w programie „Horyzont Europa” zgodnie z warunkami określonymi w Protokole I do Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Mołdawii, z drugiej strony, w sprawie umowy ramowej między Unią Europejską a Republiką Mołdawii dotyczącej ogólnych zasad uczestnictwa Republiki Mołdawii w programach Unii oraz na zasadach i warunkach ustalonych w niniejszej umowie, w aktach prawnych, o których mowa w art. 1 niniejszej umowy, jak również zgodnie ze wszelkimi innymi zasadami odnoszącymi się do wdrażania programu „Horyzont Europa” w ich najbardziej aktualnych wersjach.

2.   O ile w zasadach i warunkach, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, w tym w wykonaniu art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, nie przewidziano inaczej, podmioty prawne mające siedzibę w Republice Mołdawii mogą uczestniczyć w działaniach pośrednich programu „Horyzont Europa” na warunkach równoważnych warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, w tym w zakresie przestrzegania środków ograniczających przyjętych przez Unię Europejską (8).

3.   Przed podjęciem decyzji, czy podmioty prawne mające siedzibę w Republice Mołdawii kwalifikują się do uczestnictwa w działaniu związanym z aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami, autonomią strategiczną lub strategicznym bezpieczeństwem Unii Europejskiej na podstawie art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, Komisja może zażądać konkretnych informacji lub gwarancji, takich jak:

| a) | informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych programów i projektów Republice Mołdawii równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”; |
| --- | --- |

a)

informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych programów i projektów Republice Mołdawii równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”;

| b) | informacje, czy w Republice Mołdawii istnieje mechanizm monitorowania inwestycji krajowych oraz gwarancje, że władze Republiki Mołdawii będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu ze strony podmiotu mającego siedzibę poza Republiką Mołdawii lub mołdawskiego podmiotu prawnego kontrolowanego spoza Republiki Mołdawii, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem Unii Europejskiej, pod warunkiem że Komisja dostarczy Republice Mołdawii wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Republice Mołdawii po podpisaniu umów o udzielenie dotacji z tymi podmiotami, oraz |
| --- | --- |

b)

informacje, czy w Republice Mołdawii istnieje mechanizm monitorowania inwestycji krajowych oraz gwarancje, że władze Republiki Mołdawii będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu ze strony podmiotu mającego siedzibę poza Republiką Mołdawii lub mołdawskiego podmiotu prawnego kontrolowanego spoza Republiki Mołdawii, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem Unii Europejskiej, pod warunkiem że Komisja dostarczy Republice Mołdawii wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Republice Mołdawii po podpisaniu umów o udzielenie dotacji z tymi podmiotami, oraz

| c) | gwarancji, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach danych działań przez podmioty mające siedzibę w Republice Mołdawii nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Republika Mołdawii udostępni co roku, w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym. |
| --- | --- |

c)

gwarancji, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach danych działań przez podmioty mające siedzibę w Republice Mołdawii nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Republika Mołdawii udostępni co roku, w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym.

4.   Podmioty prawne mające siedzibę w Republice Mołdawii mogą uczestniczyć w działaniach Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) na zasadach i warunkach równoważnych zasadom i warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, chyba że konieczne są ograniczenia w celu zapewnienia spójności z zakresem uczestnictwa wynikającym z wykonania ust. 2 i 3 niniejszego artykułu.

5.   W przypadku gdy Unia Europejska realizuje program „Horyzont Europa” poprzez zastosowanie art. 185 i 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Republika Mołdawii i mołdawskie podmioty prawne mogą brać udział w strukturach prawnych tworzonych na mocy tych postanowień, zgodnie z aktami prawnymi Unii Europejskiej, które zostały lub zostaną przyjęte w celu ustanowienia tych struktur prawnych.

6.   Przedstawiciele Republiki Mołdawii mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bez prawa głosu i w odniesieniu do kwestii, które dotyczą Republiki Mołdawii.

Przedstawiciele Republiki Mołdawii nie są obecni na posiedzeniach tych komitetów podczas głosowań. Republika Mołdawii będzie informowana o wyniku głosowań.

Uczestnictwo określone w niniejszym ustępie przyjmuje taką samą formę, włącznie z procedurą otrzymywania informacji i dokumentacji, jak w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

7.   Prawa Republiki Mołdawii do reprezentacji i do uczestnictwa w Komitecie Europejskiej Przestrzeni Badawczej i Innowacji i jego podgrupach są takie same jak prawa mające zastosowanie do państw stowarzyszonych.

8.   Przedstawiciele Republiki Mołdawii mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w Radzie Gubernatorów JRC bez prawa głosu. Z zastrzeżeniem tego warunku, taki udział odbywa się zgodnie z tymi samymi zasadami i procedurami co zasady i procedury mające zastosowanie do przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej i obejmuje prawo do zabierania głosu oraz procedury otrzymywania informacji i dokumentacji w odniesieniu do kwestii, która dotyczy Republiki Mołdawii.

9.   Republika Mołdawii może uczestniczyć w konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 723/2009 (9), w jego najbardziej aktualnej wersji, oraz zgodnie z aktem prawnym ustanawiającym ERIC.

10.   Koszty podróży i koszty pobytu poniesione przez przedstawicieli Republiki Mołdawii i ekspertów z tego kraju na potrzeby uczestnictwa – w charakterze obserwatorów – w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bądź w innych posiedzeniach związanych z realizacją programu „Horyzont Europa”, są zwracane przez Unię Europejską na tej samej podstawie i według tych samych procedur, jakie stosowane są w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

11.   Strony dołożą wszelkich starań w ramach istniejących przepisów, aby ułatwiać swobodny przepływ i pobyt pracowników naukowych uczestniczących w działaniach objętych niniejszą umową oraz transgraniczny przepływ towarów i usług przeznaczonych do wykorzystania w tych działaniach.

12.   Republika Mołdawii wprowadza wszelkie niezbędne środki, w stosownych przypadkach, w celu zapewnienia, aby towary i usługi nabyte w Republice Mołdawii lub przywiezione do Republiki Mołdawii, które są częściowo lub w całości finansowane na podstawie umów o udzielenie dotacji lub umów zawieranych w celu realizacji działań zgodnie z niniejszą umową, zostały zwolnione z należności celnych, należności celnych przywozowych oraz innych opłat fiskalnych, w tym VAT, stosowanych w Republice Mołdawii.

Artykuł 3

Wkład finansowy

1.   Udział Republiki Mołdawii lub mołdawskich podmiotów prawnych w programie „Horyzont Europa” jest uzależniony od wnoszenia przez Republikę Mołdawii wkładu finansowego do programu oraz wkładu w ponoszenie powiązanych kosztów zarządzania, wykonania i operacyjnych w ramach budżetu ogólnego Unii Europejskiej (zwanego dalej „budżetem Unii”).

2.   Wkład finansowy ma formę sumy:

| a) | wkładu operacyjnego; oraz |
| --- | --- |

a)

wkładu operacyjnego; oraz

| b) | opłaty z tytułu uczestnictwa. |
| --- | --- |

b)

opłaty z tytułu uczestnictwa.

3.   Wkład finansowy ma formę rocznej płatności dokonywanej w dwóch transzach i jest wymagalny najpóźniej w maju i lipcu.

4.   Wkład operacyjny pokrywa koszty operacyjne i wydatki na wsparcie programu oraz ma charakter dodatkowy zarówno w zakresie środków na zobowiązania, jak i środków na płatności, względem kwot zapisanych w budżecie Unii ostatecznie przyjętym dla programu „Horyzont Europa”, w tym wszelkich środków odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom, o których mowa w art. 15 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 (10) w jego najbardziej aktualnej wersji (zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”), i powiększonym o zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców (11).

W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na program „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (12) zwiększenie to odpowiada rocznym środkom wskazanym w dokumentach towarzyszących projektowi budżetu w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”.

5.   Początkowy wkład operacyjny opiera się na kluczu do ustalenia wkładu określonym jako stosunek produktu krajowego brutto (PKB) Republiki Mołdawii w cenach rynkowych do PKB Unii Europejskiej w cenach rynkowych. PKB w cenach rynkowych, który ma być stosowany, jest określany przez właściwe służby Komisji w oparciu o najnowsze dane statystyczne dostępne do obliczeń budżetowych w roku poprzedzającym rok, w którym roczna płatność jest należna. W drodze odstępstwa, w odniesieniu do 2021 r. początkowy wkład operacyjny opiera się na PKB z 2019 r. według cen rynkowych. Dostosowania do tego klucza do ustalenia wkładu są zawarte w załączniku I.

6.   Początkowy wkład operacyjny oblicza się, stosując dostosowany klucz do ustalenia wkładu do początkowych środków na zobowiązania zapisanych w budżecie Unii Europejskiej ostatecznie przyjętym na dany rok w celu finansowania programu „Horyzont Europa”, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu.

7.   Opłata z tytułu uczestnictwa wynosi 4 % rocznego początkowego wkładu operacyjnego obliczonego zgodnie z ust. 5 i 6 niniejszego artykułu i jest wprowadzana stopniowo zgodnie z załącznikiem I. Opłata z tytułu uczestnictwa nie podlega dostosowaniom ani korektom z mocą wsteczną.

8.   Początkowy wkład operacyjny na rok N można skorygować w górę lub w dół z mocą wsteczną w jednym roku lub kilku kolejnych latach na podstawie zobowiązań budżetowych podjętych w ramach środków na zobowiązania w roku N, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu, ich realizacji poprzez zobowiązania prawne oraz ich umorzeń. Szczegółowe postanowienia dotyczące wprowadzenia w życie niniejszego artykułu są zawarte w załączniku I.

9.   Unia Europejska przekazuje Republice Mołdawii informacje dotyczące jej udziału finansowego, ujęte w informacjach budżetowych, rachunkowych, informacjach na temat działań i oceny przedstawianych unijnym organom budżetowym i udzielającym absolutorium w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”. Informacje te przekazuje się z należytym uwzględnieniem przepisów Unii Europejskiej i Republiki Mołdawii dotyczących poufności i ochrony danych oraz pozostają one bez uszczerbku dla informacji, które Republika Mołdawii ma prawo otrzymać na podstawie załącznika III.

10.   Wszystkie wkłady Republiki Mołdawii lub płatności ze strony Unii Europejskiej oraz obliczenia kwot należnych lub kwot otrzymywanych dokonywane są w euro.

Artykuł 4

Mechanizm automatycznej korekty

1.   Zastosowanie ma mechanizm automatycznej korekty początkowego wkładu operacyjnego Republiki Mołdawii na rok N, dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, którą oblicza się w roku N+2. Mechanizm ten opiera się na działaniach Republiki Mołdawii i mołdawskich podmiotów prawnych w tych częściach programu „Horyzont Europa”, które są realizowane poprzez dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych finansowane ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4.

Kwotę automatycznej korekty oblicza się na podstawie różnicy między:

| a) | początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, które to zobowiązania Republika Mołdawii lub mołdawskie podmioty prawne faktycznie zaciągnęły, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonymi zgodnie z art. 3 ust. 4; a |
| --- | --- |

a)

początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, które to zobowiązania Republika Mołdawii lub mołdawskie podmioty prawne faktycznie zaciągnęły, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonymi zgodnie z art. 3 ust. 4; a

| b) | odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Republikę Mołdawii, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4. |
| --- | --- |

b)

odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Republikę Mołdawii, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4.

2.   W przypadku gdy kwota, o której mowa w ust. 1, niezależnie od tego, czy jest ona dodatnia czy ujemna, przekracza 8 % odpowiedniego początkowego wkładu operacyjnego dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, początkowy wkład operacyjny Republiki Mołdawii na rok N zostaje skorygowany. Kwota należna od Republiki Mołdawii lub kwota, którą Republika Mołdawii ma otrzymać jako wkład dodatkowy lub obniżkę wkładu Republiki Mołdawii w ramach mechanizmu automatycznej korekty, jest kwotą przekraczającą ten próg 8 %, kwota poniżej tego progu 8 % nie będzie brana pod uwagę przy obliczaniu dodatkowego wkładu, który jest należny lub stanowi rekompensatę.

3.   Szczegółowe zasady dotyczące mechanizmu automatycznej korekty są zawarte w załączniku I.

Artykuł 5

Wzajemność

1.   Podmioty prawne mające siedzibę w Unii Europejskiej mogą uczestniczyć w programach i projektach Republiki Mołdawii równoważnych programowi „Horyzont Europa” zgodnie z mającym zastosowanie krajowym ustawodawstwem Republiki Mołdawii.

2.   Niewyczerpujący wykaz równoważnych programów i projektów Republiki Mołdawii znajduje się w załączniku II.

3.   Finansowanie przez Republikę Mołdawii podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii podlega mającemu zastosowanie krajowemu ustawodawstwu w Republice Mołdawii regulującemu prowadzenie programów i projektów w zakresie badań naukowych i innowacji. W przypadku gdy nie zapewniono finansowania, podmioty prawne mające siedzibę w Unii mogą uczestniczyć w programie we własnym zakresie.

Artykuł 6

Otwarta nauka

Strony wzajemnie promują i popierają praktyki w zakresie otwartej nauki w swoich programach i projektach zgodnie z zasadami programu „Horyzont Europa” i mającym zastosowanie krajowym ustawodawstwem Republiki Mołdawii.

Artykuł 7

Monitorowanie, ocena i sprawozdania

1.   Bez uszczerbku dla obowiązków Komisji, Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w odniesieniu do monitorowania, oceny i sprawozdawczości programu „Horyzont Europa” uczestnictwo Republiki Mołdawii w programie jest stale monitorowane na zasadzie partnerstwa między Komisją i Republiką Mołdawii.

2.   Zasady dotyczące należytego zarządzania finansami, w tym kontroli finansowej, odzyskiwania środków pieniężnych oraz innych środków zwalczania nadużyć finansowych w odniesieniu do finansowania przez Unię Europejską na podstawie niniejszej umowy są określone w załączniku III.

Artykuł 8

Wspólny komitet UE-Republika Mołdawii ds. badań naukowych i innowacji

1.   Niniejszym ustanawia się wspólny komitet UE-Republika Mołdawii ds. badań naukowych i innowacji (zwany dalej „wspólnym komitetem UE-Republika Mołdawii”). Zadania wspólnego komitetu UE-Republika Mołdawii obejmują:

| a) | ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:






  (i) | udział podmiotów prawnych z Republiki Mołdawii w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania; |
| --- | --- | --- |

a)

ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:

(i)

udział podmiotów prawnych z Republiki Mołdawii w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania;

| (ii) | poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach i projektach drugiej Strony; |
| --- | --- |

(ii)

poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach i projektach drugiej Strony;

| (iii) | wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4; |
| --- | --- |

(iii)

wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4;

| (iv) | wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej; |
| --- | --- |

(iv)

wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej;

| b) | omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem; |
| --- | --- |

b)

omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem;

| c) | rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy;
  wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania; oraz |
| --- | --- |

c)

rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy;

wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania; oraz

| d) | wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy. |
| --- | --- |

d)

wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy.

2.   Wspólny komitet UE-Republika Mołdawii, w którego skład wchodzą przedstawiciele Unii Europejskiej i Republiki Mołdawii, przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.

3.   Wspólny komitet UE-Republika Mołdawii może podjąć decyzję o powołaniu na poziomie ekspertów na zasadzie ad hoc grupy roboczej/organu doradczego, która(-y) może pomóc w wykonaniu niniejszej umowy.

4.   Wspólny Komitet UE-Republika Mołdawii zbiera się co najmniej raz w roku oraz gdy wymagają tego szczególne okoliczności, na wniosek którejkolwiek ze Stron. Posiedzenia są organizowane przez gospodarza, którym na przemian jest Unia Europejska i organ krajowy wyznaczony przez Rząd Republiki Mołdawii.

5.   Wspólny Komitet UE-Republika Mołdawii działa w sposób ciągły poprzez wymianę istotnych informacji za pomocą wszelkich środków komunikacji, w szczególności w odniesieniu do uczestnictwa/działań mołdawskich podmiotów prawnych. Wspólny Komitet UE-Republika Mołdawii może w szczególności wykonywać swoje zadania na piśmie, gdy zajdzie taka potrzeba.

Artykuł 9

Przepisy końcowe

1.   Niniejsza umowa wchodzi w życie w dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu ich procedur wewnętrznych niezbędnych do tego celu.

2.   Niniejszą umowę stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r. Umowa pozostaje w mocy tak długo, jak będzie to konieczne, aby zakończyć wszystkie projekty, czynności, działania lub ich części finansowane z programu „Horyzont Europa”, wszystkie czynności niezbędne do ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej oraz wypełnić wszystkie zobowiązania finansowe wynikające z realizacji niniejszej umowy między Stronami.

3.   Niniejsza umowa jest stosowana tymczasowo zgodnie z odpowiednimi procedurami wewnętrznymi i prawodawstwem obu Stron. Tymczasowe stosowanie rozpoczyna się w dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu ich procedur wewnętrznych, które są w tym celu niezbędne.

4.   Jeżeli Republika Mołdawii powiadomi Komisję działającą w imieniu Unii Europejskiej, że nie zakończy wewnętrznych procedur niezbędnych do wejścia w życie niniejszej umowy, niniejsza umowa przestaje być tymczasowo stosowana z dniem otrzymania przez Komisję takiego powiadomienia, a dzień ten stanowi datę zaprzestania stosowania umowy do celów niniejszej umowy.

5.   Unia Europejska może zawiesić stosowanie niniejszej umowy w przypadku częściowego lub całkowitego braku płatności wkładu finansowego należnego od Republiki Mołdawii na podstawie niniejszej umowy.

W przypadku braku płatności, który może w znacznym stopniu zagrozić realizacji programu i zarządzaniu programem „Horyzont Europa”, Komisja wysyła formalny monit. W przypadku braku płatności w terminie 20 dni roboczych od daty formalnego monitu Komisja powiadamia Republikę Mołdawii formalnym pismem o zawieszeniu stosowania niniejszej umowy, które staje się skuteczne 15 dni po otrzymaniu takiego powiadomienia przez Republikę Mołdawii.

W przypadku zawieszenia stosowania niniejszej umowy podmioty prawne mające siedzibę w Republice Mołdawii nie kwalifikują się do uczestnictwa w procedurach wyboru, które nie zostały zakończone w momencie wejścia w życie zawieszenia. Procedura wyboru zostaje uznana za zakończoną, gdy zostaną zaciągnięte zobowiązania prawne wynikające z takiej procedury.

Zawieszenie nie ma wpływu na zobowiązania prawne podjęte wobec podmiotów prawnych mających siedzibę w Republice Mołdawii przed wejściem w życie zawieszenia. Niniejsza umowa ma nadal zastosowanie do takich zobowiązań prawnych.

Unia Europejska niezwłocznie powiadamia Republikę Mołdawii o otrzymaniu przez Unię Europejską całej kwoty należnego wkładu finansowego. Zawieszenie zostaje zniesione ze skutkiem natychmiastowym po otrzymaniu takiego powiadomienia.

Od dnia zniesienia zawieszenia podmioty prawne z Republiki Mołdawii ponownie kwalifikują się do udziału w procedurach wyboru rozpoczętych po tej dacie oraz w procedurach wyboru rozpoczętych przed tą datą, w przypadku których nie wygasły terminy składania wniosków.

6.   Każda ze Stron może rozwiązać niniejszą umowę w dowolnym czasie za pomocą pisemnego powiadomienia o zamiarze jej rozwiązania.

Rozwiązanie umowy staje się skuteczne po upływie trzech miesięcy kalendarzowych od dnia, w którym pisemne powiadomienie dotrze do adresata. Dzień, w którym rozwiązanie umowy staje się skuteczne, stanowi datę rozwiązania umowy do celów niniejszej umowy.

7.   W przypadku gdy niniejsza umowa przestaje tymczasowo obowiązywać zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu lub zostaje rozwiązana zgodnie z ust. 6 niniejszego artykułu, Strony uzgadniają, że:

| a) | projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne w trakcie tymczasowego stosowania lub po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa przestanie obowiązywać lub zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie; |
| --- | --- |

a)

projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne w trakcie tymczasowego stosowania lub po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa przestanie obowiązywać lub zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie;

| b) | roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa przestaje tymczasowo obowiązywać lub zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie; oraz |
| --- | --- |

b)

roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa przestaje tymczasowo obowiązywać lub zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie; oraz

| c) | po roku, w którym niniejsza umowa przestanie tymczasowo obowiązywać lub zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. |
| --- | --- |

c)

po roku, w którym niniejsza umowa przestanie tymczasowo obowiązywać lub zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy.

Strony ustalają za obopólną zgodą wszelkie inne konsekwencje rozwiązania lub zaprzestania tymczasowego stosowania niniejszej umowy.

8.   Wszelkich zmian niniejszej umowy dokonuje się wyłącznie na piśmie, za obopólną zgodą Stron. Wejście w życie zmian nastąpi zgodnie z taką samą procedurą, jaka ma zastosowanie do wejścia w życie niniejszej umowy.

9.   Załączniki do niniejszej umowy stanowią jej integralną część.

Niniejsza umowa zostaje sporządzona w dwóch egzemplarzach w języku angielskim i rumuńskim, przy czym każdy z tych tekstów jest na równi autentyczny. W przypadku rozbieżności w wykładni pierwszeństwo ma wersja angielska.

Sporządzono w Brukseli, dnia 27 października 2021 r., w dwóch oryginalnych egzemplarzach w językach rumuńskim i angielskim.

W imieniu Komisji w imieniu Unii Europejskiej

Mariya GABRIEL

Komisarz do spraw innowacji, badań naukowych, kultury, edukacji i młodzieży

W imieniu Republiki Mołdawii

Natalia GAVRILIȚA

Premier

---

(1)  
  Dz.U. L 260 z 30.8.2014, s. 4.

1

(2)  
  Dz.U. L 260 z 30.8.2014, s. 619.

2

(3)  Niniejsza umowa stanowi protokół ustaleń, o którym mowa w Protokole I w sprawie umowy ramowej między Unią Europejską a Republiką Mołdawii dotyczącej ogólnych zasad uczestnictwa Republiki Mołdawii w programach unijnych i ma takie same skutki prawne jak wspomniany protokół.

3

(4)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013 (Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 1).

4

(5)  Decyzja Rady (UE) 2021/764 z dnia 10 maja 2021 r. ustanawiająca program szczegółowy służący realizacji programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz uchylająca decyzję 2013/743/UE (Dz.U. L 167 I z 12.5.2021, s. 1).

5

(6)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (wersja przekształcona) (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 61).

6

(7)  Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/820 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie strategicznego planu innowacji Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT) na lata 2021–2027: wzmocnienie talentu innowacyjnego i zdolności innowacyjnych Europy oraz uchylająca decyzję nr 1312/2013/UE (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 91).

7

(8)  Unijne środki ograniczające przyjmuje się zgodnie z art. 29 Traktatu o Unii Europejskiej lub art. 215 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

8

(9)  Rozporządzenie Rady (WE) nr 723/2009 z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie wspólnotowych ram prawnych konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) (Dz.U. L 206 z 8.8.2009, s. 1).

9

(10)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1).

10

(11)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23).

11

(12)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

12

---

ZAŁĄCZNIK I

Zasady dotyczące wkładu finansowego Republiki Mołdawii do programu „Horyzont Europa” (2021–2027)

I.   Obliczenie wkładu finansowego Republiki Mołdawii

| 1. | Wkład finansowy Republiki Mołdawii do programu „Horyzont Europa” jest ustalany co roku, proporcjonalnie do – oraz na zasadzie uzupełnienia – kwoty dostępnej w każdym roku w budżecie Unii z tytułu środków na zobowiązania niezbędnych do zarządzania programem „Horyzont Europa”, jego realizacji i funkcjonowania, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Opłatę z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy, wprowadza się stopniowo w następujący sposób:






  — | 2021 r.: 0,5 %, |
| --- | --- | --- |

2.

—

2021 r.: 0,5 %,

| — | 2022 r.: 1 %, |
| --- | --- |

—

2022 r.: 1 %,

| — | 2023 r.: 1,5 %, |
| --- | --- |

—

2023 r.: 1,5 %,

| — | 2024 r.: 2 %, |
| --- | --- |

—

2024 r.: 2 %,

| — | 2025 r.: 2,5 %, |
| --- | --- |

—

2025 r.: 2,5 %,

| — | 2026 r.: 3 %, |
| --- | --- |

—

2026 r.: 3 %,

| — | 2027 r.: 4 %. |
| --- | --- |

—

2027 r.: 4 %.

| 3. | Zgodnie z art. 3 ust. 5 niniejszej umowy początkowy wkład operacyjny wnoszony przez Republikę Mołdawii z tytułu uczestnictwa w programie „Horyzont Europa” zostanie obliczony dla odpowiednich lat budżetowych poprzez zastosowanie dostosowania do klucza do ustalenia wkładu.
  Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:
  klucz do ustalenia wkładu dostosowanego = klucz do ustalenia wkładu × współczynnik

  Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,10. |
| --- | --- |

3.

Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:

klucz do ustalenia wkładu dostosowanego = klucz do ustalenia wkładu × współczynnik

Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,10.

| 4. | Zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy pierwszego dostosowania dotyczącego wykonania budżetu na rok N dokonuje się w roku N+1, gdy początkowy wkład operacyjny na rok N dostosowuje się w górę lub w dół o różnicę między:






  a) | skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:






  (i) | zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom; a |
| --- | --- | --- | --- |

4.

a)

skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:

(i)

zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom; a

| (ii) | wszelkimi środkami na zobowiązania opartymi na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzącymi od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF; |
| --- | --- |

(ii)

wszelkimi środkami na zobowiązania opartymi na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzącymi od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF;

| b) | a początkowym wkładem operacyjnym na rok N. |
| --- | --- |

b)

a początkowym wkładem operacyjnym na rok N.

Począwszy od roku N+2 i każdego następnego roku, do czasu wniesienia lub umorzenia wszystkich zobowiązań budżetowych finansowanych w ramach środków na zobowiązania pochodzących z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz najpóźniej w ciągu trzech lat od zakończenia programu „Horyzont Europa”, Unia oblicza dostosowanie wkładu operacyjnego za rok N, zmniejszając wkład operacyjny Republiki Mołdawii o kwotę uzyskaną poprzez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego o rok N do umorzeń dokonywanych co roku w odniesieniu do zobowiązań z roku N finansowanych w ramach budżetu Unii lub z ponownie udostępnionych umorzeń.

W przypadku anulowania kwot pochodzących z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel w roku N (w tym środków na zobowiązania oraz, w odniesieniu do kwot na podstawie rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094, rocznych kwot orientacyjnych określonych w programowaniu WRF), które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” wniesionych przez innych darczyńców, wkład operacyjny Republiki Mołdawii pomniejsza się o kwotę uzyskaną przez zastosowanie do anulowanej kwoty klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N.

II.   Automatyczna korekta wkładu finansowego Republiki Mołdawii

| 1. | Do obliczania automatycznej korekty, o której mowa w art. 4 niniejszej umowy, stosuje się następujące zasady:






  a) | „dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego; |
| --- | --- | --- |

1.

a)

„dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego;

| b) | w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami mołdawskimi zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji; |
| --- | --- |

b)

w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami mołdawskimi zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji;

| c) | wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2; |
| --- | --- |

c)

wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2;

| d) | „koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3); |
| --- | --- |

d)

„koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3);

| e) | kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne. |
| --- | --- |

e)

kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne.

| 2. | Mechanizm ten stosuje się w następujący sposób:






  a) | automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Republiki Mołdawii do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane. |
| --- | --- | --- |

2.

a)

automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Republiki Mołdawii do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane.

| b) | Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:






  (i) | łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Republice Mołdawii lub mołdawskim podmiotom jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N; a |
| --- | --- | --- |

b)

Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:

(i)

łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Republice Mołdawii lub mołdawskim podmiotom jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N; a

| (ii) | kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Republiki Mołdawii na rok N pomnożoną przez stosunek:






  A. | kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy a |
| --- | --- | --- |

(ii)

kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Republiki Mołdawii na rok N pomnożoną przez stosunek:

A.

kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy a

| B. | sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych. |
| --- | --- |

B.

sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych.

III.   Płatność wkładu finansowego Republiki Mołdawii, płatność dostosowań dokonanych w odniesieniu do wkładu operacyjnego Republiki Mołdawii oraz płatność automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego Republiki Mołdawii

| 1. | Komisja przekazuje Republice Mołdawii możliwie jak najszybciej, a najpóźniej w momencie wystawienia pierwszego wezwania do wpłaty środków w roku budżetowym, następujące informacje:






  a) | kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Republiki Mołdawii w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy; |
| --- | --- | --- |

1.

a)

kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Republiki Mołdawii w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy;

| b) | kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy; |
| --- | --- |

b)

kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy;

| c) | od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia; |
| --- | --- |

c)

od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia;

| d) | w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz mołdawskich podmiotów prawnych w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań. |
| --- | --- |

d)

w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz mołdawskich podmiotów prawnych w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań.

Komisja przedstawia szacunkowe informacje dotyczące następnego roku określone w lit. a) i b) na podstawie projektu budżetu najszybciej jak to możliwe, a najpóźniej do dnia 1 września roku budżetowego.

| 2. | Najpóźniej w kwietniu i czerwcu każdego roku Komisja wystawia Republice Mołdawii wezwanie do wpłaty środków odpowiadających wkładowi Republiki Mołdawii wynikającemu z niniejszej umowy.
  W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Republika Mołdawii dokona płatności sześciu dwunastych wkładu tego państwa nie później niż 30 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.
  W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja wystawi jedno wezwanie do wpłaty środków w terminie 60 dni od podpisania niniejszej umowy. |
| --- | --- |

2.

W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Republika Mołdawii dokona płatności sześciu dwunastych wkładu tego państwa nie później niż 30 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.

W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja wystawi jedno wezwanie do wpłaty środków w terminie 60 dni od podpisania niniejszej umowy.

| 3. | Co roku, począwszy od 2023 r., wezwania do wpłaty środków odzwierciedlają również kwotę automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego wniesionego za rok N-2.
  Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Republikę Mołdawii na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Republika Mołdawii uczestniczyła, ich funkcjonowania oraz zarządzania tymi programami.
  Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Republikę Mołdawii w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Republice Mołdawii lub od Republiki Mołdawii. |
| --- | --- |

3.

Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Republikę Mołdawii na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Republika Mołdawii uczestniczyła, ich funkcjonowania oraz zarządzania tymi programami.

Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Republikę Mołdawii w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Republice Mołdawii lub od Republiki Mołdawii.

| 4. | Republika Mołdawii wnosi swój wkład finansowy na podstawie niniejszej umowy zgodnie z pkt III tego załącznika. W przypadku niedokonania przez Republikę Mołdawii płatności w wyznaczonym terminie Komisja wysyła formalny monit. Jakiekolwiek opóźnienie we wniesieniu wkładu finansowego powoduje obowiązek zapłacenia przez Republikę Mołdawii odsetek za zwłokę od pozostającej kwoty należnej naliczanych od dnia płatności.
  W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego. |
| --- | --- |

4.

W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego.

---

(1)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23).

(2)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

(3)  Inne działania obejmują w szczególności zamówienia, nagrody, instrumenty finansowe, działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego, składki (OECD, Eureka, IPEEC, MAE, ...), ekspertów (oceniających, monitorowanie projektów) itp.

(4)  Kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym uznaje się za koszty nieinterwencyjne tylko wtedy gdy organizacje te są beneficjentami końcowymi. Nie ma to zastosowania w przypadku, gdy organizacja międzynarodowa jest koordynatorem projektu (zajmuje się dystrybucją środków dla innych koordynatorów).

---

ZAŁĄCZNIK II

Wykaz równoważnych programów i projektów Republiki Mołdawii

Poniższy niewyczerpujący wykaz należy traktować jako wykaz programów i projektów równoważnych programowi „Horyzont Europa” w Republice Mołdawii:

| — | programy państwowe, |
| --- | --- |

—

programy państwowe,

| — | programy w obszarze transferu technologii i programy na rzecz innowacji, |
| --- | --- |

—

programy w obszarze transferu technologii i programy na rzecz innowacji,

| — | programy dwustronne i wielostronne, |
| --- | --- |

—

programy dwustronne i wielostronne,

| — | programy podoktorskie. |
| --- | --- |

—

programy podoktorskie.

---

ZAŁĄCZNIK III

Należyte zarządzanie finansami

Ochrona interesów finansowych i odzyskiwanie środków

Artykuł 1

Przeglądy i audyty

1.   Unia Europejska ma prawo przeprowadzać, zgodnie z mającymi zastosowanie aktami co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów, przeglądy i audyty techniczne, naukowe, finansowe lub inne rodzaje przeglądów i audytów w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Republice Mołdawii lub każdego podmiotu prawnego mającego siedzibę w Republice Mołdawii, otrzymujących finansowanie Unii Europejskiej, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Republice Mołdawii. Taki przegląd i takie audyty mogą być przeprowadzane przez pracowników instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, lub przez inne osoby upoważnione przez Komisję Europejską.

2.   Pracownikom instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, oraz pozostałym osobom upoważnionym przez Komisję Europejską przysługuje odpowiedni dostęp do miejsc, prac i dokumentów (w wersji papierowej oraz elektronicznej), jak również do wszystkich informacji potrzebnych w celu przeprowadzenia takich audytów, w tym prawo do uzyskania fizycznej/elektronicznej kopii oraz wyciągów z wszelkich dokumentów lub zawartości wszelkich nośników danych będących w posiadaniu objętej audytem osoby fizycznej lub prawnej lub objętej audytem osoby trzeciej.

3.   Republika Mołdawii nie sprzeciwia się prawu wjazdu do Republiki Mołdawii i dostępowi do pomieszczeń pracowników i innych osób, o których mowa w ust. 2, w związku z wykonywaniem przez te osoby obowiązków, o których mowa w niniejszym artykule, ani nie stwarza żadnych szczególnych przeszkód w korzystania z tego prawa lub dostępu.

4.   Przeglądy i audyty można przeprowadzać, również po zawieszeniu stosowania niniejszej umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 5, zaprzestaniu jej tymczasowego stosowania lub jej rozwiązaniu, na warunkach określonych w mających zastosowanie aktach co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii Europejskiej oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów dotyczących dowolnego zobowiązania prawnego związanego z wykonaniem budżetu Unii Europejskiej, podjętego przez Unię Europejską przed datą wejścia w życie zawieszenia stosowania niniejszej umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 5, zaprzestania jej tymczasowego stosowania lub jej rozwiązania.

Artykuł 2

Zwalczanie nieprawidłowości, nadużyć finansowych i innych przestępstw naruszających interesy finansowe Unii

1.   Komisja Europejska i Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) są upoważnione do prowadzenia dochodzeń administracyjnych, w tym kontroli na miejscu i inspekcji, na terytorium Republiki Mołdawii. Dochodzenia te prowadzi się zgodnie z zasadami i warunkami określonymi w mających zastosowanie aktach prawnych co najmniej jednej instytucji Unii.

2.   Właściwe organy Republiki Mołdawii informują w rozsądnym terminie Komisję Europejską lub OLAF o wszelkich stwierdzonych przez te organy przypadkach nieprawidłowości, nadużyć finansowych lub innych nielegalnych działaniach naruszających interesy finansowe Unii lub o wszelkich podejrzeniach dotyczących takich nieprawidłowości, nadużyć lub nielegalnych działań.

3.   Kontrole na miejscu i inspekcje można przeprowadzać w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Republice Mołdawii lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w Republice Mołdawii, otrzymujących finansowanie unijne, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Republice Mołdawii.

4.   Takie kontrole na miejscu i inspekcje są przygotowywane i prowadzone przez Komisję Europejską lub OLAF w ścisłej współpracy z właściwym organem Republiki Mołdawii wyznaczonym przez rząd Republiki Mołdawii. Wyznaczony organ otrzymuje odpowiednio wcześniej informację dotyczącą przedmiotu, celu i podstawy prawnej kontroli oraz inspekcji, co umożliwia mu zapewnienie pomocy. W związku z powyższym urzędnicy właściwych organów mołdawskich mogą uczestniczyć w kontrolach na miejscu oraz inspekcjach.

5.   Na wniosek organów Republiki Mołdawii mogą one również przeprowadzać kontrole na miejscu i inspekcje wspólnie z Komisją Europejską lub OLAF-em.

6.   Pracownicy Komisji i personel OLAF-u mają dostęp do wszystkich informacji i dokumentów, w tym danych komputerowych, dotyczących tych operacji, które są niezbędne w celu właściwego przeprowadzenia kontroli na miejscu i inspekcji. Mogą w szczególności kopiować stosowne dokumenty.

7.   Jeżeli osoba, podmiot lub inna osoba trzecia sprzeciwia się kontroli na miejscu lub inspekcji, organy mołdawskie – działając zgodnie z krajowymi przepisami i regulacjami – udzielają Komisji Europejskiej lub OLAF-owi pomocy, aby umożliwić im wywiązanie się z obowiązku przeprowadzenia kontroli na miejscu lub inspekcji. Pomoc ta obejmuje wprowadzanie odpowiednich środków zabezpieczających na podstawie prawa krajowego, w szczególności w celu zabezpieczenia dowodów.

8.   Komisja Europejska lub OLAF informują organy mołdawskie o wynikach takich kontroli i inspekcji. W szczególności Komisja Europejska lub OLAF zgłaszają jak najszybciej właściwemu organowi mołdawskiemu wszelkie stwierdzone przez siebie w trakcie kontroli na miejscu lub inspekcji przypadki nieprawidłowości lub podejrzenia dotyczące takich nieprawidłowości.

9.   Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej Komisja Europejska może nakładać środki i sankcje administracyjne na osoby prawne lub fizyczne z Republiki Mołdawii uczestniczące w realizacji danego programu lub działania bez uszczerbku dla stosowania mołdawskiego prawa karnego.

10.   W celu prawidłowego wykonania postanowień niniejszego artykułu Komisja Europejska lub OLAF i właściwe organy mołdawskie regularnie wymieniają się informacjami oraz, na wniosek jednej ze Stron niniejszej umowy, konsultują się ze sobą.

11.   W celu ułatwienia skutecznej współpracy i wymiany informacji z OLAF-em Republika Mołdawii wyznacza punkt kontaktowy.

12.   Wymiana informacji między Komisją Europejską lub OLAF-em a właściwymi organami mołdawskimi odbywa się z należytym uwzględnieniem wymogów dotyczących poufności. Dane osobowe zawarte w wymienianych informacjach muszą być chronione zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami.

13.   Organy mołdawskie współpracują z Prokuraturą Europejską, aby umożliwić jej wypełnianie obowiązku prowadzenia dochodzeń, ścigania i stawiania przed sądem sprawców i współsprawców przestępstw przeciwko interesom finansowym Unii Europejskiej zgodnie z mającym zastosowanie prawodawstwem.

Artykuł 3

Odzyskiwanie należności i egzekucja

1.   Przyjęte przez Komisję Europejską decyzje o nałożeniu zobowiązania pieniężnego na osoby prawne lub fizyczne inne niż państwa w odniesieniu do wszelkich roszczeń wynikających z programu „Horyzont Europa” stanowią w Republice Mołdawii tytuł egzekucyjny. Do decyzji dołącza się tytuł egzekucyjny bez jakichkolwiek formalności innych niż weryfikacja autentyczności decyzji przez organ krajowy wyznaczony do tego celu przez Rząd Republiki Mołdawii. Rząd Republiki Mołdawii informuje Komisję i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wyznaczonym organie krajowym. Zgodnie z art. 4 Komisja Europejska jest uprawniona do powiadomienia o takich podlegających wykonaniu decyzjach bezpośrednio osoby mające miejsce zamieszkania w Republice Mołdawii i podmioty prawne mające siedzibę w Republice Mołdawii. Egzekucja przebiega zgodnie z mołdawskimi przepisami prawa i regułami proceduralnymi.

2.   Wyroki i postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydane na podstawie klauzuli arbitrażowej zawartej w umowie lub porozumieniu w związku z programami, działaniami, czynnościami lub projektami Unii stanowią w Republice Mołdawii tytuł egzekucyjny na takich samych zasadach, jak decyzje Komisji Europejskiej, o których mowa w ust. 1.

3.   Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest sądem właściwym w zakresie kontroli zgodności z prawem decyzji Komisji, o której mowa w ust. 1, i wstrzymania jej wykonania. Jednakże do rozpatrywania skarg na prawidłowość czynności egzekucyjnych właściwe są sądy Republiki Mołdawii.

Artykuł 4

Komunikacja i wymiana informacji

Instytucje i organy Unii Europejskiej uczestniczące we wdrażaniu programu „Horyzont Europa” lub sprawujące kontrolę nad tym programem są uprawnione do bezpośredniego komunikowania się, w tym za pośrednictwem elektronicznych systemów wymiany informacji, z dowolną osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Republice Mołdawii lub dowolnym podmiotem prawnym mającym siedzibę w Republice Mołdawii, otrzymującymi finansowanie unijne, jak również dowolną osobą trzecią uczestniczącą we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Republice Mołdawii. Takie osoby, podmioty i strony mogą przedkładać bezpośrednio instytucjom i organom Unii Europejskiej wszelkie odpowiednie informacje i dokumenty, do których przedłożenia zobowiązane są na podstawie przepisów Unii Europejskiej mających zastosowanie do programu Unii lub na podstawie umów lub porozumień zawartych w celu realizacji tego programu.

---

| 23.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 95/33 |
| --- | --- | --- | --- |

23.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 95/33

---

UMOWA MIĘDZYNARODOWA

między Unią Europejską, z jednej strony, a Republiką Turcji, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Republiki Turcji w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa”

Komisja Europejska (zwana dalej „Komisją”), w imieniu Unii Europejskiej,

z jednej strony,

oraz

rząd Republiki Turcji (zwanej dalej „Turcją”), reprezentowany przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Dyrekcję ds. UE,

z drugiej strony,

zwane dalej „Stronami”,

MAJĄC NA UWADZE, że umowa ramowa między Wspólnotą Europejską a Republiką Turcji w sprawie ogólnych zasad uczestnictwa Republiki Turcji w programach wspólnotowych (1), podpisana w Brukseli dnia 26 lutego 2002 r., stanowi, że szczegółowe warunki dotyczące udziału Turcji w poszczególnych z programach, zwłaszcza należny wkład finansowy, mają być określone w umowie zawartej między Komisją a właściwymi organami Turcji;

MAJĄC NA UWADZE, że program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” Unii Europejskiej (zwany dalej programem „Horyzont Europa”) został ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 (2);

UWZGLĘDNIAJĄC wysiłki Unii Europejskiej, aby poprzez połączenie sił z partnerami międzynarodowymi przewodzić działaniom podejmowanym w odpowiedzi na globalne wyzwania zgodnie z planem działania na rzecz ludzi, planety i dobrobytu zawartym w dokumencie „Przekształcamy nasz świat: Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030” Organizacji Narodów Zjednoczonych, oraz doceniając fakt, że badania naukowe i innowacje są kluczowymi czynnikami napędzającymi innowacyjny zrównoważony wzrost i zasadniczym narzędziem jego realizacji na drodze ku konkurencyjności i atrakcyjności gospodarczej;

UZNAJĄC ogólne zasady określone w rozporządzeniu (UE) 2021/695;

UZNAJĄC cele odnowionej europejskiej przestrzeni badawczej, jakimi są stworzenie wspólnej przestrzeni naukowo-technicznej, utworzenie jednolitego rynku badań naukowych i innowacji, wspieranie i ułatwianie współpracy między szkołami wyższymi oraz wymiany najlepszych praktyk i atrakcyjnych możliwości kariery naukowej, ułatwianie transgranicznej i międzysektorowej mobilności naukowców, sprzyjanie swobodnemu przepływowi wiedzy naukowej i innowacji, propagowanie poszanowania wolności nauki i wolności badań naukowych, wspieranie działań w zakresie edukacji naukowej i komunikacji naukowej oraz pobudzanie konkurencyjności i atrakcyjności uczestniczących gospodarek, a także fakt, że państwa stowarzyszone są kluczowymi partnerami w tym przedsięwzięciu;

PODKREŚLAJĄC rolę partnerstw europejskich w podejmowaniu niektórych z najpilniejszych wyzwań stojących przed Europą w ramach skoordynowanych inicjatyw w zakresie badań naukowych i innowacji w znacznym stopniu przyczyniających się do realizacji tych priorytetów Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych i innowacji, które wymagają masy krytycznej i długoterminowej wizji, a także znaczenie zaangażowania w te partnerstwa państw stowarzyszonych;

DĄŻĄC do ustanowienia wzajemnie korzystnych warunków w celu stworzenia miejsc godnej pracy, wzmocnienia i wspierania ekosystemów innowacji Stron poprzez wspomaganie przedsiębiorstw we wprowadzaniu innowacji i zwiększaniu skali na rynkach Stron oraz ułatwianie absorpcji, jak również stosowania i dostępności innowacji, w tym poprzez działania w zakresie budowania zdolności;

UZNAJĄC, że wzajemny udział w programach w zakresie badań naukowych i innowacji drugiej strony powinien przynieść obopólne korzyści; uznając jednocześnie, że Strony zastrzegają sobie prawo do ograniczenia lub warunkowania uczestnictwa w swoich programach w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w działaniach związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem;

UWZGLĘDNIAJĄC wspólne cele, wartości i silne powiązania Stron w dziedzinie badań naukowych i innowacji ustanowione w przeszłości w umowach stowarzyszeniowych w ramach kolejnych programów ramowych oraz uznając wspólną dla Stron chęć dalszego rozwijania, wzmacniania, pobudzania i rozszerzania łączących je stosunków i współpracy w tym zakresie,

UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

Zakres stowarzyszenia

1.   Turcja uczestniczy jako państwo stowarzyszone we wszystkich częściach programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” (program „Horyzont Europa”), o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (UE) 2021/695, realizowanego za pośrednictwem programu szczegółowego ustanowionego decyzją (UE) 2021/764 (3), w ich najbardziej aktualnych wersjach, oraz wnosi wkład do jego wszystkich części, także poprzez wkład finansowy na rzecz Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii.

2.   Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 (4) oraz decyzja (UE) 2021/820 (5) w ich najbardziej aktualnych wersjach mają zastosowanie do uczestnictwa podmiotów prawnych Turcji we wspólnotach wiedzy i innowacji.

Artykuł 2

Zasady i warunki uczestnictwa w programie „Horyzont Europa”

1.   Turcja uczestniczy w programie „Horyzont Europa” zgodnie z warunkami określonymi w Umowie ramowej pomiędzy Wspólnotą Europejską a Republiką Turcji w sprawie ogólnych zasad uczestnictwa Republiki Turcji w programach wspólnotowych oraz na zasadach i warunkach określonych w niniejszej umowie, w aktach prawnych, o których mowa w art. 1 niniejszej umowy, a także we wszelkich innych przepisach dotyczących wdrażania programu „Horyzont Europa”, w ich najbardziej aktualnych wersjach.

2.   O ile w zasadach i warunkach, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, w tym w wykonaniu art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, nie przewidziano inaczej, podmioty prawne mające siedzibę w Turcji mogą uczestniczyć w działaniach pośrednich programu „Horyzont Europa” na warunkach równoważnych warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, w tym w zakresie przestrzegania środków ograniczających przyjętych przez Unię Europejską (6).

3.   Przed podjęciem decyzji, czy podmioty prawne mające siedzibę w Turcji kwalifikują się do uczestnictwa w działaniu związanym z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznymi na podstawie art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, Komisja może zażądać konkretnych informacji lub gwarancji, takich jak:

| a) | informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych tureckich programów, projektów i ich części równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”; |
| --- | --- |

a)

informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych tureckich programów, projektów i ich części równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”;

| b) | informacje, czy w Turcji istnieje mechanizm monitorowania inwestycji krajowych oraz gwarancji, że władze Turcji będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu przez podmiot mający siedzibę poza Turcją lub turecki podmiot prawny kontrolowany spoza Turcji, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym, pod warunkiem że Komisja dostarczy Turcji wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Turcji po podpisaniu z tymi podmiotami umów o udzielenie dotacji, oraz |
| --- | --- |

b)

informacje, czy w Turcji istnieje mechanizm monitorowania inwestycji krajowych oraz gwarancji, że władze Turcji będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu przez podmiot mający siedzibę poza Turcją lub turecki podmiot prawny kontrolowany spoza Turcji, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym, pod warunkiem że Komisja dostarczy Turcji wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Turcji po podpisaniu z tymi podmiotami umów o udzielenie dotacji, oraz

| c) | gwarancje, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach danych działań przez podmioty mające siedzibę w Turcji nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Turcja udostępni co roku, w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym. |
| --- | --- |

c)

gwarancje, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach danych działań przez podmioty mające siedzibę w Turcji nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Turcja udostępni co roku, w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym.

4.   W przypadku gdy Unia Europejska realizuje program „Horyzont Europa” poprzez zastosowanie art. 185 i 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Turcja i tureckie podmioty prawne mogą brać udział w strukturach prawnych tworzonych na mocy tych postanowień, zgodnie z aktami prawnymi Unii Europejskiej, które zostały lub zostaną przyjęte w celu ustanowienia tych struktur prawnych.

5.   Przedstawiciele Turcji mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bez prawa głosu i w odniesieniu do kwestii, które dotyczą Turcji.

Przedstawiciele Turcji nie są obecni na posiedzeniach tych komitetów podczas głosowań. Turcja będzie informowana o wyniku głosowań.

Uczestnictwo określone w niniejszym ustępie przyjmuje taką samą formę, włącznie z procedurą otrzymywania informacji i dokumentacji, jak w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

6.   Prawa Turcji do reprezentacji i do uczestnictwa w Komitecie Europejskiej Przestrzeni Badawczej i Innowacji i jego podgrupach są takie same jak prawa mające zastosowanie do państw stowarzyszonych.

7.   Przedstawiciele Turcji mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w Radzie Gubernatorów JRC bez prawa głosu. Z zastrzeżeniem tego warunku, taki udział odbywa się zgodnie z tymi samymi zasadami i procedurami co zasady i procedury mające zastosowanie do przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej i obejmuje prawo do zabierania głosu oraz procedury otrzymywania informacji i dokumentacji w odniesieniu do kwestii, która dotyczy Turcji.

8.   Turcja może uczestniczyć w konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 723/2009 (7), w jego najbardziej aktualnej wersji, oraz zgodnie z aktem prawnym ustanawiającym ERIC.

9.   Koszty podróży i koszty pobytu poniesione przez przedstawicieli Turcji i ekspertów z tego kraju na potrzeby uczestnictwa – w charakterze obserwatorów – w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bądź w innych posiedzeniach związanych z realizacją programu „Horyzont Europa”, są zwracane przez Unię Europejską na tej samej podstawie i według tych samych procedur, jakie obowiązują w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

10.   Strony dołożą wszelkich starań w ramach istniejących przepisów, aby ułatwiać swobodny przepływ i pobyt pracowników naukowych uczestniczących w działaniach objętych niniejszą umową oraz transgraniczny przepływ towarów i usług przeznaczonych do wykorzystania w tych działaniach.

11.   Turcja wprowadza wszelkie niezbędne środki, w stosownych przypadkach, w celu zapewnienia, aby towary i usługi nabyte w Turcji lub przywiezione do Turcji, które są częściowo lub w całości finansowane na podstawie umów o udzielenie dotacji lub umów zawieranych w celu realizacji działań zgodnie z niniejszą umową, zostały zwolnione z należności celnych, należności celnych przywozowych oraz innych opłat fiskalnych, w tym VAT, stosowanych w Turcji.

Artykuł 3

Wkład finansowy

1.   Udział Turcji lub tureckich podmiotów prawnych w programie „Horyzont Europa” jest uzależniony od wnoszenia przez Turcję wkładu finansowego do programu oraz wkładu w ponoszenie powiązanych kosztów zarządzania, wykonania i operacyjnych w ramach budżetu ogólnego Unii Europejskiej (zwanego dalej „budżetem Unii”).

2.   Wkład finansowy ma formę sumy:

| a) | wkładu operacyjnego oraz |
| --- | --- |

a)

wkładu operacyjnego oraz

| b) | opłaty z tytułu uczestnictwa. |
| --- | --- |

b)

opłaty z tytułu uczestnictwa.

3.   Wkład finansowy ma formę rocznej płatności dokonywanej w dwóch transzach i jest wymagalny najpóźniej w czerwcu i w sierpniu.

4.   Wkład operacyjny pokrywa koszty operacyjne i wydatki na wsparcie programu oraz ma charakter dodatkowy zarówno w zakresie środków na zobowiązania, jak i środków na płatności, względem kwot zapisanych w budżecie Unii ostatecznie przyjętym dla programu „Horyzont Europa”, w tym wszelkich środków odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom, o których mowa w art. 15 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 (8) w jego najbardziej aktualnej wersji (zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”), i powiększonym o zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców (9).

W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na program „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (10) zwiększenie to odpowiada rocznym środkom wskazanym w dokumentach towarzyszących projektowi budżetu w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”.

5.   Początkowy wkład operacyjny opiera się na kluczu do ustalenia wkładu określonym jako stosunek produktu krajowego brutto (PKB) Turcji w cenach rynkowych do PKB Unii Europejskiej w cenach rynkowych. PKB w cenach rynkowych, który ma być stosowany, jest określany przez właściwe służby Komisji w oparciu o najnowsze dane statystyczne dostępne do obliczeń budżetowych w roku poprzedzającym rok, w którym roczna płatność jest należna. W drodze odstępstwa, w odniesieniu do 2021 r. początkowy wkład operacyjny opiera się na PKB z 2019 r. w cenach rynkowych. Dostosowania do tego klucza do ustalenia wkładu są zawarte w załączniku I.

6.   Początkowy wkład operacyjny oblicza się, stosując dostosowany klucz do ustalenia wkładu do początkowych środków na zobowiązania zapisanych w budżecie Unii Europejskiej ostatecznie przyjętym na dany rok w celu finansowania programu „Horyzont Europa”, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu.

7.   Opłata z tytułu uczestnictwa wynosi 4 % rocznego początkowego wkładu operacyjnego obliczonego zgodnie z ust. 5 i 6 niniejszego artykułu i jest wprowadzana stopniowo zgodnie z załącznikiem I. Opłata z tytułu uczestnictwa nie podlega dostosowaniom ani korektom z mocą wsteczną.

8.   Początkowy wkład operacyjny na rok N można skorygować w górę lub w dół z mocą wsteczną w jednym roku lub kilku kolejnych latach na podstawie zobowiązań budżetowych podjętych w ramach środków na zobowiązania w roku N, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu, ich realizacji poprzez zobowiązania prawne oraz ich umorzeń. Szczegółowe postanowienia dotyczące wprowadzenia w życie niniejszego artykułu są zawarte w załączniku I.

9.   Unia Europejska przekazuje Turcji informacje dotyczące jej udziału finansowego, ujęte w informacjach budżetowych, rachunkowych, informacjach na temat działań i oceny przedstawianych unijnym organom budżetowym i udzielającym absolutorium w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”. Informacje te przekazuje się z należytym uwzględnieniem przepisów Unii Europejskiej i Turcji dotyczących poufności i ochrony danych oraz pozostają one bez uszczerbku dla informacji, które Turcja ma prawo otrzymać na podstawie załącznika III.

10.   Wszystkie wkłady Turcji lub płatności ze strony Unii Europejskiej oraz obliczenia kwot należnych lub kwot otrzymywanych dokonywane są w euro.

Artykuł 4

Mechanizm automatycznej korekty

1.   Zastosowanie ma mechanizm automatycznej korekty początkowego wkładu operacyjnego Turcji na rok N, dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, którą oblicza się w roku N+2. Mechanizm ten opiera się na działaniach Turcji i tureckich podmiotów prawnych w tych częściach programu „Horyzont Europa”, które są realizowane poprzez dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych finansowane ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4.

Kwotę automatycznej korekty oblicza się na podstawie różnicy między:

| a) | początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych faktycznie zaciągniętych przez Turcję lub tureckie podmioty prawne, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonymi zgodnie z art. 3 ust. 4
  oraz |
| --- | --- |

a)

początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych faktycznie zaciągniętych przez Turcję lub tureckie podmioty prawne, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonymi zgodnie z art. 3 ust. 4

oraz

| b) | odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Turcję, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4. |
| --- | --- |

b)

odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Turcję, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4.

2.   W przypadku gdy kwota, o której mowa w ust. 1, niezależnie od tego, czy jest ona dodatnia czy ujemna, przekracza 8 % odpowiedniego początkowego wkładu operacyjnego dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, początkowy wkład operacyjny Turcji na rok N zostaje skorygowany. Kwota należna od Turcji lub kwota, którą Turcja ma otrzymać jako wkład dodatkowy lub obniżkę wkładu Turcji w ramach mechanizmu automatycznej korekty, jest kwotą przekraczającą ten próg 8 %. Kwota poniżej tego progu 8 % nie będzie brana pod uwagę przy obliczaniu wkładu dodatkowego, który jest należny lub stanowi rekompensatę.

3.   Szczegółowe zasady dotyczące mechanizmu automatycznej korekty są zawarte w załączniku I.

Artykuł 5

Wzajemność

1.   Podmioty prawne mające siedzibę w Unii Europejskiej mogą uczestniczyć w tureckich programach, projektach lub ich częściach równoważnych programowi „Horyzont Europa” zgodnie z przepisami ustawowymi i wykonawczymi Turcji.

2.   Niewyczerpujący wykaz równoważnych tureckich programów, projektów lub ich części znajduje się w załączniku II.

3.   Finansowanie przez Turcję podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii podlega mającym zastosowanie przepisom tureckim regulującym prowadzenie programów, projektów lub ich części w zakresie badań naukowych i innowacji. W przypadku gdy nie zapewniono finansowania, podmioty prawne mające siedzibę w Unii mogą uczestniczyć w programie we własnym zakresie.

Artykuł 6

Otwarta nauka

Strony wzajemnie promują i popierają praktyki w zakresie otwartej nauki w swoich programach, projektach lub ich częściach zgodnie z zasadami programu „Horyzont Europa” i mającymi zastosowanie przepisami Turcji.

Artykuł 7

Monitorowanie, ocena i sprawozdania

1.   Bez uszczerbku dla obowiązków Komisji, Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w odniesieniu do monitorowania i oceny programu „Horyzont Europa” uczestnictwo Turcji w programie jest stale monitorowane na zasadzie partnerstwa między Komisją i Turcją.

2.   Zasady dotyczące należytego zarządzania finansami, w tym kontroli finansowej, odzyskiwania środków pieniężnych oraz innych środków zwalczania nadużyć finansowych w odniesieniu do finansowania przez Unię Europejską na podstawie niniejszej umowy są określone w załączniku III.

Artykuł 8

Wspólny komitet UE-Turcja ds. badań naukowych i innowacji

1.   Niniejszym ustanawia się wspólny komitet UE-Turcja ds. badań naukowych i innowacji (zwany dalej „wspólnym komitetem UE-Turcja”). Zadania wspólnego komitetu UE-Turcja obejmują:

| a) | ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:






  (i) | udział podmiotów prawnych z Turcji w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania; |
| --- | --- | --- |

a)

ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:

(i)

udział podmiotów prawnych z Turcji w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania;

| (ii) | poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach, projektach i ich częściach realizowanych przez drugą Stronę; |
| --- | --- |

(ii)

poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach, projektach i ich częściach realizowanych przez drugą Stronę;

| (iii) | wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4; |
| --- | --- |

(iii)

wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4;

| (iv) | wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej; |
| --- | --- |

(iv)

wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej;

| b) | omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem; |
| --- | --- |

b)

omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem;

| c) | rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy;
  wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz |
| --- | --- |

c)

rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy;

wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz

| d) | wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy. |
| --- | --- |

d)

wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy.

2.   Wspólny komitet UE-Turcja, w którego skład wchodzą przedstawiciele Unii Europejskiej i Turcji, przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.

3.   Wspólny komitet UE-Turcja może podjąć decyzję o powołaniu na poziomie ekspertów na zasadzie ad hoc grupy roboczej/organu doradczego, która(-y) może pomóc w wykonaniu niniejszej umowy.

4.   Wspólny Komitet UE-Turcja zbiera się co najmniej raz w roku oraz gdy wymagają tego szczególne okoliczności, na wniosek którejkolwiek ze Stron. Posiedzenia są organizowane przez gospodarza, którym na przemian jest Unia Europejska i turecki organ krajowy.

5.   Wspólny Komitet UE-Turcja działa w sposób ciągły poprzez wymianę istotnych informacji za pomocą wszelkich środków komunikacji, w szczególności w odniesieniu do uczestnictwa/działań tureckich podmiotów prawnych. Wspólny Komitet UE-Turcja może w szczególności wykonywać swoje zadania na piśmie, gdy zajdzie taka potrzeba.

Artykuł 9

Przepisy końcowe

1.   Niniejsza umowa wchodzi w życie w dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu ich procedur wewnętrznych niezbędnych do tego celu.

2.   Niniejszą umowę stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r. Umowa pozostaje w mocy tak długo, jak będzie to konieczne, aby zakończyć wszystkie projekty, czynności, działań lub ich części finansowane z programu „Horyzont Europa”, wszystkie czynności niezbędne do ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej oraz wypełnić wszystkie zobowiązania finansowe wynikające z realizacji niniejszej umowy między Stronami.

3.   Unia Europejska może zawiesić stosowanie niniejszej umowy w przypadku częściowego lub całkowitego braku płatności wkładu finansowego należnego od Turcji na podstawie niniejszej umowy.

W przypadku braku płatności, który może w znacznym stopniu zagrozić realizacji programu i zarządzaniu programem „Horyzont Europa”, Komisja wysyła formalny monit. W przypadku braku płatności w terminie 20 dni roboczych od daty formalnego monitu Komisja powiadamia Turcję formalnym pismem o zawieszeniu stosowania niniejszej umowy, które staje się skuteczne 15 dni po otrzymaniu takiego powiadomienia przez Turcję.

W przypadku zawieszenia stosowania niniejszej umowy podmioty prawne mające siedzibę w Turcji nie kwalifikują się do uczestnictwa w procedurach wyboru, które nie zostały zakończone w momencie wejścia w życie zawieszenia. Procedura wyboru zostaje uznana za zakończoną, gdy zostaną zaciągnięte zobowiązania prawne wynikające z takiej procedury.

Zawieszenie nie ma wpływu na zobowiązania prawne podjęte wobec podmiotów prawnych mające siedzibę w Turcji przed wejściem w życie zawieszenia. Niniejsza umowa ma nadal zastosowanie do takich zobowiązań prawnych.

Unia Europejska niezwłocznie powiadamia Turcję o otrzymaniu całej kwoty należnego wkładu finansowego. Zawieszenie zostaje zniesione ze skutkiem natychmiastowym po otrzymaniu takiego powiadomienia.

Od dnia zniesienia zawieszenia podmioty prawne z Turcji ponownie kwalifikują się do udziału w procedurach wyboru rozpoczętych po tej dacie oraz w procedurach wyboru rozpoczętych przed tą datą, w przypadku których nie wygasły terminy składania wniosków.

4.   Każda ze Stron może rozwiązać niniejszą umowę w dowolnym czasie za pomocą pisemnego powiadomienia o zamiarze jej rozwiązania.

Rozwiązanie umowy staje się skuteczne po upływie trzech miesięcy kalendarzowych od dnia, w którym pisemne powiadomienie dotrze do adresata. Dzień, w którym rozwiązanie umowy staje się skuteczne, stanowi datę rozwiązania umowy do celów niniejszej umowy.

5.   W przypadku wypowiedzenia niniejszej umowy zgodnie z ust. 4 tego artykułu Strony uzgadniają, że:

| a) | projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie; |
| --- | --- |

a)

projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie;

| b) | roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie; |
| --- | --- |

b)

roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie;

| c) | po roku, w którym niniejsza umowa zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. |
| --- | --- |

c)

po roku, w którym niniejsza umowa zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy.

Strony ustalają za obopólną zgodą wszelkie inne konsekwencje rozwiązania niniejszej umowy.

6.   Wszelkich zmian niniejszej umowy dokonuje się wyłącznie na piśmie, za obopólną zgodą Stron. Wejście w życie zmian nastąpi zgodnie z taką samą procedurą, jaka ma zastosowanie do wejścia w życie niniejszej umowy.

7.   Załączniki do niniejszej umowy stanowią jej integralną część.

Niniejsza umowa zostaje sporządzona w dwóch egzemplarzach w języku angielskim i tureckim, przy czym każdy z tych tekstów jest na równi autentyczny. W przypadku rozbieżności w wykładni pierwszeństwo ma wersja angielska.

Sporządzono w Brukseli, dnia 27 października 2021 r., w dwóch oryginalnych egzemplarzach w języku angielskim i w dwóch oryginalnych egzemplarzach w języku tureckim.

W imieniu Komisji w imieniu Unii Europejskiej

Mariya GABRIEL

Komisarz

do spraw innowacji, badań naukowych, kultury, edukacji i młodzieży

W imieniu Rządu Republiki Turcji

Faruk KAYMAKCİ,

Ambasador

Dyrektor ds. UE oraz Wiceminister spraw zagranicznych

---

(1)  
  Dz.U. L 61 z 2.3.2002, s. 29.

1

(2)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013 (Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 1.).

2

(3)  Decyzja Rady (UE) 2021/764 z dnia 10 maja 2021 r. ustanawiająca program szczegółowy służący realizacji programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz uchylająca decyzję 2013/743/UE (Dz.U. L 167 I z 12.5.2021, s. 1.).

3

(4)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (wersja przekształcona) (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 61.).

4

(5)  Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/820 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie strategicznego planu innowacji Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT) na lata 2021–2027: wzmocnienie talentu innowacyjnego i zdolności innowacyjnych Europy oraz uchylająca decyzję nr 1312/2013/UE (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 91.).

5

(6)  Unijne środki ograniczające przyjmuje się zgodnie z art. 29 Traktatu o Unii Europejskiej lub art. 215 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

6

(7)  Rozporządzenie Rady (WE) nr 723/2009 z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie wspólnotowych ram prawnych konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) (Dz.U. L 206 z 8.8.2009, s. 1.).

7

(8)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.).

8

(9)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.).

9

(10)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

10

---

ZAŁĄCZNIK I

Zasady dotyczące wkładu finansowego Republiki Turcji do programu „Horyzont Europa” (2021–2027)

I.   Obliczenie wkładu finansowego Turcji

| 1. | Wkład finansowy Turcji do programu „Horyzont Europa” jest ustalany co roku, proporcjonalnie do – oraz na zasadzie uzupełnienia – kwoty dostępnej w każdym roku w budżecie Unii z tytułu środków na zobowiązania niezbędnych do zarządzania programem „Horyzont Europa”, jego realizacji i funkcjonowania, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Opłatę z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy, wprowadza się stopniowo w następujący sposób:






  — | 2021 r.: 0,5 %; |
| --- | --- | --- |

2.

—

2021 r.: 0,5 %;

| — | 2022 r.: 1 %; |
| --- | --- |

—

2022 r.: 1 %;

| — | 2023 r.: 1,5 %; |
| --- | --- |

—

2023 r.: 1,5 %;

| — | 2024 r.: 2 %; |
| --- | --- |

—

2024 r.: 2 %;

| — | 2025 r.: 2,5 %; |
| --- | --- |

—

2025 r.: 2,5 %;

| — | 2026 r.: 3 %; |
| --- | --- |

—

2026 r.: 3 %;

| — | 2027 r.: 4 %. |
| --- | --- |

—

2027 r.: 4 %.

| 3. | Zgodnie z art. 3 ust. 5 niniejszej umowy początkowy wkład operacyjny wnoszony przez Turcję z tytułu uczestnictwa w programie „Horyzont Europa” zostanie obliczony dla odpowiednich lat budżetowych poprzez zastosowanie dostosowania do klucza do ustalenia wkładu.
  Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:
  klucz do ustalenia wkładu dostosowanego = klucz do ustalenia wkładu × współczynnik
  Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,07. |
| --- | --- |

3.

Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:

klucz do ustalenia wkładu dostosowanego = klucz do ustalenia wkładu × współczynnik

Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,07.

| 4. | Zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy pierwszego dostosowania dotyczącego wykonania budżetu na rok N dokonuje się w roku N+1, gdy początkowy wkład operacyjny na rok N dostosowuje się w górę lub w dół o różnicę między:






  a) | skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:






  i. | zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom a |
| --- | --- | --- | --- |

4.

a)

skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:

i.

zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom a

| ii. | wszelkimi środkami na zobowiązania opartymi na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzącymi od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF. |
| --- | --- |

ii.

wszelkimi środkami na zobowiązania opartymi na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzącymi od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF.

| b) | a początkowym wkładem operacyjnym na rok N. |
| --- | --- |

b)

a początkowym wkładem operacyjnym na rok N.

Począwszy od roku N+2 i każdego następnego roku, do czasu wniesienia lub umorzenia wszystkich zobowiązań budżetowych finansowanych w ramach środków na zobowiązania pochodzących z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz najpóźniej w ciągu trzech lat od zakończenia programu „Horyzont Europa”, Unia oblicza dostosowanie wkładu operacyjnego za rok N, zmniejszając wkład operacyjny Turcji o kwotę uzyskaną poprzez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego o rok N do umorzeń dokonywanych co roku w odniesieniu do zobowiązań z roku N finansowanych w ramach budżetu Unii lub z ponownie udostępnionych umorzeń.

W przypadku anulowania kwot pochodzących z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel w roku N (w tym środków na zobowiązania oraz, w odniesieniu do kwot na podstawie rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094, rocznych kwot orientacyjnych określonych w programowaniu WRF), które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” wniesionych przez innych darczyńców, wkład operacyjny Turcji pomniejsza się o kwotę uzyskaną przez zastosowanie do anulowanej kwoty klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N.

II.   Automatyczna korekta wkładu operacyjnego Turcji

| 1. | Do obliczania automatycznej korekty, o której mowa w art. 4 niniejszej umowy, stosuje się następujące zasady:






  a) | „dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego; |
| --- | --- | --- |

1.

a)

„dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego;

| b) | w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami tureckimi zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji; |
| --- | --- |

b)

w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami tureckimi zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji;

| c) | wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2; |
| --- | --- |

c)

wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2;

| d) | „koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3); |
| --- | --- |

d)

„koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3);

| e) | kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne. |
| --- | --- |

e)

kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne.

| 2. | Mechanizm ten stosuje się w następujący sposób:






  a) | automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Turcji do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane. |
| --- | --- | --- |

2.

a)

automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Turcji do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane.

| b) | Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:






  i. | łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Turcji lub tureckim podmiotom jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N a |
| --- | --- | --- |

b)

Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:

i.

łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Turcji lub tureckim podmiotom jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N a

| ii. | kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Turcji na rok N pomnożoną przez stosunek:






  A. | kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy oraz |
| --- | --- | --- |

ii.

kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Turcji na rok N pomnożoną przez stosunek:

A.

kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy oraz

| B. | sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych. |
| --- | --- |

B.

sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych.

III.   Płatność wkładu finansowego Turcji, płatność dostosowań dokonanych w odniesieniu do wkładu operacyjnego Turcji oraz płatność automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego Turcji

| 1. | Komisja przekazuje Turcji możliwie jak najszybciej, a najpóźniej w momencie wystawienia pierwszego wezwania do wpłaty środków w roku budżetowym, następujące informacje:






  a. | kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Turcji w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy; |
| --- | --- | --- |

1.

a.

kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Turcji w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy;

| b. | kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy; |
| --- | --- |

b.

kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy;

| c. | od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia; |
| --- | --- |

c.

od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia;

| d. | w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz tureckich podmiotów prawnych w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań. |
| --- | --- |

d.

w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz tureckich podmiotów prawnych w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań.

Komisja przedstawia szacunkowe informacje dotyczące następnego roku określone w lit. a) i b) na podstawie projektu budżetu najszybciej jak to możliwe, a najpóźniej do dnia 1 września roku budżetowego.

| 2. | Najpóźniej w kwietniu i czerwcu każdego roku Komisja wystawia Turcji wezwanie do wpłaty środków odpowiadających wkładowi Turcji wynikającemu z niniejszej umowy.
  W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Turcja dokona płatności sześciu dwunastych wkładu nie później niż 60 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.
  W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja wystawi jedno wezwanie do wpłaty środków w terminie 60 dni od dnia, w którym niniejsza umowa zacznie powodować skutki prawne. |
| --- | --- |

2.

W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Turcja dokona płatności sześciu dwunastych wkładu nie później niż 60 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.

W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja wystawi jedno wezwanie do wpłaty środków w terminie 60 dni od dnia, w którym niniejsza umowa zacznie powodować skutki prawne.

| 3. | Co roku, począwszy od 2023 r., wezwania do wpłaty środków odzwierciedlają również kwotę automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego wniesionego za rok N-2.
  Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Turcję na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Turcja uczestniczyła, ich funkcjonowania oraz zarządzania nimi.
  Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Turcję w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Turcji lub od Turcji. |
| --- | --- |

3.

Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Turcję na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Turcja uczestniczyła, ich funkcjonowania oraz zarządzania nimi.

Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Turcję w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Turcji lub od Turcji.

| 4. | Turcja wnosi swój wkład finansowy na podstawie niniejszej umowy zgodnie z pkt III niniejszego załącznika. W przypadku niedokonania przez Turcję płatności w terminie wymagalności Komisja wysyła formalny monit.
  Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego stanowi podstawę do zapłaty przez Turcję odsetek od należnej kwoty, naliczanych od terminu wymagalności.
  W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego. |
| --- | --- |

4.

Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego stanowi podstawę do zapłaty przez Turcję odsetek od należnej kwoty, naliczanych od terminu wymagalności.

W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego.

---

(1)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.).

(2)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

(3)  Inne działania obejmują w szczególności zamówienia, nagrody, instrumenty finansowe, działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego, składki (OECD, Eureka, IPEEC, MAE, ...), ekspertów (oceniających, monitorowanie projektów) itp.

(4)  Kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym uznaje się za koszty nieinterwencyjne. Nie ma to zastosowania w przypadku, gdy organizacja międzynarodowa jest koordynatorem projektu (zajmuje się dystrybucją środków dla innych koordynatorów).

---

ZAŁĄCZNIK II

Niewyczerpujący wykaz równoważnych programów, projektów lub ich części w Turcji

Poniższy niewyczerpujący wykaz należy traktować jako wykaz tureckich programów, projektów lub ich części równoważnych programowi „Horyzont Europa”:

| — | Wsparcie instytucji akademickich w zakresie badań i rozwoju (ARDEB – Dyrekcja ds. Programów Finansowania Badań Naukowych); |
| --- | --- |

—

Wsparcie instytucji akademickich w zakresie badań i rozwoju (ARDEB – Dyrekcja ds. Programów Finansowania Badań Naukowych);

| — | Wsparcie badań i rozwoju w przemyśle (TEYDEB – Dyrekcja ds. Programów Dotacji na Technologie i Innowacje); |
| --- | --- |

—

Wsparcie badań i rozwoju w przemyśle (TEYDEB – Dyrekcja ds. Programów Dotacji na Technologie i Innowacje);

| — | Zarządzanie zasobami ludzkimi (BİDEB – Departament Stypendiów Naukowych i Programów Grantów). |
| --- | --- |

—

Zarządzanie zasobami ludzkimi (BİDEB – Departament Stypendiów Naukowych i Programów Grantów).

---

ZAŁĄCZNIK III

Należyte zarządzanie finansami

Ochrona interesów finansowych i odzyskiwanie środków

Artykuł 1

Przeglądy i audyty

1.   Unia Europejska ma prawo przeprowadzać, zgodnie z mającymi zastosowanie aktami co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów, przeglądy i audyty techniczne, naukowe, finansowe lub inne rodzaje przeglądów i audytów w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Turcji lub każdego podmiotu prawnego mającego siedzibę w Turcji, otrzymujących finansowanie Unii Europejskiej, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Turcji. Taki przegląd i takie audyty mogą być przeprowadzane przez pracowników instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, lub przez inne osoby upoważnione przez Komisję Europejską.

2.   Pracownikom instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, oraz pozostałym osobom upoważnionym przez Komisję Europejską przysługuje odpowiedni dostęp do miejsc, prac i dokumentów (w wersji papierowej oraz elektronicznej), jak również do wszystkich informacji potrzebnych w celu przeprowadzenia takich audytów, w tym prawo do uzyskania fizycznej/elektronicznej kopii oraz wyciągów z wszelkich dokumentów lub zawartości wszelkich nośników danych będących w posiadaniu objętej audytem osoby fizycznej lub prawnej lub objętej audytem osoby trzeciej.

3.   Turcja nie sprzeciwia się prawu wjazdu do Turcji i dostępowi do pomieszczeń pracowników i innych osób, o których mowa w ust. 2, w związku z wykonywaniem przez te osoby obowiązków, o których mowa w niniejszym artykule, ani nie stwarza żadnych szczególnych przeszkód w korzystania z tego prawa lub dostępu.

4.   Przeglądy i audyty można przeprowadzać, również po zawieszeniu stosowania niniejszej umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 3 lub jej rozwiązaniu, na warunkach określonych w mających zastosowanie aktach co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii Europejskiej oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów dotyczących dowolnego zobowiązania prawnego związanego z wykonaniem budżetu Unii Europejskiej, podjętego przez Unię Europejską przed datą wejścia w życie zawieszenia stosowania niniejszej umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 3 lub jej rozwiązania.

Artykuł 2

Zwalczanie nieprawidłowości, nadużyć finansowych i innych przestępstw naruszających interesy finansowe Unii

1.   Komisja Europejska i Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych są upoważnione do prowadzenia dochodzeń administracyjnych, w tym kontroli na miejscu i inspekcji, na terytorium Turcji. Dochodzenia te prowadzi się zgodnie z zasadami i warunkami określonymi w mających zastosowanie aktach prawnych co najmniej jednej instytucji Unii.

2.   Właściwe organy Turcji informują w rozsądnym terminie Komisję Europejską lub OLAF o wszelkich stwierdzonych przez te organy przypadkach nieprawidłowości, nadużyć finansowych lub innych nielegalnych działaniach naruszających interesy finansowe Unii lub o wszelkich podejrzeniach dotyczących takich nieprawidłowości, nadużyć lub nielegalnych działań.

3.   Kontrole na miejscu i inspekcje można przeprowadzać w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Turcji lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w Turcji, otrzymujących finansowanie unijne, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Turcji.

4.   Takie kontrole na miejscu i inspekcje są przygotowywane i prowadzone przez Komisję Europejską lub OLAF w ścisłej współpracy z właściwym organem Turcji wyznaczonym przez rząd Turcji. Wyznaczony organ otrzymuje odpowiednio wcześniej informację dotyczącą przedmiotu, celu i podstawy prawnej kontroli oraz inspekcji, co umożliwia mu zapewnienie pomocy. W tym celu urzędnicy właściwych organów Turcji mogą uczestniczyć w kontrolach oraz inspekcjach na miejscu.

5.   Na wniosek organów Turcji mogą one również przeprowadzać kontrole na miejscu i inspekcje wspólnie z Komisją Europejską lub OLAF-em.

6.   Pracownicy Komisji i personel OLAF-u mają dostęp do wszystkich informacji i dokumentów, w tym danych komputerowych, dotyczących tych operacji, które są niezbędne w celu właściwego przeprowadzenia kontroli na miejscu i inspekcji. Mogą w szczególności kopiować stosowne dokumenty.

7.   Jeżeli osoba, podmiot lub inna osoba trzecia sprzeciwia się kontroli na miejscu lub inspekcji, organy Turcji – działając zgodnie z krajowymi przepisami i regulacjami – udzielają Komisji Europejskiej lub OLAF-owi pomocy, aby umożliwić im wywiązanie się z obowiązku przeprowadzenia kontroli na miejscu lub inspekcji. Pomoc ta obejmuje wprowadzanie odpowiednich środków zabezpieczających na podstawie prawa krajowego, w szczególności w celu zabezpieczenia dowodów.

8.   Komisja Europejska lub OLAF informują organy Turcji o wynikach takich kontroli i inspekcji. W szczególności Komisja Europejska lub OLAF zgłaszają jak najszybciej właściwemu organowi Turcji wszelkie stwierdzone przez te instytucje w trakcie kontroli na miejscu lub inspekcji przypadki nieprawidłowości lub podejrzenia dotyczące takich nieprawidłowości.

9.   Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej Komisja Europejska może nakładać środki i sankcje administracyjne na osoby prawne lub fizyczne z Turcji uczestniczące w realizacji danego programu lub działania bez uszczerbku dla stosowania prawa karnego Turcji.

10.   W celu prawidłowego wykonania postanowień niniejszego artykułu Komisja Europejska lub OLAF i właściwe organy Turcji regularnie wymieniają się informacjami oraz, na wniosek jednej ze Stron niniejszej umowy, konsultują się wzajemnie.

11.   Aby ułatwić skuteczną współpracę i wymianę informacji z OLAF-em, wyznaczonym punktem kontaktowym dla Turcji będzie służba koordynująca zwalczanie nadużyć finansowych (AFCOS) Turcji.

12.   Wymiana informacji między Komisją Europejską lub OLAF-em a właściwymi organami Turcji odbywa się z należytym uwzględnieniem wymogów dotyczących poufności. Dane osobowe zawarte w wymienianych informacjach muszą być chronione zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami.

13.   Organy Turcji współpracują z Prokuraturą Europejską, aby umożliwić jej wypełnianie obowiązku prowadzenia dochodzeń, ścigania i stawiania przed sądem sprawców i współsprawców przestępstw przeciwko interesom finansowym Unii Europejskiej zgodnie z mającym zastosowanie prawodawstwem.

Artykuł 3

Odzyskiwanie należności i egzekucja

1.   Przyjęte przez Komisję Europejską decyzje o nałożeniu zobowiązania pieniężnego na osoby prawne lub fizyczne inne niż państwa w odniesieniu do wszelkich roszczeń wynikających z programu „Horyzont Europa” stanowią w Turcji tytuł egzekucyjny. Do decyzji dołącza się tytuł egzekucyjny bez jakichkolwiek formalności innych niż weryfikacja autentyczności decyzji przez organ krajowy wyznaczony do tego celu przez rząd Turcji. Rząd Turcji informuje Komisję i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wyznaczonym organie krajowym. Zgodnie z art. 4 Komisja Europejska jest uprawniona do powiadomienia o takich podlegających egzekucji decyzjach bezpośrednio osoby mające miejsce zamieszkania w Turcji i podmioty prawne mające siedzibę w Turcji. Egzekucja przebiega zgodnie z przepisami prawa i regułami proceduralnymi Turcji.

2.   Wyroki i postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydane na podstawie klauzuli arbitrażowej zawartej w umowie lub porozumieniu w związku z programami, działaniami, czynnościami lub projektami Unii stanowią w Turcji tytuł egzekucyjny na takich samych zasadach, jak decyzje Komisji Europejskiej, o których mowa w ust. 1.

3.   Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest sądem właściwym w zakresie kontroli zgodności z prawem decyzji Komisji, o której mowa w ust. 1, i wstrzymania jej wykonania. Jednakże sądy Turcji są właściwe w sprawach skarg dotyczących nieprawidłowości w przeprowadzaniu egzekucji.

Artykuł 4

Komunikacja i wymiana informacji

Instytucje i organy Unii Europejskiej uczestniczące we wdrażaniu programu „Horyzont Europa” lub sprawujące kontrolę nad tym programem są uprawnione do bezpośredniego komunikowania się, w tym za pośrednictwem elektronicznych systemów wymiany informacji, z dowolną osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Turcji lub dowolnym podmiotem prawnym mającym siedzibę w Turcji, otrzymującymi finansowanie unijne, jak również dowolną osobą trzecią uczestniczącą we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Turcji. Takie osoby, podmioty i strony mogą przedkładać bezpośrednio instytucjom i organom Unii Europejskiej wszelkie odpowiednie informacje i dokumenty, do których przedłożenia zobowiązane są na podstawie przepisów Unii Europejskiej mających zastosowanie do programu Unii lub na podstawie umów lub porozumień zawartych w celu realizacji tego programu.

---

| 23.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 95/48 |
| --- | --- | --- | --- |

23.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 95/48

---

UMOWA

między Unią Europejską, z jednej strony, a Republiką Armenii, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Republiki Armenii w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa”

Komisja Europejska (zwana dalej „Komisją”), w imieniu Unii Europejskiej,

z jednej strony,

oraz

Rząd Republiki Armenii (zwany dalej „Armenią”),

z drugiej strony,

zwane dalej „Stronami”,

MAJĄC NA UWADZE, że protokół do Umowy o partnerstwie i współpracy między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Armenii, z drugiej strony, w sprawie umowy ramowej między Unią Europejska a Republiką Armenii dotyczącej zasad udziału Armenii w programach unijnych (1) stanowi, że szczegółowe zasady i warunki udziału Armenii w każdym z programów, w szczególności dotyczące należnego wkładu finansowego oraz procedur sprawozdawczych i procedur oceny, zostaną określone w protokole ustaleń (2) zawartym pomiędzy Komisją Europejską a właściwymi organami Armenii na podstawie kryteriów ustanowionych w ramach poszczególnych programów;

MAJĄC NA UWADZE, że program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” Unii Europejskiej (zwany dalej programem „Horyzont Europa”) został ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 (3);

UWZGLĘDNIAJĄC wysiłki Unii Europejskiej, aby poprzez połączenie sił z partnerami międzynarodowymi przewodzić działaniom podejmowanym w odpowiedzi na globalne wyzwania zgodnie z planem działania na rzecz ludzi, planety i dobrobytu zawartym w dokumencie „Przekształcamy nasz świat: Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030” Organizacji Narodów Zjednoczonych, oraz doceniając fakt, że badania naukowe i innowacje są kluczowymi czynnikami napędzającymi innowacyjny zrównoważony wzrost i zasadniczym narzędziem jego realizacji na drodze ku konkurencyjności i atrakcyjności gospodarczej;

UZNAJĄC ogólne zasady określone w rozporządzeniu (UE) 2021/695;

UZNAJĄC cele odnowionej europejskiej przestrzeni badawczej, jakimi są stworzenie wspólnej przestrzeni naukowo-technicznej, utworzenie jednolitego rynku badań naukowych i innowacji, wspieranie i ułatwianie współpracy między szkołami wyższymi oraz wymiany najlepszych praktyk i atrakcyjnych możliwości kariery naukowej, ułatwianie transgranicznej i międzysektorowej mobilności naukowców, sprzyjanie swobodnemu przepływowi wiedzy naukowej i innowacji, propagowanie poszanowania wolności nauki i wolności badań naukowych, wspieranie działań w zakresie edukacji naukowej i komunikacji naukowej oraz pobudzanie konkurencyjności i atrakcyjności uczestniczących gospodarek, a także fakt, że państwa stowarzyszone są kluczowymi partnerami w tym przedsięwzięciu;

PODKREŚLAJĄC rolę partnerstw europejskich w podejmowaniu niektórych z najpilniejszych wyzwań stojących przed Europą w ramach skoordynowanych inicjatyw w zakresie badań naukowych i innowacji w znacznym stopniu przyczyniających się do realizacji tych priorytetów Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych i innowacji, które wymagają masy krytycznej i długoterminowej wizji, a także znaczenie zaangażowania w te partnerstwa państw stowarzyszonych;

DĄŻĄC do ustanowienia wzajemnie korzystnych warunków w celu stworzenia miejsc godnej pracy, wzmocnienia i wspierania ekosystemów innowacji Stron poprzez wspomaganie przedsiębiorstw we wprowadzaniu innowacji i zwiększaniu skali na rynkach Stron oraz ułatwianie absorpcji, jak również stosowania i dostępności innowacji, w tym poprzez działania w zakresie budowania zdolności;

UZNAJĄC, że wzajemny udział w programach w zakresie badań naukowych i innowacji drugiej strony powinien przynieść obopólne korzyści; uznając jednocześnie, że Strony zastrzegają sobie prawo do ograniczenia lub warunkowania uczestnictwa w swoich programach w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w działaniach związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem;

UWZGLĘDNIAJĄC wspólne cele, wartości i silne powiązania Stron w dziedzinie badań naukowych i innowacji ustanowione w przeszłości w umowach stowarzyszeniowych w ramach programu „Horyzont 2020” oraz uznając wspólną chęć Stron do dalszego rozwijania, wzmacniania, pobudzania i rozszerzania łączących je stosunków i współpracy w tym zakresie,

UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

Zakres stowarzyszenia

1.   Armenia uczestniczy jako państwo stowarzyszone we wszystkich częściach programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” (program „Horyzont Europa”), o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (UE) 2021/695, realizowanego za pośrednictwem programu szczegółowego ustanowionego decyzją (UE) 2021/764 (4), w ich najbardziej aktualnych wersjach, oraz wnosi wkład do jego wszystkich części, także poprzez wkład finansowy na rzecz Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii.

2.   Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 (5) oraz decyzja (UE) 2021/820 (6) w ich najbardziej aktualnych wersjach mają zastosowanie do uczestnictwa podmiotów prawnych Armenii we wspólnotach wiedzy i innowacji.

Artykuł 2

Zasady i warunki uczestnictwa w programie „Horyzont Europa”

1.   Armenia uczestniczy w programie „Horyzont Europa” zgodnie z warunkami określonymi w protokole do Umowy o partnerstwie i współpracy między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Armenii, z drugiej strony, w sprawie Umowy ramowej między Unią Europejska a Republiką Armenii dotyczącej zasad udziału Armenii w programach unijnych oraz na zasadach i warunkach określonych w niniejszej umowie, w aktach prawnych, o których mowa w art. 1 niniejszej umowy, a także we wszelkich innych przepisach dotyczących wdrażania programu „Horyzont Europa”, w ich najbardziej aktualnych wersjach.

2.   O ile w zasadach i warunkach, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, w tym w wykonaniu art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, nie przewidziano inaczej, podmioty prawne mające siedzibę w Armenii mogą uczestniczyć w działaniach pośrednich programu „Horyzont Europa” na warunkach równoważnych warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, w tym w zakresie przestrzegania środków ograniczających przyjętych przez Unię Europejską (7).

3.   Przed podjęciem decyzji, czy podmioty prawne mające siedzibę w Armenii kwalifikują się do uczestnictwa w działaniu związanym z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym na podstawie art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, Komisja może zażądać konkretnych informacji lub gwarancji, takich jak:

| a) | informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych armeńskich programów równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”; |
| --- | --- |

a)

informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych armeńskich programów równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”;

| b) | informacje, czy w Armenii istnieje krajowy mechanizm monitorowania inwestycji oraz gwarancje, że władze Armenii będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu przez podmiot mający siedzibę poza Armenią lub armeński podmiot prawny kontrolowany spoza Armenii, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym, pod warunkiem że Komisja dostarczy Armenii wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Armenii po podpisaniu z tymi podmiotami umów o udzielenie dotacji, oraz |
| --- | --- |

b)

informacje, czy w Armenii istnieje krajowy mechanizm monitorowania inwestycji oraz gwarancje, że władze Armenii będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu przez podmiot mający siedzibę poza Armenią lub armeński podmiot prawny kontrolowany spoza Armenii, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym, pod warunkiem że Komisja dostarczy Armenii wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Armenii po podpisaniu z tymi podmiotami umów o udzielenie dotacji, oraz

| c) | gwarancje, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach danych działań przez podmioty mające siedzibę w Armenii nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Armenia udostępni co roku, w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym. |
| --- | --- |

c)

gwarancje, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach danych działań przez podmioty mające siedzibę w Armenii nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Armenia udostępni co roku, w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym.

4.   Podmioty prawne mające siedzibę w Armenii mogą uczestniczyć w działaniach Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) na zasadach i warunkach równoważnych zasadom i warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, chyba że konieczne są ograniczenia w celu zapewnienia spójności z zakresem uczestnictwa wynikającym z wykonania ust. 2 i 3 niniejszego artykułu.

5.   W przypadku gdy Unia Europejska realizuje program „Horyzont Europa” poprzez zastosowanie art. 185 i 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Armenia i armeńskie podmioty prawne mogą brać udział w strukturach prawnych tworzonych na mocy tych postanowień, zgodnie z aktami prawnymi Unii Europejskiej, które zostały lub zostaną przyjęte w celu ustanowienia tych struktur prawnych.

6.   Przedstawiciele Armenii mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bez prawa głosu i w odniesieniu do kwestii, które dotyczą Armenii.

Przedstawiciele Armenii nie są obecni na posiedzeniach tych komitetów podczas głosowań. Armenia będzie informowana o wyniku głosowań.

Uczestnictwo określone w niniejszym ustępie przyjmuje taką samą formę, włącznie z procedurą otrzymywania informacji i dokumentacji, jak w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

7.   Prawa Armenii do reprezentacji i do uczestnictwa w Komitecie Europejskiej Przestrzeni Badawczej i Innowacji i jego podgrupach są takie same jak prawa mające zastosowanie do państw stowarzyszonych.

8.   Przedstawiciele Armenii mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w Radzie Gubernatorów JRC bez prawa głosu. Z zastrzeżeniem tego warunku, taki udział odbywa się zgodnie z tymi samymi zasadami i procedurami co zasady i procedury mające zastosowanie do przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej i obejmuje prawo do zabierania głosu oraz procedury otrzymywania informacji i dokumentacji w odniesieniu do kwestii, która dotyczy Armenii.

9.   Armenia może uczestniczyć w konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 723/2009 (8), w jego najbardziej aktualnej wersji, oraz zgodnie z aktem prawnym ustanawiającym ERIC.

10.   Koszty podróży i koszty pobytu poniesione przez przedstawicieli Armenii i ekspertów z tego kraju na potrzeby uczestnictwa – w charakterze obserwatorów – w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bądź w innych posiedzeniach związanych z realizacją programu „Horyzont Europa”, są zwracane przez Unię Europejską na tej samej podstawie i według tych samych procedur, jakie są stosowane w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

11.   Strony dołożą wszelkich starań w ramach istniejących przepisów, aby ułatwiać swobodny przepływ i pobyt pracowników naukowych uczestniczących w działaniach objętych niniejszą umową oraz transgraniczny przepływ towarów i usług przeznaczonych do wykorzystania w tych działaniach.

12.   Armenia wprowadza wszelkie niezbędne środki, w stosownych przypadkach, w celu zapewnienia, aby towary i usługi nabyte w Armenii lub przywiezione do Armenii, które są częściowo lub w całości finansowane na podstawie umów o udzielenie dotacji lub umów zawieranych w celu realizacji działań zgodnie z niniejszą umową, zostały zwolnione z należności celnych, należności celnych przywozowych oraz innych opłat fiskalnych, w tym VAT, stosowanych w Armenii.

Artykuł 3

Wkład finansowy

1.   Udział Armenii lub armeńskich podmiotów prawnych w programie „Horyzont Europa” jest uzależniony od wniesienia przez Armenię wkładu finansowego do programu oraz wkładu w ponoszenie powiązanych kosztów zarządzania, wykonania i operacyjnych w ramach budżetu ogólnego Unii Europejskiej (zwanego dalej „budżetem Unii”).

2.   Wkład finansowy ma formę sumy:

| a) | wkładu operacyjnego oraz |
| --- | --- |

a)

wkładu operacyjnego oraz

| b) | opłaty z tytułu uczestnictwa. |
| --- | --- |

b)

opłaty z tytułu uczestnictwa.

3.   Wkład finansowy ma formę rocznej płatności dokonywanej w dwóch transzach i jest wymagalny najpóźniej w maju i w lipcu.

4.   Wkład operacyjny pokrywa koszty operacyjne i wydatki na wsparcie programu oraz ma charakter dodatkowy zarówno w zakresie środków na zobowiązania, jak i środków na płatności, względem kwot zapisanych w budżecie Unii ostatecznie przyjętym dla programu „Horyzont Europa”, w tym wszelkich środków odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom, o których mowa w art. 15 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 (9) w jego najbardziej aktualnej wersji (zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”), i powiększonym o zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców (10).

W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na program „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (11) zwiększenie to odpowiada rocznym środkom wskazanym w dokumentach towarzyszących projektowi budżetu w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”.

5.   Początkowy wkład operacyjny opiera się na kluczu do ustalenia wkładu określonym jako stosunek produktu krajowego brutto (PKB) Armenii w cenach rynkowych do PKB Unii Europejskiej w cenach rynkowych. PKB w cenach rynkowych, który ma być stosowany, jest określany przez właściwe służby Komisji w oparciu o najnowsze dane statystyczne dostępne do obliczeń budżetowych w roku poprzedzającym rok, w którym roczna płatność jest należna. W drodze odstępstwa, w odniesieniu do 2021 r. początkowy wkład operacyjny opiera się na PKB z 2019 r. w cenach rynkowych. Dostosowania do tego klucza do ustalenia wkładu są zawarte w załączniku I.

6.   Początkowy wkład operacyjny oblicza się, stosując dostosowany klucz do ustalenia wkładu do początkowych środków na zobowiązania zapisanych w budżecie Unii Europejskiej ostatecznie przyjętym na dany rok w celu finansowania programu „Horyzont Europa”, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu.

7.   Opłata z tytułu uczestnictwa wynosi 4 % rocznego początkowego wkładu operacyjnego obliczonego zgodnie z ust. 5 i 6 niniejszego artykułu i jest wprowadzana stopniowo zgodnie z załącznikiem I. Opłata z tytułu uczestnictwa nie podlega dostosowaniom ani korektom z mocą wsteczną.

8.   Początkowy wkład operacyjny na rok N można skorygować w górę lub w dół z mocą wsteczną w jednym roku lub kilku kolejnych latach na podstawie zobowiązań budżetowych podjętych w ramach środków na zobowiązania w roku N, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu, ich realizacji poprzez zobowiązania prawne oraz ich umorzeń. Szczegółowe postanowienia dotyczące wprowadzenia w życie niniejszego artykułu są zawarte w załączniku I.

9.   Unia Europejska przekazuje Armenii informacje dotyczące jej udziału finansowego, ujęte w informacjach budżetowych, rachunkowych, informacjach na temat działań i oceny przedstawianych unijnym organom budżetowym i udzielającym absolutorium w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”. Informacje te przekazuje się z należytym uwzględnieniem przepisów Unii Europejskiej i Armenii dotyczących poufności i ochrony danych oraz pozostają one bez uszczerbku dla informacji, które Armenia ma prawo otrzymać na podstawie załącznika III.

10.   Wszystkie wkłady Armenii lub płatności ze strony Unii Europejskiej oraz obliczenia kwot należnych lub kwot otrzymywanych dokonywane są w euro.

Artykuł 4

Mechanizm automatycznej korekty

1.   Zastosowanie ma mechanizm automatycznej korekty początkowego wkładu operacyjnego Armenii na rok N, dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, którą oblicza się w roku N+2. Mechanizm ten opiera się na działaniach Armenii i armeńskich podmiotów prawnych w tych częściach programu „Horyzont Europa”, które są realizowane poprzez dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych finansowane ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4.

Kwotę automatycznej korekty oblicza się na podstawie różnicy między:

| a) | początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, które to zobowiązania Armenia lub armeńskie podmioty prawne faktycznie zaciągnęły, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 a |
| --- | --- |

a)

początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, które to zobowiązania Armenia lub armeńskie podmioty prawne faktycznie zaciągnęły, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 a

| b) | odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Armenię, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4. |
| --- | --- |

b)

odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Armenię, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4.

2.   W przypadku gdy kwota, o której mowa w ust. 1, niezależnie od tego, czy jest ona dodatnia czy ujemna, przekracza 8 % odpowiedniego początkowego wkładu operacyjnego dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, początkowy wkład operacyjny Armenii na rok N zostaje skorygowany. Kwota należna lub którą Armenia ma otrzymać jako dodatkowy wkład lub zmniejszenie wkładu Armenii w ramach mechanizmu automatycznej korekty jest kwotą przekraczającą ten próg 8 %, kwota poniżej tego progu 8 % nie będzie brana pod uwagę przy obliczaniu dodatkowego wkładu należnego lub wyrównanego.

3.   Szczegółowe zasady dotyczące mechanizmu automatycznej korekty są zawarte w załączniku I.

Artykuł 5

Wzajemność

1.   Podmioty prawne mające siedzibę w Unii Europejskiej mogą uczestniczyć w armeńskich programach równoważnych programowi „Horyzont Europa” zgodnie z przepisami ustawowymi Armenii.

2.   Niewyczerpujący wykaz równoważnych armeńskich programów znajduje się w załączniku II.

3.   Finansowanie przez Armenię podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii podlega armeńskim przepisom ustawowym regulującym prowadzenie programów w zakresie badań naukowych i innowacji. W przypadku gdy nie zapewniono finansowania, podmioty prawne mające siedzibę w Unii mogą uczestniczyć w programie we własnym zakresie.

Artykuł 6

Otwarta nauka

Strony wzajemnie promują i popierają praktyki w zakresie otwartej nauki w swoich programach zgodnie z zasadami programu „Horyzont Europa” i przepisami ustawowymi Armenii.

Artykuł 7

Monitorowanie, ocena i sprawozdania

1.   Bez uszczerbku dla obowiązków Komisji, Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w odniesieniu do monitorowania i oceny programu „Horyzont Europa” uczestnictwo Armenii w programie jest stale monitorowane na zasadzie partnerstwa między Komisją i Armenią.

2.   Zasady dotyczące należytego zarządzania finansami, w tym kontroli finansowej, odzyskiwania środków pieniężnych oraz innych środków zwalczania nadużyć finansowych w odniesieniu do finansowania przez Unię Europejską na podstawie niniejszej umowy są określone w załączniku III.

Artykuł 8

Wspólny komitet UE-Armenia ds. badań naukowych i innowacji

1.   Niniejszym ustanawia się wspólny komitet UE-Armenia ds. badań naukowych i innowacji (zwany dalej „wspólnym komitetem UE-Armenia”). Zadania wspólnego komitetu UE-Armenia obejmują:

| a) | ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:






  (i) | udział podmiotów prawnych z Armenii w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania; |
| --- | --- | --- |

a)

ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:

(i)

udział podmiotów prawnych z Armenii w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania;

| (ii) | poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach, środkach, projektach, działaniach lub ich częściach prowadzonych przez drugą Stronę; |
| --- | --- |

(ii)

poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach, środkach, projektach, działaniach lub ich częściach prowadzonych przez drugą Stronę;

| (iii) | wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4; |
| --- | --- |

(iii)

wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4;

| (iv) | wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej; |
| --- | --- |

(iv)

wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej;

| b) | omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem; |
| --- | --- |

b)

omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem;

| c) | rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy; |
| --- | --- |

c)

rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy;

| d) | wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz |
| --- | --- |

d)

wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz

| e) | wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy. |
| --- | --- |

e)

wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy.

2.   Wspólny komitet UE-Armenia, w którego skład wchodzą przedstawiciele Unii Europejskiej i Armenii, przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.

3.   Wspólny komitet UE-Armenia może podjąć decyzję o powołaniu na poziomie ekspertów na zasadzie ad hoc grupy roboczej/organu doradczego, która(-y) może pomóc w wykonaniu niniejszej umowy.

4.   Wspólny Komitet UE-Armenia zbiera się co najmniej raz w roku oraz gdy wymagają tego szczególne okoliczności, na wniosek którejkolwiek ze Stron. Posiedzenia są organizowane przez gospodarza, którym na przemian jest Unia Europejska i organ krajowy Armenii.

5.   Wspólny Komitet UE-Armenia działa w sposób ciągły poprzez wymianę istotnych informacji za pomocą wszelkich środków komunikacji, w szczególności w odniesieniu do uczestnictwa/działań armeńskich podmiotów prawnych. Wspólny Komitet UE-Armenia może w szczególności wykonywać swoje zadania na piśmie, gdy zajdzie taka potrzeba.

Artykuł 9

Przepisy końcowe

1.   Niniejsza umowa wchodzi w życie w dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu ich procedur wewnętrznych niezbędnych do tego celu.

2.   Niniejszą umowę stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r. Umowa pozostaje w mocy tak długo, jak będzie to konieczne, aby zakończyć wszystkie projekty, czynności, działania lub ich części finansowane z programu „Horyzont Europa”, wszystkie czynności niezbędne do ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej oraz wypełnić wszystkie zobowiązania finansowe wynikające z realizacji niniejszej umowy między Stronami.

3.   Unia Europejska może zawiesić stosowanie niniejszej umowy w przypadku częściowego lub całkowitego braku płatności wkładu finansowego należnego od Armenii na podstawie niniejszej umowy.

W przypadku braku płatności, który może w znacznym stopniu zagrozić realizacji programu i zarządzaniu programem „Horyzont Europa”, Komisja wysyła formalny monit. W przypadku braku płatności w terminie 20 dni roboczych od daty formalnego monitu Komisja powiadamia Armenię formalnym pismem o zawieszeniu stosowania niniejszej umowy, które staje się skuteczne 15 dni po otrzymaniu takiego powiadomienia przez Armenię.

W przypadku zawieszenia stosowania niniejszej umowy podmioty prawne mające siedzibę w Armenii nie kwalifikują się do uczestnictwa w procedurach wyboru, które nie zostały zakończone w momencie wejścia w życie zawieszenia. Procedura wyboru zostaje uznana za zakończoną, gdy zostaną zaciągnięte zobowiązania prawne wynikające z takiej procedury.

Zawieszenie nie ma wpływu na zobowiązania prawne podjęte wobec podmiotów prawnych mających siedzibę w Armenii przed wejściem w życie zawieszenia. Niniejsza umowa ma nadal zastosowanie do takich zobowiązań prawnych.

Unia Europejska niezwłocznie powiadamia Armenię o otrzymaniu całej kwoty należnego wkładu finansowego. Zawieszenie zostaje zniesione ze skutkiem natychmiastowym po otrzymaniu takiego powiadomienia.

Od dnia zniesienia zawieszenia podmioty prawne z Armenii ponownie kwalifikują się do udziału w procedurach wyboru rozpoczętych po tej dacie oraz w procedurach wyboru rozpoczętych przed tą datą, w przypadku których nie wygasły terminy składania wniosków.

4.   Każda ze Stron może rozwiązać niniejszą umowę w dowolnym czasie za pomocą pisemnego powiadomienia o zamiarze jej rozwiązania. Rozwiązanie umowy staje się skuteczne po upływie trzech miesięcy kalendarzowych od dnia, w którym pisemne powiadomienie dotrze do adresata. Dzień, w którym rozwiązanie umowy staje się skuteczne, stanowi datę rozwiązania umowy do celów niniejszej umowy.

5.   W przypadku wypowiedzenia niniejszej umowy zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu Strony uzgadniają, że:

| a) | projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie; |
| --- | --- |

a)

projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie;

| b) | roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie oraz |
| --- | --- |

b)

roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie oraz

| c) | po roku, w którym niniejsza umowa zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. |
| --- | --- |

c)

po roku, w którym niniejsza umowa zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy.

Strony ustalają za obopólną zgodą wszelkie inne konsekwencje rozwiązania niniejszej umowy.

6.   Wszelkich zmian niniejszej umowy dokonuje się wyłącznie na piśmie, za obopólną zgodą Stron. Wejście w życie zmian nastąpi zgodnie z taką samą procedurą, jaka ma zastosowanie do wejścia w życie niniejszej umowy.

7.   Załączniki do niniejszej umowy stanowią jej integralną część.

Niniejsza umowa zostaje sporządzona w dwóch egzemplarzach w języku angielskim i ormiańskim, przy czym każdy z tych tekstów jest na równi autentyczny. W przypadku rozbieżności w wykładni pierwszeństwo ma wersja angielska.

Sporządzono w Brukseli dnia 12 listopada 2021 r. w dwóch oryginalnych egzemplarzach w języku ormiańskim i angielskim.

W imieniu Komisji w imieniu Unii Europejskiej

Signe RATSO

ds. otwartych innowacji i główny negocjator ds. Zastępca dyrektora generalnego stowarzyszenia z programem „Horyzont Europa” Dyrekcja Generalna ds. Badań Naukowych i Innowacji

W imieniu Republiki Armenii

Anna AGHADJANIAN

Ambasador Nadzwyczajna i Pełnomocnik Republiki Armenii w Królestwie Belgii, szefowa Misji Republiki Armenii przy Unii Europejskiej

---

(1)  
  Dz.U. L 174 z 13.6.2014, s. 3.

1

(2)  Niniejsza umowa stanowi i ma takie same skutki prawne jak protokół ustaleń, o którym mowa w protokole do Umowy o partnerstwie i współpracy między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Armenii, z drugiej strony, w sprawie umowy ramowej między Unią Europejska a Republiką Armenii dotyczącej zasad udziału Armenii w programach unijnych.

2

(3)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013 (Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 1.).

3

(4)  Decyzja Rady (UE) 2021/764 z dnia 10 maja 2021 r. ustanawiająca program szczegółowy służący realizacji programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz uchylająca decyzję 2013/743/UE (Dz.U. L 167 I z 12.5.2021, s. 1).

4

(5)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (wersja przekształcona) (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 61.).

5

(6)  Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/820 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie strategicznego planu innowacji Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT) na lata 2021–2027: wzmocnienie talentu innowacyjnego i zdolności innowacyjnych Europy oraz uchylająca decyzję nr 1312/2013/UE (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 91.).

6

(7)  Unijne środki ograniczające przyjmuje się zgodnie z art. 29 Traktatu o Unii Europejskiej lub art. 215 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

7

(8)  Rozporządzenie Rady (WE) nr 723/2009 z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie wspólnotowych ram prawnych konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) (Dz.U. L 206 z 8.8.2009, s. 1.).

8

(9)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.).

9

(10)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.).

10

(11)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

11

---

ZAŁĄCZNIK I

Zasady dotyczące wkładu finansowego Armenii do programu „Horyzont Europa” (2021–2027)

I.   Obliczenie wkładu finansowego armenii

| 1. | Wkład finansowy Armenii do programu „Horyzont Europa” jest ustalany co roku, proporcjonalnie do – oraz na zasadzie uzupełnienia – kwoty dostępnej w każdym roku w budżecie Unii z tytułu środków na zobowiązania niezbędnych do zarządzania programem „Horyzont Europa”, jego realizacji i funkcjonowania, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Opłatę z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy, wprowadza się stopniowo w następujący sposób:






  — | 2021 r.: 0,5 %; |
| --- | --- | --- |

2.

—

2021 r.: 0,5 %;

| — | 2022 r.: 1 %; |
| --- | --- |

—

2022 r.: 1 %;

| — | 2023 r.: 1,5 %; |
| --- | --- |

—

2023 r.: 1,5 %;

| — | 2024 r.: 2 %; |
| --- | --- |

—

2024 r.: 2 %;

| — | 2025 r.: 2,5 %; |
| --- | --- |

—

2025 r.: 2,5 %;

| — | 2026 r.: 3 %; |
| --- | --- |

—

2026 r.: 3 %;

| — | 2027 r.: 4 %. |
| --- | --- |

—

2027 r.: 4 %.

| 3. | Zgodnie z art. 3 ust. 5 niniejszej umowy początkowy wkład operacyjny wnoszony przez Armenię z tytułu uczestnictwa w programie „Horyzont Europa” zostanie obliczony dla odpowiednich lat budżetowych poprzez zastosowanie dostosowania do klucza do ustalenia wkładu.
  Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:
  klucz do ustalenia wkładu dostosowanego = klucz do ustalenia wkładu × współczynnik
  Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,05. |
| --- | --- |

3.

Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:

klucz do ustalenia wkładu dostosowanego = klucz do ustalenia wkładu × współczynnik

Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,05.

| 4. | Zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy pierwszego dostosowania dotyczącego wykonania budżetu na rok N dokonuje się w roku N+1, gdy początkowy wkład operacyjny na rok N dostosowuje się w górę lub w dół o różnicę między:






  a) | skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:






  i. | zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom a |
| --- | --- | --- | --- |

4.

a)

skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:

i.

zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom a

| ii. | wszelkimi środkami na zobowiązania opartymi na zewnętrznych dochodach przeznaczonymi na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzącymi od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF. |
| --- | --- |

ii.

wszelkimi środkami na zobowiązania opartymi na zewnętrznych dochodach przeznaczonymi na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzącymi od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF.

| b) | a początkowym wkładem operacyjnym na rok N. |
| --- | --- |

b)

a początkowym wkładem operacyjnym na rok N.

Począwszy od roku N+2 i każdego następnego roku, do czasu wniesienia lub umorzenia wszystkich zobowiązań budżetowych finansowanych w ramach środków na zobowiązania pochodzących z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz najpóźniej w ciągu trzech lat od zakończenia programu „Horyzont Europa”, Unia oblicza dostosowanie wkładu operacyjnego za rok N, zmniejszając wkład operacyjny Armenii o kwotę uzyskaną poprzez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego o rok N do umorzeń dokonywanych co roku w odniesieniu do zobowiązań z roku N finansowanych w ramach budżetu Unii lub z ponownie udostępnionych umorzeń.

W przypadku anulowania kwot pochodzących z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel w roku N (w tym środków na zobowiązania oraz, w odniesieniu do kwot na podstawie rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094, rocznych kwot orientacyjnych określonych w programowaniu WRF), które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” wniesionych przez innych darczyńców, wkład operacyjny Armenii pomniejsza się o kwotę uzyskaną przez zastosowanie do anulowanej kwoty klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N.

II.   Automatyczna korekta wkładu operacyjnego armenii

| 1. | Do obliczania automatycznej korekty, o której mowa w art. 4 niniejszej umowy, stosuje się następujące zasady:






  a) | „dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego; |
| --- | --- | --- |

1.

a)

„dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego;

| b) | w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami armeńskimi zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji; |
| --- | --- |

b)

w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami armeńskimi zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji;

| c) | wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2; |
| --- | --- |

c)

wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2;

| d) | „koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3); |
| --- | --- |

d)

„koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3);

| e) | kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne. |
| --- | --- |

e)

kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne.

| 2. | Mechanizm ten stosuje się w następujący sposób:






  a) | automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Armenii do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane. |
| --- | --- | --- |

2.

a)

automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Armenii do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane.

| b) | Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:






  i. | łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Armenii lub armeńskim podmiotom prawnym jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N oraz |
| --- | --- | --- |

b)

Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:

i.

łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Armenii lub armeńskim podmiotom prawnym jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N oraz

| ii. | kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Armenii na rok N pomnożoną przez stosunek:






  A. | kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy oraz |
| --- | --- | --- |

ii.

kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Armenii na rok N pomnożoną przez stosunek:

A.

kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy oraz

| B. | sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych. |
| --- | --- |

B.

sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych.

III.   Płatność wkładu finansowego Armenii, płatność dostosowań dokonanych w odniesieniu do wkładu operacyjnego Armenii oraz płatność automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego Armenii

| 1. | Komisja przekazuje Armenii możliwie jak najszybciej, a najpóźniej w momencie wystawienia pierwszego wezwania do wpłaty środków w roku budżetowym, następujące informacje:






  a. | kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Armenii w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy; |
| --- | --- | --- |

1.

a.

kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Armenii w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy;

| b. | kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy; |
| --- | --- |

b.

kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy;

| c. | od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia; |
| --- | --- |

c.

od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia;

| d. | w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz armeńskich podmiotów prawnych w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań. |
| --- | --- |

d.

w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz armeńskich podmiotów prawnych w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań.

Komisja przedstawia szacunkowe informacje dotyczące następnego roku określone w lit. a) i b) na podstawie projektu budżetu najszybciej jak to możliwe, a najpóźniej do dnia 1 września roku budżetowego.

| 2. | Najpóźniej w kwietniu i czerwcu każdego roku Komisja wystawia Armenii wezwanie do wpłaty środków odpowiadających wkładowi Armenii wynikającemu z niniejszej umowy.
  W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Armenia dokona płatności sześciu dwunastych wkładu nie później niż 30 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.
  W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja przekaże jedyne wezwanie do wpłaty środków w ciągu 60 dni od podpisania niniejszej umowy. |
| --- | --- |

2.

W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Armenia dokona płatności sześciu dwunastych wkładu nie później niż 30 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.

W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja przekaże jedyne wezwanie do wpłaty środków w ciągu 60 dni od podpisania niniejszej umowy.

| 3. | Co roku, począwszy od 2023 r., wezwania do wpłaty środków odzwierciedlają również kwotę automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego wniesionego za rok N-2.
  Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Armenię na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Armenia uczestniczyła, ich funkcjonowania oraz zarządzania tymi programami.
  Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Armenię w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Armenii lub od Armenii. |
| --- | --- |

3.

Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Armenię na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Armenia uczestniczyła, ich funkcjonowania oraz zarządzania tymi programami.

Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Armenię w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Armenii lub od Armenii.

| 4. | Armenia wnosi swój wkład finansowy na podstawie niniejszej umowy zgodnie z punktem (III) tego załącznika. W przypadku niedokonania przez Armenię płatności w terminie wymagalności Komisja wysyła formalny monit.
  Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego stanowi podstawę do zapłaty przez Armenię odsetek za zwłokę od pozostającej kwoty należnej, naliczanych od terminu wymagalności.
  W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego. |
| --- | --- |

4.

Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego stanowi podstawę do zapłaty przez Armenię odsetek za zwłokę od pozostającej kwoty należnej, naliczanych od terminu wymagalności.

W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego.

---

(1)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.).

(2)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

(3)  Inne działania obejmują w szczególności zamówienia, nagrody, instrumenty finansowe, działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego, składki (OECD, Eureka, IPEEC, MAE, ...), ekspertów (oceniających, monitorowanie projektów) itp.

(4)  Kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym uznaje się za koszty nieinterwencyjne. Nie ma to zastosowania w przypadku, gdy organizacja międzynarodowa jest koordynatorem projektu (zajmuje się dystrybucją środków dla innych koordynatorów).

---

ZAŁĄCZNIK II

Niewyczerpujący wykaz równoważnych armeńskich programów

Poniższy niewyczerpujący wykaz uznaje się za programy równoważne z programem „Horyzont Europa” w Armenii:

| — | [...] |
| --- | --- |

—

[...]

---

ZAŁĄCZNIK III

Należyte zarządzanie finansami

Ochrona interesów finansowych i odzyskiwanie środków

Artykuł 1

Przeglądy i audyty

1.   Unia Europejska ma prawo przeprowadzać, zgodnie z mającymi zastosowanie aktami co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów, przeglądy i audyty techniczne, naukowe, finansowe lub inne rodzaje przeglądów i audytów w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Armenii lub dowolnego podmiotu prawnego mającego siedzibę w Armenii, otrzymujących finansowanie Unii Europejskiej, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Armenii. Taki przegląd i takie audyty mogą być przeprowadzane przez pracowników instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, lub przez inne osoby upoważnione przez Komisję Europejską.

2.   Pracownikom instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, oraz pozostałym osobom upoważnionym przez Komisję Europejską przysługuje odpowiedni dostęp do miejsc, prac i dokumentów (w wersji papierowej oraz elektronicznej), jak również do wszystkich informacji potrzebnych w celu przeprowadzenia takich audytów, w tym prawo do uzyskania fizycznej/elektronicznej kopii oraz wyciągów z wszelkich dokumentów lub zawartości wszelkich nośników danych będących w posiadaniu objętej audytem osoby fizycznej lub prawnej lub objętej audytem osoby trzeciej.

3.   Armenia nie sprzeciwia się prawu wjazdu do Armenii i dostępowi do pomieszczeń pracowników i innych osób wskazanych w ust. 2, w związku z wykonywaniem przez te osoby obowiązków, o których mowa w niniejszym artykule, ani nie stwarza żadnych szczególnych przeszkód w korzystania z tego prawa lub dostępu.

4.   Przeglądy i audyty można przeprowadzać, również po zawieszeniu stosowania niniejszej umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 5 lub po jej rozwiązaniu, na warunkach określonych w mających zastosowanie aktach co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii Europejskiej oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów dotyczących dowolnego zobowiązania prawnego związanego z wykonaniem budżetu Unii Europejskiej, podjętego przez Unię Europejską przed datą wejścia w życie zawieszenia stosowania niniejszej Umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 5 lub jej rozwiązania.

Artykuł 2

Zwalczanie nieprawidłowości, nadużyć finansowych i innych przestępstwnaruszających interesy finansowe Unii

1.   Komisja Europejska i Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych są upoważnione do prowadzenia dochodzeń administracyjnych, w tym kontroli na miejscu i inspekcji, na terytorium Armenii. Dochodzenia te prowadzi się zgodnie z zasadami i warunkami określonymi w mających zastosowanie aktach prawnych co najmniej jednej instytucji Unii.

2.   Właściwe organy Armenii informują w rozsądnym terminie Komisję Europejską lub OLAF o wszelkich stwierdzonych przez te organy przypadkach nieprawidłowości, nadużyć finansowych lub innej nielegalnej działalności naruszających interesy finansowe Unii lub o wszelkich podejrzeniach dotyczących takich nieprawidłowości, nadużyć lub nielegalnej działalności.

3.   Kontrole na miejscu i inspekcje można przeprowadzać w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Armenii lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w Armenii, otrzymujących finansowanie unijne, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Armenii.

4.   Komisja Europejska lub OLAF przygotowują i przeprowadzają kontrole oraz inspekcje na miejscu w ścisłej współpracy z właściwym organem armeńskim wyznaczonym przez Rząd Armenii. Wyznaczony organ otrzymuje odpowiednio wcześniej informację dotyczącą przedmiotu, celu i podstawy prawnej kontroli oraz inspekcji, co umożliwia mu zapewnienie pomocy. W związku z powyższym urzędnicy właściwych organów armeńskich mogą uczestniczyć w kontrolach na miejscu oraz inspekcjach.

5.   Na wniosek organów Armenii mogą one również przeprowadzać kontrole na miejscu i inspekcje wspólnie z Komisją Europejską lub OLAF-em.

6.   Pracownicy Komisji i personel OLAF-u mają dostęp do wszystkich informacji i dokumentów, w tym danych komputerowych, dotyczących tych operacji, które są niezbędne w celu właściwego przeprowadzenia kontroli na miejscu i inspekcji. Mogą w szczególności kopiować stosowne dokumenty.

7.   Jeżeli osoba, podmiot lub inna osoba trzecia sprzeciwia się kontroli na miejscu lub inspekcji, organy Armenii – działając zgodnie z krajowymi przepisami i regulacjami – udzielają Komisji Europejskiej lub OLAF-owi pomocy, aby umożliwić im wywiązanie się z obowiązku przeprowadzenia kontroli na miejscu lub inspekcji. Pomoc ta obejmuje wprowadzanie odpowiednich środków zabezpieczających na podstawie prawa krajowego, w szczególności w celu zabezpieczenia dowodów.

8.   Komisja Europejska lub OLAF informują organy Armenii o wynikach takich kontroli i inspekcji. W szczególności Komisja Europejska lub OLAF zgłaszają jak najszybciej właściwemu organowi Armenii wszelkie stwierdzone przez te instytucje w trakcie kontroli na miejscu lub inspekcji przypadki nieprawidłowości lub podejrzenia dotyczące takich nieprawidłowości.

9.   Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej Komisja Europejska może nakładać środki i sankcje administracyjne na osoby prawne lub fizyczne z Armenii uczestniczące w realizacji danego programu lub działania bez uszczerbku dla stosowania prawa karnego Armenii.

10.   W celu prawidłowego wykonania postanowień niniejszego artykułu Komisja Europejska lub OLAF i właściwe organy Armenii regularnie wymieniają się informacjami oraz, na wniosek jednej ze Stron niniejszej umowy, konsultują się wzajemnie.

11.   W celu ułatwienia skutecznej współpracy i wymiany informacji z OLAF-em Armenia wyznacza punkt kontaktowy.

12.   Wymiana informacji między Komisją Europejską lub OLAF-em a właściwymi organami Armenii odbywa się z należytym uwzględnieniem wymogów dotyczących poufności. Dane osobowe zawarte w wymienianych informacjach muszą być chronione zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami.

13.   Organy Armenii współpracują z Prokuraturą Europejską, aby umożliwić jej wypełnianie obowiązku prowadzenia dochodzeń, ścigania i stawiania przed sądem sprawców i współsprawców przestępstw przeciwko interesom finansowym Unii Europejskiej zgodnie z mającym zastosowanie prawodawstwem.

Artykuł 3

Odzyskiwanie należności i egzekucja

1.   Przyjęte przez Komisję Europejską decyzje o nałożeniu zobowiązania pieniężnego na osoby prawne lub fizyczne inne niż państwa w odniesieniu do wszelkich roszczeń wynikających z programu „Horyzont Europa” stanowią w Armenii tytuł egzekucyjny. Do decyzji dołącza się tytuł egzekucyjny i nie przewiduje się żadnych innych formalności niż weryfikacja autentyczności decyzji przez krajowy organ wyznaczony do tego celu przez Rząd Armenii.

Rząd Armenii informuje Komisję i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wyznaczonym organie krajowym. Zgodnie z art. 4 Komisja Europejska jest uprawniona do powiadomienia o takich podlegających egzekucji decyzjach bezpośrednio osoby mające miejsce zamieszkania w Armenii i podmioty prawne mające siedzibę w Armenii. Egzekucja przebiega zgodnie z przepisami prawa i regułami proceduralnymi Armenii.

2.   Wyroki i postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydane na podstawie klauzuli arbitrażowej zawartej w umowie lub porozumieniu w związku z programami, działaniami, czynnościami lub projektami Unii stanowią w Armenii tytuł egzekucyjny na takich samych zasadach, jak decyzje Komisji Europejskiej, o których mowa w ust. 1.

3.   Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest sądem właściwym w zakresie kontroli zgodności z prawem decyzji Komisji, o której mowa w ust. 1, i wstrzymania jej wykonania. Sądy Armenii są jednak właściwe w sprawach skarg dotyczących nieprawidłowości w przeprowadzaniu egzekucji.

Artykuł 4

Komunikacja i wymiana informacji

Instytucje i organy Unii Europejskiej uczestniczące we wdrażaniu programu „Horyzont Europa” lub sprawujące kontrolę nad tym programem są uprawnione do bezpośredniego komunikowania się, w tym za pośrednictwem elektronicznych systemów wymiany informacji, z dowolną osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Armenii lub dowolnym podmiotem prawnym mającym siedzibę w Armenii, otrzymującymi finansowanie unijne, jak również dowolną osobą trzecią uczestniczącą we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Armenii. Takie osoby, podmioty i strony mogą przedkładać bezpośrednio instytucjom i organom Unii Europejskiej wszelkie odpowiednie informacje i dokumenty, do których przedłożenia zobowiązane są na podstawie przepisów Unii Europejskiej mających zastosowanie do programu Unii lub na podstawie umów lub porozumień zawartych w celu realizacji tego programu.

---

| 23.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 95/63 |
| --- | --- | --- | --- |

23.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 95/63

---

UMOWA

między Unią Europejską a Republiką Serbii w sprawie uczestnictwa Republiki Serbii w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa”

Komisja Europejska (zwana dalej „Komisją”), w imieniu Unii Europejskiej,

z jednej strony,

oraz

Rząd Republiki Serbii (zwany dalej „Serbią”),

z drugiej strony,

zwane dalej „Stronami”,

MAJĄC NA UWADZE, że umowa ramowa między Wspólnotą Europejską a Serbią w sprawie ogólnych zasad uczestnictwa Serbii w programach wspólnotowych (1) stanowi, że szczegółowe warunki dotyczące udziału Serbii w poszczególnych z programach, zwłaszcza należny wkład finansowy, mają być określone w umowie, w formie protokołu ustaleń (2), zawartego między Komisją a właściwymi organami Serbii;

MAJĄC NA UWADZE, że program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” Unii Europejskiej (zwany dalej programem „Horyzont Europa”) został ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 (3);

UWZGLĘDNIAJĄC wysiłki Unii Europejskiej, aby poprzez połączenie sił z partnerami międzynarodowymi przewodzić działaniom podejmowanym w odpowiedzi na globalne wyzwania zgodnie z planem działania na rzecz ludzi, planety i dobrobytu zawartym w dokumencie „Przekształcamy nasz świat: Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030” Organizacji Narodów Zjednoczonych, oraz doceniając fakt, że badania naukowe i innowacje są kluczowymi czynnikami napędzającymi innowacyjny zrównoważony wzrost i zasadniczym narzędziem jego realizacji na drodze ku konkurencyjności i atrakcyjności gospodarczej;

UZNAJĄC ogólne zasady określone w rozporządzeniu (UE) 2021/695;

UZNAJĄC cele odnowionej europejskiej przestrzeni badawczej, jakimi są stworzenie wspólnej przestrzeni naukowo-technicznej, utworzenie jednolitego rynku badań naukowych i innowacji, wspieranie i ułatwianie współpracy między szkołami wyższymi oraz wymiany najlepszych praktyk i atrakcyjnych możliwości kariery naukowej, ułatwianie transgranicznej i międzysektorowej mobilności naukowców, sprzyjanie swobodnemu przepływowi wiedzy naukowej i innowacji, propagowanie poszanowania wolności nauki i wolności badań naukowych, wspieranie działań w zakresie edukacji naukowej i komunikacji naukowej oraz pobudzanie konkurencyjności i atrakcyjności uczestniczących gospodarek, a także fakt, że państwa stowarzyszone są kluczowymi partnerami w tym przedsięwzięciu;

PODKREŚLAJĄC rolę partnerstw europejskich w podejmowaniu niektórych z najpilniejszych wyzwań stojących przed Europą w ramach skoordynowanych inicjatyw w zakresie badań naukowych i innowacji w znacznym stopniu przyczyniających się do realizacji tych priorytetów Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych i innowacji, które wymagają masy krytycznej i długoterminowej wizji, a także znaczenie zaangażowania w te partnerstwa państw stowarzyszonych;

UWZGLĘDNIAJĄC, że badania naukowe i innowacje okazały się w regionie Bałkanów Zachodnich kluczowe dla współpracy i finansowania wspólnych projektów w zakresie badań naukowych i innowacji umożliwiających wzajemny dostęp do doskonałości, wiedzy, innowacji, sieci i zasobów badawczych. Stworzyły one cenne możliwości rozwoju społecznego, zwiększając szanse powodzenia w znajdowaniu wspólnych rozwiązań dla wyzwań regionalnych i globalnych;

DĄŻĄC do ustanowienia wzajemnie korzystnych warunków w celu stworzenia miejsc pracy, wzmocnienia i wspierania ekosystemów innowacji Stron poprzez wspomaganie przedsiębiorstw we wprowadzaniu innowacji i zwiększaniu skali na rynkach Stron oraz ułatwianie absorpcji, jak również stosowania i dostępności innowacji, w tym poprzez działania w zakresie budowania zdolności;

UZNAJĄC, że wzajemny udział w programach w zakresie badań naukowych i innowacji drugiej strony powinien przynieść obopólne korzyści; uznając jednocześnie, że Strony zastrzegają sobie prawo do ograniczenia lub warunkowania uczestnictwa w swoich programach w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w działaniach związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem;

UWZGLĘDNIAJĄC wspólne cele, wartości i silne powiązania Stron w dziedzinie badań naukowych i innowacji ustanowione w przeszłości w umowach stowarzyszeniowych w ramach kolejnych programów ramowych oraz uznając wspólną dla Stron chęć dalszego rozwijania, wzmacniania, pobudzania i rozszerzania łączących je stosunków i współpracy w tym zakresie,

UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

Zakres stowarzyszenia

1.   Serbia uczestniczy jako państwo stowarzyszone we wszystkich częściach programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” (program „Horyzont Europa”), o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (UE) 2021/695, realizowanego za pośrednictwem programu szczegółowego ustanowionego decyzją (UE) 2021/764 (4), w ich najbardziej aktualnych wersjach, oraz wnosi wkład do jego wszystkich części, także poprzez wkład finansowy na rzecz Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii.

2.   Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 (5) oraz decyzja (UE) 2021/820 (6) w ich najbardziej aktualnych wersjach mają zastosowanie do uczestnictwa podmiotów prawnych Serbii we wspólnotach wiedzy i innowacji.

Artykuł 2

Zasady i warunki uczestnictwa w programie „Horyzont Europa”

1.   Serbia uczestniczy w programie „Horyzont Europa” zgodnie z warunkami określonymi w umowie ramowej pomiędzy Wspólnotą Europejską a Serbią w sprawie ogólnych zasad uczestnictwa Serbii w programach wspólnotowych oraz na zasadach i warunkach określonych w niniejszej umowie, w aktach prawnych, o których mowa w art. 1 niniejszej umowy, a także we wszelkich innych przepisach dotyczących wdrażania programu „Horyzont Europa”, w ich najbardziej aktualnych wersjach.

2.   O ile w zasadach i warunkach, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, w tym w wykonaniu art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, nie przewidziano inaczej, podmioty prawne mające siedzibę w Serbii mogą uczestniczyć w działaniach pośrednich programu „Horyzont Europa” na warunkach równoważnych warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, w tym w zakresie przestrzegania środków ograniczających przyjętych przez Unię Europejską (7).

3.   Przed podjęciem decyzji, czy podmioty prawne mające siedzibę w Serbii kwalifikują się do uczestnictwa w działaniu związanym z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym na podstawie art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, Komisja może zażądać konkretnych informacji lub gwarancji, takich jak:

| a) | informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych serbskich programów, lub działań równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”; |
| --- | --- |

a)

informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych serbskich programów, lub działań równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”;

| b) | informacje, czy w Serbii istnieje krajowy mechanizm monitorowania inwestycji oraz gwarancji, że władze Serbii będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu przez podmiot mający siedzibę poza Serbią lub serbski podmiot prawny kontrolowany spoza Serbii, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym, pod warunkiem że Komisja dostarczy Serbii wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Serbii po podpisaniu z tymi podmiotami umów o udzielenie dotacji oraz |
| --- | --- |

b)

informacje, czy w Serbii istnieje krajowy mechanizm monitorowania inwestycji oraz gwarancji, że władze Serbii będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu przez podmiot mający siedzibę poza Serbią lub serbski podmiot prawny kontrolowany spoza Serbii, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym, pod warunkiem że Komisja dostarczy Serbii wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Serbii po podpisaniu z tymi podmiotami umów o udzielenie dotacji oraz

| c) | gwarancje, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach przedmiotowych działań przez podmioty mające siedzibę w Serbii nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Serbia udostępni co roku, w okresie trwania działania i przez cztery lata po zakończeniu działania, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym. |
| --- | --- |

c)

gwarancje, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach przedmiotowych działań przez podmioty mające siedzibę w Serbii nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Serbia udostępni co roku, w okresie trwania działania i przez cztery lata po zakończeniu działania, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym.

4.   Podmioty prawne mające siedzibę w Serbii mogą uczestniczyć w działaniach Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) na zasadach i warunkach równoważnych zasadom i warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, chyba że konieczne są ograniczenia w celu zapewnienia spójności z zakresem uczestnictwa wynikającym z wykonania ust. 2 i 3 niniejszego artykułu.

5.   W przypadku gdy Unia Europejska realizuje program „Horyzont Europa” poprzez zastosowanie art. 185 i 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Serbia i serbskie podmioty prawne mogą brać udział w strukturach prawnych tworzonych na mocy tych postanowień, zgodnie z aktami prawnymi Unii Europejskiej, które zostały lub zostaną przyjęte w celu ustanowienia tych struktur prawnych.

6.   Przedstawiciele Serbii mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bez prawa głosu i w odniesieniu do kwestii, które dotyczą Serbii.

Przedstawiciele Serbii nie są obecni na posiedzeniach tych komitetów podczas głosowań. Serbia będzie informowana o wyniku głosowań.

Uczestnictwo określone w niniejszym ustępie przyjmuje taką samą formę, włącznie z procedurą otrzymywania informacji i dokumentacji, jak w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

7.   Prawa Serbii do reprezentacji i do uczestnictwa w Komitecie Europejskiej Przestrzeni Badawczej i Innowacji i jego podgrupach są takie same jak prawa mające zastosowanie do państw stowarzyszonych.

8.   Przedstawiciele Serbii mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w Radzie Gubernatorów JRC bez prawa głosu. Z zastrzeżeniem tego warunku, taki udział odbywa się zgodnie z tymi samymi zasadami i procedurami co zasady i procedury mające zastosowanie do przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej i obejmuje prawo do zabierania głosu oraz procedury otrzymywania informacji i dokumentacji w odniesieniu do kwestii, która dotyczy Serbii.

9.   Serbia może uczestniczyć w konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 723/2009 (8), w jego najbardziej aktualnej wersji, oraz zgodnie z aktem prawnym ustanawiającym ERIC.

10.   Koszty podróży i koszty pobytu poniesione przez przedstawicieli Serbii i ekspertów z tego kraju na potrzeby uczestnictwa – w charakterze obserwatorów – w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bądź w innych posiedzeniach związanych z realizacją programu „Horyzont Europa”, są zwracane przez Unię Europejską na tej samej podstawie i według tych samych procedur, jakie obowiązują w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

11.   Strony dołożą wszelkich starań w ramach istniejących przepisów, aby ułatwiać swobodny przepływ i pobyt pracowników naukowych uczestniczących w działaniach objętych niniejszą umową oraz transgraniczny przepływ towarów i usług przeznaczonych do wykorzystania w tych działaniach.

12.   Serbia wprowadza wszelkie niezbędne środki, w stosownych przypadkach, w celu zapewnienia, aby towary i usługi nabyte w Serbii lub przywiezione do Serbii, które są częściowo lub w całości finansowane na podstawie umów o udzielenie dotacji lub umów zawieranych w celu realizacji działań zgodnie z niniejszą umową, zostały zwolnione z należności celnych, należności celnych przywozowych oraz innych opłat fiskalnych, w tym VAT, stosowanych w Serbii.

Artykuł 3

Wkład finansowy

1.   Udział Serbii lub serbskich podmiotów prawnych w programie „Horyzont Europa” jest uzależniony od wnoszenia przez Serbię wkładu finansowego do programu oraz wkładu w ponoszenie powiązanych kosztów zarządzania, wykonania i operacyjnych w ramach budżetu ogólnego Unii Europejskiej (zwanego dalej „budżetem Unii”).

2.   Wkład finansowy ma formę sumy:

| a) | wkładu operacyjnego oraz |
| --- | --- |

a)

wkładu operacyjnego oraz

| b) | opłaty z tytułu uczestnictwa. |
| --- | --- |

b)

opłaty z tytułu uczestnictwa.

3.   Wkład finansowy ma formę rocznej płatności dokonywanej w dwóch transzach i jest wymagalny najpóźniej w maju i w lipcu.

4.   Wkład operacyjny pokrywa koszty operacyjne i wydatki na wsparcie programu oraz ma charakter dodatkowy zarówno w zakresie środków na zobowiązania, jak i środków na płatności, względem kwot zapisanych w budżecie Unii ostatecznie przyjętym dla programu „Horyzont Europa”, w tym wszelkich środków odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom, o których mowa w art. 15 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 (9) w jego najbardziej aktualnej wersji (zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”), i powiększonym o zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców (10).

W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na program „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (11) zwiększenie to odpowiada rocznym środkom wskazanym w dokumentach towarzyszących projektowi budżetu w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”.

5.   Początkowy wkład operacyjny opiera się na kluczu do ustalenia wkładu określonym jako stosunek produktu krajowego brutto (PKB) Serbii w cenach rynkowych do PKB Unii Europejskiej w cenach rynkowych. PKB w cenach rynkowych, który ma być stosowany, jest określany przez właściwe służby Komisji w oparciu o najnowsze dane statystyczne dostępne do obliczeń budżetowych w roku poprzedzającym rok, w którym roczna płatność jest należna. W drodze odstępstwa, w odniesieniu do 2021 r. początkowy wkład operacyjny opiera się na PKB z 2019 r. w cenach rynkowych. Dostosowania do tego klucza do ustalenia wkładu są zawarte w załączniku I.

6.   Początkowy wkład operacyjny oblicza się, stosując dostosowany klucz do ustalenia wkładu do początkowych środków na zobowiązania zapisanych w budżecie Unii Europejskiej ostatecznie przyjętym na dany rok w celu finansowania programu „Horyzont Europa”, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu.

7.   Opłata z tytułu uczestnictwa wynosi 4 % rocznego początkowego wkładu operacyjnego obliczonego zgodnie z ust. 5 i 6 niniejszego artykułu i jest wprowadzana stopniowo zgodnie z załącznikiem I. Opłata z tytułu uczestnictwa nie podlega dostosowaniom ani korektom z mocą wsteczną.

8.   Początkowy wkład operacyjny na rok N można skorygować w górę lub w dół z mocą wsteczną w jednym roku lub kilku kolejnych latach na podstawie zobowiązań budżetowych podjętych w ramach środków na zobowiązania w roku N, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu, ich realizacji poprzez zobowiązania prawne oraz ich umorzeń. Szczegółowe postanowienia dotyczące wprowadzenia w życie niniejszego artykułu są zawarte w załączniku I.

9.   Unia Europejska przekazuje Serbii informacje dotyczące jej udziału finansowego, ujęte w informacjach budżetowych, rachunkowych, informacjach na temat działań i oceny przedstawianych organom budżetowym i udzielającym absolutorium Unii Europejskiej w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”. Informacje te przekazuje się z należytym uwzględnieniem przepisów Unii Europejskiej i Serbii dotyczących poufności i ochrony danych oraz pozostają one bez uszczerbku dla informacji, które Serbia ma prawo otrzymać na podstawie załącznika III.

10.   Wszystkie wkłady Serbii lub płatności ze strony Unii Europejskiej oraz obliczenia kwot należnych lub kwot otrzymywanych dokonywane są w euro.

Artykuł 4

Mechanizm automatycznej korekty

1.   Zastosowanie ma mechanizm automatycznej korekty początkowego wkładu operacyjnego Serbii na rok N, dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, którą oblicza się w roku N+2. Mechanizm ten opiera się na działaniach Serbii i serbskich podmiotów prawnych w tych częściach programu „Horyzont Europa”, które są realizowane poprzez dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych finansowane ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4.

Kwotę automatycznej korekty oblicza się na podstawie różnicy między:

| a) | początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, które to zobowiązania Serbia lub serbskie podmioty prawne faktycznie zaciągnęły, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 a |
| --- | --- |

a)

początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, które to zobowiązania Serbia lub serbskie podmioty prawne faktycznie zaciągnęły, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 a

| b) | odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Serbię, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4. |
| --- | --- |

b)

odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Serbię, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4.

2.   W przypadku gdy kwota, o której mowa w ust. 1, niezależnie od tego, czy jest ona dodatnia czy ujemna, przekracza 8 % odpowiedniego początkowego wkładu operacyjnego dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, początkowy wkład operacyjny Serbii na rok N zostaje skorygowany. Kwota należna od Serbii lub kwota, którą Serbia ma otrzymać jako wkład dodatkowy lub obniżkę wkładu Serbii w ramach mechanizmu automatycznej korekty, jest kwotą przekraczającą ten próg 8 %. Kwota poniżej tego progu 8 % nie będzie brana pod uwagę przy obliczaniu wkładu dodatkowego, który jest należny lub stanowi rekompensatę.

3.   Szczegółowe zasady dotyczące mechanizmu automatycznej korekty są zawarte w załączniku I.

Artykuł 5

Wzajemność

1.   Podmioty prawne mające siedzibę w Unii Europejskiej mogą uczestniczyć w serbskich programach i działaniach równoważnych programowi „Horyzont Europa” zgodnie z prawodawstwem Serbii.

2.   Niewyczerpujący wykaz równoważnych serbskich programów i działań znajduje się w załączniku II.

3.   Finansowanie przez Serbię podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii podlega serbskiemu prawodawstwu regulującemu prowadzenie programów i działań w zakresie badań naukowych i innowacji. W przypadku gdy nie zapewniono finansowania, podmioty prawne mające siedzibę w Unii mogą uczestniczyć w programie we własnym zakresie.

Artykuł 6

Otwarta nauka

Strony wzajemnie promują i popierają praktyki w zakresie otwartej nauki w swoich programach i działaniach zgodnie z zasadami programu „Horyzont Europa” i prawodawstwem Serbii.

Artykuł 7

Monitorowanie, ocena i sprawozdania

1.   Bez uszczerbku dla obowiązków Komisji, Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w odniesieniu do monitorowania i oceny programu „Horyzont Europa” uczestnictwo Serbii w programie jest stale monitorowane na zasadzie partnerstwa między Komisją i Serbią.

2.   Zasady dotyczące należytego zarządzania finansami, w tym kontroli finansowej, odzyskiwania środków pieniężnych oraz innych środków zwalczania nadużyć finansowych w odniesieniu do finansowania przez Unię Europejską na podstawie niniejszej umowy są określone w załączniku III.

Artykuł 8

Wspólny komitet UE-Serbia ds. badań naukowych i innowacji

1.   Niniejszym ustanawia się wspólny komitet UE-Serbia ds. badań naukowych i innowacji (zwany dalej „wspólnym komitetem UE-Serbia”). Zadania wspólnego komitetu UE-Serbia obejmują:

| a) | ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:






  (i) | udział podmiotów prawnych z Serbii w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania; |
| --- | --- | --- |

a)

ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:

(i)

udział podmiotów prawnych z Serbii w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania;

| (ii) | poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach i działaniach prowadzonych przez drugą Stronę; |
| --- | --- |

(ii)

poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach i działaniach prowadzonych przez drugą Stronę;

| (iii) | wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4; |
| --- | --- |

(iii)

wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4;

| (iv) | wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej; |
| --- | --- |

(iv)

wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej;

| b) | omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem; |
| --- | --- |

b)

omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem;

| c) | rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy; |
| --- | --- |

c)

rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy;

| d) | wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz |
| --- | --- |

d)

wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz

| e) | wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy. |
| --- | --- |

e)

wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy.

2.   Wspólny komitet UE-Serbia, w którego skład wchodzą przedstawiciele Unii Europejskiej i Serbii, przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.

3.   Wspólny komitet UE-Serbia może podjąć decyzję o powołaniu na poziomie ekspertów na zasadzie ad hoc grupy roboczej/organu doradczego, która(-y) może pomóc w wykonaniu niniejszej umowy.

4.   Wspólny Komitet UE-Serbia zbiera się co najmniej raz w roku oraz gdy wymagają tego szczególne okoliczności, na wniosek którejkolwiek ze Stron. Posiedzenia są organizowane przez gospodarza, którym na przemian jest Unia Europejska i serbski organ krajowy.

5.   Wspólny Komitet UE-Serbia działa w sposób ciągły poprzez wymianę istotnych informacji za pomocą wszelkich środków komunikacji, w szczególności w odniesieniu do uczestnictwa/działań serbskich podmiotów prawnych. Wspólny Komitet UE-Serbia może w szczególności wykonywać swoje zadania na piśmie, gdy zajdzie taka potrzeba.

Artykuł 9

Przepisy końcowe

1.   Niniejsza umowa wchodzi w życie w dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu ich procedur wewnętrznych niezbędnych do tego celu.

2.   Niniejszą umowę stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r. Umowa pozostaje w mocy tak długo, jak będzie to konieczne w celu zakończenia wszystkich projektów, czynności, działań lub ich części finansowanych z programu „Horyzont Europa”, wszystkich czynności niezbędnych do ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej oraz wypełnienia wszystkich zobowiązań finansowych wynikających z realizacji niniejszej umowy między Stronami.

3.   Unia Europejska i Serbia mogą tymczasowo stosować niniejszą umowę zgodnie z ich odpowiednimi procedurami wewnętrznymi i prawodawstwem. Tymczasowe stosowanie rozpoczyna się w dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu ich procedur wewnętrznych niezbędnych do tego celu.

4.   Jeżeli Serbia powiadomi Komisję działającą w imieniu Unii Europejskiej, że nie dopełni swoich wewnętrznych procedur niezbędnych do wejścia w życie niniejszej umowy, niniejsza umowa przestaje być tymczasowo stosowana z dniem otrzymania tego powiadomienia przez Komisję, co stanowi datę zaprzestania stosowania umowy do celów niniejszej umowy.

5.   Unia Europejska może zawiesić stosowanie niniejszej umowy w przypadku częściowego lub całkowitego braku płatności wkładu finansowego należnego od Serbii na podstawie niniejszej umowy.

W przypadku braku płatności, który może w znacznym stopniu zagrozić realizacji programu i zarządzaniu programem „Horyzont Europa”, Komisja wysyła formalny monit. W przypadku braku płatności w terminie 20 dni roboczych od daty formalnego monitu Komisja powiadamia Serbię formalnym pismem o zawieszeniu stosowania niniejszej umowy, które staje się skuteczne 15 dni po otrzymaniu takiego powiadomienia przez Serbię.

W przypadku zawieszenia stosowania niniejszej umowy podmioty prawne mające siedzibę w Serbii nie kwalifikują się do uczestnictwa w procedurach wyboru, które nie zostały zakończone w momencie wejścia w życie zawieszenia. Procedura wyboru zostaje uznana za zakończoną, gdy zostaną zaciągnięte zobowiązania prawne wynikające z takiej procedury.

Zawieszenie nie ma wpływu na zobowiązania prawne podjęte wobec podmiotów prawnych mających siedzibę w Serbii przed wejściem w życie zawieszenia. Niniejsza umowa ma nadal zastosowanie do takich zobowiązań prawnych.

Unia Europejska niezwłocznie powiadamia Serbię o otrzymaniu całej kwoty należnego wkładu finansowego. Zawieszenie zostaje zniesione ze skutkiem natychmiastowym po otrzymaniu takiego powiadomienia.

Od dnia zniesienia zawieszenia podmioty prawne z Serbii ponownie kwalifikują się do udziału w procedurach wyboru rozpoczętych po tej dacie oraz w procedurach wyboru rozpoczętych przed tą datą, w przypadku których nie wygasły terminy składania wniosków.

6.   Każda ze Stron może rozwiązać niniejszą umowę w dowolnym czasie za pomocą pisemnego powiadomienia o zamiarze jej rozwiązania. Rozwiązanie umowy staje się skuteczne po upływie trzech miesięcy kalendarzowych od dnia, w którym pisemne powiadomienie dotrze do adresata. Dzień, w którym rozwiązanie umowy staje się skuteczne, stanowi datę rozwiązania umowy do celów niniejszej umowy.

7.   W przypadku gdy niniejsza umowa przestaje być tymczasowo stosowana zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu lub zostaje rozwiązana zgodnie z ust. 6 niniejszego artykułu, Strony uzgadniają, że:

| a) | projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne podczas tymczasowego stosowania lub po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie; |
| --- | --- |

a)

projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne podczas tymczasowego stosowania lub po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie;

| b) | roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie |
| --- | --- |

b)

roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie

| c) | po roku, w którym niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy oraz |
| --- | --- |

c)

po roku, w którym niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy oraz

Strony ustalają za obopólną zgodą wszelkie inne konsekwencje zaprzestania tymczasowego stosowania lub rozwiązania niniejszej umowy.

8.   Wszelkich zmian niniejszej umowy dokonuje się wyłącznie na piśmie, za obopólną zgodą Stron. Wejście w życie zmian nastąpi zgodnie z taką samą procedurą, jaka ma zastosowanie do wejścia w życie niniejszej umowy.

9.   Załączniki do niniejszej umowy stanowią jej integralną część.

Niniejsza umowa zostaje sporządzona w dwóch egzemplarzach w języku angielskim i serbskim, przy czym każdy z tych tekstów jest na równi autentyczny. W przypadku rozbieżności w wykładni pierwszeństwo ma wersja angielska.

Sporządzono w Brukseli, dnia 6 grudnia, oraz w Belgradzie dnia 1 grudnia 2021 r.

W imieniu Komisji w imieniu Unii Europejskiej

Mariya GABRIEL

Komisarz do spraw innowacji, badań naukowych, kultury, edukacji i młodzieży

W imieniu Rządu Republiki Serbii

Branko RUŽIĆ

Pierwszy wicepremier i minister edukacji, nauki i rozwoju technologicznego

---

(1)  
  Dz.U. L 192 z 22.7.2005, s. 29.

1

(2)  Niniejsza umowa stanowi protokół ustaleń, o którym mowa w Umowie ramowej pomiędzy Wspólnotą Europejską a Serbią w sprawie ogólnych zasad uczestnictwa Serbii w programach wspólnotowych i ma takie same skutki prawne jak protokół ustaleń.

2

(3)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013, Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 1.

3

(4)  Decyzja Rady (UE) 2021/764 z dnia 10 maja 2021 r. ustanawiająca program szczegółowy służący realizacji programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz uchylająca decyzję 2013/743/UE (Dz.U. L 167 I z 12.5.2021, s. 1).

4

(5)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (wersja przekształcona) (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 61.).

5

(6)  Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/820 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie strategicznego planu innowacji Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT) na lata 2021–2027: wzmocnienie talentu innowacyjnego i zdolności innowacyjnych Europy oraz uchylająca decyzję nr 1312/2013/UE (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 91.).

6

(7)  Unijne środki ograniczające przyjmuje się zgodnie z art. 29 Traktatu o Unii Europejskiej lub art. 215 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

7

(8)  Rozporządzenie Rady (WE) nr 723/2009 z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie wspólnotowych ram prawnych konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) (Dz.U. L 206 z 8.8.2009, s. 1.).

8

(9)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.).

9

(10)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.).

10

(11)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

11

---

ZAŁĄCZNIK I

Zasady dotyczące wkładu finansowego Serbii do programu „Horyzont Europa” (2021–2027)

I.   Obliczenie wkładu finansowego Serbii

| 1. | Wkład finansowy Serbii do programu „Horyzont Europa” jest ustalany co roku, proporcjonalnie do – oraz na zasadzie uzupełnienia – kwoty dostępnej w każdym roku w budżecie Unii z tytułu środków na zobowiązania niezbędnych do zarządzania programem „Horyzont Europa”, jego realizacji i funkcjonowania, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Opłatę z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy, wprowadza się stopniowo w następujący sposób:






  — | 2021 r.: 0,5 %; |
| --- | --- | --- |

2.

—

2021 r.: 0,5 %;

| — | 2022 r.: 1 %; |
| --- | --- |

—

2022 r.: 1 %;

| — | 2023 r.: 1,5 %; |
| --- | --- |

—

2023 r.: 1,5 %;

| — | 2024 r.: 2 %; |
| --- | --- |

—

2024 r.: 2 %;

| — | 2025 r.: 2,5 %; |
| --- | --- |

—

2025 r.: 2,5 %;

| — | 2026 r.: 3 %; |
| --- | --- |

—

2026 r.: 3 %;

| — | 2027 r.: 4 %. |
| --- | --- |

—

2027 r.: 4 %.

| 3. | Zgodnie z art. 3 ust. 5 niniejszej umowy początkowy wkład operacyjny wnoszony przez Serbię z tytułu uczestnictwa w programie „Horyzont Europa” zostanie obliczony dla odpowiednich lat budżetowych poprzez zastosowanie dostosowania do klucza do ustalenia wkładu.
  Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:
  Contribution Key Adjusted = Contribution Key × Coefficient
  Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,45. |
| --- | --- |

3.

Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:

Contribution Key Adjusted = Contribution Key × Coefficient

Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,45.

| 4. | Zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy pierwszego dostosowania dotyczącego wykonania budżetu na rok N dokonuje się w roku N+1, gdy początkowy wkład operacyjny na rok N dostosowuje się w górę lub w dół o różnicę między:






  a) | skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:






  i. | zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom oraz |
| --- | --- | --- | --- |

4.

a)

skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:

i.

zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom oraz

| ii. | wszelkich środków na zobowiązania opartych na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF. |
| --- | --- |

ii.

wszelkich środków na zobowiązania opartych na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF.

| b) | a początkowym wkładem operacyjnym na rok N. |
| --- | --- |

b)

a początkowym wkładem operacyjnym na rok N.

Począwszy od roku N+2 i każdego następnego roku, do czasu wniesienia lub umorzenia wszystkich zobowiązań budżetowych finansowanych w ramach środków na zobowiązania pochodzących z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz najpóźniej w ciągu trzech lat od zakończenia programu „Horyzont Europa”, Unia oblicza dostosowanie wkładu operacyjnego za rok N, zmniejszając wkład operacyjny Serbii o kwotę uzyskaną poprzez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego o rok N do umorzeń dokonywanych co roku w odniesieniu do zobowiązań z roku N finansowanych w ramach budżetu Unii lub z ponownie udostępnionych umorzeń.

W przypadku anulowania kwot pochodzących z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel w roku N (w tym środków na zobowiązania oraz, w odniesieniu do kwot na podstawie rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094, rocznych kwot orientacyjnych określonych w programowaniu WRF), które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” wniesionych przez innych darczyńców, wkład operacyjny Serbii pomniejsza się o kwotę uzyskaną przez zastosowanie do anulowanej kwoty klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N.

II.   Automatyczna korekta wkładu operacyjnego Serbii

| 1. | Do obliczania automatycznej korekty, o której mowa w art. 4 niniejszej umowy, stosuje się następujące zasady:






  a) | „dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego; |
| --- | --- | --- |

1.

a)

„dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego;

| b) | w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami serbskimi zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji; |
| --- | --- |

b)

w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami serbskimi zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji;

| c) | wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2; |
| --- | --- |

c)

wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2;

| d) | „koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3); |
| --- | --- |

d)

„koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3);

| e) | kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne. |
| --- | --- |

e)

kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne.

| 2. | Mechanizm ten stosuje się w następujący sposób:






  a) | automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Serbii do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane. |
| --- | --- | --- |

2.

a)

automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Serbii do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane.

| b) | Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:






  i. | łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Serbii lub serbskim podmiotom jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N a |
| --- | --- | --- |

b)

Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:

i.

łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Serbii lub serbskim podmiotom jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N a

| ii. | kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Serbii na rok N pomnożoną przez stosunek:






  A. | kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy oraz |
| --- | --- | --- |

ii.

kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Serbii na rok N pomnożoną przez stosunek:

A.

kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy oraz

| B. | sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych. |
| --- | --- |

B.

sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych.

III.   Płatność wkładu finansowego Serbii, płatność dostosowań dokonanych w odniesieniu do wkładu operacyjnego Serbii oraz płatność automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego Serbii

| 1. | Komisja przekazuje Serbii możliwie jak najszybciej, a najpóźniej w momencie wystawienia pierwszego wezwania do wpłaty środków w roku budżetowym, następujące informacje:






  a. | kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Serbii w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy; |
| --- | --- | --- |

1.

a.

kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Serbii w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy;

| b. | kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy; |
| --- | --- |

b.

kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy;

| c. | od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia; |
| --- | --- |

c.

od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia;

| d. | w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz serbskich podmiotów prawnych w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań. |
| --- | --- |

d.

w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz serbskich podmiotów prawnych w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań.

Komisja przedstawia szacunkowe informacje dotyczące następnego roku określone w lit. a) i b) na podstawie projektu budżetu najszybciej jak to możliwe, a najpóźniej do dnia 1 września roku budżetowego.

| 2. | Najpóźniej w kwietniu i czerwcu każdego roku Komisja wystawia Serbii wezwanie do wpłaty środków odpowiadających wkładowi Serbii wynikającemu z niniejszej umowy.
  W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Serbia dokona płatności sześciu dwunastych wkładu nie później niż 30 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.
  W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja wystawi jedno wezwanie do wpłaty środków w terminie 60 dni od dnia, w którym niniejsza umowa zacznie powodować skutki prawne. |
| --- | --- |

2.

W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Serbia dokona płatności sześciu dwunastych wkładu nie później niż 30 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.

W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja wystawi jedno wezwanie do wpłaty środków w terminie 60 dni od dnia, w którym niniejsza umowa zacznie powodować skutki prawne.

| 3. | Co roku, począwszy od 2023 r., wezwania do wpłaty środków odzwierciedlają również kwotę automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego wniesionego za rok N-2.
  Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Serbię na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Serbia uczestniczyła, ich funkcjonowania oraz zarządzania nimi.
  Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Serbię w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Serbii lub od Serbii. |
| --- | --- |

3.

Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Serbię na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Serbia uczestniczyła, ich funkcjonowania oraz zarządzania nimi.

Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Serbię w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Serbii lub od Serbii.

| 4. | Serbia wnosi swój wkład finansowy na podstawie niniejszej umowy zgodnie z punktem III tego załącznika. W przypadku niedokonania przez Serbię płatności w terminie wymagalności Komisja wysyła formalny monit.
  Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego stanowi podstawę do zapłaty przez Serbię odsetek za zwłokę od pozostającej kwoty należnej, naliczanych od terminu wymagalności.
  W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego. |
| --- | --- |

4.

Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego stanowi podstawę do zapłaty przez Serbię odsetek za zwłokę od pozostającej kwoty należnej, naliczanych od terminu wymagalności.

W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego.

---

(1)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.).

(2)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

(3)  Inne działania obejmują w szczególności zamówienia, nagrody, instrumenty finansowe, działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego, składki (OECD, Eureka, IPEEC, MAE, ...), ekspertów (oceniających, monitorowanie projektów) itp.

(4)  Kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym uznaje się za koszty nieinterwencyjne. Nie ma to zastosowania w przypadku, gdy organizacja międzynarodowa jest koordynatorem projektu (zajmuje się dystrybucją środków dla innych koordynatorów).

---

ZAŁĄCZNIK II

Niewyczerpujący wykaz równoważnych serbskich programów i działań

Poniższy niewyczerpujący wykaz uznaje się za serbskie programy i działania równoważne z programem „Horyzont Europa”:

Programy i działania z zakresu badań, rozwoju i innowacji opublikowane przez:

| — | Ministerstwo Edukacji, Nauki i Rozwoju Technologicznego; |
| --- | --- |

—

Ministerstwo Edukacji, Nauki i Rozwoju Technologicznego;

| — | Serbski Fundusz Innowacyjny; |
| --- | --- |

—

Serbski Fundusz Innowacyjny;

| — | Fundusz na rzecz Nauki Republiki Serbii; |
| --- | --- |

—

Fundusz na rzecz Nauki Republiki Serbii;

| — | Ministerstwo Gospodarki; |
| --- | --- |

—

Ministerstwo Gospodarki;

| — | Ministerstwo Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Wodnej; |
| --- | --- |

—

Ministerstwo Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Wodnej;

| — | Ministerstwo Ochrony Środowiska. |
| --- | --- |

—

Ministerstwo Ochrony Środowiska.

---

ZAŁĄCZNIK III

Należyte zarządzanie finansami

Ochrona interesów finansowych i odzyskiwanie środków

Artykuł 1

Przeglądy i audyty

1.   Unia Europejska ma prawo przeprowadzać, zgodnie z mającymi zastosowanie aktami co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów, przeglądy i audyty techniczne, naukowe, finansowe lub inne rodzaje przeglądów i audytów w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Serbii lub każdego podmiotu prawnego mającego siedzibę w Serbii, otrzymujących finansowanie Unii Europejskiej, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Serbii. Taki przegląd i takie audyty mogą być przeprowadzane przez pracowników instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, lub przez inne osoby upoważnione przez Komisję Europejską.

2.   Pracownikom instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, oraz pozostałym osobom upoważnionym przez Komisję Europejską przysługuje odpowiedni dostęp do miejsc, prac i dokumentów (w wersji papierowej oraz elektronicznej), jak również do wszystkich informacji potrzebnych w celu przeprowadzenia takich audytów, w tym prawo do uzyskania fizycznej/elektronicznej kopii oraz wyciągów z wszelkich dokumentów lub zawartości wszelkich nośników danych będących w posiadaniu objętej audytem osoby fizycznej lub prawnej lub objętej audytem osoby trzeciej.

3.   Serbia nie sprzeciwia się prawu wjazdu do Serbii i dostępowi do pomieszczeń pracowników i innych osób, o których mowa w ust. 2, w związku z wykonywaniem przez te osoby obowiązków, o których mowa w niniejszym artykule, ani nie stwarza żadnych szczególnych przeszkód w korzystania z tego prawa lub dostępu.

4.   Przeglądy i audyty można przeprowadzać, również po zawieszeniu stosowania niniejszej umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 5, zaprzestaniu tymczasowego stosowania umowy lub jej rozwiązaniu, na warunkach określonych w mających zastosowanie aktach co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii Europejskiej oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów dotyczących dowolnego zobowiązania prawnego związanego z wykonaniem budżetu Unii Europejskiej, podjętego przez Unię Europejską przed datą wejścia w życie zawieszenia stosowania niniejszej Umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 5, zaprzestaniem tymczasowego stosowania umowy lub jej rozwiązania.

Artykuł 2

Zwalczanie nieprawidłowości, nadużyć finansowych i innych przestępstw naruszających interesy finansowe Unii

1.   Komisja Europejska i Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych są upoważnione do prowadzenia dochodzeń administracyjnych, w tym kontroli na miejscu i inspekcji, na terytorium Serbii. Dochodzenia te prowadzone są zgodnie z warunkami ustanowionymi w mających zastosowanie aktach jednej lub większej liczby instytucji Unii.

2.   Właściwe organy Serbii informują w rozsądnym terminie Komisję Europejską lub OLAF o wszelkich stwierdzonych przez te organy przypadkach nieprawidłowości, nadużyć finansowych lub innej nielegalnej działalności naruszających interesy finansowe Unii lub o wszelkich podejrzeniach dotyczących takich nieprawidłowości, nadużyć lub nielegalnej działalności.

3.   Kontrole na miejscu i inspekcje można przeprowadzać w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Serbii lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w Serbii, otrzymujących finansowanie unijne, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Serbii.

4.   Komisja Europejska lub OLAF przygotowują i przeprowadzają kontrole na miejscu oraz inspekcje w ścisłej współpracy z właściwym organem serbskim wyznaczonym przez Rząd Serbii. Wyznaczony organ otrzymuje odpowiednio wcześniej informację dotyczącą przedmiotu, celu i podstawy prawnej kontroli oraz inspekcji, co umożliwia mu zapewnienie pomocy. W tym celu urzędnicy właściwych organów Serbii mogą uczestniczyć w kontrolach na miejscu oraz inspekcjach.

5.   Na wniosek organów Serbii mogą one również przeprowadzać kontrole na miejscu i inspekcje wspólnie z Komisją Europejską lub OLAF-em.

6.   Pracownicy Komisji i personel OLAF-u mają dostęp do wszystkich informacji i dokumentów, w tym danych komputerowych, dotyczących przedmiotowych operacji, które są niezbędne w celu właściwego przeprowadzenia kontroli na miejscu i inspekcji. Mogą w szczególności kopiować stosowne dokumenty.

7.   Jeżeli osoba, podmiot lub inna osoba trzecia sprzeciwia się kontroli na miejscu lub inspekcji, organy Serbii – działając zgodnie z krajowymi przepisami i regulacjami – udzielają Komisji Europejskiej lub OLAF-owi pomocy, aby umożliwić im wywiązanie się z obowiązku przeprowadzenia kontroli na miejscu lub inspekcji. Pomoc ta obejmuje wprowadzanie odpowiednich środków zabezpieczających na podstawie prawa krajowego, w szczególności w celu zabezpieczenia dowodów.

8.   Komisja Europejska lub OLAF informują organy Serbii o wynikach takich kontroli i inspekcji. W szczególności Komisja Europejska lub OLAF zgłaszają jak najszybciej właściwemu organowi Serbii wszelkie stwierdzone przez te instytucje w trakcie kontroli na miejscu lub inspekcji przypadki nieprawidłowości lub podejrzenia dotyczące takich nieprawidłowości.

9.   Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej Komisja Europejska może nakładać środki i sankcje administracyjne na osoby prawne lub fizyczne z Serbii uczestniczące w realizacji danego programu lub działania bez uszczerbku dla stosowania prawa karnego Serbii.

10.   W celu prawidłowego wykonania postanowień niniejszego artykułu Komisja Europejska lub OLAF i właściwe organy Serbii regularnie wymieniają się informacjami oraz, na wniosek jednej ze Stron niniejszej umowy, wzajemnie się konsultują.

11.   Aby ułatwić skuteczną współpracę i wymianę informacji z OLAF-em, wyznaczonym punktem kontaktowym dla Serbii będzie służba koordynująca zwalczanie nadużyć finansowych (AFCOS) Serbii.

12.   Wymiana informacji między Komisją Europejską lub OLAF-em a właściwymi organami Serbii odbywa się z należytym uwzględnieniem wymogów dotyczących poufności. Dane osobowe zawarte w wymienianych informacjach muszą być chronione zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami.

13.   Organy Serbii współpracują z Prokuraturą Europejską, aby umożliwić jej wypełnianie – zgodnie z mającym zastosowanie prawodawstwem – obowiązku prowadzenia dochodzeń, ścigania i stawiania przed sądem sprawców i współsprawców przestępstw przeciwko interesom finansowym Unii Europejskiej.

Artykuł 3

Odzyskiwanie należności i egzekucja

1.   Przyjęte przez Komisję Europejską decyzje o nałożeniu zobowiązania pieniężnego na osoby prawne lub fizyczne inne niż państwa w odniesieniu do wszelkich roszczeń wynikających z programu „Horyzont Europa” stanowią w Serbii tytuł egzekucyjny. Do decyzji dołącza się tytuł egzekucyjny i nie przewiduje się żadnych innych formalności poza weryfikacją autentyczności decyzji przez krajowy organ wyznaczony do tego celu przez Rząd Serbii. Rząd Serbii informuje Komisję i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wyznaczonym organie krajowym. Zgodnie z art. 4 Komisja Europejska jest uprawniona do powiadomienia o takich podlegających egzekucji decyzjach bezpośrednio osoby mające miejsce zamieszkania w Serbii i podmioty prawne mające siedzibę w Serbii. Egzekucja przebiega zgodnie z przepisami prawa i regułami proceduralnymi Serbii.

2.   Wyroki i postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydane na podstawie klauzuli arbitrażowej zawartej w umowie lub porozumieniu w związku z programami, działaniami, czynnościami lub projektami Unii stanowią w Serbii tytuł egzekucyjny na takich samych zasadach, jak decyzje Komisji Europejskiej, o których mowa w ust. 1.

3.   Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest sądem właściwym w zakresie kontroli zgodności z prawem decyzji Komisji, o której mowa w ust. 1, i wstrzymania jej wykonania. Sądy Serbii są jednak właściwe w sprawach skarg dotyczących nieprawidłowości w przeprowadzaniu egzekucji.

Artykuł 4

Komunikacja i wymiana informacji

Instytucje i organy Unii Europejskiej uczestniczące we wdrażaniu programu „Horyzont Europa” lub sprawujące kontrolę nad tym programem są uprawnione do bezpośredniego komunikowania się, w tym za pośrednictwem elektronicznych systemów wymiany informacji, z dowolną osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Serbii lub dowolnym podmiotem prawnym mającym siedzibę w Serbii, otrzymującymi finansowanie unijne, jak również dowolną osobą trzecią uczestniczącą we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Serbii. Takie osoby, podmioty i strony mogą przedkładać bezpośrednio instytucjom i organom Unii Europejskiej wszelkie odpowiednie informacje i dokumenty, do których przedłożenia zobowiązane są na podstawie przepisów Unii Europejskiej mających zastosowanie do programu Unii lub na podstawie umów lub porozumień zawartych w celu realizacji tego programu.

---

| 23.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 95/79 |
| --- | --- | --- | --- |

23.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 95/79

---

UMOWA MIĘDZYNARODOWA

między Unią Europejską, z jednej strony, a Bośnią i Hercegowiną, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Bośni i Hercegowiny w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa”

Komisja Europejska (zwana dalej „Komisją”), w imieniu Unii Europejskiej,

z jednej strony,

oraz

Bośnia i Hercegowina (zwana dalej „Bośnią i Hercegowiną”),

z drugiej strony,

zwane dalej „Stronami”,

MAJĄC NA UWADZE, że Umowa ramowa pomiędzy Wspólnotą Europejską a Bośnią i Hercegowiną w sprawie ogólnych zasad uczestnictwa Bośni i Hercegowiny w programach wspólnotowych (1) stanowi, że szczegółowe warunki dotyczące udziału Bośni i Hercegowiny w poszczególnych programach, zwłaszcza należny wkład finansowy, mają zostać określone w umowie, w formie protokołu ustaleń (2) zawartego między Komisją a Bośnią i Hercegowiną;

MAJĄC NA UWADZE, że program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” Unii Europejskiej (zwany dalej programem „Horyzont Europa”) został ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 (3);

UWZGLĘDNIAJĄC wysiłki Unii Europejskiej, aby poprzez połączenie sił z partnerami międzynarodowymi przewodzić działaniom podejmowanym w odpowiedzi na globalne wyzwania zgodnie z planem działania na rzecz ludzi, planety i dobrobytu zawartym w dokumencie „Przekształcamy nasz świat: Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030” Organizacji Narodów Zjednoczonych, oraz doceniając fakt, że badania naukowe i innowacje są kluczowymi czynnikami napędzającymi innowacyjny zrównoważony wzrost i zasadniczym narzędziem jego realizacji na drodze ku konkurencyjności i atrakcyjności gospodarczej;

UZNAJĄC ogólne zasady określone w rozporządzeniu (UE) 2021/695;

UZNAJĄC cele odnowionej europejskiej przestrzeni badawczej, jakimi są stworzenie wspólnej przestrzeni naukowo-technicznej, utworzenie jednolitego rynku badań naukowych i innowacji, wspieranie i ułatwianie współpracy między szkołami wyższymi oraz wymiany najlepszych praktyk i atrakcyjnych możliwości kariery naukowej, ułatwianie transgranicznej i międzysektorowej mobilności naukowców, sprzyjanie swobodnemu przepływowi wiedzy naukowej i innowacji, propagowanie poszanowania wolności nauki i wolności badań naukowych, wspieranie działań w zakresie edukacji naukowej i komunikacji naukowej oraz pobudzanie konkurencyjności i atrakcyjności uczestniczących gospodarek, a także fakt, że państwa stowarzyszone są kluczowymi partnerami w tym przedsięwzięciu;

PODKREŚLAJĄC rolę partnerstw europejskich w podejmowaniu niektórych z najpilniejszych wyzwań stojących przed Europą w ramach skoordynowanych inicjatyw w zakresie badań naukowych i innowacji w znacznym stopniu przyczyniających się do realizacji tych priorytetów Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych i innowacji, które wymagają masy krytycznej i długoterminowej wizji, a także znaczenie zaangażowania w te partnerstwa państw stowarzyszonych;

UWZGLĘDNIAJĄC, że badania naukowe i innowacje okazały się w regionie Bałkanów Zachodnich kluczowe dla współpracy i finansowania wspólnych projektów w zakresie badań naukowych i innowacji umożliwiających wzajemny dostęp do doskonałości, wiedzy, innowacji, sieci i zasobów badawczych. Stworzyły one cenne możliwości rozwoju społecznego, zwiększając szanse powodzenia w znajdowaniu wspólnych rozwiązań dla wyzwań regionalnych i globalnych;

DĄŻĄC do ustanowienia wzajemnie korzystnych warunków w celu stworzenia miejsc pracy, wzmocnienia i wspierania ekosystemów innowacji Stron poprzez wspomaganie przedsiębiorstw we wprowadzaniu innowacji i zwiększaniu skali na rynkach Stron oraz ułatwianie absorpcji, jak również stosowania i dostępności innowacji, w tym poprzez działania w zakresie budowania zdolności;

UZNAJĄC, że wzajemny udział w programach w zakresie badań naukowych i innowacji drugiej strony powinien przynieść obopólne korzyści; uznając jednocześnie, że Strony zastrzegają sobie prawo do ograniczenia lub warunkowania uczestnictwa w swoich programach w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w działaniach związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem;

UWZGLĘDNIAJĄC wspólne cele, wartości i silne powiązania Stron w dziedzinie badań naukowych i innowacji ustanowione w przeszłości w umowach stowarzyszeniowych w ramach kolejnych programów ramowych oraz uznając wspólną chęć Stron do dalszego rozwijania, wzmacniania, pobudzania i rozszerzania łączących je stosunków i współpracy w tym zakresie,

UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

Zakres stowarzyszenia

1.   Bośnia i Hercegowina uczestniczy jako państwo stowarzyszone we wszystkich częściach programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” (program „Horyzont Europa”), o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (UE) 2021/695, realizowanego za pośrednictwem programu szczegółowego ustanowionego decyzją (UE) 2021/764 (4), w ich najbardziej aktualnych wersjach, oraz wnosi wkład do jego wszystkich części, także poprzez wkład finansowy na rzecz Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii.

2.   Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 (5) oraz decyzja (UE) 2021/820 (6) w ich najbardziej aktualnych wersjach mają zastosowanie do uczestnictwa podmiotów prawnych mających siedzibę w Bośni i Hercegowinie (7) we wspólnotach wiedzy i innowacji.

Artykuł 2

Zasady i warunki uczestnictwa w programie „Horyzont Europa”

1.   Bośnia i Hercegowina uczestniczy w programie „Horyzont Europa” zgodnie z warunkami określonymi w Umowie ramowej pomiędzy Wspólnotą Europejską a Bośnią i Hercegowiną w sprawie ogólnych zasad uczestnictwa Bośni i Hercegowiny w programach wspólnotowych oraz na zasadach i warunkach określonych w niniejszej umowie, w aktach prawnych, o których mowa w art. 1 niniejszej umowy, a także we wszelkich innych przepisach dotyczących wdrażania programu „Horyzont Europa”, w ich najbardziej aktualnych wersjach.

2.   O ile w zasadach i warunkach, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, w tym w wykonaniu art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, nie przewidziano inaczej, podmioty prawne mające siedzibę w Bośni i Hercegowinie mogą uczestniczyć w działaniach pośrednich programu „Horyzont Europa” na warunkach równoważnych warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, w tym w zakresie przestrzegania środków ograniczających przyjętych przez Unię Europejską (8).

3.   Przed podjęciem decyzji, czy podmioty prawne mające siedzibę w Bośni i Hercegowinie kwalifikują się do uczestnictwa w działaniu związanym z aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem Unii Europejskiej na podstawie art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, Komisja może zażądać konkretnych informacji lub gwarancji, takich jak:

| a) | informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych programów lub projektów prowadzonych przez Bośnię i Hercegowinę równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”; |
| --- | --- |

a)

informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych programów lub projektów prowadzonych przez Bośnię i Hercegowinę równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”;

| b) | informacje, czy w Bośni i Hercegowinie istnieje krajowy mechanizm monitorowania inwestycji oraz gwarancje, że władze Bośni i Hercegowiny będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu przez podmiot mający siedzibę poza Bośnią i Hercegowiną lub podmiot prawny mający siedzibę w Bośni i Hercegowinie kontrolowany spoza Bośni i Hercegowiny, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym, pod warunkiem że Komisja dostarczy Bośni i Hercegowinie wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Bośni i Hercegowinie po podpisaniu umów o udzielenie dotacji z tymi podmiotami oraz |
| --- | --- |

b)

informacje, czy w Bośni i Hercegowinie istnieje krajowy mechanizm monitorowania inwestycji oraz gwarancje, że władze Bośni i Hercegowiny będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu przez podmiot mający siedzibę poza Bośnią i Hercegowiną lub podmiot prawny mający siedzibę w Bośni i Hercegowinie kontrolowany spoza Bośni i Hercegowiny, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym, pod warunkiem że Komisja dostarczy Bośni i Hercegowinie wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Bośni i Hercegowinie po podpisaniu umów o udzielenie dotacji z tymi podmiotami oraz

| c) | gwarancje, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach danych działań przez podmioty mające siedzibę w Bośni i Hercegowinie nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Bośnia i Hercegowina udostępni co roku, w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym. |
| --- | --- |

c)

gwarancje, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach danych działań przez podmioty mające siedzibę w Bośni i Hercegowinie nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Bośnia i Hercegowina udostępni co roku, w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym.

4.   Podmioty prawne mające siedzibę w Bośni i Hercegowinie mogą uczestniczyć w działaniach Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) na zasadach i warunkach równoważnych zasadom i warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, chyba że konieczne są ograniczenia w celu zapewnienia spójności z zakresem uczestnictwa wynikającym z wykonania ust. 2 i 3 niniejszego artykułu.

5.   W przypadku gdy Unia Europejska realizuje program „Horyzont Europa” poprzez zastosowanie art. 185 i 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Bośnia i Hercegowina i podmioty prawne mające siedzibę w Bośni i Hercegowinie mogą brać udział w strukturach prawnych tworzonych na mocy tych postanowień, zgodnie z aktami prawnymi Unii Europejskiej, które zostały lub zostaną przyjęte w celu ustanowienia tych struktur prawnych.

6.   Przedstawiciele Bośni i Hercegowiny mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bez prawa głosu i w odniesieniu do kwestii, które dotyczą Bośni i Hercegowiny.

Przedstawiciele Bośni i Hercegowiny nie są obecni na posiedzeniach tych komitetów podczas głosowań.

Bośnia i Hercegowina będzie informowana o wyniku głosowań. Uczestnictwo określone w niniejszym ustępie przyjmuje taką samą formę, włącznie z procedurą otrzymywania informacji i dokumentacji, jak w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

7.   Prawa Bośni i Hercegowiny do reprezentacji i do uczestnictwa w Komitecie Europejskiej Przestrzeni Badawczej i Innowacji i jego podgrupach są takie same jak prawa mające zastosowanie do państw stowarzyszonych.

8.   Przedstawiciele Bośni i Hercegowiny mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w Radzie Gubernatorów JRC bez prawa głosu. Z zastrzeżeniem tego warunku, taki udział odbywa się zgodnie z tymi samymi zasadami i procedurami co zasady i procedury mające zastosowanie do przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej i obejmuje prawo do zabierania głosu oraz procedury otrzymywania informacji i dokumentacji w odniesieniu do kwestii, która dotyczy Bośni i Hercegowiny.

9.   Bośnia i Hercegowina może uczestniczyć w konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 723/2009 (9), w jego najbardziej aktualnej wersji, oraz zgodnie z aktem prawnym ustanawiającym ERIC.

10.   Koszty podróży i koszty pobytu poniesione przez przedstawicieli Bośni i Hercegowiny i ekspertów z tego kraju na potrzeby uczestnictwa – w charakterze obserwatorów – w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bądź w innych posiedzeniach związanych z realizacją programu „Horyzont Europa”, są zwracane przez Unię Europejską na tej samej podstawie i według tych samych procedur, jakie stosowane są w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

11.   Strony dołożą wszelkich starań w ramach istniejących przepisów, aby ułatwiać swobodny przepływ i pobyt pracowników naukowych uczestniczących w działaniach objętych niniejszą umową oraz transgraniczny przepływ towarów i usług przeznaczonych do wykorzystania w tych działaniach.

12.   Bośnia i Hercegowina wprowadza wszelkie niezbędne środki, w stosownych przypadkach, w celu zapewnienia, aby towary i usługi nabyte w Bośni i Hercegowinie lub przywiezione do Bośni i Hercegowiny, które są częściowo lub w całości finansowane na podstawie umów o udzielenie dotacji lub umów zawieranych w celu realizacji działań zgodnie z niniejszą umową, zostały zwolnione z należności celnych, należności celnych przywozowych oraz innych opłat fiskalnych, w tym VAT, stosowanych w Bośni i Hercegowinie.

Artykuł 3

Wkład finansowy

1.   Udział Bośni i Hercegowiny lub podmiotów prawnych mających siedzibę w Bośni i Hercegowinie w programie „Horyzont Europa” jest uzależniony od wnoszenia przez Bośnię i Hercegowinę wkładu finansowego do programu oraz wkładu w ponoszenie powiązanych kosztów zarządzania, wykonania i operacyjnych w ramach budżetu ogólnego Unii Europejskiej (zwanego dalej „budżetem Unii”).

2.   Wkład finansowy ma formę sumy:

| a) | wkładu operacyjnego; oraz |
| --- | --- |

a)

wkładu operacyjnego; oraz

| b) | opłaty z tytułu uczestnictwa. |
| --- | --- |

b)

opłaty z tytułu uczestnictwa.

3.   Wkład finansowy ma formę rocznej płatności dokonywanej w dwóch transzach i jest wymagalny najpóźniej w maju i w lipcu.

4.   Wkład operacyjny pokrywa koszty operacyjne i wydatki na wsparcie programu oraz ma charakter dodatkowy zarówno w zakresie środków na zobowiązania, jak i środków na płatności, względem kwot zapisanych w budżecie Unii ostatecznie przyjętym dla programu „Horyzont Europa”, w tym wszelkich środków odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom, o których mowa w art. 15 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 (10) w jego najbardziej aktualnej wersji (zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”), i powiększonym o zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców (11).

W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na program „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (12) zwiększenie to odpowiada rocznym środkom wskazanym w dokumentach towarzyszących projektowi budżetu w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”.

5.   Początkowy wkład operacyjny opiera się na kluczu do ustalenia wkładu określonym jako stosunek produktu krajowego brutto (PKB) Bośni i Hercegowiny w cenach rynkowych do PKB Unii Europejskiej w cenach rynkowych. PKB w cenach rynkowych, który ma być stosowany, jest określany przez właściwe służby Komisji w oparciu o najnowsze dane statystyczne dostępne do obliczeń budżetowych w roku poprzedzającym rok, w którym roczna płatność jest należna. W drodze odstępstwa, w odniesieniu do 2021 r. początkowy wkład operacyjny opiera się na PKB z 2019 r. w cenach rynkowych. Dostosowania do tego klucza do ustalenia wkładu są zawarte w załączniku I.

6.   Początkowy wkład operacyjny oblicza się, stosując dostosowany klucz do ustalenia wkładu do początkowych środków na zobowiązania zapisanych w budżecie Unii Europejskiej ostatecznie przyjętym na dany rok w celu finansowania programu „Horyzont Europa”, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu.

7.   Opłata z tytułu uczestnictwa wynosi 4 % rocznego początkowego wkładu operacyjnego obliczonego zgodnie z ust. 5 i 6 niniejszego artykułu i jest wprowadzana stopniowo zgodnie z załącznikiem I. Opłata z tytułu uczestnictwa nie podlega dostosowaniom ani korektom z mocą wsteczną.

8.   Początkowy wkład operacyjny na rok N można skorygować w górę lub w dół z mocą wsteczną w jednym roku lub kilku kolejnych latach na podstawie zobowiązań budżetowych podjętych w ramach środków na zobowiązania w roku N, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu, ich realizacji poprzez zobowiązania prawne oraz ich umorzeń. Szczegółowe postanowienia dotyczące wprowadzenia w życie niniejszego artykułu są zawarte w załączniku I.

9.   Unia Europejska przekazuje Bośni i Hercegowinie informacje dotyczące jej udziału finansowego, ujęte w informacjach budżetowych, rachunkowych, informacjach na temat działań i oceny przedstawianych unijnym organom budżetowym i udzielającym absolutorium w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”. Informacje te przekazuje się z należytym uwzględnieniem przepisów Unii Europejskiej i Bośni i Hercegowiny dotyczących poufności i ochrony danych oraz pozostają one bez uszczerbku dla informacji, które Bośnia i Hercegowina ma prawo otrzymać na podstawie załącznika III.

10.   Wszystkie wkłady Bośni i Hercegowiny lub płatności ze strony Unii Europejskiej oraz obliczenia kwot należnych lub kwot otrzymywanych dokonywane są w euro.

Artykuł 4

Mechanizm automatycznej korekty

1.   Zastosowanie ma mechanizm automatycznej korekty początkowego wkładu operacyjnego Bośni i Hercegowiny na rok N, dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, którą oblicza się w roku N+2. Mechanizm ten opiera się na działaniach Bośni i Hercegowiny i podmiotów prawnych mających siedzibę w Bośni i Hercegowinie w tych częściach programu „Horyzont Europa”, które są realizowane poprzez dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych finansowane ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4.

Kwotę automatycznej korekty oblicza się na podstawie różnicy między:

| a) | początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, które to zobowiązania prawne Bośnia i Hercegowina lub podmioty prawne mające siedzibę w Bośni i Hercegowinie faktycznie zaciągnęły, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4; a |
| --- | --- |

a)

początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, które to zobowiązania prawne Bośnia i Hercegowina lub podmioty prawne mające siedzibę w Bośni i Hercegowinie faktycznie zaciągnęły, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4; a

| b) | odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Bośnię i Hercegowinę, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4. |
| --- | --- |

b)

odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Bośnię i Hercegowinę, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4.

2.   W przypadku gdy kwota, o której mowa w ust. 1, niezależnie od tego, czy jest ona dodatnia czy ujemna, przekracza 8 % odpowiedniego początkowego wkładu operacyjnego dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, początkowy wkład operacyjny Bośni i Hercegowiny na rok N zostaje skorygowany. Kwota należna od Bośni i Hercegowiny lub kwota, którą Bośnia i Hercegowina ma otrzymać jako wkład dodatkowy lub obniżkę wkładu Bośni i Hercegowiny w ramach mechanizmu automatycznej korekty, jest kwotą przekraczającą ten próg 8 %. Kwota poniżej tego progu 8 % nie będzie brana pod uwagę przy obliczaniu wkładu dodatkowego, który jest należny lub stanowi rekompensatę.

3.   Szczegółowe zasady dotyczące mechanizmu automatycznej korekty są zawarte w załączniku I.

Artykuł 5

Wzajemność

1.   Podmioty prawne mające siedzibę w Unii Europejskiej mogą uczestniczyć w programach lub projektach Bośni i Hercegowiny równoważnych z programem „Horyzont Europa”, zgodnie z prawodawstwem Bośni i Hercegowiny.

2.   Wykaz równoważnych programów lub projektów Bośni i Hercegowiny, w których mogą uczestniczyć podmioty prawne mające siedzibę w Unii Europejskiej, znajduje się w załączniku II.

3.   Finansowanie przez Bośnię i Hercegowinę podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii podlega ustawodawstwu Bośni i Hercegowiny regulującemu prowadzenie programów lub projektów w zakresie badań naukowych i innowacji. W przypadku gdy nie zapewniono finansowania, podmioty prawne mające siedzibę w Unii mogą uczestniczyć w programie we własnym zakresie.

Artykuł 6

Otwarta nauka

Strony wzajemnie promują i popierają praktyki w zakresie otwartej nauki w swoich programach lub projektach zgodnie z zasadami programu „Horyzont Europa” i prawodawstwem Bośni i Hercegowiny.

Artykuł 7

Monitorowanie, ocena i sprawozdania

1.   Bez uszczerbku dla obowiązków Komisji, Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w odniesieniu do monitorowania i oceny programu „Horyzont Europa” uczestnictwo Bośni i Hercegowiny w programie jest stale monitorowane na zasadzie partnerstwa między Komisją i Bośnią i Hercegowiną.

2.   Zasady dotyczące należytego zarządzania finansami, w tym kontroli finansowej, odzyskiwania środków pieniężnych oraz innych środków zwalczania nadużyć finansowych w odniesieniu do finansowania przez Unię Europejską na podstawie niniejszej umowy są określone w załączniku III.

Artykuł 8

Wspólny Komitet UE-Bośnia i Hercegowina ds. badań naukowych i innowacji

1.   Niniejszym ustanawia się wspólny komitet UE-Bośnia i Hercegowina ds. badań naukowych i innowacji (zwany dalej „wspólnym komitetem UE-Bośnia i Hercegowina”). Zadania wspólnego komitetu UE-Bośnia i Hercegowina obejmują:

| a) | ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:






  (i) | udział podmiotów prawnych mających siedzibę w Bośni i Hercegowinie w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania; |
| --- | --- | --- |

a)

ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:

(i)

udział podmiotów prawnych mających siedzibę w Bośni i Hercegowinie w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania;

| (ii) | poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach lub projektach prowadzonych przez drugą Stronę; |
| --- | --- |

(ii)

poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach lub projektach prowadzonych przez drugą Stronę;

| (iii) | wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4; |
| --- | --- |

(iii)

wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4;

| (iv) | wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej; |
| --- | --- |

(iv)

wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej;

| b) | omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem; |
| --- | --- |

b)

omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem;

| c) | rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy; oraz |
| --- | --- |

c)

rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy; oraz

| d) | wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania; |
| --- | --- |

d)

wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania;

| e) | wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy. |
| --- | --- |

e)

wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy.

2.   Wspólny komitet UE-Bośnia i Hercegowina, w którego skład wchodzą przedstawiciele Unii Europejskiej i Bośni i Hercegowiny, przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.

3.   Wspólny komitet UE-Bośnia i Hercegowina może podjąć decyzję o powołaniu na poziomie ekspertów na zasadzie ad hoc grupy roboczej/organu doradczego, która(-y) może pomóc w wykonaniu niniejszej umowy.

4.   Wspólny Komitet UE-Bośnia i Hercegowina zbiera się co najmniej raz w roku oraz gdy wymagają tego szczególne okoliczności, na wniosek którejkolwiek ze Stron. Posiedzenia są organizowane przez gospodarza, którym na przemian jest Unia Europejska i Bośnia i Hercegowina.

5.   Wspólny Komitet UE-Bośnia i Hercegowina działa w sposób ciągły poprzez wymianę istotnych informacji za pomocą wszelkich środków komunikacji, w szczególności w odniesieniu do uczestnictwa/działań podmiotów prawnych mających siedzibę w Bośni i Hercegowinie. Wspólny Komitet UE-Bośnia i Hercegowina może w szczególności wykonywać swoje zadania na piśmie, gdy zajdzie taka potrzeba.

Artykuł 9

Przepisy końcowe

1.   Niniejsza umowa wchodzi w życie w dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu ich procedur wewnętrznych niezbędnych do tego celu.

2.   Niniejszą umowę stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r. Umowa pozostaje w mocy tak długo, jak będzie to konieczne, aby zakończyć wszystkie projekty, czynności, działania lub ich części finansowane z programu „Horyzont Europa”, wszystkie czynności niezbędne do ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej oraz wypełnić wszystkie zobowiązania finansowe wynikające z realizacji niniejszej umowy między Stronami.

3.   Unia Europejska i Bośnia i Hercegowina mogą tymczasowo stosować niniejszą umowę zgodnie z ich odpowiednimi procedurami wewnętrznymi i prawodawstwem. Tymczasowe stosowanie rozpoczyna się w dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu ich procedur wewnętrznych niezbędnych do tego celu.

4.   Jeżeli Bośnia i Hercegowina powiadomi Komisję, działającą w imieniu Unii Europejskiej, że nie dopełni swoich wewnętrznych procedur niezbędnych do wejścia w życie niniejszej umowy, niniejsza umowa przestaje być tymczasowo stosowana z dniem otrzymania tego powiadomienia przez Komisję, co stanowi datę zaprzestania stosowania umowy do celów niniejszej umowy.

5.   Unia Europejska może zawiesić stosowanie niniejszej umowy w przypadku częściowego lub całkowitego braku płatności wkładu finansowego należnego od Bośni i Hercegowiny na podstawie niniejszej umowy.

W przypadku braku płatności, który może w znacznym stopniu zagrozić realizacji programu i zarządzaniu programem „Horyzont Europa”, Komisja wysyła formalny monit. W przypadku braku płatności w terminie 20 dni roboczych od daty formalnego monitu Komisja powiadamia Bośnię i Hercegowinę formalnym pismem o zawieszeniu stosowania niniejszej umowy, które staje się skuteczne 15 dni po otrzymaniu takiego powiadomienia przez Bośnię i Hercegowinę.

W przypadku zawieszenia stosowania niniejszej umowy podmioty prawne mające siedzibę w Bośni i Hercegowinie nie kwalifikują się do uczestnictwa w procedurach wyboru, które nie zostały zakończone w momencie wejścia w życie zawieszenia. Procedura wyboru zostaje uznana za zakończoną, gdy zostaną zaciągnięte zobowiązania prawne wynikające z takiej procedury.

Zawieszenie nie ma wpływu na zobowiązania prawne podjęte wobec podmiotów prawnych mających siedzibę w Bośni i Hercegowiny przed wejściem w życie zawieszenia. Niniejsza umowa ma nadal zastosowanie do takich zobowiązań prawnych.

Unia Europejska niezwłocznie powiadamia Bośnię i Hercegowinę o otrzymaniu całej kwoty należnego wkładu finansowego. Zawieszenie zostaje zniesione ze skutkiem natychmiastowym po otrzymaniu takiego powiadomienia.

Od dnia zniesienia zawieszenia podmioty prawne mające siedzibę w Bośni i Hercegowinie ponownie kwalifikują się do udziału w procedurach wyboru rozpoczętych po tej dacie oraz w procedurach wyboru rozpoczętych przed tą datą, w przypadku których nie wygasły terminy składania wniosków.

6.   Każda ze Stron może rozwiązać niniejszą umowę w dowolnym czasie za pomocą pisemnego powiadomienia o zamiarze jej rozwiązania. Rozwiązanie umowy staje się skuteczne po upływie trzech miesięcy kalendarzowych od dnia, w którym pisemne powiadomienie dotrze do adresata. Dzień, w którym rozwiązanie umowy staje się skuteczne, stanowi datę rozwiązania umowy do celów niniejszej umowy.

7.   W przypadku gdy niniejsza umowa przestaje być tymczasowo stosowana zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu lub zostaje rozwiązana zgodnie z ust. 6 niniejszego artykułu, Strony uzgadniają, że:

| a) | projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne podczas tymczasowego stosowania lub po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie; |
| --- | --- |

a)

projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne podczas tymczasowego stosowania lub po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie;

| b) | roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie; oraz |
| --- | --- |

b)

roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie; oraz

| c) | po roku, w którym niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. |
| --- | --- |

c)

po roku, w którym niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy.

Strony ustalają za obopólną zgodą wszelkie inne konsekwencje zaprzestania tymczasowego stosowania lub rozwiązania niniejszej umowy.

8.   Wszelkich zmian niniejszej umowy dokonuje się wyłącznie na piśmie, za obopólną zgodą Stron. Wejście w życie zmian nastąpi zgodnie z taką samą procedurą, jaka ma zastosowanie do wejścia w życie niniejszej umowy.

9.   Załączniki do niniejszej umowy stanowią jej integralną część.

Niniejsza umowa zostaje sporządzona w dwóch egzemplarzach w języku angielskim, bośniackim, chorwackim i serbskim, przy czym każdy z tych tekstów jest na równi autentyczny. W przypadku rozbieżności w wykładni pierwszeństwo ma wersja angielska.

Sporządzono w Brukseli, dnia 6 grudnia 2021 r., oraz w Sarajewie, dnia 22 grudnia 2021 r.

W imieniu Komisji w imieniu Unii Europejskiej

Mariya GABRIEL

Komisarz do spraw innowacji, badań naukowych, kultury, edukacji i młodzieży

W imieniu Bośni i Hercegowiny

Ankica GUDELJEVIĆ

Minister spraw cywilnych Bośni i Hercegowiny

---

(1)  
  Dz.U. L 192 z 22.7.2005, s. 9.

1

(2)  Niniejsza umowa stanowi protokół ustaleń, o którym mowa w Umowie ramowej pomiędzy Wspólnotą Europejską a Bośnią i Hercegowiną w sprawie ogólnych zasad uczestnictwa Bośni i Hercegowiny w programach wspólnotowych i ma takie same skutki prawne jak protokół ustaleń.

2

(3)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013 (Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 1.).

3

(4)  Decyzja Rady (UE) 2021/764 z dnia 10 maja 2021 r. ustanawiająca program szczegółowy służący realizacji programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz uchylająca decyzję 2013/743/UE (Dz.U. L 167 I z 12.5.2021, s. 1.).

4

(5)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (wersja przekształcona) (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 61.).

5

(6)  Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/820 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie strategicznego planu innowacji Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT) na lata 2021–2027: wzmocnienie talentu innowacyjnego i zdolności innowacyjnych Europy oraz uchylająca decyzję nr 1312/2013/UE (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 91.).

6

(7)  
  „Podmioty prawne” oznaczają każdą osobę fizyczną lub prawną zgodnie z art. 2 ust. 16 programu „Horyzont Europa”. Termin „podmioty prawne” nie odnosi się bezpośrednio ani pośrednio do dwóch jednostek administracyjnych, z których składa się Bośnia i Hercegowina: Federacji Bośni i Hercegowiny i Republiki Serbskiej.

7

(8)  Unijne środki ograniczające przyjmuje się zgodnie z art. 29 Traktatu o Unii Europejskiej lub art. 215 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

8

(9)  Rozporządzenie Rady (WE) nr 723/2009 z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie wspólnotowych ram prawnych konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) (Dz.U. L 206 z 8.8.2009, s. 1.).

9

(10)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.).

10

(11)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.).

11

(12)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

12

---

ZAŁĄCZNIK I

Zasady dotyczące wkładu finansowego Bośni i Hercegowiny do programu „Horyzont Europa” (2021–2027)

I.   Obliczenie wkładu finansowego Bośni i Hercegowiny

| 1. | Wkład finansowy Bośni i Hercegowiny do programu „Horyzont Europa” jest ustalany co roku, proporcjonalnie do – oraz na zasadzie uzupełnienia – kwoty dostępnej w każdym roku w budżecie Unii z tytułu środków na zobowiązania niezbędnych do zarządzania programem „Horyzont Europa”, jego realizacji i funkcjonowania, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Opłatę z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy, wprowadza się stopniowo w następujący sposób:






  — | 2021 r.: 0,5 %; |
| --- | --- | --- |

2.

—

2021 r.: 0,5 %;

| — | 2022 r.: 1 %; |
| --- | --- |

—

2022 r.: 1 %;

| — | 2023 r.: 1,5 %; |
| --- | --- |

—

2023 r.: 1,5 %;

| — | 2024 r.: 2 %; |
| --- | --- |

—

2024 r.: 2 %;

| — | 2025 r.: 2,5 %; |
| --- | --- |

—

2025 r.: 2,5 %;

| — | 2026 r.: 3 %; |
| --- | --- |

—

2026 r.: 3 %;

| — | 2027 r.: 4 %. |
| --- | --- |

—

2027 r.: 4 %.

| 3. | Zgodnie z art. 3 ust. 5 niniejszej umowy początkowy wkład operacyjny wnoszony przez Bośnię i Hercegowinę z tytułu uczestnictwa w programie „Horyzont Europa” zostanie obliczony dla odpowiednich lat budżetowych poprzez zastosowanie dostosowania do klucza do ustalenia wkładu.
  Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:
  klucz do ustalenia wkładu dostosowanego = klucz do ustalenia wkładu × współczynnik
  Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,09. |
| --- | --- |

3.

Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:

klucz do ustalenia wkładu dostosowanego = klucz do ustalenia wkładu × współczynnik

Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,09.

| 4. | Zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy pierwszego dostosowania dotyczącego wykonania budżetu na rok N dokonuje się w roku N+1, gdy początkowy wkład operacyjny na rok N dostosowuje się w górę lub w dół o różnicę między:






  a) | skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:






  i. | zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom a |
| --- | --- | --- | --- |

4.

a)

skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:

i.

zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom a

| ii. | wszelkimi środkami na zobowiązania opartymi na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzącymi od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF. |
| --- | --- |

ii.

wszelkimi środkami na zobowiązania opartymi na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzącymi od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF.

| b) | a początkowym wkładem operacyjnym na rok N. |
| --- | --- |

b)

a początkowym wkładem operacyjnym na rok N.

Począwszy od roku N+2 i każdego następnego roku, do czasu wniesienia lub umorzenia wszystkich zobowiązań budżetowych finansowanych w ramach środków na zobowiązania pochodzących z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz najpóźniej w ciągu trzech lat od zakończenia programu „Horyzont Europa”, Unia oblicza dostosowanie wkładu operacyjnego za rok N, zmniejszając wkład operacyjny Bośni i Hercegowiny o kwotę uzyskaną poprzez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego o rok N do umorzeń dokonywanych co roku w odniesieniu do zobowiązań z roku N finansowanych w ramach budżetu Unii lub z ponownie udostępnionych umorzeń.

W przypadku anulowania kwot pochodzących z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel w roku N (w tym środków na zobowiązania oraz, w odniesieniu do kwot na podstawie rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094, rocznych kwot orientacyjnych określonych w programowaniu WRF), które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” wniesionych przez innych darczyńców, wkład operacyjny Bośni i Hercegowiny pomniejsza się o kwotę uzyskaną przez zastosowanie do anulowanej kwoty klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N.

II.   Automatyczna korekta wkładu operacyjnego Bośni i Hercegowiny

| 1. | Do obliczania automatycznej korekty, o której mowa w art. 4 niniejszej umowy, stosuje się następujące zasady:






  a) | „dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego; |
| --- | --- | --- |

1.

a)

„dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego;

| b) | w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami prawnymi mającymi siedzibę w Bośni i Hercegowinie zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji; |
| --- | --- |

b)

w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami prawnymi mającymi siedzibę w Bośni i Hercegowinie zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji;

| c) | wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2; |
| --- | --- |

c)

wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2;

| d) | „koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3); |
| --- | --- |

d)

„koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3);

| e) | kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne. |
| --- | --- |

e)

kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne.

| 2. | Mechanizm ten stosuje się w następujący sposób:






  a) | automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Bośni i Hercegowiny do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane. |
| --- | --- | --- |

2.

a)

automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Bośni i Hercegowiny do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane.

| b) | Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:






  i. | łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Bośni i Hercegowinie lub podmiotom prawnym mającym siedzibę w Bośni i Hercegowinie jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N a |
| --- | --- | --- |

b)

Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:

i.

łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Bośni i Hercegowinie lub podmiotom prawnym mającym siedzibę w Bośni i Hercegowinie jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N a

| ii. | kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Bośni i Hercegowiny na rok N pomnożoną przez stosunek:






  A. | kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy oraz |
| --- | --- | --- |

ii.

kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Bośni i Hercegowiny na rok N pomnożoną przez stosunek:

A.

kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy oraz

| B. | sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych. |
| --- | --- |

B.

sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych.

III.   Płatność wkładu finansowego Bośni i Hercegowiny, płatność dostosowań dokonanych w odniesieniu do wkładu operacyjnego Bośni i Hercegowiny oraz płatność automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego Bośni i Hercegowiny

| 1. | Komisja przekazuje Bośni i Hercegowinie możliwie jak najszybciej, a najpóźniej w momencie wystawienia pierwszego wezwania do wpłaty środków w roku budżetowym, następujące informacje:






  a. | kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Bośni i Hercegowiny w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy; |
| --- | --- | --- |

1.

a.

kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Bośni i Hercegowiny w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy;

| b. | kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy; |
| --- | --- |

b.

kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy;

| c. | od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia; |
| --- | --- |

c.

od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia;

| d. | w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz podmiotów prawnych mających siedzibę w Bośni i Hercegowinie w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań. |
| --- | --- |

d.

w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz podmiotów prawnych mających siedzibę w Bośni i Hercegowinie w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań.

Komisja przedstawia szacunkowe informacje dotyczące następnego roku określone w lit. a) i b) na podstawie projektu budżetu najszybciej jak to możliwe, a najpóźniej do dnia 1 września roku budżetowego.

| 2. | Najpóźniej w kwietniu i czerwcu każdego roku Komisja wystawia Bośni i Hercegowinie wezwanie do wpłaty środków odpowiadających wkładowi Bośni i Hercegowiny wynikającemu z niniejszej umowy.
  W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Bośnia i Hercegowina dokona płatności sześciu dwunastych wkładu nie później niż 45 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.
  W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja wystawi jedno wezwanie do wpłaty środków w terminie 90 dni od dnia, w którym niniejsza umowa zacznie wywoływać skutki prawne. |
| --- | --- |

2.

W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Bośnia i Hercegowina dokona płatności sześciu dwunastych wkładu nie później niż 45 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.

W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja wystawi jedno wezwanie do wpłaty środków w terminie 90 dni od dnia, w którym niniejsza umowa zacznie wywoływać skutki prawne.

| 3. | Co roku, począwszy od 2023 r., wezwania do wpłaty środków odzwierciedlają również kwotę automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego wniesionego za rok N-2.
  Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Bośnię i Hercegowinę na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Bośnia i Hercegowina uczestniczyła, ich funkcjonowania oraz zarządzania nimi.
  Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Bośnię i Hercegowinę w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Bośni i Hercegowinie lub od Bośni i Hercegowiny. |
| --- | --- |

3.

Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Bośnię i Hercegowinę na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Bośnia i Hercegowina uczestniczyła, ich funkcjonowania oraz zarządzania nimi.

Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Bośnię i Hercegowinę w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Bośni i Hercegowinie lub od Bośni i Hercegowiny.

| 4. | Bośnia i Hercegowina wnosi swój wkład finansowy na podstawie niniejszej umowy zgodnie z pkt III tego załącznika. W przypadku niedokonania przez Bośnię i Hercegowinę płatności w wyznaczonym terminie Komisja wysyła oficjalne wezwanie do zapłaty.
  Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego stanowi podstawę do zapłaty przez Bośnię i Hercegowinę odsetek za zwłokę od pozostającej kwoty należnej, naliczanych od terminu wymagalności.
  W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego. |
| --- | --- |

4.

Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego stanowi podstawę do zapłaty przez Bośnię i Hercegowinę odsetek za zwłokę od pozostającej kwoty należnej, naliczanych od terminu wymagalności.

W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego.

---

(1)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.).

(2)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

(3)  Inne działania obejmują w szczególności zamówienia, nagrody, instrumenty finansowe, działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego, składki (OECD, Eureka, IPEEC, MAE, ...), ekspertów (oceniających, monitorowanie projektów) itp.

(4)  Kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym uznaje się za koszty nieinterwencyjne. Nie ma to zastosowania w przypadku, gdy organizacja międzynarodowa jest koordynatorem projektu (zajmuje się dystrybucją środków dla innych koordynatorów).

---

ZAŁĄCZNIK II

Niewyczerpujący wykaz równoważnych programów lub projektów Bośni i Hercegowiny

Poniższy niewyczerpujący wykaz uznaje się za zawierający programy, projekty, czynności i działania równoważne z programem „Horyzont Europa” w Bośni i Hercegowinie:

[...]

---

ZAŁĄCZNIK III:

Należyte zarządzanie finansami

Ochrona interesów finansowych i odzyskiwanie środków

Artykuł 1

Przeglądy i audyty

1.   Unia Europejska ma prawo przeprowadzać, zgodnie z mającymi zastosowanie aktami co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów, przeglądy i audyty techniczne, naukowe, finansowe lub inne rodzaje przeglądów i audytów w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Bośni i Hercegowinie lub każdego podmiotu prawnego mającego siedzibę w Bośni i Hercegowinie, otrzymujących finansowanie Unii Europejskiej, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Bośni i Hercegowinie. Taki przegląd i takie audyty mogą być przeprowadzane przez pracowników instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, lub przez inne osoby upoważnione przez Komisję Europejską.

2.   Pracownikom instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, oraz pozostałym osobom upoważnionym przez Komisję Europejską przysługuje odpowiedni dostęp do miejsc, prac i dokumentów (w wersji papierowej oraz elektronicznej), jak również do wszystkich informacji potrzebnych w celu przeprowadzenia takich audytów, w tym prawo do uzyskania fizycznej/elektronicznej kopii oraz wyciągów z wszelkich dokumentów lub zawartości wszelkich nośników danych będących w posiadaniu objętej audytem osoby fizycznej lub prawnej lub objętej audytem osoby trzeciej.

3.   Bośnia i Hercegowina nie sprzeciwia się prawu wjazdu do Bośni i Hercegowiny i dostępowi do pomieszczeń pracowników i innych osób, o których mowa w ust. 2, w związku z wykonywaniem przez nie obowiązków, o których mowa w niniejszym artykule, ani nie stwarza żadnych szczególnych przeszkód w korzystania z tego prawa lub dostępu.

4.   Przeglądy i audyty można przeprowadzać, również po zawieszeniu stosowania niniejszej umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 5, zaprzestaniu tymczasowego stosowania umowy lub jej rozwiązaniu, na warunkach określonych w mających zastosowanie aktach co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii Europejskiej oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów dotyczących dowolnego zobowiązania prawnego związanego z wykonaniem budżetu Unii Europejskiej, podjętego przez Unię Europejską przed datą wejścia w życie zawieszenia stosowania niniejszej Umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 5, zaprzestaniem tymczasowego stosowania umowy lub jej rozwiązania.

Artykuł 2

Zwalczanie nieprawidłowości, nadużyć finansowych i innych przestępstw naruszających interesy finansowe Unii

1.   Komisja Europejska i Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych są upoważnione do prowadzenia dochodzeń administracyjnych, w tym kontroli na miejscu i inspekcji, na terytorium Bośni i Hercegowiny. Dochodzenia te prowadzi się zgodnie z zasadami i warunkami określonymi w mających zastosowanie aktach prawnych co najmniej jednej instytucji Unii.

2.   Właściwe organy Bośni i Hercegowiny informują w rozsądnym terminie Komisję Europejską lub OLAF o wszelkich stwierdzonych przez te organy przypadkach nieprawidłowości, nadużyć finansowych lub innych nielegalnych działaniach naruszających interesy finansowe Unii lub o wszelkich podejrzeniach dotyczących takich nieprawidłowości, nadużyć lub nielegalnych działań.

3.   Kontrole na miejscu i inspekcje można przeprowadzać w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Bośni i Hercegowinie lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w Bośni i Hercegowinie, otrzymujących finansowanie unijne, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Bośni i Hercegowinie.

4.   Komisja Europejska lub OLAF przygotowują i przeprowadzają kontrole na miejscu oraz inspekcje w ścisłej współpracy z właściwym organem Bośni i Hercegowiny wyznaczonym przez Radę Ministrów Bośni i Hercegowiny. Wyznaczony organ otrzymuje odpowiednio wcześniej informację dotyczącą przedmiotu, celu i podstawy prawnej kontroli oraz inspekcji, co umożliwia mu zapewnienie pomocy. W tym celu urzędnicy zatrudnieni we właściwych organach Bośni i Hercegowiny mogą brać udział w kontrolach na miejscu i inspekcjach.

5.   Na wniosek organów Bośni i Hercegowiny mogą one również przeprowadzać kontrole na miejscu i inspekcje wspólnie z Komisją Europejską lub OLAF-em.

6.   Pracownicy Komisji i personel OLAF-u mają dostęp do wszystkich informacji i dokumentów, w tym danych komputerowych, dotyczących tych operacji, które są niezbędne w celu właściwego przeprowadzenia kontroli na miejscu i inspekcji. Mogą w szczególności kopiować stosowne dokumenty.

7.   Jeżeli osoba, podmiot lub inna osoba trzecia sprzeciwia się kontroli na miejscu lub inspekcji, organy Bośni i Hercegowiny – działając zgodnie z krajowymi przepisami i regulacjami – udzielają Komisji Europejskiej lub OLAF-owi pomocy, aby umożliwić im wywiązanie się z obowiązku przeprowadzenia kontroli na miejscu lub inspekcji. Pomoc ta obejmuje wprowadzanie odpowiednich środków zabezpieczających na podstawie prawa krajowego, w szczególności w celu zabezpieczenia dowodów.

8.   Komisja Europejska lub OLAF informują właściwe organy Bośni i Hercegowiny o wynikach takich kontroli i inspekcji. W szczególności Komisja Europejska lub OLAF zgłaszają jak najszybciej właściwemu organowi Bośni i Hercegowiny wszelkie stwierdzone przez siebie w trakcie kontroli na miejscu lub inspekcji przypadki nieprawidłowości lub podejrzenia dotyczące takich nieprawidłowości.

9.   Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej Komisja Europejska może nakładać środki i sankcje administracyjne na osoby prawne lub fizyczne z Bośni i Hercegowiny uczestniczące w realizacji danego programu lub działania bez uszczerbku dla stosowania prawa karnego Bośni i Hercegowiny.

10.   W celu prawidłowego wykonania postanowień niniejszego artykułu Komisja Europejska lub OLAF i właściwe organy Bośni i Hercegowiny regularnie wymieniają się informacjami oraz, na wniosek jednej ze Stron niniejszej umowy, wzajemnie się konsultują.

11.   W celu ułatwienia skutecznej współpracy i wymiany informacji z OLAF-em Bośnia i Hercegowina wyznacza punkt kontaktowy.

12.   Wymiana informacji między Komisją Europejską lub OLAF-em a właściwymi organami Bośni i Hercegowiny odbywa się z należytym uwzględnieniem wymogów dotyczących poufności. Dane osobowe zawarte w wymienianych informacjach muszą być chronione zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami.

13.   Organy Bośni i Hercegowiny współpracują z Prokuraturą Europejską, aby umożliwić jej wypełnianie obowiązku prowadzenia dochodzeń, ścigania i stawiania przed sądem sprawców i współsprawców przestępstw przeciwko interesom finansowym Unii Europejskiej zgodnie z mającym zastosowanie prawodawstwem.

Artykuł 3

Odzyskiwanie należności i egzekucja

1.   Przyjęte przez Komisję Europejską decyzje o nałożeniu zobowiązania pieniężnego na osoby prawne lub fizyczne inne niż państwa w odniesieniu do wszelkich roszczeń wynikających z programu „Horyzont Europa” stanowią w Bośni i Hercegowinie tytuł egzekucyjny. Do decyzji dołącza się tytuł egzekucyjny i nie przewiduje się żadnych innych formalności poza weryfikacją autentyczności decyzji przez krajowy organ wyznaczony do tego celu przez Radę Ministrów Bośni i Hercegowiny. Rada Ministrów Bośni i Hercegowiny informuje Komisję i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wyznaczonym organie krajowym. Zgodnie z art. 4 Komisja Europejska jest uprawniona do powiadomienia o takich podlegających egzekucji decyzjach bezpośrednio osoby mające miejsce zamieszkania w Bośni i Hercegowinie i podmioty prawne mające siedzibę w Bośni i Hercegowinie. Egzekucja przebiega zgodnie z przepisami prawa i regułami proceduralnymi Bośni i Hercegowiny.

2.   Wyroki i postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydane na podstawie klauzuli arbitrażowej zawartej w umowie lub porozumieniu w związku z programami, działaniami, czynnościami lub projektami Unii stanowią w Bośni i Hercegowinie tytuł egzekucyjny na takich samych zasadach, jak decyzje Komisji Europejskiej, o których mowa w ust. 1.

3.   Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest sądem właściwym w zakresie kontroli zgodności z prawem decyzji Komisji, o której mowa w ust. 1, i wstrzymania jej wykonania. Jednakże kontrola prawidłowości przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego podlega właściwości sądów Bośni i Hercegowiny.

Artykuł 4

Komunikacja i wymiana informacji

Instytucje i organy Unii Europejskiej uczestniczące we wdrażaniu programu „Horyzont Europa” lub sprawujące kontrolę nad tym programem są uprawnione do bezpośredniego komunikowania się, w tym za pośrednictwem elektronicznych systemów wymiany informacji, z dowolną osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Bośni i Hercegowinie lub dowolnym podmiotem prawnym mającym siedzibę w Bośni i Hercegowinie, otrzymującymi finansowanie unijne, jak również dowolną osobą trzecią uczestniczącą we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Bośni i Hercegowinie. Takie osoby, podmioty i strony mogą przedkładać bezpośrednio instytucjom i organom Unii Europejskiej wszelkie odpowiednie informacje i dokumenty, do których przedłożenia zobowiązane są na podstawie przepisów Unii Europejskiej mających zastosowanie do programu Unii lub na podstawie umów lub porozumień zawartych w celu realizacji tego programu.

---

| 23.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 95/95 |
| --- | --- | --- | --- |

23.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 95/95

---

UMOWA MIĘDZYNARODOWA

między Unią Europejską, z jednej strony, a Kosowem (*1), z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Kosowa w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa”

Komisja Europejska (zwana dalej „Komisją”), w imieniu Unii Europejskiej,

z jednej strony,

oraz

rząd Kosowa (zwany dalej „Kosowem”),

z drugiej strony,

zwane dalej „Stronami”,

MAJĄC NA UWADZE, że Umowa ramowa między Unią Europejską a Kosowem dotycząca ogólnych zasad uczestnictwa Kosowa w programach unijnych (1) stanowi, że szczegółowe zasady i warunki dotyczące udziału Kosowa w poszczególnych programach, w szczególności należny wkład finansowy, mają zostać określone w drodze porozumienia między Komisją a właściwymi organami Kosowa;

MAJĄC NA UWADZE, że program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” Unii Europejskiej (zwany dalej programem „Horyzont Europa”) został ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 (2);

UWZGLĘDNIAJĄC wysiłki Unii Europejskiej, aby poprzez połączenie sił z partnerami międzynarodowymi przewodzić działaniom podejmowanym w odpowiedzi na globalne wyzwania zgodnie z planem działania na rzecz ludzi, planety i dobrobytu zawartym w dokumencie „Przekształcamy nasz świat: Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030” Organizacji Narodów Zjednoczonych, oraz doceniając fakt, że badania naukowe i innowacje są kluczowymi czynnikami napędzającymi innowacyjny zrównoważony wzrost i zasadniczym narzędziem jego realizacji na drodze ku konkurencyjności i atrakcyjności gospodarczej;

UZNAJĄC ogólne zasady określone w rozporządzeniu (UE) 2021/695;

UZNAJĄC cele odnowionej europejskiej przestrzeni badawczej, jakimi są stworzenie wspólnej przestrzeni naukowo-technicznej, utworzenie jednolitego rynku badań naukowych i innowacji, wspieranie i ułatwianie współpracy między szkołami wyższymi oraz wymiany najlepszych praktyk i atrakcyjnych możliwości kariery naukowej, ułatwianie transgranicznej i międzysektorowej mobilności naukowców, sprzyjanie swobodnemu przepływowi wiedzy naukowej i innowacji, propagowanie poszanowania wolności nauki i wolności badań naukowych, wspieranie działań w zakresie edukacji naukowej i komunikacji naukowej oraz pobudzanie konkurencyjności i atrakcyjności uczestniczących gospodarek, a także fakt, że państwa stowarzyszone są kluczowymi partnerami w tym przedsięwzięciu;

PODKREŚLAJĄC rolę partnerstw europejskich w podejmowaniu niektórych z najpilniejszych wyzwań stojących przed Europą w ramach skoordynowanych inicjatyw w zakresie badań naukowych i innowacji w znacznym stopniu przyczyniających się do realizacji tych priorytetów Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych i innowacji, które wymagają masy krytycznej i długoterminowej wizji, a także znaczenie zaangażowania w te partnerstwa państw stowarzyszonych;

UWZGLĘDNIAJĄC, że badania naukowe i innowacje okazały się w regionie Bałkanów Zachodnich kluczowe dla współpracy i finansowania wspólnych projektów w zakresie badań naukowych i innowacji umożliwiających wzajemny dostęp do doskonałości, wiedzy, innowacji, sieci i zasobów badawczych. Stworzyły one cenne możliwości rozwoju społecznego, zwiększając szanse powodzenia w znajdowaniu wspólnych rozwiązań dla wyzwań regionalnych i globalnych;

DĄŻĄC do ustanowienia wzajemnie korzystnych warunków w celu stworzenia miejsc pracy, wzmocnienia i wspierania ekosystemów innowacji Stron poprzez wspomaganie przedsiębiorstw we wprowadzaniu innowacji i zwiększaniu skali na rynkach Stron oraz ułatwianie absorpcji, jak również stosowania i dostępności innowacji, w tym poprzez działania w zakresie budowania zdolności;

UZNAJĄC, że wzajemny udział w programach w zakresie badań naukowych i innowacji drugiej strony powinien przynieść obopólne korzyści; uznając jednocześnie, że Strony zastrzegają sobie prawo do ograniczenia lub warunkowania uczestnictwa w swoich programach w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w działaniach związanych z ich aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami, autonomią strategiczna lub strategicznym bezpieczeństwem;

UWZGLĘDNIAJĄC wspólne cele, wartości i silne powiązania Stron w dziedzinie badań naukowych i innowacji oraz uznając wspólną chęć Stron do dalszego rozwijania, wzmacniania, pobudzania i rozszerzania łączących je stosunków i współpracy w tym zakresie,

UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

Zakres stowarzyszenia

1.   Kosowo uczestniczy jako państwo stowarzyszone we wszystkich częściach programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” (program „Horyzont Europa”), o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (UE) 2021/695, realizowanego za pośrednictwem programu szczegółowego ustanowionego decyzją (UE) 2021/764 (3), w ich najbardziej aktualnych wersjach, oraz wnosi wkład do jego wszystkich części, także poprzez wkład finansowy na rzecz Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii.

2.   Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 (4) oraz decyzja (UE) 2021/820 (5) w ich najbardziej aktualnych wersjach mają zastosowanie do uczestnictwa podmiotów prawnych Kosowa we wspólnotach wiedzy i innowacji.

Artykuł 2

Zasady i warunki uczestnictwa w programie „Horyzont Europa”

1.   Kosowo uczestniczy w programie „Horyzont Europa” zgodnie z warunkami określonymi w Umowie ramowej między Unią Europejską a Kosowem dotyczącej ogólnych zasad uczestnictwa Kosowa w programach unijnych oraz na zasadach i warunkach określonych w niniejszej umowie, w aktach prawnych, o których mowa w art. 1 niniejszej umowy, a także we wszelkich innych przepisach dotyczących wdrażania programu „Horyzont Europa”, w ich najbardziej aktualnych wersjach.

2.   O ile w zasadach i warunkach, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, w tym w wykonaniu art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, nie przewidziano inaczej, podmioty prawne mające siedzibę w Kosowie mogą uczestniczyć w działaniach pośrednich programu „Horyzont Europa” na warunkach równoważnych warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, w tym w zakresie przestrzegania środków ograniczających przyjętych przez Unię Europejską (6).

3.   Przed podjęciem decyzji, czy podmioty prawne mające siedzibę w Kosowie kwalifikują się do uczestnictwa w działaniu związanym z aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami, autonomią strategiczną lub strategicznym bezpieczeństwem Unii Europejskiej na podstawie art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, Komisja może zażądać konkretnych informacji lub gwarancji, takich jak:

| a) | informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych kosowskich programów, projektów, działań lub ich części równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”; |
| --- | --- |

a)

informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych kosowskich programów, projektów, działań lub ich części równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”;

| b) | informacje, czy w Kosowie istnieje mechanizm monitorowania inwestycji oraz gwarancje, że władze Kosowa będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu przez podmiot utworzony poza Kosowem lub kosowski podmiot prawny kontrolowany spoza Kosowa, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami, strategiczną autonomią lub strategicznym bezpieczeństwem Unii Europejskiej, pod warunkiem że Komisja dostarczy Kosowu wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Kosowie po podpisaniu umów o udzielenie dotacji z tymi podmiotami oraz |
| --- | --- |

b)

informacje, czy w Kosowie istnieje mechanizm monitorowania inwestycji oraz gwarancje, że władze Kosowa będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu przez podmiot utworzony poza Kosowem lub kosowski podmiot prawny kontrolowany spoza Kosowa, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami, strategiczną autonomią lub strategicznym bezpieczeństwem Unii Europejskiej, pod warunkiem że Komisja dostarczy Kosowu wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Kosowie po podpisaniu umów o udzielenie dotacji z tymi podmiotami oraz

| c) | gwarancje, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach przedmiotowych działań przez podmioty mające siedzibę w Kosowie nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w podczas trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Kosowo udostępni co roku, podczas trwania działania i przez cztery lata po zakończeniu działania, aktualny wykaz przedmiotów podlegających ograniczeniom wywozowym. |
| --- | --- |

c)

gwarancje, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach przedmiotowych działań przez podmioty mające siedzibę w Kosowie nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w podczas trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Kosowo udostępni co roku, podczas trwania działania i przez cztery lata po zakończeniu działania, aktualny wykaz przedmiotów podlegających ograniczeniom wywozowym.

4.   Podmioty prawne mające siedzibę w Kosowie mogą uczestniczyć w działaniach Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) na zasadach i warunkach równoważnych zasadom i warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, chyba że konieczne są ograniczenia w celu zapewnienia spójności z zakresem uczestnictwa wynikającym z wykonania ust. 2 i 3 niniejszego artykułu.

5.   W przypadku gdy Unia Europejska realizuje program „Horyzont Europa” poprzez zastosowanie art. 185 i 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Kosowo i kosowskie podmioty prawne mogą brać udział w strukturach prawnych tworzonych na mocy tych przepisów, zgodnie z aktami prawnymi Unii Europejskiej, które zostały lub zostaną przyjęte w celu ustanowienia tych struktur prawnych.

6.   Przedstawiciele Kosowa mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bez prawa głosu i w odniesieniu do kwestii, które dotyczą Kosowa.

Przedstawiciele Kosowa nie są obecni na posiedzeniach tych komitetów podczas głosowań.

Kosowo będzie informowane o wyniku głosowań.

Uczestnictwo określone w niniejszym ustępie przyjmuje taką samą formę, włącznie z procedurą otrzymywania informacji i dokumentacji, jak w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

7.   Prawa Kosowa do reprezentacji i do uczestnictwa w Komitecie Europejskiej Przestrzeni Badawczej i Innowacji i jego podgrupach są takie same jak prawa mające zastosowanie do państw stowarzyszonych.

8.   Przedstawiciele Kosowa mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w Radzie Gubernatorów JRC bez prawa głosu. Z zastrzeżeniem tego warunku, taki udział odbywa się zgodnie z tymi samymi zasadami i procedurami co zasady i procedury mające zastosowanie do przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej i obejmuje prawo do zabierania głosu oraz procedury otrzymywania informacji i dokumentacji w odniesieniu do kwestii, która dotyczy Kosowa.

9.   Kosowo może uczestniczyć w konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 723/2009 (7), w jego najbardziej aktualnej wersji, oraz zgodnie z aktem prawnym ustanawiającym ERIC.

10.   Koszty podróży i koszty pobytu poniesione przez przedstawicieli Kosowa i ekspertów z tego kraju na potrzeby uczestnictwa – w charakterze obserwatorów – w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bądź w innych posiedzeniach związanych z realizacją programu „Horyzont Europa”, są zwracane przez Unię Europejską na tej samej podstawie i według tych samych procedur, jakie stosowane są w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

11.   Strony dołożą wszelkich starań w ramach istniejących przepisów, aby ułatwiać swobodny przepływ i pobyt pracowników naukowych uczestniczących w działaniach objętych niniejszą umową oraz transgraniczny przepływ towarów i usług przeznaczonych do wykorzystania w tych działaniach.

12.   Kosowo wprowadza wszelkie niezbędne środki, w stosownych przypadkach, w celu zapewnienia, aby towary i usługi nabyte w Kosowie lub przywiezione do Kosowa, które są częściowo lub w całości finansowane na podstawie umów o udzielenie dotacji lub umów zawieranych w celu realizacji działań zgodnie z niniejszą umową, zostały zwolnione z należności celnych, należności celnych przywozowych oraz innych opłat fiskalnych, w tym VAT, stosowanych w Kosowie.

Artykuł 3

Wkład finansowy

1.   Udział Kosowa lub kosowskich podmiotów prawnych w programie „Horyzont Europa” jest uzależniony od wnoszenia przez Kosowo wkładu finansowego do programu oraz wkładu w ponoszenie powiązanych kosztów zarządzania, wykonania i operacyjnych w ramach budżetu ogólnego Unii Europejskiej (zwanego dalej „budżetem Unii”).

2.   Wkład finansowy ma formę sumy:

| a) | wkładu operacyjnego oraz |
| --- | --- |

a)

wkładu operacyjnego oraz

| b) | opłaty z tytułu uczestnictwa. |
| --- | --- |

b)

opłaty z tytułu uczestnictwa.

3.   Wkład finansowy ma formę rocznej płatności dokonywanej w dwóch transzach i jest wymagalny najpóźniej w maju i w lipcu.

4.   Wkład operacyjny pokrywa koszty operacyjne i wydatki na wsparcie programu oraz ma charakter dodatkowy zarówno w zakresie środków na zobowiązania, jak i środków na płatności, względem kwot zapisanych w budżecie Unii ostatecznie przyjętym dla programu „Horyzont Europa”, w tym wszelkich środków odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom, o których mowa w art. 15 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 (8) w jego najbardziej aktualnej wersji (zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”), i powiększonym o zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców (9).

W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na program „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (10) zwiększenie to odpowiada rocznym środkom wskazanym w dokumentach towarzyszących projektowi budżetu w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”.

5.   Początkowy wkład operacyjny opiera się na kluczu do ustalenia wkładu określonym jako stosunek produktu krajowego brutto (PKB) Kosowa w cenach rynkowych do PKB Unii Europejskiej w cenach rynkowych. PKB w cenach rynkowych, który ma być stosowany, jest określany przez właściwe służby Komisji w oparciu o najnowsze dane statystyczne dostępne do obliczeń budżetowych w roku poprzedzającym rok, w którym roczna płatność jest należna. W drodze odstępstwa, w odniesieniu do 2021 r. początkowy wkład operacyjny opiera się na PKB z 2019 r. w cenach rynkowych. Dostosowania do tego klucza do ustalenia wkładu są zawarte w załączniku I.

6.   Początkowy wkład operacyjny oblicza się, stosując dostosowany klucz do ustalenia wkładu do początkowych środków na zobowiązania zapisanych w budżecie Unii Europejskiej ostatecznie przyjętym na dany rok w celu finansowania programu „Horyzont Europa”, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu.

7.   Opłata z tytułu uczestnictwa wynosi 4 % rocznego początkowego wkładu operacyjnego obliczonego zgodnie z ust. 5 i 6 niniejszego artykułu i jest wprowadzana stopniowo zgodnie z załącznikiem I. Opłata z tytułu uczestnictwa nie podlega dostosowaniom ani korektom z mocą wsteczną.

8.   Początkowy wkład operacyjny na rok N można skorygować w górę lub w dół z mocą wsteczną w jednym roku lub kilku kolejnych latach na podstawie zobowiązań budżetowych podjętych w ramach środków na zobowiązania w roku N, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu, ich realizacji poprzez zobowiązania prawne oraz ich umorzeń. Szczegółowe postanowienia dotyczące wprowadzenia w życie niniejszego artykułu są zawarte w załączniku I.

9.   Unia Europejska przekazuje Kosowu informacje dotyczące jej udziału finansowego, ujęte w informacjach budżetowych, rachunkowych, na temat działań i oceny przedstawianych organom budżetowym i udzielającym absolutorium Unii Europejskiej w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”. Informacje te przekazuje się z należytym uwzględnieniem przepisów Unii Europejskiej i Kosowa dotyczących poufności i ochrony danych oraz pozostają one bez uszczerbku dla informacji, które Kosowo ma prawo otrzymać na podstawie załącznika III.

10.   Wszystkie wkłady Kosowa lub płatności ze strony Unii Europejskiej oraz obliczenia kwot należnych lub kwot otrzymywanych dokonywane są w euro.

Artykuł 4

Mechanizm automatycznej korekty

1.   Zastosowanie ma mechanizm automatycznej korekty początkowego wkładu operacyjnego Kosowa na rok N, dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, którą oblicza się w roku N+2. Mechanizm ten opiera się na działaniach Kosowa i kosowskich podmiotów prawnych w tych częściach programu „Horyzont Europa”, które są realizowane poprzez dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych finansowane ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4.

Kwotę automatycznej korekty oblicza się na podstawie różnicy między:

| a) | początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, które to zobowiązania zostały faktycznie zaciągnięte przez Kosowo lub kosowskie podmioty prawne i są finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 oraz |
| --- | --- |

a)

początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, które to zobowiązania zostały faktycznie zaciągnięte przez Kosowo lub kosowskie podmioty prawne i są finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 oraz

| b) | odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Kosowo, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4. |
| --- | --- |

b)

odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Kosowo, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4.

2.   W przypadku gdy kwota, o której mowa w ust. 1, niezależnie od tego, czy jest ona dodatnia czy ujemna, przekracza 8 % odpowiedniego początkowego wkładu operacyjnego dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, początkowy wkład operacyjny Kosowa na rok N zostaje skorygowany. Kwota należna od Kosowa lub kwota, którą Kosowo ma otrzymać jako wkład dodatkowy lub obniżkę wkładu Kosowa w ramach mechanizmu automatycznej korekty, jest kwotą przekraczającą ten próg 8 %. Kwota poniżej tego progu 8 % nie będzie brana pod uwagę przy obliczaniu wkładu dodatkowego, który jest należny lub stanowi rekompensatę.

3.   Szczegółowe zasady dotyczące mechanizmu automatycznej korekty są zawarte w załączniku I.

Artykuł 5

Wzajemność

1.   Podmioty prawne mające siedzibę w Unii Europejskiej mogą uczestniczyć w kosowskich programach, projektach, działaniach lub ich częściach równoważnych programowi „Horyzont Europa” zgodnie z przepisami ustawowymi i wykonawczymi Kosowa.

2.   Niewyczerpujący wykaz równoważnych kosowskich programów, projektów, działań lub ich części znajduje się w załączniku II.

3.   Finansowanie przez Kosowo podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii podlega kosowskiemu ustawodawstwu regulującemu prowadzenie programów, projektów, działań lub ich części w zakresie badań naukowych i innowacji. W przypadku gdy nie zapewniono finansowania, podmioty prawne mające siedzibę w Unii mogą uczestniczyć w programie we własnym zakresie.

Artykuł 6

Otwarta nauka

Strony wzajemnie promują i popierają praktyki w zakresie otwartej nauki w swoich programach, projektach, działaniach lub ich częściach zgodnie z zasadami programu „Horyzont Europa” i przepisami ustawowymi i wykonawczymi Kosowa.

Artykuł 7

Monitorowanie, ocena i sprawozdania

1.   Bez uszczerbku dla obowiązków Komisji, Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w odniesieniu do monitorowania i oceny programu „Horyzont Europa” uczestnictwo Kosowa w programie jest stale monitorowane na zasadzie partnerstwa między Komisją i Kosowem.

2.   Zasady dotyczące należytego zarządzania finansami, w tym kontroli finansowej, odzyskiwania środków pieniężnych oraz innych środków zwalczania nadużyć finansowych w odniesieniu do finansowania przez Unię Europejską na podstawie niniejszej umowy są określone w załączniku III.

Artykuł 8

Wspólny komitet UE-Kosowo ds. badań naukowych i innowacji

1.   Niniejszym ustanawia się wspólny komitet UE-Kosowo ds. badań naukowych i innowacji (zwany dalej „wspólnym komitetem UE-Kosowo”). Zadania wspólnego komitetu UE-Kosowo obejmują:

| a) | ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:






  (i) | udział podmiotów prawnych z Kosowa w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania; |
| --- | --- | --- |

a)

ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:

(i)

udział podmiotów prawnych z Kosowa w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania;

| (ii) | poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach, projektach, działaniach i ich częściach prowadzonych przez drugą Stronę; |
| --- | --- |

(ii)

poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach, projektach, działaniach i ich częściach prowadzonych przez drugą Stronę;

| (iii) | wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4; |
| --- | --- |

(iii)

wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4;

| (iv) | wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej; |
| --- | --- |

(iv)

wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej;

| b) | omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami, strategiczną autonomią lub strategicznym bezpieczeństwem; |
| --- | --- |

b)

omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami, strategiczną autonomią lub strategicznym bezpieczeństwem;

| c) | rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy; |
| --- | --- |

c)

rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy;

| d) | wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz |
| --- | --- |

d)

wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz

| e) | wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy. |
| --- | --- |

e)

wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy.

2.   Wspólny komitet UE-Kosowo, w którego skład wchodzą przedstawiciele Unii Europejskiej i Kosowa, przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.

3.   Wspólny komitet UE-Kosowo może podjąć decyzję o powołaniu na poziomie ekspertów na zasadzie ad hoc grupy roboczej/organu doradczego, która(-y) może pomóc w wykonaniu niniejszej umowy.

4.   Wspólny Komitet UE-Kosowo zbiera się co najmniej raz w roku oraz gdy wymagają tego szczególne okoliczności, na wniosek którejkolwiek ze Stron. Posiedzenia są organizowane przez gospodarza, którym na przemian jest Unia Europejska i Kosowo.

5.   Wspólny Komitet UE-Kosowo działa w sposób ciągły poprzez wymianę istotnych informacji za pomocą wszelkich środków komunikacji, w szczególności w odniesieniu do uczestnictwa/działań kosowskich podmiotów prawnych. Wspólny Komitet UE-Kosowo może w szczególności wykonywać swoje zadania na piśmie, gdy zajdzie taka potrzeba.

Artykuł 9

Przepisy końcowe

1.   Niniejsza umowa wchodzi w życie w dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu ich procedur wewnętrznych niezbędnych do tego celu.

2.   Niniejszą umowę stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r. Umowa pozostaje w mocy tak długo, jak będzie to konieczne w celu zakończenia wszystkich projektów lub działań lub ich części finansowanych z programu „Horyzont Europa”, wszystkich czynności niezbędnych do ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej oraz wypełnienia wszystkich zobowiązań finansowych wynikających z realizacji niniejszej umowy między Stronami.

3.   Unia Europejska i Kosowo mogą tymczasowo stosować niniejszą umowę zgodnie z ich odpowiednimi procedurami wewnętrznymi i prawodawstwem. Tymczasowe stosowanie rozpoczyna się w dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu ich procedur wewnętrznych niezbędnych do tego celu.

4.   Jeżeli Kosowo powiadomi Komisję, działającą w imieniu Unii Europejskiej, że nie dopełni swoich wewnętrznych procedur niezbędnych do wejścia w życie niniejszej umowy, niniejsza umowa przestaje być tymczasowo stosowana z dniem otrzymania tego powiadomienia przez Komisję, co stanowi datę zaprzestania stosowania umowy do celów niniejszej umowy.

5.   Unia Europejska może zawiesić stosowanie niniejszej umowy w przypadku częściowego lub całkowitego braku płatności wkładu finansowego należnego od Kosowa na podstawie niniejszej umowy.

W przypadku braku płatności, który może w znacznym stopniu zagrozić realizacji programu i zarządzaniu programem „Horyzont Europa”, Komisja wysyła formalny monit. W przypadku braku płatności w terminie 20 dni roboczych od daty formalnego monitu Komisja powiadamia Kosowo formalnym pismem o zawieszeniu stosowania niniejszej umowy, które staje się skuteczne 15 dni po otrzymaniu takiego powiadomienia przez Kosowo.

W przypadku zawieszenia stosowania niniejszej umowy podmioty prawne mające siedzibę w Kosowie nie kwalifikują się do uczestnictwa w procedurach wyboru, które nie zostały zakończone w momencie wejścia w życie zawieszenia. Procedura wyboru zostaje uznana za zakończoną, gdy zostaną zaciągnięte zobowiązania prawne wynikające z takiej procedury.

Zawieszenie nie ma wpływu na zobowiązania prawne podjęte wobec podmiotów prawnych mających siedzibę w Kosowie przed wejściem w życie zawieszenia. Niniejsza umowa ma nadal zastosowanie do takich zobowiązań prawnych.

Unia Europejska niezwłocznie powiadamia Kosowo o otrzymaniu całej kwoty należnego wkładu finansowego. Zawieszenie zostaje zniesione ze skutkiem natychmiastowym po otrzymaniu takiego powiadomienia.

Od dnia zniesienia zawieszenia podmioty prawne z Kosowa ponownie kwalifikują się do udziału w procedurach wyboru rozpoczętych po tej dacie oraz w procedurach wyboru rozpoczętych przed tą datą, w przypadku których nie wygasły terminy składania wniosków.

6.   Każda ze Stron może rozwiązać niniejszą umowę w dowolnym czasie za pomocą pisemnego powiadomienia o zamiarze jej rozwiązania. Rozwiązanie umowy staje się skuteczne po upływie trzech miesięcy kalendarzowych od dnia, w którym pisemne powiadomienie dotrze do adresata. Dzień, w którym rozwiązanie umowy staje się skuteczne, stanowi datę rozwiązania umowy do celów niniejszej umowy.

7.   W przypadku gdy niniejsza umowa przestaje być tymczasowo stosowana zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu lub zostaje rozwiązana zgodnie z ust. 6 niniejszego artykułu, Strony uzgadniają, że:

| a) | projekty, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne podczas tymczasowego stosowania lub po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie; |
| --- | --- |

a)

projekty, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne podczas tymczasowego stosowania lub po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie;

| b) | roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie |
| --- | --- |

b)

roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie

| c) | po roku, w którym niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. |
| --- | --- |

c)

po roku, w którym niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy.

Strony ustalają za obopólną zgodą wszelkie inne konsekwencje zaprzestania tymczasowego stosowania lub rozwiązania niniejszej umowy.

8.   Wszelkich zmian niniejszej umowy dokonuje się wyłącznie na piśmie, za obopólną zgodą Stron. Wejście w życie zmian nastąpi zgodnie z taką samą procedurą, jaka ma zastosowanie do wejścia w życie niniejszej umowy.

9.   Załączniki do niniejszej umowy stanowią jej integralną część.

Niniejsza umowa jest sporządzona w dwóch egzemplarzach w języku angielskim.

Sporządzono w Brukseli, dnia 7 grudnia, oraz w Prisztinie, dnia 23 listopada 2021 r.

W imieniu Komisji Europejskiej w imieniu Unii Europejskiej

Mariya GABRIEL

Komisarz do spraw innowacji, badań naukowych, kultury, edukacji i młodzieży

W imieniu Kosowa*

Arbërie NAGAVCI

Minister edukacji, nauki, techlogii i innowacji

---

(*1)  Użycie tej nazwy nie wpływa na stanowiska w sprawie statusu Kosowa i jest zgodne z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ 1244/1999 oraz z opinią Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Deklaracji niepodległości Kosowa.

*1

(1)  Umowa ramowa między Unią Europejską a Kosowem* dotycząca ogólnych zasad uczestnictwa Kosowa w programach unijnych (Dz.U. L 195 z 27.7.2017, s. 3).

1

(2)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013 (Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 1).

2

(3)  Decyzja Rady (UE) 2021/764 z dnia 10 maja 2021 r. ustanawiająca program szczegółowy służący realizacji programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz uchylająca decyzję 2013/743/UE (Dz.U. L 167 I z 12.5.2021, s. 1).

3

(4)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (wersja przekształcona) (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 61).

4

(5)  Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/820 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie strategicznego planu innowacji Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT) na lata 2021–2027: wzmocnienie talentu innowacyjnego i zdolności innowacyjnych Europy oraz uchylająca decyzję nr 1312/2013/UE (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 91).

5

(6)  Unijne środki ograniczające przyjmuje się zgodnie z art. 29 Traktatu o Unii Europejskiej lub art. 215 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

6

(7)  Rozporządzenie Rady (WE) nr 723/2009 z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie wspólnotowych ram prawnych konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) (Dz.U. L 206 z 8.8.2009, s. 1).

7

(8)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1).

8

(9)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23).

9

(10)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

10

---

ZAŁĄCZNIK I

Zasady dotyczące wkładu finansowego Kosowa do programu „Horyzont Europa” (2021–2027)

I.   Obliczenie wkładu finansowego kosowa

| 1. | Wkład finansowy Kosowa do programu „Horyzont Europa” jest ustalany co roku, proporcjonalnie do – oraz na zasadzie uzupełnienia – kwoty dostępnej w każdym roku w budżecie Unii z tytułu środków na zobowiązania niezbędnych do zarządzania programem „Horyzont Europa”, jego realizacji i funkcjonowania, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Opłatę z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy, wprowadza się stopniowo w następujący sposób:






  — | 2021 r.: 0,5 %; |
| --- | --- | --- |

2.

—

2021 r.: 0,5 %;

| — | 2022 r.: 1 %; |
| --- | --- |

—

2022 r.: 1 %;

| — | 2023 r.: 1,5 %; |
| --- | --- |

—

2023 r.: 1,5 %;

| — | 2024 r.: 2 %; |
| --- | --- |

—

2024 r.: 2 %;

| — | 2025 r.: 2,5 %; |
| --- | --- |

—

2025 r.: 2,5 %;

| — | 2026 r.: 3 %; |
| --- | --- |

—

2026 r.: 3 %;

| — | 2027 r.: 4 %. |
| --- | --- |

—

2027 r.: 4 %.

| 3. | Zgodnie z art. 3 ust. 5 niniejszej umowy początkowy wkład operacyjny wnoszony przez Kosowo z tytułu uczestnictwa w programie „Horyzont Europa” zostanie obliczony dla odpowiednich lat budżetowych poprzez zastosowanie dostosowania do klucza do ustalenia wkładu.
  Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:
  Contribution Key Adjusted = Contribution Key × Coefficient
  Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,09. |
| --- | --- |

3.

Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:

Contribution Key Adjusted = Contribution Key × Coefficient

Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,09.

| 4. | Zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy pierwszego dostosowania dotyczącego wykonania budżetu na rok N dokonuje się w roku N+1, gdy początkowy wkład operacyjny na rok N dostosowuje się w górę lub w dół o różnicę między:






  a) | skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:






  i. | zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom oraz |
| --- | --- | --- | --- |

4.

a)

skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:

i.

zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom oraz

| ii. | wszelkich środków na zobowiązania opartych na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na program„Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF. |
| --- | --- |

ii.

wszelkich środków na zobowiązania opartych na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na program„Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF.

| b) | a początkowym wkładem operacyjnym na rok N. |
| --- | --- |

b)

a początkowym wkładem operacyjnym na rok N.

Począwszy od roku N+2 i każdego następnego roku, do czasu wniesienia lub umorzenia wszystkich zobowiązań budżetowych finansowanych w ramach środków na zobowiązania pochodzących z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz najpóźniej w ciągu trzech lat od zakończenia programu „Horyzont Europa”, Unia oblicza dostosowanie wkładu operacyjnego za rok N, zmniejszając wkład operacyjny Kosowa o kwotę uzyskaną poprzez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego o rok N do umorzeń dokonywanych co roku w odniesieniu do zobowiązań z roku N finansowanych w ramach budżetu Unii lub z ponownie udostępnionych umorzeń.

W przypadku anulowania kwot pochodzących z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel w roku N (w tym środków na zobowiązania oraz, w odniesieniu do kwot na podstawie rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094, rocznych kwot orientacyjnych określonych w programowaniu WRF), które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” wniesionych przez innych darczyńców, wkład operacyjny Kosowa pomniejsza się o kwotę uzyskaną przez zastosowanie do anulowanej kwoty klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N.

II.   Automatyczna korekta wkładu operacyjnego kosowa

| 1. | Do obliczania automatycznej korekty, o której mowa w art. 4 niniejszej umowy, stosuje się następujące zasady:






  a) | „dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego; |
| --- | --- | --- |

1.

a)

„dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego;

| b) | w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami kosowskimi zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji; |
| --- | --- |

b)

w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami kosowskimi zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji;

| c) | wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2; |
| --- | --- |

c)

wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2;

| d) | „koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3); |
| --- | --- |

d)

„koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3);

| e) | kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne. |
| --- | --- |

e)

kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne.

| 2. | Mechanizm ten stosuje się w następujący sposób:






  a) | automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Kosowa do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane. |
| --- | --- | --- |

2.

a)

automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Kosowa do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane.

| b) | Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:






  i. | łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Kosowu lub kosowskim podmiotom prawnym jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N oraz |
| --- | --- | --- |

b)

Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:

i.

łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Kosowu lub kosowskim podmiotom prawnym jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N oraz

| ii. | kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Kosowa na rok N pomnożoną przez stosunek:






  A. | kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy oraz |
| --- | --- | --- |

ii.

kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Kosowa na rok N pomnożoną przez stosunek:

A.

kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy oraz

| B. | sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych. |
| --- | --- |

B.

sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych.

III.   Płatność wkładu finansowego Kosowa, płatność dostosowań dokonanych w odniesieniu do wkładu operacyjnego Kosowa oraz płatność automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego Kosowa

| 1. | Komisja przekazuje Kosowu możliwie jak najszybciej, a najpóźniej w momencie wystawienia pierwszego wezwania do wpłaty środków w roku budżetowym, następujące informacje:






  a. | kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Kosowa w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy; |
| --- | --- | --- |

1.

a.

kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Kosowa w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy;

| b. | kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy; |
| --- | --- |

b.

kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy;

| c. | od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia; |
| --- | --- |

c.

od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia;

| d. | w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz kosowskich podmiotów prawnych w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań. |
| --- | --- |

d.

w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz kosowskich podmiotów prawnych w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań.

Komisja przedstawia szacunkowe informacje dotyczące następnego roku określone w lit. a) i b) na podstawie projektu budżetu najszybciej jak to możliwe, a najpóźniej do dnia 1 września roku budżetowego.

| 2. | Najpóźniej w kwietniu i czerwcu każdego roku budżetowego Komisja wystawia Kosowu wezwanie do wpłaty środków odpowiadających wkładowi Kosowa wynikającemu z niniejszej umowy.
  W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Kosowo dokona płatności sześciu dwunastych wkładu nie później niż 30 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.
  W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja wystawi jedno wezwanie do wpłaty środków w terminie 60 dni od dnia, w którym niniejsza umowa zacznie wywoływać skutki prawne. |
| --- | --- |

2.

W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Kosowo dokona płatności sześciu dwunastych wkładu nie później niż 30 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.

W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja wystawi jedno wezwanie do wpłaty środków w terminie 60 dni od dnia, w którym niniejsza umowa zacznie wywoływać skutki prawne.

| 3. | Co roku, począwszy od 2023 r., wezwanie do wpłaty środków odzwierciedla również kwotę automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego wniesionego za rok N-2.
  Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Kosowo na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Kosowo uczestniczyło, ich funkcjonowania oraz zarządzania tymi programami.
  Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Kosowo w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Kosowu lub od Kosowa. |
| --- | --- |

3.

Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Kosowo na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Kosowo uczestniczyło, ich funkcjonowania oraz zarządzania tymi programami.

Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Kosowo w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Kosowu lub od Kosowa.

| 4. | Kosowo wnosi swój wkład finansowy na podstawie niniejszej umowy zgodnie z pkt III tego załącznika. W przypadku niedokonania przez Kosowo płatności w terminie wymagalności Komisja wysyła formalny monit.
  Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego stanowi podstawę do zapłaty przez Kosowo odsetek za zwłokę od pozostającej kwoty należnej, naliczanych od terminu wymagalności.
  W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego. |
| --- | --- |

4.

Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego stanowi podstawę do zapłaty przez Kosowo odsetek za zwłokę od pozostającej kwoty należnej, naliczanych od terminu wymagalności.

W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego.

---

(1)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 27).

(2)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

(3)  Inne działania obejmują w szczególności zamówienia, nagrody, instrumenty finansowe, działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego, składki (OECD, Eureka, IPEEC, MAE, ...), ekspertów (oceniających, monitorowanie projektów) itp.

(4)  Kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym uznaje się za koszty nieinterwencyjne. Nie ma to zastosowania w przypadku, gdy organizacja międzynarodowa jest koordynatorem projektu (zajmuje się dystrybucją środków dla innych koordynatorów).

---

ZAŁĄCZNIK II

Niewyczerpujący wykaz równoważnych kosowskich programów, projektów i działań lub ich części

Poniższy niewyczerpujący wykaz uznaje się za programy, projekty, czynności i działania Kosowa równoważne z programem „Horyzont Europa”:

1.   Krótkoterminowe stypendia na rzecz mobilności

Uregulowane w instrukcji administracyjnej MESTI nr 28/2016 (1)

Program wspiera krótkie pobyty kosowskich naukowców w instytucjach akademickich i badawczych poza Kosowem, a także udział naukowców z Kosowa w międzynarodowych konferencjach odbywających się poza Kosowem.

2.   Program dotacji na niewielkie badania naukowe

Uregulowany w instrukcji administracyjnej MESTI nr 26/2016 (2)

Program zapewnia finansowanie kosowskim podmiotom badawczym niewielkich projektów badawczych trwających od 6 do 12 miesięcy, a łączna wartość dotacji wynosi do 10 000 EUR. Program wymaga zaangażowania międzynarodowych ekspertów w charakterze doradców.

3.   Wsparcie finansowe na publikacje naukowe

Uregulowane w instrukcji administracyjnej MESTI nr 27/2016 (3)

Program przewiduje finansowanie publikacji monografii naukowych w wysokości do 3 000 EUR. Obecnie jest on dostępny dla podmiotów prawnych i osób fizycznych działających w Kosowie.

4.   Wsparcie finansowe na publikacje w czasopismach o wysokim poziomie oddziaływania

Uregulowane w instrukcji administracyjnej MESTI nr 1/2017 (4)

W ramach programu finansowane są publikacje pochodzące z badań prowadzonych w Kosowie w czasopismach indeksowanych w bazach cytowań Web of Science i Scopus. Finansowanie pokrywa do 80 % kosztów publikacji.

---

(1)  https://masht.rks-gov.net/uploads/2017/01/28-ua-masht-nr-28-per-grandet-afatshkurta-te-mobiliteteve-rotated.pdf

(2)  https://masht.rks-gov.net/uploads/2017/01/ua-per-aplikim-ne-projektet-e-vogla-shkencore-rotated-1.pdf

(3)  https://masht.rks-gov.net/uploads/2016/12/rotated-1.pdf

(4)  https://masht.rks-gov.net/uploads/2017/08/1-2017-ua-per-publikime-dhe-botime-shkencore-rotated.pdf

---

ZAŁĄCZNIK III

Należyte zarządzanie finansami

Ochrona interesów finansowych i odzyskiwanie środków

Artykuł 1

Przeglądy i audyty

1.   Unia Europejska ma prawo przeprowadzać, zgodnie z mającymi zastosowanie aktami co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów, przeglądy i audyty techniczne, naukowe, finansowe lub inne rodzaje przeglądów i audytów w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Kosowie lub każdego podmiotu prawnego mającego siedzibę w Kosowie, otrzymujących finansowanie Unii Europejskiej, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Kosowie. Taki przegląd i takie audyty mogą być przeprowadzane przez pracowników instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, lub przez inne osoby upoważnione przez Komisję Europejską.

2.   Pracownikom instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, oraz pozostałym osobom upoważnionym przez Komisję Europejską przysługuje odpowiedni dostęp do miejsc, prac i dokumentów (w wersji papierowej oraz elektronicznej), jak również do wszystkich informacji potrzebnych, aby przeprowadzić takie audyty, w tym prawo do uzyskania fizycznej/elektronicznej kopii oraz wyciągów z wszelkich dokumentów lub zawartości wszelkich nośników danych będących w posiadaniu objętej audytem osoby fizycznej lub prawnej lub objętej audytem osoby trzeciej.

3.   Kosowo nie sprzeciwia się prawu wjazdu do Kosowa i dostępowi do pomieszczeń pracowników i innych osób, o których mowa w ust. 2, w związku z wykonywaniem przez te osoby obowiązków, o których mowa w niniejszym artykule, ani nie stwarza żadnych szczególnych przeszkód w korzystania z tego prawa lub dostępu.

4.   Przeglądy i audyty można przeprowadzać również po zawieszeniu stosowania niniejszej umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 5, zaprzestaniu tymczasowego stosowania umowy lub jej rozwiązaniu, na warunkach określonych w mających zastosowanie aktach co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii Europejskiej oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów dotyczących dowolnego zobowiązania prawnego związanego z wykonaniem budżetu Unii Europejskiej, podjętego przez Unię Europejską przed datą wejścia w życie zawieszenia stosowania niniejszej umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 5, zaprzestania tymczasowego stosowania umowy lub jej rozwiązania.

Artykuł 2

Zwalczanie nieprawidłowości, nadużyć finansowych i innych przestępstw naruszających interesy finansowe Unii

1.   Komisja Europejska i Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych są upoważnione do prowadzenia dochodzeń administracyjnych, w tym kontroli na miejscu i inspekcji, na terytorium Kosowa. Dochodzenia te prowadzi się zgodnie z zasadami i warunkami określonymi w mających zastosowanie aktach prawnych co najmniej jednej instytucji Unii.

2.   Właściwe organy Kosowa informują w rozsądnym terminie Komisję Europejską lub OLAF o wszelkich stwierdzonych przez te organy przypadkach nieprawidłowości, nadużyć finansowych lub innych nielegalnych działaniach naruszających interesy finansowe Unii lub o wszelkich podejrzeniach dotyczących takich nieprawidłowości, nadużyć lub nielegalnych działań.

3.   Kontrole na miejscu i inspekcje można przeprowadzać w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Kosowie lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w Kosowie, otrzymujących finansowanie unijne, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Kosowie.

4.   Komisja Europejska lub OLAF przygotowują i przeprowadzają kontrole na miejscu oraz inspekcje w ścisłej współpracy z właściwym organem kosowskim wyznaczonym przez rząd Kosowa. Wyznaczony organ otrzymuje odpowiednio wcześniej informację dotyczącą przedmiotu, celu i podstawy prawnej kontroli oraz inspekcji, co umożliwia mu zapewnienie pomocy. W tym celu urzędnicy właściwych organów w Kosowie mogą uczestniczyć w kontrolach na miejscu oraz inspekcjach.

5.   Na wniosek organów Kosowa mogą one również przeprowadzać kontrole na miejscu i inspekcje wspólnie z Komisją Europejską lub OLAF-em.

6.   Pracownicy Komisji i personel OLAF-u mają dostęp do wszystkich informacji i dokumentów, w tym danych komputerowych, dotyczących przedmiotowych operacji, które są niezbędne w celu właściwego przeprowadzenia kontroli na miejscu i inspekcji. Mogą w szczególności kopiować stosowne dokumenty.

7.   Jeżeli osoba, podmiot lub inna osoba trzecia sprzeciwia się kontroli na miejscu lub inspekcji, organy Kosowa – działając zgodnie z przepisami i regulacjami Kosowa – udzielają Komisji Europejskiej lub OLAF-owi pomocy, aby umożliwić im wywiązanie się z obowiązku przeprowadzenia kontroli na miejscu lub inspekcji. Pomoc ta obejmuje wprowadzanie odpowiednich środków zabezpieczających na podstawie prawa Kosowa, w szczególności w celu zabezpieczenia dowodów.

8.   Komisja Europejska lub OLAF informują organy Kosowa o wynikach takich kontroli i inspekcji. W szczególności Komisja Europejska lub OLAF zgłaszają jak najszybciej właściwemu organowi Kosowa wszelkie stwierdzone przez siebie w trakcie kontroli na miejscu lub inspekcji przypadki nieprawidłowości lub podejrzenia dotyczące takich nieprawidłowości.

9.   Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej Komisja Europejska może nakładać środki i sankcje administracyjne na osoby prawne lub fizyczne z Kosowa uczestniczące w realizacji danego programu lub działania bez uszczerbku dla stosowania prawa karnego Kosowa.

10.   W celu prawidłowego wykonania postanowień niniejszego artykułu Komisja Europejska lub OLAF i właściwe organy Kosowa regularnie wymieniają się informacjami oraz, na wniosek jednej ze Stron niniejszej umowy, konsultują się wzajemnie.

11.   W celu ułatwienia skutecznej współpracy i wymiany informacji z OLAF-em Kosowo wyznacza punkt kontaktowy.

12.   Wymiana informacji między Komisją Europejską lub OLAF-em a właściwymi organami Kosowa odbywa się z należytym uwzględnieniem wymogów dotyczących poufności. Dane osobowe zawarte w wymienianych informacjach podlegają ochronie zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami.

13.   Organy Kosowa współpracują z Prokuraturą Europejską, aby umożliwić jej wypełnianie obowiązku prowadzenia dochodzeń, ścigania i stawiania przed sądem sprawców i współsprawców przestępstw naruszających interesy finansowe Unii Europejskiej zgodnie z mającym zastosowanie prawodawstwem.

Artykuł 3

Odzyskiwanie środków i egzekucja

1.   Przyjęte przez Komisję Europejską decyzje o nałożeniu zobowiązania pieniężnego na osoby prawne lub fizyczne inne niż państwa w odniesieniu do wszelkich roszczeń wynikających z programu „Horyzont Europa” stanowią w Kosowie tytuł egzekucyjny. Do decyzji dołącza się tytuł egzekucyjny i nie dokonuje się żadnych innych formalności poza weryfikacją autentyczności decyzji przez kosowski organ wyznaczony do tego celu przez rząd Kosowa. Rząd Kosowa informuje Komisję i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wyznaczonym organie. Zgodnie z art. 4 Komisja Europejska jest uprawniona do powiadomienia o takich podlegających egzekucji decyzjach bezpośrednio osoby mające miejsce zamieszkania w Kosowie i podmioty prawne mające siedzibę w Kosowie. Egzekucja przebiega zgodnie z przepisami prawa i regułami proceduralnymi Kosowa.

2.   Wyroki i postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydane na podstawie klauzuli arbitrażowej zawartej w umowie lub porozumieniu w związku z programami, działaniami, czynnościami lub projektami Unii stanowią w Kosowie tytuł egzekucyjny na takich samych zasadach, jak decyzje Komisji Europejskiej, o których mowa w ust. 1.

3.   Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest sądem właściwym w zakresie kontroli zgodności z prawem decyzji Komisji, o której mowa w ust. 1, i wstrzymania jej wykonania. Jednakże sądy Kosowa są właściwe w sprawach skarg dotyczących nieprawidłowości w przeprowadzaniu egzekucji.

Artykuł 4

Komunikacja i wymiana informacji

Instytucje i organy Unii Europejskiej uczestniczące we wdrażaniu programu „Horyzont Europa” lub sprawujące kontrolę nad tym programem są uprawnione do bezpośredniego komunikowania się, w tym za pośrednictwem elektronicznych systemów wymiany informacji, z dowolną osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Kosowie lub dowolnym podmiotem prawnym mającym siedzibę w Kosowie, otrzymującymi finansowanie unijne, jak również dowolną osobą trzecią uczestniczącą we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Kosowie. Takie osoby, podmioty i strony mogą przedkładać bezpośrednio instytucjom i organom Unii Europejskiej wszelkie odpowiednie informacje i dokumenty, do których przedłożenia zobowiązane są na podstawie przepisów Unii Europejskiej mających zastosowanie do programu Unii lub na podstawie umów lub porozumień zawartych w celu realizacji tego programu.

---

| 23.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 95/110 |
| --- | --- | --- | --- |

23.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 95/110

---

UMOWA MIĘDZYNARODOWA

między Unią Europejską, z jednej strony, a Czarnogórą, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Czarnogóry w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa”

Komisja Europejska (zwana dalej „Komisją”), w imieniu Unii Europejskiej,

z jednej strony,

oraz

Rząd Czarnogóry (zwany dalej „Czarnogórą”),

z drugiej strony,

zwane dalej „Stronami”,

MAJĄC NA UWADZE, że Protokół 8 do Układu o stabilizacji i stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Czarnogóry, z drugiej strony w sprawie ogólnych zasad uczestnictwa Czarnogóry w programach wspólnotowych (1) stanowi, że konkretne warunki uczestnictwa Czarnogóry w każdym z poszczególnych programów, w szczególności wysokość jej wkładu finansowego, zostaną ustalone w drodze porozumienia w formie protokołu ustaleń (2) między Komisją, występującą w imieniu Wspólnoty, a Czarnogórą;

MAJĄC NA UWADZE, że program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” Unii Europejskiej (zwany dalej programem „Horyzont Europa”) został ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 (3);

UWZGLĘDNIAJĄC wysiłki Unii Europejskiej, aby poprzez połączenie sił z partnerami międzynarodowymi przewodzić działaniom podejmowanym w odpowiedzi na globalne wyzwania zgodnie z planem działania na rzecz ludzi, planety i dobrobytu zawartym w dokumencie „Przekształcamy nasz świat: Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030” Organizacji Narodów Zjednoczonych, oraz doceniając fakt, że badania naukowe i innowacje są kluczowymi czynnikami napędzającymi innowacyjny zrównoważony wzrost i zasadniczym narzędziem jego realizacji na drodze ku konkurencyjności i atrakcyjności gospodarczej;

UZNAJĄC ogólne zasady określone w rozporządzeniu (UE) 2021/695;

UZNAJĄC cele odnowionej europejskiej przestrzeni badawczej, jakimi są stworzenie wspólnej przestrzeni naukowo-technicznej, utworzenie jednolitego rynku badań naukowych i innowacji, wspieranie i ułatwianie współpracy między szkołami wyższymi oraz wymiany najlepszych praktyk i atrakcyjnych możliwości kariery naukowej, ułatwianie transgranicznej i międzysektorowej mobilności naukowców, sprzyjanie swobodnemu przepływowi wiedzy naukowej i innowacji, propagowanie poszanowania wolności nauki i wolności badań naukowych, wspieranie działań w zakresie edukacji naukowej i komunikacji naukowej oraz pobudzanie konkurencyjności i atrakcyjności uczestniczących gospodarek, a także fakt, że państwa stowarzyszone są kluczowymi partnerami w tym przedsięwzięciu;

PODKREŚLAJĄC rolę partnerstw europejskich w podejmowaniu niektórych z najpilniejszych wyzwań stojących przed Europą w ramach skoordynowanych inicjatyw w zakresie badań naukowych i innowacji w znacznym stopniu przyczyniających się do realizacji tych priorytetów Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych i innowacji, które wymagają masy krytycznej i długoterminowej wizji, a także znaczenie zaangażowania w te partnerstwa państw stowarzyszonych;

UWZGLĘDNIAJĄC, że badania naukowe i innowacje okazały się w regionie Bałkanów Zachodnich kluczowe dla współpracy i finansowania wspólnych projektów w zakresie badań naukowych i innowacji umożliwiających wzajemny dostęp do doskonałości, wiedzy, innowacji, sieci i zasobów badawczych. Stworzyły one cenne możliwości rozwoju społecznego, zwiększając szanse powodzenia w znajdowaniu wspólnych rozwiązań dla wyzwań regionalnych i globalnych;

DĄŻĄC do ustanowienia wzajemnie korzystnych warunków w celu stworzenia miejsc godnej pracy, wzmocnienia i wspierania ekosystemów innowacji Stron poprzez wspomaganie przedsiębiorstw we wprowadzaniu innowacji i zwiększaniu skali na rynkach Stron oraz ułatwianie absorpcji, jak również stosowania i dostępności innowacji, w tym poprzez działania w zakresie budowania zdolności;

UZNAJĄC, że wzajemny udział w programach w zakresie badań naukowych i innowacji drugiej strony powinien przynieść obopólne korzyści; uznając jednocześnie, że Strony zastrzegają sobie prawo do ograniczenia lub warunkowania uczestnictwa w swoich programach w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w działaniach związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem;

UWZGLĘDNIAJĄC wspólne cele, wartości i silne powiązania Stron w dziedzinie badań naukowych i innowacji ustanowione w przeszłości w umowach stowarzyszeniowych w ramach kolejnych programów ramowych oraz uznając wspólną chęć Stron do dalszego rozwijania, wzmacniania, pobudzania i rozszerzania łączących je stosunków i współpracy w tym zakresie,

UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

Zakres stowarzyszenia

1.   Czarnogóra uczestniczy jako państwo stowarzyszone we wszystkich częściach programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” (program „Horyzont Europa”), o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (UE) 2021/695, realizowanego za pośrednictwem programu szczegółowego ustanowionego decyzją (UE) 2021/764 (4), w ich najbardziej aktualnych wersjach, oraz wnosi wkład do jego wszystkich części, także poprzez wkład finansowy na rzecz Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii.

2.   Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 (5) oraz decyzja (UE) 2021/820 (6) w ich najbardziej aktualnych wersjach mają zastosowanie do uczestnictwa podmiotów prawnych Czarnogóry we wspólnotach wiedzy i innowacji.

Artykuł 2

Zasady i warunki uczestnictwa w programie „Horyzont Europa”

1.   Czarnogóra uczestniczy w programie „Horyzont Europa” zgodnie z warunkami określonymi w Protokole 8 Układu o stabilizacji i stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Czarnogóry, z drugiej strony w sprawie ogólnych zasad uczestnictwa Czarnogóry w programach wspólnotowych oraz na zasadach i warunkach określonych w niniejszej umowie, w aktach prawnych, o których mowa w art. 1 niniejszej umowy, a także we wszelkich innych przepisach dotyczących wdrażania programu „Horyzont Europa”, w ich najbardziej aktualnych wersjach.

2.   O ile w zasadach i warunkach, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, w tym w wykonaniu art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, nie przewidziano inaczej, podmioty prawne mające siedzibę w Czarnogórze mogą uczestniczyć w działaniach pośrednich programu „Horyzont Europa” na warunkach równoważnych warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, w tym w zakresie przestrzegania środków ograniczających przyjętych przez Unię Europejską (7).

3.   Przed podjęciem decyzji, czy podmioty prawne mające siedzibę w Czarnogórze kwalifikują się do uczestnictwa w działaniu związanym z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym na podstawie art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, Komisja może zażądać konkretnych informacji lub gwarancji, takich jak:

| a) | informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych czarnogórskich programów, projektów, czynności, działań lub ich części równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”; |
| --- | --- |

a)

informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych czarnogórskich programów, projektów, czynności, działań lub ich części równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”;

| b) | informacje, czy w Czarnogórze istnieje krajowy mechanizm monitorowania inwestycji oraz gwarancji, że władze Czarnogóry będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu przez podmiot mający siedzibę poza Czarnogórą lub czarnogórski podmiot prawny kontrolowany spoza Czarnogóry, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym, pod warunkiem że Komisja dostarczy Czarnogórze wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Czarnogórze po podpisaniu z tymi podmiotami umów o udzielenie dotacji; oraz |
| --- | --- |

b)

informacje, czy w Czarnogórze istnieje krajowy mechanizm monitorowania inwestycji oraz gwarancji, że władze Czarnogóry będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu przez podmiot mający siedzibę poza Czarnogórą lub czarnogórski podmiot prawny kontrolowany spoza Czarnogóry, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym, pod warunkiem że Komisja dostarczy Czarnogórze wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Czarnogórze po podpisaniu z tymi podmiotami umów o udzielenie dotacji; oraz

| c) | gwarancje, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach przedmiotowych działań przez podmioty mające siedzibę w Czarnogórze nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Czarnogóra udostępni co roku, w okresie trwania działania i przez cztery lata po zakończeniu działania, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym. |
| --- | --- |

c)

gwarancje, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach przedmiotowych działań przez podmioty mające siedzibę w Czarnogórze nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Czarnogóra udostępni co roku, w okresie trwania działania i przez cztery lata po zakończeniu działania, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym.

4.   Podmioty prawne mające siedzibę w Czarnogórze mogą uczestniczyć w działaniach Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) na zasadach i warunkach równoważnych zasadom i warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, chyba że konieczne są ograniczenia w celu zapewnienia spójności z zakresem uczestnictwa wynikającym z wykonania ust. 2 i 3 niniejszego artykułu.

5.   W przypadku gdy Unia Europejska realizuje program „Horyzont Europa” poprzez zastosowanie art. 185 i 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Czarnogóra i czarnogórskie podmioty prawne mogą brać udział w strukturach prawnych tworzonych na mocy tych postanowień, zgodnie z aktami prawnymi Unii Europejskiej, które zostały lub zostaną przyjęte w celu ustanowienia tych struktur prawnych.

6.   Przedstawiciele Czarnogóry mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bez prawa głosu i w odniesieniu do kwestii, które dotyczą Czarnogóry.

Przedstawiciele Czarnogóry nie są obecni na posiedzeniach tych komitetów podczas głosowań. Czarnogóra będzie informowana o wyniku głosowań.

Uczestnictwo określone w niniejszym ustępie przyjmuje taką samą formę, włącznie z procedurą otrzymywania informacji i dokumentacji, jak w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

7.   Prawa Czarnogóry do reprezentacji i do uczestnictwa w Komitecie Europejskiej Przestrzeni Badawczej i Innowacji i jego podgrupach są takie same jak prawa mające zastosowanie do państw stowarzyszonych.

8.   Przedstawiciele Czarnogóry mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w Radzie Gubernatorów JRC bez prawa głosu. Z zastrzeżeniem tego warunku, taki udział odbywa się zgodnie z tymi samymi zasadami i procedurami co zasady i procedury mające zastosowanie do przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej i obejmuje prawo do zabierania głosu oraz procedury otrzymywania informacji i dokumentacji w odniesieniu do kwestii, która dotyczy Czarnogóry.

9.   Czarnogóra może uczestniczyć w konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 723/2009 (8), w jego najbardziej aktualnej wersji, oraz zgodnie z aktem prawnym ustanawiającym ERIC.

10.   Koszty podróży i koszty pobytu poniesione przez przedstawicieli Czarnogóry i ekspertów z tego kraju na potrzeby uczestnictwa – w charakterze obserwatorów – w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bądź w innych posiedzeniach związanych z realizacją programu „Horyzont Europa”, są zwracane przez Unię Europejską na tej samej podstawie i według tych samych procedur, jakie są stosowane w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

11.   Strony dołożą wszelkich starań w ramach istniejących przepisów, aby ułatwiać swobodny przepływ i pobyt pracowników naukowych uczestniczących w działaniach objętych niniejszą umową oraz transgraniczny przepływ towarów i usług przeznaczonych do wykorzystania w tych działaniach.

12.   Czarnogóra wprowadza wszelkie niezbędne środki, w stosownych przypadkach, w celu zapewnienia, aby towary i usługi nabyte w Czarnogórze lub przywiezione do Czarnogóry, które są częściowo lub w całości finansowane na podstawie umów o udzielenie dotacji lub umów zawieranych w celu realizacji działań zgodnie z niniejszą umową, zostały zwolnione z należności celnych, należności celnych przywozowych oraz innych opłat fiskalnych, w tym VAT, stosowanych w Czarnogórze.

Artykuł 3

Wkład finansowy

1.   Udział Czarnogóry lub czarnogórskich podmiotów prawnych w programie „Horyzont Europa” jest uzależniony od wniesienia przez Czarnogórę wkładu finansowego do programu oraz wkładu w ponoszenie powiązanych kosztów zarządzania, wykonania i operacyjnych w ramach budżetu ogólnego Unii Europejskiej (zwanego dalej „budżetem Unii”).

2.   Wkład finansowy ma formę sumy:

| a) | wkładu operacyjnego; oraz |
| --- | --- |

a)

wkładu operacyjnego; oraz

| b) | opłaty z tytułu uczestnictwa. |
| --- | --- |

b)

opłaty z tytułu uczestnictwa.

3.   Wkład finansowy ma formę rocznej płatności dokonywanej w dwóch transzach i jest wymagalny najpóźniej w maju i w lipcu.

4.   Wkład operacyjny pokrywa koszty operacyjne i wydatki na wsparcie programu oraz ma charakter dodatkowy zarówno w zakresie środków na zobowiązania, jak i środków na płatności, względem kwot zapisanych w budżecie Unii ostatecznie przyjętym dla programu „Horyzont Europa”, w tym wszelkich środków odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom, o których mowa w art. 15 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 (9) w jego najbardziej aktualnej wersji (zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”), i powiększonym o zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców (10).

W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na program „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (11) zwiększenie to odpowiada rocznym środkom wskazanym w dokumentach towarzyszących projektowi budżetu w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”.

5.   Początkowy wkład operacyjny opiera się na kluczu do ustalenia wkładu określonym jako stosunek produktu krajowego brutto (PKB) Czarnogóry w cenach rynkowych do PKB Unii Europejskiej w cenach rynkowych. PKB w cenach rynkowych, który ma być stosowany, jest określany przez właściwe służby Komisji w oparciu o najnowsze dane statystyczne dostępne do obliczeń budżetowych w roku poprzedzającym rok, w którym roczna płatność jest należna. W drodze odstępstwa, w odniesieniu do 2021 r. początkowy wkład operacyjny opiera się na PKB z 2019 r. w cenach rynkowych. Dostosowania do tego klucza do ustalenia wkładu są zawarte w załączniku I.

6.   Początkowy wkład operacyjny oblicza się, stosując dostosowany klucz do ustalenia wkładu do początkowych środków na zobowiązania zapisanych w budżecie Unii Europejskiej ostatecznie przyjętym na dany rok w celu finansowania programu „Horyzont Europa”, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu.

7.   Opłata z tytułu uczestnictwa wynosi 4 % rocznego początkowego wkładu operacyjnego obliczonego zgodnie z ust. 5 i 6 niniejszego artykułu i jest wprowadzana stopniowo zgodnie z załącznikiem I. Opłata z tytułu uczestnictwa nie podlega dostosowaniom ani korektom z mocą wsteczną.

8.   Początkowy wkład operacyjny na rok N można skorygować w górę lub w dół z mocą wsteczną w jednym roku lub kilku kolejnych latach na podstawie zobowiązań budżetowych podjętych w ramach środków na zobowiązania w roku N, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu, ich realizacji poprzez zobowiązania prawne oraz ich umorzeń. Szczegółowe postanowienia dotyczące wprowadzenia w życie niniejszego artykułu są zawarte w załączniku I.

9.   Unia Europejska przekazuje Czarnogórze informacje dotyczące jej udziału finansowego, ujęte w informacjach budżetowych, rachunkowych, informacjach na temat działań i oceny przedstawianych organom budżetowym i udzielającym absolutorium unijnym organom budżetowym i udzielającym absolutorium w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”.

Informacje te przekazuje się z należytym uwzględnieniem przepisów Unii Europejskiej i Czarnogóry dotyczących poufności i ochrony danych oraz pozostają one bez uszczerbku dla informacji, które Czarnogóra ma prawo otrzymać na podstawie załącznika III.

10.   Wszystkie wkłady Czarnogóry lub płatności ze strony Unii Europejskiej oraz obliczenia kwot należnych lub kwot otrzymywanych dokonywane są w euro.

Artykuł 4

Mechanizm automatycznej korekty

1.   Zastosowanie ma mechanizm automatycznej korekty początkowego wkładu operacyjnego Czarnogóry na rok N, dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, którą oblicza się w roku N+2. Mechanizm ten opiera się na działaniach Czarnogóry i czarnogórskich podmiotów prawnych w tych częściach programu „Horyzont Europa”, które są realizowane poprzez dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych finansowane ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4.

Kwotę automatycznej korekty oblicza się na podstawie różnicy między:

| a) | początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, które to zobowiązania Czarnogóra lub czarnogórskie podmioty prawne faktycznie zaciągnęły, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4; a |
| --- | --- |

a)

początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, które to zobowiązania Czarnogóra lub czarnogórskie podmioty prawne faktycznie zaciągnęły, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4; a

| b) | odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Czarnogórę, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4. |
| --- | --- |

b)

odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Czarnogórę, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4.

2.   W przypadku gdy kwota, o której mowa w ust. 1, niezależnie od tego, czy jest ona dodatnia czy ujemna, przekracza 8 % odpowiedniego początkowego wkładu operacyjnego dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, początkowy wkład operacyjny Czarnogóry na rok N zostaje skorygowany. Kwota należna od Czarnogóry lub kwota, którą Czarnogóra ma otrzymać jako wkład dodatkowy lub obniżkę wkładu Czarnogóry w ramach mechanizmu automatycznej korekty, jest kwotą przekraczającą ten próg 8 %. Kwota poniżej tego progu 8 % nie będzie brana pod uwagę przy obliczaniu wkładu dodatkowego, który jest należny lub stanowi rekompensatę.

3.   Szczegółowe zasady dotyczące mechanizmu automatycznej korekty są zawarte w załączniku I.

Artykuł 5

Wzajemność

1.   Podmioty prawne mające siedzibę w Unii Europejskiej mogą uczestniczyć w czarnogórskich programach, projektach, czynnościach, działaniach lub ich częściach równoważnych programowi „Horyzont Europa” zgodnie z przepisami ustawowymi i wykonawczymi Czarnogóry.

2.   Niewyczerpujący wykaz równoważnych czarnogórskich programów, projektów, czynności, działań lub ich części znajduje się w załączniku II.

3.   Finansowanie przez Czarnogórę podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii podlega czarnogórskim przepisom ustawowym i wykonawczym regulującym prowadzenie programów, projektów, czynności, działań lub ich części w zakresie badań naukowych i innowacji. W przypadku gdy nie zapewniono finansowania, podmioty prawne mające siedzibę w Unii mogą uczestniczyć w programie we własnym zakresie.

Artykuł 6

Otwarta nauka

Strony wzajemnie promują i popierają praktyki w zakresie otwartej nauki w swoich programach, projektach, czynnościach, działaniach lub ich częściach zgodnie z zasadami programu „Horyzont Europa” i przepisami ustawowymi i wykonawczymi Czarnogóry.

Artykuł 7

Monitorowanie, ocena i sprawozdania

1.   Bez uszczerbku dla obowiązków Komisji, Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w odniesieniu do monitorowania i oceny programu „Horyzont Europa” uczestnictwo Czarnogóry w programie jest stale monitorowane na zasadzie partnerstwa między Komisją i Czarnogórą.

2.   Zasady dotyczące należytego zarządzania finansami, w tym kontroli finansowej, odzyskiwania środków pieniężnych oraz innych środków zwalczania nadużyć finansowych w odniesieniu do finansowania przez Unię Europejską na podstawie niniejszej umowy są określone w załączniku III.

Artykuł 8

Wspólny komitet UE-Czarnogóra ds. badań naukowych i innowacji

1.   Niniejszym ustanawia się wspólny komitet UE-Czarnogóra ds. badań naukowych i innowacji (zwany dalej „wspólnym komitetem UE-Czarnogóra”). Zadania wspólnego komitetu UE-Czarnogóra obejmują:

| a) | ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:






  (i) | udział podmiotów prawnych z Czarnogóry w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania; |
| --- | --- | --- |

a)

ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:

(i)

udział podmiotów prawnych z Czarnogóry w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania;

| (ii) | poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach, projektach, czynnościach, działaniach i ich częściach prowadzonych przez drugą Stronę; |
| --- | --- |

(ii)

poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach, projektach, czynnościach, działaniach i ich częściach prowadzonych przez drugą Stronę;

| (iii) | wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4; |
| --- | --- |

(iii)

wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4;

| (iv) | wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej; |
| --- | --- |

(iv)

wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej;

| b) | omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem; |
| --- | --- |

b)

omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem;

| c) | rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy; |
| --- | --- |

c)

rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy;

| d) | wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania; oraz |
| --- | --- |

d)

wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania; oraz

| e) | wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy. |
| --- | --- |

e)

wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy.

2.   Wspólny komitet UE-Czarnogóra, w którego skład wchodzą przedstawiciele Unii Europejskiej i Czarnogóry, przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.

3.   Wspólny komitet UE-Czarnogóra może podjąć decyzję o powołaniu na poziomie ekspertów na zasadzie ad hoc grupy roboczej/organu doradczego, która(-y) może pomóc w wykonaniu niniejszej umowy.

4.   Wspólny Komitet UE-Czarnogóra zbiera się co najmniej raz w roku oraz gdy wymagają tego szczególne okoliczności, na wniosek którejkolwiek ze Stron. Posiedzenia są organizowane przez gospodarza, którym na przemian jest Unia Europejska i czarnogórski organ odpowiedzialny za naukę i badania.

5.   Wspólny Komitet UE-Czarnogóra działa w sposób ciągły poprzez wymianę istotnych informacji za pomocą wszelkich środków komunikacji, w szczególności w odniesieniu do uczestnictwa/działań czarnogórskich podmiotów prawnych. Wspólny Komitet UE-Czarnogóra może w szczególności wykonywać swoje zadania na piśmie, gdy zajdzie taka potrzeba.

Artykuł 9

Przepisy końcowe

1.   Niniejsza umowa wchodzi w życie w dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu ich procedur wewnętrznych niezbędnych do tego celu.

2.   Niniejszą umowę stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r. Umowa pozostaje w mocy tak długo, jak będzie to konieczne w celu zakończenia wszystkich projektów, czynności, działań lub ich części finansowanych z programu „Horyzont Europa”, wszystkich czynności niezbędnych do ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej oraz wypełnienia wszystkich zobowiązań finansowych wynikających z realizacji niniejszej umowy między Stronami.

3.   Unia Europejska i Czarnogóra mogą tymczasowo stosować niniejszą umowę zgodnie z ich odpowiednimi procedurami wewnętrznymi i prawodawstwem. Tymczasowe stosowanie rozpoczyna się w dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu ich procedur wewnętrznych niezbędnych do tego celu.

4.   Jeżeli Czarnogóra powiadomi Komisję działającą w imieniu Unii Europejskiej, że nie dopełni swoich wewnętrznych procedur niezbędnych do wejścia w życie niniejszej umowy, niniejsza umowa przestaje być tymczasowo stosowana z dniem otrzymania tego powiadomienia przez Komisję, co stanowi datę zaprzestania stosowania umowy do celów niniejszej umowy.

5.   Unia Europejska może zawiesić stosowanie niniejszej umowy w przypadku częściowego lub całkowitego braku płatności wkładu finansowego należnego od Czarnogóry na podstawie niniejszej umowy.

W przypadku braku płatności, który może w znacznym stopniu zagrozić realizacji programu i zarządzaniu programem „Horyzont Europa”, Komisja wysyła formalny monit. W przypadku braku płatności w terminie 20 dni roboczych od daty formalnego monitu Komisja powiadamia Czarnogórę formalnym pismem o zawieszeniu stosowania niniejszej umowy, które staje się skuteczne 15 dni po otrzymaniu takiego powiadomienia przez Czarnogórę.

W przypadku zawieszenia stosowania niniejszej umowy podmioty prawne mające siedzibę w Czarnogórze nie kwalifikują się do uczestnictwa w procedurach wyboru, które nie zostały zakończone w momencie wejścia w życie zawieszenia. Procedura wyboru zostaje uznana za zakończoną, gdy zostaną zaciągnięte zobowiązania prawne wynikające z takiej procedury.

Zawieszenie nie ma wpływu na zobowiązania prawne podjęte wobec podmiotów prawnych mających siedzibę w Czarnogórze przed wejściem w życie zawieszenia. Niniejsza umowa ma nadal zastosowanie do takich zobowiązań prawnych.

Unia Europejska niezwłocznie powiadamia Czarnogórę o otrzymaniu całej kwoty należnego wkładu finansowego. Zawieszenie zostaje zniesione ze skutkiem natychmiastowym po otrzymaniu takiego powiadomienia.

Od dnia zniesienia zawieszenia podmioty prawne z Czarnogóry ponownie kwalifikują się do udziału w procedurach wyboru rozpoczętych po tej dacie oraz w procedurach wyboru rozpoczętych przed tą datą, w przypadku których nie wygasły terminy składania wniosków.

6.   Każda ze Stron może rozwiązać niniejszą umowę w dowolnym czasie za pomocą pisemnego powiadomienia o zamiarze jej rozwiązania. Rozwiązanie umowy staje się skuteczne po upływie trzech miesięcy kalendarzowych od dnia, w którym pisemne powiadomienie dotrze do adresata. Dzień, w którym rozwiązanie umowy staje się skuteczne, stanowi datę rozwiązania umowy do celów niniejszej umowy.

7.   W przypadku gdy niniejsza umowa przestaje być tymczasowo stosowana zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu lub zostaje rozwiązana zgodnie z ust. 6 niniejszego artykułu, Strony uzgadniają, że:

| a) | projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne podczas tymczasowego stosowania lub po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie; |
| --- | --- |

a)

projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne podczas tymczasowego stosowania lub po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie;

| b) | roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie; oraz |
| --- | --- |

b)

roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie; oraz

| c) | po roku, w którym niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. |
| --- | --- |

c)

po roku, w którym niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy.

Strony ustalają za obopólną zgodą wszelkie inne konsekwencje zaprzestania tymczasowego stosowania lub rozwiązania niniejszej umowy.

Wszelkich zmian niniejszej umowy dokonuje się wyłącznie na piśmie, za obopólną zgodą Stron. Wejście w życie zmian nastąpi zgodnie z taką samą procedurą, jaka ma zastosowanie do wejścia w życie niniejszej umowy.

8.   Załączniki do niniejszej umowy stanowią jej integralną część.

Niniejsza umowa zostaje sporządzona w dwóch egzemplarzach w języku angielskim i czarnogórskim, przy czym każdy z tych tekstów jest na równi autentyczny. W przypadku rozbieżności w wykładni pierwszeństwo ma wersja angielska.

Sporządzono w Brukseli, dnia 6 grudnia, oraz w Podgoricy, dnia 3 grudnia 2021 r.

W imieniu Komisji w imieniu Unii Europejskiej

Mariya GABRIEL

Komisarz do spraw innowacji, badań naukowych, kultury, edukacji i młodzieży

W imieniu Rządu Czarnogóry

Vesna BRATIĆ

Minister edukacji, nauki, kultury i sportu

---

(1)  
  Dz.U. L 108 z 29.4.2010, s. 1.

1

(2)  Niniejszy umowa stanowi i ma takie same skutki prawne jak protokół ustaleń, o którym mowa w Protokole 8 do Układu o stabilizacji i stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Czarnogóry, z drugiej strony w sprawie ogólnych zasad uczestnictwa Czarnogóry w programach unijnych.

2

(3)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013 (Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 1).

3

(4)  Decyzja Rady (UE) 2021/764 z dnia 10 maja 2021 r. ustanawiająca program szczegółowy służący realizacji programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz uchylająca decyzję 2013/743/UE (Dz.U. L 167 I z 12.5.2021, s. 1).

4

(5)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (wersja przekształcona) (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 61).

5

(6)  Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/820 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie strategicznego planu innowacji Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT) na lata 2021–2027: wzmocnienie talentu innowacyjnego i zdolności innowacyjnych Europy oraz uchylająca decyzję nr 1312/2013/UE (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 91).

6

(7)  Unijne środki ograniczające przyjmuje się zgodnie z art. 29 Traktatu o Unii Europejskiej lub art. 215 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

7

(8)  Rozporządzenie Rady (WE) nr 723/2009 z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie wspólnotowych ram prawnych konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) (Dz.U. L 206 z 8.8.2009, s. 1).

8

(9)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.).

9

(10)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.).

10

(11)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

11

---

ZAŁĄCZNIK I

Zasady dotyczące wkładu finansowego Czarnogóry do programu „Horyzont Europa” (2021–2027)

I.   Obliczenie wkładu finansowego Czarnogóry

| 1. | Wkład finansowy Czarnogóry do programu „Horyzont Europa” jest ustalany co roku, proporcjonalnie do – oraz na zasadzie uzupełnienia – kwoty dostępnej w każdym roku w budżecie Unii z tytułu środków na zobowiązania niezbędnych do zarządzania programem „Horyzont Europa”, jego realizacji i funkcjonowania, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Opłatę z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy, wprowadza się stopniowo w następujący sposób:






  — | 2021 r.: 0,5 %; |
| --- | --- | --- |

2.

—

2021 r.: 0,5 %;

| — | 2022 r.: 1 %; |
| --- | --- |

—

2022 r.: 1 %;

| — | 2023 r.: 1,5 %; |
| --- | --- |

—

2023 r.: 1,5 %;

| — | 2024 r.: 2 %; |
| --- | --- |

—

2024 r.: 2 %;

| — | 2025 r.: 2,5 %; |
| --- | --- |

—

2025 r.: 2,5 %;

| — | 2026 r.: 3 %; |
| --- | --- |

—

2026 r.: 3 %;

| — | 2027 r.: 4 %. |
| --- | --- |

—

2027 r.: 4 %.

| 3. | Zgodnie z art. 3 ust. 5 niniejszej umowy początkowy wkład operacyjny wnoszony przez Czarnogórę z tytułu uczestnictwa w programie „Horyzont Europa” zostanie obliczony dla odpowiednich lat budżetowych poprzez zastosowanie dostosowania do klucza do ustalenia wkładu.
  Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:
  Contribution Key Adjusted = Contribution Key × Coefficient

  Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,18. |
| --- | --- |

3.

Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:

Contribution Key Adjusted = Contribution Key × Coefficient

Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,18.

| 4. | Zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy pierwszego dostosowania dotyczącego wykonania budżetu na rok N dokonuje się w roku N+1, gdy początkowy wkład operacyjny na rok N dostosowuje się w górę lub w dół o różnicę między:






  a) | skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:






  i. | zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom oraz |
| --- | --- | --- | --- |

4.

a)

skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:

i.

zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom oraz

| ii. | wszelkich środków na zobowiązania opartych na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF. |
| --- | --- |

ii.

wszelkich środków na zobowiązania opartych na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF.

| b) | a początkowym wkładem operacyjnym na rok N. |
| --- | --- |

b)

a początkowym wkładem operacyjnym na rok N.

Począwszy od roku N+2 i każdego następnego roku, do czasu wniesienia lub umorzenia wszystkich zobowiązań budżetowych finansowanych w ramach środków na zobowiązania pochodzących z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz najpóźniej w ciągu trzech lat od zakończenia programu „Horyzont Europa”, Unia oblicza dostosowanie wkładu operacyjnego za rok N, zmniejszając wkład operacyjny Czarnogóry o kwotę uzyskaną poprzez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego o rok N do umorzeń dokonywanych co roku w odniesieniu do zobowiązań z roku N finansowanych w ramach budżetu Unii lub z ponownie udostępnionych umorzeń.

W przypadku anulowania kwot pochodzących z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel w roku N (w tym środków na zobowiązania oraz, w odniesieniu do kwot na podstawie rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094, rocznych kwot orientacyjnych określonych w programowaniu WRF), które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” wniesionych przez innych darczyńców, wkład operacyjny Czarnogóry pomniejsza się o kwotę uzyskaną przez zastosowanie do anulowanej kwoty klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N.

II.   Automatyczna korekta wkładu operacyjnego Czarnogóry

| 1. | Do obliczania automatycznej korekty, o której mowa w art. 4 niniejszej umowy, stosuje się następujące zasady:






  a) | „dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego; |
| --- | --- | --- |

1.

a)

„dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego;

| b) | w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami czarnogórskimi zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji; |
| --- | --- |

b)

w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami czarnogórskimi zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji;

| c) | wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2; |
| --- | --- |

c)

wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2;

| d) | „koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3); |
| --- | --- |

d)

„koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3);

| e) | kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne. |
| --- | --- |

e)

kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne.

| 2. | Mechanizm ten stosuje się w następujący sposób:






  a) | automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Czarnogóry do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane. |
| --- | --- | --- |

2.

a)

automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Czarnogóry do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane.

| b) | Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:






  i. | łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Czarnogórze lub czarnogórskim podmiotom jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N a |
| --- | --- | --- |

b)

Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:

i.

łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Czarnogórze lub czarnogórskim podmiotom jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N a

| ii. | kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Czarnogóry na rok N pomnożoną przez stosunek:






  A. | kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy oraz |
| --- | --- | --- |

ii.

kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Czarnogóry na rok N pomnożoną przez stosunek:

A.

kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy oraz

| B. | sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych. |
| --- | --- |

B.

sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych.

III.   Płatność wkładu finansowego Czarnogóry, płatność dostosowań dokonanych w odniesieniu do wkładu operacyjnego Czarnogóry oraz płatność automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego Czarnogóry

| 1. | Komisja przekazuje Czarnogórze możliwie jak najszybciej, a najpóźniej w momencie wystawienia pierwszego wezwania do wpłaty środków w roku budżetowym, następujące informacje:






  a. | kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Czarnogóry w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy; |
| --- | --- | --- |

1.

a.

kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Czarnogóry w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy;

| b. | kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy; |
| --- | --- |

b.

kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy;

| c. | od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia; |
| --- | --- |

c.

od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia;

| d. | w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz czarnogórskich podmiotów prawnych w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań. |
| --- | --- |

d.

w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz czarnogórskich podmiotów prawnych w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań.

Komisja przedstawia szacunkowe informacje dotyczące następnego roku określone w lit. a) i b) na podstawie projektu budżetu najszybciej jak to możliwe, a najpóźniej do dnia 1 września roku budżetowego.

| 2. | Najpóźniej w kwietniu i czerwcu każdego roku Komisja wystawia Czarnogórze wezwanie do wpłaty środków odpowiadających wkładowi Czarnogóry wynikającemu z niniejszej umowy.
  W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Czarnogóra dokona płatności sześciu dwunastych wkładu nie później niż 30 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.
  W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja wystawi jedno wezwanie do wpłaty środków w terminie 60 dni od dnia, w którym niniejsza umowa zacznie powodować skutki prawne. |
| --- | --- |

2.

W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Czarnogóra dokona płatności sześciu dwunastych wkładu nie później niż 30 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.

W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja wystawi jedno wezwanie do wpłaty środków w terminie 60 dni od dnia, w którym niniejsza umowa zacznie powodować skutki prawne.

| 3. | Co roku, począwszy od 2023 r., wezwania do wpłaty środków odzwierciedlają również kwotę automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego wniesionego za rok N-2.
  Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Czarnogórę na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Czarnogóra uczestniczyła, ich funkcjonowania oraz zarządzania nimi.
  Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Czarnogórę w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Czarnogórze lub od Czarnogóry. |
| --- | --- |

3.

Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Czarnogórę na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Czarnogóra uczestniczyła, ich funkcjonowania oraz zarządzania nimi.

Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Czarnogórę w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Czarnogórze lub od Czarnogóry.

| 4. | Czarnogóra wnosi swój wkład finansowy na podstawie niniejszej umowy zgodnie z częścią III niniejszego załącznika. W przypadku niedokonania przez Czarnogórę płatności w terminie wymagalności Komisja wysyła formalny monit.
  Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego stanowi podstawę do zapłaty przez Czarnogórę odsetek za zwłokę od pozostającej kwoty należnej, naliczanych od terminu wymagalności.
  W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego. |
| --- | --- |

4.

Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego stanowi podstawę do zapłaty przez Czarnogórę odsetek za zwłokę od pozostającej kwoty należnej, naliczanych od terminu wymagalności.

W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego.

---

(1)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.).

(2)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

(3)  Inne działania obejmują w szczególności zamówienia, nagrody, instrumenty finansowe, działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego, składki (OECD, Eureka, IPEEC, MAE, ...), ekspertów (oceniających, monitorowanie projektów) itp.

(4)  Kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym uznaje się za koszty nieinterwencyjne. Nie ma to zastosowania w przypadku, gdy organizacja międzynarodowa jest koordynatorem projektu (zajmuje się dystrybucją środków dla innych koordynatorów).

---

ZAŁĄCZNIK II

Niewyczerpujący wykaz równoważnych czarnogórskich programów, projektów, czynności, działań lub ich części

Poniższy niewyczerpujący wykaz uznaje się za czarnogórskie programy, projekty, czynności i działania równoważne z programem „Horyzont Europa”:

| — | Program centrów doskonałości; |
| --- | --- |

—

Program centrów doskonałości;

| — | Dotacje na finansowanie projektów naukowo-badawczych; |
| --- | --- |

—

Dotacje na finansowanie projektów naukowo-badawczych;

| — | Program współpracy na rzecz innowacji na lata 2019–2024; |
| --- | --- |

—

Program współpracy na rzecz innowacji na lata 2019–2024;

| — | Program wstępnego przyspieszenia dla przedsiębiorstw typu start-up. |
| --- | --- |

—

Program wstępnego przyspieszenia dla przedsiębiorstw typu start-up.

---

ZAŁĄCZNIK III

Należyte zarządzanie finansami

Ochrona interesów finansowych i odzyskiwanie środków

Artykuł 1

Przeglądy i audyty

1.   Unia Europejska ma prawo przeprowadzać, zgodnie z mającymi zastosowanie aktami co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów, przeglądy i audyty techniczne, naukowe, finansowe lub inne rodzaje przeglądów i audytów w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Czarnogórze lub każdego podmiotu prawnego mającego siedzibę w Czarnogórze, otrzymujących finansowanie Unii Europejskiej, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Czarnogórze. Taki przegląd i takie audyty mogą być przeprowadzane przez pracowników instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, lub przez inne osoby upoważnione przez Komisję Europejską.

2.   Pracownikom instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, oraz pozostałym osobom upoważnionym przez Komisję Europejską przysługuje odpowiedni dostęp do miejsc, prac i dokumentów (w wersji papierowej oraz elektronicznej), jak również do wszystkich informacji potrzebnych w celu przeprowadzenia takich audytów, w tym prawo do uzyskania fizycznej/elektronicznej kopii oraz wyciągów z wszelkich dokumentów lub zawartości wszelkich nośników danych będących w posiadaniu objętej audytem osoby fizycznej lub prawnej lub objętej audytem osoby trzeciej.

3.   Czarnogóra nie sprzeciwia się prawu wjazdu do Czarnogóry i dostępowi do pomieszczeń pracowników i innych osób, o których mowa w ust. 2, w związku z wykonywaniem przez te osoby obowiązków, o których mowa w niniejszym artykule, ani nie stwarza żadnych szczególnych przeszkód w korzystania z tego prawa lub dostępu.

4.   Przeglądy i audyty można przeprowadzać, również po zawieszeniu stosowania niniejszej umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 5, zaprzestaniu tymczasowego stosowania umowy lub jej rozwiązaniu, na warunkach określonych w mających zastosowanie aktach co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii Europejskiej oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów dotyczących dowolnego zobowiązania prawnego związanego z wykonaniem budżetu Unii Europejskiej, podjętego przez Unię Europejską przed datą wejścia w życie zawieszenia stosowania niniejszej Umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 5, zaprzestaniem tymczasowego stosowania umowy lub jej rozwiązania.

Artykuł 2

Zwalczanie nieprawidłowości, nadużyć finansowych i innych przestępstw naruszających interesy finansowe Unii

1.   Komisja Europejska i Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych są upoważnione do prowadzenia dochodzeń administracyjnych, w tym kontroli na miejscu i inspekcji, na terytorium Czarnogóry. Dochodzenia te prowadzi się zgodnie z zasadami i warunkami określonymi w mających zastosowanie aktach prawnych co najmniej jednej instytucji Unii.

2.   Właściwe organy Czarnogóry informują w rozsądnym terminie Komisję Europejską lub OLAF o wszelkich stwierdzonych przez te organy przypadkach nieprawidłowości, nadużyć finansowych lub innych nielegalnych działaniach naruszających interesy finansowe Unii lub o wszelkich podejrzeniach dotyczących takich nieprawidłowości, nadużyć lub nielegalnych działań.

3.   Kontrole na miejscu i inspekcje można przeprowadzać w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Czarnogórze lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w Czarnogórze, otrzymujących finansowanie unijne, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Czarnogórze.

4.   Komisja Europejska lub OLAF przygotowują i przeprowadzają kontrole oraz inspekcje na miejscu w ścisłej współpracy z właściwym organem czarnogórskim wyznaczonym przez Rząd Czarnogóry. Wyznaczony organ otrzymuje odpowiednio wcześniej informację dotyczącą przedmiotu, celu i podstawy prawnej kontroli oraz inspekcji, co umożliwia mu zapewnienie pomocy. W związku z powyższym urzędnicy właściwych organów czarnogórskich mogą uczestniczyć w kontrolach na miejscu oraz inspekcjach.

5.   Na wniosek organów Czarnogóry mogą one również przeprowadzać kontrole na miejscu i inspekcje wspólnie z Komisją Europejską lub OLAF-em.

6.   Pracownicy Komisji i personel OLAF-u mają dostęp do wszystkich informacji i dokumentów, w tym danych komputerowych, dotyczących przedmiotowych operacji, które są niezbędne w celu właściwego przeprowadzenia kontroli na miejscu i inspekcji. Mogą w szczególności kopiować stosowne dokumenty.

7.   Jeżeli osoba, podmiot lub inna osoba trzecia sprzeciwia się kontroli na miejscu lub inspekcji, organy Czarnogóry – działając zgodnie z krajowymi przepisami i regulacjami – udzielają Komisji Europejskiej lub OLAF-owi pomocy, aby umożliwić im wywiązanie się z obowiązku przeprowadzenia kontroli na miejscu lub inspekcji. Pomoc ta obejmuje wprowadzanie odpowiednich środków zabezpieczających na podstawie prawa krajowego, w szczególności w celu zabezpieczenia dowodów.

8.   Komisja Europejska lub OLAF informują organy Czarnogóry o wynikach takich kontroli i inspekcji. W szczególności Komisja Europejska lub OLAF zgłaszają jak najszybciej właściwemu organowi Czarnogóry wszelkie stwierdzone przez te instytucje w trakcie kontroli na miejscu lub inspekcji przypadki nieprawidłowości lub podejrzenia dotyczące takich nieprawidłowości.

9.   Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej Komisja Europejska może nakładać środki i sankcje administracyjne na osoby prawne lub fizyczne z Czarnogóry uczestniczące w realizacji danego programu lub działania bez uszczerbku dla stosowania prawa karnego Czarnogóry.

10.   W celu prawidłowego wykonania postanowień niniejszego artykułu Komisja Europejska lub OLAF i właściwe organy Czarnogóry regularnie wymieniają się informacjami oraz, na wniosek jednej ze Stron niniejszej umowy, konsultują się wzajemnie.

11.   W celu ułatwienia skutecznej współpracy i wymiany informacji z OLAF-em Czarnogóra wyznacza punkt kontaktowy.

12.   Wymiana informacji między Komisją Europejską lub OLAF-em a właściwymi organami Czarnogóry odbywa się z należytym uwzględnieniem wymogów dotyczących poufności. Dane osobowe zawarte w wymienianych informacjach muszą być chronione zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami.

13.   Organy Czarnogóry współpracują z Prokuraturą Europejską, aby umożliwić jej wypełnianie obowiązku prowadzenia dochodzeń, ścigania i stawiania przed sądem sprawców i współsprawców przestępstw przeciwko interesom finansowym Unii Europejskiej zgodnie z mającym zastosowanie prawodawstwem.

Artykuł 3

Odzyskiwanie należności i egzekucja

1.   Przyjęte przez Komisję Europejską decyzje o nałożeniu zobowiązania pieniężnego na osoby prawne lub fizyczne inne niż państwa w odniesieniu do wszelkich roszczeń wynikających z programu „Horyzont Europa” stanowią w Czarnogórze tytuł egzekucyjny. Do decyzji dołącza się tytuł egzekucyjny i nie przewiduje się żadnych innych formalności niż weryfikacja autentyczności decyzji przez krajowy organ wyznaczony do tego celu przez Rząd Czarnogóry. Rząd Czarnogóry informuje Komisję i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wyznaczonym organie krajowym. Zgodnie z art. 4 Komisja Europejska jest uprawniona do powiadomienia o takich podlegających egzekucji decyzjach bezpośrednio osoby mające miejsce zamieszkania w Czarnogórze i podmioty prawne mające siedzibę w Czarnogórze. Egzekucja przebiega zgodnie z przepisami prawa i regułami proceduralnymi Czarnogóry.

2.   Wyroki i postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydane na podstawie klauzuli arbitrażowej zawartej w umowie lub porozumieniu w związku z programami, działaniami, czynnościami lub projektami Unii stanowią w Czarnogórze tytuł egzekucyjny na takich samych zasadach, jak decyzje Komisji Europejskiej, o których mowa w ust. 1.

3.   Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest sądem właściwym w zakresie kontroli zgodności z prawem decyzji Komisji, o której mowa w ust. 1, i wstrzymania jej wykonania. Sądy Czarnogóry są jednak właściwe w sprawach skarg dotyczących nieprawidłowości w przeprowadzaniu egzekucji.

Artykuł 4

Komunikacja i wymiana informacji

Instytucje i organy Unii Europejskiej uczestniczące we wdrażaniu programu „Horyzont Europa” lub sprawujące kontrolę nad tym programem są uprawnione do bezpośredniego komunikowania się, w tym za pośrednictwem elektronicznych systemów wymiany informacji, z dowolną osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Czarnogórze lub dowolnym podmiotem prawnym mającym siedzibę w Czarnogórze, otrzymującymi finansowanie unijne, jak również dowolną osobą trzecią uczestniczącą we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Czarnogórze. Takie osoby, podmioty i strony mogą przedkładać bezpośrednio instytucjom i organom Unii Europejskiej wszelkie odpowiednie informacje i dokumenty, do których przedłożenia zobowiązane są na podstawie przepisów Unii Europejskiej mających zastosowanie do programu Unii lub na podstawie umów lub porozumień zawartych w celu realizacji tego programu.

---

| 23.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 95/126 |
| --- | --- | --- | --- |

23.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 95/126

---

UMOWA MIĘDZYNARODOWA

między Unią Europejską, z jednej strony, a Republiką Macedonii Północnej, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Macedonii Północnej w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa”

Komisja Europejska (zwana dalej „Komisją”), w imieniu Unii Europejskiej,

z jednej strony,

oraz

Rząd Republiki Macedonii Północnej (zwany dalej „Macedonią Północną”),

z drugiej strony,

zwane dalej „Stronami”,

MAJĄC NA UWADZE, że „Protokół do Układu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Byłą Jugosłowiańską Republiką Macedonii, z drugiej strony, dotyczącego Umowy ramowej między Wspólnotą Europejską a Byłą Jugosłowiańską Republiką Macedonii ustanawiającej ogólne zasady udziału Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii w programach wspólnotowych”
   (1) stanowi, że szczegółowe warunki dotyczące udziału Macedonii Północnej w poszczególnych programach, zwłaszcza należny wkład finansowy, mają zostać określone w porozumieniu w formie protokołu ustaleń (2) pomiędzy Komisją a właściwymi organami Macedonii Północnej;

MAJĄC NA UWADZE, że program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” Unii Europejskiej (zwany dalej programem „Horyzont Europa”) został ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 (3);

UWZGLĘDNIAJĄC wysiłki Unii Europejskiej, aby poprzez połączenie sił z partnerami międzynarodowymi przewodzić działaniom podejmowanym w odpowiedzi na globalne wyzwania zgodnie z planem działania na rzecz ludzi, planety i dobrobytu zawartym w dokumencie „Przekształcamy nasz świat: Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030” Organizacji Narodów Zjednoczonych, oraz doceniając fakt, że badania naukowe i innowacje są kluczowymi czynnikami napędzającymi innowacyjny zrównoważony wzrost i zasadniczym narzędziem jego realizacji na drodze ku konkurencyjności i atrakcyjności gospodarczej;

UZNAJĄC ogólne zasady określone w rozporządzeniu (UE) 2021/695;

UZNAJĄC cele odnowionej europejskiej przestrzeni badawczej, jakimi są stworzenie wspólnej przestrzeni naukowo-technicznej, utworzenie jednolitego rynku badań naukowych i innowacji, wspieranie i ułatwianie współpracy między szkołami wyższymi oraz wymiany najlepszych praktyk i atrakcyjnych możliwości kariery naukowej, ułatwianie transgranicznej i międzysektorowej mobilności naukowców, sprzyjanie swobodnemu przepływowi wiedzy naukowej i innowacji, propagowanie poszanowania wolności nauki i wolności badań naukowych, wspieranie działań w zakresie edukacji naukowej i komunikacji naukowej oraz pobudzanie konkurencyjności i atrakcyjności uczestniczących gospodarek, a także fakt, że państwa stowarzyszone są kluczowymi partnerami w tym przedsięwzięciu;

PODKREŚLAJĄC rolę partnerstw europejskich w podejmowaniu niektórych z najpilniejszych wyzwań stojących przed Europą w ramach skoordynowanych inicjatyw w zakresie badań naukowych i innowacji w znacznym stopniu przyczyniających się do realizacji tych priorytetów Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych i innowacji, które wymagają masy krytycznej i długoterminowej wizji, a także znaczenie zaangażowania w te partnerstwa państw stowarzyszonych;

UWZGLĘDNIAJĄC, że badania naukowe i innowacje okazały się w regionie Bałkanów Zachodnich kluczowe dla współpracy i finansowania wspólnych projektów w zakresie badań naukowych i innowacji umożliwiających wzajemny dostęp do doskonałości, wiedzy, innowacji, sieci i zasobów badawczych. Stworzyły one cenne możliwości rozwoju społecznego, zwiększając szanse powodzenia w znajdowaniu wspólnych rozwiązań dla wyzwań regionalnych i globalnych;

DĄŻĄC do ustanowienia wzajemnie korzystnych warunków w celu stworzenia miejsc godnej pracy, wzmocnienia i wspierania ekosystemów innowacji Stron poprzez wspomaganie przedsiębiorstw we wprowadzaniu innowacji i zwiększaniu skali na rynkach Stron oraz ułatwianie absorpcji, jak również stosowania i dostępności innowacji, w tym poprzez działania w zakresie budowania zdolności;

UZNAJĄC, że wzajemny udział w programach w zakresie badań naukowych i innowacji drugiej strony powinien przynieść obopólne korzyści; uznając jednocześnie, że Strony zastrzegają sobie prawo do ograniczenia lub warunkowania uczestnictwa w swoich programach w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w działaniach związanych z ich aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami, autonomią strategiczną lub strategicznym bezpieczeństwem;

UWZGLĘDNIAJĄC wspólne cele, wartości i silne powiązania Stron w dziedzinie badań naukowych i innowacji, ustanowione w przeszłości w umowach stowarzyszeniowych w ramach późniejszych programów ramowych, oraz uznając wspólną chęć Stron do dalszego rozwijania, wzmacniania, pobudzania i rozszerzania łączących je stosunków i współpracy w tym zakresie,

UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

Zakres stowarzyszenia

1.   Macedonia Północna uczestniczy jako państwo stowarzyszone we wszystkich częściach programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” (program „Horyzont Europa”), o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (UE) 2021/695, realizowanego za pośrednictwem programu szczegółowego ustanowionego decyzją (UE) 2021/764 (4), w ich najbardziej aktualnych wersjach, oraz wnosi wkład do jego wszystkich części, także poprzez wkład finansowy na rzecz Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii.

2.   Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 (5) oraz decyzja (UE) 2021/820 (6) w ich najbardziej aktualnych wersjach mają zastosowanie do uczestnictwa podmiotów prawnych Macedonii Północnej we wspólnotach wiedzy i innowacji.

Artykuł 2

Zasady i warunki uczestnictwa w programie „Horyzont Europa”

1.   Macedonia Północna uczestniczy w programie „Horyzont Europa” zgodnie z warunkami określonymi w protokole do Układu o stabilizacji i stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Byłą Jugosłowiańską Republiką Macedonii, z drugiej strony, w sprawie umowy ramowej między Wspólnotą Europejską a Byłą Jugosłowiańską Republiką Macedonii dotyczącej ogólnych zasad uczestnictwa Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii w programach wspólnotowych oraz na warunkach określonych w niniejszej umowie, w aktach prawnych, o których mowa w art. 1 niniejszej umowy, jak również we wszelkich innych przepisach dotyczących realizacji programu „Horyzont Europa”, w ich aktualnych wersjach.

2.   O ile w zasadach i warunkach, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, w tym w wykonaniu art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, nie przewidziano inaczej, podmioty prawne mające siedzibę w Macedonii Północnej mogą uczestniczyć w działaniach pośrednich programu „Horyzont Europa” na warunkach równoważnych warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, w tym w zakresie przestrzegania środków ograniczających przyjętych przez Unię Europejską (7).

3.   Przed podjęciem decyzji, czy podmioty prawne mające siedzibę w Macedonii Północnej kwalifikują się do uczestnictwa w działaniu związanym z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym na podstawie art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, Komisja może zażądać konkretnych informacji lub gwarancji, takich jak:

| a) | informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych programów, środków, projektów, instrumentów i ich części realizowanych w Macedonii Północnej równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”; |
| --- | --- |

a)

informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych programów, środków, projektów, instrumentów i ich części realizowanych w Macedonii Północnej równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”;

| b) | informacje, czy w Macedonii Północnej istnieje mechanizm monitorowania inwestycji krajowych oraz gwarancji, że władze Macedonii Północnej będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu przez podmiot mający siedzibę poza Macedonią Północną lub podmiot prawny kontrolowany spoza Macedonii Północnej w odniesieniu do podmiotu prawnego mającego siedzibę w Macedonii Północnej, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym, pod warunkiem że Komisja dostarczy Macedonii Północnej wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Macedonii Północnej po podpisaniu z tymi podmiotami umów o udzielenie dotacji oraz |
| --- | --- |

b)

informacje, czy w Macedonii Północnej istnieje mechanizm monitorowania inwestycji krajowych oraz gwarancji, że władze Macedonii Północnej będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu przez podmiot mający siedzibę poza Macedonią Północną lub podmiot prawny kontrolowany spoza Macedonii Północnej w odniesieniu do podmiotu prawnego mającego siedzibę w Macedonii Północnej, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym, pod warunkiem że Komisja dostarczy Macedonii Północnej wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Macedonii Północnej po podpisaniu z tymi podmiotami umów o udzielenie dotacji oraz

| c) | gwarancji, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach przedmiotowych działań przez podmioty mające siedzibę w Macedonii Północnej nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w trakcie działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Macedonia Północna udostępni co roku, w trakcie działania i przez cztery lata po zakończeniu działania, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym. |
| --- | --- |

c)

gwarancji, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach przedmiotowych działań przez podmioty mające siedzibę w Macedonii Północnej nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w trakcie działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Macedonia Północna udostępni co roku, w trakcie działania i przez cztery lata po zakończeniu działania, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym.

4.   Podmioty prawne mające siedzibę w Macedonii Północnej mogą uczestniczyć w działaniach Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) na zasadach i warunkach równoważnych zasadom i warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, chyba że konieczne są ograniczenia w celu zapewnienia spójności z zakresem uczestnictwa wynikającym z wykonania ust. 2 i 3 niniejszego artykułu.

5.   W przypadku gdy Unia Europejska realizuje program „Horyzont Europa” poprzez zastosowanie art. 185 i 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Macedonii Północnej i podmioty prawne z Macedonii Północnej mogą brać udział w strukturach prawnych tworzonych na mocy tych postanowień, zgodnie z aktami prawnymi Unii Europejskiej, które zostały lub zostaną przyjęte w celu ustanowienia tych struktur prawnych.

6.   Przedstawiciele Macedonii Północnej mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bez prawa głosu i w odniesieniu do kwestii, które dotyczą Macedonii Północnej.

Przedstawiciele Macedonii Północnej nie są obecni na posiedzeniach tych komitetów podczas głosowań. Macedonia Północna będzie informowana o wyniku głosowań.

Uczestnictwo określone w niniejszym ustępie przyjmuje taką samą formę, włącznie z procedurą otrzymywania informacji i dokumentacji, jak w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

7.   Prawa Macedonii Północnej do reprezentacji i do uczestnictwa w Komitecie Europejskiej Przestrzeni Badawczej i Innowacji i jego podgrupach są takie same jak prawa mające zastosowanie do państw stowarzyszonych.

8.   Przedstawiciele Macedonii Północnej mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w Radzie Gubernatorów JRC bez prawa głosu. Z zastrzeżeniem tego warunku, taki udział odbywa się zgodnie z tymi samymi zasadami i procedurami co zasady i procedury mające zastosowanie do przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej i obejmuje prawo do zabierania głosu oraz procedury otrzymywania informacji i dokumentacji w odniesieniu do kwestii, która dotyczy Macedonii Północnej.

9.   Macedonia Północna może uczestniczyć w konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 723/2009 (8), w jego najbardziej aktualnej wersji, oraz zgodnie z aktem prawnym ustanawiającym ERIC.

10.   Koszty podróży i koszty pobytu poniesione przez przedstawicieli Macedonii Północnej i ekspertów z tego kraju na potrzeby uczestnictwa – w charakterze obserwatorów – w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bądź w innych posiedzeniach związanych z realizacją programu „Horyzont Europa”, są zwracane przez Unię Europejską na tej samej podstawie i według tych samych procedur, jakie stosowane są w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

11.   Strony dołożą wszelkich starań w ramach istniejących przepisów, aby ułatwiać swobodny przepływ i pobyt pracowników naukowych uczestniczących w działaniach objętych niniejszą umową oraz transgraniczny przepływ towarów i usług przeznaczonych do wykorzystania w tych działaniach.

12.   Macedonia Północna wprowadza wszelkie niezbędne środki, w stosownych przypadkach, w celu zapewnienia, aby towary i usługi nabyte w Macedonii Północnej lub przywiezione do Macedonii Północnej, które są częściowo lub w całości finansowane na podstawie umów o udzielenie dotacji lub umów zawieranych w celu realizacji działań zgodnie z niniejszą umową, zostały zwolnione z należności celnych, należności celnych przywozowych oraz innych opłat fiskalnych, w tym VAT, stosowanych w Macedonii Północnej.

Artykuł 3

Wkład finansowy

1.   Udział Macedonii Północnej lub podmiotów prawnych z Macedonii Północnej w programie „Horyzont Europa” jest uzależniony od wnoszenia przez Macedonię Północną wkładu finansowego do programu oraz wkładu w ponoszenie powiązanych kosztów zarządzania, wykonania i operacyjnych w ramach budżetu ogólnego Unii Europejskiej (zwanego dalej „budżetem Unii”).

2.   Wkład finansowy ma formę sumy:

| a) | wkładu operacyjnego; oraz |
| --- | --- |

a)

wkładu operacyjnego; oraz

| b) | opłaty z tytułu uczestnictwa. |
| --- | --- |

b)

opłaty z tytułu uczestnictwa.

3.   Wkład finansowy ma formę rocznej płatności dokonywanej w jednej transzy i jest wymagalny najpóźniej w maju.

4.   Wkład operacyjny pokrywa koszty operacyjne i wydatki na wsparcie programu oraz ma charakter dodatkowy zarówno w zakresie środków na zobowiązania, jak i środków na płatności, względem kwot zapisanych w budżecie Unii ostatecznie przyjętym dla programu „Horyzont Europa”, w tym wszelkich środków odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom, o których mowa w art. 15 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 (9) w jego najbardziej aktualnej wersji (zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”), i powiększonym o zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców (10).

W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na program „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (11) zwiększenie to odpowiada rocznym środkom wskazanym w dokumentach towarzyszących projektowi budżetu w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”.

5.   Początkowy wkład operacyjny opiera się na kluczu do ustalenia wkładu określonym jako stosunek produktu krajowego brutto (PKB) Macedonii Północnej w cenach rynkowych do PKB Unii Europejskiej w cenach rynkowych. PKB w cenach rynkowych, który ma być stosowany, jest określany przez właściwe służby Komisji w oparciu o najnowsze dane statystyczne dostępne do obliczeń budżetowych w roku poprzedzającym rok, w którym roczna płatność jest należna. W drodze odstępstwa, w odniesieniu do 2021 r. początkowy wkład operacyjny opiera się na PKB z 2019 r. w cenach rynkowych. Dostosowania do tego klucza do ustalenia wkładu są zawarte w załączniku I.

6.   Początkowy wkład operacyjny oblicza się, stosując dostosowany klucz do ustalenia wkładu do początkowych środków na zobowiązania zapisanych w budżecie Unii Europejskiej ostatecznie przyjętym na dany rok w celu finansowania programu „Horyzont Europa”, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu.

7.   Opłata z tytułu uczestnictwa wynosi 4 % rocznego początkowego wkładu operacyjnego obliczonego zgodnie z ust. 5 i 6 niniejszego artykułu i jest wprowadzana stopniowo zgodnie z załącznikiem I. Opłata z tytułu uczestnictwa nie podlega dostosowaniom ani korektom z mocą wsteczną.

8.   Początkowy wkład operacyjny na rok N można skorygować w górę lub w dół z mocą wsteczną w jednym roku lub kilku kolejnych latach na podstawie zobowiązań budżetowych podjętych w ramach środków na zobowiązania w roku N, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu, ich realizacji poprzez zobowiązania prawne oraz ich umorzeń. Szczegółowe postanowienia dotyczące wprowadzenia w życie niniejszego artykułu są zawarte w załączniku I.

9.   Unia Europejska przekazuje Macedonii Północnej informacje dotyczące jej udziału finansowego, ujęte w informacjach budżetowych, rachunkowych, informacjach na temat działań i oceny przedstawianych organom budżetowym i udzielającym absolutorium Unii Europejskiej w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”. Informacje te przekazuje się z należytym uwzględnieniem przepisów Unii Europejskiej i Macedonii Północnej dotyczących poufności i ochrony danych oraz pozostają one bez uszczerbku dla informacji, które Macedonia Północna ma prawo otrzymać na podstawie załącznika III.

10.   Wszystkie wkłady Macedonii Północnej lub płatności ze strony Unii Europejskiej oraz obliczenia kwot należnych lub kwot otrzymywanych dokonywane są w euro.

Artykuł 4

Mechanizm automatycznej korekty

1.   Zastosowanie ma mechanizm automatycznej korekty początkowego wkładu operacyjnego Macedonii Północnej na rok N, dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, którą oblicza się w roku N+2. Mechanizm ten opiera się na działaniach Macedonii Północnej i podmiotów prawnych z Macedonii Północnej w tych częściach programu „Horyzont Europa”, które są realizowane poprzez dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych finansowane ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4.

Kwotę automatycznej korekty oblicza się na podstawie różnicy między:

| a) | początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, które to zobowiązania Macedonia Północna lub podmioty prawne z Macedonii Północnej faktycznie zaciągnęły, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4; oraz |
| --- | --- |

a)

początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, które to zobowiązania Macedonia Północna lub podmioty prawne z Macedonii Północnej faktycznie zaciągnęły, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4; oraz

| b) | odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Macedonię Północną, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4. |
| --- | --- |

b)

odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Macedonię Północną, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4.

2.   W przypadku gdy kwota, o której mowa w ust. 1, niezależnie od tego, czy jest ona dodatnia czy ujemna, przekracza 8 % odpowiedniego początkowego wkładu operacyjnego dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, początkowy wkład operacyjny Macedonii Północnej na rok N zostaje skorygowany. Kwota należna od Macedonii Północnej lub kwota, którą Macedonia Północna ma otrzymać jako wkład dodatkowy lub obniżkę wkładu Macedonii Północnej w ramach mechanizmu automatycznej korekty, jest kwotą przekraczającą ten próg 8 %. Kwota poniżej tego progu 8 % nie będzie brana pod uwagę przy obliczaniu wkładu dodatkowego, który jest należny lub stanowi rekompensatę.

3.   Szczegółowe zasady dotyczące mechanizmu automatycznej korekty są zawarte w załączniku I.

Artykuł 5

Wzajemność

1.   Podmioty prawne mające siedzibę w Unii Europejskiej mogą uczestniczyć w programach, środkach, projektach, instrumentach lub ich częściach realizowanych przez Macedonię Północną równoważnych programowi „Horyzont Europa”, zgodnie z krajowymi przepisami ustawodawczymi Macedonii Północnej.

2.   Niewyczerpujący wykaz równoważnych programów, środków, projektów, instrumentów lub ich części realizowanych przez Macedonię Północną znajduje się w załączniku II.

3.   Finansowanie przez Macedonię Północną podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii podlega ustawodawstwu Macedonii Północnej regulującemu prowadzenie programów, środków, projektów, instrumentów lub ich części w zakresie badań naukowych i innowacji. W przypadku gdy nie zapewniono finansowania, podmioty prawne mające siedzibę w Unii mogą uczestniczyć w programie we własnym zakresie.

Artykuł 6

Otwarta nauka

Strony wzajemnie promują i popierają praktyki w zakresie otwartej nauki w swoich programach, środkach, projektach i instrumentach zgodnie z krajowymi przepisami ustawodawczymi Macedonii Północnej.

Artykuł 7

Monitorowanie, ocena i sprawozdania

1.   Bez uszczerbku dla obowiązków Komisji, Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w odniesieniu do monitorowania i oceny programu „Horyzont Europa” uczestnictwo Macedonii Północnej w programie jest stale monitorowane na zasadzie partnerstwa między Komisją i Macedonią Północną.

2.   Zasady dotyczące należytego zarządzania finansami, w tym kontroli finansowej, odzyskiwania środków pieniężnych oraz innych środków zwalczania nadużyć finansowych w odniesieniu do finansowania przez Unię Europejską na podstawie niniejszej umowy są określone w załączniku III.

Artykuł 8

Wspólny komitet UE-Macedonia Północna ds. badań naukowych i innowacji

1.   Niniejszym ustanawia się wspólny komitet UE-Macedonia Północna ds. badań naukowych i innowacji (zwany dalej „wspólnym komitetem UE-Macedonia Północna”). Zadania wspólnego komitetu UE-Macedonia Północna obejmują:

| a) | ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:






  (i) | udział podmiotów prawnych z Macedonii Północnej w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania; |
| --- | --- | --- |

a)

ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:

(i)

udział podmiotów prawnych z Macedonii Północnej w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania;

| (ii) | poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach, środkach, projektach, instrumentach lub ich częściach realizowanych przez drugą Stronę; |
| --- | --- |

(ii)

poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach, środkach, projektach, instrumentach lub ich częściach realizowanych przez drugą Stronę;

| (iii) | wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4; |
| --- | --- |

(iii)

wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4;

| (iv) | wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej; |
| --- | --- |

(iv)

wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej;

| b) | omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami, autonomią strategiczną lub strategicznym bezpieczeństwem; |
| --- | --- |

b)

omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami, autonomią strategiczną lub strategicznym bezpieczeństwem;

| c) | rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy; |
| --- | --- |

c)

rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy;

| d) | wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania; oraz |
| --- | --- |

d)

wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania; oraz

| e) | wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy. |
| --- | --- |

e)

wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy.

2.   Wspólny komitet UE-Macedonia Północna, w którego skład wchodzą przedstawiciele Unii Europejskiej i Macedonii Północnej, przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.

3.   Wspólny komitet UE-Macedonia Północna może podjąć decyzję o powołaniu na poziomie ekspertów na zasadzie ad hoc grupy roboczej/organu doradczego, która(-y) może pomóc w wykonaniu niniejszej umowy.

4.   Wspólny Komitet UE-Macedonia Północna zbiera się co najmniej raz w roku oraz gdy wymagają tego szczególne okoliczności, na wniosek którejkolwiek ze Stron. Posiedzenia są organizowane przez gospodarza, którym na przemian jest Unia Europejska i odpowiedzialny organ krajowy Macedonii Północnej.

5.   Wspólny Komitet UE-Macedonia Północna działa w sposób ciągły poprzez wymianę istotnych informacji za pomocą wszelkich środków komunikacji, w szczególności w odniesieniu do uczestnictwa/działań podmiotów prawnych z Macedonii Północnej. Wspólny Komitet UE-Macedonia Północna może w szczególności wykonywać swoje zadania na piśmie, gdy zajdzie taka potrzeba.

Artykuł 9

Przepisy końcowe

1.   Niniejsza umowa wchodzi w życie w dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu ich procedur wewnętrznych niezbędnych do tego celu.

2.   Niniejszą umowę stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r. Umowa pozostaje w mocy tak długo, jak będzie to konieczne w celu zakończenia wszystkich projektów, czynności, działań lub ich części finansowanych z programu „Horyzont Europa”, wszystkich czynności niezbędnych do ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej oraz wypełnienia wszystkich zobowiązań finansowych wynikających z realizacji niniejszej umowy między Stronami.

3.   Unia Europejska i Macedonia Północna mogą tymczasowo stosować niniejszą Umowę zgodnie ze swoimi odpowiednimi procedurami wewnętrznymi i prawodawstwem. Tymczasowe stosowanie rozpoczyna się w dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu ich procedur wewnętrznych niezbędnych do tego celu.

4.   Jeżeli Macedonia Północna powiadomi Komisję działającą w imieniu Unii Europejskiej, że nie dopełni swoich wewnętrznych procedur niezbędnych do wejścia w życie niniejszej umowy, niniejsza umowa przestaje być tymczasowo stosowana z dniem otrzymania tego powiadomienia przez Komisję, co stanowi datę zaprzestania stosowania umowy do celów niniejszej umowy.

5.   Unia Europejska może zawiesić stosowanie niniejszej umowy w przypadku częściowego lub całkowitego braku płatności wkładu finansowego należnego od Macedonii Północnej na podstawie niniejszej umowy.

W przypadku braku płatności, który może w znacznym stopniu zagrozić realizacji programu i zarządzaniu programem „Horyzont Europa”, Komisja wysyła formalny monit. W przypadku braku płatności w terminie 20 dni roboczych od daty formalnego monitu Komisja powiadamia Macedonię Północną formalnym pismem o zawieszeniu stosowania niniejszej umowy, które staje się skuteczne 15 dni po otrzymaniu takiego powiadomienia przez Macedonię Północną.

W przypadku zawieszenia stosowania niniejszej umowy podmioty prawne mające siedzibę w Macedonii Północnej nie kwalifikują się do uczestnictwa w procedurach wyboru, które nie zostały zakończone w momencie wejścia w życie zawieszenia. Procedura wyboru zostaje uznana za zakończoną, gdy zostaną zaciągnięte zobowiązania prawne wynikające z takiej procedury.

Zawieszenie nie ma wpływu na zobowiązania prawne podjęte wobec podmiotów prawnych mających siedzibę w Macedonii Północnej przed wejściem w życie zawieszenia. Niniejsza umowa ma nadal zastosowanie do takich zobowiązań prawnych.

Unia Europejska niezwłocznie powiadamia Macedonię Północną o otrzymaniu całej kwoty należnego wkładu finansowego. Zawieszenie zostaje zniesione ze skutkiem natychmiastowym po otrzymaniu takiego powiadomienia.

Od dnia zniesienia zawieszenia podmioty prawne z Macedonii Północnej ponownie kwalifikują się do udziału w procedurach wyboru rozpoczętych po tej dacie oraz w procedurach wyboru rozpoczętych przed tą datą, w przypadku których nie wygasły terminy składania wniosków.

6.   Każda ze Stron może rozwiązać niniejszą umowę w dowolnym czasie za pomocą pisemnego powiadomienia o zamiarze jej rozwiązania. Rozwiązanie umowy staje się skuteczne po upływie trzech miesięcy kalendarzowych od dnia, w którym pisemne powiadomienie dotrze do adresata. Dzień, w którym rozwiązanie umowy staje się skuteczne, stanowi datę rozwiązania umowy do celów niniejszej umowy.

7.   W przypadku gdy niniejsza umowa przestaje być tymczasowo stosowana zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu lub zostaje rozwiązana zgodnie z ust. 6 niniejszego artykułu, Strony uzgadniają, że:

| a) | projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne podczas tymczasowego stosowania lub po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa przestanie być stosowana lub zostanie rozwiązana, kontynuuje się do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie; |
| --- | --- |

a)

projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne podczas tymczasowego stosowania lub po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa przestanie być stosowana lub zostanie rozwiązana, kontynuuje się do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie;

| b) | roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie |
| --- | --- |

b)

roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie

| c) | po roku, w którym niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. |
| --- | --- |

c)

po roku, w którym niniejsza umowa przestanie być tymczasowo stosowana lub zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy.

Strony ustalają za obopólną zgodą wszelkie inne konsekwencje zaprzestania tymczasowego stosowania lub rozwiązania niniejszej umowy.

8.   Wszelkich zmian niniejszej umowy dokonuje się wyłącznie na piśmie, za obopólną zgodą Stron. Wejście w życie zmian nastąpi zgodnie z taką samą procedurą, jaka ma zastosowanie do wejścia w życie niniejszej umowy.

9.   Załączniki do niniejszej umowy stanowią jej integralną część.

Niniejsza umowa zostaje sporządzona w dwóch egzemplarzach w języku angielskim i macedońskim, przy czym każdy z tych tekstów jest na równi autentyczny. W przypadku rozbieżności w wykładni pierwszeństwo ma wersja angielska.

Sporządzono w Brukseli, dnia 6 grudnia, oraz w Skopju, dnia 30 listopada 2021 r.

W imieniu Komisji w imieniu Unii Europejskiej

Mariya GABRIEL

Komisarz do spraw innowacji, badań naukowych, kultury, edukacji i młodzieży

W imieniu Rządu Macedonii Północnej

Mila CAROVSKA

Minister edukacji i nauki

---

(1)  
  Dz.U. L 192 z 22.7.2005, s. 23.

1

(2)  Niniejsza umowa stanowi protokół ustaleń, o którym mowa w protokole w sprawie umowy ramowej i ma takie same skutki prawne jak protokół ustaleń, o którym mowa w protokole do Układu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Byłą Jugosłowiańską Republiką Macedonii, z drugiej strony, dotyczącego Umowy ramowej między Wspólnotą Europejską a Byłą Jugosłowiańską Republiką Macedonii ustanawiającej ogólne zasady udziału Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii w programach wspólnotowych.

2

(3)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013 (Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 1.).

3

(4)  Decyzja Rady (UE) 2021/764 z dnia 10 maja 2021 r. ustanawiająca program szczegółowy służący realizacji programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz uchylająca decyzję 2013/743/UE (Dz.U. L 167 I z 12.5.2021, s. 1).

4

(5)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (wersja przekształcona) (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 61.).

5

(6)  Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/820 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie strategicznego planu innowacji Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT) na lata 2021–2027: wzmocnienie talentu innowacyjnego i zdolności innowacyjnych Europy oraz uchylająca decyzję nr 1312/2013/UE (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 91.).

6

(7)  Unijne środki ograniczające przyjmuje się zgodnie z art. 29 Traktatu o Unii Europejskiej lub art. 215 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

7

(8)  Rozporządzenie Rady (WE) nr 723/2009 z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie wspólnotowych ram prawnych konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) (Dz.U. L 206 z 8.8.2009, s. 1).

8

(9)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.).

9

(10)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.).

10

(11)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

11

---

ZAŁĄCZNIK I

Zasady dotyczące wkładu finansowego Macedonii Północnej do programu „Horyzont Europa” (2021–2027)

I.   Obliczenie wkładu finansowego Macedonii Północnej

| 1. | Wkład finansowy Macedonii Północnej do programu „Horyzont Europa” jest ustalany co roku, proporcjonalnie do – oraz na zasadzie uzupełnienia – kwoty dostępnej w każdym roku w budżecie Unii z tytułu środków na zobowiązania niezbędnych do zarządzania programem „Horyzont Europa”, jego realizacji i funkcjonowania, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Opłatę z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy, wprowadza się stopniowo w następujący sposób:






  — | 2021 r.: 0,5 %; |
| --- | --- | --- |

2.

—

2021 r.: 0,5 %;

| — | 2022 r.: 1 %; |
| --- | --- |

—

2022 r.: 1 %;

| — | 2023 r.: 1,5 %; |
| --- | --- |

—

2023 r.: 1,5 %;

| — | 2024 r.: 2 %; |
| --- | --- |

—

2024 r.: 2 %;

| — | 2025 r.: 2,5 %; |
| --- | --- |

—

2025 r.: 2,5 %;

| — | 2026 r.: 3 %; |
| --- | --- |

—

2026 r.: 3 %;

| — | 2027 r.: 4 %. |
| --- | --- |

—

2027 r.: 4 %.

| 3. | Zgodnie z art. 3 ust. 5 niniejszej umowy początkowy wkład operacyjny wnoszony przez Macedonię Północną z tytułu uczestnictwa w programie „Horyzont Europa” zostanie obliczony dla odpowiednich lat budżetowych poprzez zastosowanie dostosowania do klucza do ustalenia wkładu.
  Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:
  Contribution Key Adjusted = Contribution Key × Coefficient
  Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,2. |
| --- | --- |

3.

Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:

Contribution Key Adjusted = Contribution Key × Coefficient

Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,2.

| 4. | Zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy pierwszego dostosowania dotyczącego wykonania budżetu na rok N dokonuje się w roku N+1, gdy początkowy wkład operacyjny na rok N dostosowuje się w górę lub w dół o różnicę między:






  a) | skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:






  i. | zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom oraz |
| --- | --- | --- | --- |

4.

a)

skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:

i.

zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom oraz

| ii. | wszelkich środków na zobowiązania opartych na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF. |
| --- | --- |

ii.

wszelkich środków na zobowiązania opartych na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF.

| b) | a początkowym wkładem operacyjnym na rok N. |
| --- | --- |

b)

a początkowym wkładem operacyjnym na rok N.

Począwszy od roku N+2 i każdego następnego roku, do czasu wniesienia lub umorzenia wszystkich zobowiązań budżetowych finansowanych w ramach środków na zobowiązania pochodzących z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz najpóźniej w ciągu trzech lat od zakończenia programu „Horyzont Europa”, Unia oblicza dostosowanie wkładu operacyjnego za rok N, zmniejszając wkład operacyjny Macedonii Północnej o kwotę uzyskaną poprzez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego o rok N do umorzeń dokonywanych co roku w odniesieniu do zobowiązań z roku N finansowanych w ramach budżetu Unii lub z ponownie udostępnionych umorzeń.

W przypadku anulowania kwot pochodzących z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel w roku N (w tym środków na zobowiązania oraz, w odniesieniu do kwot na podstawie rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094, rocznych kwot orientacyjnych określonych w programowaniu WRF), które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” wniesionych przez innych darczyńców, wkład operacyjny Macedonii Północnej pomniejsza się o kwotę uzyskaną przez zastosowanie do anulowanej kwoty klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N.

II.   Automatyczna korekta wkładu operacyjnego Macedonii Północnej

| 1. | Do obliczania automatycznej korekty, o której mowa w art. 4 niniejszej umowy, stosuje się następujące zasady:






  a) | „dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego; |
| --- | --- | --- |

1.

a)

„dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego;

| b) | w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami mających siedzibę w Macedonii Północnej zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji; |
| --- | --- |

b)

w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami mających siedzibę w Macedonii Północnej zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji;

| c) | wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2; |
| --- | --- |

c)

wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2;

| d) | „koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3); |
| --- | --- |

d)

„koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3);

| e) | kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne. |
| --- | --- |

e)

kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne.

| 2. | Mechanizm ten stosuje się w następujący sposób:






  a) | automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Macedonii Północnej do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane. |
| --- | --- | --- |

2.

a)

automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Macedonii Północnej do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane.

| b) | Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:






  i. | całkowitą kwotę dotacji przyznanych Macedonii Północnej lub podmiotom prawnym mającym siedzibę w Macedonii Północnej/podmiotom prawnym Macedonii Północnej w ramach procedur konkurencyjnych jako zobowiązania zaciągnięte w ramach środków budżetowych na rok N a |
| --- | --- | --- |

b)

Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:

i.

całkowitą kwotę dotacji przyznanych Macedonii Północnej lub podmiotom prawnym mającym siedzibę w Macedonii Północnej/podmiotom prawnym Macedonii Północnej w ramach procedur konkurencyjnych jako zobowiązania zaciągnięte w ramach środków budżetowych na rok N a

| ii. | kwotą skorygowanego wkładu operacyjnego Macedonii Północnej na rok N pomnożoną przez stosunek:






  A. | kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy oraz |
| --- | --- | --- |

ii.

kwotą skorygowanego wkładu operacyjnego Macedonii Północnej na rok N pomnożoną przez stosunek:

A.

kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy oraz

| B. | sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych. |
| --- | --- |

B.

sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych.

III.   Płatność wkładu finansowego Macedonii Północnej, płatność korekty w odniesieniu do wkładu operacyjnego Macedonii Północnej oraz płatność automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego Macedonii Północnej

| 1. | Komisja przekazuje Macedonii Północnej możliwie jak najszybciej, a najpóźniej w momencie wystawienia pierwszego wezwania do wpłaty środków w roku budżetowym, następujące informacje:






  a. | kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Macedonii Północnej w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy; |
| --- | --- | --- |

1.

a.

kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Macedonii Północnej w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy;

| b. | kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy; |
| --- | --- |

b.

kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy;

| c. | od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia; |
| --- | --- |

c.

od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia;

| d. | w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz podmiotów prawnych z Macedonii Północnej w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań. |
| --- | --- |

d.

w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz podmiotów prawnych z Macedonii Północnej w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań.

Komisja przedstawia szacunkowe informacje dotyczące następnego roku określone w lit. a) i b) na podstawie projektu budżetu najszybciej jak to możliwe, a najpóźniej do dnia 1 września roku budżetowego.

| 2. | Komisja wydaje, najpóźniej w kwietniu każdego roku budżetowego, wezwanie do wpłaty środków skierowane do Macedonii Północnej, odpowiadające jej wkładowi określonemu na mocy niniejszej umowy.
  W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Macedonia Północna dokona płatności wkładu nie później niż 30 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.
  W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja wystawi jedno wezwanie do wpłaty środków w terminie 60 dni od dnia, w którym niniejsza umowa zacznie powodować skutki prawne. |
| --- | --- |

2.

W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Macedonia Północna dokona płatności wkładu nie później niż 30 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.

W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja wystawi jedno wezwanie do wpłaty środków w terminie 60 dni od dnia, w którym niniejsza umowa zacznie powodować skutki prawne.

| 3. | Co roku, począwszy od 2023 r., wezwanie do wpłaty środków odzwierciedla również kwotę automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego wniesionego za rok N-2.
  Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Macedonię Północną na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Macedonia Północna uczestniczyła, ich funkcjonowania oraz zarządzania nimi.
  Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Macedonię Północną w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Macedonii Północnej lub od Macedonii Północnej. |
| --- | --- |

3.

Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Macedonię Północną na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Macedonia Północna uczestniczyła, ich funkcjonowania oraz zarządzania nimi.

Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Macedonię Północną w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Macedonii Północnej lub od Macedonii Północnej.

| 4. | Macedonia Północna wnosi swój wkład finansowy na podstawie niniejszej umowy zgodnie z pkt III tego załącznika. W przypadku niedokonania przez Macedonię Północną płatności w terminie wymagalności Komisja wysyła formalny monit.
  Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego stanowi podstawę do zapłaty przez Macedonię Północną odsetek za zwłokę od pozostającej kwoty należnej, naliczanych od terminu wymagalności.
  W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego. |
| --- | --- |

4.

Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego stanowi podstawę do zapłaty przez Macedonię Północną odsetek za zwłokę od pozostającej kwoty należnej, naliczanych od terminu wymagalności.

W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego.

---

(1)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.).

(2)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

(3)  Inne działania obejmują w szczególności zamówienia, nagrody, instrumenty finansowe, działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego, składki (OECD, Eureka, IPEEC, MAE, ...), ekspertów (oceniających, monitorowanie projektów) itp.

(4)  Kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym uznaje się za koszty nieinterwencyjne. Nie ma to zastosowania w przypadku, gdy organizacja międzynarodowa jest koordynatorem projektu (zajmuje się dystrybucją środków dla innych koordynatorów).

---

ZAŁĄCZNIK II

Niewyczerpujący wykaz równoważnych programów, środków, projektów, instrumentów lub ich części realizowanych przez Macedonię Północną

Poniższy niewyczerpujący wykaz należy traktować jako wykaz programów, środków, projektów, instrumentów lub ich części realizowanych przez Macedonię Północną równoważnych programowi „Horyzont Europa”:

| — | Program działań naukowych i badawczych (Ministerstwo Edukacji i Nauki)







  — | Przydział środków na finansowanie projektów badawczych instytucji naukowych (uniwersytetów, instytutów badawczych) |
| --- | --- | --- |

—

Program działań naukowych i badawczych (Ministerstwo Edukacji i Nauki)

—

Przydział środków na finansowanie projektów badawczych instytucji naukowych (uniwersytetów, instytutów badawczych)

| — | Fundusz Innowacji i Rozwoju Technologicznego (FITD)







  — | Współfinansowane dotacje na komercjalizację innowacji |
| --- | --- | --- |

—

Fundusz Innowacji i Rozwoju Technologicznego (FITD)

—

Współfinansowane dotacje na komercjalizację innowacji

| — | Dotacje na wzmocnienie współpracy między środowiskiem akademickim a przemysłem Współfinansowane dotacje na zakładanie, działalność i inwestycje akceleratorów technologii biznesowych |
| --- | --- |

—

Dotacje na wzmocnienie współpracy między środowiskiem akademickim a przemysłem Współfinansowane dotacje na zakładanie, działalność i inwestycje akceleratorów technologii biznesowych

| — | Program na rzecz konkurencyjności, innowacji i przedsiębiorczości (Ministerstwo Gospodarki)







  — | Rozwój i wspieranie internacjonalizacji MMŚP (wspieranie i rozwój mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw) |
| --- | --- | --- |

—

Program na rzecz konkurencyjności, innowacji i przedsiębiorczości (Ministerstwo Gospodarki)

—

Rozwój i wspieranie internacjonalizacji MMŚP (wspieranie i rozwój mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw)

| — | Wsparcie na rzecz zwiększenia konkurencyjności podmiotów gospodarczych przemysłu przetwórczego (wdrażanie polityki przemysłowej) |
| --- | --- |

—

Wsparcie na rzecz zwiększenia konkurencyjności podmiotów gospodarczych przemysłu przetwórczego (wdrażanie polityki przemysłowej)

| — | Współfinansowanie części kosztów współpracy w ramach projektów między przedsiębiorstwami przetwórczymi oraz instytucjami akademickimi i badawczymi, które odnoszą się do realizacji projektów i tworzenia partnerstw na rzecz współpracy w zakresie inteligentnej specjalizacji, transformacji cyfrowej i ekologizacji przemysłu przetwórczego (wdrażanie polityki przemysłowej) |
| --- | --- |

—

Współfinansowanie części kosztów współpracy w ramach projektów między przedsiębiorstwami przetwórczymi oraz instytucjami akademickimi i badawczymi, które odnoszą się do realizacji projektów i tworzenia partnerstw na rzecz współpracy w zakresie inteligentnej specjalizacji, transformacji cyfrowej i ekologizacji przemysłu przetwórczego (wdrażanie polityki przemysłowej)

---

ZAŁĄCZNIK III

Należyte zarządzanie finansami

Ochrona interesów finansowych i odzyskiwanie środków

Artykuł 1

Przeglądy i audyty

1.   Unia Europejska ma prawo przeprowadzać, zgodnie z mającymi zastosowanie aktami co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów, przeglądy i audyty techniczne, naukowe, finansowe lub inne rodzaje przeglądów i audytów w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Macedonii Północnej lub każdego podmiotu prawnego mającego siedzibę w Macedonii Północnej, otrzymujących finansowanie Unii Europejskiej, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Macedonii Północnej. Taki przegląd i takie audyty mogą być przeprowadzane przez pracowników instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, lub przez inne osoby upoważnione przez Komisję Europejską.

2.   Pracownikom instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, oraz pozostałym osobom upoważnionym przez Komisję Europejską przysługuje odpowiedni dostęp do miejsc, prac i dokumentów (w wersji papierowej oraz elektronicznej), jak również do wszystkich informacji potrzebnych w celu przeprowadzenia takich audytów, w tym prawo do uzyskania fizycznej/elektronicznej kopii oraz wyciągów z wszelkich dokumentów lub zawartości wszelkich nośników danych będących w posiadaniu objętej audytem osoby fizycznej lub prawnej lub objętej audytem osoby trzeciej.

3.   Macedonia Północna nie sprzeciwia się prawu wjazdu do Macedonii Północnej i dostępowi do pomieszczeń pracowników i innych osób, o których mowa w ust. 2, w związku z wykonywaniem przez te osoby obowiązków, o których mowa w niniejszym artykule, ani nie stwarza żadnych szczególnych przeszkód w korzystania z tego prawa lub dostępu.

4.   Przeglądy i audyty można przeprowadzać również po zawieszeniu stosowania niniejszej umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 5, zaprzestaniu tymczasowego stosowania umowy lub jej rozwiązaniu, na warunkach określonych w mających zastosowanie aktach co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii Europejskiej oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów dotyczących dowolnego zobowiązania prawnego związanego z wykonaniem budżetu Unii Europejskiej, podjętego przez Unię Europejską przed datą wejścia w życie zawieszenia stosowania niniejszej Umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 5, przed datą wejścia w życie zaprzestania tymczasowego stosowania umowy lub jej rozwiązania.

Artykuł 2

Zwalczanie nieprawidłowości, nadużyć finansowych i innych przestępstw naruszających interesy finansowe Unii

1.   Komisja Europejska i Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych są upoważnione do prowadzenia dochodzeń administracyjnych, w tym kontroli na miejscu i inspekcji, na terytorium Macedonii Północnej. Dochodzenia te prowadzi się zgodnie z zasadami i warunkami określonymi w mających zastosowanie aktach prawnych co najmniej jednej instytucji Unii.

2.   Właściwe organy Macedonii Północnej informują w rozsądnym terminie Komisję Europejską lub OLAF o wszelkich stwierdzonych przez te organy przypadkach nieprawidłowości, nadużyć finansowych lub innych nielegalnych działaniach naruszających interesy finansowe Unii lub o wszelkich podejrzeniach dotyczących takich nieprawidłowości, nadużyć lub nielegalnych działań.

3.   Kontrole na miejscu i inspekcje można przeprowadzać w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Macedonii Północnej lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w Macedonii Północnej, otrzymujących finansowanie unijne, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Macedonii Północnej.

4.   Takie kontrole na miejscu i inspekcje są przygotowywane i prowadzone przez Komisję Europejską lub OLAF w ścisłej współpracy z właściwym organem Macedonii Północnej wyznaczonym przez Rząd Macedonii Północnej. Wyznaczony organ otrzymuje odpowiednio wcześniej informację dotyczącą przedmiotu, celu i podstawy prawnej kontroli oraz inspekcji, co umożliwia mu zapewnienie pomocy. W tym celu urzędnicy właściwych organów Macedonii Północnej mogą uczestniczyć w kontrolach na miejscu oraz inspekcjach.

5.   Na wniosek organów Macedonii Północnej mogą one również przeprowadzać kontrole na miejscu i inspekcje wspólnie z Komisją Europejską lub OLAF-em.

6.   Pracownicy Komisji i personel OLAF-u mają dostęp do wszystkich informacji i dokumentów, w tym danych komputerowych, dotyczących przedmiotowych operacji, które są niezbędne w celu właściwego przeprowadzenia kontroli na miejscu i inspekcji. Mogą w szczególności kopiować stosowne dokumenty.

7.   Jeżeli osoba, podmiot lub inna osoba trzecia sprzeciwia się kontroli na miejscu lub inspekcji, organy Macedonii Północnej – działając zgodnie z krajowymi przepisami i regulacjami – udzielają Komisji Europejskiej lub OLAF-owi pomocy, aby umożliwić im wywiązanie się z obowiązku przeprowadzenia kontroli na miejscu lub inspekcji. Pomoc ta obejmuje wprowadzanie odpowiednich środków zabezpieczających na podstawie prawa krajowego, w szczególności w celu zabezpieczenia dowodów.

8.   Komisja Europejska lub OLAF informują organy Macedonii Północnej o wynikach takich kontroli i inspekcji. W szczególności Komisja Europejska lub OLAF zgłaszają jak najszybciej właściwemu organowi Macedonii Północnej wszelkie stwierdzone przez siebie w trakcie kontroli na miejscu lub inspekcji przypadki nieprawidłowości lub podejrzenia dotyczące takich nieprawidłowości.

9.   Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej Komisja Europejska może nakładać środki i sankcje administracyjne na osoby prawne lub fizyczne z Macedonii Północnej uczestniczące w realizacji danego programu lub działania bez uszczerbku dla stosowania prawa karnego Macedonii Północnej.

10.   W celu prawidłowego wykonania postanowień niniejszego artykułu Komisja Europejska lub OLAF i właściwe organy Macedonii Północnej regularnie wymieniają się informacjami oraz, na wniosek jednej ze Stron niniejszej umowy, konsultują się wzajemnie.

11.   W celu ułatwienia skutecznej współpracy i wymiany informacji z OLAF-em Macedonia Północna wyznacza punkt kontaktowy.

12.   Wymiana informacji między Komisją Europejską lub OLAF-em a właściwymi organami Macedonii Północnej odbywa się z należytym uwzględnieniem wymogów dotyczących poufności. Dane osobowe zawarte w wymienianych informacjach muszą być chronione zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami.

13.   Organy Macedonii Północnej współpracują z Prokuraturą Europejską, aby umożliwić jej wypełnianie obowiązku prowadzenia dochodzeń, ścigania i stawiania przed sądem sprawców i współsprawców przestępstw przeciwko interesom finansowym Unii Europejskiej zgodnie z mającym zastosowanie prawodawstwem.

Artykuł 3

Odzyskanie i egzekucja

1.   Przyjęte przez Komisję Europejską decyzje o nałożeniu zobowiązania pieniężnego na osoby prawne lub fizyczne inne niż państwa w odniesieniu do wszelkich roszczeń wynikających z programu „Horyzont Europa” stanowią w Macedonii Północnej tytuł egzekucyjny. Do decyzji dołącza się tytuł egzekucyjny i nie przewiduje się żadnych innych formalności poza weryfikacją autentyczności decyzji przez organ krajowy wyznaczony do tego celu przez Rząd Macedonii Północnej. Rząd Macedonii Północnej informuje Komisję i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wyznaczonym organie krajowym. Zgodnie z art. 4 Komisja Europejska jest uprawniona do powiadomienia o takich podlegających egzekucji decyzjach bezpośrednio osoby mające miejsce zamieszkania w Macedonii Północnej i podmioty prawne mające siedzibę w Macedonii Północnej. Egzekucja przebiega zgodnie z przepisami prawa i regułami proceduralnymi Macedonii Północnej.

2.   Wyroki i postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydane na podstawie klauzuli arbitrażowej zawartej w umowie lub porozumieniu w związku z programami, działaniami, czynnościami lub projektami Unii stanowią w Macedonii Północnej tytuł egzekucyjny na takich samych zasadach, jak decyzje Komisji Europejskiej, o których mowa w ust. 1.

3.   Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest sądem właściwym w zakresie kontroli zgodności z prawem decyzji Komisji, o której mowa w ust. 1, i wstrzymania jej wykonania. Jednakże sądy Macedonii Północnej są właściwe do rozpatrywania skarg nieprawidłowości w przeprowadzaniu egzekucji.

Artykuł 4

Komunikacja i wymiana informacji

Instytucje i organy Unii Europejskiej uczestniczące we wdrażaniu programu „Horyzont Europa” lub sprawujące kontrolę nad tym programem są uprawnione do bezpośredniego komunikowania się, w tym za pośrednictwem elektronicznych systemów wymiany informacji, z dowolną osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Macedonii Północnej lub dowolnym podmiotem prawnym mającym siedzibę w Macedonii Północnej, otrzymującymi finansowanie unijne, jak również dowolną osobą trzecią uczestniczącą we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Macedonii Północnej. Takie osoby, podmioty i strony mogą przedkładać bezpośrednio instytucjom i organom Unii Europejskiej wszelkie odpowiednie informacje i dokumenty, do których przedłożenia zobowiązane są na podstawie przepisów Unii Europejskiej mających zastosowanie do programu Unii lub na podstawie umów lub porozumień zawartych w celu realizacji tego programu.

---

| 23.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 95/143 |
| --- | --- | --- | --- |

23.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 95/143

---

UMOWA

między Unią Europejską, z jednej strony, a Izraelem, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Izraela w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa”

Komisja Europejska (zwana dalej „Komisją”), w imieniu Unii Europejskiej,

z jednej strony,

oraz

Rząd Państwa Izrael (zwany dalej „Izraelem”),

z drugiej strony,

zwane dalej „Stronami”,

MAJĄC NA UWADZE, że Protokół (1) do Układu eurośródziemnomorskiego (2) między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Państwem Izrael, z drugiej strony, w sprawie umowy ramowej między Wspólnotą Europejską a Państwem Izrael, dotyczącej zasad udziału Państwa Izrael w programach wspólnotowych, zwany dalej „protokołem do układu eurośródziemnomorskiego”, ustanawia ogólne zasady udziału Izraela w programach unijnych, pozostawiając Komisji i właściwym organom Izraela określenie szczegółowych warunków, w tym warunków dotyczących wkładu finansowego, w odniesieniu do takiego udziału w poszczególnych programach (3);

MAJĄC NA UWADZE, że program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” Unii Europejskiej (zwany dalej programem „Horyzont Europa”) został ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 (4);

UWZGLĘDNIAJĄC wysiłki Unii Europejskiej, aby poprzez połączenie sił z partnerami międzynarodowymi przewodzić działaniom podejmowanym w odpowiedzi na globalne wyzwania zgodnie z planem działania na rzecz ludzi, planety i dobrobytu zawartym w dokumencie „Przekształcamy nasz świat: Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030” Organizacji Narodów Zjednoczonych, oraz doceniając fakt, że badania naukowe i innowacje są kluczowymi czynnikami napędzającymi innowacyjny zrównoważony wzrost i zasadniczym narzędziem jego realizacji na drodze ku konkurencyjności i atrakcyjności gospodarczej;

UZNAJĄC ogólne zasady określone w rozporządzeniu (UE) 2021/695;

UZNAJĄC cele odnowionej europejskiej przestrzeni badawczej, jakimi są stworzenie wspólnej przestrzeni naukowo-technicznej, utworzenie jednolitego rynku badań naukowych i innowacji, wspieranie i ułatwianie współpracy między szkołami wyższymi oraz wymiany najlepszych praktyk i atrakcyjnych możliwości kariery naukowej, ułatwianie transgranicznej i międzysektorowej mobilności naukowców, sprzyjanie swobodnemu przepływowi wiedzy naukowej i innowacji, propagowanie poszanowania wolności nauki i wolności badań naukowych, wspieranie działań w zakresie edukacji naukowej i komunikacji naukowej oraz pobudzanie konkurencyjności i atrakcyjności uczestniczących gospodarek, a także fakt, że państwa stowarzyszone są kluczowymi partnerami w tym przedsięwzięciu;

PODKREŚLAJĄC rolę partnerstw europejskich w podejmowaniu niektórych z najpilniejszych wyzwań stojących przed Europą w ramach skoordynowanych inicjatyw w zakresie badań naukowych i innowacji w znacznym stopniu przyczyniających się do realizacji tych priorytetów Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych i innowacji, które wymagają masy krytycznej i długoterminowej wizji, a także znaczenie zaangażowania w te partnerstwa państw stowarzyszonych;

DĄŻĄC do ustanowienia wzajemnie korzystnych warunków w celu stworzenia godnych miejsc pracy, wzmocnienia i wspierania ekosystemów innowacji Stron poprzez wspomaganie przedsiębiorstw we wprowadzaniu innowacji i zwiększaniu skali na rynkach Stron oraz ułatwianie absorpcji, jak również stosowania i dostępności innowacji, w tym poprzez działania w zakresie budowania zdolności;

UZNAJĄC, że wzajemny udział w programach w zakresie badań naukowych i innowacji drugiej strony powinien przynieść obopólne korzyści; uznając jednocześnie, że Strony zastrzegają sobie prawo do ograniczenia lub warunkowania uczestnictwa w swoich programach w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w działaniach związanych z ich aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami, autonomią strategiczną lub strategicznym bezpieczeństwem;

UWZGLĘDNIAJĄC wspólne cele, wartości i silne powiązania Stron w dziedzinie badań naukowych i innowacji, ustanowione w przeszłości w umowach stowarzyszeniowych w ramach późniejszych programów ramowych, oraz uznając wspólną chęć Stron do dalszego rozwijania, wzmacniania, pobudzania i rozszerzania łączących je stosunków i współpracy w tym zakresie,

UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

Zakres stowarzyszenia

1.   Izrael uczestniczy jako państwo stowarzyszone we wszystkich częściach programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” (program „Horyzont Europa”), o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (UE) 2021/695, realizowanego za pośrednictwem programu szczegółowego ustanowionego decyzją (UE) 2021/764 (5), w ich najbardziej aktualnych wersjach, oraz wnosi wkład do jego wszystkich części, także poprzez wkład finansowy na rzecz Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii.

2.   Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 (6) oraz decyzja (UE) 2021/820 (7) w ich najbardziej aktualnych wersjach mają zastosowanie do uczestnictwa podmiotów prawnych Izraela we wspólnotach wiedzy i innowacji.

Artykuł 2

Zasady i warunki uczestnictwa w programie „Horyzont Europa”

1.   Izrael uczestniczy w programie „Horyzont Europa” zgodnie z warunkami określonymi w protokole do układu eurośródziemnomorskiego oraz na warunkach określonych w niniejszej umowie, w aktach prawnych, o których mowa w art. 1 niniejszej umowy, a także we wszelkich innych przepisach dotyczących realizacji programu „Horyzont Europa”, w ich najbardziej aktualnych wersjach.

2.   O ile w zasadach i warunkach, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, w tym w wykonaniu art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, nie przewidziano inaczej, podmioty prawne mające siedzibę w Izraelu mogą uczestniczyć w działaniach pośrednich programu „Horyzont Europa” na zasadach i warunkach równoważnych warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, w tym na zasadach i warunkach w zakresie przestrzegania środków ograniczających przyjętych przez Unię Europejską (8).

3.   Przed podjęciem decyzji, czy podmioty prawne mające siedzibę w Izraelu kwalifikują się do uczestnictwa w działaniu związanym z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym na podstawie art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, Komisja może zażądać konkretnych informacji lub gwarancji, takich jak:

| a) | informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych izraelskich programów, projektów i ich części równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”; |
| --- | --- |

a)

informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych izraelskich programów, projektów i ich części równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”;

| b) | informacje, czy w Izraelu istnieje mechanizm monitorowania inwestycji krajowych oraz gwarancje, że władze Izraela będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu przez podmiot mający siedzibę poza Izraelem lub izraelski podmiot prawny kontrolowany spoza Izraela, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym pod warunkiem że Komisja dostarczy Izraelowi wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Izraelu po podpisaniu z tymi podmiotami umów o udzielenie dotacji oraz |
| --- | --- |

b)

informacje, czy w Izraelu istnieje mechanizm monitorowania inwestycji krajowych oraz gwarancje, że władze Izraela będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu przez podmiot mający siedzibę poza Izraelem lub izraelski podmiot prawny kontrolowany spoza Izraela, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym pod warunkiem że Komisja dostarczy Izraelowi wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Izraelu po podpisaniu z tymi podmiotami umów o udzielenie dotacji oraz

| c) | gwarancje, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach przedmiotowych działań przez podmioty mające siedzibę w Izraelu nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Izrael udostępni co roku, w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym. |
| --- | --- |

c)

gwarancje, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach przedmiotowych działań przez podmioty mające siedzibę w Izraelu nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Izrael udostępni co roku, w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym.

4.   Podmioty prawne mające siedzibę w Izraelu mogą uczestniczyć w działaniach Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) na zasadach i warunkach równoważnych zasadom i warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, chyba że konieczne są ograniczenia, aby zapewnić spójność z zakresem uczestnictwa wynikającym z wykonania ust. 2 i 3 niniejszego artykułu.

5.   W przypadku gdy Unia Europejska realizuje program „Horyzont Europa” poprzez zastosowanie art. 185 i 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Izrael i izraelskie podmioty prawne mogą brać udział w strukturach prawnych tworzonych na mocy tych postanowień, zgodnie z aktami prawnymi Unii Europejskiej, które zostały lub zostaną przyjęte w celu ustanowienia tych struktur prawnych.

6.   Przedstawiciele Izraela mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bez prawa głosu i w odniesieniu do kwestii, które dotyczą Izraela.

Przedstawiciele Izraela nie są obecni na posiedzeniach tych komitetów podczas głosowań. Izrael będzie informowany o ich wyniku.

Uczestnictwo określone w niniejszym ustępie przyjmuje taką samą formę, włącznie z procedurą otrzymywania informacji i dokumentacji, jak w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

7.   Prawa Izraela do reprezentacji i do uczestnictwa w Komitecie Europejskiej Przestrzeni Badawczej i Innowacji i jego podgrupach są takie same jak prawa mające zastosowanie do państw stowarzyszonych.

8.   Przedstawiciele Izraela mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w Radzie Gubernatorów JRC bez prawa głosu. Z zastrzeżeniem tego warunku, taki udział odbywa się zgodnie z tymi samymi zasadami i procedurami co zasady i procedury mające zastosowanie do przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej i obejmuje prawo do zabierania głosu oraz procedury otrzymywania informacji i dokumentacji w odniesieniu do kwestii, która dotyczy Izraela.

9.   Izrael może uczestniczyć w konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 723/2009 (9), w jego najbardziej aktualnej wersji, oraz zgodnie z aktem prawnym ustanawiającym ERIC.

10.   Koszty podróży i koszty pobytu poniesione przez przedstawicieli Izraela i ekspertów z tego kraju na potrzeby uczestnictwa – w charakterze obserwatorów – w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bądź w innych posiedzeniach związanych z realizacją programu „Horyzont Europa”, są zwracane przez Unię Europejską na tej samej podstawie i według tych samych procedur, jakie są stosowane w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

11.   Strony dołożą wszelkich starań w ramach istniejących przepisów, w tym zgodnie z przepisami i procedurami dotyczącymi legalnego wjazdu i pobytu w Izraelu lub Unii Europejskiej, zależnie od przypadku, aby ułatwiać swobodny przepływ i pobyt pracowników naukowych uczestniczących w działaniach objętych niniejszą umową oraz transgraniczny przepływ towarów i usług przeznaczonych do wykorzystania w tych działaniach.

Artykuł 3

Wkład finansowy

1.   Udział Izraela lub izraelskich podmiotów prawnych w programie „Horyzont Europa” jest uzależniony od wnoszenia przez Izrael wkładu finansowego do programu oraz wkładu w ponoszenie powiązanych kosztów zarządzania, wykonania i operacyjnych w ramach budżetu ogólnego Unii Europejskiej (zwanego dalej „budżetem Unii”).

2.   Wkład finansowy ma formę sumy:

| a) | wkładu operacyjnego oraz |
| --- | --- |

a)

wkładu operacyjnego oraz

| b) | opłaty z tytułu uczestnictwa. |
| --- | --- |

b)

opłaty z tytułu uczestnictwa.

3.   Wkład finansowy ma formę rocznej płatności dokonywanej w jednej transzy i jest wymagalny najpóźniej w maju.

4.   Wkład operacyjny pokrywa koszty operacyjne i wydatki na wsparcie programu oraz ma charakter dodatkowy zarówno w zakresie środków na zobowiązania, jak i środków na płatności, względem kwot zapisanych w budżecie Unii ostatecznie przyjętym dla programu „Horyzont Europa”, w tym wszelkich środków odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom, o których mowa w art. 15 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 (10) w jego najbardziej aktualnej wersji (zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”), i powiększonym o zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców (11).

W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na program „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (12) zwiększenie to odpowiada rocznym środkom wskazanym w dokumentach towarzyszących projektowi budżetu w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”.

5.   Początkowy wkład operacyjny opiera się na kluczu do ustalenia wkładu określonym jako stosunek produktu krajowego brutto (PKB) Izraela w cenach rynkowych do PKB Unii Europejskiej w cenach rynkowych. PKB w cenach rynkowych, który ma być stosowany, jest określany przez właściwe służby Komisji w oparciu o najnowsze dane statystyczne dostępne do obliczeń budżetowych w roku poprzedzającym rok, w którym roczna płatność jest należna. Na zasadzie odstępstwa początkowy wkład operacyjny na 2021 r. opiera się na PKB z 2019 r. w cenach rynkowych. Dostosowania do tego klucza do ustalenia wkładu są zawarte w załączniku I.

6.   Początkowy wkład operacyjny oblicza się, stosując dostosowany klucz do ustalenia wkładu do początkowych środków na zobowiązania zapisanych w budżecie Unii Europejskiej ostatecznie przyjętym na dany rok w celu finansowania programu „Horyzont Europa”, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu.

7.   Opłata z tytułu uczestnictwa wynosi 4 % rocznego początkowego wkładu operacyjnego obliczonego zgodnie z ust. 5 i 6 niniejszego artykułu i jest wprowadzana stopniowo zgodnie z załącznikiem I. Opłata z tytułu uczestnictwa nie podlega dostosowaniom ani korektom z mocą wsteczną.

8.   Początkowy wkład operacyjny na rok N można skorygować w górę lub w dół z mocą wsteczną w jednym roku lub kilku kolejnych latach na podstawie zobowiązań budżetowych podjętych w ramach środków na zobowiązania w roku N, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu, ich realizacji poprzez zobowiązania prawne oraz ich umorzeń. Szczegółowe postanowienia dotyczące wprowadzenia w życie niniejszego artykułu są zawarte w załączniku I.

9.   Unia Europejska przekazuje Izraelowi informacje dotyczące jego udziału finansowego, ujęte w informacjach budżetowych, rachunkowych, informacjach na temat działań i oceny przedstawianych organom budżetowym i udzielającym absolutorium Unii Europejskiej w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”. Informacje te przekazuje się z należytym uwzględnieniem przepisów Unii Europejskiej i Izraela dotyczących poufności i ochrony danych oraz pozostają one bez uszczerbku dla informacji, które Izrael ma prawo otrzymać na podstawie załącznika III.

10.   Wszystkie wkłady Izraela lub płatności ze strony Unii Europejskiej oraz obliczenia kwot należnych lub kwot otrzymywanych dokonywane są w euro.

Artykuł 4

Mechanizm automatycznej korekty

1.   Zastosowanie ma mechanizm automatycznej korekty początkowego wkładu operacyjnego Izraela na rok N, dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, którą oblicza się w roku N+2. Mechanizm ten opiera się na działaniach Izraela i izraelskich podmiotów prawnych w tych częściach programu „Horyzont Europa”, które są realizowane poprzez dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych finansowane ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4.

Kwotę automatycznej korekty oblicza się na podstawie różnicy między:

| a) | początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, które to Izrael lub izraelskie podmioty prawne faktycznie zaciągnęły, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4
  a |
| --- | --- |

a)

początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, które to Izrael lub izraelskie podmioty prawne faktycznie zaciągnęły, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4

a

| b) | odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Izrael, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4. |
| --- | --- |

b)

odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Izrael, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4.

2.   W przypadku gdy kwota, o której mowa w ust. 1, niezależnie od tego, czy jest ona dodatnia czy ujemna, przekracza 8 % odpowiedniego początkowego wkładu operacyjnego dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, początkowy wkład operacyjny Izraela na rok N zostaje skorygowany. Kwota należna od Izraela lub kwota, którą Izrael ma otrzymać jako wkład dodatkowy lub obniżkę wkładu Izraela w ramach mechanizmu automatycznej korekty, jest kwotą przekraczającą ten próg 8 %. Kwota poniżej tego progu 8 % nie będzie brana pod uwagę przy obliczaniu wkładu dodatkowego, który jest należny lub stanowi rekompensatę.

3.   Szczegółowe zasady dotyczące mechanizmu automatycznej korekty są zawarte w załączniku I.

Artykuł 5

Wzajemność

1.   Podmioty prawne mające siedzibę w Unii Europejskiej mogą uczestniczyć w izraelskich programach, projektach lub ich częściach równoważnych z programem „Horyzont Europa”, zgodnie z izraelskimi przepisami ustawowymi i wykonawczymi, dyrektywami rządowymi, procedurami, zasadami, programami, planami i mechanizmami świadczeń, w tym z tymi, które regulują funkcjonowanie takich programów, projektów lub ich części.

2.   Wykaz równoważnych programów, projektów lub ich części w Izraelu, w których mogą uczestniczyć podmioty prawne mające siedzibę w Unii Europejskiej, znajduje się w części I załącznika II. Izrael podejmuje wymagane środki w celu stopniowego otwierania swoich programów, projektów lub ich części określonych w części II załącznika II na uczestnictwo podmiotów prawnych z siedzibą w Unii Europejskiej.

3.   Finansowanie przez Izrael podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej podlega izraelskim przepisom ustawowym, wykonawczym, dyrektywom rządowym, procedurom, zasadom, programom, planom i mechanizmom świadczeń, w tym dotyczącym funkcjonowania programów, projektów lub ich części w zakresie badań naukowych i innowacji. W przypadku gdy nie zapewniono finansowania, podmioty prawne mające siedzibę w Unii Europejskiej mogą uczestniczyć w programie we własnym zakresie.

Artykuł 6

Otwarta nauka

Strony wzajemnie promują i wspierają praktyki w zakresie otwartej nauki w swoich odpowiednich programach, projektach lub ich częściach zgodnie z zasadami programu „Horyzont Europa” i izraelskimi przepisami ustawowymi, wykonawczymi, dyrektywami rządowymi, procedurami, zasadami, programami, planami i mechanizmami świadczeń, w tym z tymi, które regulują funkcjonowanie takich programów, projektów lub ich części.

Artykuł 7

Monitorowanie, ocena i sprawozdania

1.   Bez uszczerbku dla obowiązków Komisji, Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w odniesieniu do monitorowania i oceny programu „Horyzont Europa” uczestnictwo Izraela w programie jest stale monitorowane na zasadzie partnerstwa między Komisją i Izraelem.

2.   Zasady dotyczące należytego zarządzania finansami, w tym kontroli finansowej, odzyskiwania środków pieniężnych oraz innych środków zwalczania nadużyć finansowych w odniesieniu do finansowania przez Unię Europejską na podstawie niniejszej umowy są określone w załączniku III.

Artykuł 8

Wspólny komitet UE-Izrael ds. badań naukowych i innowacji

1.   Niniejszym ustanawia się wspólny komitet UE-Izrael ds. badań naukowych i innowacji (zwany dalej „wspólnym komitetem UE-Izrael”). Zadania wspólnego komitetu UE-Izrael obejmują:

| a) | ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:






  (i) | udział podmiotów prawnych z Izraela w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania; |
| --- | --- | --- |

a)

ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:

(i)

udział podmiotów prawnych z Izraela w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania;

| (ii) | poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach, projektach i ich częściach realizowanych przez drugą Stronę; |
| --- | --- |

(ii)

poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach, projektach i ich częściach realizowanych przez drugą Stronę;

| (iii) | wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4; |
| --- | --- |

(iii)

wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4;

| (iv) | wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej; |
| --- | --- |

(iv)

wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej;

| b) | omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem; |
| --- | --- |

b)

omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem;

| c) | rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy; |
| --- | --- |

c)

rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy;

| d) | wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz |
| --- | --- |

d)

wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz

| e) | wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy. |
| --- | --- |

e)

wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy.

2.   Wspólny komitet UE-Izrael, w którego skład wchodzą przedstawiciele Unii Europejskiej i Izraela, przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.

3.   Wspólny komitet UE-Izrael może podjąć decyzję o powołaniu na poziomie ekspertów na zasadzie ad hoc grupy roboczej/organu doradczego, która(-y) może pomóc w wykonaniu niniejszej umowy.

4.   Wspólny Komitet UE-Izrael zbiera się co najmniej raz w roku oraz gdy wymagają tego szczególne okoliczności, na wniosek którejkolwiek ze Stron. Posiedzenia są organizowane przez gospodarza, którym na przemian jest Unia Europejska i Krajowa Agencja ds. Innowacji Technologicznych Państwa Izrael (National Technological Innovation Authority of the state of Israel – „IIA”).

5.   Wspólny Komitet UE-Izrael działa w sposób ciągły poprzez wymianę istotnych informacji za pomocą wszelkich środków komunikacji, w szczególności w odniesieniu do uczestnictwa/działań izraelskich podmiotów prawnych. Wspólny Komitet UE-Izrael może w szczególności wykonywać swoje zadania na piśmie, gdy zajdzie taka potrzeba.

Artykuł 9

Przepisy końcowe

1.   Niniejsza umowa wchodzi w życie w dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu ich procedur wewnętrznych niezbędnych do tego celu.

2.   Niniejszą umowę stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r. Umowa pozostaje w mocy tak długo, jak będzie to konieczne w celu zakończenia wszystkich projektów, czynności, działań lub ich części finansowanych z programu „Horyzont Europa”, wszystkich czynności niezbędnych do ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej oraz wypełnienia wszystkich zobowiązań finansowych wynikających z realizacji niniejszej umowy między Stronami.

3.   Unia Europejska może zawiesić stosowanie niniejszej umowy w przypadku częściowego lub całkowitego braku płatności wkładu finansowego należnego od Izraela na podstawie niniejszej umowy.

W przypadku braku płatności, który może w znacznym stopniu zagrozić realizacji programu i zarządzaniu programem „Horyzont Europa”, Komisja wysyła formalny monit. W przypadku braku płatności w terminie 20 dni roboczych od daty formalnego monitu Komisja powiadamia Izrael formalnym pismem o zawieszeniu stosowania niniejszej umowy, które staje się skuteczne 15 dni po otrzymaniu takiego powiadomienia przez Izrael.

W przypadku zawieszenia stosowania niniejszej umowy podmioty prawne mające siedzibę w Izraelu nie kwalifikują się do uczestnictwa w procedurach wyboru, które nie zostały zakończone w momencie wejścia w życie zawieszenia. Procedura wyboru zostaje uznana za zakończoną, gdy zostaną zaciągnięte zobowiązania prawne wynikające z takiej procedury.

Zawieszenie nie ma wpływu na zobowiązania prawne podjęte wobec podmiotów prawnych mających siedzibę w Izraelu przed wejściem w życie zawieszenia. Niniejsza umowa ma nadal zastosowanie do takich zobowiązań prawnych.

Unia Europejska niezwłocznie powiadamia Izrael o otrzymaniu całej kwoty należnego wkładu finansowego. Zawieszenie zostaje zniesione ze skutkiem natychmiastowym po otrzymaniu takiego powiadomienia.

Od dnia zniesienia zawieszenia podmioty prawne z Izraela ponownie kwalifikują się do udziału w procedurach wyboru rozpoczętych po tej dacie oraz w procedurach wyboru rozpoczętych przed tą datą, w przypadku których nie wygasły terminy składania wniosków.

4.   Każda ze Stron może rozwiązać niniejszą umowę w dowolnym czasie za pomocą pisemnego powiadomienia o zamiarze jej rozwiązania. Rozwiązanie umowy staje się skuteczne po upływie trzech miesięcy kalendarzowych od dnia, w którym pisemne powiadomienie dotrze do adresata. Dzień, w którym rozwiązanie umowy staje się skuteczne, stanowi datę rozwiązania umowy do celów niniejszej umowy.

5.   W przypadku wypowiedzenia niniejszej umowy zgodnie z ust. 4 tego artykułu Strony uzgadniają, że:

| a) | projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie; |
| --- | --- |

a)

projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie;

| b) | roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie oraz |
| --- | --- |

b)

roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie oraz

| c) | po roku, w którym niniejsza umowa zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. |
| --- | --- |

c)

po roku, w którym niniejsza umowa zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy.

Strony ustalają za obopólną zgodą wszelkie inne konsekwencje wynikające z rozwiązania niniejszej umowy.

6.   Wszelkich zmian niniejszej umowy dokonuje się wyłącznie na piśmie, za obopólną zgodą Stron. Wejście w życie zmian nastąpi zgodnie z taką samą procedurą, jaka ma zastosowanie do wejścia w życie niniejszej umowy.

7.   Załączniki do niniejszej umowy stanowią jej integralną część.

8.   Zgodnie z polityką UE niniejsza umowa nie powinna mieć zastosowania do obszarów geograficznych, które przeszły pod administrację Państwa Izrael po dniu 5 czerwca 1967 r. Stanowisko to nie powinno być interpretowane jako podważające zasadnicze stanowisko Izraela w tej sprawie. W związku z tym strony powinny się zgodzić, że stosowanie przedmiotowej umowy jest bez uszczerbku dla statusu tych obszarów.

Niniejsza umowa zostaje sporządzona w dwóch egzemplarzach w języku angielskim i hebrajskim, przy czym każdy z tych tekstów jest na równi autentyczny. W przypadku rozbieżności w wykładni pierwszeństwo ma wersja angielska.

Sporządzono w Brukseli, dnia 6 grudnia 2021 r., co oznacza drugi dzień Tewet roku 5782 w kalendarzu hebrajskim.

W imieniu Komisji Europejskiej w imieniu Unii Europejskiej

Mariya GABRIEL

Komisarz do spraw innowacji, badań naukowych, kultury, edukacji i młodzieży

W imieniu Rządu Państwa Izrael

Haim REGEV

Ambasador Państwa Izrael przy UE i NATO

---

(1)  
  Dz.U. L 129 z 17.5.2008, s. 40.

1

(2)  
  Dz.U. L 147/3 z 21.6.2000, s. 3.

2

(3)  Niniejsza umowa stanowi protokół ustaleń, o którym mowa w Protokole do Układu eurośródziemnomorskiego w sprawie ogólnych zasad uczestnictwa Państwa Izrael w programach wspólnotowych i ma takie same skutki prawne jak wspomniany protokół.

3

(4)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013 (Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 1).

4

(5)  Decyzja Rady (UE) 2021/764 z dnia 10 maja 2021 r. ustanawiająca program szczegółowy służący realizacji programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz uchylająca decyzję 2013/743/UE (Dz.U. L 167 I z 12.5.2021, s. 1).

5

(6)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (wersja przekształcona) (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 61).

6

(7)  Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/820 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie strategicznego planu innowacji Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT) na lata 2021–2027: wzmocnienie talentu innowacyjnego i zdolności innowacyjnych Europy oraz uchylająca decyzję nr 1312/2013/UE (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 91).

7

(8)  Unijne środki ograniczające przyjmuje się zgodnie z art. 29 Traktatu o Unii Europejskiej lub art. 215 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

8

(9)  Rozporządzenie Rady (WE) nr 723/2009 z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie wspólnotowych ram prawnych konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) (Dz.U. L 206 z 8.8.2009, s. 1).

9

(10)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012, Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.

10

(11)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23).

11

(12)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

12

---

ZAŁĄCZNIK I

Zasady dotyczące wkładu finansowego Izraela do programu „Horyzont Europa” (2021–2027)

I.   Obliczenie wkładu finansowego Izraela

| 1. | Wkład finansowy Izraela do programu „Horyzont Europa” jest ustalany co roku, proporcjonalnie do – oraz na zasadzie uzupełnienia – kwoty dostępnej w każdym roku w budżecie Unii z tytułu środków na zobowiązania niezbędnych do zarządzania programem „Horyzont Europa”, jego realizacji i funkcjonowania, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Opłatę z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy, wprowadza się stopniowo w następujący sposób:






  — | 2021 r.: 0,5 %; |
| --- | --- | --- |

2.

—

2021 r.: 0,5 %;

| — | 2022 r.: 1 %; |
| --- | --- |

—

2022 r.: 1 %;

| — | 2023 r.: 1,5 %; |
| --- | --- |

—

2023 r.: 1,5 %;

| — | 2024 r.: 2 %; |
| --- | --- |

—

2024 r.: 2 %;

| — | 2025 r.: 2,5 %; |
| --- | --- |

—

2025 r.: 2,5 %;

| — | 2026 r.: 3 %; |
| --- | --- |

—

2026 r.: 3 %;

| — | 2027 r.: 4 %. |
| --- | --- |

—

2027 r.: 4 %.

| 3. | Zgodnie z art. 3 ust. 5 niniejszej umowy początkowy wkład operacyjny wnoszony przez Izrael z tytułu uczestnictwa w programie „Horyzont Europa” zostanie obliczony dla odpowiednich lat budżetowych poprzez zastosowanie dostosowania do klucza do ustalenia wkładu.
  Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:
  Contribution Key Adjusted = Contribution Key × Coefficient
  Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,93. |
| --- | --- |

3.

Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:

Contribution Key Adjusted = Contribution Key × Coefficient

Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,93.

| 4. | Zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy pierwszego dostosowania dotyczącego wykonania budżetu na rok N dokonuje się w roku N+1, gdy początkowy wkład operacyjny na rok N dostosowuje się w górę lub w dół o różnicę między:






  a) | skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:






  i. | zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom oraz |
| --- | --- | --- | --- |

4.

a)

skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:

i.

zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom oraz

| ii. | wszelkich środków na zobowiązania opartych na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF. |
| --- | --- |

ii.

wszelkich środków na zobowiązania opartych na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF.

| b) | a początkowym wkładem operacyjnym na rok N. |
| --- | --- |

b)

a początkowym wkładem operacyjnym na rok N.

Począwszy od roku N+2 i każdego następnego roku, do czasu wniesienia lub umorzenia wszystkich zobowiązań budżetowych finansowanych w ramach środków na zobowiązania pochodzących z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz najpóźniej w ciągu trzech lat od zakończenia programu „Horyzont Europa”, Unia oblicza dostosowanie wkładu operacyjnego za rok N, zmniejszając wkład operacyjny Izraela o kwotę uzyskaną poprzez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego o rok N do umorzeń dokonywanych co roku w odniesieniu do zobowiązań z roku N finansowanych w ramach budżetu Unii lub z ponownie udostępnionych umorzeń.

W przypadku anulowania kwot pochodzących z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel w roku N (w tym środków na zobowiązania oraz, w odniesieniu do kwot na podstawie rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094, rocznych kwot orientacyjnych określonych w programowaniu WRF), które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” wniesionych przez innych darczyńców, wkład operacyjny Izraela pomniejsza się o kwotę uzyskaną przez zastosowanie do anulowanej kwoty klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N.

II.   Automatyczna korekta wkładu operacyjnego Izraela

| 1. | Do obliczania automatycznej korekty, o której mowa w art. 4 niniejszej umowy, stosuje się następujące zasady:






  a) | „dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego; |
| --- | --- | --- |

1.

a)

„dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego;

| b) | w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami izraelskimi zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji; |
| --- | --- |

b)

w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami izraelskimi zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji;

| c) | wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2; |
| --- | --- |

c)

wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2;

| d) | „koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3); |
| --- | --- |

d)

„koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3);

| e) | kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne. |
| --- | --- |

e)

kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne.

| 2. | Mechanizm ten stosuje się w następujący sposób:






  a) | automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Izraela do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane. |
| --- | --- | --- |

2.

a)

automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Izraela do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane.

| b) | Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:






  i. | łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Izraelowi lub izraelskim podmiotom jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N a |
| --- | --- | --- |

b)

Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:

i.

łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Izraelowi lub izraelskim podmiotom jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N a

| ii. | kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Izraela na rok N pomnożoną przez stosunek:






  A. | kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy oraz |
| --- | --- | --- |

ii.

kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Izraela na rok N pomnożoną przez stosunek:

A.

kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy oraz

| B. | sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych. |
| --- | --- |

B.

sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych.

III.   Płatność wkładu finansowego Izraela, płatność dostosowań dokonanych w odniesieniu do wkładu operacyjnego Izraela oraz płatność automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego Izraela

| 1. | Komisja przekazuje Izraelowi możliwie jak najszybciej, a najpóźniej w momencie wystawienia pierwszego wezwania do wpłaty środków w roku budżetowym, następujące informacje:






  a. | kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Izraela w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy; |
| --- | --- | --- |

1.

a.

kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Izraela w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy;

| b. | kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy; |
| --- | --- |

b.

kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy;

| c. | od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia; |
| --- | --- |

c.

od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia;

| d. | w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz izraelskich podmiotów prawnych w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań. |
| --- | --- |

d.

w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz izraelskich podmiotów prawnych w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań.

Komisja przedstawia szacunkowe informacje dotyczące następnego roku określone w lit. a) i b) na podstawie projektu budżetu najszybciej jak to możliwe, a najpóźniej do dnia 1 września roku budżetowego.

| 2. | Najpóźniej w kwietniu każdego roku budżetowego Komisja wystawia Izraelowi wezwanie do wpłaty środków odpowiadających wkładowi Izraela wynikającemu z niniejszej umowy.
  W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Izrael dokona płatności wkładu nie później niż 30 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.
  W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja wystawi jedno wezwanie do wpłaty środków w terminie 60 dni od podpisania niniejszej umowy. |
| --- | --- |

2.

W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Izrael dokona płatności wkładu nie później niż 30 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.

W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja wystawi jedno wezwanie do wpłaty środków w terminie 60 dni od podpisania niniejszej umowy.

| 3. | Co roku, począwszy od 2023 r., wezwanie do wpłaty środków odzwierciedla również kwotę automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego wniesionego za rok N-2.
  Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Izrael na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Izrael uczestniczył, ich funkcjonowania oraz zarządzania nimi.
  Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Izrael w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Izraelowi lub od Izraela. |
| --- | --- |

3.

Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Izrael na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Izrael uczestniczył, ich funkcjonowania oraz zarządzania nimi.

Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Izrael w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Izraelowi lub od Izraela.

| 4. | Izrael wnosi swój wkład finansowy na podstawie niniejszej umowy zgodnie z pkt III niniejszego załącznika. W przypadku niedokonania przez Izrael płatności w terminie wymagalności Komisja wysyła formalny monit.
  Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego stanowi podstawę do zapłaty przez Izrael odsetek za zwłokę od pozostającej kwoty należnej, naliczanych od terminu wymagalności.
  W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego. |
| --- | --- |

4.

Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego stanowi podstawę do zapłaty przez Izrael odsetek za zwłokę od pozostającej kwoty należnej, naliczanych od terminu wymagalności.

W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego.

---

(1)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23).

(2)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

(3)  Inne działania obejmują w szczególności zamówienia, nagrody, instrumenty finansowe, działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego, składki (OECD, Eureka, IPEEC, MAE, ...), ekspertów (oceniających, monitorowanie projektów) itp.

(4)  Kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym uznaje się za koszty nieinterwencyjne. Nie ma to zastosowania w przypadku, gdy organizacja międzynarodowa jest koordynatorem projektu (zajmuje się dystrybucją środków dla innych koordynatorów).

---

ZAŁĄCZNIK II

Wykaz równoważnych programów, projektów lub ich części w Izraelu

I.   Wykaz izraelskich programów, projektów lub ich części równoważnych programowi „Horyzont Europa”, w którym mogą uczestniczyć podmioty prawne mające siedzibę w Unii Europejskiej (1):

| — | Dotacje na badania indywidualne zapewniane przez ISF (Israel Science Foundation - Izraelska Fundacja na rzecz Nauki); |
| --- | --- |

—

Dotacje na badania indywidualne zapewniane przez ISF (Israel Science Foundation - Izraelska Fundacja na rzecz Nauki);

| — | Przemysłowe programy badawczo-rozwojowe IIA:






  — | konsorcjum na rzecz badań i rozwoju w zakresie technologii generycznych (komponent 5a IIA); |
| --- | --- | --- |

—

Przemysłowe programy badawczo-rozwojowe IIA:

—

konsorcjum na rzecz badań i rozwoju w zakresie technologii generycznych (komponent 5a IIA);

| — | Transfer wiedzy ze środowiska akademickiego do przemysłu (komponent 5d IIA); |
| --- | --- |

—

Transfer wiedzy ze środowiska akademickiego do przemysłu (komponent 5d IIA);

| — | Współpraca w zakresie badań i rozwoju – procedura IIA dotycząca wdrażania umów międzynarodowych w dziedzinie przemysłowych programów badawczo-rozwojowych:






  — | współpraca w zakresie badań i rozwoju z korporacjami wielonarodowymi; |
| --- | --- | --- |

—

Współpraca w zakresie badań i rozwoju – procedura IIA dotycząca wdrażania umów międzynarodowych w dziedzinie przemysłowych programów badawczo-rozwojowych:

—

współpraca w zakresie badań i rozwoju z korporacjami wielonarodowymi;

| — | Dwustronne programy równoległego wsparcia; |
| --- | --- |

—

Dwustronne programy równoległego wsparcia;

| — | Program Izraelskiej Krajowej Inicjatywy Kwantowej:






  — | Fundusz na rzecz Bezpośrednich Badań Akademickich (wspierany w ramach indywidualnych dotacji na badania naukowe w ramach ISF); |
| --- | --- | --- |

—

Program Izraelskiej Krajowej Inicjatywy Kwantowej:

—

Fundusz na rzecz Bezpośrednich Badań Akademickich (wspierany w ramach indywidualnych dotacji na badania naukowe w ramach ISF);

| — | Konsorcja na rzecz wykrywania kwantowego (wspierane w ramach komponentu 5a IIA); |
| --- | --- |

—

Konsorcja na rzecz wykrywania kwantowego (wspierane w ramach komponentu 5a IIA);

| — | Konsorcja na rzecz komunikacji kwantowej (wspierane w ramach komponentu 5a IIA); |
| --- | --- |

—

Konsorcja na rzecz komunikacji kwantowej (wspierane w ramach komponentu 5a IIA);

II.   Wykaz programów, projektów lub ich części, co do których Izrael podejmie wymagane środki, aby stopniowo umożliwić w nich uczestnictwo podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej (1):

| — | Zaproszenia do składania wniosków dotyczących badań i rozwoju w sektorze kosmicznym (wspierane w ramach komponentu 2 IIA); |
| --- | --- |

—

Zaproszenia do składania wniosków dotyczących badań i rozwoju w sektorze kosmicznym (wspierane w ramach komponentu 2 IIA);

| — | Badania naukowe w dziedzinie technologii kosmicznych (Ministerstwo Innowacji, Nauki i Technologii); |
| --- | --- |

—

Badania naukowe w dziedzinie technologii kosmicznych (Ministerstwo Innowacji, Nauki i Technologii);

| — | Dane oparte na UltraSat a Wide Field Ultraviolet Transient Astronomy Satellite (Izraelskiej Agencji Kosmicznej we współpracy z Instytutem Naukowym Weizmana, DESY z Niemiec i NASA). |
| --- | --- |

—

Dane oparte na UltraSat a Wide Field Ultraviolet Transient Astronomy Satellite (Izraelskiej Agencji Kosmicznej we współpracy z Instytutem Naukowym Weizmana, DESY z Niemiec i NASA).

---

(1)  Wyjaśnia się, że udział podmiotów europejskich w takich izraelskich programach, projektach lub ich częściach podlega art. 5 umowy.

---

ZAŁĄCZNIK III

Należyte zarządzanie finansami

Ochrona interesów finansowych i odzyskiwanie środków

Artykuł 1

Przeglądy i audyty

1.   Unia Europejska ma prawo przeprowadzać, zgodnie z mającymi zastosowanie aktami co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów, przeglądy i audyty techniczne, naukowe, finansowe lub inne rodzaje przeglądów i audytów w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Izraelu lub każdego podmiotu prawnego mającego siedzibę w Izraelu, otrzymujących finansowanie Unii Europejskiej, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Izraelu. Taki przegląd i takie audyty mogą być przeprowadzane przez pracowników instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, lub przez inne osoby upoważnione przez Komisję Europejską.

2.   Pracownikom instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, oraz pozostałym osobom upoważnionym przez Komisję Europejską przysługuje odpowiedni dostęp do miejsc, prac i dokumentów (w wersji papierowej oraz elektronicznej), jak również do wszystkich informacji potrzebnych w celu przeprowadzenia takich audytów, w tym prawo do uzyskania fizycznej/elektronicznej kopii oraz wyciągów z wszelkich dokumentów lub zawartości wszelkich nośników danych będących w posiadaniu objętej audytem osoby fizycznej lub prawnej lub objętej audytem osoby trzeciej.

3.   Izrael nie sprzeciwia się prawu wjazdu do Izraela i dostępowi do pomieszczeń pracowników i innych osób, o których mowa w ust. 2, w związku z wykonywaniem przez te osoby obowiązków, o których mowa w niniejszym artykule, ani nie stwarza żadnych szczególnych przeszkód w korzystania z tego prawa lub dostępu.

4.   Przeglądy i audyty można przeprowadzać, również po zawieszeniu stosowania niniejszej umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 5 lub jej rozwiązaniu, na warunkach określonych w mających zastosowanie aktach co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii Europejskiej oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów dotyczących dowolnego zobowiązania prawnego związanego z wykonaniem budżetu Unii Europejskiej, podjętego przez Unię Europejską przed datą wejścia w życie zawieszenia stosowania niniejszej umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 5 lub jej rozwiązania.

Artykuł 2

Zwalczanie nieprawidłowości, nadużyć finansowych i innych przestępstw naruszających interesy finansowe Unii

1.   Komisja Europejska i Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych są upoważnione do prowadzenia dochodzeń administracyjnych, w tym kontroli na miejscu i inspekcji, na terytorium Izraela. Dochodzenia te prowadzi się zgodnie z zasadami i warunkami określonymi w mających zastosowanie aktach prawnych co najmniej jednej instytucji Unii.

2.   Właściwe organy Izraela informują w rozsądnym terminie Komisję Europejską lub OLAF o wszelkich stwierdzonych przez te organy przypadkach nieprawidłowości, nadużyć finansowych lub innych nielegalnych działaniach naruszających interesy finansowe Unii lub o wszelkich podejrzeniach dotyczących takich nieprawidłowości, nadużyć lub nielegalnych działań.

3.   Kontrole na miejscu i inspekcje można przeprowadzać w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Izraelu lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w Izraelu, otrzymujących finansowanie unijne, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Izraelu.

4.   Takie kontrole na miejscu i inspekcje są przygotowywane i prowadzone przez Komisję Europejską lub OLAF w ścisłej współpracy z właściwym organem Izraela wyznaczonym przez Rząd Izraela. Wyznaczony organ otrzymuje odpowiednio wcześniej informację dotyczącą przedmiotu, celu i podstawy prawnej kontroli oraz inspekcji, co umożliwia mu zapewnienie pomocy. W tym celu urzędnicy właściwych organów izraelskich mogą uczestniczyć w kontrolach oraz inspekcjach na miejscu.

5.   Na wniosek organów Izraela mogą one również przeprowadzać kontrole na miejscu i inspekcje wspólnie z Komisją Europejską lub OLAF-em.

6.   Pracownicy Komisji i personel OLAF-u mają dostęp do wszystkich informacji i dokumentów, w tym danych komputerowych, dotyczących przedmiotowych operacji, które są niezbędne w celu właściwego przeprowadzenia kontroli na miejscu i inspekcji. Mogą w szczególności kopiować stosowne dokumenty.

7.   Jeżeli osoba, podmiot lub inna osoba trzecia sprzeciwia się kontroli na miejscu lub inspekcji, organy Izraela – działając zgodnie z krajowymi przepisami i regulacjami – udzielają Komisji Europejskiej lub OLAF-owi pomocy, aby umożliwić im wywiązanie się z obowiązku przeprowadzenia kontroli na miejscu lub inspekcji. Pomoc ta obejmuje wprowadzanie odpowiednich środków zabezpieczających na podstawie prawa krajowego, w szczególności w celu zabezpieczenia dowodów.

8.   Komisja Europejska lub OLAF informują organy Izraela o wynikach takich kontroli i inspekcji. W szczególności Komisja Europejska lub OLAF zgłaszają jak najszybciej właściwemu organowi Izraela wszelkie stwierdzone przez siebie w trakcie kontroli na miejscu lub inspekcji przypadki nieprawidłowości lub podejrzenia dotyczące takich nieprawidłowości.

9.   Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej Komisja Europejska może nakładać środki i sankcje administracyjne na osoby prawne lub fizyczne z Izraela uczestniczące w realizacji danego programu lub działania bez uszczerbku dla stosowania prawa karnego Izraela.

10.   W celu prawidłowego wykonania postanowień niniejszego artykułu Komisja Europejska lub OLAF i właściwe organy Izraela regularnie wymieniają się informacjami oraz, na wniosek jednej ze Stron niniejszej umowy, konsultują się wzajemnie.

11.   W celu ułatwienia skutecznej współpracy i wymiany informacji z OLAF-em Izrael wyznacza punkt kontaktowy.

12.   Wymiana informacji między Komisją Europejską lub OLAF-em a właściwymi organami Izraela odbywa się z należytym uwzględnieniem wymogów dotyczących poufności. Dane osobowe zawarte w wymienianych informacjach muszą być chronione zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami.

13.   Organy Izraela współpracują z Prokuraturą Europejską, aby umożliwić jej wypełnianie obowiązku prowadzenia dochodzeń, ścigania i stawiania przed sądem sprawców i współsprawców przestępstw przeciwko interesom finansowym Unii Europejskiej zgodnie z mającym zastosowanie prawodawstwem.

Artykuł 3

Odzyskiwanie należności i egzekucja

1.   Przyjęte przez Komisję Europejską decyzje o nałożeniu zobowiązania pieniężnego na osoby prawne lub fizyczne inne niż państwa w odniesieniu do wszelkich roszczeń wynikających z programu „Horyzont Europa” stanowią w Izraelu tytuł egzekucyjny. Na wniosek Komisji organ wyznaczony przez Rząd Państwa Izrael wszczyna postępowanie w sprawie egzekucji decyzji w imieniu Komisji. W takim przypadku organ wyznaczony w tym celu przez Rząd Państwa Izrael przedkłada w sądzie izraelskim decyzję Komisji, która poza sprawdzeniem autentyczności nie podlega żadnym innym kontrolom, oraz informuje o tym fakcie Komisję. Zgodnie z art. 4 Komisja Europejska jest uprawniona do powiadomienia o takich podlegających egzekucji decyzjach bezpośrednio osoby mające miejsce zamieszkania w Izraelu i podmioty prawne mające siedzibę w Izraelu. Egzekucja przebiega zgodnie z izraelskimi przepisami prawa i regułami proceduralnymi.

2.   Wyroki i postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydane na podstawie klauzuli arbitrażowej zawartej w umowie lub porozumieniu w związku z programami, działaniami, czynnościami lub projektami Unii stanowią w Izraelu tytuł egzekucyjny zgodnie z izraelskimi przepisami prawa i regułami proceduralnymi.

3.   Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest sądem właściwym w zakresie kontroli zgodności z prawem decyzji Komisji, o której mowa w ust. 1, i wstrzymania jej wykonania. Sądy Izraela są jednak właściwe w sprawach skarg dotyczących nieprawidłowości w przeprowadzaniu egzekucji.

Artykuł 4

Komunikacja i wymiana informacji

Instytucje i organy Unii Europejskiej uczestniczące we wdrażaniu programu „Horyzont Europa” lub sprawujące kontrolę nad tym programem są uprawnione do bezpośredniego komunikowania się, w tym za pośrednictwem elektronicznych systemów wymiany informacji, z dowolną osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Izraelu lub dowolnym podmiotem prawnym mającym siedzibę w Izraelu, otrzymującymi finansowanie unijne, jak również dowolną osobą trzecią uczestniczącą we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Izraelu. Takie osoby, podmioty i strony mogą przedkładać bezpośrednio instytucjom i organom Unii Europejskiej wszelkie odpowiednie informacje i dokumenty, do których przedłożenia zobowiązane są na podstawie przepisów Unii Europejskiej mających zastosowanie do programu Unii lub na podstawie umów lub porozumień zawartych w celu realizacji tego programu.

---

| 23.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 95/158 |
| --- | --- | --- | --- |

23.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 95/158

---

UMOWA MIĘDZYNARODOWA

między Unią Europejską, z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Gruzji w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa”

Komisja Europejska (zwana dalej „Komisją”), w imieniu Unii Europejskiej,

z jednej strony,

oraz

Gruzja (zwana dalej „Gruzją”),

z drugiej strony,

zwane dalej „Stronami”,

MAJĄC NA UWADZE, że protokół III do Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony (1), w sprawie umowy ramowej między Unią Europejską a Gruzją dotyczącej ogólnych zasad uczestnictwa Gruzji w programach Unii (zwany dalej „protokołem III”) stanowi, że szczegółowe zasady i warunki dotyczące uczestnictwa Gruzji w każdym z konkretnych programów, w szczególności dotyczące należnego wkładu finansowego, a także procedur sprawozdawczych i procedur oceny, są określone umową zawartą pomiędzy Komisją Europejską a właściwymi organami Gruzji, na podstawie kryteriów ustanowionych w ramach poszczególnych programów;

MAJĄC NA UWADZE, że program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” Unii Europejskiej (zwany dalej programem „Horyzont Europa”) został ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 (2);

UWZGLĘDNIAJĄC wysiłki Unii Europejskiej, aby poprzez połączenie sił z partnerami międzynarodowymi przewodzić działaniom podejmowanym w odpowiedzi na globalne wyzwania zgodnie z planem działania na rzecz ludzi, planety i dobrobytu zawartym w dokumencie „Przekształcamy nasz świat: Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030” Organizacji Narodów Zjednoczonych, oraz doceniając fakt, że badania naukowe i innowacje są kluczowymi czynnikami napędzającymi innowacyjny zrównoważony wzrost i zasadniczym narzędziem jego realizacji na drodze ku konkurencyjności i atrakcyjności gospodarczej;

UZNAJĄC ogólne zasady określone w rozporządzeniu (UE) 2021/695;

UZNAJĄC cele odnowionej europejskiej przestrzeni badawczej, jakimi są stworzenie wspólnej przestrzeni naukowo-technicznej, utworzenie jednolitego rynku badań naukowych i innowacji, wspieranie i ułatwianie współpracy między szkołami wyższymi oraz wymiany najlepszych praktyk i atrakcyjnych możliwości kariery naukowej, ułatwianie transgranicznej i międzysektorowej mobilności naukowców, sprzyjanie swobodnemu przepływowi wiedzy naukowej i innowacji, propagowanie poszanowania wolności nauki i wolności badań naukowych, wspieranie działań w zakresie edukacji naukowej i komunikacji naukowej oraz pobudzanie konkurencyjności i atrakcyjności uczestniczących gospodarek, a także fakt, że państwa stowarzyszone są kluczowymi partnerami w tym przedsięwzięciu;

PODKREŚLAJĄC rolę partnerstw europejskich w podejmowaniu niektórych z najpilniejszych wyzwań stojących przed Europą w ramach skoordynowanych inicjatyw w zakresie badań naukowych i innowacji w znacznym stopniu przyczyniających się do realizacji tych priorytetów Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych i innowacji, które wymagają masy krytycznej i długoterminowej wizji, a także znaczenie zaangażowania w te partnerstwa państw stowarzyszonych;

DĄŻĄC do ustanowienia wzajemnie korzystnych warunków w celu stworzenia godnych miejsc pracy, wzmocnienia i wspierania ekosystemów innowacji Stron poprzez wspomaganie przedsiębiorstw we wprowadzaniu innowacji i zwiększaniu skali na rynkach Stron oraz ułatwianie absorpcji, jak również stosowania i dostępności innowacji, w tym poprzez działania w zakresie budowania zdolności;

UZNAJĄC, że wzajemny udział w programach w zakresie badań naukowych i innowacji drugiej strony powinien przynieść obopólne korzyści; uznając jednocześnie, że Strony zastrzegają sobie prawo do ograniczenia lub warunkowania uczestnictwa w swoich programach w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w działaniach związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem;

UWZGLĘDNIAJĄC wspólne cele, wartości i silne powiązania Stron w dziedzinie badań naukowych i innowacji, ustanowione w przeszłości w umowie stowarzyszeniowej w ramach programu „Horyzont 2020”, oraz uznając wspólną chęć Stron dalszego rozwijania, wzmacniania, pobudzania i rozszerzania łączących je stosunków i współpracy w tym zakresie,

UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

Zakres stowarzyszenia

1.   Gruzja uczestniczy jako państwo stowarzyszone we wszystkich częściach programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” (program „Horyzont Europa”), o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (UE) 2021/695, realizowanego za pośrednictwem programu szczegółowego ustanowionego decyzją (UE) 2021/764 (3), w ich najbardziej aktualnych wersjach, oraz wnosi wkład do jego wszystkich części, także poprzez wkład finansowy na rzecz Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii.

2.   Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 (4) oraz decyzja (UE) 2021/820 (5) w ich najbardziej aktualnych wersjach mają zastosowanie do uczestnictwa podmiotów prawnych Gruzji we wspólnocie wiedzy i innowacji.

Artykuł 2

Zasady i warunki uczestnictwa w programie „Horyzont Europa”

1.   Gruzja uczestniczy w programie „Horyzont Europa” zgodnie z warunkami określonymi w Układzie o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony, a także w protokole III do Układu o stowarzyszeniu w sprawie umowy ramowej między Unią Europejską a Gruzją dotyczącej ogólnych zasad uczestnictwa Gruzji w programach Unii oraz na zasadach i warunkach ustalonych w niniejszej umowie, w aktach prawnych, o których mowa w art. 1 niniejszej umowy, jak również zgodnie ze wszelkimi innymi zasadami odnoszącymi się do wdrażania programu „Horyzont Europa” w ich najbardziej aktualnych wersjach.

2.   O ile w zasadach i warunkach, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, w tym w wykonaniu art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, nie przewidziano inaczej, podmioty prawne mające siedzibę w Gruzji mogą uczestniczyć w działaniach pośrednich programu „Horyzont Europa” na warunkach równoważnych warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, w tym w zakresie przestrzegania środków ograniczających przyjętych przez Unię Europejską (6).

3.   Przed podjęciem decyzji, czy podmioty prawne mające siedzibę w Gruzji kwalifikują się do uczestnictwa w działaniu związanym z aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami, autonomią strategiczną lub strategicznym bezpieczeństwem Unii Europejskiej na podstawie art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, Komisja może zażądać konkretnych informacji lub zapewnień, takich jak:

| a) | informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych programów i projektów Gruzji równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”; |
| --- | --- |

a)

informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych programów i projektów Gruzji równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”;

| b) | informacje, czy w Gruzji istnieje mechanizm monitorowania inwestycji krajowych oraz gwarancje, że władze Gruzji będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu ze strony podmiotu mającego siedzibę poza Gruzją lub gruzińskiego podmiotu prawnego kontrolowanego spoza Gruzji, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem Unii Europejskiej, pod warunkiem że Komisja dostarczy Gruzji wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Gruzji po podpisaniu umów o udzielenie dotacji z tymi podmiotami; oraz |
| --- | --- |

b)

informacje, czy w Gruzji istnieje mechanizm monitorowania inwestycji krajowych oraz gwarancje, że władze Gruzji będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu ze strony podmiotu mającego siedzibę poza Gruzją lub gruzińskiego podmiotu prawnego kontrolowanego spoza Gruzji, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem Unii Europejskiej, pod warunkiem że Komisja dostarczy Gruzji wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Gruzji po podpisaniu umów o udzielenie dotacji z tymi podmiotami; oraz

| c) | gwarancji, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach przedmiotowych działań przez podmioty mające siedzibę w Gruzji nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Gruzja udostępni co roku, w okresie trwania działania i przez cztery lata po zakończeniu działania, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym. |
| --- | --- |

c)

gwarancji, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach przedmiotowych działań przez podmioty mające siedzibę w Gruzji nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Gruzja udostępni co roku, w okresie trwania działania i przez cztery lata po zakończeniu działania, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym.

4.   Podmioty prawne mające siedzibę w Gruzji mogą uczestniczyć w działaniach Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) na zasadach i warunkach równoważnych zasadom i warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, chyba że konieczne są ograniczenia w celu zapewnienia spójności z zakresem uczestnictwa wynikającym z wykonania ust. 2 i 3 niniejszego artykułu.

5.   W przypadku gdy Unia Europejska realizuje program „Horyzont Europa” poprzez zastosowanie art. 185 i 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Gruzja i gruzińskie podmioty prawne mogą brać udział w strukturach prawnych tworzonych na mocy tych postanowień, zgodnie z aktami prawnymi Unii Europejskiej, które zostały lub zostaną przyjęte w celu ustanowienia tych struktur prawnych.

6.   Przedstawiciele Gruzji mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bez prawa głosu i w odniesieniu do kwestii, które dotyczą Gruzji.

Przedstawiciele Gruzji nie są obecni na posiedzeniach tych komitetów podczas głosowań. Gruzja będzie informowana o wyniku głosowań.

Uczestnictwo określone w niniejszym ustępie przyjmuje taką samą formę, włącznie z procedurą otrzymywania informacji i dokumentacji, jak w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

7.   Prawa Gruzji do reprezentacji i do uczestnictwa w Komitecie Europejskiej Przestrzeni Badawczej i Innowacji i jego podgrupach są takie same jak prawa mające zastosowanie do państw stowarzyszonych.

8.   Przedstawiciele Gruzji mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w Radzie Gubernatorów JRC bez prawa głosu. Z zastrzeżeniem tego warunku, taki udział odbywa się zgodnie z tymi samymi zasadami i procedurami co zasady i procedury mające zastosowanie do przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej i obejmuje prawo do zabierania głosu oraz procedury otrzymywania informacji i dokumentacji w odniesieniu do kwestii, która dotyczy Gruzji.

9.   Gruzja może uczestniczyć w konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 723/2009 (7), w jego najbardziej aktualnej wersji, oraz zgodnie z aktem prawnym ustanawiającym ERIC.

10.   Koszty podróży i koszty pobytu poniesione przez przedstawicieli Gruzji i ekspertów z tego kraju na potrzeby uczestnictwa – w charakterze obserwatorów – w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bądź w innych posiedzeniach związanych z realizacją programu „Horyzont Europa”, są zwracane przez Unię Europejską na tej samej podstawie i według tych samych procedur, jakie stosowane są w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

11.   Strony dołożą wszelkich starań w ramach istniejących przepisów, aby ułatwiać swobodny przepływ i pobyt pracowników naukowych uczestniczących w działaniach objętych niniejszą umową oraz transgraniczny przepływ towarów i usług przeznaczonych do wykorzystania w tych działaniach.

12.   Gruzja wprowadza wszelkie niezbędne środki, w stosownych przypadkach, w celu zapewnienia, aby towary i usługi nabyte w Gruzji lub przywiezione do Gruzji, które są częściowo lub w całości finansowane na podstawie umów o udzielenie dotacji lub umów zawieranych w celu realizacji działań zgodnie z niniejszą umową, zostały zwolnione z należności celnych, należności celnych przywozowych oraz innych opłat fiskalnych, w tym VAT, stosowanych w Gruzji.

Artykuł 3

Wkład finansowy

1.   Udział Gruzji lub gruzińskich podmiotów prawnych w programie „Horyzont Europa” jest uzależniony od wnoszenia przez Gruzję wkładu finansowego do programu oraz wkładu w ponoszenie powiązanych kosztów zarządzania, wykonania i operacyjnych w ramach budżetu ogólnego Unii Europejskiej (zwanego dalej „budżetem Unii”).

2.   Wkład finansowy ma formę sumy:

| a) | wkładu operacyjnego oraz |
| --- | --- |

a)

wkładu operacyjnego oraz

| b) | opłaty z tytułu uczestnictwa. |
| --- | --- |

b)

opłaty z tytułu uczestnictwa.

3.   Wkład finansowy ma formę rocznej płatności dokonywanej w jednej transzy i jest wymagalny najpóźniej w maju.

4.   Wkład operacyjny pokrywa koszty operacyjne i wydatki na wsparcie programu oraz ma charakter dodatkowy zarówno w zakresie środków na zobowiązania, jak i środków na płatności, względem kwot zapisanych w budżecie Unii ostatecznie przyjętym dla programu „Horyzont Europa”, w tym wszelkich środków odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom, o których mowa w art. 15 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 (8) w jego najbardziej aktualnej wersji (zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”), i powiększonym o zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców (9).

W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na program „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (10) zwiększenie to odpowiada rocznym środkom wskazanym w dokumentach towarzyszących projektowi budżetu w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”.

5.   Początkowy wkład operacyjny opiera się na kluczu do ustalenia wkładu określonym jako stosunek produktu krajowego brutto (PKB) Gruzji w cenach rynkowych do PKB Unii Europejskiej w cenach rynkowych. PKB w cenach rynkowych, który ma być stosowany, jest określany przez właściwe służby Komisji w oparciu o najnowsze dane statystyczne dostępne do obliczeń budżetowych w roku poprzedzającym rok, w którym roczna płatność jest należna. Dostosowania do tego klucza do ustalenia wkładu są zawarte w załączniku I.

6.   Początkowy wkład operacyjny oblicza się, stosując dostosowany klucz do ustalenia wkładu do początkowych środków na zobowiązania zapisanych w budżecie Unii Europejskiej ostatecznie przyjętym na dany rok w celu finansowania programu „Horyzont Europa”, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu.

7.   Opłata z tytułu uczestnictwa wynosi 4 % rocznego początkowego wkładu operacyjnego obliczonego zgodnie z ust. 5 i 6 niniejszego artykułu i jest wprowadzana stopniowo zgodnie z załącznikiem I. Opłata z tytułu uczestnictwa nie podlega dostosowaniom ani korektom z mocą wsteczną.

8.   Początkowy wkład operacyjny na rok N można skorygować w górę lub w dół z mocą wsteczną w jednym roku lub kilku kolejnych latach na podstawie zobowiązań budżetowych podjętych w ramach środków na zobowiązania w roku N, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu, ich realizacji poprzez zobowiązania prawne oraz ich umorzeń. Szczegółowe postanowienia dotyczące wprowadzenia w życie niniejszego artykułu są zawarte w załączniku I.

9.   Unia Europejska przekazuje Gruzji informacje dotyczące jej udziału finansowego, ujęte w informacjach budżetowych, rachunkowych, na temat działań i oceny przedstawianych organom budżetowym i udzielającym absolutorium Unii Europejskiej w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”. Informacje te przekazuje się z należytym uwzględnieniem przepisów Unii Europejskiej i Gruzji dotyczących poufności i ochrony danych oraz pozostają one bez uszczerbku dla informacji, które Gruzja ma prawo otrzymać na podstawie załącznika III.

10.   Wszystkie wkłady Gruzji lub płatności ze strony Unii Europejskiej oraz obliczenia kwot należnych lub kwot otrzymywanych dokonywane są w euro.

Artykuł 4

Mechanizm automatycznej korekty

1.   Zastosowanie ma mechanizm automatycznej korekty początkowego wkładu operacyjnego Gruzji na rok N, dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, którą oblicza się w roku N+2. Mechanizm ten opiera się na działaniach Gruzji i gruzińskich podmiotów prawnych w tych częściach programu „Horyzont Europa”, które są realizowane poprzez dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych finansowane ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4.

Kwotę automatycznej korekty oblicza się na podstawie różnicy między:

| a) | początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych faktycznie zaciągniętych przez Gruzję lub gruzińskie podmioty prawne, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonymi zgodnie z art. 3 ust. 4 oraz |
| --- | --- |

a)

początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych faktycznie zaciągniętych przez Gruzję lub gruzińskie podmioty prawne, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonymi zgodnie z art. 3 ust. 4 oraz

| b) | odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Gruzję, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4. |
| --- | --- |

b)

odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Gruzję, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4.

2.   W przypadku gdy kwota, o której mowa w ust. 1, niezależnie od tego, czy jest ona dodatnia czy ujemna, przekracza 8 % odpowiedniego początkowego wkładu operacyjnego dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, początkowy wkład operacyjny Gruzji na rok N zostaje skorygowany. Kwota należna od Gruzji lub kwota, którą Gruzja ma otrzymać jako wkład dodatkowy lub obniżkę wkładu Gruzji w ramach mechanizmu automatycznej korekty, jest kwotą przekraczającą ten próg 8 %. Kwota poniżej tego progu 8 % nie będzie brana pod uwagę przy obliczaniu wkładu dodatkowego, który jest należny lub stanowi rekompensatę.

3.   Szczegółowe zasady dotyczące mechanizmu automatycznej korekty są zawarte w załączniku I.

Artykuł 5

Wzajemność

1.   Podmioty prawne mające siedzibę w Unii Europejskiej mogą uczestniczyć w programach i projektach Gruzji równoważnych programowi „Horyzont Europa” zgodnie z ustawodawstwem Gruzji.

2.   Niewyczerpujący wykaz równoważnych programów i projektów Gruzji znajduje się w załączniku II.

3.   Finansowanie przez Gruzję podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii podlega gruzińskiemu ustawodawstwu regulującemu prowadzenie programów i projektów w zakresie badań naukowych i innowacji. W przypadku gdy nie zapewniono finansowania, podmioty prawne mające siedzibę w Unii mogą uczestniczyć w programie we własnym zakresie.

Artykuł 6

Otwarta nauka

Strony wzajemnie promują i popierają praktyki w zakresie otwartej nauki w swoich programach i projektach zgodnie z zasadami programu „Horyzont Europa” i ustawodawstwem Gruzji.

Artykuł 7

Monitorowanie, ocena i sprawozdania

1.   Bez uszczerbku dla obowiązków Komisji, Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w odniesieniu do monitorowania i oceny programu „Horyzont Europa” uczestnictwo Gruzji w programie jest stale monitorowane na zasadzie partnerstwa między Komisją i Gruzją.

2.   Zasady dotyczące należytego zarządzania finansami, w tym kontroli finansowej, odzyskiwania środków pieniężnych oraz innych środków zwalczania nadużyć finansowych w odniesieniu do finansowania przez Unię Europejską na podstawie niniejszej umowy są określone w załączniku III.

Artykuł 8

Wspólny komitet UE-Gruzja ds. badań naukowych i innowacji

1.   Niniejszym ustanawia się wspólny komitet UE-Gruzja ds. badań naukowych i innowacji (zwany dalej „wspólnym komitetem UE-Gruzja”). Zadania wspólnego komitetu UE-Gruzja obejmują:

| a) | ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:






  (i) | udział podmiotów prawnych z Gruzji w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania; |
| --- | --- | --- |

a)

ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:

(i)

udział podmiotów prawnych z Gruzji w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania;

| (ii) | poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach i projektach drugiej Strony; |
| --- | --- |

(ii)

poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach i projektach drugiej Strony;

| (iii) | wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4; |
| --- | --- |

(iii)

wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4;

| (iv) | wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej; |
| --- | --- |

(iv)

wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej;

| b) | omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem; |
| --- | --- |

b)

omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem;

| c) | rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy; |
| --- | --- |

c)

rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy;

| d) | wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz |
| --- | --- |

d)

wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz

| e) | wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy. |
| --- | --- |

e)

wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy.

2.   Wspólny komitet UE-Gruzja, w którego skład wchodzą przedstawiciele Unii Europejskiej i Gruzji, przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.

3.   Wspólny komitet UE-Gruzja może podjąć decyzję o powołaniu na poziomie ekspertów na zasadzie ad hoc grupy roboczej/organu doradczego, która(-y) może pomóc w wykonaniu niniejszej umowy.

4.   Wspólny Komitet UE-Gruzja zbiera się co najmniej raz w roku oraz gdy wymagają tego szczególne okoliczności, na wniosek którejkolwiek ze Stron. Posiedzenia są organizowane przez gospodarza, którym na przemian jest Unia Europejska i rząd Gruzji.

5.   Wspólny Komitet UE-Gruzja działa w sposób ciągły poprzez wymianę istotnych informacji za pomocą wszelkich środków komunikacji, w szczególności w odniesieniu do uczestnictwa/działań gruzińskich podmiotów prawnych. Wspólny Komitet UE-Gruzja może w szczególności wykonywać swoje zadania na piśmie, gdy zajdzie taka potrzeba.

Artykuł 9

Przepisy końcowe

1.   Niniejsza umowa wchodzi w życie w dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu ich procedur wewnętrznych niezbędnych do tego celu.

2.   Niniejszą umowę stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r. Umowa pozostaje w mocy tak długo, jak będzie to konieczne w celu zakończenia wszystkich projektów, czynności, działań lub ich części finansowanych z programu „Horyzont Europa”, wszystkich czynności niezbędnych do ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej oraz wypełnienia wszystkich zobowiązań finansowych wynikających z realizacji niniejszej umowy między Stronami.

3.   Unia Europejska i Gruzja mogą stosować niniejszą umowę tymczasowo zgodnie ze swoimi wewnętrznymi procedurami i prawodawstwem. Tymczasowe stosowanie rozpoczyna się w dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu ich procedur wewnętrznych, które są w tym celu niezbędne.

4.   Jeżeli Gruzja powiadomi Komisję działającą w imieniu Unii Europejskiej, że nie zakończy wewnętrznych procedur niezbędnych do wejścia w życie niniejszej umowy, niniejsza umowa przestaje być tymczasowo stosowana z dniem otrzymania przez Komisję takiego powiadomienia, a dzień ten stanowi datę zaprzestania stosowania umowy do celów niniejszej umowy.

5.   Unia Europejska może zawiesić stosowanie niniejszej umowy w przypadku częściowego lub całkowitego braku płatności wkładu finansowego należnego od Gruzji na podstawie niniejszej umowy.

W przypadku braku płatności, który może w znacznym stopniu zagrozić realizacji programu i zarządzaniu programem „Horyzont Europa”, Komisja wysyła formalny monit. W przypadku braku płatności w terminie 20 dni roboczych od daty formalnego monitu Komisja powiadamia Gruzję formalnym pismem o zawieszeniu stosowania niniejszej umowy, które staje się skuteczne 15 dni po otrzymaniu takiego powiadomienia przez Gruzję.

W przypadku zawieszenia stosowania niniejszej umowy podmioty prawne mające siedzibę w Gruzji nie kwalifikują się do uczestnictwa w procedurach wyboru, które nie zostały zakończone w momencie wejścia w życie zawieszenia. Procedura wyboru zostaje uznana za zakończoną, gdy zostaną zaciągnięte zobowiązania prawne wynikające z takiej procedury.

Zawieszenie nie ma wpływu na zobowiązania prawne podjęte wobec podmiotów prawnych mających siedzibę w Gruzji przed wejściem w życie zawieszenia. Niniejsza umowa ma nadal zastosowanie do takich zobowiązań prawnych.

Unia Europejska niezwłocznie powiadamia Gruzję o otrzymaniu przez Unię Europejską całej kwoty należnego wkładu finansowego. Zawieszenie zostaje zniesione ze skutkiem natychmiastowym po otrzymaniu takiego powiadomienia.

Od dnia zniesienia zawieszenia podmioty prawne z Gruzji ponownie kwalifikują się do udziału w procedurach wyboru rozpoczętych po tej dacie oraz w procedurach wyboru rozpoczętych przed tą datą, w przypadku których nie wygasły terminy składania wniosków.

6.   Każda ze Stron może rozwiązać niniejszą umowę w dowolnym czasie za pomocą pisemnego powiadomienia o zamiarze jej rozwiązania. Rozwiązanie umowy staje się skuteczne po upływie trzech miesięcy kalendarzowych od dnia, w którym pisemne powiadomienie dotrze do adresata. Dzień, w którym rozwiązanie umowy staje się skuteczne, stanowi datę rozwiązania umowy do celów niniejszej umowy.

7.   W przypadku gdy niniejsza umowa przestaje tymczasowo obowiązywać zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu lub zostaje rozwiązana zgodnie z ust. 6 niniejszego artykułu, Strony uzgadniają, że:

| a) | projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne w trakcie tymczasowego stosowania lub po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa przestanie obowiązywać lub zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie; |
| --- | --- |

a)

projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne w trakcie tymczasowego stosowania lub po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa przestanie obowiązywać lub zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie;

| b) | roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa przestaje tymczasowo obowiązywać lub zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie oraz |
| --- | --- |

b)

roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa przestaje tymczasowo obowiązywać lub zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie oraz

| c) | po roku, w którym niniejsza umowa przestanie tymczasowo obowiązywać lub zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. |
| --- | --- |

c)

po roku, w którym niniejsza umowa przestanie tymczasowo obowiązywać lub zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy.

Strony ustalają za obopólną zgodą wszelkie inne konsekwencje rozwiązania lub zaprzestania tymczasowego stosowania niniejszej umowy.

8.   Wszelkich zmian niniejszej umowy dokonuje się wyłącznie na piśmie, za obopólną zgodą Stron. Wejście w życie zmian nastąpi zgodnie z taką samą procedurą, jaka ma zastosowanie do wejścia w życie niniejszej umowy.

9.   Załączniki do niniejszej umowy stanowią jej integralną część.

Niniejsza umowa zostaje sporządzona w dwóch egzemplarzach w języku angielskim i gruzińskim, przy czym każdy z tych tekstów jest na równi autentyczny. W przypadku rozbieżności w wykładni pierwszeństwo ma wersja angielska.

Sporządzono w Brukseli, dnia 7 grudnia 2021 r., w dwóch oryginalnych egzemplarzach w językach angielskim i gruzińskim.

W imieniu Komisji w imieniu Unii Europejskiej

Mariya GABRIEL

komisarz do spraw innowacji, badań naukowych, kultury, edukacji i młodzieży

W imieniu Gruzji

Dr. Mikheil CHKHENKELI

minister edukacji i nauki

---

(1)  
  Dz.U. L 261 z 30.8.2014, s. 4.

1

(2)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013 (Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 1).

2

(3)  Decyzja Rady (UE) 2021/764 z dnia 10 maja 2021 r. ustanawiająca program szczegółowy służący realizacji programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz uchylająca decyzję 2013/743/UE (Dz.U. L 167 I z 12.5.2021, s. 1).

3

(4)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (wersja przekształcona) (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 61).

4

(5)  Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/820 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie strategicznego planu innowacji Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT) na lata 2021–2027: wzmocnienie talentu innowacyjnego i zdolności innowacyjnych Europy oraz uchylająca decyzję nr 1312/2013/UE (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 91).

5

(6)  Unijne środki ograniczające przyjmuje się zgodnie z art. 29 Traktatu o Unii Europejskiej lub art. 215 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

6

(7)  Rozporządzenie Rady (WE) nr 723/2009 z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie wspólnotowych ram prawnych konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) (Dz.U. L 206 z 8.8.2009, s. 1).

7

(8)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1).

8

(9)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23).

9

(10)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

10

---

ZAŁĄCZNIK I

Zasady dotyczące wkładu finansowego Gruzji do programu „Horyzont Europa” (2021–2027)

I.   Obliczenie wkładu finansowego Gruzji

| 1. | Wkład finansowy Gruzji do programu „Horyzont Europa” jest ustalany co roku, proporcjonalnie do – oraz na zasadzie uzupełnienia – kwoty dostępnej w każdym roku w budżecie Unii z tytułu środków na zobowiązania niezbędnych do zarządzania programem „Horyzont Europa”, jego realizacji i funkcjonowania, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Opłatę z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy, wprowadza się stopniowo w następujący sposób:






  — | 2021 r.: 0,5 %; |
| --- | --- | --- |

2.

—

2021 r.: 0,5 %;

| — | 2022 r.: 1 %; |
| --- | --- |

—

2022 r.: 1 %;

| — | 2023 r.: 1,5 %; |
| --- | --- |

—

2023 r.: 1,5 %;

| — | 2024 r.: 2 %; |
| --- | --- |

—

2024 r.: 2 %;

| — | 2025 r.: 2,5 %; |
| --- | --- |

—

2025 r.: 2,5 %;

| — | 2026 r.: 3 %; |
| --- | --- |

—

2026 r.: 3 %;

| — | 2027 r.: 4 %. |
| --- | --- |

—

2027 r.: 4 %.

| 3. | Zgodnie z art. 3 ust. 5 niniejszej umowy początkowy wkład operacyjny wnoszony przez Gruzję z tytułu uczestnictwa w programie „Horyzont Europa” zostanie obliczony dla odpowiednich lat budżetowych poprzez zastosowanie dostosowania do klucza do ustalenia wkładu.
  Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:
  Contribution Key Adjusted = Contribution Key × Coefficient
  Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,12. |
| --- | --- |

3.

Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:

Contribution Key Adjusted = Contribution Key × Coefficient

Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,12.

| 4. | Zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy pierwszego dostosowania dotyczącego wykonania budżetu na rok N dokonuje się w roku N+1, gdy początkowy wkład operacyjny na rok N dostosowuje się w górę lub w dół o różnicę między:






  a) | skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:






  i. | zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom oraz |
| --- | --- | --- | --- |

4.

a)

skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:

i.

zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom oraz

| ii. | wszelkich środków na zobowiązania opartych na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF. |
| --- | --- |

ii.

wszelkich środków na zobowiązania opartych na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF.

| b) | a początkowym wkładem operacyjnym na rok N. |
| --- | --- |

b)

a początkowym wkładem operacyjnym na rok N.

Począwszy od roku N+2 i każdego następnego roku, do czasu wniesienia lub umorzenia wszystkich zobowiązań budżetowych finansowanych w ramach środków na zobowiązania pochodzących z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz najpóźniej w ciągu trzech lat od zakończenia programu „Horyzont Europa”, Unia oblicza dostosowanie wkładu operacyjnego za rok N, zmniejszając wkład operacyjny Gruzji o kwotę uzyskaną poprzez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego o rok N do umorzeń dokonywanych co roku w odniesieniu do zobowiązań z roku N finansowanych w ramach budżetu Unii lub z ponownie udostępnionych umorzeń.

W przypadku anulowania kwot pochodzących z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel w roku N (w tym środków na zobowiązania oraz, w odniesieniu do kwot na podstawie rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094, rocznych kwot orientacyjnych określonych w programowaniu WRF), które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” wniesionych przez innych darczyńców, wkład operacyjny Gruzji pomniejsza się o kwotę uzyskaną przez zastosowanie do anulowanej kwoty klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N.

II.   Automatyczna korekta wkładu operacyjnego Gruzji

| 1. | Do obliczania automatycznej korekty, o której mowa w art. 4 niniejszej umowy, stosuje się następujące zasady:






  a) | „dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego; |
| --- | --- | --- |

1.

a)

„dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego;

| b) | w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami gruzińskimi zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji; |
| --- | --- |

b)

w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami gruzińskimi zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji;

| c) | wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2; |
| --- | --- |

c)

wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2;

| d) | „koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3); |
| --- | --- |

d)

„koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3);

| e) | kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne. |
| --- | --- |

e)

kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne.

| 2. | Mechanizm ten stosuje się w następujący sposób:






  a) | automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Gruzji do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane. |
| --- | --- | --- |

2.

a)

automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Gruzji do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane.

| b) | Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:






  i. | łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Gruzji lub gruzińskim podmiotom jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N oraz |
| --- | --- | --- |

b)

Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:

i.

łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Gruzji lub gruzińskim podmiotom jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N oraz

| ii. | kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Gruzji na rok N pomnożoną przez stosunek:






  A. | kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy oraz |
| --- | --- | --- |

ii.

kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Gruzji na rok N pomnożoną przez stosunek:

A.

kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy oraz

| B. | sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych. |
| --- | --- |

B.

sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych.

III.   Płatność wkładu finansowego Gruzji, płatność dostosowań dokonanych w odniesieniu do wkładu operacyjnego Gruzji oraz płatność automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego Gruzji

| 1. | Komisja przekazuje Gruzji możliwie jak najszybciej, a najpóźniej w momencie wystawienia pierwszego wezwania do wpłaty środków w roku budżetowym, następujące informacje:






  a. | kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Gruzji w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy; |
| --- | --- | --- |

1.

a.

kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Gruzji w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy;

| b. | kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy; |
| --- | --- |

b.

kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy;

| c. | od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia; |
| --- | --- |

c.

od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia;

| d. | w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz gruzińskich podmiotów prawnych w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań. |
| --- | --- |

d.

w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz gruzińskich podmiotów prawnych w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań.

Komisja przedstawia szacunkowe informacje dotyczące następnego roku określone w lit. a) i b) na podstawie projektu budżetu najszybciej jak to możliwe, a najpóźniej do dnia 1 września roku budżetowego.

| 2. | Najpóźniej w kwietniu każdego roku budżetowego Komisja wystawia Gruzji wezwanie do wpłaty środków odpowiadających wkładowi Gruzji wynikającemu z niniejszej umowy.
  W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Gruzja dokona płatności wkładu nie później niż 30 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.
  W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja wystawi jedno wezwanie do wpłaty środków w terminie 60 dni od podpisania niniejszej umowy. |
| --- | --- |

2.

W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Gruzja dokona płatności wkładu nie później niż 30 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.

W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja wystawi jedno wezwanie do wpłaty środków w terminie 60 dni od podpisania niniejszej umowy.

| 3. | Co roku, począwszy od 2023 r., wezwanie do wpłaty środków odzwierciedla również kwotę automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego wniesionego za rok N-2.
  Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Gruzję na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Gruzja uczestniczyła, ich funkcjonowania oraz zarządzania nimi.
  Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Gruzję w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Gruzji lub od Gruzji. |
| --- | --- |

3.

Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Gruzję na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Gruzja uczestniczyła, ich funkcjonowania oraz zarządzania nimi.

Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Gruzję w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Gruzji lub od Gruzji.

| 4. | Gruzja wnosi swój wkład finansowy na podstawie niniejszej umowy zgodnie z pkt III niniejszego załącznika. W przypadku niedokonania przez Gruzję płatności w terminie wymagalności Komisja wysyła formalny monit.
  Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego stanowi podstawę do zapłaty przez Gruzję odsetek od należnej kwoty, naliczanych od terminu wymagalności.
  W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego. |
| --- | --- |

4.

Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego stanowi podstawę do zapłaty przez Gruzję odsetek od należnej kwoty, naliczanych od terminu wymagalności.

W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego.

---

(1)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23).

(2)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

(3)  Inne działania obejmują w szczególności zamówienia, nagrody, instrumenty finansowe, działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego, składki (OECD, Eureka, IPEEC, MAE, ...), ekspertów (oceniających, monitorowanie projektów) itp.

(4)  Kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym uznaje się za koszty nieinterwencyjne. Nie ma to zastosowania w przypadku, gdy organizacja międzynarodowa jest koordynatorem projektu (zajmuje się dystrybucją środków dla innych koordynatorów).

---

ZAŁĄCZNIK II

Niewyczerpujący wykaz równoważnych programów i projektów Gruzji

Poniższy niewyczerpujący wykaz należy traktować jako wykaz programów i projektów równoważnych programowi „Horyzont Europa” w Gruzji:

| — | program w zakresie podstawowych badań naukowych – prowadzony przez gruzińską Narodową Fundację na rzecz Nauki Shota Rustaveli; |
| --- | --- |

—

program w zakresie podstawowych badań naukowych – prowadzony przez gruzińską Narodową Fundację na rzecz Nauki Shota Rustaveli;

| — | program w zakresie stosowanych badań naukowych – prowadzony przez gruzińską Narodową Fundację na rzecz Nauki Shota Rustaveli; |
| --- | --- |

—

program w zakresie stosowanych badań naukowych – prowadzony przez gruzińską Narodową Fundację na rzecz Nauki Shota Rustaveli;

| — | badania naukowe z udziałem rodaków przebywających za granicą – prowadzony przez gruzińską Narodową Fundację na rzecz Nauki Shota Rustaveli. |
| --- | --- |

—

badania naukowe z udziałem rodaków przebywających za granicą – prowadzony przez gruzińską Narodową Fundację na rzecz Nauki Shota Rustaveli.

---

ZAŁĄCZNIK III

Należyte zarządzanie finansami

Ochrona interesów finansowych i odzyskiwanie środków

Artykuł 1

Przeglądy i audyty

1.   Unia Europejska ma prawo przeprowadzać, zgodnie z mającymi zastosowanie aktami co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów, przeglądy i audyty techniczne, naukowe, finansowe lub inne rodzaje przeglądów i audytów w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Gruzji lub każdego podmiotu prawnego mającego siedzibę w Gruzji, otrzymujących finansowanie Unii Europejskiej, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Gruzji. Taki przegląd i takie audyty mogą być przeprowadzane przez pracowników instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, lub przez inne osoby upoważnione przez Komisję Europejską.

2.   Pracownikom instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, oraz pozostałym osobom upoważnionym przez Komisję Europejską przysługuje odpowiedni dostęp do miejsc, prac i dokumentów (w wersji papierowej oraz elektronicznej), jak również do wszystkich informacji potrzebnych w celu przeprowadzenia takich audytów, w tym prawo do uzyskania fizycznej/elektronicznej kopii oraz wyciągów z wszelkich dokumentów lub zawartości wszelkich nośników danych będących w posiadaniu objętej audytem osoby fizycznej lub prawnej lub objętej audytem osoby trzeciej.

3.   Gruzja nie sprzeciwia się prawu wjazdu do Gruzji i dostępowi do pomieszczeń pracowników i innych osób, o których mowa w ust. 2, w związku z wykonywaniem przez te osoby obowiązków, o których mowa w niniejszym artykule, ani nie stwarza żadnych szczególnych przeszkód w korzystania z tego prawa lub dostępu.

4.   Przeglądy i audyty można przeprowadzać, również po zawieszeniu stosowania niniejszej umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 5, zaprzestaniu jej tymczasowego stosowania lub jej rozwiązaniu, na warunkach określonych w mających zastosowanie aktach co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii Europejskiej oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów dotyczących dowolnego zobowiązania prawnego związanego z wykonaniem budżetu Unii Europejskiej, podjętego przez Unię Europejską przed datą wejścia w życie zawieszenia stosowania niniejszej umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 5, zaprzestania jej tymczasowego stosowania lub jej rozwiązania.

Artykuł 2

Zwalczanie nieprawidłowości, nadużyć finansowych i innych przestępstw naruszających interesy finansowe Unii

1.   Komisja Europejska i Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych są upoważnione do prowadzenia dochodzeń administracyjnych, w tym kontroli na miejscu i inspekcji, na terytorium Gruzji. Dochodzenia te prowadzi się zgodnie z zasadami i warunkami określonymi w mających zastosowanie aktach prawnych co najmniej jednej instytucji Unii.

2.   Właściwe organy Gruzji informują w rozsądnym terminie Komisję Europejską lub OLAF o wszelkich stwierdzonych przez te organy przypadkach nieprawidłowości, nadużyć finansowych lub innych nielegalnych działaniach naruszających interesy finansowe Unii lub o wszelkich podejrzeniach dotyczących takich nieprawidłowości, nadużyć lub nielegalnych działań.

3.   Kontrole na miejscu i inspekcje można przeprowadzać w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Gruzji lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w Gruzji, otrzymujących finansowanie unijne, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Gruzji.

4.   Takie kontrole na miejscu i inspekcje są przygotowywane i prowadzone przez Komisję Europejską lub OLAF w ścisłej współpracy z właściwym organem Gruzji wyznaczonym przez rząd Gruzji. Wyznaczony organ otrzymuje odpowiednio wcześniej informację dotyczącą przedmiotu, celu i podstawy prawnej kontroli oraz inspekcji, co umożliwia mu zapewnienie pomocy. W tym celu urzędnicy zatrudnieni we właściwych organach Gruzji mogą brać udział w kontrolach na miejscu i inspekcjach.

5.   Na wniosek organów Gruzji mogą one również przeprowadzać kontrole na miejscu i inspekcje wspólnie z Komisją Europejską lub OLAF-em.

6.   Pracownicy Komisji i personel OLAF-u mają dostęp do wszystkich informacji i dokumentów, w tym danych komputerowych, dotyczących przedmiotowych operacji, które są niezbędne w celu właściwego przeprowadzenia kontroli na miejscu i inspekcji. Mogą w szczególności kopiować stosowne dokumenty.

7.   Jeżeli osoba, podmiot lub inna osoba trzecia sprzeciwia się kontroli na miejscu lub inspekcji, organy Gruzji – działając zgodnie z krajowymi przepisami i regulacjami – udzielają Komisji Europejskiej lub OLAF-owi pomocy, aby umożliwić im wywiązanie się z obowiązku przeprowadzenia kontroli na miejscu lub inspekcji. Pomoc ta obejmuje wprowadzanie odpowiednich środków zabezpieczających na podstawie prawa krajowego, w szczególności w celu zabezpieczenia dowodów.

8.   Komisja Europejska lub OLAF informują organy Gruzji o wynikach takich kontroli i inspekcji. W szczególności Komisja Europejska lub OLAF zgłaszają jak najszybciej właściwemu organowi Gruzji wszelkie stwierdzone przez te instytucje w trakcie kontroli na miejscu lub inspekcji przypadki nieprawidłowości lub podejrzenia dotyczące takich nieprawidłowości.

9.   Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej Komisja Europejska może nakładać środki i sankcje administracyjne na osoby prawne lub fizyczne z Gruzji uczestniczące w realizacji danego programu lub działania bez uszczerbku dla stosowania prawa karnego Gruzji.

10.   W celu prawidłowego wykonania postanowień niniejszego artykułu Komisja Europejska lub OLAF i właściwe organy Gruzji regularnie wymieniają się informacjami oraz, na wniosek jednej ze Stron niniejszej umowy, konsultują się ze sobą.

11.   W celu ułatwienia skutecznej współpracy i wymiany informacji z OLAF-em Gruzja wyznacza punkt kontaktowy.

12.   Wymiana informacji między Komisją Europejską lub OLAF-em a właściwymi organami Gruzji odbywa się z należytym uwzględnieniem wymogów dotyczących poufności. Dane osobowe zawarte w wymienianych informacjach muszą być chronione zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami.

13.   Organy Gruzji współpracują z Prokuraturą Europejską, aby umożliwić jej wypełnianie obowiązku prowadzenia dochodzeń, ścigania i stawiania przed sądem sprawców i współsprawców przestępstw przeciwko interesom finansowym Unii Europejskiej zgodnie z mającym zastosowanie prawodawstwem.

Artykuł 3

Odzyskiwanie należności i egzekucja

1.   Przyjęte przez Komisję Europejską decyzje o nałożeniu zobowiązania pieniężnego na osoby prawne lub fizyczne inne niż państwa w odniesieniu do wszelkich roszczeń wynikających z programu „Horyzont Europa” stanowią w Gruzji tytuł egzekucyjny. Do decyzji dołącza się tytuł egzekucyjny bez jakichkolwiek formalności innych niż weryfikacja autentyczności decyzji przez organ krajowy wyznaczony do tego celu przez rząd Gruzji. Rząd Gruzji informuje Komisję i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wyznaczonym organie krajowym. Zgodnie z art. 4 Komisja Europejska jest uprawniona do powiadomienia o takich podlegających egzekucji decyzjach bezpośrednio osoby mające miejsce zamieszkania w Gruzji i podmioty prawne mające siedzibę w Gruzji. Egzekucja przebiega zgodnie z przepisami prawa i regułami proceduralnymi Gruzji.

2.   Wyroki i postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydane na podstawie klauzuli arbitrażowej zawartej w umowie lub porozumieniu w związku z programami, działaniami, czynnościami lub projektami Unii stanowią w Gruzji tytuł egzekucyjny na takich samych zasadach, jak decyzje Komisji Europejskiej, o których mowa w ust. 1.

3.   Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest sądem właściwym w zakresie kontroli zgodności z prawem decyzji Komisji, o której mowa w ust. 1, i wstrzymania jej wykonania. Jednakże sądy Gruzji są właściwe w sprawach skarg dotyczących nieprawidłowości w przeprowadzaniu egzekucji.

Artykuł 4

Komunikacja i wymiana informacji

Instytucje i organy Unii Europejskiej uczestniczące we wdrażaniu programu „Horyzont Europa” lub sprawujące kontrolę nad tym programem są uprawnione do bezpośredniego komunikowania się, w tym za pośrednictwem elektronicznych systemów wymiany informacji, z dowolną osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Gruzji lub dowolnym podmiotem prawnym mającym siedzibę w Gruzji, otrzymującymi finansowanie unijne, jak również dowolną osobą trzecią uczestniczącą we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Gruzji. Takie osoby, podmioty i strony mogą przedkładać bezpośrednio instytucjom i organom Unii Europejskiej wszelkie odpowiednie informacje i dokumenty, do których przedłożenia zobowiązane są na podstawie przepisów Unii Europejskiej mających zastosowanie do programu Unii lub na podstawie umów lub porozumień zawartych w celu realizacji tego programu.

---

| 23.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 95/174 |
| --- | --- | --- | --- |

23.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 95/174

---

UMOWA MIĘDZYNARODOWA

między Unią Europejską, z jednej strony, a Radą Ministrów Republiki Albanii, z drugiej strony, w sprawie uczestnictwa Republiki Albanii w unijnym programie ramowym w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa”

Komisja Europejska (zwana dalej „Komisją”), w imieniu Unii Europejskiej,

z jednej strony,

oraz

Rada Ministrów Albanii (zwana dalej „Albanią”),

z drugiej strony,

zwane dalej „Stronami”,

MAJĄC NA UWADZE, że Umowa ramowa pomiędzy Wspólnotą Europejską a Republiką Albanii w sprawie ogólnych zasad uczestnictwa Republiki Albanii w programach wspólnotowych (1) stanowi, że szczegółowe warunki dotyczące udziału Albanii w poszczególnych programach, zwłaszcza należny wkład finansowy, zostaną określone w umowie w formie protokołu ustaleń zawartego pomiędzy Komisją, działającą w imieniu Wspólnoty, a rządem Albanii (2);

MAJĄC NA UWADZE, że program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” Unii Europejskiej (zwany dalej programem „Horyzont Europa”) został ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 (3);

UWZGLĘDNIAJĄC wysiłki Unii Europejskiej, aby poprzez połączenie sił z partnerami międzynarodowymi przewodzić działaniom podejmowanym w odpowiedzi na globalne wyzwania zgodnie z planem działania na rzecz ludzi, planety i dobrobytu zawartym w dokumencie „Przekształcamy nasz świat: Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030” Organizacji Narodów Zjednoczonych, oraz doceniając fakt, że badania naukowe i innowacje są kluczowymi czynnikami napędzającymi innowacyjny zrównoważony wzrost i zasadniczym narzędziem jego realizacji na drodze ku konkurencyjności i atrakcyjności gospodarczej;

UZNAJĄC ogólne zasady określone w rozporządzeniu (UE) 2021/695;

UZNAJĄC cele odnowionej europejskiej przestrzeni badawczej, jakimi są stworzenie wspólnej przestrzeni naukowo-technicznej, utworzenie jednolitego rynku badań naukowych i innowacji, wspieranie i ułatwianie współpracy między szkołami wyższymi oraz wymiany najlepszych praktyk i atrakcyjnych możliwości kariery naukowej, ułatwianie transgranicznej i międzysektorowej mobilności naukowców, sprzyjanie swobodnemu przepływowi wiedzy naukowej i innowacji, propagowanie poszanowania wolności nauki i wolności badań naukowych, wspieranie działań w zakresie edukacji naukowej i komunikacji naukowej oraz pobudzanie konkurencyjności i atrakcyjności uczestniczących gospodarek, a także fakt, że państwa stowarzyszone są kluczowymi partnerami w tym przedsięwzięciu;

PODKREŚLAJĄC rolę partnerstw europejskich w podejmowaniu niektórych z najpilniejszych wyzwań stojących przed Europą w ramach skoordynowanych inicjatyw w zakresie badań naukowych i innowacji w znacznym stopniu przyczyniających się do realizacji tych priorytetów Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych i innowacji, które wymagają masy krytycznej i długoterminowej wizji, a także znaczenie zaangażowania w te partnerstwa państw stowarzyszonych;

UWZGLĘDNIAJĄC, że badania naukowe i innowacje okazały się w regionie Bałkanów Zachodnich kluczowe dla współpracy i finansowania wspólnych projektów w zakresie badań naukowych i innowacji umożliwiających wzajemny dostęp do doskonałości, wiedzy, innowacji, sieci i zasobów badawczych. Stworzyły one cenne możliwości rozwoju społecznego, zwiększając szanse powodzenia w znajdowaniu wspólnych rozwiązań w obliczu wyzwań regionalnych i globalnych;

DĄŻĄC do ustanowienia wzajemnie korzystnych warunków w celu stworzenia godnych miejsc pracy, wzmocnienia i wspierania ekosystemów innowacji Stron poprzez wspomaganie przedsiębiorstw we wprowadzaniu innowacji i zwiększaniu skali na rynkach Stron oraz ułatwianie absorpcji, jak również stosowania i dostępności innowacji, w tym poprzez działania w zakresie budowania zdolności;

UZNAJĄC, że wzajemny udział w programach w zakresie badań naukowych i innowacji drugiej strony powinien przynieść obopólne korzyści; uznając jednocześnie, że Strony zastrzegają sobie prawo do ograniczenia lub warunkowania uczestnictwa w swoich programach w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w działaniach związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem;

UWZGLĘDNIAJĄC wspólne cele, wartości i silne powiązania Stron w dziedzinie badań naukowych i innowacji, ustanowione w przeszłości w umowach stowarzyszeniowych w ramach późniejszych programów ramowych, oraz uznając wspólną chęć Stron do dalszego rozwijania, wzmacniania, pobudzania i rozszerzania łączących je stosunków i współpracy w tym zakresie,

UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

Zakres stowarzyszenia

1.   Albania uczestniczy jako państwo stowarzyszone we wszystkich częściach programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” (program „Horyzont Europa”), o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (UE) 2021/695, realizowanego za pośrednictwem programu szczegółowego ustanowionego decyzją (UE) 2021/764 (4), w ich najbardziej aktualnych wersjach, oraz wnosi wkład do jego wszystkich części, także poprzez wkład finansowy na rzecz Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii.

2.   Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 (5) oraz decyzja (UE) 2021/820 (6) w ich najbardziej aktualnych wersjach mają zastosowanie do uczestnictwa podmiotów prawnych Albanii we wspólnotach wiedzy i innowacji.

Artykuł 2

Zasady i warunki uczestnictwa w programie „Horyzont Europa”

1.   Albania uczestniczy w programie „Horyzont Europa” zgodnie z warunkami określonymi w Umowie ramowej pomiędzy Wspólnotą Europejską a Republiką Albanii w sprawie ogólnych zasad uczestnictwa Republiki Albanii w programach wspólnotowych oraz na zasadach i warunkach określonych w niniejszej umowie, w aktach prawnych, o których mowa w art. 1 niniejszej umowy, a także we wszelkich innych przepisach dotyczących wdrażania programu „Horyzont Europa”, w ich najbardziej aktualnych wersjach.

2.   O ile w zasadach i warunkach, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, w tym w wykonaniu art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, nie przewidziano inaczej, podmioty prawne mające siedzibę w Albanii mogą uczestniczyć w działaniach pośrednich programu „Horyzont Europa” na warunkach równoważnych warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, w tym w zakresie przestrzegania środków ograniczających przyjętych przez Unię Europejską (7).

3.   Przed podjęciem decyzji, czy podmioty prawne mające siedzibę w Albanii kwalifikują się do uczestnictwa w działaniu związanym z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznymi na podstawie art. 22 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/695, Komisja może zażądać konkretnych informacji lub gwarancji, takich jak:

| a) | informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych programów i projektów Albanii równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”; |
| --- | --- |

a)

informacje, czy podmiotom prawnym mającym siedzibę w Unii Europejskiej został lub zostanie przyznany wzajemny dostęp do istniejących i planowanych programów i projektów Albanii równoważnych danemu działaniu w ramach programu „Horyzont Europa”;

| b) | informacje, czy w Albanii istnieje mechanizm monitorowania inwestycji krajowych oraz gwarancji, że władze Albanii będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu przez podmiot mający siedzibę poza Albanią lub albański podmiot prawny kontrolowany spoza Albanii, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym, pod warunkiem że Komisja dostarczy Albanii wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Albanii po podpisaniu z tymi podmiotami umów o udzielenie dotacji oraz |
| --- | --- |

b)

informacje, czy w Albanii istnieje mechanizm monitorowania inwestycji krajowych oraz gwarancji, że władze Albanii będą zgłaszać i konsultować z Komisją wszelkie możliwe przypadki, w których w ramach stosowania takiego mechanizmu dowiedziały się o planowanych inwestycjach zagranicznych/przejęciu przez podmiot mający siedzibę poza Albanią lub albański podmiot prawny kontrolowany spoza Albanii, który otrzymał w ramach programu „Horyzont Europa” finansowanie wspierające działania związane z unijnymi aktywami strategicznymi, strategicznymi interesami Unii, jej autonomią strategiczną lub bezpieczeństwem strategicznym, pod warunkiem że Komisja dostarczy Albanii wykaz odpowiednich podmiotów prawnych mających siedzibę w Albanii po podpisaniu z tymi podmiotami umów o udzielenie dotacji oraz

| c) | gwarancje, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach przedmiotowych działań przez podmioty mające siedzibę w Albanii nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Albania udostępni co roku, w okresie trwania działania i przez cztery lata po zakończeniu działania, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym. |
| --- | --- |

c)

gwarancje, że żadne z wyników, technologii, usług ani produktów opracowanych w ramach przedmiotowych działań przez podmioty mające siedzibę w Albanii nie będą podlegać ograniczeniom wywozowym do państw członkowskich UE w okresie trwania działania i przez cztery lata po jego zakończeniu. Albania udostępni co roku, w okresie trwania działania i przez cztery lata po zakończeniu działania, aktualny wykaz przedmiotów podlegających krajowym ograniczeniom wywozowym.

4.   Podmioty prawne mające siedzibę w Albanii mogą uczestniczyć w działaniach Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) na zasadach i warunkach równoważnych zasadom i warunkom mającym zastosowanie do podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii Europejskiej, chyba że konieczne są ograniczenia w celu zapewnienia spójności z zakresem uczestnictwa wynikającym z wykonania ust. 2 i 3 niniejszego artykułu.

5.   W przypadku gdy Unia Europejska realizuje program „Horyzont Europa” poprzez zastosowanie art. 185 i 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Albania i albańskie podmioty prawne mogą brać udział w strukturach prawnych tworzonych na mocy tych postanowień, zgodnie z aktami prawnymi Unii Europejskiej, które zostały lub zostaną przyjęte w celu ustanowienia tych struktur prawnych.

6.   Przedstawiciele Albanii mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bez prawa głosu i w odniesieniu do kwestii, które dotyczą Albanii.

Przedstawiciele Albanii nie są obecni na posiedzeniach tych komitetów podczas głosowań. Albania będzie informowana o wyniku głosowań. Uczestnictwo określone w niniejszym ustępie przyjmuje taką samą formę, włącznie z procedurą otrzymywania informacji i dokumentacji, jak w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

7.   Prawa Albanii do reprezentacji i do uczestnictwa w Komitecie Europejskiej Przestrzeni Badawczej i Innowacji i jego podgrupach są takie same jak prawa mające zastosowanie do państw stowarzyszonych.

8.   Przedstawiciele Albanii mają prawo uczestniczyć jako obserwatorzy w Radzie Gubernatorów JRC bez prawa głosu. Z zastrzeżeniem tego warunku, taki udział odbywa się zgodnie z tymi samymi zasadami i procedurami co zasady i procedury mające zastosowanie do przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej i obejmuje prawo do zabierania głosu oraz procedury otrzymywania informacji i dokumentacji w odniesieniu do kwestii, która dotyczy Albanii.

9.   Albania może uczestniczyć w konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 723/2009 (8), w jego najbardziej aktualnej wersji, oraz zgodnie z aktem prawnym ustanawiającym ERIC.

10.   Koszty podróży i koszty pobytu poniesione przez przedstawicieli Albanii i ekspertów z tego kraju na potrzeby uczestnictwa – w charakterze obserwatorów – w pracach komitetu, o którym mowa w art. 14 decyzji (UE) 2021/764, bądź w innych posiedzeniach związanych z realizacją programu „Horyzont Europa”, są zwracane przez Unię Europejską na tej samej podstawie i według tych samych procedur, jakie są stosowane w przypadku przedstawicieli państw członkowskich Unii Europejskiej.

11.   Strony dołożą wszelkich starań w ramach istniejących przepisów, aby ułatwiać swobodny przepływ i pobyt pracowników naukowych uczestniczących w działaniach objętych niniejszą umową oraz transgraniczny przepływ towarów i usług przeznaczonych do wykorzystania w tych działaniach.

12.   Albania wprowadza wszelkie niezbędne środki, w stosownych przypadkach, w celu zapewnienia, aby towary i usługi nabyte w Albanii lub przywiezione do Albanii, które są częściowo lub w całości finansowane na podstawie umów o udzielenie dotacji lub umów zawieranych w celu realizacji działań zgodnie z niniejszą umową, zostały zwolnione z należności celnych, należności celnych przywozowych oraz innych opłat fiskalnych, w tym VAT, stosowanych w Albanii.

Artykuł 3

Wkład finansowy

1.   Udział Albanii lub albańskich podmiotów prawnych w programie „Horyzont Europa” jest uzależniony od wnoszenia przez Albanię wkładu finansowego do programu oraz wkładu w ponoszenie powiązanych kosztów zarządzania, wykonania i operacyjnych w ramach budżetu ogólnego Unii Europejskiej (zwanego dalej „budżetem Unii”).

2.   Wkład finansowy ma formę sumy:

| a) | wkładu operacyjnego oraz |
| --- | --- |

a)

wkładu operacyjnego oraz

| b) | opłaty z tytułu uczestnictwa. |
| --- | --- |

b)

opłaty z tytułu uczestnictwa.

3.   Wkład finansowy ma formę rocznej płatności dokonywanej w dwóch transzach i jest wymagalny najpóźniej w czerwcu i we wrześniu.

4.   Wkład operacyjny pokrywa koszty operacyjne i wydatki na wsparcie programu oraz ma charakter dodatkowy zarówno w zakresie środków na zobowiązania, jak i środków na płatności, względem kwot zapisanych w budżecie Unii ostatecznie przyjętym dla programu „Horyzont Europa”, w tym wszelkich środków odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom, o których mowa w art. 15 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 (9) w jego najbardziej aktualnej wersji (zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”), i powiększonym o zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców (10).

W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na program „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (11) zwiększenie to odpowiada rocznym środkom wskazanym w dokumentach towarzyszących projektowi budżetu w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”.

5.   Początkowy wkład operacyjny opiera się na kluczu do ustalenia wkładu określonym jako stosunek produktu krajowego brutto (PKB) Albanii w cenach rynkowych do PKB Unii Europejskiej w cenach rynkowych. PKB w cenach rynkowych, który ma być stosowany, jest określany przez właściwe służby Komisji w oparciu o najnowsze dane statystyczne dostępne do obliczeń budżetowych w roku poprzedzającym rok, w którym roczna płatność jest należna. W drodze odstępstwa, w odniesieniu do 2021 r. początkowy wkład operacyjny opiera się na PKB z 2019 r. w cenach rynkowych. Dostosowania do tego klucza do ustalenia wkładu są zawarte w załączniku I.

6.   Początkowy wkład operacyjny oblicza się, stosując dostosowany klucz do ustalenia wkładu do początkowych środków na zobowiązania zapisanych w budżecie Unii Europejskiej ostatecznie przyjętym na dany rok w celu finansowania programu „Horyzont Europa”, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu.

7.   Opłata z tytułu uczestnictwa wynosi 4 % rocznego początkowego wkładu operacyjnego obliczonego zgodnie z ust. 5 i 6 niniejszego artykułu i jest wprowadzana stopniowo zgodnie z załącznikiem I. Opłata z tytułu uczestnictwa nie podlega dostosowaniom ani korektom z mocą wsteczną.

8.   Początkowy wkład operacyjny na rok N można skorygować w górę lub w dół z mocą wsteczną w jednym roku lub kilku kolejnych latach na podstawie zobowiązań budżetowych podjętych w ramach środków na zobowiązania w roku N, podwyższonych zgodnie z ust. 4 niniejszego artykułu, ich realizacji poprzez zobowiązania prawne oraz ich umorzeń. Szczegółowe postanowienia dotyczące wprowadzenia w życie niniejszego artykułu są zawarte w załączniku I.

9.   Unia Europejska przekazuje Albanii informacje dotyczące jej udziału finansowego, ujęte w informacjach budżetowych, rachunkowych, informacjach na temat działań i oceny przedstawianych organom budżetowym i udzielającym absolutorium Unii Europejskiej w odniesieniu do programu „Horyzont Europa”. Informacje te przekazuje się z należytym uwzględnieniem przepisów Unii Europejskiej i Albanii dotyczących poufności i ochrony danych oraz pozostają one bez uszczerbku dla informacji, które Albania ma prawo otrzymać na podstawie załącznika III.

10.   Wszystkie wkłady Albanii lub płatności ze strony Unii Europejskiej oraz obliczenia kwot należnych lub kwot otrzymywanych dokonywane są w euro.

Artykuł 4

Mechanizm automatycznej korekty

1.   Zastosowanie ma mechanizm automatycznej korekty początkowego wkładu operacyjnego Albanii na rok N, dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, którą oblicza się w roku N+2. Mechanizm ten opiera się na działaniach Albanii i albańskich podmiotów prawnych w tych częściach programu „Horyzont Europa”, które są realizowane poprzez dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych finansowane ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4.

Kwotę automatycznej korekty oblicza się na podstawie różnicy między:

| a) | początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych faktycznie zaciągniętych przez Albanię lub albańskie podmioty prawne, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonymi zgodnie z art. 3 ust. 4 oraz |
| --- | --- |

a)

początkowymi kwotami zobowiązań prawnych z tytułu dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych faktycznie zaciągniętych przez Albanię lub albańskie podmioty prawne, finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonymi zgodnie z art. 3 ust. 4 oraz

| b) | odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Albanię, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4. |
| --- | --- |

b)

odpowiednim wkładem operacyjnym z roku N wniesionym przez Albanię, dostosowanym zgodnie z art. 3 ust. 8, z wyłączeniem kosztów nieinterwencyjnych finansowanych ze środków na zobowiązania z roku N, podwyższonym zgodnie z art. 3 ust. 4.

2.   W przypadku gdy kwota, o której mowa w ust. 1, niezależnie od tego, czy jest ona dodatnia czy ujemna, przekracza 8 % odpowiedniego początkowego wkładu operacyjnego dostosowanego zgodnie z art. 3 ust. 8, początkowy wkład operacyjny Albanii na rok N zostaje skorygowany. Kwota należna od Albanii lub kwota, którą Albania ma otrzymać jako wkład dodatkowy lub obniżkę wkładu Albanii w ramach mechanizmu automatycznej korekty, jest kwotą przekraczającą ten próg 8 %. Kwota poniżej tego progu 8 % nie będzie brana pod uwagę przy obliczaniu wkładu dodatkowego, który jest należny lub stanowi rekompensatę.

3.   Szczegółowe zasady dotyczące mechanizmu automatycznej korekty są zawarte w załączniku I.

Artykuł 5

Wzajemność

1.   Podmioty prawne mające siedzibę w Unii Europejskiej mogą uczestniczyć w programach i projektach Albanii równoważnych programowi „Horyzont Europa” zgodnie z ustawodawstwem Albanii.

2.   Niewyczerpujący wykaz równoważnych programów i projektów Albanii znajduje się w załączniku II.

3.   Finansowanie przez Albanię podmiotów prawnych mających siedzibę w Unii podlega albańskiemu ustawodawstwu regulującemu prowadzenie programów lub projektów w zakresie badań naukowych i innowacji. W przypadku gdy nie zapewniono finansowania, podmioty prawne mające siedzibę w Unii mogą uczestniczyć w programie we własnym zakresie.

Artykuł 6

Otwarta nauka

Strony wzajemnie promują i popierają praktyki w zakresie otwartej nauki w swoich programach i projektach zgodnie z zasadami programu „Horyzont Europa” i ustawodawstwem Albanii.

Artykuł 7

Monitorowanie, ocena i sprawozdania

1.   Bez uszczerbku dla obowiązków Komisji, Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w odniesieniu do monitorowania i oceny programu „Horyzont Europa” uczestnictwo Albanii w programie jest stale monitorowane na zasadzie partnerstwa między Komisją i Albanią.

2.   Zasady dotyczące należytego zarządzania finansami, w tym kontroli finansowej, odzyskiwania środków pieniężnych oraz innych środków zwalczania nadużyć finansowych w odniesieniu do finansowania przez Unię Europejską na podstawie niniejszej umowy są określone w załączniku III.

Artykuł 8

Wspólny komitet UE-Albania ds. badań naukowych i innowacji

1.   Niniejszym ustanawia się wspólny komitet UE-Albania ds. badań naukowych i innowacji (zwany dalej „wspólnym komitetem UE-Albania”). Zadania wspólnego komitetu UE-Albania obejmują:

| a) | ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:






  (i) | udział podmiotów prawnych z Albanii w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania; |
| --- | --- | --- |

a)

ocenę, ewaluację i przegląd realizacji niniejszej umowy, w szczególności:

(i)

udział podmiotów prawnych z Albanii w programie „Horyzont Europa” i podjęte przez nie działania;

| (ii) | poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach i projektach drugiej Strony; |
| --- | --- |

(ii)

poziom (wzajemnej) otwartości na uczestnictwo podmiotów prawnych mających siedzibę na terytorium każdej ze Stron w programach i projektach drugiej Strony;

| (iii) | wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4; |
| --- | --- |

(iii)

wdrażanie mechanizmu wkładu finansowego i mechanizmu automatycznej korekty zgodnie z art. 3 i 4;

| (iv) | wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej; |
| --- | --- |

(iv)

wymianę informacji i badanie wszelkich możliwych kwestii dotyczących wykorzystywania wyników, w tym praw własności intelektualnej;

| b) | omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem; |
| --- | --- |

b)

omawianie na wniosek jednej ze Stron ograniczeń stosowanych lub planowanych przez Strony w zakresie dostępu do ich odpowiednich programów w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym w szczególności w przypadku działań związanych z ich aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem;

| c) | rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy; |
| --- | --- |

c)

rozpatrywanie sposobów usprawnienia i rozwijania współpracy;

| d) | wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz |
| --- | --- |

d)

wspólne omawianie przyszłych kierunków i priorytetów polityk w zakresie badań naukowych i innowacji oraz planowanie badań naukowych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz

| e) | wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy. |
| --- | --- |

e)

wymiana informacji, między innymi, na temat nowych przepisów, decyzji lub krajowych programów w zakresie badań naukowych i innowacji, które są istotne dla realizacji niniejszej umowy.

2.   Wspólny komitet UE-Albania, w którego skład wchodzą przedstawiciele Unii Europejskiej i Albanii, przyjmuje swój regulamin wewnętrzny.

3.   Wspólny komitet UE-Albania może podjąć decyzję o powołaniu na poziomie ekspertów na zasadzie ad hoc grupy roboczej/organu doradczego, która(-y) może pomóc w wykonaniu niniejszej umowy.

4.   Wspólny Komitet UE-Albania zbiera się co najmniej raz w roku oraz gdy wymagają tego szczególne okoliczności, na wniosek którejkolwiek ze Stron. Posiedzenia są organizowane przez gospodarza, którym na przemian jest Unia Europejska i albańskie ministerstwo odpowiedzialne za naukę.

5.   Wspólny Komitet UE-Albania działa w sposób ciągły poprzez wymianę istotnych informacji za pomocą wszelkich środków komunikacji, w szczególności w odniesieniu do uczestnictwa/działań albańskich podmiotów prawnych. Wspólny Komitet UE-Albania może w szczególności wykonywać swoje zadania na piśmie, gdy zajdzie taka potrzeba.

Artykuł 9

Przepisy końcowe

1.   Niniejsza umowa wchodzi w życie w dniu, w którym Strony powiadomiły się wzajemnie o zakończeniu ich procedur wewnętrznych niezbędnych do tego celu.

2.   Niniejszą umowę stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r. Umowa pozostaje w mocy tak długo, jak będzie to konieczne w celu zakończenia wszystkich projektów, czynności, działań lub ich części finansowanych z programu „Horyzont Europa”, wszystkich czynności niezbędnych do ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej oraz wypełnienia wszystkich zobowiązań finansowych wynikających z realizacji niniejszej umowy między Stronami.

3.   Unia Europejska może zawiesić stosowanie niniejszej umowy w przypadku częściowego lub całkowitego braku płatności wkładu finansowego należnego od Albanii na podstawie niniejszej umowy.

W przypadku braku płatności, który może w znacznym stopniu zagrozić realizacji programu i zarządzaniu programem „Horyzont Europa”, Komisja wysyła formalny monit. W przypadku braku płatności w terminie 20 dni roboczych od daty formalnego monitu Komisja powiadamia Albanię formalnym pismem o zawieszeniu stosowania niniejszej umowy, które staje się skuteczne 15 dni po otrzymaniu takiego powiadomienia przez Albanię.

W przypadku zawieszenia stosowania niniejszej umowy podmioty prawne mające siedzibę w Albanii nie kwalifikują się do uczestnictwa w procedurach wyboru, które nie zostały zakończone w momencie wejścia w życie zawieszenia. Procedura wyboru zostaje uznana za zakończoną, gdy zostaną zaciągnięte zobowiązania prawne wynikające z takiej procedury.

Zawieszenie nie ma wpływu na zobowiązania prawne podjęte wobec podmiotów prawnych mające siedzibę w Albanii przed wejściem w życie zawieszenia. Niniejsza umowa ma nadal zastosowanie do takich zobowiązań prawnych.

Unia Europejska niezwłocznie powiadamia Albanię o otrzymaniu całej kwoty należnego wkładu finansowego. Zawieszenie zostaje zniesione ze skutkiem natychmiastowym po otrzymaniu takiego powiadomienia.

Od dnia zniesienia zawieszenia podmioty prawne z Albanii ponownie kwalifikują się do udziału w procedurach wyboru rozpoczętych po tej dacie oraz w procedurach wyboru rozpoczętych przed tą datą, w przypadku których nie wygasły terminy składania wniosków.

4.   Każda ze Stron może rozwiązać niniejszą umowę w dowolnym czasie za pomocą pisemnego powiadomienia o zamiarze jej rozwiązania. Rozwiązanie umowy staje się skuteczne po upływie trzech miesięcy kalendarzowych od dnia, w którym pisemne powiadomienie dotrze do adresata. Dzień, w którym rozwiązanie umowy staje się skuteczne, stanowi datę rozwiązania umowy do celów niniejszej umowy.

5.   W przypadku rozwiązania niniejszej umowy zgodnie z ust. 4 Strony uzgadniają, że:

| a) | projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie; |
| --- | --- |

a)

projekty, czynności, działania lub ich części, w odniesieniu do których podjęto zobowiązania prawne po wejściu w życie niniejszej umowy oraz zanim niniejsza umowa zostanie rozwiązana, będą kontynuowane do czasu ich zakończenia na warunkach określonych w niniejszej umowie;

| b) | roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie; |
| --- | --- |

b)

roczny wkład finansowy na rok N, w którym niniejsza umowa zostanie rozwiązana, zostaje wniesiony w całości zgodnie z art. 3. Wkład operacyjny na rok N dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. Opłata z tytułu uczestnictwa wniesiona za rok N nie podlega dostosowaniu ani korekcie;

| c) | po roku, w którym niniejsza umowa zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy. |
| --- | --- |

c)

po roku, w którym niniejsza umowa zostanie rozwiązana, początkowe wkłady operacyjne wpłacone na lata, w których obowiązywała niniejsza umowa, dostosowuje się zgodnie z art. 3 ust. 8 i automatycznie koryguje zgodnie z art. 4 niniejszej umowy.

Strony ustalają za obopólną zgodą wszelkie inne konsekwencje rozwiązania niniejszej umowy.

6.   Wszelkich zmian niniejszej umowy dokonuje się wyłącznie na piśmie, za obopólną zgodą Stron. Wejście w życie zmian nastąpi zgodnie z taką samą procedurą, jaka ma zastosowanie do wejścia w życie niniejszej umowy.

7.   Załączniki do niniejszej umowy stanowią jej integralną część.

Niniejsza umowa zostaje sporządzona w dwóch egzemplarzach w języku angielskim i albańskim, przy czym każdy z tych tekstów jest na równi autentyczny. W przypadku rozbieżności w wykładni pierwszeństwo ma wersja angielska.

Sporządzono w Brukseli dnia 1 lutego 2022 r. oraz w Tiranie dnia 9 lutego 2022 r.

W imieniu Komisji, w imieniu Unii Europejskiej

Mariya GABRIEL

komisarz do spraw innowacji, badań naukowych, kultury, edukacji i młodzieży

W imieniu Rady Ministrów Albanii,

Evis KUSHI

Minister edukacji i sportu

---

(1)  
  Dz.U. L 192 z 22.7.2005, s. 2.

1

(2)  Niniejsza umowa stanowi i ma takie same skutki prawne jak protokół ustaleń, o którym mowa Umowie ramowej pomiędzy Wspólnotą Europejską a Republiką Albanii w sprawie ogólnych zasad uczestnictwa Republiki Albanii w programach wspólnotowych.

2

(3)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiające program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz zasady uczestnictwa i upowszechniania obowiązujące w tym programie oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 i (UE) nr 1291/2013 (Dz.U. L 170 z 12.5.2021, s. 1).

3

(4)  Decyzja Rady (UE) 2021/764 z dnia 10 maja 2021 r. ustanawiająca program szczegółowy służący realizacji programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji „Horyzont Europa” oraz uchylająca decyzję 2013/743/UE (Dz.U. L 167 I z 12.5.2021, s. 1).

4

(5)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/819 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (wersja przekształcona) (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 61).

5

(6)  Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/820 z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie strategicznego planu innowacji Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT) na lata 2021–2027: wzmocnienie talentu innowacyjnego i zdolności innowacyjnych Europy oraz uchylająca decyzję nr 1312/2013/UE (Dz.U. L 189 z 28.5.2021, s. 91).

6

(7)  Unijne środki ograniczające przyjmuje się zgodnie z art. 29 Traktatu o Unii Europejskiej lub art. 215 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

7

(8)  Rozporządzenie Rady (WE) nr 723/2009 z dnia 25 czerwca 2009 r. w sprawie wspólnotowych ram prawnych konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej (ERIC) (Dz.U. L 206 z 8.8.2009, s. 1).

8

(9)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012, Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.

9

(10)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23).

10

(11)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

11

---

ZAŁĄCZNIK I

Zasady dotyczące wkładu finansowego Albanii do programu „Horyzont Europa” (2021–2027)

I.   Obliczenie wkładu finansowego Albanii

| 1. | Wkład finansowy Albanii do programu „Horyzont Europa” jest ustalany co roku, proporcjonalnie do – oraz na zasadzie uzupełnienia – kwoty dostępnej w każdym roku w budżecie Unii z tytułu środków na zobowiązania niezbędnych do zarządzania programem „Horyzont Europa”, jego realizacji i funkcjonowania, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Opłatę z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy, wprowadza się stopniowo w następujący sposób:






  — | 2021 r.: 0,5 %; |
| --- | --- | --- |

2.

—

2021 r.: 0,5 %;

| — | 2022 r.: 1 %; |
| --- | --- |

—

2022 r.: 1 %;

| — | 2023 r.: 1,5 %; |
| --- | --- |

—

2023 r.: 1,5 %;

| — | 2024 r.: 2 %; |
| --- | --- |

—

2024 r.: 2 %;

| — | 2025 r.: 2,5 %; |
| --- | --- |

—

2025 r.: 2,5 %;

| — | 2026 r.: 3 %; |
| --- | --- |

—

2026 r.: 3 %;

| — | 2027 r.: 4 %. |
| --- | --- |

—

2027 r.: 4 %.

| 3. | Zgodnie z art. 3 ust. 5 niniejszej umowy początkowy wkład operacyjny wnoszony przez Albanię z tytułu uczestnictwa w programie „Horyzont Europa” zostanie obliczony dla odpowiednich lat budżetowych poprzez zastosowanie dostosowania do klucza do ustalenia wkładu.
  Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:
  Contribution Key Adjusted = Contribution Key × Coefficient

  Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,1. |
| --- | --- |

3.

Dostosowanie klucza do ustalenia wkładu przedstawia się następująco:

Contribution Key Adjusted = Contribution Key × Coefficient

Współczynnik stosowany do powyższego obliczenia w celu dostosowania klucza do ustalenia wkładu wynosi 0,1.

| 4. | Zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy pierwszego dostosowania dotyczącego wykonania budżetu na rok N dokonuje się w roku N+1, gdy początkowy wkład operacyjny na rok N dostosowuje się w górę lub w dół o różnicę między:






  a) | skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:






  i. | zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom oraz |
| --- | --- | --- | --- |

4.

a)

skorygowanym wkładem obliczonym przez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N do sumy:

i.

zobowiązań budżetowych podjętych w stosunku do środków na zobowiązania zatwierdzonych na rok N na podstawie przyjętego budżetu Unii Europejskiej oraz w stosunku do środków na zobowiązania odpowiadających ponownie udostępnionym umorzeniom oraz

| ii. | wszelkich środków na zobowiązania opartych na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF. |
| --- | --- |

ii.

wszelkich środków na zobowiązania opartych na zewnętrznych dochodach przeznaczonych na określony cel, które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” pochodzących od innych darczyńców i które były dostępne na koniec roku N (1). W odniesieniu do zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel przydzielonych na „Horyzont Europa” na podstawie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094 ustanawiającego Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (2) do celów obliczenia dostosowanego wkładu stosuje się roczne kwoty orientacyjne określone w programowaniu WRF.

| b) | a początkowym wkładem operacyjnym na rok N. |
| --- | --- |

b)

a początkowym wkładem operacyjnym na rok N.

Począwszy od roku N+2 i każdego następnego roku, do czasu wniesienia lub umorzenia wszystkich zobowiązań budżetowych finansowanych w ramach środków na zobowiązania pochodzących z roku N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz najpóźniej w ciągu trzech lat od zakończenia programu „Horyzont Europa”, Unia oblicza dostosowanie wkładu operacyjnego za rok N, zmniejszając wkład operacyjny Albanii o kwotę uzyskaną poprzez zastosowanie klucza do ustalenia wkładu dostosowanego o rok N do umorzeń dokonywanych co roku w odniesieniu do zobowiązań z roku N finansowanych w ramach budżetu Unii lub z ponownie udostępnionych umorzeń.

W przypadku anulowania kwot pochodzących z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel w roku N (w tym środków na zobowiązania oraz, w odniesieniu do kwot na podstawie rozporządzenia Rady (UE) 2020/2094, rocznych kwot orientacyjnych określonych w programowaniu WRF), które nie wynikają z wkładów finansowych do programu „Horyzont Europa” wniesionych przez innych darczyńców, wkład operacyjny Albanii pomniejsza się o kwotę uzyskaną przez zastosowanie do anulowanej kwoty klucza do ustalenia wkładu dostosowanego za rok N.

II.   Automatyczna korekta wkładu operacyjnego Albanii

| 1. | Do obliczania automatycznej korekty, o której mowa w art. 4 niniejszej umowy, stosuje się następujące zasady:






  a) | „dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego; |
| --- | --- | --- |

1.

a)

„dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych” oznaczają dotacje przyznawane w drodze zaproszeń do składania wniosków, w przypadku których beneficjentów końcowych można zidentyfikować w momencie obliczania automatycznej korekty. Wyklucza się wsparcie finansowe dla osób trzecich określone w art. 204 rozporządzenia finansowego;

| b) | w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami albańskimi zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji; |
| --- | --- |

b)

w przypadku podpisania zobowiązania prawnego z konsorcjum kwoty wykorzystane do ustalenia początkowych kwot zobowiązania prawnego są łącznymi kwotami przyznanymi beneficjentom będącym podmiotami albańskimi zgodnie z orientacyjnym podziałem budżetu określonym w umowie o udzielenie dotacji;

| c) | wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2; |
| --- | --- |

c)

wszystkie kwoty zobowiązań prawnych odpowiadające dotacjom przyznawanym w ramach procedur konkurencyjnych ustala się przy użyciu elektronicznego systemu Komisji Europejskiej eCorda i pobiera w drugą środę lutego roku N+2;

| d) | „koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3); |
| --- | --- |

d)

„koszty nieinterwencyjne” oznaczają koszty programu inne niż dotacje przyznawane w ramach procedur konkurencyjnych, w tym wydatki na wsparcie, administrację dotyczącą poszczególnych programów, inne działania (3);

| e) | kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne. |
| --- | --- |

e)

kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym (4) uznaje się za koszty nieinterwencyjne.

| 2. | Mechanizm ten stosuje się w następujący sposób:






  a) | automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Albanii do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane. |
| --- | --- | --- |

2.

a)

automatyczne korekty za rok N w odniesieniu do wykonania środków na zobowiązania na rok N, podwyższone zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, stosuje się na podstawie danych dotyczących roku N i roku N+1 z e-Corda, o których mowa w pkt II ppkt 1 lit. c) niniejszego załącznika, w roku N+2, po zastosowaniu do wkładu Albanii do programu „Horyzont Europa” wszelkich dostosowań zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy. Uwzględnioną kwotą będzie kwota dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych, w odniesieniu do których przy obliczaniu korekty dostępne są dane.

| b) | Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:






  i. | łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Albanii lub albańskim podmiotom jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N oraz |
| --- | --- | --- |

b)

Począwszy od roku N+2 i do 2029 r. kwotę automatycznej korekty oblicza się dla roku N, przyjmując różnicę między:

i.

łączną kwotą dotacji przyznanych w ramach procedur konkurencyjnych Albanii lub albańskim podmiotom jako zobowiązania zaciągnięte ze środków budżetowych na rok N oraz

| ii. | kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Albanii na rok N pomnożoną przez stosunek:






  A. | kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy oraz |
| --- | --- | --- |

ii.

kwotą dostosowanego wkładu operacyjnego Albanii na rok N pomnożoną przez stosunek:

A.

kwoty dotacji przyznawanych w ramach procedur konkurencyjnych na środki na zobowiązania w roku N, podwyższonej zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy oraz

| B. | sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych. |
| --- | --- |

B.

sumy wszystkich zatwierdzonych budżetowych środków na zobowiązania w roku N, w tym kosztów nieinterwencyjnych.

III.   Płatność wkładu finansowego Albanii, płatność dostosowań dokonanych w odniesieniu do wkładu operacyjnego Albanii oraz płatność automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego Albanii

| 1. | Komisja przekazuje Albanii możliwie jak najszybciej, a najpóźniej w momencie wystawienia pierwszego wezwania do wpłaty środków w roku budżetowym, następujące informacje:






  a. | kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Albanii w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy; |
| --- | --- | --- |

1.

a.

kwoty środków na zobowiązania w budżecie Unii ostatecznie przyjęte w odniesieniu do danego roku dla linii budżetowych obejmujących uczestnictwo Albanii w programie „Horyzont Europa”, podwyższone, w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy;

| b. | kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy; |
| --- | --- |

b.

kwotę opłaty z tytułu uczestnictwa, o której mowa w art. 3 ust. 7 niniejszej umowy;

| c. | od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia; |
| --- | --- |

c.

od roku N+1 realizacji programu „Horyzont Europa” wykorzystanie środków na zobowiązania odpowiadających rokowi budżetowemu N, podwyższonych zgodnie z art. 3 ust. 4 niniejszej umowy, oraz poziom umorzenia;

| d. | w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz albańskich podmiotów prawnych w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań. |
| --- | --- |

d.

w odniesieniu do części programu „Horyzont Europa”, w przypadku której informacje takie są niezbędne do obliczenia automatycznej korekty, poziom zobowiązań zaciągniętych na rzecz albańskich podmiotów prawnych w podziale na odpowiedni rok środków budżetowych oraz powiązany całkowity poziom zobowiązań.

Komisja przedstawia szacunkowe informacje dotyczące następnego roku określone w lit. a) i b) na podstawie projektu budżetu najszybciej jak to możliwe, a najpóźniej do dnia 1 września roku budżetowego.

| 2. | Najpóźniej w kwietniu i czerwcu każdego roku Komisja wystawia Albanii wezwanie do wpłaty środków odpowiadających wkładowi Albanii wynikającemu z niniejszej umowy.
  W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Albania dokona płatności sześciu dwunastych wkładu nie później niż 45 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.
  W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja wystawi jedno wezwanie do wpłaty środków w terminie 60 dni od dnia, w którym niniejsza umowa zacznie powodować skutki prawne. |
| --- | --- |

2.

W każdym wezwaniu do wpłaty środków przewidziano, że Albania dokona płatności sześciu dwunastych wkładu nie później niż 45 dni po wystawieniu wezwania do wpłaty środków.

W odniesieniu do pierwszego roku wykonania niniejszej umowy Komisja wystawi jedno wezwanie do wpłaty środków w terminie 60 dni od dnia, w którym niniejsza umowa zacznie powodować skutki prawne.

| 3. | Co roku, począwszy od 2023 r., wezwania do wpłaty środków odzwierciedlają również kwotę automatycznej korekty mającej zastosowanie do wkładu operacyjnego wniesionego za rok N-2.
  Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Albanię na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Albania uczestniczyła, ich funkcjonowania oraz zarządzania nimi.
  Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Albanię w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Albanii lub od Albanii. |
| --- | --- |

3.

Wezwanie do wpłaty środków wystawione najpóźniej w kwietniu może również obejmować dostosowania wkładu finansowego wniesionego przez Albanię na rzecz realizacji poprzedniego programu ramowego lub poprzednich programów ramowych w zakresie badań naukowych i innowacji, w których Albania uczestniczyła, ich funkcjonowania oraz zarządzania nimi.

Za każdy rok budżetowy 2028, 2029 i 2030 kwota wynikająca z automatycznej korekty zastosowanej do wkładów operacyjnych wniesionych przez Albanię w latach 2026 i 2027 lub z dostosowań dokonanych zgodnie z art. 3 ust. 8 niniejszej umowy będzie należna Albanii lub od Albanii.

| 4. | Albania wnosi swój wkład finansowy na podstawie niniejszej umowy zgodnie z pkt III niniejszego załącznika. W przypadku niedokonania przez Albanię płatności w terminie wymagalności Komisja wysyła formalny monit.
  Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego stanowi podstawę do zapłaty przez Albanię odsetek od należnej kwoty, naliczanych od terminu wymagalności.
  W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego. |
| --- | --- |

4.

Każde opóźnienie we wpłacie wkładu finansowego stanowi podstawę do zapłaty przez Albanię odsetek od należnej kwoty, naliczanych od terminu wymagalności.

W odniesieniu do należności niezapłaconych w terminie stosuje się stopę odsetek równą stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego podstawowych operacji refinansujących, publikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria C, obowiązującej pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca, w którym przypada termin płatności, powiększonej o 1,5 punktu procentowego.

---

(1)  Obejmuje to w szczególności środki z Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 z dnia 14 grudnia 2020 r. ustanawiającym Instrument Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy w celu wsparcia odbudowy w następstwie kryzysu związanego z COVID-19 (Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23).

(2)  
  Dz.U. L 433 I z 22.12.2020, s. 23.

(3)  Inne działania obejmują w szczególności zamówienia, nagrody, instrumenty finansowe, działania bezpośrednie Wspólnego Centrum Badawczego, składki (OECD, Eureka, IPEEC, MAE, ...), ekspertów (oceniających, monitorowanie projektów) itp.

(4)  Kwoty przyznane organizacjom międzynarodowym jako podmiotom prawnym będącym beneficjentem końcowym uznaje się za koszty nieinterwencyjne. Nie ma to zastosowania w przypadku, gdy organizacja międzynarodowa jest koordynatorem projektu (zajmuje się dystrybucją środków dla innych koordynatorów).

---

ZAŁĄCZNIK II

Niewyczerpujący wykaz równoważnych programów i projektów Albanii

Poniższy niewyczerpujący wykaz należy traktować jako wykaz albańskich programów i projektów równoważnych programowi „Horyzont Europa”:

| — | Krajowy program badawczo-rozwojowy. |
| --- | --- |

—

Krajowy program badawczo-rozwojowy.

---

ZAŁĄCZNIK III

Należyte zarządzanie finansami

Ochrona interesów finansowych i odzyskiwanie środków

Artykuł 1

Przeglądy i audyty

1.   Unia Europejska ma prawo przeprowadzać, zgodnie z mającymi zastosowanie aktami co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów, przeglądy i audyty techniczne, naukowe, finansowe lub inne rodzaje przeglądów i audytów w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Albanii lub każdego podmiotu prawnego mającego siedzibę w Albanii, otrzymujących finansowanie Unii Europejskiej, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Albanii. Taki przegląd i takie audyty mogą być przeprowadzane przez pracowników instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, lub przez inne osoby upoważnione przez Komisję Europejską.

2.   Pracownikom instytucji i organów Unii Europejskiej, w szczególności Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, oraz pozostałym osobom upoważnionym przez Komisję Europejską przysługuje odpowiedni dostęp do miejsc, prac i dokumentów (w wersji papierowej oraz elektronicznej), jak również do wszystkich informacji potrzebnych w celu przeprowadzenia takich audytów, w tym prawo do uzyskania fizycznej/elektronicznej kopii oraz wyciągów z wszelkich dokumentów lub zawartości wszelkich nośników danych będących w posiadaniu objętej audytem osoby fizycznej lub prawnej lub objętej audytem osoby trzeciej.

3.   Albania nie sprzeciwia się prawu wjazdu do Albanii i dostępowi do pomieszczeń pracowników i innych osób, o których mowa w ust. 2, w związku z wykonywaniem przez te osoby obowiązków, o których mowa w niniejszym artykule, ani nie stwarza żadnych szczególnych przeszkód w korzystania z tego prawa lub dostępu.

4.   Przeglądy i audyty można przeprowadzać, również po zawieszeniu stosowania niniejszej umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 3 lub jej rozwiązaniu, na warunkach określonych w mających zastosowanie aktach co najmniej jednej instytucji lub co najmniej jednego organu Unii Europejskiej oraz zgodnie z postanowieniami stosownych porozumień lub umów dotyczących dowolnego zobowiązania prawnego związanego z wykonaniem budżetu Unii Europejskiej, podjętego przez Unię Europejską przed datą wejścia w życie zawieszenia stosowania niniejszej umowy zgodnie z jej art. 9 ust. 3 lub jej rozwiązania.

Artykuł 2

Zwalczanie nieprawidłowości, nadużyć finansowych i innych przestępstw przeciwko interesom finansowym Unii

1.   Komisja Europejska i Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych są upoważnione do prowadzenia dochodzeń administracyjnych, w tym kontroli na miejscu i inspekcji, na terytorium Albanii. Dochodzenia te prowadzi się zgodnie z zasadami i warunkami określonymi w mających zastosowanie aktach prawnych co najmniej jednej instytucji Unii.

2.   Właściwe organy Albanii informują w rozsądnym terminie Komisję Europejską lub OLAF o wszelkich stwierdzonych przez te organy przypadkach nieprawidłowości, nadużyć finansowych lub innych nielegalnych działaniach naruszających interesy finansowe Unii lub o wszelkich podejrzeniach dotyczących takich nieprawidłowości, nadużyć lub nielegalnych działań.

3.   Kontrole na miejscu i inspekcje można przeprowadzać w pomieszczeniach dowolnej osoby fizycznej mającej miejsce zamieszkania w Albanii lub podmiotu prawnego mającego siedzibę w Albanii, otrzymujących finansowanie unijne, jak również w pomieszczeniach dowolnej osoby trzeciej uczestniczącej we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Albanii.

4.   Takie kontrole na miejscu i inspekcje są przygotowywane i prowadzone przez Komisję Europejską lub OLAF w ścisłej współpracy z właściwym organem Albanii wyznaczonym przez Radę Ministrów Albanii. Wyznaczony organ otrzymuje odpowiednio wcześniej informację dotyczącą przedmiotu, celu i podstawy prawnej kontroli oraz inspekcji, co umożliwia mu zapewnienie pomocy. W związku z powyższym urzędnicy właściwych organów albańskich mogą uczestniczyć w kontrolach na miejscu oraz inspekcjach.

5.   Na wniosek organów Albanii mogą one również przeprowadzać kontrole na miejscu i inspekcje wspólnie z Komisją Europejską lub OLAF-em.

6.   Pracownicy Komisji i personel OLAF-u mają dostęp do wszystkich informacji i dokumentów, w tym danych komputerowych, dotyczących przedmiotowych operacji, które są niezbędne w celu właściwego przeprowadzenia kontroli na miejscu i inspekcji. Mogą w szczególności kopiować stosowne dokumenty.

7.   Jeżeli osoba, podmiot lub inna osoba trzecia sprzeciwia się kontroli na miejscu lub inspekcji, organy Albanii – działając zgodnie z krajowymi przepisami i regulacjami – udzielają Komisji Europejskiej lub OLAF-owi pomocy, aby umożliwić im wywiązanie się z obowiązku przeprowadzenia kontroli na miejscu lub inspekcji. Pomoc ta obejmuje wprowadzanie odpowiednich środków zabezpieczających na podstawie prawa krajowego, w szczególności w celu zabezpieczenia dowodów.

8.   Komisja Europejska lub OLAF informują organy Albanii o wynikach takich kontroli i inspekcji. W szczególności Komisja Europejska lub OLAF zgłaszają jak najszybciej właściwemu organowi Albanii wszelkie stwierdzone przez te instytucje w trakcie kontroli na miejscu lub inspekcji przypadki nieprawidłowości lub podejrzenia dotyczące takich nieprawidłowości.

9.   Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej Komisja Europejska może nakładać środki i sankcje administracyjne na osoby prawne lub fizyczne z Albanii uczestniczące w realizacji danego programu lub działania bez uszczerbku dla stosowania prawa karnego Albanii.

10.   W celu prawidłowego wykonania postanowień niniejszego artykułu Komisja Europejska lub OLAF i właściwe organy Albanii regularnie wymieniają się informacjami oraz, na wniosek jednej ze Stron niniejszej umowy, konsultują się wzajemnie.

11.   W celu ułatwienia skutecznej współpracy i wymiany informacji z OLAF-em Albania wyznacza punkt kontaktowy.

12.   Wymiana informacji między Komisją Europejską lub OLAF-em a właściwymi organami Albanii odbywa się z należytym uwzględnieniem wymogów dotyczących poufności. Dane osobowe zawarte w wymienianych informacjach muszą być chronione zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami.

13.   Organy Albanii współpracują z Prokuraturą Europejską, aby umożliwić jej wypełnianie obowiązku prowadzenia dochodzeń, ścigania i stawiania przed sądem sprawców i współsprawców przestępstw przeciwko interesom finansowym Unii Europejskiej zgodnie z mającym zastosowanie prawodawstwem.

Artykuł 3

Odzyskiwanie należności i egzekucja

1.   Przyjęte przez Komisję Europejską decyzje o nałożeniu zobowiązania pieniężnego na osoby prawne lub fizyczne inne niż państwa w odniesieniu do wszelkich roszczeń wynikających z programu „Horyzont Europa” stanowią w Albanii tytuł egzekucyjny. Do decyzji dołącza się tytuł egzekucyjny i nie przewiduje się żadnych innych formalności poza weryfikacją autentyczności decyzji przez organ krajowy wyznaczony do tego celu przez Radę Ministrów Albanii. Rada Ministrów Albanii informuje Komisję i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wyznaczonym organie krajowym. Zgodnie z art. 4 Komisja Europejska jest uprawniona do powiadomienia o takich podlegających egzekucji decyzjach bezpośrednio osoby mające miejsce zamieszkania w Albanii i podmioty prawne mające siedzibę w Albanii. Egzekucja przebiega zgodnie z przepisami prawa i regułami proceduralnymi Albanii.

2.   Wyroki i postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydane na podstawie klauzuli arbitrażowej zawartej w umowie lub porozumieniu w związku z programami, działaniami, czynnościami lub projektami Unii stanowią w Albanii tytuł egzekucyjny na takich samych zasadach, jak decyzje Komisji Europejskiej, o których mowa w ust. 1.

3.   Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest sądem właściwym w zakresie kontroli zgodności z prawem decyzji Komisji, o której mowa w ust. 1, i wstrzymania jej wykonania. Jednakże sądy Albanii są właściwe w sprawach skarg dotyczących nieprawidłowości w przeprowadzaniu egzekucji.

Artykuł 4

Komunikacja i wymiana informacji

Instytucje i organy Unii Europejskiej uczestniczące we wdrażaniu programu „Horyzont Europa” lub sprawujące kontrolę nad tym programem są uprawnione do bezpośredniego komunikowania się, w tym za pośrednictwem elektronicznych systemów wymiany informacji, z dowolną osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Albanii lub dowolnym podmiotem prawnym mającym siedzibę w Albanii, otrzymującymi finansowanie unijne, jak również dowolną osobą trzecią uczestniczącą we wdrażaniu środków finansowych Unii, mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Albanii. Takie osoby, podmioty i strony mogą przedkładać bezpośrednio instytucjom i organom Unii Europejskiej wszelkie odpowiednie informacje i dokumenty, do których przedłożenia zobowiązane są na podstawie przepisów Unii Europejskiej mających zastosowanie do programu Unii lub na podstawie umów lub porozumień zawartych w celu realizacji tego programu.

---