# Επίσημη Εφημερίδα C 77/2019

| | ISSN 1977-0901 |
| --- | --- |
| Επίσημη Εφημερίδα
  της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 77 |
| | |
| Έκδοση στην ελληνική γλώσσα | Ανακοινώσεις και Πληροφορίες | 62ό έτος1 Μαρτίου 2019 |

ISSN 1977-0901

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 77

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Ανακοινώσεις και Πληροφορίες

62ό έτος1 Μαρτίου 2019

---

| Περιεχόμενα | Σελίδα |
| --- | --- |
| | II   Ανακοινώσεις |
| | ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΣΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ |
| | Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
| 2019/C 77/01 | Ανακοίνωση της Επιτροπής — Καθοδήγηση για την κατάρτιση εθνικών προγραμμάτων ελέγχου της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στο πλαίσιο της οδηγίας (ΕΕ) 2016/2284 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη μείωση των εθνικών εκπομπών ορισμένων ατμοσφαιρικών ρύπων | 1 |

Περιεχόμενα

Σελίδα

II   Ανακοινώσεις

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΣΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

2019/C 77/01

Ανακοίνωση της Επιτροπής — Καθοδήγηση για την κατάρτιση εθνικών προγραμμάτων ελέγχου της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στο πλαίσιο της οδηγίας (ΕΕ) 2016/2284 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη μείωση των εθνικών εκπομπών ορισμένων ατμοσφαιρικών ρύπων

1

---

| EL | |
| --- | --- |

EL

---

II Ανακοινώσεις

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΣΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

| 1.3.2019 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 77/1 |
| --- | --- | --- | --- |

1.3.2019

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 77/1

---

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Καθοδήγηση για την κατάρτιση εθνικών προγραμμάτων ελέγχου της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στο πλαίσιο της οδηγίας (ΕΕ) 2016/2284 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη μείωση των εθνικών εκπομπών ορισμένων ατμοσφαιρικών ρύπων

(2019/C 77/01)

Γλωσσάριο

| Όρος ή ακρωνύμιο | Σημασία ή ορισμός |
| --- | --- |
| BC | Αιθάλη |
| CLRTAP | Σύμβαση σχετικά με τη διαμεθοριακή ρύπανση της ατμόσφαιρας σε μεγάλη απόσταση |
| EF | Συντελεστές εκπομπών |
| EMEP | Ευρωπαϊκό πρόγραμμα παρακολούθησης και αξιολόγησης |
| Ε-ΜΕΜΡ | Ευρωπαϊκό μητρώο έκλυσης και μεταφοράς ρύπων |
| GAINS | Μοντέλο αλληλεπιδράσεων και συνεργειών μεταξύ αερίων του θερμοκηπίου και ατμοσφαιρικής ρύπανσης (1) |
| IIASA | Διεθνές Ινστιτούτο Εφαρμοσμένης Ανάλυσης Συστημάτων |
| IIR | Ενημερωτική έκθεση απογραφής |
| NFR | Ονοματολογία υποβολής στοιχείων |
| NH3 | Αμμωνία |
| NMVOC | Πτητικές οργανικές ενώσεις εκτός του μεθανίου |
| NO2 | Διοξείδιο του αζώτου |
| NOx | Οξείδια του αζώτου |
| O3 | Όζον |
| SO2 | Διοξείδιο του θείου |
| UNFCCC | Σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή |
| ΑΘ | Αέρια του θερμοκηπίου |
| ΑΣ | Αιωρούμενα σωματίδια |
| ΑΣ2,5 | Λεπτά αιωρούμενα σωματίδια |
| ΕΑΟΕ | Οδηγία για τα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών [οδηγία (ΕΕ) 2016/2284 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2)] |
| ΕΕ | Ευρωπαϊκή Ένωση |
| ΕΟΠ | Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος |
| ΕΠΕΑΡ | Εθνικό πρόγραμμα ελέγχου της ατμοσφαιρικής ρύπανσης |
| ΚΓΠ | Κοινή γεωργική πολιτική |
| ΚΠΥΕ | Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 525/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), σχετικά με μηχανισμό παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων σχετικά με τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και άλλων πληροφοριών σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο που αφορούν την αλλαγή του κλίματος |
| ΜΠΜ | Με πρόσθετα μέτρα |
| ΜΜ | Με μέτρα |
| ΟΒΕ | Οδηγία για τις βιομηχανικές εκπομπές (οδηγία 2010/75/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4)) |
| ΟΠΑΑ | Οδηγία/-ες για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα |
| ΟΕΕ/ΗΕ | Οικονομική Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη |
| ΠΑΑ | Πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης |
| Π&Μ | Πολιτικές και μέτρα |
| ΣΠΕ | Στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση |

Όρος ή ακρωνύμιο

Σημασία ή ορισμός

BC

Αιθάλη

CLRTAP

Σύμβαση σχετικά με τη διαμεθοριακή ρύπανση της ατμόσφαιρας σε μεγάλη απόσταση

EF

Συντελεστές εκπομπών

EMEP

Ευρωπαϊκό πρόγραμμα παρακολούθησης και αξιολόγησης

Ε-ΜΕΜΡ

Ευρωπαϊκό μητρώο έκλυσης και μεταφοράς ρύπων

GAINS

Μοντέλο αλληλεπιδράσεων και συνεργειών μεταξύ αερίων του θερμοκηπίου και ατμοσφαιρικής ρύπανσης (1)

IIASA

Διεθνές Ινστιτούτο Εφαρμοσμένης Ανάλυσης Συστημάτων

IIR

Ενημερωτική έκθεση απογραφής

NFR

Ονοματολογία υποβολής στοιχείων

NH3

Αμμωνία

NMVOC

Πτητικές οργανικές ενώσεις εκτός του μεθανίου

NO2

Διοξείδιο του αζώτου

NOx

Οξείδια του αζώτου

O3

Όζον

SO2

Διοξείδιο του θείου

UNFCCC

Σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή

ΑΘ

Αέρια του θερμοκηπίου

ΑΣ

Αιωρούμενα σωματίδια

ΑΣ2,5

Λεπτά αιωρούμενα σωματίδια

ΕΑΟΕ

Οδηγία για τα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών [οδηγία (ΕΕ) 2016/2284 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2)]

ΕΕ

Ευρωπαϊκή Ένωση

ΕΟΠ

Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος

ΕΠΕΑΡ

Εθνικό πρόγραμμα ελέγχου της ατμοσφαιρικής ρύπανσης

ΚΓΠ

Κοινή γεωργική πολιτική

ΚΠΥΕ

Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 525/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), σχετικά με μηχανισμό παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων σχετικά με τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και άλλων πληροφοριών σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο που αφορούν την αλλαγή του κλίματος

ΜΠΜ

Με πρόσθετα μέτρα

ΜΜ

Με μέτρα

ΟΒΕ

Οδηγία για τις βιομηχανικές εκπομπές (οδηγία 2010/75/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4))

ΟΠΑΑ

Οδηγία/-ες για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα

ΟΕΕ/ΗΕ

Οικονομική Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη

ΠΑΑ

Πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης

Π&Μ

Πολιτικές και μέτρα

ΣΠΕ

Στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση

ΔΗΛΩΣΗ ΑΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ:

Σκοπός του παρόντος εγγράφου καθοδήγησης είναι να συνδράμει τις εθνικές αρχές κατά την κατάρτιση εθνικών προγραμμάτων ελέγχου της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Το παρόν έγγραφο αντικατοπτρίζει τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και, ως εκ τούτου, δεν είναι νομικά δεσμευτικό. Η δεσμευτική ερμηνεία της νομοθεσίας της Ένωσης εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ). Οι απόψεις που εκφράζονται στο παρόν έγγραφο καθοδήγησης δεν προδικάζουν τη θέση που ενδέχεται να λάβει η Επιτροπή ενώπιον του ΔΕΕ.

1.   ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η οδηγία (ΕΕ) 2016/2284 σχετικά με τη μείωση των εθνικών εκπομπών ορισμένων ατμοσφαιρικών ρύπων, γνωστή επίσης ως η νέα οδηγία για τα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών (οδηγία για τα ΕΑΟΕ) (εφεξής αναφερόμενη στο παρόν έγγραφο ως «η οδηγία») (5) αποσκοπεί στην περαιτέρω μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και των συναφών κινδύνων για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία (άρθρο 1). Η οδηγία περιλαμβάνει, για κάθε κράτος μέλος, μελλοντικές δεσμεύσεις μείωσης όσον αφορά τις εκπομπές οξειδίων του αζώτου (NOx), διοξειδίου του θείου (SO2), αμμωνίας (NH3), πτητικών οργανικών ενώσεων εκτός του μεθανίου (NMVOC) και λεπτών αιωρούμενων σωματιδίων (ΑΣ2,5). Η συμμόρφωση προς τις εν λόγω δεσμεύσεις αναμένεται επίσης να συμβάλει στην υλοποίηση του μακροπρόθεσμου στόχου της Ένωσης για επίτευξη επιπέδων ποιότητας του αέρα που να συνάδουν με τις κατευθυντήριες γραμμές της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (ΠΟΥ) για την ποιότητα του αέρα.

Τα άρθρα 6 και 10 της οδηγίας επιβάλλουν στα κράτη μέλη την υποχρέωση να καταρτίσουν, το αργότερο έως την 1η Απριλίου 2019, αρχικό εθνικό πρόγραμμα ελέγχου της ατμοσφαιρικής ρύπανσης (ΕΠΕΑΡ), το οποίο πρέπει να επικαιροποιείται τακτικά, τουλάχιστον κάθε τέσσερα έτη («επικαιροποιήσεις ΕΠΕΑΡ»). Το περιεχόμενο του ΕΠΕΑΡ ορίζεται από την οδηγία, κυρίως στο άρθρο 6 και στο παράρτημα III μέρος 1. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 10 της οδηγίας, η Επιτροπή έχει προσδιορίσει τη μορφή των ΕΠΕΑΡ στην εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2018/1522 της Επιτροπής (6). Το παρόν έγγραφο καθοδήγησης, το οποίο καταρτίστηκε κατ' εφαρμογή του άρθρου 6 παράγραφος 9 της οδηγίας, έχει ως στόχο την παροχή στήριξης στα κράτη μέλη κατά την κατάρτιση του αρχικού ΕΠΕΑΡ, το οποίο πρέπει να υποβληθεί στην Επιτροπή έως την 1η Απριλίου 2019. Πραγματεύεται τη μορφή του ΕΠΕΑΡ, την παρακολούθηση της προόδου όσον αφορά την εφαρμογή του, τις διαβουλεύσεις σχετικά με το ΕΠΕΑΡ και τη διάδοσή του· τα θέματα αυτά αναπτύσσονται σε τέσσερα αντίστοιχα κεφάλαια. Στο προσάρτημα περιλαμβάνεται εργαλειοθήκη ως βοήθημα για τη διαδικασία εξέτασης και επιλογής πρόσθετων Π&Μ με σκοπό τη συμμόρφωση προς τις δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών. Οι παρούσες κατευθύνσεις ενδέχεται να τροποποιηθούν, εφόσον κριθεί αναγκαίο, ώστε να πλαισιώνουν κατάλληλα τις επικαιροποιήσεις των ΕΠΕΑΡ.

2.   ΚΟΙΝΗ ΜΟΡΦΗ ΓΙΑ ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ

Διάταξη του παρόντος κεφαλαίου

Για λόγους ευχρηστίας, στο παρόν κεφάλαιο τηρείται η αρίθμηση των σημείων που ακολουθείται στη μορφή του ΕΠΕΑΡ, όπως καθορίζεται στο παράρτημα της εκτελεστικής απόφασης (ΕΕ) 2018/1522 της Επιτροπής. Το υποχρεωτικό ελάχιστο περιεχόμενο για κάθε σημείο της μορφής, καθώς και τυχόν περαιτέρω προαιρετικό περιεχόμενο, περιγράφεται συνοπτικά στο αντίστοιχο σημείο του παρόντος κεφαλαίου σε σκιασμένα πλαίσια γκρίζου χρώματος, με επικεφαλίδες με έντονους χαρακτήρες, ως εξής:

| Απαιτήσεις βάσει της μορφής του ΕΠΕΑΡ

  Το περιεχόμενο για κάθε απαίτηση περιγράφεται συνοπτικά στο αντίστοιχο σημείο. Η μορφή ορίζει το ελάχιστο περιεχόμενο που προσδιορίζεται στο άρθρο 6 και στο παράρτημα III της οδηγίας ΕΑΟΕ ως
  υποχρεωτικό περιεχόμενο
  , με σαφή διάκριση των περιπτώσεων στις οποίες απαιτούνται πληροφορίες μόνον

  όπου κρίνεται ενδεδειγμένο ή σκόπιμο
  . Περιλαμβάνει επίσης περαιτέρω
  προαιρετικό περιεχόμενο
  . Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να παρέχουν το προαιρετικό περιεχόμενο, διατηρώντας παράλληλα την ευελιξία να παράγουν και να παρέχουν τα πλέον χρήσιμα και κατάλληλα δεδομένα για τις αντίστοιχες πολιτικές και προτεραιότητές τους. |
| --- |

Απαιτήσεις βάσει της μορφής του ΕΠΕΑΡ

Το περιεχόμενο για κάθε απαίτηση περιγράφεται συνοπτικά στο αντίστοιχο σημείο. Η μορφή ορίζει το ελάχιστο περιεχόμενο που προσδιορίζεται στο άρθρο 6 και στο παράρτημα III της οδηγίας ΕΑΟΕ ως
  υποχρεωτικό περιεχόμενο
  , με σαφή διάκριση των περιπτώσεων στις οποίες απαιτούνται πληροφορίες μόνον

  όπου κρίνεται ενδεδειγμένο ή σκόπιμο
  . Περιλαμβάνει επίσης περαιτέρω
  προαιρετικό περιεχόμενο
  . Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να παρέχουν το προαιρετικό περιεχόμενο, διατηρώντας παράλληλα την ευελιξία να παράγουν και να παρέχουν τα πλέον χρήσιμα και κατάλληλα δεδομένα για τις αντίστοιχες πολιτικές και προτεραιότητές τους.

2.1.   Τίτλος του προγράμματος, στοιχεία επικοινωνίας και ιστότοποι

Το παρόν σημείο της μορφής είναι αυτονόητο και δεν παρέχεται περαιτέρω καθοδήγηση.

2.2.   Συνοπτική παρουσίαση

Το παρόν σημείο της μορφής είναι αυτονόητο και δεν παρέχονται περαιτέρω καθοδήγηση.

2.3.   Το εθνικό πλαίσιο πολιτικής για την ποιότητα και τη ρύπανση του ατμοσφαιρικού αέρα

2.3.1.   
  Οι προτεραιότητες πολιτικής και η σχέση τους με τις προτεραιότητες που καθορίζονται σε άλλους συναφείς τομείς πολιτικής

Βλέπε άρθρο 6 παράγραφοι 1 και 2 και παράρτημα III μέρος 1 σημείο 1 στοιχείο α) σημείο i)

Το πλαίσιο πολιτικής για το αρχικό ΕΠΕΑΡ πρέπει να ορίζει με σαφήνεια τους στόχους και τις προτεραιότητες πολιτικής για το πρόγραμμα. Οι εν λόγω στόχοι και προτεραιότητες θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν τις δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών για κάθε κράτος μέλος, όπως ορίζονται στο παράρτημα ΙΙ της οδηγίας ΕΑΟΕ.

Κατά τον καθορισμό του πλαισίου πολιτικής, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αναγνωρίζουν τις ευρύτερες προκλήσεις για την ΕΕ όσον αφορά την ποιότητα του αέρα, οι οποίες προκύπτουν από τις εκπομπές NOx και ΑΣ, καθώς και τις ειδικές τομεακές προκλήσεις για την ποιότητα του αέρα, οι οποίες απορρέουν από τη γεωργική παραγωγή όσον αφορά τις εκπομπές NH3 και ΑΣ2,5.

| 2.3.1   Οι προτεραιότητες πολιτικής και η σχέση τους με τις προτεραιότητες που καθορίζονται σε άλλους συναφείς τομείς πολιτικής



  Υποχρεωτικό περιεχόμενο:


  Στο περιεχόμενο για το παρόν σημείο περιλαμβάνονται τα εξής:






  α) | Οι στόχοι και οι προτεραιότητες πολιτικής σε εθνικό επίπεδο για το ΕΠΕΑΡ. |
| --- | --- |

2.3.1   Οι προτεραιότητες πολιτικής και η σχέση τους με τις προτεραιότητες που καθορίζονται σε άλλους συναφείς τομείς πολιτικής

Υποχρεωτικό περιεχόμενο:

Στο περιεχόμενο για το παρόν σημείο περιλαμβάνονται τα εξής:

α)

Οι στόχοι και οι προτεραιότητες πολιτικής σε εθνικό επίπεδο για το ΕΠΕΑΡ.

| β) | Οι εθνικές δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών (κατά ρύπο της οδηγίας ΕΑΟΕ, για την περίοδο 2020-2029 και για την περίοδο μετά το 2030): ως ποσοστιαία μείωση των εκπομπών σε σύγκριση με το έτος αναφοράς 2005, όπως ορίζεται στην οδηγία. |
| --- | --- |

β)

Οι εθνικές δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών (κατά ρύπο της οδηγίας ΕΑΟΕ, για την περίοδο 2020-2029 και για την περίοδο μετά το 2030): ως ποσοστιαία μείωση των εκπομπών σε σύγκριση με το έτος αναφοράς 2005, όπως ορίζεται στην οδηγία.

| γ) | Οι προτεραιότητες για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα: Εθνικές προτεραιότητες πολιτικής που σχετίζονται με τους ενωσιακούς ή εθνικούς στόχους για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα (οριακές τιμές για τις συγκεντρώσεις στον ατμοσφαιρικό αέρα, τιμές-στόχοι και υποχρεώσεις έκθεσης σε συγκεντρώσεις (7)). Το ζητούμενο είναι να εντοπιστούν οι προκλήσεις και να παρασχεθούν/αντληθούν πληροφορίες σχετικά με βασικούς ρύπους που υποβαθμίζουν την ποιότητα του αέρα.
  Τα κράτη μέλη δύνανται επίσης να ανατρέχουν στα συνιστώμενα όρια της ΠΟΥ ως ένδειξη των μακροπρόθεσμων στόχων για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα. |
| --- | --- |

γ)

Οι προτεραιότητες για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα: Εθνικές προτεραιότητες πολιτικής που σχετίζονται με τους ενωσιακούς ή εθνικούς στόχους για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα (οριακές τιμές για τις συγκεντρώσεις στον ατμοσφαιρικό αέρα, τιμές-στόχοι και υποχρεώσεις έκθεσης σε συγκεντρώσεις (7)). Το ζητούμενο είναι να εντοπιστούν οι προκλήσεις και να παρασχεθούν/αντληθούν πληροφορίες σχετικά με βασικούς ρύπους που υποβαθμίζουν την ποιότητα του αέρα.

Τα κράτη μέλη δύνανται επίσης να ανατρέχουν στα συνιστώμενα όρια της ΠΟΥ ως ένδειξη των μακροπρόθεσμων στόχων για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα.

| δ) | Προτεραιότητες πολιτικής για την κλιματική αλλαγή και την ενέργεια: εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα με στόχο τη μείωση των εκτός ΣΕΔΕ εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου· στόχος ανανεώσιμων πηγών ενέργειας· στόχος ενεργειακής απόδοσης, με προσδιορισμό των στόχων μείωσης για το 2020 και το 2030 –και για το 2050, όπου είναι διαθέσιμοι– καθώς και των προκλήσεων για τα κράτη μέλη όσον αφορά την επίτευξή τους. |
| --- | --- |

δ)

Προτεραιότητες πολιτικής για την κλιματική αλλαγή και την ενέργεια: εθνικά σχέδια για την ενέργεια και το κλίμα με στόχο τη μείωση των εκτός ΣΕΔΕ εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου· στόχος ανανεώσιμων πηγών ενέργειας· στόχος ενεργειακής απόδοσης, με προσδιορισμό των στόχων μείωσης για το 2020 και το 2030 –και για το 2050, όπου είναι διαθέσιμοι– καθώς και των προκλήσεων για τα κράτη μέλη όσον αφορά την επίτευξή τους.

| ε) | Κατά περίπτωση, προσδιορισμός άλλων πρόσθετων συναφών πολιτικών και των αντίστοιχων προτεραιοτήτων τους που αφορούν το ΕΠΕΑΡ, π.χ. προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης. |
| --- | --- |

ε)

Κατά περίπτωση, προσδιορισμός άλλων πρόσθετων συναφών πολιτικών και των αντίστοιχων προτεραιοτήτων τους που αφορούν το ΕΠΕΑΡ, π.χ. προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης.

2.3.2.   
  Αρμοδιότητες που έχουν ανατεθεί σε εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές

Βλέπε παράρτημα ΙΙΙ μέρος 1 σημείο 1 στοιχείο α) σημείο ii)

Τα κράτη μέλη προσδιορίζουν τους σχετικούς κυβερνητικούς οργανισμούς, τα υπουργεία και τις περιφερειακές ή τοπικές αρχές που συμμετέχουν στην κατάρτιση και την εφαρμογή του ΕΠΕΑΡ και καθορίζουν αντιστοίχως τις αρμοδιότητες που τους έχουν ανατεθεί [παράρτημα III μέρος 1 σημείο 1 στοιχείο α) σημείο ii)].

Κατά την ανάθεση αρμοδιοτήτων, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ο βέλτιστος τρόπος διασφάλισης της επαρκούς κατανόησης και αποτύπωσης των τοπικών και τομεακών προβληματισμών στον σχεδιασμό και στην εφαρμογή του ΕΠΕΑΡ. Οι αρμόδιες αρχές διαφόρων τομέων πολιτικής και κλάδων πρέπει να συμμετέχουν στην κατάρτιση και την εφαρμογή του ΕΠΕΑΡ, στο οποίο θα πρέπει να αποτυπώνονται τόσο οι εν λόγω αρχές όσο και οι αντίστοιχοι ρόλοι τους. Για παράδειγμα, θα πρέπει να περιλαμβάνεται η αλληλεπίδραση μεταξύ, αφενός, του ρόλου χάραξης και, αφετέρου, του ρόλου εφαρμογής της πολιτικής από τις αρχές που είναι αρμόδιες για την ποιότητα του αέρα και την κλιματική αλλαγή. Μολονότι αναμένεται να απαιτείται η συμμετοχή ευρέος φάσματος αρχών, στην πλειονότητα των περιπτώσεων τη συνολική ευθύνη για τη χάραξη πολιτικής θα πρέπει να αναλαμβάνει η εθνική κρατική αρχή.

Εάν είναι εφικτό, το ΕΠΕΑΡ θα πρέπει να καλύπτει την ανάθεση των ρόλων και αρμοδιοτήτων που παρουσιάζονται στο σχήμα κατωτέρω.

Σχήμα 1

Ρόλοι και αρμοδιότητες που συνδέονται με την κατάρτιση του ΕΠΕΑΡ και την υποβολή σχετικών εκθέσεων

Image 1

Σε διάφορα κράτη μέλη μπορεί να κρίνεται σκόπιμη η ανάθεση πρόσθετων αρμοδιοτήτων, οι οποίες θα πρέπει να απαριθμούνται αντιστοίχως στο ΕΠΕΑΡ, μαζί με τις σχετικές αρμόδιες εθνικές, περιφερειακές ή τοπικές αρχές / οργανισμούς.

Κατά την ανάθεση αρμοδιοτήτων σε αρχές, είναι επίσης σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη η αντίστοιχη κλίμακα. Το απαιτούμενο επίπεδο εξουσίας μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με τη φύση της αρμοδιότητας· για παράδειγμα, οι εθνικές αρχές θεωρούνται κατά γενικό κανόνα καταλληλότερες για την κατάρτιση του ΕΠΕΑΡ, ενώ οι τοπικές αρχές συμμετέχουν συνήθως περισσότερο στην εφαρμογή των μέτρων και στην επιβολή (ιδίως από την άποψη της ποιότητας του αέρα). Επιπλέον, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προσδιορίζουν την αρχή που είναι αρμόδια για την εποπτεία και τον συντονισμό όλων των ρόλων και αρμοδιοτήτων, αν και συνήθως επιφορτισμένη με τα καθήκοντα αυτά είναι η εθνική αρμόδια αρχή, δηλαδή η κυβέρνηση του κράτους μέλους, εκτός εάν συντρέχουν επιτακτικοί λόγοι περί του αντιθέτου.

| 2.3.2.   Αρμοδιότητες που έχουν ανατεθεί σε εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές



  Υποχρεωτικό περιεχόμενο:








  — | Περιγραφή του είδους, και κατά περίπτωση αναφορά του ονόματος, της αντίστοιχης αρχής, της κλίμακας στην οποία δραστηριοποιείται (δηλαδή εθνική, περιφερειακή, τοπική κλίμακα) και των αρμοδιοτήτων που της έχουν ανατεθεί στους τομείς της ποιότητας του αέρα και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. |
| --- | --- |

2.3.2.   Αρμοδιότητες που έχουν ανατεθεί σε εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές

Υποχρεωτικό περιεχόμενο:

—

Περιγραφή του είδους, και κατά περίπτωση αναφορά του ονόματος, της αντίστοιχης αρχής, της κλίμακας στην οποία δραστηριοποιείται (δηλαδή εθνική, περιφερειακή, τοπική κλίμακα) και των αρμοδιοτήτων που της έχουν ανατεθεί στους τομείς της ποιότητας του αέρα και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Προαιρετικό περιεχόμενο:

| — | Προσδιορισμός των κλάδων πηγών που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των απαριθμούμενων αρχών. |
| --- | --- |

—

Προσδιορισμός των κλάδων πηγών που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα των απαριθμούμενων αρχών.

Οι αρμόδιες αρχές διαφόρων τομέων πολιτικής και κλάδων πρέπει να συμμετέχουν στην κατάρτιση του ΕΠΕΑΡ και στην υποβολή των σχετικών εκθέσεων. Στις πληροφορίες που παρέχονται στο παρόν σημείο θα πρέπει να αποτυπώνονται τόσο οι εν λόγω αρχές όσο και οι αντίστοιχοι ρόλοι τους. Για παράδειγμα, θα πρέπει να περιλαμβάνεται η αλληλεπίδραση μεταξύ, αφενός, του ρόλου χάραξης και, αφετέρου, του ρόλου εφαρμογής της πολιτικής από τις αρχές που είναι αρμόδιες για την ποιότητα του αέρα και την κλιματική αλλαγή.

2.4.   Πρόοδος που έχει σημειωθεί μέσω των υφιστάμενων πολιτικών και μέτρων (Π&Μ) όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών και τη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα, και βαθμός εκπλήρωσης των υποχρεώσεων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, σε σύγκριση με το 2005

Βλέπε άρθρο 6 παράγραφος 1 και παράγραφος 2 στοιχείο α) και παράρτημα III μέρος 1 σημείο 1 στοιχείο α) σημείο iii) και μέρος 2

2.4.1.   
  Πρόοδος που έχει σημειωθεί μέσω των υφιστάμενων Π&Μ όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών, και βαθμός εκπλήρωσης των υποχρεώσεων μείωσης των εκπομπών σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο

Όσον αφορά τα υφιστάμενα μέτρα που προορίζονται να συμβάλουν στην επίτευξη των δεσμεύσεων της οδηγίας ΕΑΟΕ για τη μείωση των εκπομπών, ο αντίκτυπος που έχει επιτευχθεί μέσω του μέτρου θα πρέπει να εκφράζεται σε σχέση με τη μείωση των εκπομπών που έχει επιτευχθεί σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα έως την τρέχουσα ημερομηνία.

Όπως απαιτείται βάσει της οδηγίας, θα πρέπει να διατίθενται σε εθνικό επίπεδο ποιοτικές απογραφές εκπομπών οι οποίες να τεκμηριώνονται από δεδομένα απογραφών με χωρική διακριτοποίηση, και στις οποίες να μπορεί να βασίζεται το παρόν σημείο.

Στο παρόν σημείο θα πρέπει να αναφέρονται επίσης τα μέτρα για τη μείωση των εκπομπών που αφορούν ειδικά τις εκπομπές NH3, ΑΣ2,5 και αιθάλης στον γεωργικό τομέα, όπως καθορίζονται στο παράρτημα III μέρος 2 της οδηγίας ΕΑΟΕ, καθώς και τα μέτρα ισοδύναμου αποτελέσματος (άρθρο 6 παράγραφος 2, τελευταία περίοδος), τα οποία έχουν τεθεί ήδη σε εφαρμογή από τα κράτη μέλη. Για τον σκοπό αυτόν, τα κράτη μέλη δύνανται να συμπεριλαμβάνουν πίνακα ισοδύναμο προς τον πίνακα που προβλέπεται στο σημείο 2.6.4 της μορφής και στον οποίο πρέπει να αναφέρονται τα πρόσθετα μέτρα από το παράρτημα III μέρος 2 της οδηγίας ΕΑΟΕ.

2.4.2.   
  Πρόοδος που έχει σημειωθεί μέσω των υφιστάμενων Π&Μ όσον αφορά τη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα, και βαθμός εκπλήρωσης των υποχρεώσεων ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο

Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που επηρεάζουν τη σχέση μεταξύ των εκπομπών και των συγκεντρώσεων ατμοσφαιρικών ρύπων, συμπεριλαμβανομένης της μετεωρολογίας, της τοπογραφίας και της ατμοσφαιρικής χημείας. Ωστόσο, η σχέση αυτή μπορεί να γίνει καλύτερα κατανοητή με τη βοήθεια της μοντελοποίησης.

Θα πρέπει να παρέχονται οι ιστορικές τάσεις σε επιλεγμένες συγκεντρώσεις ρύπων σε διάφορες γεωγραφικές τοποθεσίες και είδη γεωγραφικών τοποθεσιών. Είναι σκόπιμο να υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία από εθνικά δίκτυα παρακολούθησης του ατμοσφαιρικού αέρα.

Η εκ των υστέρων αξιολόγηση της προόδου που έχει επιτευχθεί μέσω των θεσπισμένων Π&Μ παρέχει ενδείξεις ως προς το κατά πόσον η αποτελεσματικότητά τους ανταποκρίνεται στις αρχικές εκτιμήσεις, ενώ παρέχει επίσης πληροφορίες σχετικά με τα «διδάγματα που έχουν αντληθεί» όσον αφορά τα εμπόδια και τις λύσεις που προσδιορίστηκαν. Οι εν λόγω αναδρομικές εκτιμήσεις προβλέπεται να διενεργούνται μετά την εφαρμογή μιας πολιτικής ή ενός μέτρου και βασίζονται σε δεδομένα που συλλέγονται κατά τον χρόνο εφαρμογής των αντίστοιχων Π&Μ.

Η κατανόηση των επιτυχιών και των ελλείψεων των ιστορικών Π&Μ μέσω της εκ των υστέρων ανάλυσης παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για τον σχεδιασμό μελλοντικών Π&Μ. Ωστόσο, μπορεί να είναι δύσκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια ο βαθμός στον οποίο καθένα από τα λεπτομερή στοιχεία (όπως η ταχύτητα ανάπτυξης, το επίπεδο φιλοδοξίας, η σύγκρουση με αναδυόμενες προτεραιότητες, η διάδοση των πληροφοριών κ.λπ.) ήταν καθοριστικής σημασίας για το επίπεδο επιτυχίας της πολιτικής, καθώς και να διαχωριστούν οι επιπτώσεις πολλαπλών πολιτικών σε έναν μόνο τομέα και/ή ρύπο.

Στο πλαίσιο διαφόρων μελετών εξετάστηκαν οι μέθοδοι διενέργειας εκ των υστέρων ανάλυσης και, κατά γενικό κανόνα, απαιτείται ουσιαστικά η υιοθέτηση ειδικής προσέγγισης για κάθε πολιτική και μέτρο. Ο σχεδιασμός και η ενσωμάτωση κατάλληλων δεικτών για την παρακολούθηση της προόδου και των επιπτώσεων των επιμέρους Π&Μ πριν από την εφαρμογή τους μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για τη διενέργεια μελλοντικών εκ των υστέρων αξιολογήσεων.

Βλέπε σημείο 6.1 για επιπλέον καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο εκτίμησης και υποβολής εκθέσεων όσον αφορά τις επιπτώσεις προγενέστερων, υφιστάμενων και προγραμματισμένων μέτρων στην ποιότητα του αέρα, σε συνδυασμό με παραδείγματα χαρτών και ιστογραμμάτων.

2.4.3.   
  Τρέχουσες διασυνοριακές επιπτώσεις των εγχώριων πηγών εκπομπών

Κατά τον σχεδιασμό των εθνικών δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών που περιλαμβάνονται στο παράρτημα II της οδηγίας ΕΑΟΕ, συνεκτιμήθηκαν οι συνολικές επιπτώσεις των εθνικών εκπομπών από ένα κράτος μέλος στις συγκεντρώσεις άλλου κράτους μέλους. Ως εκ τούτου, τα μέτρα που λαμβάνονται για την εκπλήρωση των δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών κανονικά θα συμβάλουν στη μείωση της διασυνοριακής ρύπανσης (βλέπε, για παράδειγμα, την έκθεση ΘΣΑΡ 12 (8) για τις αναμενόμενες επιπτώσεις της οδηγίας ΕΑΟΕ στην αναλογία των συγκεντρώσεων ΑΣ2,5 που προκύπτουν από τις διασυνοριακές εκπομπές).

Οι επιπτώσεις μπορούν να περιγραφούν σε ποσοτικούς ή ποιοτικούς όρους.

Σε περίπτωση διενέργειας ποιοτικής εκτίμησης, είναι σκόπιμο να περιγράφονται οι ρύποι που επηρεάζονται, το χρονοδιάγραμμα για τη λήψη μέτρων και η εκτιμώμενη πρόοδος που επιτυγχάνεται· οι εν λόγω πληροφορίες μπορούν να αντληθούν από οποιοδήποτε κοινό σχέδιο για την ποιότητα του αέρα που καθιερώνεται δυνάμει του άρθρου 25 της ΟΠΑΑ.

Σε περίπτωση διενέργειας ποσοτικής εκτίμησης, τα κράτη μέλη καλούνται να προσδιορίσουν τα δεδομένα και τη μεθοδολογία που χρησιμοποίησαν.

| 2.4.   Πρόοδος που έχει σημειωθεί μέσω των υφιστάμενων Π&Μ όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών και τη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα, και βαθμός εκπλήρωσης των υποχρεώσεων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο



  Υποχρεωτικό περιεχόμενο:


  Στο περιεχόμενο του παρόντος σημείου περιλαμβάνονται πλήρεις παραπομπές σε δημοσίως διαθέσιμα υποστηρικτικά σύνολα δεδομένων, καθώς και περιγραφή της τρέχουσας προόδου που έχει επιτευχθεί, ως εξής:






  α) | Πρόοδος που έχει σημειωθεί μέσω των υφιστάμενων Π&Μ όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών, και βαθμός συμμόρφωσης με τη νομοθεσία για τη μείωση των εκπομπών. |
| --- | --- |

2.4.   Πρόοδος που έχει σημειωθεί μέσω των υφιστάμενων Π&Μ όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών και τη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα, και βαθμός εκπλήρωσης των υποχρεώσεων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο

Υποχρεωτικό περιεχόμενο:

Στο περιεχόμενο του παρόντος σημείου περιλαμβάνονται πλήρεις παραπομπές σε δημοσίως διαθέσιμα υποστηρικτικά σύνολα δεδομένων, καθώς και περιγραφή της τρέχουσας προόδου που έχει επιτευχθεί, ως εξής:

α)

Πρόοδος που έχει σημειωθεί μέσω των υφιστάμενων Π&Μ όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών, και βαθμός συμμόρφωσης με τη νομοθεσία για τη μείωση των εκπομπών.

| β) | Πρόοδος που έχει σημειωθεί μέσω των υφιστάμενων Π&Μ όσον αφορά τη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα, και βαθμός εκπλήρωσης των υποχρεώσεων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο όσον αφορά τον αριθμό των συμμορφούμενων ζωνών ποιότητας ατμοσφαιρικού αέρα (9) από τον συνολικό αριθμό ζωνών, μεταξύ άλλων και με την παράθεση παραπομπής σε υφιστάμενα δεδομένα. |
| --- | --- |

β)

Πρόοδος που έχει σημειωθεί μέσω των υφιστάμενων Π&Μ όσον αφορά τη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα, και βαθμός εκπλήρωσης των υποχρεώσεων σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο όσον αφορά τον αριθμό των συμμορφούμενων ζωνών ποιότητας ατμοσφαιρικού αέρα (9) από τον συνολικό αριθμό ζωνών, μεταξύ άλλων και με την παράθεση παραπομπής σε υφιστάμενα δεδομένα.

| γ) | Όπου αρμόζει, περιγραφή των τρεχουσών διασυνοριακών επιπτώσεων των εγχώριων πηγών εκπομπών. Η πρόοδος μπορεί να περιγραφεί σε ποσοτικούς ή ποιοτικούς όρους. |
| --- | --- |

γ)

Όπου αρμόζει, περιγραφή των τρεχουσών διασυνοριακών επιπτώσεων των εγχώριων πηγών εκπομπών. Η πρόοδος μπορεί να περιγραφεί σε ποσοτικούς ή ποιοτικούς όρους.

Προαιρετικό περιεχόμενο:

Στο πλαίσιο της υποβολής στοιχείων σχετικά με την τρέχουσα πρόοδο όσον αφορά τις βελτιώσεις στην ποιότητα του αέρα, είναι χρήσιμο να συμπεριλαμβάνονται χάρτες ή ιστογράμματα που απεικονίζουν τις τρέχουσες συγκεντρώσεις στον ατμοσφαιρικό αέρα για τους ρύπους της ΟΠΑΑ και που δείχνουν, για παράδειγμα, τον αριθμό των ζωνών (από τον συνολικό αριθμό ζωνών) που δεν εκπληρώνουν τις απαιτήσεις κατά το έτος αναφοράς και το έτος υποβολής στοιχείων.

Όπου εντοπίζονται προβλήματα σε μία ή περισσότερες ζώνες ποιότητας ατμοσφαιρικού αέρα, μπορεί να περιγράφεται ο τρόπος επίτευξης προόδου όσον αφορά τη μείωση των μέγιστων συγκεντρώσεων.

2.5.   Προβλεπόμενη περαιτέρω εξέλιξη, με την παραδοχή ότι δεν πρόκειται να τροποποιηθούν οι πολιτικές και τα μέτρα που έχουν ήδη εγκριθεί

Βλέπε άρθρο 6 παράγραφος 1 και παράρτημα III μέρος 1 σημείο 1 στοιχείο α) σημείο iv)

2.5.1.   
  Προβλεπόμενες εκπομπές και μειώσεις εκπομπών (σενάριο ΜΜ)

Οι απογραφές και οι προβλέψεις εκπομπών θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για να αξιολογείται η μείωση των εκπομπών ατμοσφαιρικών ρύπων που συνδέονται με τις πολιτικές και τα μέτρα και να παρέχουν λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τις μειώσεις των εκπομπών για τις αξιολογήσεις βάσει σεναρίου «με μέτρα» (ΜΜ). Παρέχουν ενδείξεις για τον βαθμό στον οποίο ένα κράτος μέλος προβλέπει την εκπλήρωση των δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών βάσει των υφιστάμενων Π&Μ που έχουν εγκριθεί ή αν εξακολουθούν να υπάρχουν κενά συμμόρφωσης για τα οποία απαιτείται η θέσπιση πρόσθετων Π&Μ.

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της ΟΕΕ/ΗΕ για την υποβολή στοιχείων βάσει της CLRTAP (2015) (10) και με το κεφάλαιο 8 του εγχειριδίου EMEP/EEA του 2016, το σενάριο ΜΜ παρουσιάζει τα γεγονότα ή τις συνθήκες που είναι πιθανότερο να ανακύψουν με «τις πολιτικές και τα μέτρα που έχουν θεσπιστεί και εφαρμόζονται επί του παρόντος». Δεν περιλαμβάνει Π&Μ (ή δέσμη Π&Μ) που βρίσκονται στο στάδιο της αξιολόγησης για μελλοντική εφαρμογή. Στο σενάριο ΜΜ θα πρέπει επίσης να ενσωματώνεται η ενωσιακή νομοθεσία που έχει θεσπιστεί πρόσφατα (έλεγχος της ρύπανσης στην πηγή), ακόμη και αν δεν έχει τεθεί ακόμη σε εφαρμογή (11).

Ορισμός των Π&Μ που έχουν θεσπιστεί και εφαρμόζονται επί του παρόντος

Πολιτικές και μέτρα που εφαρμόζονται (σημείο 11· UNFCCC, 2016· όπως αναφέρεται στο κεφάλαιο 8 του εγχειριδίου EMEP/EEA του 2016):

| α) | υπάρχει εθνική νομοθεσία σε ισχύ· |
| --- | --- |

α)

υπάρχει εθνική νομοθεσία σε ισχύ·

| β) | Ή έχει συναφθεί μία ή περισσότερες εθελοντικές συμφωνίες· |
| --- | --- |

β)

Ή έχει συναφθεί μία ή περισσότερες εθελοντικές συμφωνίες·

| γ) | Ή έχουν διατεθεί χρηματοδοτικοί πόροι· |
| --- | --- |

γ)

Ή έχουν διατεθεί χρηματοδοτικοί πόροι·

| δ) | Ή έχουν κινητοποιηθεί ανθρώπινοι πόροι. |
| --- | --- |

δ)

Ή έχουν κινητοποιηθεί ανθρώπινοι πόροι.

Πολιτικές και μέτρα που έχουν θεσπιστεί: έχει εκδοθεί επίσημη κυβερνητική απόφαση και έχει αναληφθεί σαφής δέσμευση να προχωρήσει η εφαρμογή της (σημείο 11· UNFCCC, 2016· όπως αναφέρεται στο κεφάλαιο 8 του εγχειριδίου EMEP/EEA του 2016).

Το συγκεκριμένο σενάριο ΜΜ ή «βασικό» σενάριο εξαρτάται από τις παραδοχές που σχετίζονται με τους βασικούς παράγοντες εκπομπών κατά τη διάρκεια της περιόδου αξιολόγησης. Στους παράγοντες αυτούς περιλαμβάνονται άλλες πολιτικές ή δράσεις που έχουν τεθεί σε εφαρμογή ή έχουν θεσπιστεί, καθώς και άλλοι παράγοντες οι οποίοι δεν άπτονται της πολιτικής, όπως οι οικονομικές συνθήκες, η προβλεπόμενη χρήση καυσίμων και οι τιμές της ενέργειας, καθώς και η τεχνολογική εξέλιξη. Οι παράγοντες και οι παραδοχές που χρησιμοποιούνται θα πρέπει να ευθυγραμμίζονται με τους παράγοντες και τις παραδοχές που χρησιμοποιούνται για τη διαμόρφωση των προβλέψεων όσον αφορά τα αέρια του θερμοκηπίου στο πλαίσιο των σχεδίων για το κλίμα και την ενέργεια. Κατά την εκτίμηση των εκπομπών του «βασικού» σεναρίου, θα πρέπει να εκτιμούνται, κατ' ελάχιστο, όλες οι πηγές που αναμένεται να τροποποιηθούν μεταξύ του σεναρίου ΜΜ και του σεναρίου «με πρόσθετα μέτρα» (ΜΠΜ).

Ανάγκες δεδομένων για την πρόβλεψη της εξέλιξης των εκπομπών: Κατά την εκτίμηση της μελλοντικής εξέλιξης των εκπομπών θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ακόλουθες μετρήσεις: προβλεπόμενες τάσεις όσον αφορά τις εκπομπές βάσει των Π&Μ που έχουν θεσπιστεί, η εξοικονόμηση εκπομπών στο πλαίσιο διαφόρων σεναρίων και άλλοι στόχοι που έχουν ενδεχομένως καθοριστεί.

Αυτό προϋποθέτει ευρύ φάσμα βάσεων δεδομένων και, κατά προτίμηση, εργαλείων μοντελοποίησης, αλλά και παραδοχές βασιζόμενες στην κρίση εμπειρογνωμόνων για σύνολα δεδομένων συγκεκριμένης δραστηριότητας (όπως ισχύει ήδη για ορισμένους τομείς όταν δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα για τον υπολογισμό των προβλέψεων σχετικά με το κλίμα), κατάλληλους συντελεστές εκπομπών (βάσει αντιπροσωπευτικών δειγμάτων και μετρήσεων), πληροφορίες σχετικά με το ποσοστό της δραστηριότητας που ελέγχεται από συγκεκριμένη πολιτική και μέτρο (και το αντίστοιχο κόστος). Επιπλέον, οι προβλέψεις θα πρέπει να πραγματοποιούνται με επαρκές επίπεδο λεπτομέρειας ώστε να είναι εφικτός ο ποσοτικός προσδιορισμός των επιπτώσεων συγκεκριμένων παρεμβάσεων πολιτικής.

Έχει συγκεντρωθεί ήδη εκτενής καθοδήγηση και βιβλιογραφία επί των θεμάτων αυτών στον τεχνικό τομέα των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (12), και είναι εύλογο όχι μόνο να αντλούνται στοιχεία από τις πηγές αυτές, αλλά και να διασφαλίζεται η συνέπεια μεταξύ των δύο τεχνικών τομέων.

Βλέπε σημείο 6.1 για πρόσθετη καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο εκτίμησης και υποβολής εκθέσεων όσον αφορά τις επιπτώσεις προγενέστερων, υφιστάμενων και προγραμματισμένων μέτρων στην ποιότητα του αέρα, σε συνδυασμό με παραδείγματα χαρτών και ιστογραμμάτων,

2.5.2.   
  Προβλεπόμενη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα (ΜΜ) και βαθμός εκπλήρωσης

Για να στηριχθεί η εξέταση και η επιλογή των Π&Μ που θα ευνοούσαν περισσότερο την ποιότητα του αέρα, είναι σημαντικό οι προβλέψεις για τους ρύπους της οδηγίας ΕΑΟΕ να εξετάζονται και να συνδέονται με τις προβλεπόμενες τάσεις των συγκεντρώσεων βασικών ρύπων σύμφωνα με την ΟΠΑΑ.

Οι προβλεπόμενες συγκεντρώσεις μπορούν να προκύψουν από τις προβλεπόμενες εκπομπές μέσω της χρήσης της μοντελοποίησης της ατμοσφαιρικής διασποράς, αν και η μέθοδος αυτή προϋποθέτει ορισμένες αναλυτικές εκτιμήσεις και συνεπάγεται επίσης τη μοντελοποίηση πηγών εκπομπών που δεν ρυθμίζονται από την οδηγία για τα ΕΑΟΕ (π.χ. διεθνής ναυσιπλοΐα ή εκπομπές από τρίτες χώρες).

Η ικανότητα μοντελοποίησης όσον αφορά την εκτίμηση των επιπτώσεων των πολιτικών και μέτρων σε εθνικό επίπεδο στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα μπορεί να μην υπάρχει σε όλες τις περιπτώσεις σε ένα κράτος μέλος ή να υπάρχει μόνο για επιλεγμένους ρύπους (π.χ. ΑΣ2,5, όζον).

Σε περίπτωση που δεν είναι εφικτή η διενέργεια μοντελοποίησης των επιπτώσεων στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα βάσει του σεναρίου ΜΜ, στο αρχικό ΕΠΕΑΡ θα πρέπει να περιλαμβάνονται οι ακόλουθες πληροφορίες:

| — | Όσον αφορά τις μη συμμορφούμενες ζώνες με τις οριακές τιμές της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα κατά τον χρόνο κατάρτισης του ΕΠΕΑΡ, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εκτιμούν, βάσει τεκμηριωμένων πληροφοριών, τόσο το έτος κατά το οποίο αναμένεται η συμμόρφωση των εν λόγω ζωνών στο πλαίσιο των θεσπισμένων Π&Μ όσο και τις μέγιστες συγκεντρώσεις των καλυπτόμενων ρύπων στις συγκεκριμένες ζώνες. Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να είναι άμεσα διαθέσιμες από τα σχέδια για την ποιότητα του αέρα που καθορίζονται για τις εν λόγω ζώνες δυνάμει της ΟΠΑΑ σε όλα τα κράτη μέλη. Σ' αυτή την περίπτωση, μπορεί να παρέχεται σύνδεσμος προς τον σχετικό ιστότοπο με τις δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες. |
| --- | --- |

—

Όσον αφορά τις μη συμμορφούμενες ζώνες με τις οριακές τιμές της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα κατά τον χρόνο κατάρτισης του ΕΠΕΑΡ, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εκτιμούν, βάσει τεκμηριωμένων πληροφοριών, τόσο το έτος κατά το οποίο αναμένεται η συμμόρφωση των εν λόγω ζωνών στο πλαίσιο των θεσπισμένων Π&Μ όσο και τις μέγιστες συγκεντρώσεις των καλυπτόμενων ρύπων στις συγκεκριμένες ζώνες. Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να είναι άμεσα διαθέσιμες από τα σχέδια για την ποιότητα του αέρα που καθορίζονται για τις εν λόγω ζώνες δυνάμει της ΟΠΑΑ σε όλα τα κράτη μέλη. Σ' αυτή την περίπτωση, μπορεί να παρέχεται σύνδεσμος προς τον σχετικό ιστότοπο με τις δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες.

| — | Στοιχεία από τυχόν υφιστάμενες μελέτες που αποδεικνύουν ότι οι ζώνες που συμμορφώνονται με τις διατάξεις της ΟΠΑΑ κατά τον χρόνο κατάρτισης του ΕΠΕΑΡ θα μπορούσαν να καταστούν μη συμμορφούμενες με τις οριακές τιμές στα επόμενα έτη (π.χ. οι συγκεντρώσεις ρύπων στις εν λόγω ζώνες αναμένεται να αυξηθούν τα επόμενα έτη στο πλαίσιο των υφιστάμενων Π&Μ). |
| --- | --- |

—

Στοιχεία από τυχόν υφιστάμενες μελέτες που αποδεικνύουν ότι οι ζώνες που συμμορφώνονται με τις διατάξεις της ΟΠΑΑ κατά τον χρόνο κατάρτισης του ΕΠΕΑΡ θα μπορούσαν να καταστούν μη συμμορφούμενες με τις οριακές τιμές στα επόμενα έτη (π.χ. οι συγκεντρώσεις ρύπων στις εν λόγω ζώνες αναμένεται να αυξηθούν τα επόμενα έτη στο πλαίσιο των υφιστάμενων Π&Μ).

Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να χρησιμοποιούνται από τα κράτη μέλη για την εκτίμηση του αριθμού των ζωνών που αναμένεται να μην συμμορφώνονται με τις οριακές τιμές της ΟΠΑΑ κατά τα έτη 2020, 2025 και 2030 στο πλαίσιο των θεσπισμένων Π&Μ.

Βλέπε προσάρτημα 1 για επιπλέον καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο εκτίμησης και παρουσίασης των επιπτώσεων προγενέστερων, υφιστάμενων και προγραμματισμένων μέτρων στην ποιότητα του αέρα, σε συνδυασμό με παραδείγματα χαρτών και ιστογραμμάτων.

Τα κράτη μέλη τα οποία προβλέπουν τη συμμόρφωση με ορισμένες ή με όλες τις δεσμεύσεις τους όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών βάσει των προβλέψεων ΜΜ, δύνανται επίσης να αποφασίσουν να συμπεριλάβουν επιπλέον Π&Μ στο ΕΠΕΑΡ, προκειμένου να συμβάλουν στην επίτευξη άλλων στόχων που προσδιορίζονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2, μολονότι αυτό δεν απαιτείται βάσει της οδηγίας ΕΑΟΕ.

Για παράδειγμα, εάν η δέσμευση βάσει της οδηγίας ΕΑΟΕ για τη μείωση των εκπομπών ΑΣ2,5 αναμένεται να εκπληρωθεί σύμφωνα με το σενάριο ΜΜ, αλλά αναμένεται επίσης ότι ορισμένες ζώνες ποιότητας ατμοσφαιρικού αέρα θα εξακολουθήσουν να μην συμμορφώνονται με τις οριακές τιμές της ΟΠΑΑ για τα ΑΣ2,5 ή τα ΑΣ10, τα κράτη μέλη παροτρύνονται να χρησιμοποιήσουν το ΕΠΕΑΡ ως εργαλείο για τη θέσπιση πρόσθετων Π&Μ ώστε να βοηθηθούν στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους βάσει της ΟΠΑΑ.

Ακόμη και αν ένα κράτος μέλος συμμορφώνεται με το σύνολο των νομικών υποχρεώσεων σε επίπεδο ΕΕ, μπορεί να επιθυμεί να χρησιμοποιήσει το ΕΠΕΑΡ για να αναλάβει περαιτέρω δράση με σκοπό να εκπληρώσει τον μακροπρόθεσμο στόχο του 7ου ΠΑΑ —που αφορά την επίτευξη επιπέδων ποιότητας του αέρα τα οποία να μην συνεπάγονται σημαντικούς κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον—, ή ακόμα και για να επιτύχει τις τιμές των κατευθυντήριων γραμμών της ΠΟΥ για την ατμοσφαιρική ρύπανση.

| 2.5.   Προβλεπόμενη περαιτέρω εξέλιξη, με την παραδοχή ότι δεν πρόκειται να τροποποιηθούν οι πολιτικές και τα μέτρα που έχουν ήδη εγκριθεί



  Υποχρεωτικό περιεχόμενο:



  Προβλεπόμενες εκπομπές και μειώσεις εκπομπών (σενάριο ΜΜ)

  Προκειμένου να καταδειχθεί η προβλεπόμενη εκπλήρωση των δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών βάσει σεναρίου ΜΜ, στο περιεχόμενο του παρόντος σημείου περιλαμβάνονται οι ακόλουθες πληροφορίες σε επίπεδο ΕΠΕΑΡ:






  α) | εθνικές δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών (όπως αναφέρονται στην οδηγία) |
| --- | --- |

2.5.   Προβλεπόμενη περαιτέρω εξέλιξη, με την παραδοχή ότι δεν πρόκειται να τροποποιηθούν οι πολιτικές και τα μέτρα που έχουν ήδη εγκριθεί

Υποχρεωτικό περιεχόμενο:

Προβλεπόμενες εκπομπές και μειώσεις εκπομπών (σενάριο ΜΜ)

Προκειμένου να καταδειχθεί η προβλεπόμενη εκπλήρωση των δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών βάσει σεναρίου ΜΜ, στο περιεχόμενο του παρόντος σημείου περιλαμβάνονται οι ακόλουθες πληροφορίες σε επίπεδο ΕΠΕΑΡ:

α)

εθνικές δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών (όπως αναφέρονται στην οδηγία)

| β) | εκπομπές (kt), για το έτος αναφοράς 2005, για το τελευταίο έτος απογραφής που χρησιμοποιήθηκε για την κατάρτιση των προβλέψεων, και προβλεπόμενες εκπομπές για τα έτη 2020, 2025 και 2030 |
| --- | --- |

β)

εκπομπές (kt), για το έτος αναφοράς 2005, για το τελευταίο έτος απογραφής που χρησιμοποιήθηκε για την κατάρτιση των προβλέψεων, και προβλεπόμενες εκπομπές για τα έτη 2020, 2025 και 2030

| γ) | προβλεπόμενη πρόοδος (μειώσεις εκπομπών ως ποσοστό των εκπομπών κατά το έτος αναφοράς 2005) για τα έτη 2020, 2025 και 2030, προς σύγκριση με τις δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών. |
| --- | --- |

γ)

προβλεπόμενη πρόοδος (μειώσεις εκπομπών ως ποσοστό των εκπομπών κατά το έτος αναφοράς 2005) για τα έτη 2020, 2025 και 2030, προς σύγκριση με τις δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών.

Προβλεπόμενη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα (σενάριο ΜΜ)

Προκειμένου να καταδειχθεί η προβλεπόμενη βελτίωση όσον αφορά την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, στο περιεχόμενο του παρόντος σημείου περιλαμβάνονται τα εξής:

| — | ποιοτική προβλεπόμενη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα (ΜΜ) και βαθμός εκπλήρωσης έως το 2020, το 2025 και το 2030. |
| --- | --- |

—

ποιοτική προβλεπόμενη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα (ΜΜ) και βαθμός εκπλήρωσης έως το 2020, το 2025 και το 2030.

Προαιρετικό περιεχόμενο:

Αβεβαιότητες όσον αφορά τις προβλεπόμενες εκπομπές στον ατμοσφαιρικό αέρα (ΜΜ):

| — | Συνοπτική περιγραφή των αντίστοιχων αβεβαιοτήτων για τις προβλέψεις ΜΜ όσον αφορά την εκπλήρωση των δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών για το 2020, το 2025 και το 2030 και μετά. |
| --- | --- |

—

Συνοπτική περιγραφή των αντίστοιχων αβεβαιοτήτων για τις προβλέψεις ΜΜ όσον αφορά την εκπλήρωση των δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών για το 2020, το 2025 και το 2030 και μετά.

Προβλεπόμενη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα (ΜΜ):

| — | Προβλεπόμενος αριθμός μη συμμορφούμενων και συμμορφούμενων ζωνών ποιότητας ατμοσφαιρικού αέρα για τα έτη 2020, 2025 και 2030. |
| --- | --- |

—

Προβλεπόμενος αριθμός μη συμμορφούμενων και συμμορφούμενων ζωνών ποιότητας ατμοσφαιρικού αέρα για τα έτη 2020, 2025 και 2030.

2.6.   Επιλογές πολιτικής που εξετάστηκαν με σκοπό τη συμμόρφωση με τις δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών για το 2020 και το 2030, καθώς και των ενδιάμεσων επιπέδων εκπομπών για το 2025

Βλέπε άρθρο 6 παράγραφοι 1 και 2, παράρτημα III μέρος 1 στοιχεία β), γ) και δ) και παράρτημα III μέρος 2

Το παρόν σημείο καλύπτει την εξέταση των επιλογών πολιτικής και την επιλογή πρόσθετων (προγραμματισμένων) Π&Μ που έχουν ως στόχο, κατά πρώτον, τη συμμόρφωση με τις δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών για τα έτη 2020 και 2030, καθώς και των ενδιάμεσων επιπέδων εκπομπών για το 2025, και, κατά δεύτερον, τη συμβολή στην περαιτέρω βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα. Επισημαίνεται ότι ο όρος «επιλογές πολιτικής» χρησιμοποιείται στο παρόν έγγραφο και στην εκτελεστική απόφαση της Επιτροπής για τον καθορισμό της μορφής του ΕΠΕΑΡ επειδή αυτός είναι ο όρος που χρησιμοποιείται και στο παράρτημα III μέρος 1 σημείο 1 στοιχείο β) της οδηγίας. Ωστόσο, σε άλλα σημεία του παρόντος εγγράφου καθοδήγησης, ο όρος χρησιμοποιείται εναλλάξ με τον όρο «πολιτικές και μέτρα».

Η εξέταση πρόσθετων επιλογών πολιτικής (Π&Μ) κρίνεται κατεξοχήν σκόπιμη στις περιπτώσεις κρατών μελών που έχουν προβλέψει μη συμμόρφωση ή κίνδυνο μη συμμόρφωσης με μία ή περισσότερες από τις δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών βάσει των προβλέψεων ΜΜ.

Τα κράτη μέλη τα οποία προβλέπουν τη συμμόρφωση με το σύνολο των δεσμεύσεών τους όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών βάσει των προβλέψεων ΜΜ δύνανται επίσης να αποφασίσουν να συμπεριλάβουν επιπλέον Π&Μ στο ΕΠΕΑΡ προκειμένου να συμβάλουν στην επίτευξη άλλων στόχων που προσδιορίζονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 της οδηγίας. Οι στόχοι αυτοί είναι οι εξής:

| — | οι στόχοι για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα (συμπεριλαμβανομένων των μακροπρόθεσμων στόχων) που προσδιορίζονται στις εθνικές, ενωσιακές και διεθνείς πολιτικές και κατευθυντήριες γραμμές· |
| --- | --- |

—

οι στόχοι για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα (συμπεριλαμβανομένων των μακροπρόθεσμων στόχων) που προσδιορίζονται στις εθνικές, ενωσιακές και διεθνείς πολιτικές και κατευθυντήριες γραμμές·

| — | οι στόχοι της Ένωσης στον τομέα της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων σύμφωνα με το 7ο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον· και |
| --- | --- |

—

οι στόχοι της Ένωσης στον τομέα της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων σύμφωνα με το 7ο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον· και

| — | ενισχυμένες συνέργειες μεταξύ της πολιτικής της Ένωσης για την ποιότητα του αέρα και άλλων πολιτικών της Ένωσης, ιδίως των πολιτικών που αφορούν ειδικά το κλίμα και την ενέργεια. |
| --- | --- |

—

ενισχυμένες συνέργειες μεταξύ της πολιτικής της Ένωσης για την ποιότητα του αέρα και άλλων πολιτικών της Ένωσης, ιδίως των πολιτικών που αφορούν ειδικά το κλίμα και την ενέργεια.

Ακόμη και αν ένα κράτος μέλος συμμορφώνεται με το σύνολο των νομικών υποχρεώσεων σε επίπεδο ΕΕ, μπορεί να επιθυμεί να χρησιμοποιήσει το ΕΠΕΑΡ για την ανάληψη περαιτέρω δράσης με σκοπό την εκπλήρωση του μακροπρόθεσμου στόχου του 7ου ΠΑΑ όσον αφορά την επίτευξη επιπέδων ποιότητας του αέρα που να μην συνεπάγονται σημαντικούς κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένης της επίτευξης των τιμών των κατευθυντήριων γραμμών της ΠΟΥ για την ατμοσφαιρική ρύπανση.

Μεταξύ των καίριων απαιτήσεων, βάσει των οποίων γίνεται η εξέταση και η επιλογή πρόσθετων Π&Μ όπως προσδιορίζονται στην οδηγία, συγκαταλέγονται οι εξής:

| α) | επιλογές πολιτικής που εξετάστηκαν με σκοπό τη συμμόρφωση με τις δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών, καθώς και των ενδιάμεσων επιπέδων εκπομπών [παράρτημα III μέρος 1 σημείο 1 στοιχείο β)]· |
| --- | --- |

α)

επιλογές πολιτικής που εξετάστηκαν με σκοπό τη συμμόρφωση με τις δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών, καθώς και των ενδιάμεσων επιπέδων εκπομπών [παράρτημα III μέρος 1 σημείο 1 στοιχείο β)]·

| β) | απόδοση προτεραιότητας στα μέτρα μείωσης των εκπομπών όσον αφορά την αιθάλη κατά τη λήψη μέτρων για τη μείωση των ΑΣ2,5 [άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχείο γ)]· |
| --- | --- |

β)

απόδοση προτεραιότητας στα μέτρα μείωσης των εκπομπών όσον αφορά την αιθάλη κατά τη λήψη μέτρων για τη μείωση των ΑΣ2,5 [άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχείο γ)]·

| γ) | Εφαρμογή πρόσθετων μέτρων για τη γεωργία (παράρτημα III μέρος 2)· |
| --- | --- |

γ)

Εφαρμογή πρόσθετων μέτρων για τη γεωργία (παράρτημα III μέρος 2)·

| δ) | διαβούλευση με το κοινό και τις αρμόδιες αρχές (άρθρο 6 παράγραφος 5)· |
| --- | --- |

δ)

διαβούλευση με το κοινό και τις αρμόδιες αρχές (άρθρο 6 παράγραφος 5)·

| ε) | όπου ενδείκνυται, διασυνοριακή διαβούλευση για τη θέσπιση πρόσθετων Π&Μ (άρθρο 6 παράγραφος 6)· |
| --- | --- |

ε)

όπου ενδείκνυται, διασυνοριακή διαβούλευση για τη θέσπιση πρόσθετων Π&Μ (άρθρο 6 παράγραφος 6)·

| στ) | προβλεπόμενες επιμέρους ή συνδυασμένες επιπτώσεις των Π&Μ στη μείωση των εκπομπών, καθώς και, όπου είναι διαθέσιμες, στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα στην επικράτειά τους και σε γειτονικά κράτη μέλη και στο περιβάλλον, μαζί με τις αντίστοιχες αβεβαιότητες [άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχείο α)· παράρτημα III μέρος 1 σημείο 1 στοιχείο β)]· |
| --- | --- |

στ)

προβλεπόμενες επιμέρους ή συνδυασμένες επιπτώσεις των Π&Μ στη μείωση των εκπομπών, καθώς και, όπου είναι διαθέσιμες, στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα στην επικράτειά τους και σε γειτονικά κράτη μέλη και στο περιβάλλον, μαζί με τις αντίστοιχες αβεβαιότητες [άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχείο α)· παράρτημα III μέρος 1 σημείο 1 στοιχείο β)]·

| ζ) | διάδοση αρχικού ΕΠΕΑΡ (άρθρο 14 παράγραφος 1). |
| --- | --- |

ζ)

διάδοση αρχικού ΕΠΕΑΡ (άρθρο 14 παράγραφος 1).

Το «διαδικτυακό εργαλείο πολιτικών και μέτρων»:

| | Οι πληροφορίες που απαιτούνται βάσει του σημείου 2.6 της μορφής υποβάλλονται με τη χρήση του «διαδικτυακού εργαλείου πολιτικών και μέτρων (εργαλείο Π&Μ)», το οποίο είναι διαθέσιμο στον ιστότοπο του ΕΟΠ. |
| --- | --- |

Οι πληροφορίες που απαιτούνται βάσει του σημείου 2.6 της μορφής υποβάλλονται με τη χρήση του «διαδικτυακού εργαλείου πολιτικών και μέτρων (εργαλείο Π&Μ)», το οποίο είναι διαθέσιμο στον ιστότοπο του ΕΟΠ.

| | Προβλέπεται να παρασχεθεί χωριστό εγχειρίδιο από τον ΕΟΠ, στο οποίο θα επεξηγείται η χρήση του εργαλείου Π&Μ. |
| --- | --- |

Προβλέπεται να παρασχεθεί χωριστό εγχειρίδιο από τον ΕΟΠ, στο οποίο θα επεξηγείται η χρήση του εργαλείου Π&Μ.

2.6.1.   
  Οι επιλογές πολιτικής που εξετάστηκαν με σκοπό τη συμμόρφωση με τις δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών

Η διαδικασία όσον αφορά την αξιολόγηση και την επιλογή πρόσθετων Π&Μ που πρόκειται να συμπεριληφθούν στο ΕΠΕΑΡ καθορίζεται κατωτέρω.

Στάδιο 1: Απόδοση προτεραιότητας σε ρύπους και σε βασικές πηγές εκπομπών

Η θέσπιση πρόσθετων Π&Μ απαιτείται για τους ρύπους για τους οποίους τα κράτη μέλη προβλέπουν μη συμμόρφωση ή κίνδυνο μη συμμόρφωσης με τις δεσμεύσεις τους για μείωση των εκπομπών. Επιπλέον, είναι πιθανό τα κράτη μέλη να επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν το ΕΠΕΑΡ, κατά τη διακριτική τους ευχέρεια, για την ανάληψη δράσης σχετικά με άλλους ρύπους προκειμένου να εκπληρώσουν άλλες υποχρεώσεις σε επίπεδο ΕΕ ή να σημειώσουν πρόοδο ως προς την επίτευξη των στόχων του 7ου ΠΑΑ.

Για κάθε ρύπο που επιλέγεται στο ΕΠΕΑΡ, θα πρέπει να προσδιορίζονται οι βασικές πηγές που συμβάλλουν στην έκλυση των εκπομπών του επιλεγμένου ρύπου. Μπορεί να δοθεί προτεραιότητα σε επιπλέον τομείς με στόχο την ανάληψη δράσης, βάσει περαιτέρω κριτηρίων, όπως:

| — | Τομείς οι οποίοι είναι γνωστό ότι συμβάλλουν σε υπερβάσεις των οριακών τιμών της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα:






  — | Όσον αφορά τις σημειακές πηγές εκπομπών, θα πρέπει να εξετάζεται η γεωγραφική τους θέση και αν βρίσκονται σε μη συμμορφούμενες ζώνες με την ΟΠΑΑ. Στοιχεία προς επίρρωση της ανάλυσης αυτής θα μπορούσαν να αντλούνται από τις εθνικές απογραφές με χωρική διακριτοποίηση και τις απογραφές μεγάλων σημειακών πηγών (Ε-ΜΕΜΡ). |
| --- | --- | --- |

—

Τομείς οι οποίοι είναι γνωστό ότι συμβάλλουν σε υπερβάσεις των οριακών τιμών της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα:

—

Όσον αφορά τις σημειακές πηγές εκπομπών, θα πρέπει να εξετάζεται η γεωγραφική τους θέση και αν βρίσκονται σε μη συμμορφούμενες ζώνες με την ΟΠΑΑ. Στοιχεία προς επίρρωση της ανάλυσης αυτής θα μπορούσαν να αντλούνται από τις εθνικές απογραφές με χωρική διακριτοποίηση και τις απογραφές μεγάλων σημειακών πηγών (Ε-ΜΕΜΡ).

| — | Όσον αφορά τις διάχυτες πηγές εκπομπών, όπως οι οδικές μεταφορές, θα πρέπει να εξετάζεται η συμβολή των εκπομπών από τον τομέα σε όλες τις μη συμμορφούμενες ζώνες με τις οριακές τιμές της ΟΠΑΑ, με τη χρήση στοιχείων κατανομής πηγών για τις εν λόγω ζώνες. |
| --- | --- |

—

Όσον αφορά τις διάχυτες πηγές εκπομπών, όπως οι οδικές μεταφορές, θα πρέπει να εξετάζεται η συμβολή των εκπομπών από τον τομέα σε όλες τις μη συμμορφούμενες ζώνες με τις οριακές τιμές της ΟΠΑΑ, με τη χρήση στοιχείων κατανομής πηγών για τις εν λόγω ζώνες.

| — | Τομείς οι οποίοι συμβάλλουν στην έκλυση εκπομπών περισσότερων του ενός προεπιλεγμένων ρύπων για τους οποίους προβλέπεται ότι δεν θα εκπληρωθούν οι δεσμεύσεις για μείωση των εκπομπών. |
| --- | --- |

—

Τομείς οι οποίοι συμβάλλουν στην έκλυση εκπομπών περισσότερων του ενός προεπιλεγμένων ρύπων για τους οποίους προβλέπεται ότι δεν θα εκπληρωθούν οι δεσμεύσεις για μείωση των εκπομπών.

Στάδιο 2: Προσδιορισμός διαθέσιμων πρόσθετων Π&Μ

Για κάθε τομέα, στο σενάριο ΜΠΜ θα πρέπει να εξετάζονται καταρχάς οι πολιτικές και τα μέτρα που έχουν προγραμματιστεί να εφαρμοστούν για τη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα, αλλά και στο πλαίσιο των υποχρεώσεων για το κλίμα και την ενέργεια ή άλλων συναφών πολιτικών (π.χ. μεταφορές, γεωργία, βιομηχανικές εκπομπές). Επιπλέον, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξετάζουν κατά πόσο τυχόν Π&Μ πέραν της περιβαλλοντικής πολιτικής θα μπορούσαν να έχουν επιπτώσεις στο ΕΠΕΑΡ, επηρεάζοντας, για παράδειγμα, τη σκοπιμότητα της θέσπισης πρόσθετων μέτρων. Ενδεικτικά παραδείγματα αποτελούν οι πολιτικές και τα μέτρα καθώς και τα σχέδια και τα προγράμματα που αφορούν ειδικά τη βελτίωση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας, τη διασφάλιση της ενεργειακής ή της επισιτιστικής ασφάλειας, την ανάπτυξη υποδομών κ.λπ.

Εάν οι πολιτικές και τα μέτρα δεν επαρκούν για την επίτευξη των καθορισμένων δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών, τα κράτη μέλη θα πρέπει να προσδιορίζουν πρόσθετες Π&Μ. Παραδείγματα πιθανών Π&Μ παρατίθενται στο σημείο 6.2. Τόσο οι επιδόσεις των εν λόγω μέτρων από πλευράς επίτευξης μείωσης των εκπομπών όσο και το πλέον κατάλληλο διοικητικό επίπεδο στο οποίο θα πρέπει να εφαρμόζονται (εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό) εξαρτάται από τις ιδιαίτερες περιστάσεις που επικρατούν στο εκάστοτε κράτος μέλος, συμπεριλαμβανομένου του πολιτικού και διοικητικού πλαισίου του και του βαθμού στον οποίο τα εν λόγω μέτρα έχουν ήδη θεσπιστεί και τεθεί σε εφαρμογή.

Κατά τον προσδιορισμό των πολιτικών και των μέτρων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αξιοποιούν τα διδάγματα που έχουν αντληθεί από την εφαρμογή μέτρων δυνάμει της οδηγίας 2001/81/ΕΚ (13). Ειδικότερα, σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με ένα ή περισσότερα από τα ανώτατα όρια του 2010, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους λόγους αυτής της μη συμμόρφωσης, καθώς και να εντοπίζουν και να αντιμετωπίζουν τυχόν ελλείψεις στο πλαίσιο των πολιτικών και των μέτρων που έχουν θεσπιστεί έως την τρέχουσα ημερομηνία.

Από την ανάλυση που εκπονήθηκε από το IIASA στο πλαίσιο της «Προοπτικής για καθαρό αέρα» (14), καθώς και από την ανάλυση ευαισθησίας που παρουσιάζεται συνοπτικά στο έγγραφο με τίτλο «Methodological and technical information underpinning the Presidency proposal for a revised Annex II» (Μεθοδολογικές και τεχνικές πληροφορίες στις οποίες στηρίζεται η πρόταση της Προεδρίας για την αναθεώρηση του παραρτήματος II) (15) όσον αφορά τις εθνικές δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών, μπορούν να αντληθούν χρήσιμα σημεία αναφοράς για τον προσδιορισμό πρόσθετων μέτρων. Επιπλέον, η μοντελοποίηση βάσει βελτιστοποίησης που χρησιμοποιήθηκε στην ανάλυση του IIASA αποτελεί μια τεχνική την οποία θα επιθυμούσαν ενδεχομένως να εφαρμόσουν τα κράτη μέλη. Θα πρέπει, ωστόσο, να ληφθεί υπόψη ότι τα κράτη μέλη θα έχουν ασφαλώς στη διάθεσή τους πολύ ευρύτερο φάσμα πιθανών μέτρων προς εξέταση, καθώς στο μοντέλο GAINS (16) που χρησιμοποιήθηκε στο πλαίσιο της προοπτικής για καθαρό αέρα εξετάστηκαν μόνο διαθέσιμα τεχνικά μέτρα και δεν συμπεριλήφθηκαν διαρθρωτικές μεταβολές.

Στάδιο 3: Αξιολόγηση των Π&Μ που προσδιορίστηκαν και μηχανισμοί υλοποίησης

Κατά την εκτίμηση των επιπτώσεων επιμέρους Π&Μ για μειώσεις των εκπομπών, καθώς και του κόστους τους, είναι σημαντικό να εξετάζονται τα παράλληλα οφέλη για όλους τους ρύπους και τους τομείς. Ορισμένα από τα μέτρα που παρατίθενται στο σημείο 6.2 θα μπορούσαν να έχουν επιπτώσεις σε περισσότερους του ενός ρύπους.

Τα κράτη μέλη έχουν στη διάθεσή τους ευρύ φάσμα εργαλείων και μεθόδων προκειμένου να βοηθηθούν στο έργο τους κατά τη λήψη απόφασης σχετικά με την επιλογή πρόσθετων Π&Μ.

Η εργαλειοθήκη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη βελτίωση της νομοθεσίας, μολονότι δεν απευθύνεται άμεσα στα κράτη μέλη, παρέχει ένα χρήσιμο γενικό σημείο αναφοράς καθώς και παραδείγματα αναλυτικών μεθόδων για τη διενέργεια εκτιμήσεων επιπτώσεων και διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη, παραδείγματα αναλυτικών μεθόδων για τη σύγκριση επιλογών ή την αξιολόγηση επιδόσεων (17), καθώς και παραδείγματα μεθόδων για την εκτίμηση του κόστους και του οφέλους που μπορούν να αποβούν χρήσιμες. Στο σημείο 6.3 περιγράφονται παραδείγματα αναλυτικών μεθόδων για τον προσδιορισμό των πρόσθετων Π&Μ που απαιτούνται για την εκπλήρωση των δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών.

Κατά την αξιολόγηση των Π&Μ, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διερευνούν με ποιον τρόπο και μέσω ποιων μηχανισμών υλοποίησης μπορεί να τεθεί σε εφαρμογή κάθε πολιτική και μέτρο, καθώς και αν υπάρχουν τυχόν περιορισμοί που υπονομεύουν τη σκοπιμότητα της εν λόγω πολιτικής ή του εν λόγω μέτρου. Στις εκτιμήσεις αυτές περιλαμβάνονται οι ακόλουθες παράμετροι:

| — | Παρεμποδίζεται καθ' οιονδήποτε τρόπο η εφαρμογή της πολιτικής και του μέτρου από τυχόν ισχύουσα νομοθεσία; |
| --- | --- |

—

Παρεμποδίζεται καθ' οιονδήποτε τρόπο η εφαρμογή της πολιτικής και του μέτρου από τυχόν ισχύουσα νομοθεσία;

| — | Σε ποιο επίπεδο θα πρέπει να εφαρμοστεί το μέτρο – εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο; Σε αυτό το πλαίσιο θα μπορούσε να εξεταστεί επίσης αν είναι σκόπιμο να παραπεμφθούν προς συζήτηση σε επίπεδο ΕΕ τυχόν πιθανά οικονομικά αποδοτικά μέτρα. |
| --- | --- |

—

Σε ποιο επίπεδο θα πρέπει να εφαρμοστεί το μέτρο – εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο; Σε αυτό το πλαίσιο θα μπορούσε να εξεταστεί επίσης αν είναι σκόπιμο να παραπεμφθούν προς συζήτηση σε επίπεδο ΕΕ τυχόν πιθανά οικονομικά αποδοτικά μέτρα.

| — | Τι είδους μέσο θα ήταν το πλέον κατάλληλο για την εφαρμογή της πολιτικής και του μέτρου (κανονιστικό, μη κανονιστικό, οικονομικό μέσο, ανταλλαγή πληροφοριών); |
| --- | --- |

—

Τι είδους μέσο θα ήταν το πλέον κατάλληλο για την εφαρμογή της πολιτικής και του μέτρου (κανονιστικό, μη κανονιστικό, οικονομικό μέσο, ανταλλαγή πληροφοριών);

| — | Ποιος θα είναι αρμόδιος για την εφαρμογή και την επιβολή της πολιτικής και του μέτρου; |
| --- | --- |

—

Ποιος θα είναι αρμόδιος για την εφαρμογή και την επιβολή της πολιτικής και του μέτρου;

| — | Πότε προγραμματίζεται να επιτευχθούν οι μειώσεις εκπομπών που συνδέονται με την πολιτική και το μέτρο; |
| --- | --- |

—

Πότε προγραμματίζεται να επιτευχθούν οι μειώσεις εκπομπών που συνδέονται με την πολιτική και το μέτρο;

| — | Με ποιον τρόπο θα χρηματοδοτηθούν η πολιτική και το μέτρο; |
| --- | --- |

—

Με ποιον τρόπο θα χρηματοδοτηθούν η πολιτική και το μέτρο;

| — | Με ποιον τρόπο θα παρακολουθείται η πρόοδος που σημειώνεται όσον αφορά την εφαρμογή της πολιτικής και του μέτρου; Ποιοι δείκτες θα χρησιμοποιηθούν και τι είδους ενδιάμεσοι στόχοι θα πρέπει να τεθούν; |
| --- | --- |

—

Με ποιον τρόπο θα παρακολουθείται η πρόοδος που σημειώνεται όσον αφορά την εφαρμογή της πολιτικής και του μέτρου; Ποιοι δείκτες θα χρησιμοποιηθούν και τι είδους ενδιάμεσοι στόχοι θα πρέπει να τεθούν;

Στάδιο 4: Απόδοση προτεραιότητας σε Π&Μ

Ανεξάρτητα από την επιλογή της μεθόδου αξιολόγησης, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της οδηγίας, κατά την επιλογή Π&Μ που πρόκειται να συμπεριληφθούν στο ΕΠΕΑΡ, τα κράτη μέλη:

| — | λαμβάνουν υπόψη, στο πλαίσιο της κατά προτεραιότητα ιεράρχησής τους, αν οι πολιτικές και τα μέτρα έχουν θετικές επιπτώσεις στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και αν αναμένεται να συμβάλουν στην επίτευξη της συμμόρφωσης με τους στόχους ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα στην επικράτειά τους και στα γειτονικά κράτη μέλη [άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχεία α) και β)]. Για τον σκοπό αυτόν, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις βέλτιστες πρακτικές όσον αφορά την αντιμετώπιση των πλέον επιβλαβών ρύπων σε σχέση με ευαίσθητες ομάδες του πληθυσμού (αιτιολογική σκέψη 20)· |
| --- | --- |

—

λαμβάνουν υπόψη, στο πλαίσιο της κατά προτεραιότητα ιεράρχησής τους, αν οι πολιτικές και τα μέτρα έχουν θετικές επιπτώσεις στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και αν αναμένεται να συμβάλουν στην επίτευξη της συμμόρφωσης με τους στόχους ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα στην επικράτειά τους και στα γειτονικά κράτη μέλη [άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχεία α) και β)]. Για τον σκοπό αυτόν, τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις βέλτιστες πρακτικές όσον αφορά την αντιμετώπιση των πλέον επιβλαβών ρύπων σε σχέση με ευαίσθητες ομάδες του πληθυσμού (αιτιολογική σκέψη 20)·

| — | θέτουν ως προτεραιότητα τα ΑΣ τα οποία μειώνουν την αιθάλη, κατά την εξέταση μέτρων για τη μείωση των εκπομπών ΑΣ2,5 [άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχείο γ)]. Οι κύριοι τομείς οι οποίοι συμβάλλουν στις εκπομπές ΑΣ2,5 (π.χ. καύση στερεών καυσίμων για οικιακή χρήση, οδικές μεταφορές και μη οδικά κινητά μηχανήματα) είναι επίσης οι τομείς που συμβάλλουν περισσότερο στις εκπομπές αιθάλης. |
| --- | --- |

—

θέτουν ως προτεραιότητα τα ΑΣ τα οποία μειώνουν την αιθάλη, κατά την εξέταση μέτρων για τη μείωση των εκπομπών ΑΣ2,5 [άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχείο γ)]. Οι κύριοι τομείς οι οποίοι συμβάλλουν στις εκπομπές ΑΣ2,5 (π.χ. καύση στερεών καυσίμων για οικιακή χρήση, οδικές μεταφορές και μη οδικά κινητά μηχανήματα) είναι επίσης οι τομείς που συμβάλλουν περισσότερο στις εκπομπές αιθάλης.

Κατά την επιλογή των μέτρων, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διερευνούν τις δυνατότητες στροφής των επενδύσεων προς καθαρές και αποδοτικές τεχνολογίες (αιτιολογική σκέψη 24). Εάν οι άλλες παράμετροι παραμένουν αμετάβλητες, είναι φυσιολογικό να αποδίδεται προτεραιότητα στις πολιτικές και στα μέτρα που συμβάλλουν στην εκπλήρωση των δεσμεύσεων για μείωση των εκπομπών για περισσότερους του ενός ρύπους. Ενδέχεται επίσης να απαιτείται η λήψη μέτρων τα οποία δεν έχουν άμεσες επιπτώσεις στις εκπομπές, αλλά παρέχουν τη δυνατότητα επιτυχούς εφαρμογής άλλων μέτρων (π.χ. τροποποιήσεις του νομοθετικού πλαισίου).

Παράλληλα με τα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται μέσω της διαδικασίας αξιολόγησης (στάδιο 3), η τελική απόφαση σχετικά με τον τύπο των Π&Μ που πρέπει να θεσπιστούν επηρεάζεται από κοινωνικούς και πολιτικούς παράγοντες, οι οποίοι είναι πιθανό να μην λαμβάνονται πλήρως υπόψη με τις μεθόδους που περιγράφονται στο παρόν έγγραφο καθοδήγησης. Ωστόσο, τα κράτη μέλη δύνανται να διαμορφώνουν κατάλληλα τις μεθοδολογίες αξιολόγησης ώστε να συνεκτιμώνται οι εν λόγω παράγοντες, συμπεριλαμβάνοντάς τους ενδεχομένως ως πρόσθετα κριτήρια αξιολόγησης. Σε περίπτωση που η κοινωνική ή πολιτική αποδοχή συνιστά πιθανό πρόβλημα, τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να προσδιορίζουν επιλογές για την αποτελεσματικότερη επικοινωνία και συνεργασία με τα αντίστοιχα ενδιαφερόμενα μέρη, καθώς και για τον μετριασμό των επιπτώσεων όσον αφορά τις ομάδες που επηρεάζονται περισσότερο. Λόγω των διαφόρων παραμέτρων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, θα μπορούσε να αποβεί χρήσιμη η εκπόνηση ανάλυσης πολλαπλών κριτηρίων και ανάλυσης SWOT για την κατά προτεραιότητα ιεράρχηση των μέτρων προς θέσπιση στο πλαίσιο του ΕΠΕΑΡ (18). Στο σημείο 6.4 παρατίθενται παραδείγματα αναλυτικών μεθόδων για την τεκμηρίωση αυτής της κατά προτεραιότητα ιεράρχησης.

Το σημείο 2.6.1 της μορφής καλύπτει τόσο τις πολιτικές και τα μέτρα που εξετάστηκαν και επιλέχτηκαν όσο και τις πολιτικές και τα μέτρα που εξετάστηκαν και δεν επιλέχτηκαν, διότι οι λόγοι στους οποίους βασίζεται η απόρριψη μιας πολιτικής και ενός μέτρου ενδέχεται να είναι σημαντικοί για την εκπόνηση περαιτέρω ανάλυσης και δεδομένου ότι η εφαρμογή μιας πολιτικής και ενός μέτρου μπορεί να αποδειχθεί κατάλληλη σε μεταγενέστερο στάδιο. Δεδομένου ότι το σημείο 2.6.1 προϋποθέτει τον ποσοτικό προσδιορισμό των προβλεπόμενων μειώσεων εκπομπών μέσω της πολιτικής και του μέτρου που εξετάστηκε, είναι υποχρεωτική μόνον η υποβολή στοιχείων σχετικά με την πολιτική και το μέτρο που εξετάστηκε και έφτασε μεν μέχρι το στάδιο του ποσοτικού προσδιορισμού, αλλά εντέλει απορρίφθηκε. Ωστόσο, τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να συμπεριλαμβάνουν Π&Μ που εξετάστηκαν μεν αλλά δεν αποτέλεσαν αντικείμενο ποσοτικού προσδιορισμού.

Για να διευκολυνθεί ο ποσοτικός προσδιορισμός των προβλεπόμενων μειώσεων εκπομπών μέσω των εξεταζόμενων Π&Μ, οι εν λόγω πολιτικές και τα μέτρα μπορούν να αξιολογούνται επίσης ως δέσμη Π&Μ.

Όσον αφορά τη διαβούλευση με το κοινό και τις αντίστοιχες αρμόδιες αρχές κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αξιολόγησης των πιθανών μέτρων, βλέπε κεφάλαιο 4.

2.6.2.   
  Επιπτώσεις στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και στο περιβάλλον

Το σημείο 2.6.2 της μορφής παρέχει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να παρέχουν πληροφορίες, όπου είναι διαθέσιμες, σχετικά με τις επιπτώσεις των πρόσθετων Π&Μ στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και στο περιβάλλον. Στο σημείο 2.5.2 του παρόντος εγγράφου καθοδήγησης παρέχονται περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την εκτίμηση των επιπτώσεων στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα. Το ίδιο ισχύει και για το σημείο 6.1.

2.6.3.   
  Εκτίμηση του κόστους και του οφέλους

Τα κράτη μέλη παροτρύνονται να υποβάλλουν σε εθελοντική βάση στοιχεία σχετικά με τις εκτιμήσεις του προβλεπόμενου κόστους και οφέλους. Η διαδικασία αυτή, όπου εφαρμόζεται, θα πρέπει να συνάδει με την υποβολή εκθέσεων βάσει του ΚΠΥΕ, ώστε να στηρίζεται ο μετριασμός των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, ως προς τα ακόλουθα στοιχεία:

| — | Κόστος σε EUR ανά τόνο μείωσης ρύπου |
| --- | --- |

—

Κόστος σε EUR ανά τόνο μείωσης ρύπου

| — | Απόλυτο κόστος και όφελος ανά έτος σε EUR |
| --- | --- |

—

Απόλυτο κόστος και όφελος ανά έτος σε EUR

| — | Ποιοτική περιγραφή και λόγος των εκτιμήσεων κόστους και οφέλους |
| --- | --- |

—

Ποιοτική περιγραφή και λόγος των εκτιμήσεων κόστους και οφέλους

| — | Έτος τιμής για το αναφερόμενο κόστος |
| --- | --- |

—

Έτος τιμής για το αναφερόμενο κόστος

| — | Έτος για το οποίο υπολογίστηκαν οι εκτιμήσεις |
| --- | --- |

—

Έτος για το οποίο υπολογίστηκαν οι εκτιμήσεις

Βλέπε επίσης σημείο 6.3.

| 2.6.   Επιλογές πολιτικής (πολιτικές και μέτρα) που εξετάστηκαν με σκοπό τη συμμόρφωση με τις δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών για το 2020 και το 2030, καθώς και των ενδιάμεσων επιπέδων εκπομπών για το 2025

  Τα κράτη μέλη οφείλουν να διενεργούν εμπεριστατωμένη ανάλυση όλων των πρόσθετων Π&Μ που εξετάστηκαν κατά την κατάρτιση του αρχικού τους ΕΠΕΑΡ. Η εν λόγω ανάλυση πρέπει: | να εξετάζει την περίοδο μεταξύ 2020 και 2029 και για την περίοδο από το 2030 και εξής, καθώς και τα ενδιάμεσα επίπεδα εκπομπών που έχουν καθοριστεί για το 2025. |
| --- | --- |

2.6.   Επιλογές πολιτικής (πολιτικές και μέτρα) που εξετάστηκαν με σκοπό τη συμμόρφωση με τις δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών για το 2020 και το 2030, καθώς και των ενδιάμεσων επιπέδων εκπομπών για το 2025

Τα κράτη μέλη οφείλουν να διενεργούν εμπεριστατωμένη ανάλυση όλων των πρόσθετων Π&Μ που εξετάστηκαν κατά την κατάρτιση του αρχικού τους ΕΠΕΑΡ. Η εν λόγω ανάλυση πρέπει:

να εξετάζει την περίοδο μεταξύ 2020 και 2029 και για την περίοδο από το 2030 και εξής, καθώς και τα ενδιάμεσα επίπεδα εκπομπών που έχουν καθοριστεί για το 2025.

Από την ανάλυση αυτή διαμορφώνονται τα πραγματολογικά στοιχεία βάσει των οποίων τα κράτη μέλη μπορούν να αξιολογήσουν τις πλέον κατάλληλες Π&Μ που πρέπει να επιλεγούν στο πλαίσιο του αρχικού τους ΕΠΕΑΡ.

Λεπτομέρειες σχετικά με τις πολιτικές και τα μέτρα που εξετάστηκαν με σκοπό τη συμμόρφωση με τις δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών και επιπτώσεις στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και στο περιβάλλον

Υποχρεωτικό περιεχόμενο:

Σκοπός του παρόντος σημείου είναι η μεγιστοποίηση των συνεργειών όσον αφορά την υποβολή στοιχείων βάσει του κανονισμού για την παρακολούθηση και την υποβολή εκθέσεων (ΚΠΥΕ). Περιλαμβάνονται οι ακόλουθες πληροφορίες (οι πληροφορίες σχετικά με τις επιπτώσεις θα πρέπει –ιδανικά– να υποβάλλονται σε επίπεδο Π&Μ ή ανά δέσμη Π&Μ):

| α) | Λεπτομέρειες σχετικά με τις πρόσθετες Π&Μ (μεταξύ άλλων, το όνομα και συνοπτική περιγραφή) |
| --- | --- |

α)

Λεπτομέρειες σχετικά με τις πρόσθετες Π&Μ (μεταξύ άλλων, το όνομα και συνοπτική περιγραφή)

| β) | Επηρεαζόμενοι ρύποι της οδηγίας ΕΑΟΕ για τα έτη 2020, 2025 και 2030 |
| --- | --- |

β)

Επηρεαζόμενοι ρύποι της οδηγίας ΕΑΟΕ για τα έτη 2020, 2025 και 2030

| γ) | Στόχοι των επιμέρους Π&Μ / της δέσμης Π&Μ |
| --- | --- |

γ)

Στόχοι των επιμέρους Π&Μ / της δέσμης Π&Μ

| δ) | Τύπος Π&Μ |
| --- | --- |

δ)

Τύπος Π&Μ

| ε) | Βασικός τομέας και πρόσθετοι τομείς που επηρεάζονται |
| --- | --- |

ε)

Βασικός τομέας και πρόσθετοι τομείς που επηρεάζονται

| στ) | Περίοδος εφαρμογής (υποχρεωτική μόνο για τα μέτρα που επιλέγονται για εφαρμογή) |
| --- | --- |

στ)

Περίοδος εφαρμογής (υποχρεωτική μόνο για τα μέτρα που επιλέγονται για εφαρμογή)

| ζ) | Αρμόδια αρχή για την εφαρμογή (υποχρεωτική μόνο για τα μέτρα που επιλέγονται για εφαρμογή) |
| --- | --- |

ζ)

Αρμόδια αρχή για την εφαρμογή (υποχρεωτική μόνο για τα μέτρα που επιλέγονται για εφαρμογή)

| η) | Λεπτομέρειες της μεθοδολογίας / του μοντέλου ή των μοντέλων που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό των εκτιμήσεων |
| --- | --- |

η)

Λεπτομέρειες της μεθοδολογίας / του μοντέλου ή των μοντέλων που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό των εκτιμήσεων

| θ) | Ποσοτικοποιημένες προβλεπόμενες μειώσεις εκπομπών για τις επιμέρους Π&Μ / τη δέσμη Π&Μ |
| --- | --- |

θ)

Ποσοτικοποιημένες προβλεπόμενες μειώσεις εκπομπών για τις επιμέρους Π&Μ / τη δέσμη Π&Μ

| ι) | Ποιοτική περιγραφή των αβεβαιοτήτων, εάν υπάρχουν |
| --- | --- |

ι)

Ποιοτική περιγραφή των αβεβαιοτήτων, εάν υπάρχουν

| ια) | Εάν υπάρχουν, επιπτώσεις τις οποίες θα έχουν στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και στο περιβάλλον οι διάφορες δέσμες Π&Μ που εξετάστηκαν προκειμένου να συμπεριληφθούν στο ΕΠΕΑΡ. |
| --- | --- |

ια)

Εάν υπάρχουν, επιπτώσεις τις οποίες θα έχουν στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και στο περιβάλλον οι διάφορες δέσμες Π&Μ που εξετάστηκαν προκειμένου να συμπεριληφθούν στο ΕΠΕΑΡ.

Προαιρετικό περιεχόμενο:

Εκτίμηση του κόστους και του οφέλους

2.6.4.   
  Πρόσθετες λεπτομέρειες για τις επιλογές πολιτικής που αφορούν ειδικά τη γεωργία

Το σημείο 2.6.4 αφορά αποκλειστικά τα μέτρα τα οποία παρατίθενται στο παράρτημα III μέρος 2 της οδηγίας και τα οποία συνιστούν «πρόσθετα μέτρα». Κατά περίπτωση, θα πρέπει να επισημαίνονται οι τροποποιήσεις που έχουν επέλθει σε οποιοδήποτε από τα εν λόγω μέτρα. Τα εν λόγω μέτρα του παραρτήματος III μέρος 2 τα οποία έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή ή θεσπιστεί θα πρέπει να περιλαμβάνονται στο σημείο 2.4.

| 2.6.4.   Πρόσθετες πληροφορίες για τις επιλογές πολιτικής που αφορούν μόνο τη γεωργία



  Υποχρεωτικό περιεχόμενο:








  — | Παροχή πρόσθετων πληροφοριών που αφορούν τα υποχρεωτικά μέτρα που παρατίθενται στο παράρτημα III μέρος 2 της οδηγίας. |
| --- | --- |

2.6.4.   Πρόσθετες πληροφορίες για τις επιλογές πολιτικής που αφορούν μόνο τη γεωργία

Υποχρεωτικό περιεχόμενο:

—

Παροχή πρόσθετων πληροφοριών που αφορούν τα υποχρεωτικά μέτρα που παρατίθενται στο παράρτημα III μέρος 2 της οδηγίας.

Προαιρετικό περιεχόμενο:

| — | Παροχή πρόσθετων πληροφοριών που αφορούν τα προαιρετικά μέτρα που παρατίθενται στο παράρτημα III μέρος 2 της οδηγίας ή ισοδύναμα μέτρα κατά το άρθρο 6 παράγραφος 2 τελευταία περίοδος της οδηγίας. |
| --- | --- |

—

Παροχή πρόσθετων πληροφοριών που αφορούν τα προαιρετικά μέτρα που παρατίθενται στο παράρτημα III μέρος 2 της οδηγίας ή ισοδύναμα μέτρα κατά το άρθρο 6 παράγραφος 2 τελευταία περίοδος της οδηγίας.

2.7.   Οι πολιτικές που επιλέχτηκαν προς θέσπιση ανά τομέα, συμπεριλαμβανομένου χρονοδιαγράμματος για τη θέσπιση, εφαρμογή και επανεξέτασή τους, καθώς και μνεία των αρμόδιων αρχών

2.7.1.   
  Επιμέρους Π&Μ ή δέσμες Π&Μ που επιλέχτηκαν προς θέσπιση και αρμόδιες αρχές

Βάσει των αποτελεσμάτων της ανάλυσης όσον αφορά την αποτελεσματικότητα των μέτρων για την εκπλήρωση των δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών, το κόστος και τη σκοπιμότητα της εφαρμογής, την κατά προτεραιότητα ιεράρχηση και την ανταπόκριση στη διαδικασία διαβούλευσης, τα κράτη μέλη θα πρέπει να επιλέγουν να συμπεριλάβουν στο ΕΠΕΑΡ τις πλέον ευοίωνες Π&Μ και να παρέχουν τις πληροφορίες που προσδιορίζονται στο πλαίσιο κατωτέρω.

Στο ΕΠΕΑΡ μπορεί να προβλέπεται η υποβολή των σχολίων τα οποία έχουν παραληφθεί στο πλαίσιο της διαβούλευσης και τα οποία αφορούν την επιλογή ή τον σχεδιασμό Π&Μ. Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται επιπλέον να προσδιορίζουν ενδιάμεσους στόχους και δείκτες για την παρακολούθηση της εφαρμογής των επιλεγμένων Π&Μ με σκοπό την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών.

| 2.7.1.   Πολιτικές και μέτρα που επιλέχτηκαν προς θέσπιση και αρμόδιες αρχές



  Υποχρεωτικό περιεχόμενο:


  Βάσει του αποτελέσματος της ανάλυσης που εκπονήθηκε σε προγενέστερο χρόνο, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να υποβάλλουν πληροφορίες σχετικά με τις πρόσθετες Π&Μ που επιλέχτηκαν να συμπεριληφθούν στο ΕΠΕΑΡ, ως εξής:
  Στο επίπεδο των επιμέρους Π&Μ ή της δέσμης Π&Μ:






  α) | Όνομα και συνοπτική περιγραφή της πολιτικής και του μέτρου / της δέσμης Π&Μ |
| --- | --- |

2.7.1.   Πολιτικές και μέτρα που επιλέχτηκαν προς θέσπιση και αρμόδιες αρχές

Υποχρεωτικό περιεχόμενο:

Βάσει του αποτελέσματος της ανάλυσης που εκπονήθηκε σε προγενέστερο χρόνο, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να υποβάλλουν πληροφορίες σχετικά με τις πρόσθετες Π&Μ που επιλέχτηκαν να συμπεριληφθούν στο ΕΠΕΑΡ, ως εξής:

Στο επίπεδο των επιμέρους Π&Μ ή της δέσμης Π&Μ:

α)

Όνομα και συνοπτική περιγραφή της πολιτικής και του μέτρου / της δέσμης Π&Μ

| β) | Προβλεπόμενο έτος θέσπισης και χρονοδιάγραμμα εφαρμογής (έτος ή έτη) |
| --- | --- |

β)

Προβλεπόμενο έτος θέσπισης και χρονοδιάγραμμα εφαρμογής (έτος ή έτη)

| γ) | Προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα επανεξέτασης (έτος) |
| --- | --- |

γ)

Προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα επανεξέτασης (έτος)

| δ) | Αρμόδιες αρχές για την εφαρμογή και τη ρύθμιση της πολιτικής και του μέτρου |
| --- | --- |

δ)

Αρμόδιες αρχές για την εφαρμογή και τη ρύθμιση της πολιτικής και του μέτρου

Προαιρετικό περιεχόμενο:

| α) | Σχετικές παρατηρήσεις που απορρέουν από τη διαβούλευση σε σχέση με τις επιμέρους Π&Μ ή τη δέσμη Π&Μ |
| --- | --- |

α)

Σχετικές παρατηρήσεις που απορρέουν από τη διαβούλευση σε σχέση με τις επιμέρους Π&Μ ή τη δέσμη Π&Μ

| β) | Πληροφορίες σχετικά με τους ενδιάμεσους στόχους και δείκτες που επιλέχτηκαν για την παρακολούθηση της προόδου όσον αφορά την εφαρμογή των επιλεγμένων Π&Μ (για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με το παρόν περιεχόμενο και τις δυνατότητες επεξεργασίας του, βλέπε κεφάλαιο 3). |
| --- | --- |

β)

Πληροφορίες σχετικά με τους ενδιάμεσους στόχους και δείκτες που επιλέχτηκαν για την παρακολούθηση της προόδου όσον αφορά την εφαρμογή των επιλεγμένων Π&Μ (για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με το παρόν περιεχόμενο και τις δυνατότητες επεξεργασίας του, βλέπε κεφάλαιο 3).

2.7.2.   
  Εξήγηση σχετικά με την επιλογή των επιλεγμένων Π&Μ και αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο οι επιλεγμένες πολιτικές και τα μέτρα διασφαλίζουν τη συνοχή με τα σχέδια και τα προγράμματα που καταρτίζονται σε άλλους συναφείς τομείς πολιτικής

Αμέσως μετά την επιλογή των πρόσθετων Π&Μ που θα συμπεριληφθούν στο αρχικό ΕΠΕΑΡ, οι αρχές των κρατών μελών θα πρέπει να διενεργούν συνολική αξιολόγηση συνοχής, ώστε να διασφαλίζουν τη συνοχή του ΕΠΕΑΡ με άλλα σχέδια και προγράμματα που καταρτίζονται σε άλλους συναφείς τομείς πολιτικής, σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχείο δ) και το παράρτημα III μέρος 1 σημείο 1 στοιχείο στ) της οδηγίας. Σκοπός της διασφάλισης της συνοχής κατά τον σχεδιασμό και τον προγραμματισμό είναι να προσδιοριστούν και να μεγιστοποιηθούν οι πιθανές συνέργειες, καθώς και να αποφευχθεί η θέσπιση αντικρουόμενων Π&Μ στο πλαίσιο διαφορετικών τομέων πολιτικής. Η συνοχή περιλαμβάνει, για παράδειγμα, την αξιολόγηση των πιθανών επιπτώσεων των Π&Μ στην πολιτική για το κλίμα από την άποψη των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου ή της κατανάλωσης ενέργειας.

Στο άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχείο β) αναφέρεται η ιδιαίτερη ανάγκη διασφάλισης της συνοχής με τους στόχους ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα. Για τον σκοπό αυτόν, στη μορφή γίνεται διάκριση μεταξύ της συνοχής με τους στόχους ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα και της συνοχής με άλλα συναφή σχέδια και προγράμματα που έχουν θεσπιστεί βάσει της εθνικής ή της ενωσιακής νομοθεσίας. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 2 στοιχείο β) της οδηγίας, απαιτείται τα κράτη μέλη να λαμβάνουν υπόψη την ανάγκη μείωσης των εκπομπών ατμοσφαιρικών ρύπων για την επίτευξη της συμμόρφωσης με τους στόχους ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα. Οι στόχοι αυτοί ορίζονται στο άρθρο 3 σημείο 4 ως οι οριακές τιμές, οι τιμές-στόχοι και οι υποχρεώσεις έκθεσης σε συγκεντρώσεις για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα που παρατίθενται στις σχετικές οδηγίες της ΕΕ (19). Η αξιολόγηση συνοχής θα πρέπει κανονικά να καλύπτει τουλάχιστον τις εκπομπές ΑΣ10, ΑΣ2,5, NO2 και O3, καθώς και οποιονδήποτε άλλο στόχο για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα με τον οποίο δεν συμμορφώνεται το κράτος μέλος. Κατά την επιλογή των Π&Μ στο πλαίσιο του ΕΠΕΑΡ, θα πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα ώστε να εξετάζονται οι επιπτώσεις τους στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα. Για παράδειγμα, η μείωση των εκπομπών NOX από απομακρυσμένους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να έχει αμελητέο αντίκτυπο για τις αστικές συγκεντρώσεις NO2, παρά το γεγονός ότι η έκθεση είναι μεγαλύτερη στις αστικές περιοχές.

Για την εκπλήρωση της απαίτησης του άρθρου 6 παράγραφος 2 στοιχείο δ), τα κράτη μέλη πρέπει να συντονίζουν, στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό, την κατάρτιση των οικείων ΕΠΕΑΡ και των αντίστοιχων απογραφών και προβλέψεων εκπομπών με άλλα συναφή εθνικά σχέδια και προγράμματα, όπως εκείνα που συνδέονται με τους βασικούς τομείς οι οποίοι εκπέμπουν ρύπους που ρυθμίζονται από την οδηγία για τα ΕΑΟΕ, συμπεριλαμβανομένων της γεωργίας, της βιομηχανίας και των μεταφορών.

Το αρχικό ΕΠΕΑΡ θα πρέπει επίσης να διασφαλίζει τη συνοχή με τα προσχέδια ενοποιημένων εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα, τα οποία πρέπει να υποβάλλονται από τα κράτη μέλη στην Επιτροπή βάσει του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20) για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης.

Τα κράτη μέλη παροτρύνονται να καταρτίζουν προβλέψεις εκπομπών «με πρόσθετα μέτρα» (ΜΠΜ) στις οποίες θα λαμβάνουν πρώτα υπόψη το σύνολο των Π&Μ που έχουν προγραμματιστεί να εφαρμοστούν βάσει των προσχεδίων και των τελικών ενοποιημένων εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα και κατόπιν θα προβαίνουν στον προσδιορισμό πρόσθετων μέτρων στο πλαίσιο της οδηγίας ΕΑΟΕ.

Για τη διασφάλιση της συνοχής του ΕΠΕΑΡ με σχέδια και προγράμματα που καταρτίζονται σε άλλους συναφείς τομείς πολιτικής, τα κράτη μέλη θα πρέπει:

| 1. | να προσδιορίζουν τις σχετικές πολιτικές, σχέδια, προγράμματα και στρατηγικές σε εθνικό ή υποεθνικό επίπεδο που μπορούν να έχουν αντίκτυπο στην οδηγία για τα ΕΑΟΕ (π.χ. πολιτικές, σχέδια και στρατηγικές για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, την κλιματική αλλαγή, την ενέργεια, τη γεωργία και τις μεταφορές) και να προβαίνουν σε εκτίμηση των επιπτώσεων (τόσο θετικών όσο και αρνητικών) που θα μπορούσαν να έχουν στην ικανότητα των κρατών μελών να εκπληρώσουν τις δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών βάσει της οδηγίας ΕΑΟΕ.





  Για παράδειγμα, οι πολιτικές φορολόγησης των καυσίμων ενδέχεται να ενθαρρύνουν τη μεγαλύτερη χρήση πετρελαιοκίνητων επιβατηγών αυτοκινήτων, η οποία μπορεί να συνεπάγεται αυξημένες εκπομπές NOx και ΑΣ2,5 που ρυθμίζονται από την οδηγία για τα ΕΑΟΕ. Ομοίως, ορισμένες πολιτικές στον τομέα της ενέργειας ενδέχεται να ενθαρρύνουν τη μεγαλύτερη χρήση βιομάζας για την αποκεντρωμένη παροχή θερμότητας και/ή ηλεκτρικής ενέργειας στα νοικοκυριά, εξέλιξη που μπορεί να συνεπάγεται μεγαλύτερη εγγύτητα των πηγών εκπομπών με κατοικημένες περιοχές, επηρεάζοντας την ποιότητα του τοπικού ατμοσφαιρικού αέρα και αυξάνοντας, συνεπώς, την έκθεση του ανθρώπου σε σύγκριση με την παραγωγή θερμότητας σε πιο κεντρική βάση. |
| --- | --- |

1.

να προσδιορίζουν τις σχετικές πολιτικές, σχέδια, προγράμματα και στρατηγικές σε εθνικό ή υποεθνικό επίπεδο που μπορούν να έχουν αντίκτυπο στην οδηγία για τα ΕΑΟΕ (π.χ. πολιτικές, σχέδια και στρατηγικές για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, την κλιματική αλλαγή, την ενέργεια, τη γεωργία και τις μεταφορές) και να προβαίνουν σε εκτίμηση των επιπτώσεων (τόσο θετικών όσο και αρνητικών) που θα μπορούσαν να έχουν στην ικανότητα των κρατών μελών να εκπληρώσουν τις δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών βάσει της οδηγίας ΕΑΟΕ.

Για παράδειγμα, οι πολιτικές φορολόγησης των καυσίμων ενδέχεται να ενθαρρύνουν τη μεγαλύτερη χρήση πετρελαιοκίνητων επιβατηγών αυτοκινήτων, η οποία μπορεί να συνεπάγεται αυξημένες εκπομπές NOx και ΑΣ2,5 που ρυθμίζονται από την οδηγία για τα ΕΑΟΕ. Ομοίως, ορισμένες πολιτικές στον τομέα της ενέργειας ενδέχεται να ενθαρρύνουν τη μεγαλύτερη χρήση βιομάζας για την αποκεντρωμένη παροχή θερμότητας και/ή ηλεκτρικής ενέργειας στα νοικοκυριά, εξέλιξη που μπορεί να συνεπάγεται μεγαλύτερη εγγύτητα των πηγών εκπομπών με κατοικημένες περιοχές, επηρεάζοντας την ποιότητα του τοπικού ατμοσφαιρικού αέρα και αυξάνοντας, συνεπώς, την έκθεση του ανθρώπου σε σύγκριση με την παραγωγή θερμότητας σε πιο κεντρική βάση.

| 2. | Σε περίπτωση διαπίστωσης αρνητικών επιπτώσεων στην οδηγία για τα ΕΑΟΕ, συνιστάται να εξετάζεται αν ο αντίστοιχος στόχος πολιτικής μπορεί ενδεχομένως να επιτευχθεί χωρίς αρνητικές συνέπειες για τους στόχους της οδηγίας ΕΑΟΕ.





  Θα πρέπει να προσδιορίζονται εναλλακτικά μέσα για την υλοποίηση του αντίστοιχου στόχου πολιτικής, καθώς και οι δυνατότητες τροποποίησης του επίμαχου σχεδίου (π.χ. τυχόν επικείμενες επίσημες διαδικασίες επανεξέτασης) και οι παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάζουν την αποδοχή (κοινωνική, οικονομική και νομική) των τροποποιήσεων.
  Εάν από την προαναφερόμενη ανάλυση προκύψει ότι δεν είναι (ακόμη) εφικτή η αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων στην πηγή, θα πρέπει να διερευνάται αν οι πολιτικές και τα μέτρα που περιλαμβάνονται στο ΕΠΕΑΡ μπορούν να μετριάσουν τις αρνητικές επιπτώσεις. |
| --- | --- |

2.

Σε περίπτωση διαπίστωσης αρνητικών επιπτώσεων στην οδηγία για τα ΕΑΟΕ, συνιστάται να εξετάζεται αν ο αντίστοιχος στόχος πολιτικής μπορεί ενδεχομένως να επιτευχθεί χωρίς αρνητικές συνέπειες για τους στόχους της οδηγίας ΕΑΟΕ.

Θα πρέπει να προσδιορίζονται εναλλακτικά μέσα για την υλοποίηση του αντίστοιχου στόχου πολιτικής, καθώς και οι δυνατότητες τροποποίησης του επίμαχου σχεδίου (π.χ. τυχόν επικείμενες επίσημες διαδικασίες επανεξέτασης) και οι παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάζουν την αποδοχή (κοινωνική, οικονομική και νομική) των τροποποιήσεων.

Εάν από την προαναφερόμενη ανάλυση προκύψει ότι δεν είναι (ακόμη) εφικτή η αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων στην πηγή, θα πρέπει να διερευνάται αν οι πολιτικές και τα μέτρα που περιλαμβάνονται στο ΕΠΕΑΡ μπορούν να μετριάσουν τις αρνητικές επιπτώσεις.

| 3. | Κατά την εξέταση των πρόσθετων Π&Μ που πρόκειται να συμπεριληφθούν στο ΕΠΕΑΡ, είναι σκόπιμο να προσδιορίζεται ο τρόπος με τον οποίο αυτά θα μπορούσαν με τη σειρά τους να επηρεάσουν άλλες πολιτικές, σχέδια και προγράμματα σε εθνικό ή υποεθνικό επίπεδο.





  Για παράδειγμα, τα πρόσθετα μέτρα που περιλαμβάνονται στο ΕΠΕΑΡ είναι πιθανό να συμβάλουν θετικά στην επίτευξη των στόχων μείωσης των αερίων του θερμοκηπίου, όπως οι επιδοτήσεις για τη στήριξη της αγοράς οχημάτων χαμηλών εκπομπών σε αστικές περιοχές. Η βελτιωμένη αποθήκευση και διασπορά της κοπριάς στον γεωργικό τομέα μπορεί επίσης να συμβάλει θετικά στην επίτευξη των στόχων, για παράδειγμα, της οδηγίας για τη νιτρορύπανση.
  Εάν είναι δυνατόν, θα πρέπει να αποφεύγεται η ενσωμάτωση στο ΕΠΕΑΡ πρόσθετων μέτρων τα οποία ενδέχεται να έχουν αρνητικές επιπτώσεις σε άλλα σχέδια ή προγράμματα (π.χ. εάν η υιοθέτηση ορισμένων πρακτικών καύσης για τη μείωση των εκπομπών SO2 μπορεί να συνεπάγεται αύξηση του όγκου των αλκαλικών αποβλήτων που απορρίπτονται σε χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων, όπως συμβαίνει στην περίπτωση της καύσης ρευστοποιημένης κλίνης). |
| --- | --- |

3.

Κατά την εξέταση των πρόσθετων Π&Μ που πρόκειται να συμπεριληφθούν στο ΕΠΕΑΡ, είναι σκόπιμο να προσδιορίζεται ο τρόπος με τον οποίο αυτά θα μπορούσαν με τη σειρά τους να επηρεάσουν άλλες πολιτικές, σχέδια και προγράμματα σε εθνικό ή υποεθνικό επίπεδο.

Για παράδειγμα, τα πρόσθετα μέτρα που περιλαμβάνονται στο ΕΠΕΑΡ είναι πιθανό να συμβάλουν θετικά στην επίτευξη των στόχων μείωσης των αερίων του θερμοκηπίου, όπως οι επιδοτήσεις για τη στήριξη της αγοράς οχημάτων χαμηλών εκπομπών σε αστικές περιοχές. Η βελτιωμένη αποθήκευση και διασπορά της κοπριάς στον γεωργικό τομέα μπορεί επίσης να συμβάλει θετικά στην επίτευξη των στόχων, για παράδειγμα, της οδηγίας για τη νιτρορύπανση.

Εάν είναι δυνατόν, θα πρέπει να αποφεύγεται η ενσωμάτωση στο ΕΠΕΑΡ πρόσθετων μέτρων τα οποία ενδέχεται να έχουν αρνητικές επιπτώσεις σε άλλα σχέδια ή προγράμματα (π.χ. εάν η υιοθέτηση ορισμένων πρακτικών καύσης για τη μείωση των εκπομπών SO2 μπορεί να συνεπάγεται αύξηση του όγκου των αλκαλικών αποβλήτων που απορρίπτονται σε χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων, όπως συμβαίνει στην περίπτωση της καύσης ρευστοποιημένης κλίνης).

Στον πίνακα 1 παρουσιάζονται ενδεικτικά οι πολιτικές / τα σχέδια σε σχέση με τα οποία θα πρέπει να διασφαλίζεται η συνοχή. Παρά την παραπομπή στη νομοθεσία της ΕΕ, είναι προφανές ότι σημασία έχει η εφαρμογή τόσο της εν λόγω νομοθεσίας όσο και των συναφών σχεδίων και προγραμμάτων σε εθνικό επίπεδο (συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής σε περιφερειακό και/ή τοπικό επίπεδο). Ο πίνακας 1 δεν συνιστά εξαντλητικό κατάλογο και υπόκειται σε τροποποιήσεις λόγω της επικαιροποίησης των σχεδίων και προγραμμάτων σε βάθος χρόνου.

Πίνακας 1

Πιθανά συναφή βασικά σχέδια, προγράμματα και απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων ανά τομέα

| Τομέας NFR | Πιθανά συναφή σχέδια, προγράμματα και απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων προς εξέταση |
| --- | --- |
| Παραγωγή ενέργειας | Στρατηγική της ΕΕ για μια Ενεργειακή Ένωση (21) — και οι συναφείς εθνικοί στόχοι για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την ενεργειακή απόδοση και τις μειώσεις αερίων του θερμοκηπίου.
  Η αξιολόγηση της συνοχής θα πρέπει να διενεργείται σε σχέση με τα ενοποιημένα εθνικά σχέδια των κρατών μελών για την ενέργεια και το κλίμα, όπως επισημαίνεται στον κανονισμό για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης. |
| Γεωργία | Θα πρέπει να διασφαλίζεται η συνοχή με τις προτεραιότητες που έχουν τεθεί στα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης (ΠΑΑ) του εκάστοτε κράτους μέλους. Η αξιολόγηση της συνοχής θα πρέπει να διενεργείται για όλα τα ΠΑΑ που έχει θεσπίσει το οικείο κράτος μέλος. Η αξιολόγηση των ΠΑΑ και των πληροφοριών επισκόπησης μπορεί να διενεργείται μέσω του Ευρωπαϊκού Δικτύου Αγροτικής Ανάπτυξης της Επιτροπής (22). |
| Απόβλητα | Στρατηγική της ΕΕ για την κυκλική οικονομία (23) – και συναφείς επιπτώσεις σε εθνικό επίπεδο για την ανακύκλωση και τον περιορισμό των χώρων υγειονομικής ταφής αποβλήτων. |
| Μεταφορές (οδικές/μη οδικές) | Στρατηγική της ΕΕ για την κινητικότητα χαμηλών εκπομπών (24) — και συναφείς επιπτώσεις σε εθνικό και υποεθνικό επίπεδο για τη μείωση των εκπομπών από τις μεταφορές.
  Εθνικό πλαίσιο πολιτικής για την ανάπτυξη της αγοράς όσον αφορά τα εναλλακτικά καύσιμα στον τομέα των μεταφορών βάσει της οδηγίας για την ανάπτυξη υποδομών εναλλακτικών καυσίμων (25).
  Δέσμη μέτρων της ΕΕ για την αστική κινητικότητα (26) όσον αφορά τα μέτρα που εφαρμόζονται σε επίπεδο πόλεων. |
| Άλλα | Διακρατικά, εθνικά, περιφερειακά και τοπικά σχέδια για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα βάσει της ΟΠΑΑ.
  Στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα και οδηγία για τους οικοτόπους — σε περιπτώσεις απειλούμενων από ευτροφισμό οικοτόπων (27).
  Σχέδια διαχείρισης λεκανών απορροής ποταμών σύμφωνα με την οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα (28).
  Εθνικά σχέδια δράσης για τη νιτρορύπανση (29).
  Ολοκληρωμένες στρατηγικές για την αειφόρο αστική ανάπτυξη (30). |

Τομέας NFR

Πιθανά συναφή σχέδια, προγράμματα και απαιτήσεις υποβολής εκθέσεων προς εξέταση

Παραγωγή ενέργειας

Στρατηγική της ΕΕ για μια Ενεργειακή Ένωση (21) — και οι συναφείς εθνικοί στόχοι για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την ενεργειακή απόδοση και τις μειώσεις αερίων του θερμοκηπίου.

Η αξιολόγηση της συνοχής θα πρέπει να διενεργείται σε σχέση με τα ενοποιημένα εθνικά σχέδια των κρατών μελών για την ενέργεια και το κλίμα, όπως επισημαίνεται στον κανονισμό για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης.

Γεωργία

Θα πρέπει να διασφαλίζεται η συνοχή με τις προτεραιότητες που έχουν τεθεί στα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης (ΠΑΑ) του εκάστοτε κράτους μέλους. Η αξιολόγηση της συνοχής θα πρέπει να διενεργείται για όλα τα ΠΑΑ που έχει θεσπίσει το οικείο κράτος μέλος. Η αξιολόγηση των ΠΑΑ και των πληροφοριών επισκόπησης μπορεί να διενεργείται μέσω του Ευρωπαϊκού Δικτύου Αγροτικής Ανάπτυξης της Επιτροπής (22).

Απόβλητα

Στρατηγική της ΕΕ για την κυκλική οικονομία (23) – και συναφείς επιπτώσεις σε εθνικό επίπεδο για την ανακύκλωση και τον περιορισμό των χώρων υγειονομικής ταφής αποβλήτων.

Μεταφορές (οδικές/μη οδικές)

Στρατηγική της ΕΕ για την κινητικότητα χαμηλών εκπομπών (24) — και συναφείς επιπτώσεις σε εθνικό και υποεθνικό επίπεδο για τη μείωση των εκπομπών από τις μεταφορές.

Εθνικό πλαίσιο πολιτικής για την ανάπτυξη της αγοράς όσον αφορά τα εναλλακτικά καύσιμα στον τομέα των μεταφορών βάσει της οδηγίας για την ανάπτυξη υποδομών εναλλακτικών καυσίμων (25).

Δέσμη μέτρων της ΕΕ για την αστική κινητικότητα (26) όσον αφορά τα μέτρα που εφαρμόζονται σε επίπεδο πόλεων.

Άλλα

Διακρατικά, εθνικά, περιφερειακά και τοπικά σχέδια για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα βάσει της ΟΠΑΑ.

Στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα και οδηγία για τους οικοτόπους — σε περιπτώσεις απειλούμενων από ευτροφισμό οικοτόπων (27).

Σχέδια διαχείρισης λεκανών απορροής ποταμών σύμφωνα με την οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα (28).

Εθνικά σχέδια δράσης για τη νιτρορύπανση (29).

Ολοκληρωμένες στρατηγικές για την αειφόρο αστική ανάπτυξη (30).

| 2.7.2.   Εξήγηση σχετικά με την επιλογή των επιλεγμένων μέτρων και αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο οι επιλεγμένες πολιτικές και τα μέτρα διασφαλίζουν τη συνοχή με τα σχέδια και τα προγράμματα που καταρτίζονται σε άλλους συναφείς τομείς πολιτικής



  Υποχρεωτικό περιεχόμενο:


  Βάσει του αποτελέσματος της ανάλυσης που εκπονήθηκε σε προγενέστερο χρόνο, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με τη συνοχή των πρόσθετων Π&Μ που επιλέχτηκαν για να συμπεριληφθούν στο ΕΠΕΑΡ με τους στόχους ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα και άλλες εθνικές ή ενωσιακές απαιτήσεις, ως εξής:






  — | συνοχή με τους στόχους ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα στο οικείο έδαφος και, κατά περίπτωση, σε γειτονικά κράτη μέλη· |
| --- | --- |

2.7.2.   Εξήγηση σχετικά με την επιλογή των επιλεγμένων μέτρων και αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο οι επιλεγμένες πολιτικές και τα μέτρα διασφαλίζουν τη συνοχή με τα σχέδια και τα προγράμματα που καταρτίζονται σε άλλους συναφείς τομείς πολιτικής

Υποχρεωτικό περιεχόμενο:

Βάσει του αποτελέσματος της ανάλυσης που εκπονήθηκε σε προγενέστερο χρόνο, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με τη συνοχή των πρόσθετων Π&Μ που επιλέχτηκαν για να συμπεριληφθούν στο ΕΠΕΑΡ με τους στόχους ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα και άλλες εθνικές ή ενωσιακές απαιτήσεις, ως εξής:

—

συνοχή με τους στόχους ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα στο οικείο έδαφος και, κατά περίπτωση, σε γειτονικά κράτη μέλη·

| — | συνοχή με άλλα συναφή σχέδια και προγράμματα που έχουν θεσπιστεί δυνάμει των απαιτήσεων της εθνικής ή ενωσιακής νομοθεσίας. |
| --- | --- |

—

συνοχή με άλλα συναφή σχέδια και προγράμματα που έχουν θεσπιστεί δυνάμει των απαιτήσεων της εθνικής ή ενωσιακής νομοθεσίας.

Προαιρετικό περιεχόμενο:

| — | Εξήγηση της επιλογής μεταξύ των μέτρων που εξετάστηκαν βάσει του σημείου 2.6.1 για τον καθορισμό του τελικού συνόλου επιλεγμένων μέτρων. |
| --- | --- |

—

Εξήγηση της επιλογής μεταξύ των μέτρων που εξετάστηκαν βάσει του σημείου 2.6.1 για τον καθορισμό του τελικού συνόλου επιλεγμένων μέτρων.

2.8.   Προβλεπόμενες συνδυασμένες επιπτώσεις των πολιτικών και μέτρων («Με πρόσθετα μέτρα», ΜΠΜ) στη μείωση των εκπομπών, στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και στο περιβάλλον, και αντίστοιχες αβεβαιότητες

2.8.1.   
  Προβλεπόμενη εκπλήρωση των δεσμεύσεων για μείωση των εκπομπών

Για το σύνολο των επιλεγμένων μέτρων πρέπει να υποβάλλονται σε ποσοτική εκτίμηση οι ακόλουθες συνδυασμένες επιπτώσεις: επιπτώσεις όλων των επιλεγμένων Π&Μ στις εκπομπές κάθε ρύπου της οδηγίας ΕΑΟΕ για τα έτη 2020, 2025 και 2030.

2.8.2.   
  Μη γραμμική πορεία μείωσης των εκπομπών

Εάν η προβλεπόμενη μείωση των εκπομπών βάσει του σεναρίου ΜΠΜ δεν συνεπάγεται γραμμική πορεία μεταξύ του 2020 και του 2030, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να υποβάλουν πληροφορίες τεκμηρίωσης οι οποίες επιβεβαιώνουν ότι τα μέτρα που θεσπίστηκαν θα εξασφαλίσουν την εκπλήρωση των δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών για το 2030. Οι εν λόγω πληροφορίες τεκμηρίωσης θα πρέπει να αναδεικνύουν την ανάλυση που εκπονήθηκε όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών για τις χρονοσειρές και να επεξηγούν τους λόγους για τους οποίους η μείωση των εκπομπών δεν θα επιτευχθεί με γραμμικό τρόπο. Η μη γραμμική πορεία είναι αποδεκτή μόνο σε περιστάσεις στις οποίες υπάρχουν στοιχεία που καταδεικνύουν ότι είναι οικονομικά ή τεχνικά αποδοτικότερη και δεν επηρεάζει την εκπλήρωση οποιασδήποτε δέσμευσης μείωσης για το 2030 (άρθρο 4 παράγραφος 2).

Το εκάστοτε κράτος μέλος πρέπει επίσης να καταδείξει ότι, από το 2025 και μετά, η μη γραμμική πορεία θα συγκλίνει με τη γραμμική πορεία προκειμένου να εκπληρωθούν οι ίδιες δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών για το 2030. Οι πληροφορίες σχετικά με την προβλεπόμενη πορεία μείωσης των εκπομπών, συμπεριλαμβανομένης της κατάστασης το 2025, θα πρέπει να περιλαμβάνονται στις προτάσεις του ΕΠΕΑΡ που παρουσιάζονται στο κοινό για διαβούλευση σύμφωνα με τις απαιτήσεις του άρθρου 6 παράγραφος 5 της οδηγίας.

Η γραμμή γκρίζου χρώματος στο σχήμα 2 αποτελεί παράδειγμα γραμμικής μείωσης των εκπομπών όσον αφορά τις δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών μεταξύ του 2020 και του 2030. Στο παράδειγμα που παρουσιάζεται, βάσει του σεναρίου προβλέψεων εκπομπών ΜΠΜ (διακεκομμένη γραμμή πορτοκαλί χρώματος) εκπληρώνονται οι δεσμεύσεις για αμφότερα τα έτη 2020 και 2030, αλλά οι μειώσεις εκπομπών που επιτυγχάνονται μεταξύ του 2020 και του 2030 δεν ακολουθούν γραμμική πορεία. Στην επεξήγηση θα πρέπει να παρουσιάζονται οι λόγοι για τους οποίους η λήψη περαιτέρω μέτρων για την επίτευξη του ανώτατου ορίου γραμμικής πορείας το 2025 θα συνεπαγόταν δυσανάλογο κόστος [παράρτημα III μέρος 1 σημείο 1 στοιχείο δ)].

Χαρακτηρισμός του «δυσανάλογου κόστους»

Στο πλαίσιο της κοινής στρατηγικής για την εφαρμογή της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα, καταρτίστηκαν κατευθύνσεις σχετικά με τις απαλλαγές από τους περιβαλλοντικούς στόχους. Εφιστάται ιδιαιτέρως η προσοχή στο «δυσανάλογο κόστος»· βλέπε:

http://ec.europa.eu/environment/water/water-framework/economics/pdf/Guidance_document%2020.pdf

Η ερμηνεία του δυσανάλογου κόστους από τα κράτη μέλη σχολιάζεται διεξοδικότερα στην έκθεση της Επιτροπής του 2015 σχετικά με την πρόοδο ως προς την εφαρμογή του προγράμματος μέτρων της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα· βλέπε:

http://ec.europa.eu/environment/water/water-framework/pdf/4th_report/CSWD%20Report%20on%20WFD%20PoMs.pdf

Στη μελέτη αξιολόγησης που ολοκληρώθηκε πρόσφατα και στηρίζει τον έλεγχο καταλληλότητας της οδηγίας για τους οικοτόπους τον οποίο διενήργησε η Επιτροπή παρέχονται επίσης στοιχεία σχετικά με την ερμηνεία του δυσανάλογου κόστους. Βλέπε:

http://ec.europa.eu/environment/nature/legislation/fitness_check/docs/study_evaluation_support_fitness_check_nature_directives.pdf

Σχήμα 2

Παράδειγμα σεναρίου μείωσης των εκπομπών που δεν συνεπάγεται γραμμική πορεία μείωσης των εκπομπών κατά την περίοδο 2020-2030

Image 2

2.8.3.   
  Χρήση μέσων ευελιξίας

Βλέπε παράρτημα III μέρος 1 σημείο 1 στοιχείο ε)

Η οδηγία περιλαμβάνει διάταξη βάσει της οποίας επιτρέπεται η χρήση μέσων ευελιξίας για την υποβολή εθνικών απογραφών εκπομπών σε ιδιαίτερες περιστάσεις (βλέπε άρθρο 5). Όσον αφορά τα μέσα ευελιξίας που προβλέπονταν ήδη στο (αναθεωρημένο) πρωτόκολλο του Γκέτεμποργκ (31), οι προϋποθέσεις της οδηγίας εναρμονίζονται με τις αντίστοιχες προϋποθέσεις που είχαν ήδη θεσπιστεί στο πλαίσιο της CLRTAP, αν και η οδηγία εισάγει ορισμένους πρόσθετους περιορισμούς. Επιπλέον, για τη χρήση μέσων ευελιξίας απαιτείται έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε ετήσια βάση.

Τα μέσα ευελιξίας που προβλέπονται στο άρθρο 5 παράγραφοι 2 και 4 της οδηγίας εφαρμόζονται κυρίως σε περιπτώσεις απρόβλεπτης μη συμμόρφωσης με τις δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών λόγω εξαιρετικών περιστάσεων και, ως εκ τούτου, είναι άνευ σημασίας κατά την αρχική διαμόρφωση του ΕΠΕΑΡ (αλλά ενδέχεται να έχουν σημασία για μεταγενέστερες επικαιροποιήσεις). Ωστόσο, ο μηχανισμός ευελιξίας που περιγράφεται στο άρθρο 5 παράγραφος 3 συνιστά μηχανισμό ο οποίος θα μπορούσε να ληφθεί υπόψη κατά τον σχεδιασμό:

«Εάν σε ένα δεδομένο έτος ένα κράτος μέλος, για το οποίο μία ή περισσότερες δεσμεύσεις μείωσης που ορίζονται στο παράρτημα II καθορίζονται σε αυστηρότερο επίπεδο από την αποτελεσματική ως προς το κόστος μείωση που προσδιορίζεται στη ΘΣΑΡ 16, δεν μπορεί να συμμορφωθεί με τη σχετική δέσμευση για μείωση των εκπομπών μετά την υλοποίηση όλων των οικονομικά αποδοτικών μέτρων, θεωρείται ότι συμμορφώνεται με τη σχετική δέσμευση μείωσης για μέγιστο διάστημα πέντε ετών, με την προϋπόθεση ότι, για καθένα από αυτά τα έτη, αντισταθμίζει την εν λόγω μη συμμόρφωση από ισοδύναμη μείωση των εκπομπών άλλων ρύπων που αναφέρονται στο παράρτημα II.»

Κράτος μέλος το οποίο πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 5 παράγραφος 3 και επιθυμεί να κάνει χρήση του μέσου ευελιξίας θα πρέπει να μεριμνά ώστε στο ΕΠΕΑΡ να συμπεριλαμβάνονται μέτρα που διασφαλίζουν:

| — | την εκπλήρωση της υπό εξέταση δέσμευσης μείωσης εντός πέντε ετών· |
| --- | --- |

—

την εκπλήρωση της υπό εξέταση δέσμευσης μείωσης εντός πέντε ετών·

| — | την αντιστάθμιση της υπέρβασης σε κάθε έτος για το οποίο συνεχίζεται. |
| --- | --- |

—

την αντιστάθμιση της υπέρβασης σε κάθε έτος για το οποίο συνεχίζεται.

2.8.4.   
  Προβλεπόμενη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα

Προκειμένου να είναι σε θέση να καταδείξουν την προβλεπόμενη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα βάσει σεναρίου ΜΠΜ, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να καθορίζουν τα ακόλουθα στοιχεία:

| α) | τον προβλεπόμενο αριθμό μη συμμορφούμενων και συμμορφούμενων ζωνών ποιότητας ατμοσφαιρικού αέρα (από τον συνολικό αριθμό των ζωνών) για τα έτη 2020, 2025 και 2030· |
| --- | --- |

α)

τον προβλεπόμενο αριθμό μη συμμορφούμενων και συμμορφούμενων ζωνών ποιότητας ατμοσφαιρικού αέρα (από τον συνολικό αριθμό των ζωνών) για τα έτη 2020, 2025 και 2030·

| β) | τις μέγιστες υπερβάσεις των οριακών τιμών της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα και τους δείκτες μέσης έκθεσης για τα έτη 2020, 2025 και 2030· |
| --- | --- |

β)

τις μέγιστες υπερβάσεις των οριακών τιμών της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα και τους δείκτες μέσης έκθεσης για τα έτη 2020, 2025 και 2030·

| γ) | σε περίπτωση που δεν υπάρχουν διαθέσιμα ποσοτικά στοιχεία, την ποιοτική προβλεπόμενη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα (ΜΠΜ) και τον βαθμό εκπλήρωσης. |
| --- | --- |

γ)

σε περίπτωση που δεν υπάρχουν διαθέσιμα ποσοτικά στοιχεία, την ποιοτική προβλεπόμενη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα (ΜΠΜ) και τον βαθμό εκπλήρωσης.

Στην υποβολή στοιχείων όσον αφορά τις προβλέψεις για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα «ΜΠΜ» θα πρέπει να περιλαμβάνονται, κατά προτίμηση, χάρτες στους οποίους παρουσιάζεται η προβλεπόμενη εξέλιξη των συγκεντρώσεων βάσει του σεναρίου ΜΠΜ, τουλάχιστον για τους ακόλουθους ρύπους: NO2, ΑΣ10, ΑΣ2,5 και O3, καθώς και για άλλους ρύπους της ΟΠΑΑ σε σχέση με τους οποίους ένα κράτος μέλος αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα. Θα πρέπει να εξετάζεται επίσης το ενδεχόμενο χρήσης ιστογραμμάτων στα οποία παρουσιάζεται η προβλεπόμενη εξέλιξη, βάσει του σεναρίου ΜΠΜ, του αριθμού των μη συμμορφούμενων ζωνών, της μέγιστης εθνικής υπέρβασης και (για τα ΑΣ2,5) του δείκτη μέσης έκθεσης. Στο ιστόγραμμα θα πρέπει να περιλαμβάνεται ο συνολικός αριθμός των ζωνών ως μέγεθος αναφοράς.

2.8.5.   
  Προβλεπόμενες επιπτώσεις στο περιβάλλον

Σε περίπτωση που τα κράτη μέλη συμπεριλαμβάνουν στο ΕΠΕΑΡ τις προβλεπόμενες επιπτώσεις του σεναρίου ΜΠΜ στο περιβάλλον για το 2020, το 2025 και το 2030, οι δείκτες θα πρέπει να εναρμονίζονται με τους αντίστοιχους δείκτες που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της σύμβασης σχετικά με τη διαμεθοριακή ρύπανση της ατμόσφαιρας σε μεγάλη απόσταση όσον αφορά την έκθεση των οικοσυστημάτων στην οξίνιση, στον ευτροφισμό και στο όζον (32). Τα κράτη μέλη δύνανται να παρέχουν ποιοτική περιγραφή των εν λόγω επιπτώσεων ή να προσδιορίζουν ποσοτικώς τις επιπτώσεις ως προς το ποσοστό (%) της επικράτειας κράτους μέλους που εκτίθεται:

| α) | στην οξίνιση καθ' υπέρβαση του ορίου κρίσιμου επιπέδου· |
| --- | --- |

α)

στην οξίνιση καθ' υπέρβαση του ορίου κρίσιμου επιπέδου·

| β) | στον ευτροφισμό καθ' υπέρβαση του ορίου κρίσιμου επιπέδου· |
| --- | --- |

β)

στον ευτροφισμό καθ' υπέρβαση του ορίου κρίσιμου επιπέδου·

| γ) | στον σχηματισμό όζοντος καθ' υπέρβαση του ορίου κρίσιμου επιπέδου. |
| --- | --- |

γ)

στον σχηματισμό όζοντος καθ' υπέρβαση του ορίου κρίσιμου επιπέδου.

| 2.8.   Προβλεπόμενες συνδυασμένες επιπτώσεις των πολιτικών και των μέτρων («Με πρόσθετα μέτρα», ΜΠΜ) στη μείωση των εκπομπών, στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα στην οικεία επικράτεια και στα γειτονικά κράτη μέλη και στο περιβάλλον, και αντίστοιχες αβεβαιότητες

  Όσον αφορά τις πολιτικές και τα μέτρα που επιλέχτηκαν προς θέσπιση, ανάλυση των συνδυασμένων επιπτώσεων των πολιτικών και των μέτρων στη μείωση των εκπομπών και, ενδεχομένως, στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και στο περιβάλλον, καθώς και των αντίστοιχων αβεβαιοτήτων.


  Υποχρεωτικό περιεχόμενο:



  Προβλεπόμενη εκπλήρωση των δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών (ΜΠΜ)

  Προκειμένου να καταδειχθεί η προβλεπόμενη εκπλήρωση των δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών βάσει σεναρίου ΜΠΜ, στο περιεχόμενο του παρόντος σημείου περιλαμβάνονται οι ακόλουθες πληροφορίες σε επίπεδο προγράμματος:






  α) | εθνικές δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών (όπως αναφέρονται στην οδηγία)· |
| --- | --- |

2.8.   Προβλεπόμενες συνδυασμένες επιπτώσεις των πολιτικών και των μέτρων («Με πρόσθετα μέτρα», ΜΠΜ) στη μείωση των εκπομπών, στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα στην οικεία επικράτεια και στα γειτονικά κράτη μέλη και στο περιβάλλον, και αντίστοιχες αβεβαιότητες

Όσον αφορά τις πολιτικές και τα μέτρα που επιλέχτηκαν προς θέσπιση, ανάλυση των συνδυασμένων επιπτώσεων των πολιτικών και των μέτρων στη μείωση των εκπομπών και, ενδεχομένως, στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και στο περιβάλλον, καθώς και των αντίστοιχων αβεβαιοτήτων.

Υποχρεωτικό περιεχόμενο:

Προβλεπόμενη εκπλήρωση των δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών (ΜΠΜ)

Προκειμένου να καταδειχθεί η προβλεπόμενη εκπλήρωση των δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών βάσει σεναρίου ΜΠΜ, στο περιεχόμενο του παρόντος σημείου περιλαμβάνονται οι ακόλουθες πληροφορίες σε επίπεδο προγράμματος:

α)

εθνικές δεσμεύσεις μείωσης των εκπομπών (όπως αναφέρονται στην οδηγία)·

| β) | εκπομπές (kt) για το έτος αναφοράς 2005 και προβλεπόμενες εκπομπές για το 2020, το 2025 και το 2030· |
| --- | --- |

β)

εκπομπές (kt) για το έτος αναφοράς 2005 και προβλεπόμενες εκπομπές για το 2020, το 2025 και το 2030·

| γ) | προβλεπόμενη πρόοδος ως ποσοστό του έτους αναφοράς προς σύγκριση με τις δεσμεύσεις για μείωση των εκπομπών· |
| --- | --- |

γ)

προβλεπόμενη πρόοδος ως ποσοστό του έτους αναφοράς προς σύγκριση με τις δεσμεύσεις για μείωση των εκπομπών·

| δ) | όπου κρίνεται σκόπιμο, δηλαδή σε περίπτωση που είναι προφανές ότι ακολουθείται μη γραμμική πορεία μείωσης των εκπομπών, πρέπει να αποδειχθεί ότι αυτό είναι τεχνικά ή οικονομικά αποδοτικότερο, ότι δεν θα διακυβεύσει την εκπλήρωση οποιασδήποτε δέσμευσης μείωσης για το 2030 και ότι η πορεία αυτή θα συγκλίνει με τη γραμμική πορεία από το 2025 και μετά· |
| --- | --- |

δ)

όπου κρίνεται σκόπιμο, δηλαδή σε περίπτωση που είναι προφανές ότι ακολουθείται μη γραμμική πορεία μείωσης των εκπομπών, πρέπει να αποδειχθεί ότι αυτό είναι τεχνικά ή οικονομικά αποδοτικότερο, ότι δεν θα διακυβεύσει την εκπλήρωση οποιασδήποτε δέσμευσης μείωσης για το 2030 και ότι η πορεία αυτή θα συγκλίνει με τη γραμμική πορεία από το 2025 και μετά·

| ε) | κατά περίπτωση, δηλαδή όπου ισχύει, απολογισμός της χρήσης μέσων ευελιξίας. |
| --- | --- |

ε)

κατά περίπτωση, δηλαδή όπου ισχύει, απολογισμός της χρήσης μέσων ευελιξίας.

Προαιρετικό περιεχόμενο:

Προβλεπόμενη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα (ΜΠΜ)

Προβλεπόμενες επιπτώσεις στο περιβάλλον (ΜΠΜ)

3.   ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΟΔΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ Π&Μ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ

Η παρακολούθηση της προόδου κατά την εφαρμογή θα πρέπει να θεωρείται μέρος του σχεδιασμού και της συνακόλουθης εφαρμογής των πρόσθετων Π&Μ και του ΕΠΕΑΡ συνολικά. Στο παρόν έγγραφο καθοδήγησης δίνεται έμφαση στην κατάρτιση του αρχικού ΕΠΕΑΡ και, ως εκ τούτου, η παρακολούθηση της προόδου περιγράφεται στο πλαίσιο αυτό ως μέρος ενός συνεχούς κύκλου. Αναγνωρίζεται ότι η παρακολούθηση του αρχικού ΕΠΕΑΡ θα παρέχει τη βάση για την κατάρτιση των μετέπειτα επικαιροποιήσεων του ΕΠΕΑΡ όποτε μεταβάλλονται οι περιστάσεις και κρίνεται αναγκαίο να γίνουν προσαρμογές. Ωστόσο, στο παρόν έγγραφο δεν παρέχονται κατευθύνσεις ως προς τον τρόπο με τον οποίο εκτελείται η παρακολούθηση αυτή.

Μολονότι δεν απευθύνεται άμεσα στα κράτη μέλη, το εργαλείο αριθ. 35 (33) της εργαλειοθήκης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη βελτίωση της νομοθεσίας μπορεί να παράσχει καθοδήγηση σχετικά με τις ρυθμίσεις και τους δείκτες παρακολούθησης για την εφαρμογή της πολιτικής στο πλαίσιο της διαδικασίας χάραξης πολιτικής της ΕΕ. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν διάφορες παράμετροι της εργαλειοθήκης για τη στήριξη των κρατών μελών όσον αφορά τις ρυθμίσεις και τους δείκτες παρακολούθησης για το αρχικό τους ΕΠΕΑΡ. Η παρακολούθηση της εφαρμογής του ΕΠΕΑΡ θα πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του αρχικού προγράμματος. Επιπλέον, τα κράτη μέλη θα πρέπει να σχεδιάζουν τις ρυθμίσεις αξιολόγησης για τις επιμέρους Π&Μ ώστε να είναι σε θέση, αφενός, να διαπιστώνουν αν οι στόχοι, σε επίπεδο πολιτικής και μέτρου, έχουν επιτευχθεί κατά τρόπο αποδοτικό και αποτελεσματικό και, αφετέρου, να εξακριβώνουν τους λόγους για την επιτυχή ή μη έκβαση μιας πολιτικής και ενός μέτρου.

Οι μέθοδοι για τον προσδιορισμό της προόδου που επιτυγχάνεται μέσω των υφιστάμενων Π&Μ περιγράφονται στο σημείο 2.4. Είναι ευρέως αποδεκτό ότι, όσον αφορά τα μέτρα που θεσπίστηκαν (ΜΜ), ενδέχεται τα στοιχεία σχετικά με την πρόοδο που έχει επιτευχθεί μέχρι την τρέχουσα ημερομηνία να είναι ακόμη περιορισμένα. Κατά την κατάρτιση του ΕΠΕΑΡ, τα κράτη μέλη πρέπει να μεριμνούν ώστε η πρόοδος όσον αφορά την εφαρμογή τόσο του ΕΠΕΑΡ συνολικά όσο και των επιμέρους πρόσθετων Π&Μ να παρακολουθείται μέσω της διαρκούς και συστηματικής συλλογής δεδομένων. Κατά περίπτωση, θα πρέπει να καθορίζονται ενδιάμεσοι στόχοι, ώστε να διασφαλίζεται ότι εντοπίζονται εγκαίρως τυχόν προβλήματα σχετικά με την εφαρμογή και την εκτέλεση του ΕΠΕΑΡ, καθώς και των Π&Μ. Όσον αφορά το ΕΠΕΑΡ συνολικά, η παρακολούθηση της προόδου πρέπει να πραγματοποιείται σε σχέση με την πορεία των μειώσεων των εκπομπών που καθορίζονται στο αρχικό ΕΠΕΑΡ.

Η παρακολούθηση του ΕΠΕΑΡ και των επιμέρους Π&Μ θα πρέπει να πραγματοποιείται καθ' όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους και στα αντίστοιχα επίπεδα εφαρμογής (δηλαδή σε εθνικό/ περιφερειακό/ τοπικό επίπεδο):

| — | εφαρμογή: εισαγωγή πολιτικής και μέτρου σε νόμους, σχέδια και προγράμματα σε τοπικό, περιφερειακό και/ή εθνικό επίπεδο, όπως ορίζεται στο ΕΠΕΑΡ· |
| --- | --- |

—

εφαρμογή: εισαγωγή πολιτικής και μέτρου σε νόμους, σχέδια και προγράμματα σε τοπικό, περιφερειακό και/ή εθνικό επίπεδο, όπως ορίζεται στο ΕΠΕΑΡ·

| — | εκτέλεση: παρακολούθηση της προόδου των Π&Μ βάσει των αρχικών τους στόχων. Η διαδικασία αυτή θα πρέπει να πλαισιώνεται από την παρακολούθηση ειδικών δεικτών, όπως περιγράφονται κατωτέρω· |
| --- | --- |

—

εκτέλεση: παρακολούθηση της προόδου των Π&Μ βάσει των αρχικών τους στόχων. Η διαδικασία αυτή θα πρέπει να πλαισιώνεται από την παρακολούθηση ειδικών δεικτών, όπως περιγράφονται κατωτέρω·

| — | συμμόρφωση και επιβολή: παρακολούθηση ειδικών δράσεων που έχουν αναληφθεί από φορείς εκμετάλλευσης, αρχές και οργανισμούς, παρακολούθηση τυχόν επιθεωρήσεων που πραγματοποιήθηκαν και επιβολή των δράσεων που αναλήφθηκαν. |
| --- | --- |

—

συμμόρφωση και επιβολή: παρακολούθηση ειδικών δράσεων που έχουν αναληφθεί από φορείς εκμετάλλευσης, αρχές και οργανισμούς, παρακολούθηση τυχόν επιθεωρήσεων που πραγματοποιήθηκαν και επιβολή των δράσεων που αναλήφθηκαν.

Η παρακολούθηση της προόδου κατά την εφαρμογή του ΕΠΕΑΡ και των πρόσθετων Π&Μ θα πρέπει να πραγματοποιείται βάσει μιας δέσμης δεικτών που καθορίζονται τόσο σε επίπεδο προγράμματος όσο και σε επίπεδο επιμέρους πολιτικής και μέτρου.

Κατά τον προσδιορισμό των δεικτών για το ΕΠΕΑΡ και τις επιμέρους Π&Μ, τα κράτη μέλη θα πρέπει να μεριμνούν ώστε οι δείκτες να πληρούν τα κριτήρια «RACER», δηλαδή να είναι κατάλληλοι (να συνδέονται με τους στόχους τόσο του ΕΠΕΑΡ όσο και των Π&Μ), αποδεκτοί (από τα αντίστοιχα ενδιαφερόμενα μέρη), αξιόπιστοι (εύκολο να ερμηνευτούν), εύχρηστοι (για την παρακολούθησή τους) και εμπεριστατωμένοι (ώστε να μην επιδέχονται παραποίηση). Οι δείκτες μπορούν να είναι ποσοτικοί και ποιοτικοί. Η ακριβής επιλογή των δεικτών εξαρτάται από το περιεχόμενο και το διοικητικό πλαίσιο εντός του οποίου θεσπίζονται το ΕΠΕΑΡ και οι επιμέρους Π&Μ. Όσον αφορά τις πολιτικές και τα μέτρα που προορίζονται απευθείας για τη μείωση των εκπομπών, θα πρέπει να παρακολουθούνται, κατ' ελάχιστο, τυχόν μεταβολές στις ετήσιες εκπομπές και η συμβολή των επηρεαζόμενων πηγών στη διαμόρφωση των συγκεντρώσεων. Ορισμένα παραδείγματα πιθανών δεικτών παρουσιάζονται στον πίνακα 2.

Πίνακας 2

Παραδείγματα δεικτών για την παρακολούθηση της προόδου όσον αφορά την εφαρμογή και την εκτέλεση του ΕΠΕΑΡ και των πρόσθετων Π&Μ

| Στάδιο του κύκλου πολιτικής | Παρακολούθηση | ΕΠΕΑΡ (σύνολο Π&Μ) | Επιμέρους πολιτικές και μέτρα |
| --- | --- | --- | --- |
| Εφαρμογή («αποτελέσματα») | Δείκτες σχετικοί με τα αποτελέσματα της εφαρμογής μιας παρέμβασης | Επικαιροποίηση σχετικών νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων
  Αριθμός τοπικών αρχών με επικαιροποιημένα τοπικά σχέδια για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα | Μείωση οχηματοχιλιομέτρων
  Χρήση οχημάτων χαμηλών εκπομπών
  Ποσοστό εγκαταστάσεων που εφαρμόζουν προηγμένα συστήματα μείωσης
  Αριθμός οικιακών λεβήτων που αντικαταστάθηκαν
  Κατοικίες με μόνωση |
| Εκτέλεση («αποτελέσματα και επιπτώσεις») | Δείκτες σχετικοί με τον κύριο στόχο της παρέμβασης | Μείωση των ετήσιων εκπομπών που επιτυγχάνεται βάσει προγραμματισμένης πορείας μείωσης των εκπομπών
  Μείωση των συγκεντρώσεων ρύπων στον ατμοσφαιρικό αέρα | Ετήσιες εκπομπές από την πηγή
  Συμβολή της πηγής στις συγκεντρώσεις ρύπων στον ατμοσφαιρικό αέρα |

Στάδιο του κύκλου πολιτικής

Παρακολούθηση

ΕΠΕΑΡ (σύνολο Π&Μ)

Επιμέρους πολιτικές και μέτρα

Εφαρμογή («αποτελέσματα»)

Δείκτες σχετικοί με τα αποτελέσματα της εφαρμογής μιας παρέμβασης

Επικαιροποίηση σχετικών νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων

Αριθμός τοπικών αρχών με επικαιροποιημένα τοπικά σχέδια για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα

Μείωση οχηματοχιλιομέτρων

Χρήση οχημάτων χαμηλών εκπομπών

Ποσοστό εγκαταστάσεων που εφαρμόζουν προηγμένα συστήματα μείωσης

Αριθμός οικιακών λεβήτων που αντικαταστάθηκαν

Κατοικίες με μόνωση

Εκτέλεση («αποτελέσματα και επιπτώσεις»)

Δείκτες σχετικοί με τον κύριο στόχο της παρέμβασης

Μείωση των ετήσιων εκπομπών που επιτυγχάνεται βάσει προγραμματισμένης πορείας μείωσης των εκπομπών

Μείωση των συγκεντρώσεων ρύπων στον ατμοσφαιρικό αέρα

Ετήσιες εκπομπές από την πηγή

Συμβολή της πηγής στις συγκεντρώσεις ρύπων στον ατμοσφαιρικό αέρα

4.   ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΜΕ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΡΜΟΔΙΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ

Βλέπε άρθρο 6 παράγραφοι 5 και 6

Σύμφωνα με την οδηγία 2003/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (34), σχετικά με τη συμμετοχή του κοινού στην κατάρτιση ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων που αφορούν το περιβάλλον, τα κράτη μέλη διαβουλεύονται με το κοινό και με τις αρμόδιες αρχές σχετικά με το σχέδιο του αρχικού ΕΠΕΑΡ πριν από την οριστικοποίησή του (άρθρο 6 παράγραφος 5 της οδηγίας ΕΑΟΕ). Η οδηγία 2003/35/ΕΚ τροποποιήθηκε ώστε τα ΕΠΕΑΡ των κρατών μελών να συμπεριλαμβάνονται στα συναφή σχέδια και προγράμματα που αναφέρονται στο παράρτημα I της εν λόγω οδηγίας. Όπου ενδείκνυται, διεξάγονται διασυνοριακές διαβουλεύσεις (άρθρο 6 παράγραφος 6 της οδηγίας ΕΑΟΕ).

Η διαδικασία διαβούλευσης θα πρέπει να σχεδιάζεται κατά τέτοιον τρόπο ώστε να διασφαλίζεται ότι παρέχεται έγκαιρα και πραγματικά στο κοινό και στις αντίστοιχες αρμόδιες αρχές η δυνατότητα να συμμετέχουν σε όλες τις πτυχές της προετοιμασίας του ΕΠΕΑΡ και στις σημαντικές επικαιροποιήσεις του (άρθρο 6 παράγραφος 5 της οδηγίας ΕΑΟΕ). Στην αιτιολογική σκέψη 26 προβλέπεται ότι η διαβούλευση θα πρέπει να πραγματοποιείται «... σε χρόνο που προηγείται της οριστικοποίησης των επιλογών για τις πολιτικές και τα μέτρα», με άλλα λόγια σε μια χρονική στιγμή της διαδικασίας κατά την οποία είναι ακόμη εφικτή η τροποποίηση του περιεχομένου του σχεδίου, βάσει των απαντήσεων του κοινού και των αντίστοιχων αρμόδιων αρχών στο πλαίσιο της διαβούλευσης. Όπως αναφέρεται στην οδηγία, στο κοινό περιλαμβάνονται όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη, από μέλη του ευρύτερου κοινού έως περιβαλλοντικές ΜΚΟ και επαγγελματικές ενώσεις της βιομηχανίας. Στις αντίστοιχες αρμόδιες αρχές περιλαμβάνονται οι αρμόδιες αρχές τις οποίες είναι πιθανό να αφορά η εφαρμογή του ΕΠΕΑΡ «λόγω των ειδικών περιβαλλοντικών τους αρμοδιοτήτων στον τομέα της ρύπανσης, της ποιότητας και της διαχείρισης του ατμοσφαιρικού αέρα σε όλα τα επίπεδα», και συνεπώς σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο.

Στο μέτρο του δυνατού, όλες οι διαβουλεύσεις που διεξάγονται κατά τη διάρκεια των εργασιών κατάρτισης του εθνικού προγράμματος θα πρέπει να τεκμηριώνονται με σαφήνεια. Τα κράτη μέλη αναμένεται να τηρούν τις οικείες εθνικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη διεξαγωγή διαβουλεύσεων με τα ενδιαφερόμενα μέρη (εάν υπάρχουν).

Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 5 της οδηγίας 2003/35/ΕΚ, η διαδικασία συμμετοχής του κοινού που προβλέπεται σ' αυτή δεν εφαρμόζεται σε σχέδια και προγράμματα για τα οποία η συμμετοχή του κοινού γίνεται δυνάμει της οδηγίας 2001/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 2001, σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων (35) («οδηγία ΣΠΕ»).

Η οδηγία ΣΠΕ εφαρμόζεται αυτοτελώς και τα κράτη μέλη πρέπει να αξιολογούν τα οικεία ΕΠΕΑΡ αναλόγως. Ένα ΕΠΕΑΡ πρέπει να υποβάλλεται σε στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση (ΣΠΕ) βάσει της οδηγίας ΣΠΕ εάν το πρόγραμμα πληροί και τα τέσσερα κριτήρια που προβλέπονται στο άρθρο 2 στοιχείο α) και στο άρθρο 3 παράγραφος 2 της οδηγίας ΣΠΕ, κυρίως εάν το σχέδιο ή το πρόγραμμα:

| i) | εκπονείται και/ή εγκρίνεται από μια αρχή σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο· |
| --- | --- |

i)

εκπονείται και/ή εγκρίνεται από μια αρχή σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο·

| ii) | απαιτείται βάσει νομοθετικών, κανονιστικών ή διοικητικών διατάξεων· |
| --- | --- |

ii)

απαιτείται βάσει νομοθετικών, κανονιστικών ή διοικητικών διατάξεων·

| iii) | καταρτίζεται για οποιονδήποτε από τους τομείς που παρατίθενται στο άρθρο 3 σημείο 2 στοιχείο α) της οδηγίας ΣΠΕ· και |
| --- | --- |

iii)

καταρτίζεται για οποιονδήποτε από τους τομείς που παρατίθενται στο άρθρο 3 σημείο 2 στοιχείο α) της οδηγίας ΣΠΕ· και

| iv) | καθορίζει το πλαίσιο για τη μελλοντική αδειοδότηση έργων που περιλαμβάνονται στα παραρτήματα I και II της οδηγίας 2011/92/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημόσιων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον (36) («οδηγία ΕΠΕ»). |
| --- | --- |

iv)

καθορίζει το πλαίσιο για τη μελλοντική αδειοδότηση έργων που περιλαμβάνονται στα παραρτήματα I και II της οδηγίας 2011/92/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Δεκεμβρίου 2011, για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημόσιων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον (36) («οδηγία ΕΠΕ»).

Η ΣΠΕ πρέπει να διενεργείται κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας των ΕΠΕΑΡ και πριν από την έγκρισή τους. Ήσσονες τροποποιήσεις στα σχέδια και προγράμματα που έχουν υποβληθεί σε ΣΠΕ απαιτούν τη διενέργεια εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων μόνον εφόσον τα κράτη μέλη αποφασίζουν ότι ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον.

Διασυνοριακή διαβούλευση

Κατά τον χρόνο κατάρτισης ενός σχεδίου ΕΠΕΑΡ ενδέχεται να κρίνεται αναγκαία η διεξαγωγή διασυνοριακής διαβούλευσης (άρθρο 6 παράγραφος 6). Αυτό ισχύει, για παράδειγμα, σε περίπτωση που έχει διαπιστωθεί με σαφήνεια ότι υφιστάμενες πηγές ρύπανσης προκαλούν εντοπισμένα προβλήματα διασυνοριακού χαρακτήρα σε άλλο κράτος μέλος· π.χ. συγκέντρωση παραγωγής ενέργειας ή βαριάς βιομηχανίας και/ή αστικές περιοχές (και η συνεπαγόμενη κυκλοφορία) κοντά σε σύνορα. Σε αυτή την περίπτωση κρίνεται αναγκαία η συνεκτίμηση των σχετικών διασυνοριακών επιπτώσεων κατά την εξέταση πρόσθετων Π&Μ βάσει της οδηγίας ΕΑΟΕ, ενώ μπορεί επίσης να απαιτείται ανάληψη κοινής δράσης με γειτονικά κράτη μέλη και τρίτες χώρες.

Εάν εφαρμόζονται οι διατάξεις της οδηγίας ΣΠΕ, τα κράτη μέλη προβαίνουν σε διασυνοριακές διαβουλεύσεις πριν από την έγκριση σε περίπτωση που η εφαρμογή των οικείων ΕΠΕΑΡ ενδέχεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον σε άλλο κράτος μέλος ή σε περίπτωση που το ζητήσει ένα κράτος μέλος το οποίο ενδέχεται να υποστεί σημαντικές επιπτώσεις (άρθρο 7 της οδηγίας ΣΠΕ).

Στόχος είναι να διευκολυνθεί η διασυνοριακή συνεργασία στο πλαίσιο της διαχείρισης της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα ως κοινού πόρου μέσω της διαμόρφωσης ενός φόρουμ επικοινωνίας (37).

Στην ΟΠΑΑ εφιστάται ιδιαιτέρως η προσοχή στον διασυνοριακό χαρακτήρα των ΑΣ και του O3. Βάσει της ΟΠΑΑ, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να συνεργάζονται μεταξύ τους όταν αναφέρονται υπερβάσεις, «λόγω σημαντικής διασυνοριακής μεταφοράς ρύπων ή προδρόμων τους, [...] και, ενδεχομένως, αναπτύσσουν κοινές δραστηριότητες» (άρθρο 25 της ΟΠΑΑ).

Παραπομπή σε διαβούλευση στο πλαίσιο του ΕΠΕΑΡ

Στο ΕΠΕΑΡ θα πρέπει να παρέχονται οι πληροφορίες σχετικά με τη δυνατότητα πρόσβασης στα πλήρη αποτελέσματα των διαβουλεύσεων (π.χ. σύνδεσμος σε ιστότοπο).

Ο ρόλος των ενδιαφερόμενων μερών στον προσδιορισμό και στην αξιολόγηση των πρόσθετων Π&Μ

Κατά τον προσδιορισμό και την αξιολόγηση πιθανών μέτρων, οι αρχές που είναι αρμόδιες για την προετοιμασία του ΕΠΕΑΡ θα πρέπει να διαβουλεύονται με άλλες σχετικές κρατικές υπηρεσίες και οργανισμούς (για παράδειγμα, όσους είναι επιφορτισμένοι με τη ρύθμιση συγκεκριμένων πηγών εκπομπών), καθώς και με άλλα ενδιαφερόμενα μέρη τα οποία έχουν στην κατοχή τους πληροφορίες σχετικά με υφιστάμενα και πιθανά περαιτέρω μέτρα που θα μπορούσαν να τεθούν σε εφαρμογή. Παραδείγματα του είδους των πληροφοριακών στοιχείων που πρέπει να ζητούνται παρατίθενται κατωτέρω.

| Ομάδα ενδιαφερόμενων μερών | Προσδιορισμός πολιτικής και μέτρου | Αξιολόγηση πολιτικής και μέτρου |
| --- | --- | --- |
| Άλλες κρατικές υπηρεσίες και οργανισμοί | Είδη μέσων πολιτικής που αποδείχτηκαν αποτελεσματικά σε συγκεκριμένους τομείς πολιτικής / τομείς
  Προτεραιότητες σε άλλους τομείς πολιτικής (για την τεκμηρίωση της συνοχής με υφιστάμενα σχέδια και προγράμματα)
  Πληροφορίες σχετικά με πιθανά μελλοντικά μέτρα που έχουν προγραμματιστεί ήδη προς θέσπιση | Συνολική σκοπιμότητα της εφαρμογής
  Επίπεδο στο οποίο θα μπορούσε να εφαρμοστεί το μέτρο
  Πηγές χρηματοδότησης
  Επιβολή |
| Περιφερειακές και τοπικές αρχές | Εμπειρία που αποκομίστηκε από την εφαρμογή των μέτρων μέχρι την τρέχουσα ημερομηνία
  Μέτρα που εφαρμόζονται επί του παρόντος | |
| Επηρεαζόμενα ενδιαφερόμενα μέρη από την πολιτική και το μέτρο / τελικοί χρήστες (π.χ. βιομηχανία, ΜΚΟ, κάτοικοι συνοικιών αστικών κέντρων) | Εμπειρία που αποκομίστηκε από την εφαρμογή των μέτρων μέχρι την τρέχουσα ημερομηνία
  Μέτρα που εφαρμόζονται επί του παρόντος | Σκοπιμότητα των μέτρων (δηλαδή συμβατότητα με τρέχοντα μέτρα, τεχνικοί περιορισμοί)
  Εκτιμώμενο κόστος και εκτιμώμενη αποτελεσματικότητα του μέτρου
  Χρήση του μέτρου (σε συνάρτηση με την αποδοχή)
  Εκτιμώμενη ημερομηνία επίτευξης της μείωσης των εκπομπών |

Ομάδα ενδιαφερόμενων μερών

Προσδιορισμός πολιτικής και μέτρου

Αξιολόγηση πολιτικής και μέτρου

Άλλες κρατικές υπηρεσίες και οργανισμοί

Είδη μέσων πολιτικής που αποδείχτηκαν αποτελεσματικά σε συγκεκριμένους τομείς πολιτικής / τομείς

Προτεραιότητες σε άλλους τομείς πολιτικής (για την τεκμηρίωση της συνοχής με υφιστάμενα σχέδια και προγράμματα)

Πληροφορίες σχετικά με πιθανά μελλοντικά μέτρα που έχουν προγραμματιστεί ήδη προς θέσπιση

Συνολική σκοπιμότητα της εφαρμογής

Επίπεδο στο οποίο θα μπορούσε να εφαρμοστεί το μέτρο

Πηγές χρηματοδότησης

Επιβολή

Περιφερειακές και τοπικές αρχές

Εμπειρία που αποκομίστηκε από την εφαρμογή των μέτρων μέχρι την τρέχουσα ημερομηνία

Μέτρα που εφαρμόζονται επί του παρόντος

Επηρεαζόμενα ενδιαφερόμενα μέρη από την πολιτική και το μέτρο / τελικοί χρήστες (π.χ. βιομηχανία, ΜΚΟ, κάτοικοι συνοικιών αστικών κέντρων)

Εμπειρία που αποκομίστηκε από την εφαρμογή των μέτρων μέχρι την τρέχουσα ημερομηνία

Μέτρα που εφαρμόζονται επί του παρόντος

Σκοπιμότητα των μέτρων (δηλαδή συμβατότητα με τρέχοντα μέτρα, τεχνικοί περιορισμοί)

Εκτιμώμενο κόστος και εκτιμώμενη αποτελεσματικότητα του μέτρου

Χρήση του μέτρου (σε συνάρτηση με την αποδοχή)

Εκτιμώμενη ημερομηνία επίτευξης της μείωσης των εκπομπών

5.   ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΟΥ ΕΠΕΑΡ

Βλέπε άρθρο 14 παράγραφος 1

Τα κράτη μέλη πρέπει να μεριμνούν για την ενεργό και συστηματική διάδοση στο κοινό των οικείων ΕΠΕΑΡ μέσω της δημοσίευσής τους σε δημόσια προσβάσιμο ιστότοπο (άρθρο 14 παράγραφος 1). Στο πλαίσιο της τήρησης των απαιτήσεων που ορίζονται στη σύμβαση της ΟΗΕ/ΕΕ σχετικά με την πρόσβαση στις πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα («σύμβαση του Aarhus»), τα κράτη μέλη υποχρεούνται να διασφαλίζουν την πρόσβαση του κοινού σε περιβαλλοντικές πληροφορίες (οδηγία 2003/4/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (38)).

Σύμφωνα με το άρθρο 10 της οδηγίας, τα κράτη μέλη οφείλουν επίσης να μεριμνούν για τη διάδοση των υποβαλλόμενων συνόλων δεδομένων και των πληροφοριών σε δημόσια προσβάσιμο ιστότοπο. Προκειμένου να διευκολύνουν τη χρήση όλων των υποβαλλόμενων πληροφοριών βάσει της οδηγίας, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξετάζουν το ενδεχόμενο να συμπεριλάβουν στο ΕΠΕΑΡ συνδέσμους προς όλα τα σύνολα δεδομένων και τις εκθέσεις, παράλληλα με το οικείο ΕΠΕΑΡ, μεταξύ άλλων και συνδέσμους προς τα ακόλουθα στοιχεία:

| — | εθνικές απογραφές εκπομπών, συμπεριλαμβανομένων, κατά περίπτωση, των αναπροσαρμοσμένων απογραφών εκπομπών· |
| --- | --- |

—

εθνικές απογραφές εκπομπών, συμπεριλαμβανομένων, κατά περίπτωση, των αναπροσαρμοσμένων απογραφών εκπομπών·

| — | εθνικές προβλέψεις εκπομπών· |
| --- | --- |

—

εθνικές προβλέψεις εκπομπών·

| — | την ενημερωτική έκθεση απογραφής· και |
| --- | --- |

—

την ενημερωτική έκθεση απογραφής· και

| — | πρόσθετες εκθέσεις και πληροφορίες που διαβιβάζονται στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 10, συμπεριλαμβανομένης της γεωγραφικής θέσης των σταθμών παρακολούθησης και των σχετικών δεικτών για την παρακολούθηση των επιπτώσεων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στα οικοσυστήματα, καθώς και τα δεδομένα παρακολούθησης στη συνέχεια. |
| --- | --- |

—

πρόσθετες εκθέσεις και πληροφορίες που διαβιβάζονται στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 10, συμπεριλαμβανομένης της γεωγραφικής θέσης των σταθμών παρακολούθησης και των σχετικών δεικτών για την παρακολούθηση των επιπτώσεων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στα οικοσυστήματα, καθώς και τα δεδομένα παρακολούθησης στη συνέχεια.

Πρόσθετες συστάσεις για βέλτιστες πρακτικές:

| — | Θα πρέπει να καταρτίζεται σχέδιο επικοινωνίας για την υποστήριξη της διάδοσης του ΕΠΕΑΡ. Για παράδειγμα, το σχέδιο αυτό θα μπορούσε να καθορίζει το κοινό στο οποίο απευθύνεται το ΕΠΕΑΡ (με προσδιορισμό των κυριότερων αρχών, οργανισμών, πόλεων ή ερευνητικών φορέων) και να περιλαμβάνει κατάλογο με τα στοιχεία επικοινωνίας μέσων ενημέρωσης, καθώς και χρονοδιάγραμμα για την έκδοση δελτίων Τύπου σχετικά με το ΕΠΕΑΡ. Θα μπορούσε επίσης να περιλαμβάνει δείκτες για τον προσδιορισμό του επιπέδου συμμετοχής του κοινού στο πλαίσιο του ΕΠΕΑΡ (όπως ο καθορισμός στόχου για τον αριθμό των επισκέψεων στον σχετικό ιστότοπο). |
| --- | --- |

—

Θα πρέπει να καταρτίζεται σχέδιο επικοινωνίας για την υποστήριξη της διάδοσης του ΕΠΕΑΡ. Για παράδειγμα, το σχέδιο αυτό θα μπορούσε να καθορίζει το κοινό στο οποίο απευθύνεται το ΕΠΕΑΡ (με προσδιορισμό των κυριότερων αρχών, οργανισμών, πόλεων ή ερευνητικών φορέων) και να περιλαμβάνει κατάλογο με τα στοιχεία επικοινωνίας μέσων ενημέρωσης, καθώς και χρονοδιάγραμμα για την έκδοση δελτίων Τύπου σχετικά με το ΕΠΕΑΡ. Θα μπορούσε επίσης να περιλαμβάνει δείκτες για τον προσδιορισμό του επιπέδου συμμετοχής του κοινού στο πλαίσιο του ΕΠΕΑΡ (όπως ο καθορισμός στόχου για τον αριθμό των επισκέψεων στον σχετικό ιστότοπο).

| — | Δημοσίευση μη τεχνικών συνοπτικών παρουσιάσεων για το κοινό, με επεξήγηση του σκοπού του ΕΠΕΑΡ και του περιεχομένου του. |
| --- | --- |

—

Δημοσίευση μη τεχνικών συνοπτικών παρουσιάσεων για το κοινό, με επεξήγηση του σκοπού του ΕΠΕΑΡ και του περιεχομένου του.

6.   ΠΡΟΣΑΡΤΗΜΑ: ΕΡΓΑΛΕΙΟΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΩΝ Π&Μ

Στο παρόν προσάρτημα παρατίθενται παραδείγματα αναλυτικών μεθόδων και αποτελεσμάτων όσον αφορά την υποβολή στοιχείων για τη διευκόλυνση της εξέτασης και της επιλογής πρόσθετων Π&Μ. Περιλαμβάνονται επίσης παραπομπές στα αντίστοιχα σημεία του κυρίως κειμένου του εγγράφου καθοδήγησης.

6.1.   Συνοπτική παρουσίαση της εκτίμησης των επιπτώσεων προγενέστερων, υφιστάμενων και προγραμματισμένων μέτρων στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα

Η κάλυψη των ακόλουθων στοιχείων θεωρείται βέλτιστη πρακτική κατά την παρουσίαση των επιπτώσεων του ΕΠΕΑΡ στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και στο περιβάλλον. Προς αποφυγή επαναλήψεων στο αρχικό ΕΠΕΑΡ, συνιστάται η παρουσίαση των ιστορικών δεδομένων μαζί με τα προβλεπόμενα δεδομένα, όπου αυτό είναι εφικτό. Παραδείγματα αποδεικτικών στοιχείων που πρέπει να συμπεριλαμβάνονται παρατίθενται κατωτέρω.

—   
  Οι ακόλουθες πληροφορίες για το έτος αναφοράς (2005) και το τελευταίο έτος υποβολής στοιχείων:

| — | χάρτες υφιστάμενων συγκεντρώσεων στον ατμοσφαιρικό αέρα, τουλάχιστον, για τους ακόλουθους ρύπους: NO2, ΑΣ10, ΑΣ2,5 και O3, καθώς και για άλλους ρύπους της ΟΠΑΑ σε σχέση με τους οποίους ένα κράτος μέλος αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα. Κατωτέρω παρατίθεται σχετικό παράδειγμα για τις ετήσιες μέσες συγκεντρώσεις ΑΣ2,5 στην ΕΕ το 2005 και το 2015 (βλέπε σχήματα 3 και 4). Τα παραδείγματα που παρατίθενται κατωτέρω αφορούν την ΕΕ συνολικά, αλλά στο ΕΠΕΑΡ απαιτείται η παροχή πληροφοριών μόνο σε επίπεδο κράτους μέλους.

  Σχήμα 3


  Ετήσιες μέσες συγκεντρώσεις για τα ΑΣ2,5 το 2005






  Πηγή: Ιδία συλλογή (στοιχεία από την έκθεση ΘΣΑΡ αριθ. 16).

  Σχήμα 4


  Ετήσιες μέσες συγκεντρώσεις για τα ΑΣ2,5 το 2015






  Πηγή: Ιδία συλλογή (στοιχεία από την έκθεση ΘΣΑΡ αριθ. 16). |
| --- | --- |

—

χάρτες υφιστάμενων συγκεντρώσεων στον ατμοσφαιρικό αέρα, τουλάχιστον, για τους ακόλουθους ρύπους: NO2, ΑΣ10, ΑΣ2,5 και O3, καθώς και για άλλους ρύπους της ΟΠΑΑ σε σχέση με τους οποίους ένα κράτος μέλος αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα. Κατωτέρω παρατίθεται σχετικό παράδειγμα για τις ετήσιες μέσες συγκεντρώσεις ΑΣ2,5 στην ΕΕ το 2005 και το 2015 (βλέπε σχήματα 3 και 4). Τα παραδείγματα που παρατίθενται κατωτέρω αφορούν την ΕΕ συνολικά, αλλά στο ΕΠΕΑΡ απαιτείται η παροχή πληροφοριών μόνο σε επίπεδο κράτους μέλους.

Σχήμα 3

Ετήσιες μέσες συγκεντρώσεις για τα ΑΣ2,5 το 2005

Image 3

Πηγή: Ιδία συλλογή (στοιχεία από την έκθεση ΘΣΑΡ αριθ. 16).

Σχήμα 4

Ετήσιες μέσες συγκεντρώσεις για τα ΑΣ2,5 το 2015

Image 4

Πηγή: Ιδία συλλογή (στοιχεία από την έκθεση ΘΣΑΡ αριθ. 16).

| — | Ιστόγραμμα στο οποίο παρουσιάζεται ο αριθμός των μη συμμορφούμενων ζωνών και η μέγιστη εθνική υπέρβαση για το NO2, τα ΑΣ10, τα ΑΣ2,5 και το O3, καθώς και για άλλους ρύπους της ΟΠΑΑ σε σχέση με τους οποίους ένα κράτος μέλος αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα. Όσον αφορά τις μη συμμορφούμενες ζώνες, θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται ο συνολικός αριθμός ζωνών ως μέγεθος αναφοράς. Σχετικό παράδειγμα παρατίθεται κατωτέρω:

  Σχήμα 5


  Αριθμός μη συμμορφούμενων ζωνών και μέγιστες υπερβάσεις





  Σημείωση: Στο ανωτέρω γράφημα παρουσιάζονται οι μέγιστες υπερβάσεις των ετήσιων οριακών τιμών (με κόκκινο χρώμα), καθώς και οι ημερήσιες και ωριαίες οριακές τιμές (με γαλάζιο χρώμα) στον δευτερεύοντα άξονα. Προκειμένου να είναι ευανάγνωστο το σχήμα, οι μέγιστες συγκεντρώσεις και ο αριθμός των υπερβάσεων πρέπει να βρίσκονται στην ίδια τάξη μεγέθους. |
| --- | --- |

—

Ιστόγραμμα στο οποίο παρουσιάζεται ο αριθμός των μη συμμορφούμενων ζωνών και η μέγιστη εθνική υπέρβαση για το NO2, τα ΑΣ10, τα ΑΣ2,5 και το O3, καθώς και για άλλους ρύπους της ΟΠΑΑ σε σχέση με τους οποίους ένα κράτος μέλος αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα. Όσον αφορά τις μη συμμορφούμενες ζώνες, θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται ο συνολικός αριθμός ζωνών ως μέγεθος αναφοράς. Σχετικό παράδειγμα παρατίθεται κατωτέρω:

Σχήμα 5

Αριθμός μη συμμορφούμενων ζωνών και μέγιστες υπερβάσεις

Image 5

Σημείωση: Στο ανωτέρω γράφημα παρουσιάζονται οι μέγιστες υπερβάσεις των ετήσιων οριακών τιμών (με κόκκινο χρώμα), καθώς και οι ημερήσιες και ωριαίες οριακές τιμές (με γαλάζιο χρώμα) στον δευτερεύοντα άξονα. Προκειμένου να είναι ευανάγνωστο το σχήμα, οι μέγιστες συγκεντρώσεις και ο αριθμός των υπερβάσεων πρέπει να βρίσκονται στην ίδια τάξη μεγέθους.

—   
  Οι ακόλουθες πληροφορίες για το σενάριο ΜΜ, για τα έτη 2020, 2025 και 2030, καθώς και για καθέναν από τους προαναφερόμενους ρύπους:

| — | χάρτες των προβλεπόμενων συγκεντρώσεων βάσει του σεναρίου ΜΜ. Κατωτέρω παρατίθεται σχετικό παράδειγμα για τις προβλεπόμενες ετήσιες μέσες συγκεντρώσεις ΑΣ2,5 σε επίπεδο ΕΕ το 2020, το 2025 και το 2030 (βλέπε σχήματα 6, 7 και 8). Στο ΕΠΕΑΡ απαιτούνται πληροφορίες μόνο σε επίπεδο κράτους μέλους.

  Σχήμα 6


  Προβλεπόμενες ετήσιες μέσες συγκεντρώσεις ΑΣ2,5 το 2020 βάσει του σεναρίου ΜΜ





  Πηγή: Ιδία συλλογή (στοιχεία από την έκθεση ΘΣΑΡ αριθ. 16).

  Σχήμα 7


  Προβλεπόμενες ετήσιες μέσες συγκεντρώσεις ΑΣ2,5 το 2025 βάσει του σεναρίου ΜΜ





  Πηγή: Ιδία συλλογή (στοιχεία από την έκθεση ΘΣΑΡ αριθ. 16).

  Σχήμα 8


  Προβλεπόμενες ετήσιες μέσες συγκεντρώσεις ΑΣ2,5 το 2030 βάσει του σεναρίου ΜΜ





  Πηγή: Ιδία συλλογή (στοιχεία από την έκθεση ΘΣΑΡ αριθ. 16). |
| --- | --- |

—

χάρτες των προβλεπόμενων συγκεντρώσεων βάσει του σεναρίου ΜΜ. Κατωτέρω παρατίθεται σχετικό παράδειγμα για τις προβλεπόμενες ετήσιες μέσες συγκεντρώσεις ΑΣ2,5 σε επίπεδο ΕΕ το 2020, το 2025 και το 2030 (βλέπε σχήματα 6, 7 και 8). Στο ΕΠΕΑΡ απαιτούνται πληροφορίες μόνο σε επίπεδο κράτους μέλους.

Σχήμα 6

Προβλεπόμενες ετήσιες μέσες συγκεντρώσεις ΑΣ2,5 το 2020 βάσει του σεναρίου ΜΜ

Image 6

Πηγή: Ιδία συλλογή (στοιχεία από την έκθεση ΘΣΑΡ αριθ. 16).

Σχήμα 7

Προβλεπόμενες ετήσιες μέσες συγκεντρώσεις ΑΣ2,5 το 2025 βάσει του σεναρίου ΜΜ

Image 7

Πηγή: Ιδία συλλογή (στοιχεία από την έκθεση ΘΣΑΡ αριθ. 16).

Σχήμα 8

Προβλεπόμενες ετήσιες μέσες συγκεντρώσεις ΑΣ2,5 το 2030 βάσει του σεναρίου ΜΜ

Image 8

Πηγή: Ιδία συλλογή (στοιχεία από την έκθεση ΘΣΑΡ αριθ. 16).

| — | Ιστόγραμμα της προβλεπόμενης εξέλιξης όσον αφορά τον αριθμό των μη συμμορφούμενων ζωνών. Πληροφορίες σχετικά με τη μέγιστη εθνική υπέρβαση και τον δείκτη μέσης έκθεσης βάσει του σεναρίου ΜΜ (βλέπε σχήμα 10 κατωτέρω): |
| --- | --- |

—

Ιστόγραμμα της προβλεπόμενης εξέλιξης όσον αφορά τον αριθμό των μη συμμορφούμενων ζωνών. Πληροφορίες σχετικά με τη μέγιστη εθνική υπέρβαση και τον δείκτη μέσης έκθεσης βάσει του σεναρίου ΜΜ (βλέπε σχήμα 10 κατωτέρω):

—   
  Οι ακόλουθες πληροφορίες για το σενάριο ΜΠΜ, για τα έτη 2020, 2025 και 2030, καθώς και για καθέναν από τους προαναφερόμενους ρύπους:

| — | χάρτες στους οποίους απεικονίζεται η προβλεπόμενη διαφορά στις συγκεντρώσεις σε σύγκριση με τις αντίστοιχες συγκεντρώσεις που προκύπτουν από την εφαρμογή του σεναρίου ΜΜ. Κατωτέρω παρατίθεται σχετικό παράδειγμα για τις προβλεπόμενες ετήσιες μέσες συγκεντρώσεις ΑΣ2.5 σε επίπεδο ΕΕ το 2030 (βλέπε σχήμα 9). Στο ΕΠΕΑΡ απαιτούνται πληροφορίες μόνο σε επίπεδο κράτους μέλους.

  Σχήμα 9


  Προβλεπόμενες ετήσιες μέσες συγκεντρώσεις ΑΣ2,5 το 2030 βάσει του σεναρίου ΜΠΜ





  Πηγή: Ιδία συλλογή (στοιχεία από την έκθεση ΘΣΑΡ αριθ. 16). |
| --- | --- |

—

χάρτες στους οποίους απεικονίζεται η προβλεπόμενη διαφορά στις συγκεντρώσεις σε σύγκριση με τις αντίστοιχες συγκεντρώσεις που προκύπτουν από την εφαρμογή του σεναρίου ΜΜ. Κατωτέρω παρατίθεται σχετικό παράδειγμα για τις προβλεπόμενες ετήσιες μέσες συγκεντρώσεις ΑΣ2.5 σε επίπεδο ΕΕ το 2030 (βλέπε σχήμα 9). Στο ΕΠΕΑΡ απαιτούνται πληροφορίες μόνο σε επίπεδο κράτους μέλους.

Σχήμα 9

Προβλεπόμενες ετήσιες μέσες συγκεντρώσεις ΑΣ2,5 το 2030 βάσει του σεναρίου ΜΠΜ

Image 9

Πηγή: Ιδία συλλογή (στοιχεία από την έκθεση ΘΣΑΡ αριθ. 16).

| — | Ιστόγραμμα στο οποίο παρουσιάζεται η προβλεπόμενη διαφορά στον αριθμό των μη συμμορφούμενων ζωνών σε σύγκριση με τις αντίστοιχες προβλέψεις που προκύπτουν από την εφαρμογή του σεναρίου ΜΜ έναντι του σεναρίου ΜΠΜ. Όσον αφορά τις μη συμμορφούμενες ζώνες, θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται ο συνολικός αριθμός ζωνών ως μέγεθος αναφοράς. Κατωτέρω παρατίθεται δείγμα ιστογράμματος (σχήμα 10). |
| --- | --- |

—

Ιστόγραμμα στο οποίο παρουσιάζεται η προβλεπόμενη διαφορά στον αριθμό των μη συμμορφούμενων ζωνών σε σύγκριση με τις αντίστοιχες προβλέψεις που προκύπτουν από την εφαρμογή του σεναρίου ΜΜ έναντι του σεναρίου ΜΠΜ. Όσον αφορά τις μη συμμορφούμενες ζώνες, θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται ο συνολικός αριθμός ζωνών ως μέγεθος αναφοράς. Κατωτέρω παρατίθεται δείγμα ιστογράμματος (σχήμα 10).

| — | Πίνακας ή σχήμα που παρουσιάζει τις μέγιστες υπερβάσεις (μέγιστες συγκεντρώσεις και/ή αριθμός υπερβάσεων) των οριακών τιμών που προβλέπονται βάσει του σεναρίου ΜΠΜ.

  Σχήμα 10


  Αριθμός μη συμμορφούμενων ζωνών το 2020 και το 2030 βάσει των σεναρίων ΜΜ και ΜΠΜ |
| --- | --- |

—

Πίνακας ή σχήμα που παρουσιάζει τις μέγιστες υπερβάσεις (μέγιστες συγκεντρώσεις και/ή αριθμός υπερβάσεων) των οριακών τιμών που προβλέπονται βάσει του σεναρίου ΜΠΜ.

Σχήμα 10

Αριθμός μη συμμορφούμενων ζωνών το 2020 και το 2030 βάσει των σεναρίων ΜΜ και ΜΠΜ

Image 10

| — | Κατωτέρω παρατίθεται δείγμα γραφήματος για την απεικόνιση των προβλέψεων όσον αφορά τον δείκτη μέσης έκθεσης για τα ΑΣ2,5 και τη σύγκριση του εκτιμώμενου δείκτη μέσης έκθεσης βάσει των σεναρίων ΜΜ και ΜΠΜ (39).

  Σχήμα 11


  Ιστορικά δεδομένα και προβλεπόμενη εξέλιξη όσον αφορά τον δείκτη μέσης έκθεσης για τα ΑΣ2,5 |
| --- | --- |

—

Κατωτέρω παρατίθεται δείγμα γραφήματος για την απεικόνιση των προβλέψεων όσον αφορά τον δείκτη μέσης έκθεσης για τα ΑΣ2,5 και τη σύγκριση του εκτιμώμενου δείκτη μέσης έκθεσης βάσει των σεναρίων ΜΜ και ΜΠΜ (39).

Σχήμα 11

Ιστορικά δεδομένα και προβλεπόμενη εξέλιξη όσον αφορά τον δείκτη μέσης έκθεσης για τα ΑΣ2,5

Image 11

6.2.   Παρουσίαση (ενδεικτικών) παραδειγμάτων ειδικών Π&Μ ανά πηγή εκπομπών / τομέα

| Τομέας | Πιθανές Π&Μ |
| --- | --- |
| Παραγωγή ενέργειας | — | Τεχνολογίες μείωσης των εκπομπών (μετασκευή υφιστάμενων και εγκατάσταση νέων) |

Τομέας

Πιθανές Π&Μ

Παραγωγή ενέργειας

—

Τεχνολογίες μείωσης των εκπομπών (μετασκευή υφιστάμενων και εγκατάσταση νέων)

| — | Θέσπιση αυστηρότερων οριακών τιμών από τις απαιτούμενες βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας (π.χ. ΟΒΕ) |
| --- | --- |

—

Θέσπιση αυστηρότερων οριακών τιμών από τις απαιτούμενες βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας (π.χ. ΟΒΕ)

| — | Μετάβαση σε άλλα είδη καυσίμων |
| --- | --- |

—

Μετάβαση σε άλλα είδη καυσίμων

| — | Παροχή κινήτρων για την παραγωγή ενέργειας από μη καύσιμες ανανεώσιμες πηγές |
| --- | --- |

—

Παροχή κινήτρων για την παραγωγή ενέργειας από μη καύσιμες ανανεώσιμες πηγές

| — | Μέτρα ενεργειακής απόδοσης |
| --- | --- |

—

Μέτρα ενεργειακής απόδοσης

| — | Πρότυπα ποιότητας καυσίμων |
| --- | --- |

—

Πρότυπα ποιότητας καυσίμων

Βιομηχανικές διεργασίες

| — | Τεχνολογίες μείωσης των εκπομπών (μετασκευή υφιστάμενων και εγκατάσταση νέων) |
| --- | --- |

—

Τεχνολογίες μείωσης των εκπομπών (μετασκευή υφιστάμενων και εγκατάσταση νέων)

| — | Θέσπιση αυστηρότερων οριακών τιμών από τις απαιτούμενες βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας (π.χ. ΟΒΕ) |
| --- | --- |

—

Θέσπιση αυστηρότερων οριακών τιμών από τις απαιτούμενες βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας (π.χ. ΟΒΕ)

| — | Μετάβαση σε άλλα είδη καυσίμων |
| --- | --- |

—

Μετάβαση σε άλλα είδη καυσίμων

| — | Μέτρα ενεργειακής απόδοσης |
| --- | --- |

—

Μέτρα ενεργειακής απόδοσης

| — | Πρότυπα ποιότητας καυσίμων |
| --- | --- |

—

Πρότυπα ποιότητας καυσίμων

Χρήση διαλυτών και προϊόντων, ανεξέλεγκτες εκπομπές

| — | Έλεγχος της χρήσης διαλυτών |
| --- | --- |

—

Έλεγχος της χρήσης διαλυτών

| — | Επαναπροσδιορισμός της σύστασης προϊόντων |
| --- | --- |

—

Επαναπροσδιορισμός της σύστασης προϊόντων

| — | Υποκατάσταση προϊόντων |
| --- | --- |

—

Υποκατάσταση προϊόντων

| — | Μέτρα σχετικά με τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων (π.χ. υλικά διαγράμμισης οδών με βάση το νερό) |
| --- | --- |

—

Μέτρα σχετικά με τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων (π.χ. υλικά διαγράμμισης οδών με βάση το νερό)

| — | Μέτρα για τη βελτίωση της ποιότητας των πληροφοριών σχετικά με τη χρήση διαλυτών και προϊόντων και τις ανεξέλεγκτες εκπομπές τους, καθώς και για τη βελτίωση της πρόσβασης των καταναλωτών στις πληροφορίες αυτές |
| --- | --- |

—

Μέτρα για τη βελτίωση της ποιότητας των πληροφοριών σχετικά με τη χρήση διαλυτών και προϊόντων και τις ανεξέλεγκτες εκπομπές τους, καθώς και για τη βελτίωση της πρόσβασης των καταναλωτών στις πληροφορίες αυτές

Γεωργία

| — | Βλέπε παράρτημα III μέρος Β της οδηγίας για τον κατάλογο υποχρεωτικών και προαιρετικών μέτρων που πρέπει να συμπεριληφθούν στο ΕΠΕΑΡ |
| --- | --- |

—

Βλέπε παράρτημα III μέρος Β της οδηγίας για τον κατάλογο υποχρεωτικών και προαιρετικών μέτρων που πρέπει να συμπεριληφθούν στο ΕΠΕΑΡ

| — | Μέτρα με παράλληλα οφέλη για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και την κλιματική αλλαγή, όπως: βέλτιστες πρακτικές στη γεωργία ακριβείας και στην εγκατάσταση βιοαερίου, εκτατική βόσκηση σε βοσκοτόπους, βιολογική γεωργία. |
| --- | --- |

—

Μέτρα με παράλληλα οφέλη για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και την κλιματική αλλαγή, όπως: βέλτιστες πρακτικές στη γεωργία ακριβείας και στην εγκατάσταση βιοαερίου, εκτατική βόσκηση σε βοσκοτόπους, βιολογική γεωργία.

Απόβλητα

| — | Βελτιστοποίηση των υπηρεσιών αποκομιδής απορριμμάτων, εξοπλισμός μείωσης των εκπομπών σε εγκαταστάσεις επεξεργασίας αποβλήτων |
| --- | --- |

—

Βελτιστοποίηση των υπηρεσιών αποκομιδής απορριμμάτων, εξοπλισμός μείωσης των εκπομπών σε εγκαταστάσεις επεξεργασίας αποβλήτων

| — | Μέτρα για τη μείωση των αποβλήτων, ιδίως όσον αφορά τα βιοαποδομήσιμα απόβλητα, όπως τα απορρίμματα τροφίμων |
| --- | --- |

—

Μέτρα για τη μείωση των αποβλήτων, ιδίως όσον αφορά τα βιοαποδομήσιμα απόβλητα, όπως τα απορρίμματα τροφίμων

Μεταφορές (οδικές / μη οδικές)

| — | Εφαρμογή ολοκληρωμένων σχεδίων βιώσιμης αστικής κινητικότητας (ΣΒΑΚ) από τις πόλεις και συναφή εθνικά (δημοσιονομικά, νομοθετικά) πλαίσια |
| --- | --- |

—

Εφαρμογή ολοκληρωμένων σχεδίων βιώσιμης αστικής κινητικότητας (ΣΒΑΚ) από τις πόλεις και συναφή εθνικά (δημοσιονομικά, νομοθετικά) πλαίσια

| — | Εξοπλισμός μείωσης των εκπομπών (μετασκευή φίλτρων) |
| --- | --- |

—

Εξοπλισμός μείωσης των εκπομπών (μετασκευή φίλτρων)

| — | Στοχευμένοι φόροι για τις οδικές μεταφορές και/ή τους τύπους καυσίμων |
| --- | --- |

—

Στοχευμένοι φόροι για τις οδικές μεταφορές και/ή τους τύπους καυσίμων

| — | Επενδύσεις σε υποδομές, οχήματα και κάλυψη δημόσιων μεταφορών χαμηλών εκπομπών |
| --- | --- |

—

Επενδύσεις σε υποδομές, οχήματα και κάλυψη δημόσιων μεταφορών χαμηλών εκπομπών

| — | Προώθηση του συνεπιβατισμού και της οικονομικής-οικολογικής οδήγησης |
| --- | --- |

—

Προώθηση του συνεπιβατισμού και της οικονομικής-οικολογικής οδήγησης

| — | Προώθηση οχημάτων μηδενικών εκπομπών, χαμηλών εκπομπών και εναλλακτικών καθαρών καυσίμων και επενδύσεις σε σχετικές υποδομές (σημεία φόρτισης) |
| --- | --- |

—

Προώθηση οχημάτων μηδενικών εκπομπών, χαμηλών εκπομπών και εναλλακτικών καθαρών καυσίμων και επενδύσεις σε σχετικές υποδομές (σημεία φόρτισης)

| — | Τέλος κυκλοφοριακής συμφόρησης / ζώνες χαμηλών εκπομπών |
| --- | --- |

—

Τέλος κυκλοφοριακής συμφόρησης / ζώνες χαμηλών εκπομπών

| — | Ενθάρρυνση της ενεργού κινητικότητας (ποδηλασία, βάδισμα) |
| --- | --- |

—

Ενθάρρυνση της ενεργού κινητικότητας (ποδηλασία, βάδισμα)

| — | Επιδότηση συστημάτων απόσυρσης παλαιών οχημάτων – προώθηση της ανανέωσης του στόλου οχημάτων |
| --- | --- |

—

Επιδότηση συστημάτων απόσυρσης παλαιών οχημάτων – προώθηση της ανανέωσης του στόλου οχημάτων

| — | Καλύτερη επιβολή των υφιστάμενων προτύπων εκπομπών (π.χ. μέσω βελτιωμένου ελέγχου της συμμόρφωσης μηχανοκίνητων οχημάτων) |
| --- | --- |

—

Καλύτερη επιβολή των υφιστάμενων προτύπων εκπομπών (π.χ. μέσω βελτιωμένου ελέγχου της συμμόρφωσης μηχανοκίνητων οχημάτων)

| — | Θέσπιση μέτρων για τον μετριασμό της οδικής κυκλοφορίας και τη μείωση της ταχύτητας (όπως οι ζώνες με ανώτατο όριο ταχύτητας 30 χλμ/ώρα) |
| --- | --- |

—

Θέσπιση μέτρων για τον μετριασμό της οδικής κυκλοφορίας και τη μείωση της ταχύτητας (όπως οι ζώνες με ανώτατο όριο ταχύτητας 30 χλμ/ώρα)

Καύση για οικιακή χρήση

| — | Μέτρα ενεργειακής απόδοσης (π.χ. μόνωση) |
| --- | --- |

—

Μέτρα ενεργειακής απόδοσης (π.χ. μόνωση)

| — | Ελάχιστες απαιτήσεις για την ποιότητα των καυσίμων (όσον αφορά τα πετρέλαια και/ή την ξυλεία θέρμανσης και άλλα είδη βιομάζας) |
| --- | --- |

—

Ελάχιστες απαιτήσεις για την ποιότητα των καυσίμων (όσον αφορά τα πετρέλαια και/ή την ξυλεία θέρμανσης και άλλα είδη βιομάζας)

| — | Προώθηση της μετάβασης σε άλλα είδη καυσίμων, στοχευμένοι φόροι για τα πλέον ρυπογόνα είδη καυσίμων |
| --- | --- |

—

Προώθηση της μετάβασης σε άλλα είδη καυσίμων, στοχευμένοι φόροι για τα πλέον ρυπογόνα είδη καυσίμων

| — | (Επιδοτούμενες) αναβαθμίσεις εξοπλισμού, π.χ. προγράμματα αντικατάστασης θερμαστρών/λεβήτων (με καύση άνθρακα/ξύλου) |
| --- | --- |

—

(Επιδοτούμενες) αναβαθμίσεις εξοπλισμού, π.χ. προγράμματα αντικατάστασης θερμαστρών/λεβήτων (με καύση άνθρακα/ξύλου)

| — | Καλύτερη επιβολή των υφιστάμενων προτύπων επιδόσεων για τους λέβητες οικιακής χρήσης (π.χ. μέσω βελτιωμένης εποπτείας της αγοράς λεβήτων οικιακής χρήσης) |
| --- | --- |

—

Καλύτερη επιβολή των υφιστάμενων προτύπων επιδόσεων για τους λέβητες οικιακής χρήσης (π.χ. μέσω βελτιωμένης εποπτείας της αγοράς λεβήτων οικιακής χρήσης)

| — | Παροχή πληροφοριών και ανάπτυξη ικανοτήτων (π.χ. ευαισθητοποίηση σχετικά με την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, τις επιπτώσεις της οικιακής θέρμανσης, τα είδη εξοπλισμού οικιακής θέρμανσης και την αποδοτική λειτουργία) |
| --- | --- |

—

Παροχή πληροφοριών και ανάπτυξη ικανοτήτων (π.χ. ευαισθητοποίηση σχετικά με την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, τις επιπτώσεις της οικιακής θέρμανσης, τα είδη εξοπλισμού οικιακής θέρμανσης και την αποδοτική λειτουργία)

Πηγή: Βάσει των ακόλουθων στοιχείων: Multi-pollutant Measures Database, Diegmann et al. (2014), RAC Foundation (2014), Evaluation of 2006 National Programmes under NEC Directive, EC Catalogue of Air Quality Measures.

6.3.   Παραδείγματα αναλυτικών μεθόδων για τον προσδιορισμό των πρόσθετων Π&Μ που απαιτούνται για την εκπλήρωση των δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών

Ανάλυση ελάχιστου κόστους / Ανάλυση κόστους-αποτελεσματικότητας

  — οι μέθοδοι αυτές εξετάζουν το κόστος των πολιτικών και των μέτρων με σκοπό τον προσδιορισμό μίας ή περισσότερων εναλλακτικών επιλογών για την επίτευξη του στόχου με το χαμηλότερο καθαρό κόστος, Στο πλαίσιο της οδηγίας ΕΑΟΕ, ενδείκνυται η ανάλυση ελάχιστου κόστους και η ανάλυση κόστους-αποτελεσματικότητας διότι τα οφέλη (εκφρασμένα σε τόνους μειούμενων ρύπων) καθορίζονται στο επίπεδο των δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών για κάθε ρύπο. Το μέγεθος του κόστους των Π&Μ μπορεί να καθοριστεί είτε ποιοτικά (πολύ υψηλό, υψηλό, μεσαίο, χαμηλό, πολύ χαμηλό βάσει της μεταξύ τους σύγκρισης) είτε ποσοτικά (χρηματική αποτίμηση). Η ανάλυση ελάχιστου κόστους μπορεί να διενεργηθεί με τη χρήση αθροιστικών καμπυλών κόστους μείωσης, όπως εμφαίνεται στο παράδειγμα κατωτέρω.

Παράδειγμα: Αξιολόγηση των μέτρων με τη χρήση της ανάλυσης κόστους-αποτελεσματικότητας για δείγμα ρύπου. Στο παράδειγμα προβλέπεται ότι οι εκπομπές βάσει του σεναρίου ΜΜ το 2030 θα ανέρχονται σε 840 τόνους, ενώ οι εκπομπές που συνδέονται με τη δέσμευση μείωσης των εκπομπών βάσει της οδηγίας ΕΑΟΕ θα ανέρχονται σε 790 τόνους. Ως εκ τούτου, απαιτούνται πρόσθετες Π&Μ για την επίτευξη ελάχιστου στόχου 50 τόνων ώστε να διασφαλιστεί η συμμόρφωση.

| Μέτρο | Μειώσεις εκπομπών
  (σε τόνους) | Κόστος
  (σε EUR) | Σχέση κόστους–αποτελεσματικότητας
  (σε EUR ανά τόνο) |
| --- | --- | --- | --- |
| Μέτρο Α | 6 | 5 000 | 833 |
| Μέτρο B | 10 | 4 800 | 480 |
| Μέτρο Γ | 20 | 6 000 | 300 |
| Μέτρο Δ | 13 | 3 800 | 292 |
| Μέτρο Ε | 4 | 6 500 | 1 625 |
| Μέτρο ΣΤ | 5 | 11 000 | 2 200 |
| Μέτρο Ζ | 2 | 11 000 | 5 500 |

Μέτρο

Μειώσεις εκπομπών

(σε τόνους)

Κόστος

(σε EUR)

Σχέση κόστους–αποτελεσματικότητας

(σε EUR ανά τόνο)

Μέτρο Α

6

5 000

833

Μέτρο B

10

4 800

480

Μέτρο Γ

20

6 000

300

Μέτρο Δ

13

3 800

292

Μέτρο Ε

4

6 500

1 625

Μέτρο ΣΤ

5

11 000

2 200

Μέτρο Ζ

2

11 000

5 500

Image 12

Στο παράδειγμα που παρατίθεται ανωτέρω, τα μέτρα Δ, Γ, Β, Α και Ε επιλέγονται για την επίτευξη του ανώτατου ορίου με το συνολικό κόστος των 30 000 EUR, ενώ το μέτρο ΣΤ αποκλείεται εντέλει διότι συνεπάγεται υψηλότερο κόστος ανά τόνο μειούμενων εκπομπών. Το αθροιστικό κόστος μπορεί να μειωθεί, εάν το μέτρο Ε εφαρμοστεί μόνον εν μέρει (μόνον έως το επίπεδο μείωσης των εκπομπών που απαιτείται βάσει της οδηγίας ΕΑΟΕ, εάν αυτό είναι εφικτό).

Η δυσκολία με τη χρήση αυτής της προσέγγισης συνίσταται στο ότι δεν επιτρέπει τη συνεκτίμηση των επιπτώσεων Π&Μ σε πολλαπλούς ρύπους, εκτός εάν υιοθετηθεί προσέγγιση βελτιστοποίησης (παρόμοια με εκείνη που εφαρμόζεται στο πλαίσιο του μοντέλου GAINS) ή ιεράρχησης των ρύπων. Η προσέγγιση βελτιστοποίησης εξασφαλίζει τη λιγότερο δαπανηρή λύση όσον αφορά την εκπλήρωση των δεσμεύσεων μείωσης για όλους τους ρύπους, αλλά προϋποθέτει την εφαρμογή ειδικού μοντέλου. Η ιεράρχηση των ρύπων είναι απλούστερη διότι διενεργείται πρώτα αξιολόγηση όλων των Π&Μ που μειώνουν τις εκπομπές για έναν από τους ρύπους. Στη συνέχεια, η μείωση των εκπομπών που επιτυγχάνεται για άλλους ρύπους μέσω των εν λόγω Π&Μ προσδιορίζεται ποσοτικά και κατόπιν αφαιρείται από τις προβλέψεις ΜΜ. Η αξιολόγηση των Π&Μ διενεργείται κατόπιν για τον δεύτερο ρύπο και ούτω καθεξής. Μετά την εφαρμογή όλων των Π&Μ για τον πρώτο ρύπο, είναι πιθανό να μην κρίνεται αναγκαία η εφαρμογή τυχόν πρόσθετων Π&Μ για έναν ή περισσότερους από τους υπόλοιπους ρύπους. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι με τους οποίους μπορεί να γίνει η επιλογή του πρώτου ρύπου προς αξιολόγηση, όπως οι ακόλουθοι:

| — | Απόδοση προτεραιότητας στον ρύπο ο οποίος απέχει περισσότερο από την εκπλήρωση της δέσμευσης μείωσης. |
| --- | --- |

—

Απόδοση προτεραιότητας στον ρύπο ο οποίος απέχει περισσότερο από την εκπλήρωση της δέσμευσης μείωσης.

| — | Επιλογή του ρύπου για τον οποίο οι πολιτικές και τα μέτρα είναι πιθανότερο να έχουν παράλληλα οφέλη για άλλους ρύπους. Για παράδειγμα, οι πολιτικές και τα μέτρα για τη μείωση του SO2 είναι πιθανότερο να έχουν τις μεγαλύτερες επιπτώσεις στις εκπομπές ΑΣ. |
| --- | --- |

—

Επιλογή του ρύπου για τον οποίο οι πολιτικές και τα μέτρα είναι πιθανότερο να έχουν παράλληλα οφέλη για άλλους ρύπους. Για παράδειγμα, οι πολιτικές και τα μέτρα για τη μείωση του SO2 είναι πιθανότερο να έχουν τις μεγαλύτερες επιπτώσεις στις εκπομπές ΑΣ.

| — | Έναρξη της διαδικασίας με τις πολιτικές και τα μέτρα για τους ρύπους οι οποίοι επίσης δεν συμμορφώνονται με τις οριακές τιμές της ΟΠΑΑ, όπως το NOX ή τα ΑΣ. |
| --- | --- |

—

Έναρξη της διαδικασίας με τις πολιτικές και τα μέτρα για τους ρύπους οι οποίοι επίσης δεν συμμορφώνονται με τις οριακές τιμές της ΟΠΑΑ, όπως το NOX ή τα ΑΣ.

Ανάλυση κόστους-οφέλους
  — η μέθοδος αυτή συνιστάται σε περίπτωση που μπορούν να αποτιμηθούν χρηματικά τα βασικά άμεσα οφέλη και το άμεσο κόστος. Ένας τρόπος ενσωμάτωσης παραμέτρων κόστους-οφέλους στην αξιολόγηση των Π&Μ είναι η σύγκριση, για κάθε πολιτική και μέτρο που έχει προσδιοριστεί, του κόστους ανά τόνο μειούμενου ρύπου με το όφελος ανά τόνο μειούμενου ρύπου, με κατάλληλη αναγωγή στο μέλλον. Το εν λόγω όφελος αποτιμάται συνήθως χρηματικά με τη χρήση συναρτήσεων κόστους ζημίας. Εάν οι συναρτήσεις κόστους ζημίας χρησιμοποιούνται μόνο για τη χρηματική αποτίμηση των οφελών, από την ανάλυση κόστους–οφέλους προκύπτουν παρόμοια αποτελέσματα με τις μεθόδους ανάλυσης ελάχιστου κόστους που περιγράφονται ανωτέρω. Ωστόσο, εάν διενεργείται επίσης χρηματική αποτίμηση των περαιτέρω οφελών, η επιλογή των μέτρων με τη χρήση των μεθόδων ανάλυσης κόστους-οφέλους και ανάλυσης ελάχιστου κόστους είναι διαφορετική. Τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν να επιλέξουν τις πολιτικές και τα μέτρα με το μεγαλύτερο όφελος (ή το χαμηλότερο καθαρό κόστος) που επιτυγχάνεται ανά τόνο μειούμενου ρύπου έως ότου εκπληρωθεί η δέσμευση μείωσης των εκπομπών.

Παράδειγμα: η αξιολόγηση των μέτρων με τη χρήση ανάλυσης κόστους-οφέλους μπορεί επίσης να καταδειχθεί με τη χρήση καμπύλης οριακού κόστους μείωσης των εκπομπών (πρόκειται δηλαδή για επαναληπτική διαδικασία της ανάλυσης κόστους-αποτελεσματικότητας κατά την οποία συνυπολογίζονται επίσης τα οφέλη που επιτυγχάνονται μέσω των μέτρων). Στο παράδειγμα που παρατίθεται κατωτέρω, για την εκπλήρωση μιας δέσμευσης μείωσης εκπομπών, ένα κράτος μέλος πρέπει να μειώσει έναν ρύπο κατά 50 τόνους με τη θέσπιση πρόσθετης πολιτικής και μέτρου. Για την αξιολόγηση των μέτρων, το καθαρό κόστος ανά τόνο μειούμενου ρύπου υπολογίζεται αφαιρώντας τα οφέλη των μειώσεων εκπομπών (που προσδιορίζονται ποσοτικώς με τη χρήση συνάρτησης κόστους ζημίας της τάξης των 2 500 EUR ανά τόνο) από το συνολικό κόστος του μέτρου και διαιρώντας στη συνέχεια την τιμή διά τις μειώσεις εκπομπών που επιτυγχάνονται μέσω του μέτρου. Από την καμπύλη κόστους προκύπτει ότι τα μέτρα Α έως ΣΤ έχουν αρνητικό καθαρό κόστος (αυτό σημαίνει ότι, για τα εν λόγω μέτρα, τα οφέλη υπερβαίνουν το κόστος), ενώ το μέτρο Ζ έχει θετικό καθαρό κόστος (το κόστος των εν λόγω μέτρων είναι υψηλότερο από τα οφέλη).

| Μέτρο | Μειώσεις εκπομπών
  (σε τόνους) | Κόστος
  (σε EUR) | Όφελος
  (σε EUR) | Καθαρό κόστος ανά τόνο μειούμενου ρύπου
  (σε EUR) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Μέτρο Α | 6 | 5 000 | 15 000 | – 1 667 |
| Μέτρο B | 10 | 4 800 | 25 000 | – 2 020 |
| Μέτρο Γ | 20 | 6 000 | 50 000 | – 2 200 |
| Μέτρο Δ | 13 | 3 800 | 32 500 | – 2 208 |
| Μέτρο Ε | 4 | 6 500 | 10 000 | – 875 |
| Μέτρο ΣΤ | 5 | 11 000 | 12 500 | – 300 |
| Μέτρο Ζ | 2 | 11 000 | 5 000 | 3 000 |

Μέτρο

Μειώσεις εκπομπών

(σε τόνους)

Κόστος

(σε EUR)

Όφελος

(σε EUR)

Καθαρό κόστος ανά τόνο μειούμενου ρύπου

(σε EUR)

Μέτρο Α

6

5 000

15 000

– 1 667

Μέτρο B

10

4 800

25 000

– 2 020

Μέτρο Γ

20

6 000

50 000

– 2 200

Μέτρο Δ

13

3 800

32 500

– 2 208

Μέτρο Ε

4

6 500

10 000

– 875

Μέτρο ΣΤ

5

11 000

12 500

– 300

Μέτρο Ζ

2

11 000

5 000

3 000

Image 13

Το πλεονέκτημα της συγκεκριμένης προσέγγισης συνίσταται στο ότι επιλέγονται τα μέτρα με τα υψηλότερα οφέλη και παρέχεται η δυνατότητα προσδιορισμού πρόσθετων μέτρων τα οποία είναι οικονομικά αποδοτικά, ακόμη και αν δεν κρίνονται αναγκαία για την εκπλήρωση των δεσμεύσεων μείωσης (δηλαδή όπως συμβαίνει στην περίπτωση του μέτρου ΣΤ στο προαναφερόμενο παράδειγμα).

Ο περιορισμός της συγκεκριμένης προσέγγισης είναι ότι οι συναρτήσεις κόστους ζημίας λαμβάνουν υπόψη μόνον ένα ποσοστό των συνολικών οφελών που θα μπορούσαν να επιτευχθούν μέσω μιας πολιτικής και ενός μέτρου. Επιπλέον, οι περισσότερες συναρτήσεις κόστους ζημίας είναι διαθέσιμες σε εθνικό επίπεδο και δεν αφορούν ειδικά συγκεκριμένη τοποθεσία ή συγκεκριμένο τομέα και, ως εκ τούτου, δεν εξετάζεται η πραγματική γεωγραφική θέση της μείωσης των εκπομπών και της αντίστοιχης έκθεσης για τον τοπικό πληθυσμό. Η εφαρμογή αναλυτικότερης προσέγγισης για τον ποσοτικό προσδιορισμό των οφελών συνεπάγεται τη χρήση προσέγγισης κατευθύνσεων επιπτώσεων, η οποία απαιτεί, ωστόσο, αναλυτική μοντελοποίηση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα, καθώς και ανάλυση και αποτίμηση των επιπτώσεων στην υγεία, οι οποίες μπορεί να είναι αρκετά υψηλής έντασης πόρων.

Όπως και στην προαναφερόμενη περίπτωση, στο παράδειγμα αυτό δεν λαμβάνονται υπόψη οι επιπτώσεις των μέτρων σε περισσότερους του ενός ρύπους.

Μοντελοποίηση βάσει βελτιστοποίησης
  — τα μοντέλα με δυνατότητες βελτιστοποίησης επιτρέπουν τον προσδιορισμό συνδυασμών Π&Μ μέσω των οποίων θα μπορούσαν να επιτευχθούν οι απαιτούμενες μειώσεις εκπομπών με το χαμηλότερο κόστος, λαμβανομένων υπόψη των επιπτώσεων των μέτρων σε πολλαπλούς ρύπους. Στο πλαίσιο ορισμένων μοντέλων βελτιστοποίησης διενεργείται συγχρόνως εκτίμηση των επιπτώσεων των επιλεγμένων Π&Μ στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και στο περιβάλλον. Παράδειγμα ενός τέτοιου μοντέλου που χρησιμοποιείται σε εκτιμήσεις ευρωπαϊκής κλίμακας αποτελεί το μοντέλο GAINS. Ορισμένα κράτη μέλη χρησιμοποιούν επίσης περιφερειακές εκδοχές του μοντέλου GAINS για τη διενέργεια εκτιμήσεων σε εθνικό επίπεδο.

Πιθανά μειονεκτήματα των περισσότερων μοντέλων βελτιστοποίησης, καθώς και των μεθόδων ανάλυσης ελάχιστου κόστους και ανάλυσης κόστους-οφέλους, είναι ότι διαρθρώνονται με σκοπό την αξιολόγηση τεχνικών μέτρων και, κατά συνέπεια, συνήθως δεν παρέχουν τη δυνατότητα αξιολόγησης των επιπτώσεων μη τεχνικών μέτρων, όπως διαρθρωτικών αλλαγών ή μέτρων που αφορούν τη συμπεριφορά.

6.4.   Παραδείγματα αναλυτικών μεθόδων για την τεκμηρίωση της κατά προτεραιότητα ιεράρχησης των Π&Μ

Ανάλυση πολλαπλών κριτηρίων

  — η μέθοδος αυτή παρέχει τη δυνατότητα επιλογής Π&Μ με γνώμονα μια σειρά στόχων και συναφών κριτηρίων. Στο πλαίσιο της οδηγίας ΕΑΟΕ, η ανάλυση πολλαπλών κριτηρίων είναι ιδιαιτέρως χρήσιμη διότι επιτρέπει να εναρμονιστεί η ανάλυση των μέτρων με συγκεκριμένους στόχους της οδηγίας ΕΑΟΕ και διευκολύνει την ταυτόχρονη αξιολόγηση βάσει των κριτηρίων της αποτελεσματικότητας, της αποδοτικότητας και της συνοχής. Στα πιθανά κριτήρια της ανάλυσης πολλαπλών κριτηρίων θα μπορούσαν να περιλαμβάνονται τα ακόλουθα:

| Κριτήρια / Βαθμολογία | 1 (Χαμηλή) | 2 (Μεσαία) | 3 (Υψηλή) |
| --- | --- | --- | --- |
| Υπάρχει το νομικό πλαίσιο για την εφαρμογή του μέτρου; | Όχι, θα πρέπει να τροποποιηθεί η ισχύουσα νομοθεσία ή να τεθεί σε εφαρμογή νέα νομοθεσία. | Ναι, αλλά θα πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή ορισμένα πρόσθετα μέτρα. | Ναι, έχει θεσπιστεί ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο για την υποστήριξη της εφαρμογής των πολιτικών και των μέτρων. |
| Πότε θα επιτευχθούν οι μειώσεις εκπομπών που συνδέονται με τις πολιτικές και τα μέτρα; | Όχι νωρίτερα από το 2030. | Μεταξύ του 2025 και του 2030. | Μεταξύ του 2020 και του 2025. |
| Ποιες είναι οι αναμενόμενες επιπτώσεις της πολιτικής και του μέτρου στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και ποια είναι η αναμενόμενη συμβολή τους στην επίτευξη των στόχων της ΟΠΑΑ; | Η πολιτική και το μέτρο επηρεάζουν τις εκπομπές από πηγές που βρίσκονται εκτός των «κομβικών σημείων» όσον αφορά την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, με μηδενικές ή πολύ περιορισμένες επιπτώσεις στις συγκεντρώσεις. | Ορισμένες θετικές επιπτώσεις στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, ωστόσο μικρή συμβολή στην επίτευξη των στόχων για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα. | Η πολιτική και το μέτρο επηρεάζουν τις εκπομπές σε αστικές περιοχές και κομβικά σημεία όσον αφορά την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα. Αναμένεται να συμβάλουν θετικά στην επίτευξη των στόχων για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα. |
| Ποιες είναι οι επιπτώσεις του μέτρου σχετικά με την αιθάλη; [Μόνο μετρήσεις ΑΣ] | Καμία | Περιορισμένες | Υψηλές |
| Το μέτρο παρέχει κίνητρα για επενδύσεις σε καθαρές και αποδοτικές τεχνολογίες; | Όχι, η πολιτική και το μέτρο δεν αφορούν τη χρήση τεχνολογίας. | Έως έναν ορισμένο βαθμό, αλλά βασίζεται κυρίως σε συμβατικές και καθιερωμένες τεχνολογίες. | Ναι, διευκολύνει τις επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής. |
| Το μέτρο θα μειώσει την έκθεση για ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού; | Όχι, κατά κύριο λόγο θα έχει αντίκτυπο στις εκπομπές σε αγροτικές περιοχές. | Ναι, θα εφαρμοστεί σε κατοικημένες περιοχές (π.χ. πόλεις). | Ναι, στοχεύει σε τοποθεσίες με ευπαθείς ομάδες πληθυσμού (π.χ. σχολεία). |
| Η πολιτική και το μέτρο θα επανορθώσουν τυχόν αρνητικές επιπτώσεις στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και στις εκπομπές, οι οποίες επήλθαν λόγω Π&Μ που έχουν ήδη θεσπιστεί; | Όχι, η εφαρμογή τους είναι ανεξάρτητη από Π&Μ που υφίστανται ήδη. | Ναι, θα μειώσουν τις αρνητικές επιπτώσεις. | Ναι, θα εξαλείψουν τις αρνητικές επιπτώσεις. |
| Η πολιτική και το μέτρο συμβάλλουν στην εκπλήρωση των δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών για περισσότερους του ενός ρύπους; | Όχι, έχουν επιπτώσεις μόνο σε έναν ρύπο. | Ναι, έχουν επιπτώσεις σε δύο ρύπους. | Ναι, έχουν επιπτώσεις σε περισσότερους του ενός ρύπους / Όχι, αλλά παρέχουν τη δυνατότητα θέσπισης άλλων Π&Μ. |

Κριτήρια / Βαθμολογία

1 (Χαμηλή)

2 (Μεσαία)

3 (Υψηλή)

Υπάρχει το νομικό πλαίσιο για την εφαρμογή του μέτρου;

Όχι, θα πρέπει να τροποποιηθεί η ισχύουσα νομοθεσία ή να τεθεί σε εφαρμογή νέα νομοθεσία.

Ναι, αλλά θα πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή ορισμένα πρόσθετα μέτρα.

Ναι, έχει θεσπιστεί ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο για την υποστήριξη της εφαρμογής των πολιτικών και των μέτρων.

Πότε θα επιτευχθούν οι μειώσεις εκπομπών που συνδέονται με τις πολιτικές και τα μέτρα;

Όχι νωρίτερα από το 2030.

Μεταξύ του 2025 και του 2030.

Μεταξύ του 2020 και του 2025.

Ποιες είναι οι αναμενόμενες επιπτώσεις της πολιτικής και του μέτρου στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και ποια είναι η αναμενόμενη συμβολή τους στην επίτευξη των στόχων της ΟΠΑΑ;

Η πολιτική και το μέτρο επηρεάζουν τις εκπομπές από πηγές που βρίσκονται εκτός των «κομβικών σημείων» όσον αφορά την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, με μηδενικές ή πολύ περιορισμένες επιπτώσεις στις συγκεντρώσεις.

Ορισμένες θετικές επιπτώσεις στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, ωστόσο μικρή συμβολή στην επίτευξη των στόχων για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα.

Η πολιτική και το μέτρο επηρεάζουν τις εκπομπές σε αστικές περιοχές και κομβικά σημεία όσον αφορά την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα. Αναμένεται να συμβάλουν θετικά στην επίτευξη των στόχων για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα.

Ποιες είναι οι επιπτώσεις του μέτρου σχετικά με την αιθάλη; [Μόνο μετρήσεις ΑΣ]

Καμία

Περιορισμένες

Υψηλές

Το μέτρο παρέχει κίνητρα για επενδύσεις σε καθαρές και αποδοτικές τεχνολογίες;

Όχι, η πολιτική και το μέτρο δεν αφορούν τη χρήση τεχνολογίας.

Έως έναν ορισμένο βαθμό, αλλά βασίζεται κυρίως σε συμβατικές και καθιερωμένες τεχνολογίες.

Ναι, διευκολύνει τις επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής.

Το μέτρο θα μειώσει την έκθεση για ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού;

Όχι, κατά κύριο λόγο θα έχει αντίκτυπο στις εκπομπές σε αγροτικές περιοχές.

Ναι, θα εφαρμοστεί σε κατοικημένες περιοχές (π.χ. πόλεις).

Ναι, στοχεύει σε τοποθεσίες με ευπαθείς ομάδες πληθυσμού (π.χ. σχολεία).

Η πολιτική και το μέτρο θα επανορθώσουν τυχόν αρνητικές επιπτώσεις στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και στις εκπομπές, οι οποίες επήλθαν λόγω Π&Μ που έχουν ήδη θεσπιστεί;

Όχι, η εφαρμογή τους είναι ανεξάρτητη από Π&Μ που υφίστανται ήδη.

Ναι, θα μειώσουν τις αρνητικές επιπτώσεις.

Ναι, θα εξαλείψουν τις αρνητικές επιπτώσεις.

Η πολιτική και το μέτρο συμβάλλουν στην εκπλήρωση των δεσμεύσεων μείωσης των εκπομπών για περισσότερους του ενός ρύπους;

Όχι, έχουν επιπτώσεις μόνο σε έναν ρύπο.

Ναι, έχουν επιπτώσεις σε δύο ρύπους.

Ναι, έχουν επιπτώσεις σε περισσότερους του ενός ρύπους / Όχι, αλλά παρέχουν τη δυνατότητα θέσπισης άλλων Π&Μ.

Ανάλυση SWOT
  — η μέθοδος αυτή προϋποθέτει τον προσδιορισμό των πλεονεκτημάτων, των μειονεκτημάτων, των ευκαιριών και των απειλών σε σχέση με τις πολιτικές και τα μέτρα. Δεδομένου ότι η σύγκριση μεγάλου αριθμού Π&Μ με τη χρήση της ανάλυσης SWOT ενδέχεται να είναι, αφενός, δυσχερής και, αφετέρου, υψηλής έντασης πόρων, η εφαρμογή της συγκεκριμένης μεθόδου μπορεί να ενδείκνυται περισσότερο για τη σύγκριση μεταξύ μικρότερων αριθμών προεπιλεγμένων ομάδων Π&Μ. Για παράδειγμα, βάσει της αρχικής ανάλυσης, ενδέχεται να έχουν διαμορφωθεί τρεις ομάδες πιθανών μέτρων που επιτυγχάνουν μειώσεις των εκπομπών με παρόμοιο κόστος. Με την εφαρμογή της ανάλυσης SWOT είναι δυνατό να διαπιστωθεί ποια ομάδα Π&Μ μπορεί να εξασφαλίσει τα μεγαλύτερα οφέλη όσον αφορά την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και άλλους στόχους πολιτικής, διασφαλίζοντας παράλληλα μεγαλύτερο βαθμό συνοχής με τις πολιτικές και τα μέτρα, τα σχέδια και τα προγράμματα που έχουν θεσπιστεί, μεταξύ άλλων και σε άλλους τομείς πολιτικής.

| Πλεονεκτήματα | Μειονεκτήματα |
| --- | --- |
| Έχει θεσπιστεί ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο για την υποστήριξη της εφαρμογής της πολιτικής και του μέτρου.
  Οι μειώσεις των εκπομπών θα συμβάλουν θετικά στην επίτευξη του ανώτατου ορίου για το 2030. | Διαπιστώνεται ελάχιστο όφελος για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, δεδομένου ότι το μέτρο θα επηρεάσει τις εκπομπές κυρίως σε αγροτικές περιοχές.
  Δεν αναμένονται επιπτώσεις στην αιθάλη.
  Το μέτρο έχει επιπτώσεις μόνο σε έναν ρύπο (δεν συμβάλλει στην επίτευξη άλλων ανώτατων ορίων).
  Το μέτρο δεν είναι πιθανό να διευκολύνει την υλοποίηση νέων επενδύσεων σε τεχνολογίες αιχμής. |
| Ευκαιρίες | Απειλές |
| Οι μειώσεις των εκπομπών θα μπορούσαν να επιτευχθούν εντός του συντομότερου χρονικού περιθωρίου (μεταξύ του 2025 και του 2030), εάν το μέτρο συνοδεύεται από επαρκείς δραστηριότητες προώθησης. | Το μέτρο ενδέχεται να έρχεται σε σύγκρουση με την επίτευξη άλλων στόχων πολιτικής (κίνδυνος ασυνέπειας).
  Το μέτρο μπορεί να μην γίνει εύκολα αποδεκτό από τα ενδιαφερόμενα μέρη (δηλαδή έλλειψη κοινωνικής αποδοχής). |

Πλεονεκτήματα

Μειονεκτήματα

Έχει θεσπιστεί ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο για την υποστήριξη της εφαρμογής της πολιτικής και του μέτρου.

Οι μειώσεις των εκπομπών θα συμβάλουν θετικά στην επίτευξη του ανώτατου ορίου για το 2030.

Διαπιστώνεται ελάχιστο όφελος για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα, δεδομένου ότι το μέτρο θα επηρεάσει τις εκπομπές κυρίως σε αγροτικές περιοχές.

Δεν αναμένονται επιπτώσεις στην αιθάλη.

Το μέτρο έχει επιπτώσεις μόνο σε έναν ρύπο (δεν συμβάλλει στην επίτευξη άλλων ανώτατων ορίων).

Το μέτρο δεν είναι πιθανό να διευκολύνει την υλοποίηση νέων επενδύσεων σε τεχνολογίες αιχμής.

Ευκαιρίες

Απειλές

Οι μειώσεις των εκπομπών θα μπορούσαν να επιτευχθούν εντός του συντομότερου χρονικού περιθωρίου (μεταξύ του 2025 και του 2030), εάν το μέτρο συνοδεύεται από επαρκείς δραστηριότητες προώθησης.

Το μέτρο ενδέχεται να έρχεται σε σύγκρουση με την επίτευξη άλλων στόχων πολιτικής (κίνδυνος ασυνέπειας).

Το μέτρο μπορεί να μην γίνει εύκολα αποδεκτό από τα ενδιαφερόμενα μέρη (δηλαδή έλλειψη κοινωνικής αποδοχής).

---

(1)  Υπό τη διαχείριση του Διεθνούς Ινστιτούτου Εφαρμοσμένης Ανάλυσης Συστημάτων (IIASA).

(2)  ΕΕ L 344 της 17.12.2016, σ. 1.

(3)  ΕΕ L 165 της 18.6.2013, σ. 13.

(4)  ΕΕ L 344 της 17.12.2010, σ. 17.

(5)  Οδηγία (ΕΕ) 2016/2284 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Δεκεμβρίου 2016, σχετικά με τη μείωση των εθνικών εκπομπών ορισμένων ατμοσφαιρικών ρύπων, την τροποποίηση της οδηγίας 2003/35/ΕΚ και την κατάργηση της οδηγίας 2001/81/ΕΚ. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=uriserv:OJ.L_.2016.344.01.0001.01.ELL&toc=OJ:L:2016:344:TOC

(6)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2018/1522 της Επιτροπής, της 11ης Οκτωβρίου 2018, για τον καθορισμό κοινής μορφής για τα εθνικά προγράμματα ελέγχου της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στο πλαίσιο της οδηγίας (ΕΕ) 2016/2284 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη μείωση των εθνικών εκπομπών ορισμένων ατμοσφαιρικών ρύπων (ΕΕ L 256 της 12.10.2018, σ. 87). https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?qid=1542283677547&uri=CELEX:32018D1522

(7)  Βλέπε επίσης τον ορισμό των «στόχων για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα» που παρατίθεται στο άρθρο 3 σημείο 4 της οδηγίας.

(8)  http://www.iiasa.ac.at/web/home/research/researchPrograms/air/policy/TSAP_12_final_v1.pdf

(9)  Σύμφωνα με τον ορισμό που περιλαμβάνεται στην ΟΠΑΑ, ως «ζώνη» νοείται τμήμα του εδάφους κράτους μέλους που οριοθετείται από αυτό το κράτος μέλος για λόγους εκτίμησης και διαχείρισης της ποιότητας του αέρα.

(10)  Για καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο ορισμού του σεναρίου ΜΜ, βλέπε σημείο 13: https://www.unece.org/fileadmin/DAM/env/documents/2015/AIR/EB/English.pdf

(11)  Για πλήρη επισκόπηση της νομοθεσίας της ΕΕ σχετικά με τον έλεγχο της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην πηγή, βλέπε: http://ec.europa.eu/environment/air/reduction/legislation.htm

(12)  https://ec.europa.eu/clima/policies/strategies/progress/monitoring_en

(13)  Οδηγία 2001/81/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2001, σχετικά με εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών για ορισμένους ατμοσφαιρικούς ρύπους (ΕΕ L 309 της 27.11.2001, σ. 22).

(14)  http://ec.europa.eu/environment/air/clean_air/outlook.htm

(15)  http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-11265-2016-INIT/en/pdf

(16)  http://www.iiasa.ac.at/web/home/research/researchPrograms/air/GAINS.html

(17)  https://ec.europa.eu/info/files/better-regulation-toolbox-57_en

(18)  Η κοινωνική αποδοχή μπορεί να αποτελεί ένα από τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται στην ανάλυση πολλαπλών κριτηρίων.

(19)  Οδηγία 2008/50/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 2008, για την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα και καθαρότερο αέρα για την Ευρώπη (ΕΕ L 152 της 11.6.2008, σ. 1) και οδηγία 2004/107/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Δεκεμβρίου 2004, σχετικά με το αρσενικό, το κάδμιο, τον υδράργυρο, το νικέλιο και τους πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες στον ατμοσφαιρικό αέρα (ΕΕ L 23 της 26.1.2005, σ. 3).

(20)  ΕΕ L 328 της 21.12.2018, σ. 1.

(21)  https://ec.europa.eu/energy/en/topics/energy-strategy-and-energy-union

(22)  https://enrd.ec.europa.eu/home-page_en

(23)  http://ec.europa.eu/environment/circular-economy/index_en.htm

(24)  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/el/TXT/?uri=CELEX%3A52016DC0501

(25)  https://ec.europa.eu/transport/themes/urban/cpt_en

(26)  https://ec.europa.eu/transport/themes/urban/urban_mobility/ump_en

(27)  http://ec.europa.eu/environment/nature/knowledge/rep_habitats/index_en.htm

(28)  http://ec.europa.eu/environment/water/participation/map_mc/map.htm

(29)  http://ec.europa.eu/environment/water/water-nitrates/index_en.html

(30)  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX:32013R1301

(31)  http://www.unece.org/environmental-policy/conventions/envlrtapwelcome/guidance-documents-and-other-methodological-materials/gothenburg-protocol.html

(32)  https://www.rivm.nl/media/documenten/cce/manual/Manual_UBA_Texte.pdf

(33)  http://ec.europa.eu/smart-regulation/guidelines/tool_35_en.htm

(34)  ΕΕ L 156 της 25.6.2003, σ. 17, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX:32003L0035

(35)  ΕΕ L 197 της 21.7.2001, σ. 30, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?qid=1525338019455&uri=CELEX:32001L0042

(36)  ΕΕ L 26 της 28.1.2012, σ. 1.

(37)  Βλέπε, για παράδειγμα, τη διασυνοριακή διαβούλευση την οποία διεξήγαγαν η Κροατία με την Ιταλία σχετικά με ένα σχέδιο διαχείρισης λεκάνης απορροής ποταμού: http://www.va.minambiente.it/en-GB/Oggetti/Documentazione/1607/2691

(38)  ΕΕ L 41 της 14.2.2003, σ. 26, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=celex%3A32003L0004

(39)  Δεν υποβλήθηκαν στοιχεία σχετικά με τον δείκτη μέσης έκθεσης για το έτος αναφοράς 2005. Ως εκ τούτου, θα πρέπει να παρασχεθούν στοιχεία μόνο για το τελευταίο έτος υποβολής στοιχείων, εκτός εάν το κράτος μέλος επιθυμεί να προβεί σε εκ των υστέρων υπολογισμό τις τιμής που θα παρουσίαζε ο δείκτης μέσης έκθεσης το 2005.

---