# Il-Ġurnal Uffiċjali C 33/25 t

| | ISSN 1977-0987 |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | C 33 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 6225ta' Jannar 2019 |

ISSN 1977-0987

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

C 33

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 6225ta' Jannar 2019

---

| Werrej | Paġna |
| --- | --- |
| | IV   Informazzjoni |
| | INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA |
| | Il-Kummissjoni Ewropea |
| 2019/C 33/01 | Il-ġestjoni tas-siti tan-Natura 2000 — Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6 tad-Direttiva 92/43/KEE dwar il-Ħabitats | 1 |

Werrej

Paġna

IV   Informazzjoni

INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

Il-Kummissjoni Ewropea

2019/C 33/01

Il-ġestjoni tas-siti tan-Natura 2000 — Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6 tad-Direttiva 92/43/KEE dwar il-Ħabitats

1

---

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

IV Informazzjoni

INFORMAZZJONI MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

Il-Kummissjoni Ewropea

| 25.1.2019 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 33/1 |
| --- | --- | --- | --- |

25.1.2019

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 33/1

---

Il-ġestjoni tas-siti tan-Natura 2000

Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6 tad-Direttiva 92/43/KEE dwar il-Ħabitats

(2019/C 33/01)

WERREJ

| KELMTEJN QABEL | 4 |
| --- | --- |

KELMTEJN QABEL

| 1. | Daħla | 5 |
| --- | --- | --- |

1.

Daħla

| 1.1. | Tqegħid fi ħdan l-iskema ġenerali tad-Direttiva dwar il-Ħabitats u d-Direttiva dwar l-Għasafar kif ukoll fi ħdan kuntest usa’ | 5 |
| --- | --- | --- |

1.1.

Tqegħid fi ħdan l-iskema ġenerali tad-Direttiva dwar il-Ħabitats u d-Direttiva dwar l-Għasafar kif ukoll fi ħdan kuntest usa’

| 1.2. | Relazzjoni mal-Kapitolu dwar il-Ħarsien tal-Ispeċijiet | 7 |
| --- | --- | --- |

1.2.

Relazzjoni mal-Kapitolu dwar il-Ħarsien tal-Ispeċijiet

| 1.3. | L-implimentazzjoni tal-Artikolu 6 fid-dritt nazzjonali: id-dmir ta’ traspożizzjoni | 7 |
| --- | --- | --- |

1.3.

L-implimentazzjoni tal-Artikolu 6 fid-dritt nazzjonali: id-dmir ta’ traspożizzjoni

| 1.4. | Żmien tal-applikazzjoni tal-Artikolu 6: Minn liema data jibdew japplikaw l-obbligi tal-Artikolu 6? | 8 |
| --- | --- | --- |

1.4.

Żmien tal-applikazzjoni tal-Artikolu 6: Minn liema data jibdew japplikaw l-obbligi tal-Artikolu 6?

| 1.4.1. | Żoni ta’ Protezzjoni Speċjali ddeżinjati taħt id-Direttiva dwar l-Għasafar | 8 |
| --- | --- | --- |

1.4.1.

Żoni ta’ Protezzjoni Speċjali ddeżinjati taħt id-Direttiva dwar l-Għasafar

| 1.4.2. | Siti taħt id-Direttiva dwar il-Ħabitats | 9 |
| --- | --- | --- |

1.4.2.

Siti taħt id-Direttiva dwar il-Ħabitats

| 2. | L-Artikolu 6(1) | 10 |
| --- | --- | --- |

2.

L-Artikolu 6(1)

| 2.1. | Test | 10 |
| --- | --- | --- |

2.1.

Test

| 2.2. | Kamp ta’ applikazzjoni | 10 |
| --- | --- | --- |

2.2.

Kamp ta’ applikazzjoni

| 2.3. | X’għandu jkun il-konteut tal-“miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa”? | 11 |
| --- | --- | --- |

2.3.

X’għandu jkun il-konteut tal-“miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa”?

| 2.3.1. | Issettjar tal-objettivi ta’ konservazzjoni fil-livell tas-siti | 11 |
| --- | --- | --- |

2.3.1.

Issettjar tal-objettivi ta’ konservazzjoni fil-livell tas-siti

| 2.3.2. | L-istabbiliment tal-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa | 13 |
| --- | --- | --- |

2.3.2.

L-istabbiliment tal-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa

| 2.3.3. | Il-ħtiġijiet ekoloġiċi | 14 |
| --- | --- | --- |

2.3.3.

Il-ħtiġijiet ekoloġiċi

| 2.4. | X’forma jistgħu jieħdu l-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa? | 15 |
| --- | --- | --- |

2.4.

X’forma jistgħu jieħdu l-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa?

| 2.4.1. | Il-pjanijiet ta’ ġestjoni | 15 |
| --- | --- | --- |

2.4.1.

Il-pjanijiet ta’ ġestjoni

| 2.4.2. | Miżuri statutorji, amministrattivi jew kuntrattwali | 16 |
| --- | --- | --- |

2.4.2.

Miżuri statutorji, amministrattivi jew kuntrattwali

| 3. | L-Artikolu 6(2) | 17 |
| --- | --- | --- |

3.

L-Artikolu 6(2)

| 3.1. | Test | 17 |
| --- | --- | --- |

3.1.

Test

| 3.2. | Kamp ta’ applikazzjoni | 17 |
| --- | --- | --- |

3.2.

Kamp ta’ applikazzjoni

| 3.3. | Xi tfisser li “jittieħdu miżuri xierqa għall-evitar...”? | 19 |
| --- | --- | --- |

3.3.

Xi tfisser li “jittieħdu miżuri xierqa għall-evitar...”?

| 3.4. | L-implimentazzjoni tvarja għad-deterjorament u għat-tfixkil? | 20 |
| --- | --- | --- |

3.4.

L-implimentazzjoni tvarja għad-deterjorament u għat-tfixkil?

| 3.5. | Indikaturi ta’ deterjorament u ta’ tfixkil | 20 |
| --- | --- | --- |

3.5.

Indikaturi ta’ deterjorament u ta’ tfixkil

| 3.5.1. | Deterjorament tat-tipi ta’ ħabitats u tal-ħabitats ta’ speċijiet | 21 |
| --- | --- | --- |

3.5.1.

Deterjorament tat-tipi ta’ ħabitats u tal-ħabitats ta’ speċijiet

| 3.5.2. | Tfixkil tal-ispeċijiet | 22 |
| --- | --- | --- |

3.5.2.

Tfixkil tal-ispeċijiet

| 4. | L-Artikolu 6(3) | 22 |
| --- | --- | --- |

4.

L-Artikolu 6(3)

| 4.1. | Test | 22 |
| --- | --- | --- |

4.1.

Test

| 4.2. | Kamp ta’ applikazzjoni | 23 |
| --- | --- | --- |

4.2.

Kamp ta’ applikazzjoni

| 4.3. | Ir-relazzjoni bejn l-Artikolu 6(2) u l-Artikolu 6(3) | 23 |
| --- | --- | --- |

4.3.

Ir-relazzjoni bejn l-Artikolu 6(2) u l-Artikolu 6(3)

| 4.4. | Xi tfisser meta jingħad li “pjan jew proġett li mhux marbut direttament ma’ jew li ma hux meħtieġ għat-tmexxija tas-sit”? | 24 |
| --- | --- | --- |

4.4.

Xi tfisser meta jingħad li “pjan jew proġett li mhux marbut direttament ma’ jew li ma hux meħtieġ għat-tmexxija tas-sit”?

| 4.4.1. | Proġett | 25 |
| --- | --- | --- |

4.4.1.

Proġett

| 4.4.2. | Pjan | 25 |
| --- | --- | --- |

4.4.2.

Pjan

| 4.4.3. | Mhux marbut direttament ma’ jew li ma hux meħtieġ għat-tmexxija ... | 26 |
| --- | --- | --- |

4.4.3.

Mhux marbut direttament ma’ jew li ma hux meħtieġ għat-tmexxija ...

| 4.5. | Kif għandu jiġi ddeterminat li pjan jew proġett li “x’aktarx se jkollu effett sinifikanti” jew le fuq sit, “jew b’mod individwali jew inkella flimkien ma’ xi pjanijiet jew proġetti oħra”? | 27 |
| --- | --- | --- |

4.5.

Kif għandu jiġi ddeterminat li pjan jew proġett li “x’aktarx se jkollu effett sinifikanti” jew le fuq sit, “jew b’mod individwali jew inkella flimkien ma’ xi pjanijiet jew proġetti oħra”?

| 4.5.1. | X’aktarx se jkollu... | 27 |
| --- | --- | --- |

4.5.1.

X’aktarx se jkollu...

| 4.5.2. | Effett sinifikanti | 29 |
| --- | --- | --- |

4.5.2.

Effett sinifikanti

| 4.5.3. | ... b’mod individwali jew inkella flimkien ma’ xi pjanijiet jew proġetti oħra | 29 |
| --- | --- | --- |

4.5.3.

... b’mod individwali jew inkella flimkien ma’ xi pjanijiet jew proġetti oħra

| 4.6. | Xi tfisser “evalwazzjoni xierqa tal-implikazzjonijiet tiegħu għas-sit in vista tal-għanjiet ta’ konservazzjoni tas-sit”? | 30 |
| --- | --- | --- |

4.6.

Xi tfisser “evalwazzjoni xierqa tal-implikazzjonijiet tiegħu għas-sit in vista tal-għanjiet ta’ konservazzjoni tas-sit”?

| 4.6.1. | Xi tfisser valutazzjoni “xierqa”? | 30 |
| --- | --- | --- |

4.6.1.

Xi tfisser valutazzjoni “xierqa”?

| 4.6.2. | Kontenut tal-valutazzjoni xierqa | 32 |
| --- | --- | --- |

4.6.2.

Kontenut tal-valutazzjoni xierqa

| 4.6.3. | ... fid-dawl tal-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit | 33 |
| --- | --- | --- |

4.6.3.

... fid-dawl tal-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit

| 4.6.4. | Il-kunċett tal-“integrità tas-sit” | 33 |
| --- | --- | --- |

4.6.4.

Il-kunċett tal-“integrità tas-sit”

| 4.6.5. | Valutazzjoni tal-implikazzjonijiet għas-sit | 34 |
| --- | --- | --- |

4.6.5.

Valutazzjoni tal-implikazzjonijiet għas-sit

| 4.6.6. | Kunsiderazzjoni ta’ miżuri ta’ mitigazzjoni xierqa biex jiġu evitati jew jitnaqqsu l-impatti | 35 |
| --- | --- | --- |

4.6.6.

Kunsiderazzjoni ta’ miżuri ta’ mitigazzjoni xierqa biex jiġu evitati jew jitnaqqsu l-impatti

| 4.7. | It-teħid ta’ deċiżjonijiet | 36 |
| --- | --- | --- |

4.7.

It-teħid ta’ deċiżjonijiet

| 4.7.1. | L-“awtoritajiet nazzjonali kompetenti” | 36 |
| --- | --- | --- |

4.7.1.

L-“awtoritajiet nazzjonali kompetenti”

| 4.7.2. | Meta jkun xieraq li tinkiseb l-opinjoni tal-pubbliku ġenerali? | 37 |
| --- | --- | --- |

4.7.2.

Meta jkun xieraq li tinkiseb l-opinjoni tal-pubbliku ġenerali?

| 4.7.3. | It-teħid ta’ deċiżjoni fuq il-bażi tal-valutazzjoni xierqa | 37 |
| --- | --- | --- |

4.7.3.

It-teħid ta’ deċiżjoni fuq il-bażi tal-valutazzjoni xierqa

| 5. | L-Artikolu 6(4) | 38 |
| --- | --- | --- |

5.

L-Artikolu 6(4)

| 5.1. | Test | 38 |
| --- | --- | --- |

5.1.

Test

| 5.2. | Kamp ta’ applikazzjoni | 38 |
| --- | --- | --- |

5.2.

Kamp ta’ applikazzjoni

| 5.3. | Kunsiderazzjonijiet inizjali | 39 |
| --- | --- | --- |

5.3.

Kunsiderazzjonijiet inizjali

| 5.3.1. | L-analiżi tas-soluzzjonijiet alternattivi | 39 |
| --- | --- | --- |

5.3.1.

L-analiżi tas-soluzzjonijiet alternattivi

| 5.3.2. | L-analiżi tar-raġunijiet imperattivi relatati mal-interess pubbliku prevalenti | 40 |
| --- | --- | --- |

5.3.2.

L-analiżi tar-raġunijiet imperattivi relatati mal-interess pubbliku prevalenti

| 5.4. | L-adozzjoni ta’ miżuri kompensatorji | 42 |
| --- | --- | --- |

5.4.

L-adozzjoni ta’ miżuri kompensatorji

| 5.4.1. | X’inhu s-sinifikat ta’ “miżuri kompensatorji” u meta għandhom jiġu kkunsidrati? | 42 |
| --- | --- | --- |

5.4.1.

X’inhu s-sinifikat ta’ “miżuri kompensatorji” u meta għandhom jiġu kkunsidrati?

| 5.4.2. | “Koerenza globali” tan-netwerk Natura 2000 | 43 |
| --- | --- | --- |

5.4.2.

“Koerenza globali” tan-netwerk Natura 2000

| 5.4.3. | L-għan u l-kontenut ġenerali tal-miżuri kompensatorji | 44 |
| --- | --- | --- |

5.4.3.

L-għan u l-kontenut ġenerali tal-miżuri kompensatorji

| 5.4.4. | Elementi importanti li għandhom jiġu kkunsidrati fil-miżuri kompensatorji | 46 |
| --- | --- | --- |

5.4.4.

Elementi importanti li għandhom jiġu kkunsidrati fil-miżuri kompensatorji

| 5.5. | Il-kriterji għat-tifsil ta’ miżuri kompensatorji | 46 |
| --- | --- | --- |

5.5.

Il-kriterji għat-tifsil ta’ miżuri kompensatorji

| 5.5.1. | Il-kumpens fil-mira | 46 |
| --- | --- | --- |

5.5.1.

Il-kumpens fil-mira

| 5.5.2. | Il-kumpens effettiv | 47 |
| --- | --- | --- |

5.5.2.

Il-kumpens effettiv

| 5.5.3. | Il-fattibbiltà teknika | 47 |
| --- | --- | --- |

5.5.3.

Il-fattibbiltà teknika

| 5.5.4. | Sa fejn għandu jasal il-kumpens | 48 |
| --- | --- | --- |

5.5.4.

Sa fejn għandu jasal il-kumpens

| 5.5.5. | Il-lokalizzazzjoni tal-miżuri kompensatorji | 48 |
| --- | --- | --- |

5.5.5.

Il-lokalizzazzjoni tal-miżuri kompensatorji

| 5.5.6. | Meta għandu jiġi implimentat il-kumpens | 49 |
| --- | --- | --- |

5.5.6.

Meta għandu jiġi implimentat il-kumpens

| 5.5.7. | L-implimentazzjoni fit-tul | 49 |
| --- | --- | --- |

5.5.7.

L-implimentazzjoni fit-tul

| 5.6. | Min hu responsabbli għan-nefqa għall-miżuri kompensatorji? | 50 |
| --- | --- | --- |

5.6.

Min hu responsabbli għan-nefqa għall-miżuri kompensatorji?

| 5.7. | Informar lill-Kummissjoni dwar il-miżuri kompensatorji | 50 |
| --- | --- | --- |

5.7.

Informar lill-Kummissjoni dwar il-miżuri kompensatorji

| 5.8. | X’jiġri fil-każ ta’ siti li huma meqjusa bħala ħabitats ta’ prijorità u/jew fihom speċijiet ta’ prijorità? | 51 |
| --- | --- | --- |

5.8.

X’jiġri fil-każ ta’ siti li huma meqjusa bħala ħabitats ta’ prijorità u/jew fihom speċijiet ta’ prijorità?

| 5.8.1. | Is-siti kkonċernati | 51 |
| --- | --- | --- |

5.8.1.

Is-siti kkonċernati

| 5.8.2. | Il-kunċetti ta’ “saħħa tal-bniedem”, “sikurezza pubblika” u “konsegwenzi ta’ benefiċċju ewlenin għall-ambjent” | 51 |
| --- | --- | --- |

5.8.2.

Il-kunċetti ta’ “saħħa tal-bniedem”, “sikurezza pubblika” u “konsegwenzi ta’ benefiċċju ewlenin għall-ambjent”

| 5.8.3. | L-adozzjoni tal-opinjoni tal-Kummissjoni u l-konsegwenzi tagħha | 52 |
| --- | --- | --- |

5.8.3.

L-adozzjoni tal-opinjoni tal-Kummissjoni u l-konsegwenzi tagħha

| Anness I | Tqabbil tal-proċeduri skont Valutazzjoni Xierqa u VIA/VAS | 53 |
| --- | --- | --- |

Anness I

Tqabbil tal-proċeduri skont Valutazzjoni Xierqa u VIA/VAS

| Anness II | Kunsiderazzjoni tal-pjanijiet u tal-proġetti li jaffettwaw is-siti tan-Natura 2000 | 56 |
| --- | --- | --- |

Anness II

Kunsiderazzjoni tal-pjanijiet u tal-proġetti li jaffettwaw is-siti tan-Natura 2000

| Anness III | Formola għall-preżentazzjoni ta’ informazzjoni lill-Kummissjoni Ewropea skont l-Artikolu 6(4) | 57 |
| --- | --- | --- |

Anness III

Formola għall-preżentazzjoni ta’ informazzjoni lill-Kummissjoni Ewropea skont l-Artikolu 6(4)

KELMTEJN QABEL

GĦAN U NATURA TA’ DAN ID-DOKUMENT

L-Artikolu 6 tad-Direttiva dwar il-Ħabitats (92/43/KEE) taqdi rwol kruċjali fil-ġestjoni tas-siti li jsawru n-netwerk Natura 2000. Fid-dawl tal-ispirtu ta’ integrazzjoni, jindika d-diversi kompiti involuti biex ikunu jistgħu jiġu salvagwardjati l-interessi ta’ konservazzjoni tan-natura tas-siti.

Dan id-dokument għandu l-għan li jipprovdi linji gwida lill-Istati Membri dwar l-interpretazzjoni ta’ ċerti kunċetti ewlenin użati fl-Artikolu 6 tad-Direttiva dwar il-Ħabitats.

Fil-qafas tal-Pjan ta’ Azzjoni għan-natura, għaċ-ċittadini u għall-ekonomija (1), il-Kummissjoni ħadet impenn li “taġġorna d-dokument ta’ gwida interpretattiv dwar id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6 tad-Direttiva dwar il-Ħabitats dwar il-konservazzjoni u l-ġestjoni tan-Natura 2000”. Għaldaqstant, dan id-dokument jieħu post il-verżjoni oriġinali li kien ħareġ f’April 2000 (2).

Dan l-aġġornament iħaddan il-korp kbir ta’ sentenzi li nqatgħu mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE matul is-snin f’dak li għandu x’jaqsam mal-Artikolu 6 (3). Jibni wkoll fuq sensiela ta’ noti tal-Kummissjoni li jindirizzaw il-ġestjoni tan-Natura 2000, kif ukoll fuq dokumenti ta’ gwida rilevanti oħra tal-Kummissjoni dwar l-Artikolu 6 li għandhom jinqraw flimkien ma’ dan (4).

Is-suġġetti primarji fil-mira tad-dokument huma l-awtoritajiet tal-Istati Membri. Madankollu, hu mistenni li jiffaċilita wkoll il-fehim dwar kif taħdem id-Direttiva dwar il-Ħabitats fost kull min hu involut fil-ġestjoni tas-siti tan-Natura 2000 u fil-proċedura tal-ħruġ ta’ permessi tal-Artikolu 6.

Id-dokument ġie abbozzat wara konsultazzjonijiet mal-awtoritajiet tal-protezzjoni tan-natura tal-Istati Membri u mal-partijiet ikkonċernati. Għandu l-għan li jassisti lill-awtoritajiet tal-Istati Membri, kif ukoll lil kull min hu involut fil-ġestjoni tas-siti tan-Natura 2000 u fil-proċedura ta’ ħruġ ta’ permessi tal-Artikolu 6, fl-applikazzjoni tad-Direttiva dwar il-Ħabitats. Il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea biss għandha l-kompetenza biex tinterpreta b’mod awtorevoli d-dritt tal-Unjoni.

L-interpretazzjonijiet ipprovduti mill-Kummissjoni ma jistgħux imorru lil hinn mid-Direttiva. Dan hu partikolarment minnu għal din id-direttiva peress li tnaqqax il-prinċipju tas-sussidjarjetà, u b’hekk tħalli marġni kbir ta’ spazju biex l-Istati Membri jimplimentaw fil-prattika l-miżuri speċifiċi relatati mad-diversi siti tan-netwerk Natura 2000. Fi kwalunkwe każ, l-Istati Membri huma ħielsa li jagħżlu l-mod xieraq li bih jixtiequ jimplimentaw il-miżuri prattiċi dment li dawn tal-aħħar jiksbu r-riżultati tad-Direttiva.

Minkejja li hu interpretattiv, dan id-dokument m’għandux l-għan li jagħti tweġibiet assoluti għal mistoqsijiet speċifiċi għas-siti. Kwistjonijiet bħal dawn għandhom jiġu indirizzati skont kull każ, b’kunsiderazzjoni tal-orjentazzjonijiet ipprovduti f’dan id-dokument.

L-ISTRUTTURA TAD-DOKUMENT

Wara nota introduttorja dwar il-kontenut u l-loġika ġenerali tal-Artikolu 6 ikun imiss preżentazzjoni dettaljata ta’ kull paragrafu (6(1), 6(2), 6(3), 6(4)) skont l-istess struttura ġenerali. Din tinvolvi introduzzjoni għall-paragrafu u għall-kamp ta’ applikazzjoni tiegħu, u mbagħad diskussjoni dwar il-kunċetti u l-kwistjonijiet ewlenin imqajma, fuq il-bażi tal-għarfien tal-Kummissjoni, il-ġurisprudenza eżistenti tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE, u leġiżlazzjoni oħra tal-UE, fejn rilevanti.

Għal qari veloċi tal-konklużjonijiet rilevanti, il-punti ewlenin li jirriżultaw mill-analiżijiet tal-Kummissjoni jinġabru fil-qosor (f’tipa grassa) fi tmiem kull taqsima.

1.   DAĦLA

L-Artikolu 6 fil-Kuntest

1.1.   TQEGĦID FI ĦDAN L-ISKEMA ĠENERALI TAD-DIRETTIVA DWAR IL-ĦABITATS U D-DIRETTIVA DWAR L-GĦASAFAR KIF UKOLL FI ĦDAN KUNTEST USA’

Qabel ma jiġi indirizzat f’dettall l-Artikolu 6, ta’ min ifakkar il-pożizzjoni tiegħu fi ħdan l-iskema ġenerali tad-Direttiva 92/43/KEE (5) (minn hawn ’il quddiem imsejħa d-Direttiva dwar il-Ħabitats) u dik tad-Direttiva 2009/147/KE (6) (minn hawn ’il quddiem imsejħa d-Direttiva dwar l-Għasafar), kif ukoll ir-relazzjoni tal-Artikolu msemmi ma’ kuntest legali usa’.

L-ewwel kapitolu tad-Direttiva dwar l-Għasafar, li tinkludi l-Artikoli 1 u 2, hu intitolat “Definizzjonijiet”. Dan stabbilixxa l-għan tad-Direttiva, li hu li “tikkontribwixxi biex tiġi żgurata l-bijodiversità permezz tal-konservazzjoni tal-ħabitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa fit-territorju Ewropew tal-Istati Membri li jgħodd għalihom it-Trattat” (7). Jipprovdi wkoll orjentazzjoni ġenerali għall-implimentazzjoni tad-Direttiva, filwaqt li jirreferi għall-ħtieġa li l-miżuri kollha meħuda skont id-Direttiva stess għandhom jitfasslu b’tali mod li jżommu jew jirrestawraw ċerti ħabitats u speċijiet “fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli” (8), filwaqt li, fl-istess ħin, jirreferi għall-ħtieġa li l-miżuri meħuda skont id-Direttiva “[jqisu] l-ħtiġiet ekonomiċi, soċjali u kulturali u l-karatteristiċi reġjonali u lokali” (9).

Ir-rekwiżiti speċifiċi ewlenin tad-Direttiva dwar il-Ħabitats huma raggruppati taħt iż-żewġ kapitoli sussegwenti. L-ewwel wieħed hu intitolat “Konservazzjoni tal-ħabitat naturali u l-ħabitat tal-ispeċi” u jinkludi l-Artikoli 3 sa 11. It-tieni wieħed hu intitolat “Ħarsien tal-ispeċi” u jinkludi l-Artikoli 12 sa 16.

Il-kapitolu dwar il-“Konservazzjoni tal-ħabitat naturali u l-ħabitat tal-ispeċi” jindirizza l-istabbiliment u l-konservazzjoni tas-siti mfassla għat-tipi ta’ ħabitats u għall-ispeċijiet ta’ interess Komunitarju elenkati fl-Annessi I u II għad-Direttiva. Dawn is-siti, flimkien mas-siti klassifikati taħt id-Direttiva dwar l-Għasafar, jifformaw in-netwerk Natura 2000 (l-Artikolu 3(1)). F’dan il-kapitolu, l-Artikolu 6 fih dispożizzjonijiet li jirregolaw il-konservazzjoni u l-ġestjoni tas-siti tan-Natura 2000. F’dan il-kuntest, l-Artikolu 6 hu meqjus bħala wieħed mill-aktar importanti mill-24 artikolu tad-Direttiva, peress li hu dak li jiddetermina l-aktar ir-relazzjoni bejn il-konservazzjoni u attivitajiet soċjoekonomiċi oħra.

L-artikolu għandu tliet settijiet ewlenin ta’ dispożizzjonijiet. L-Artikolu 6(1) jindirizza l-istabbiliment tal-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa, u jiffoka fuq miżuri pożittivi u proattivi għaż-żamma jew għar-restawr tal-ħabitats naturali u tal-popolazzjonijiet tal-ispeċijiet ta’ fawna u ta’ flora selvaġġi fi stat favorevoli. L-Artikolu 6(2) jipprovdi għall-evitar tad-deterjorament tal-ħabitats u tad-disturb sinifikanti tal-ispeċijiet. Għaldaqstant, l-enfasi tiegħu hi fuq il-prevenzjoni. L-Artikolu 6(3) u (4) jistabbilixxu sensiela ta’ salvagwardji proċedurali u sostantivi li jirregolaw pjanijiet u proġetti li aktarx li jkollhom effett sinifikanti fuq sit tan-Natura 2000.

Fi ħdan din l-istruttura, jista’ jitqies li hemm distinzjoni bejn l-Artikolu 6(1) u (2) li jiddefinixxu reġim ġenerali u l-Artikolu 6(3) u (4) li jiddefinixxu proċedura li tapplika għal ċirkustanzi speċifiċi.

Meqjusa f’livell globali, id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6 jirriflettu l-approċċ ġenerali stabbilit fl-Artikolu 2 u l-premessi tad-Direttiva. Dan jinvolvi l-ħtieġa li tiġi promossa l-bijodiversità billi jinżammu jew jiġu restawrati ċerti ħabitats u speċijiet fi “stat ta’ konservazzjoni favorevoli” tul il-medda naturali kollha tagħhom fi ħdan l-UE, filwaqt li jitqiesu l-ħtiġijiet ekonomiċi, soċjali, kulturali u reġjonali, bħala mezz kif jinkiseb żvilupp sostenibbli.

Minbarra l-pożizzjoni tal-Artikolu 6 fi ħdan l-iskema ġenerali tad-Direttiva dwar il-Ħabitats, ikun rilevanti wkoll li tissemma r-relazzjoni tiegħu mal-iskema tad-Direttiva dwar l-Għasafar:

| — | L-ewwel nett, l-iskema tad-Direttiva dwar l-Għasafar hija ġeneralment komparabbli ma’ dik tad-Direttiva dwar il-Ħabitats. B’mod partikolari, il-kapitolu dwar il-“Konservazzjoni tal-ħabitat naturali u l-ħabitat tal-ispeċi” tad-Direttiva dwar il-Ħabitats hu analogu għall-Artikoli 3 u 4 tad-Direttiva dwar l-Għasafar. |
| --- | --- |

—

L-ewwel nett, l-iskema tad-Direttiva dwar l-Għasafar hija ġeneralment komparabbli ma’ dik tad-Direttiva dwar il-Ħabitats. B’mod partikolari, il-kapitolu dwar il-“Konservazzjoni tal-ħabitat naturali u l-ħabitat tal-ispeċi” tad-Direttiva dwar il-Ħabitats hu analogu għall-Artikoli 3 u 4 tad-Direttiva dwar l-Għasafar.

| — | It-tieni, kien hemm grad importanti ta’ tagħqid jew ta’ fużjoni bejn l-iskemi taż-żewġ Direttivi. L-ewwel nett, iż-Żoni ta’ Protezzjoni Speċjali (ŻPS) klassifikati taħt id-Direttiva dwar l-Għasafar issa saru parti integrali min-netwerk Natura 2000 (10). It-tieni, id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(2), (3) u (4) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats saru applikabbli għaż-ŻPS (11). |
| --- | --- |

—

It-tieni, kien hemm grad importanti ta’ tagħqid jew ta’ fużjoni bejn l-iskemi taż-żewġ Direttivi. L-ewwel nett, iż-Żoni ta’ Protezzjoni Speċjali (ŻPS) klassifikati taħt id-Direttiva dwar l-Għasafar issa saru parti integrali min-netwerk Natura 2000 (10). It-tieni, id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(2), (3) u (4) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats saru applikabbli għaż-ŻPS (11).

Anki l-Artikolu 6 għandu jiġi kkunsidrat fi ħdan il-qafas usa’ tal-politika tal-UE dwar il-Bijodiversità (12) u huwa kruċjali għall-kisbiet tal-miri tagħha. L-implimentazzjoni tal-Artikolu 6 tista’ tibbenefika wkoll minn azzjonijiet oħra mwettqa f’dak il-kuntest. B’mod partikolari, il-ħidma mwettqa biex titkejjel il-kundizzjoni ta’ ekosistema skont l-Immappjar u Valutazzjoni tal-Ekosistemi u tas-Servizzi tagħhom (MAES) (13) tipprovdi gwida siewja u rilevanti, li tinkludi gwida speċifika għas-setturi, dwar l-indirizzar ta’ kwistjonijiet bħall-kejl u l-valutazzjoni tal-kundizzjoni tat-tipi ta’ ekosisitemi li jikkorrispondu għat-tipi ġenerali ta’ ħabitats skont id-Direttiva dwar il-Ħabitats; il-kejl tal-pressjonijiet fuq l-ekosistemi; il-kwantifikazzjoni tal-ħtiġijiet ekoloġiċi kif ukoll id-deterjorament u l-integrità ekoloġika tas-siti.

Meħud f’kuntest usa’ — dak tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea — l-Artikolu 6 jista’ jitqies bħala qafas ewlieni biex jingħata effett lill-prinċipju ta’ integrazzjoni peress li dan iħeġġeġ lill-Istati Membri jimmaniġġjaw is-siti tan-Natura 2000 b’mod sostenibbli u jistabbilixxi l-limiti tal-attivitajiet li jistgħu jħallu impatt negattiv fuq iż-żoni protetti filwaqt li jippermetti li jsiru ċertu derogi f’ċirkustanzi speċifiċi. Il-miżuri skont l-Artikolu 6 jistgħu jibbenefikaw ukoll minn sinerġiji ma’ politiki ambjentali rilevanti oħra tal-UE bħal dawk dwar l-ilma, il-baħar jew is-sajd.

| Il-miżuri skont l-Artikolu 6 tad-Direttiva dwar il-Ħabitats jistgħu jirrikjedu l-adozzjoni ta’ miżuri li jaqgħu taħt il-Politika Komuni tas-Sajd (ir-Regolament (UE) Nru 1380/2013). B’mod partikolari, jistgħu jkunu japplikaw id-dispożizzjonijiet skont l-Artikolu 11 tal-PKS dwar il-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa biex jiġu rispettati l-obbligi skont il-leġiżlazzjoni ambjentali tal-Unjoni; dawn id-dispożizzjonijiet huma ċċarati fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni “dwar l-istabbiliment ta’ miżuri ta’ konservazzjoni skont il-Politika Komuni tas-Sajd għas-siti tan-Natura 2000 u għall-finijiet tad-Direttiva Kwadru dwar l-Istrateġija Marina” (SWD(2018) 288 final). Il-Kummissjoni diġà adottat diversi atti delegati skont l-Artikolu 11 tal-PKS (disponibbli fuq https://ec.europa.eu/fisheries/cfp/fishing_rules_mt). |
| --- |

Il-miżuri skont l-Artikolu 6 tad-Direttiva dwar il-Ħabitats jistgħu jirrikjedu l-adozzjoni ta’ miżuri li jaqgħu taħt il-Politika Komuni tas-Sajd (ir-Regolament (UE) Nru 1380/2013). B’mod partikolari, jistgħu jkunu japplikaw id-dispożizzjonijiet skont l-Artikolu 11 tal-PKS dwar il-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa biex jiġu rispettati l-obbligi skont il-leġiżlazzjoni ambjentali tal-Unjoni; dawn id-dispożizzjonijiet huma ċċarati fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni “dwar l-istabbiliment ta’ miżuri ta’ konservazzjoni skont il-Politika Komuni tas-Sajd għas-siti tan-Natura 2000 u għall-finijiet tad-Direttiva Kwadru dwar l-Istrateġija Marina” (SWD(2018) 288 final). Il-Kummissjoni diġà adottat diversi atti delegati skont l-Artikolu 11 tal-PKS (disponibbli fuq https://ec.europa.eu/fisheries/cfp/fishing_rules_mt).

Meħud f’kuntest internazzjonali, l-Artikolu 6 jgħin biex jintlaħqu l-miri tal-konvenzjonijiet internazzjonali rilevanti dwar il-konservazzjoni tan-natura bħall-Konvenzjoni ta’ Bern (14) u l-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika (15), filwaqt li fl-istess ħin jinħoloq qafas aktar dettaljat għall-konservazzjoni u għall-ħarsien tas-siti milli jipprovdu dawn il-konvenzjonijiet infushom.

| L-Artikolu 6 hu parti importanti mill-kapitolu tad-Direttiva dwar il-Ħabitats intitolat “Konservazzjoni tal-ħabitat naturali u l-ħabitat tal-ispeċi”. Dan jipprovdi l-qafas għall-konservazzjoni u għall-ħarsien tas-siti, u jinkludi ħtiġijiet proattivi, preventivi u proċedurali. Jikkonċerna ż-Żoni ta’ Protezzjoni Speċjali klassifikati taħt id-Direttiva dwar l-Għasafar kif ukoll siti magħżula fid-Direttiva dwar il-Ħabitats. Il-qafas hu mezz importanti kif jingħata sostenn lill-objettivi ġenerali taż-żewġ direttivi u kif jintlaħqu l-objettivi tal-politika tal-UE dwar il-bijodiversità u l-prinċipju ta’ integrazzjoni ambjentali f’politiki oħra tal-UE u, finalment, l-iżvilupp sostenibbli. |
| --- |

L-Artikolu 6 hu parti importanti mill-kapitolu tad-Direttiva dwar il-Ħabitats intitolat “Konservazzjoni tal-ħabitat naturali u l-ħabitat tal-ispeċi”. Dan jipprovdi l-qafas għall-konservazzjoni u għall-ħarsien tas-siti, u jinkludi ħtiġijiet proattivi, preventivi u proċedurali. Jikkonċerna ż-Żoni ta’ Protezzjoni Speċjali klassifikati taħt id-Direttiva dwar l-Għasafar kif ukoll siti magħżula fid-Direttiva dwar il-Ħabitats. Il-qafas hu mezz importanti kif jingħata sostenn lill-objettivi ġenerali taż-żewġ direttivi u kif jintlaħqu l-objettivi tal-politika tal-UE dwar il-bijodiversità u l-prinċipju ta’ integrazzjoni ambjentali f’politiki oħra tal-UE u, finalment, l-iżvilupp sostenibbli.

1.2.   RELAZZJONI MAL-KAPITOLU DWAR IL-ĦARSIEN TAL-ISPEĊIJIET

Kif intqal aktar ’il fuq, il-kapitolu tad-Direttiva dwar il-Ħabitats intitolat “Ħarsien tal-ispeċi” jkopri l-Artikoli 12 sa 16 u jindirizza l-ispeċijiet ta’ annimali u ta’ pjanti protetti strettament elenkati fl-Annes (16) s IV tad-Direttiva, kif ukoll dawk fi bżonn ta’ miżuri speċjali ta’ ġestjoni, kif elenkati fl-Anness V.

L-Artikoli 12, 13 u 14 ikopru ċerti speċijiet ta’ pjanti u ta’ animali li jistgħu jkunu msemmija wkoll fl-Anness II tad-Direttiva u li, għalhekk, ukoll jibbenefikaw mid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6 fi ħdan is-siti tan-Natura 2000 li jospitawhom (17). B’hekk attività tista’ tkun taqa’ fi ħdan il-kamp ta’ applikazzjoni taż-żewġ kapitoli fl-istess ħin.

| Pereżempju, il-qerda ta’ post tal-mistrieħ tal-ors kannella, Ursus arctos, tista’ tkun qed tikser il-projbizzjoni fl-Artikolu 12(1)(d), filwaqt li tmur ukoll kontra l-Artikolu 6 jekk il-post tal-mistrieħ ikun fi ħdan sit tan-Natura 2000 magħżul għall-ispeċi. |
| --- |

Pereżempju, il-qerda ta’ post tal-mistrieħ tal-ors kannella, Ursus arctos, tista’ tkun qed tikser il-projbizzjoni fl-Artikolu 12(1)(d), filwaqt li tmur ukoll kontra l-Artikolu 6 jekk il-post tal-mistrieħ ikun fi ħdan sit tan-Natura 2000 magħżul għall-ispeċi.

Filwaqt li jista’ jidher li dawn iwasslu għal duplikazzjoni, ta’ min jinnota l-punti li ġejjin:

| — | L-ewwel nett, ċerti speċijiet ta’ pjanti jew ta’ annimali koperti mill-Artikoli 12, 13 u 14 ma jidhrux fl-Anness II. B’hekk, dawn ma jibbenefikawx b’mod dirett mill-konservazzjoni u mill-protezzjoni tas-siti fi ħdan Natura 2000. |
| --- | --- |

—

L-ewwel nett, ċerti speċijiet ta’ pjanti jew ta’ annimali koperti mill-Artikoli 12, 13 u 14 ma jidhrux fl-Anness II. B’hekk, dawn ma jibbenefikawx b’mod dirett mill-konservazzjoni u mill-protezzjoni tas-siti fi ħdan Natura 2000.

| — | It-tieni, għal speċijiet vulnerabbli, bħal karnivori kbar li jibbenefikaw kemm mill-kapitolu dwar il-konservazzjoni ta’ ħabitats naturali u l-ħabitats ta’ speċijiet kif ukoll mill-kapitolu dwar il-protezzjoni tal-ispeċijiet, il-protezzjoni mogħtija lilhom mill-Artikolu 6 hi limitata għal siti fi ħdan in-netwerk Natura 2000, filwaqt li l-protezzjoni mogħtija mill-kapitolu dwar il-protezzjoni tal-ispeċijiet mhix limitata għas-siti. B’hekk, l-Artikolu 6 jikkonċerna l-konservazzjoni u l-protezzjoni ta’ siti magħżula għall-ispeċijiet fi ħdan in-netwerk Natura 2000, filwaqt li l-kapitolu dwar il-protezzjoni tal-ispeċijiet hu mmirat lejn l-ispeċijiet tul il-medda naturali tagħhom fi ħdan l-UE (inklużi żoni speċifiċi barra minn Natura 2000 fejn tinstab l-ispeċi, b’mod partikolari siti ta’ tnissil u postijiet tal-mistrieħ għal dawn l-annimali). |
| --- | --- |

—

It-tieni, għal speċijiet vulnerabbli, bħal karnivori kbar li jibbenefikaw kemm mill-kapitolu dwar il-konservazzjoni ta’ ħabitats naturali u l-ħabitats ta’ speċijiet kif ukoll mill-kapitolu dwar il-protezzjoni tal-ispeċijiet, il-protezzjoni mogħtija lilhom mill-Artikolu 6 hi limitata għal siti fi ħdan in-netwerk Natura 2000, filwaqt li l-protezzjoni mogħtija mill-kapitolu dwar il-protezzjoni tal-ispeċijiet mhix limitata għas-siti. B’hekk, l-Artikolu 6 jikkonċerna l-konservazzjoni u l-protezzjoni ta’ siti magħżula għall-ispeċijiet fi ħdan in-netwerk Natura 2000, filwaqt li l-kapitolu dwar il-protezzjoni tal-ispeċijiet hu mmirat lejn l-ispeċijiet tul il-medda naturali tagħhom fi ħdan l-UE (inklużi żoni speċifiċi barra minn Natura 2000 fejn tinstab l-ispeċi, b’mod partikolari siti ta’ tnissil u postijiet tal-mistrieħ għal dawn l-annimali).

| Filwaqt li ċerti speċijiet ta’ pjanti u ta’ annimali jibbenefikaw kemm mill-kapitolu dwar il-konservazzjoni tal-ħabitats naturali u tal-ħabitats tal-ispeċijiet kif ukoll mill-kapitolu dwar il-protezzjoni tal-ispeċijiet, il-kamp ta’ applikazzjoni u n-natura tad-dispożizzjonijiet rilevanti huma differenti. |
| --- |

Filwaqt li ċerti speċijiet ta’ pjanti u ta’ annimali jibbenefikaw kemm mill-kapitolu dwar il-konservazzjoni tal-ħabitats naturali u tal-ħabitats tal-ispeċijiet kif ukoll mill-kapitolu dwar il-protezzjoni tal-ispeċijiet, il-kamp ta’ applikazzjoni u n-natura tad-dispożizzjonijiet rilevanti huma differenti.

1.3.   L-IMPLIMENTAZZJONI TAL-ARTIKOLU 6 FID-DRITT NAZZJONALI: ID-DMIR TA’ TRASPOŻIZZJONI

Importanti li jingħad li d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6 jeħtieġu traspożizzjoni fil-liġi nazzjonali (jiġifieri dawn għandhom bżonn ikunu s-suġġett ta’ dispożizzjonijiet tal-liġi nazzjonali li jagħtu effett lir-rekwiżiti tagħhom). F’dan ir-rigward, dawn huma koperti mill-Artikolu 23 tad-Direttiva li jistipula li l-“Istati Membri għandhom jġibu fis-seħħ il-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa biex jaqblu ma’ din id-Direttiva fi żmien xahrejn min-notifika tagħha”. Skont l-Istat Membru, l-iskadenza għat-traspożizzjoni kienet l-10 ta’ Ġunju 1994 jew id-data tal-adeżjoni mal-UE.

Din tirrifletti t-tip ta’ strument legali li ntuża, jiġifieri direttiva. Direttiva hi vinkolanti rigward ir-riżultat li għandu jinkiseb, iżda tħalli f’idejn l-Istat Membru l-għażla dwar il-forma u l-metodi ta’ kif jikseb dak ir-riżultat.

Il-ġurisprudenza stabbilita tiċċara li t-traspożizzjoni trid tkun ċara u preċiża, fidila u b’saħħa vinkolanti inkontestabbli (ara l-Kawżi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE (minn hawn ’il quddiem: il-Qorti) C-363/85, C-361/88, C-159/99 il-punt 32, C-415/01 il-punt 21, C-58/02, C-6/04 il-punti 21, 25, 26, C-508/04 il-punt 80) (18).

| Skont l-Istat Membru kkonċernat, l-Artikolu 6 kellu bżonn jiġi traspost fid-dritt nazzjonali sal-10 ta’ Ġunju 1994 għall-ewwel 12-il Stat Membru jew fid-data tal-adeżjoni mal-UE għall-oħrajn. |
| --- |

Skont l-Istat Membru kkonċernat, l-Artikolu 6 kellu bżonn jiġi traspost fid-dritt nazzjonali sal-10 ta’ Ġunju 1994 għall-ewwel 12-il Stat Membru jew fid-data tal-adeżjoni mal-UE għall-oħrajn.

1.4.   ŻMIEN TAL-APPLIKAZZJONI TAL-ARTIKOLU 6: MINN LIEMA DATA JIBDEW JAPPLIKAW L-OBBLIGI TAL-ARTIKOLU 6?

B’mod ġenerali, trid issir distinzjoni bejn l-iskadenza għat-traspożizzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6 fid-dritt nazzjonali u d-data li minnha dawn id-dispożizzjonijiet japplikaw għal siti individwali.

Rigward is-siti individwali, trid issir distinzjoni bejn Żoni ta’ Protezzjoni Speċjali klassifikati taħt id-Direttiva dwar l-Għasafar u siti oħra — Siti ta’ Importanza Komunitarja (SIK) u Żoni ta’ Speċjali ta’ Konservazzjoni (ŻSK) — taħt id-Direttiva dwar il-Ħabitats.

1.4.1.   Żoni ta’ Protezzjoni Speċjali ddeżinjati taħt id-Direttiva dwar l-Għasafar

Il-ħtiġijiet ta’ protezzjoni rigward iż-Żoni ta’ Protezzjoni Speċjali (ŻPS) jingħataw fl-ewwel sentenza tal-Artikolu 4(4) tad-Direttiva dwar l-Għasafar li tistipula li, għal dawk iż-żoni, “... l-Istati Membri għandhom jieħdu l-passi xierqa biex jevitaw tniġġis jew deterjorazzjoni tal-ambjent naturali u kwalunkwe tfixkil li jaffettwa l-għasafar, sakemm dawn jistgħu ikunu sinifikanti fil-kuntest tal-għanijiet ta’ dan l-Artikolu...”

Wara d-dħul fis-seħħ tad-Direttiva dwar il-Ħabitats, l-obbligi msemmija hawn ġew sostitwiti skont l-Artikolu 7 ta’ dik id-Direttiva li jistipula kif ġej:

“L-obbligi li joħorġu mill-Artikolu 6(2), (3) u (4) ta’ din id-Direttiva għandhom jissostitwixxu kull obbligu li joħroġ mill-ewwel sentenza tal-Artikolu 4(4) tad-Direttiva 79/409/KEE dwar iż-żoni klassifikati skont l-Artikolu 4(1) jew meqjusa bl-istess mod skont l-Artikolu 4(2) tiegħu, mid-data tal-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva jew mid-data tal-klassifikazzjoni jew għarfien minn Stat Membru skont id-Direttiva 79/409/KEE, meta d-data tal-aħħar tiġi aktar tard.”

B’hekk, id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(1) ma japplikawx għal Żoni ta’ Protezzjoni Speċjali (ŻPS). Madankollu, dispożizzjonijiet analogi japplikaw għaż-ŻPS permezz tal-Artikoli 3 u 4(1) u (2) tad-Direttiva dwar l-Għasafar. Id-data li minnha fil-prinċipju għandhom japplikaw għaż-ŻPS dawn id-dispożizzjonijiet simili hi d-data li minnha saret applikabbli fl-Istati Membri d-Direttiva dwar l-Għasafar (il-kawżi C-355/90 Il-Kummissjoni vs Spanja “Santoña Marshes”, C-166/97 Il-Kummissjoni vs Franza “Seine Estuary”).

Rigward id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(2), (3) u (4), huwa ċar mit-termini tal-Artikolu 7 li dawn japplikaw għal ŻPS diġà klassifikati fil-mument tad-dħul fis-seħħ tad-Direttiva dwar l-Għasafar. Madankollu, fid-dawl tat-test tal-Artikolu 7, tqum mistoqsija rigward jekk id-dispożizzjonijiet tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 4(4) tad-Direttiva dwar l-Għasafar jibqgħux applikabbli wara d-“data tal-implimentazzjoni ta’ din id-Direttiva” (l-10 ta’ Ġunju 1994 għall-Istati Membri ta’ dak iż-żmien u d-data ta’ adeżjoni għall-Istati Membri li segwew) għas-siti li kellhom jiġu klassifikati bħala ŻPS iżda li ma ġewx klassifikati bħala tali.

Fil-kawża Santoña Marshes (C-355/90 il-punt 22), il-Qorti stabbiliet li l-ewwel sentenza tal-Artikolu 4(4) tad-Direttiva dwar l-Għasafar kienet applikabbli għal sit mhux klassifikat li missu kien klassifikat bħala ŻPS mid-data tal-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar l-Għasafar (jiġifieri s-7 ta’ April 1981 għall-Istati Membri ta’ dak iż-żmien u d-data ta’ adeżjoni għall-Istati Membri li segwew).

Santoña Marshes

Skont il-kawża Basses Corbières (C-374/98 il-punti 43–57; ara wkoll C-141/14), żoni li ma ġewx klassifikati bħala ŻPS iżda li misshom ġew klassifikati hekk jibqgħu jaqgħu taħt ir-reġim regolat mill-ewwel sentenza tal-Artikolu 4(4) tad-Direttiva dwar l-Għasafar, li hu aktar strett minn dak tal-Artikolu 6(2) sa (4) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats għaliex ma jipprovdix għal deroga. Id-duwalità tar-reġimi tagħti lill-Istati Membri inċentiv biex iwettqu l-klassifikazzjonijiet, peress li dawn jippermettulhom jużaw proċedura li, għal raġunijiet imperattivi ta’ interess pubbliku prevalenti, inklużi dawk ta’ natura soċjali jew ekonomika, u soġġetti għal ċerti kundizzjonijiet, tippermettilhom jadottaw pjanijiet jew proġetti li jaffettwaw ŻPS b’mod avvers.

Basses Corbières

| L-Artikolu 6(1) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats ma japplikax għaż-ŻPS. Madankollu, hemm dispożizzjonijiet analogi fl-Artikoli 3, 4(1) u 4(2) tad-Direttiva dwar l-Għasafar, u dawn japplikaw mid-data tal-implimentazzjoni ta’ dik id-Direttiva.


  Rigward id-data ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 6(2), (3) u (4) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats għaż-ŻPS, dawn japplikaw għas-siti kollha klassifikati bħala ŻPS skont l-Artikolu 4(1) u 4(2) tad-Direttiva dwar l-Għasafar mid-data tal-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar il-Ħabitats.


  Siti li ma ġewx klassifikati bħala ŻPS iżda li misshom ġew klassifikati hekk jibqgħu jaqgħu taħt ir-reġim ta’ protezzjoni tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 4(4) tad-Direttiva dwar l-Għasafar, li hu aktar strett mid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(2) sa (4) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats. |
| --- |

L-Artikolu 6(1) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats ma japplikax għaż-ŻPS. Madankollu, hemm dispożizzjonijiet analogi fl-Artikoli 3, 4(1) u 4(2) tad-Direttiva dwar l-Għasafar, u dawn japplikaw mid-data tal-implimentazzjoni ta’ dik id-Direttiva.

L-Artikolu 6(1) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats ma japplikax għaż-ŻPS. Madankollu, hemm dispożizzjonijiet analogi fl-Artikoli 3, 4(1) u 4(2) tad-Direttiva dwar l-Għasafar, u dawn japplikaw mid-data tal-implimentazzjoni ta’ dik id-Direttiva.

Rigward id-data ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 6(2), (3) u (4) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats għaż-ŻPS, dawn japplikaw għas-siti kollha klassifikati bħala ŻPS skont l-Artikolu 4(1) u 4(2) tad-Direttiva dwar l-Għasafar mid-data tal-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar il-Ħabitats.

Rigward id-data ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 6(2), (3) u (4) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats għaż-ŻPS, dawn japplikaw għas-siti kollha klassifikati bħala ŻPS skont l-Artikolu 4(1) u 4(2) tad-Direttiva dwar l-Għasafar mid-data tal-implimentazzjoni tad-Direttiva dwar il-Ħabitats.

Siti li ma ġewx klassifikati bħala ŻPS iżda li misshom ġew klassifikati hekk jibqgħu jaqgħu taħt ir-reġim ta’ protezzjoni tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 4(4) tad-Direttiva dwar l-Għasafar, li hu aktar strett mid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(2) sa (4) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats.

Siti li ma ġewx klassifikati bħala ŻPS iżda li misshom ġew klassifikati hekk jibqgħu jaqgħu taħt ir-reġim ta’ protezzjoni tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 4(4) tad-Direttiva dwar l-Għasafar, li hu aktar strett mid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(2) sa (4) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats.

1.4.2.   Siti taħt id-Direttiva dwar il-Ħabitats

L-Artikolu 6(1) japplika għaż-ŻSK. Skont l-Artikolu 4(4) tad-Direttiva, iż-ŻSK jidħlu fis-seħħ meta l-Istati Membri jinnominawhom bħala tali. Dan jista’ jseħħ biss wara li sit ikun ġie adottat bħala SIK f’konformità mal-Artikolu 4(2) tad-Direttiva. SIK irid jiġi ddeżinjat bħala SIK “mill-aktar fis possibbli u mhux wara sitt snin”.

L-Artikolu 6(1)

“mill-aktar fis possibbli u mhux wara sitt snin”

Id-deżinjazzjoni ta’ SIK bħala ŻSK effettivament tniedi l-implimentazzjoni tal-Artikolu 6(1) peress li l-miżuri l-oħra kollha skont l-Artikolu 6 — inkluż id-dmir ta’ prevenzjoni ta’ deterjorament ulterjuri (l-Artikoli 6(2), (3) u (4)) — diġà jkunu japplikaw għas-SIK qabel ma jiġu deżinjati bħala ŻSK.

L-Artikolu 4(5) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats jipprevedi li ġej:

“Hekk kif sit jitniżżel fil-lista msemmija fit-tielet subparagrafu tal-paragrafu 2 dan ikun soġġett għall-Artikolu 6(2), (3) u (4).”

B’hekk, għall-kuntrarju tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(1) li japplikaw biss meta SIK jiġi ddeżinjat bħala ŻSK, id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(2), (3) u (4) isiru applikabbli malli sit isir SIK (jiġifieri qabel ma jiġi nominat bħala ŻSK). L-Artikolu 6(1) japplika wkoll għal SIK li għalihom ikun skada l-perjodu ta’ sitt snin u li ma jkunux għadhom ġew deżinjati bħala ŻSK bi ksur tal-Artikolu 4(4). F’termini oħra, l-obbligu li jiġu stabbiliti l-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa japplika sa mhux aktar tard minn meta jiskadi l-perjodu ta’ sitt snin.

Id-Deċiżjonijiet tal-Kummissjoni li japprovaw is-SIK jiddikjaraw biċ-ċar li: ... wieħed għandu jenfasizza li l-obbligi li jirriżultaw mill-Artikoli 4(4) u 6(1) tad-Direttiva 92/43/KEE huma applikabbli mill-aktar fis u f’perjodu ta’ żmien li ma jaqbiżx is-sitt snin mill-adozzjoni tal-lista inizjali jew tal-listi aġġornati tas-siti ta’ importanza Komunitarja għar-reġjun bijoġeografiku, skont f’liema lista jkun iddaħħal għall-ewwel darba sit ta’ importanza Komunitarja.

... wieħed għandu jenfasizza li l-obbligi li jirriżultaw mill-Artikoli 4(4) u 6(1) tad-Direttiva 92/43/KEE huma applikabbli mill-aktar fis u f’perjodu ta’ żmien li ma jaqbiżx is-sitt snin mill-adozzjoni tal-lista inizjali jew tal-listi aġġornati tas-siti ta’ importanza Komunitarja għar-reġjun bijoġeografiku, skont f’liema lista jkun iddaħħal għall-ewwel darba sit ta’ importanza Komunitarja.

Dan ifisser li l-perjodu ta’ sitt snin jibda mid-data li fiha s-sit jiġi inkluż għall-ewwel darba fid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni. Jekk aktar tard, deċiżjonijiet sussegwenti jirranġaw uħud mid-dettalji tas-sit, dan m’għandux jintuża bħala skuża biex tiġi posposta d-deżinjazzjoni taż-ŻSK. Madankollu, dawn l-aġġustamenti l-ġodda ser ikollhom bżonn jiġu inkorporati fil-proċess ta’ deżinjazzjoni taż-ŻSK, u jitqiesu meta jiġu stabbiliti l-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa.

Fil-kawża Draggagi (C-117/03 il-punt 29), il-Qorti ddikjarat li “f’dak li jikkonċerna siti eliġibbli biex jiġu identifikati bħala siti ta’ importanza Komunitarja, imsemmija fil-listi nazzjonali mogħtija lill-Kummissjoni, li fosthom jistgħu jidhru b’mod partikolari xi siti li fihom tipi ta’ ħabitat naturali prijoritarju jew xi speċi prijoritarja, l-Istati membri huma, skont id-Direttiva, marbuta li jieħdu miżuri ta’ protezzjoni li huma tajbin għall-konservazzjoni tal-imsemmi interess ekoloġiku”.

Draggagi

“f’dak li jikkonċerna siti eliġibbli biex jiġu identifikati bħala siti ta’ importanza Komunitarja, imsemmija fil-listi nazzjonali mogħtija lill-Kummissjoni, li fosthom jistgħu jidhru b’mod partikolari xi siti li fihom tipi ta’ ħabitat naturali prijoritarju jew xi speċi prijoritarja, l-Istati membri huma, skont id-Direttiva, marbuta li jieħdu miżuri ta’ protezzjoni li huma tajbin għall-konservazzjoni tal-imsemmi interess ekoloġiku”

Fil-kawża Bund Naturschutz (C-244/05 il-punt 47), il-Qorti ddikjarat ukoll li “l-iskema ta’ protezzjoni adegwata applikabbli għas-siti inklużi fil-lista nazzjonali mibgħuta lill-Kummissjoni, skont l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva, teżiġi li l-Istati Membri ma jawtorizzawx interventi li jirriskjaw li jikkompromettu b’mod serju l-karatteristiċi ekoloġiċi ta’ dawn is-siti”.

Bund Naturschutz

“l-iskema ta’ protezzjoni adegwata applikabbli għas-siti inklużi fil-lista nazzjonali mibgħuta lill-Kummissjoni, skont l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva, teżiġi li l-Istati Membri ma jawtorizzawx interventi li jirriskjaw li jikkompromettu b’mod serju l-karatteristiċi ekoloġiċi ta’ dawn is-siti”

Fid-dawl ta’ dan li ntqal hawn fuq, l-awtoritajiet tal-Istati Membri jridu jiżguraw li s-siti fil-lista nazzjonali tagħhom ta’ SIK proposti ma jkunux awtorizzati jgħarrqu u huma protetti għall-fini ta’ salvagwardja tal-interess ekoloġiku tagħhom anki qabel ma tiġi adottata l-lista tal-Unjoni ta’ SIK. Meta l-lista nazzjonali tibqa’ mhux sħiħa, l-Istati Membri huma rakkomandati wkoll li jissalvagwardjaw l-interess ekoloġiku tas-siti li, skont l-evidenza xjentifika bbażata fuq il-kriterji fl-Anness III għad-Direttiva dwar il-Ħabitats, għandhom ikunu fil-lista nazzjonali. Għal dak l-għan, suġġeriment prattiku minnhom hu li jintuża l-proċess ta’ valutazzjoni tal-impatt ambjentali (VIA) skont id-Direttiva 2011/92/UE (19) għal proġetti b’effetti probabbilment sinifikanti fuq l-ambjent (sa fejn ikunu koperti minn dik id-Direttiva). Il-Qorti diġà kkonfermat l-importanza li għandha tintrabat ma’ siti naturali sensittivi meta jiġi deċiż jekk il-proġetti għandhomx jiġu soġġetti għal VIA skont dik id-Direttiva (C-392/96 il-punt 66).

19

Il-kunsiderazzjonijiet imsemmija hawn fuq jistgħu jinġabru fit-tabella li ġejja:

| Stat tas-sit | SIK propost | SIK | ŻSK | ŻPS | Siti li misshom ġew ikklassifikati bħala ŻPS |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| L-Artikolu 6(1) | Fakultattiv | Fakultattiv (obbligatorju jekk il-perjodu ta’ sitt snin ikun skada) | Obbligatorju | Mhux applikabbli
  iżda japplikaw dispożizzjonijiet analogi fl-Artikoli 3, 4(1) u 4(2) tad-Direttiva dwar l-Għasafar. | Mhux applikabbli. |
| L-Artikolu 6(2), (3) u (4) | Fakultattiv, iżda l-Istati Membri jridu jieħdu miżuri protettivi li jkunu xierqa għall-fini ta’ salvagwardja tal-interess ekoloġiku tas-siti (20). | Obbligatorju | Obbligatorju | Obbligatorju | Mhux applikabbli iżda dawn is-siti għadhom jaqgħu taħt ir-reġim ta’ protezzjoni tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 4(4) tad-Direttiva dwar l-Għasafar. |

Stat tas-sit

SIK propost

SIK

ŻSK

ŻPS

Siti li misshom ġew ikklassifikati bħala ŻPS

L-Artikolu 6(1)

L-Artikolu 6(1)

Fakultattiv

Fakultattiv (obbligatorju jekk il-perjodu ta’ sitt snin ikun skada)

Obbligatorju

Mhux applikabbli

iżda japplikaw dispożizzjonijiet analogi fl-Artikoli 3, 4(1) u 4(2) tad-Direttiva dwar l-Għasafar.

Mhux applikabbli.

L-Artikolu 6(2), (3) u (4)

L-Artikolu 6(2), (3) u (4)

Fakultattiv, iżda l-Istati Membri jridu jieħdu miżuri protettivi li jkunu xierqa għall-fini ta’ salvagwardja tal-interess ekoloġiku tas-siti (20).

20

Obbligatorju

Obbligatorju

Obbligatorju

Mhux applikabbli iżda dawn is-siti għadhom jaqgħu taħt ir-reġim ta’ protezzjoni tal-ewwel sentenza tal-Artikolu 4(4) tad-Direttiva dwar l-Għasafar.

| L-Artikolu 6(2), (3) u (4) japplikaw għas-SIK u għaż-ŻSK skont id-Direttiva dwar il-Ħabitats. L-Artikolu 6(1) japplika għaż-ŻSK skont id-Direttiva dwar il-Ħabitats.


  Dawn ma japplikawx għal siti li jinsabu f’lista nazzjonali mibgħuta lill-Kummissjoni skont l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva. L-Istati Membri xorta waħda jridu jieħdu miżuri protettivi li jkunu xierqa għas-salvagwardja tal-interess ekoloġiku ta’ dawk is-siti. Dan jinkludi n-nuqqas ta’ awtorizzazzjoni ta’ interventi li jġarrbu r-riskju li jikkompromettu serjament il-karatteristiċi ekoloġiċi ta’ dawk is-siti.


  Meta ma tkunx ġiet sottomessa lista nazzjonali sħiħa, hu rakkomandat li l-Istati Membri jieħdu approċċ simili għal siti li għalihom, fuq il-bażi tal-kriterji xjentifiċi fid-Direttiva, ikun ċar li għandhom ikunu fil-lista nazzjonali. |
| --- |

L-Artikolu 6(2), (3) u (4) japplikaw għas-SIK u għaż-ŻSK skont id-Direttiva dwar il-Ħabitats. L-Artikolu 6(1) japplika għaż-ŻSK skont id-Direttiva dwar il-Ħabitats.

L-Artikolu 6(2), (3) u (4) japplikaw għas-SIK u għaż-ŻSK skont id-Direttiva dwar il-Ħabitats. L-Artikolu 6(1) japplika għaż-ŻSK skont id-Direttiva dwar il-Ħabitats.

Dawn ma japplikawx għal siti li jinsabu f’lista nazzjonali mibgħuta lill-Kummissjoni skont l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva. L-Istati Membri xorta waħda jridu jieħdu miżuri protettivi li jkunu xierqa għas-salvagwardja tal-interess ekoloġiku ta’ dawk is-siti. Dan jinkludi n-nuqqas ta’ awtorizzazzjoni ta’ interventi li jġarrbu r-riskju li jikkompromettu serjament il-karatteristiċi ekoloġiċi ta’ dawk is-siti.

Dawn ma japplikawx għal siti li jinsabu f’lista nazzjonali mibgħuta lill-Kummissjoni skont l-Artikolu 4(1) tad-Direttiva. L-Istati Membri xorta waħda jridu jieħdu miżuri protettivi li jkunu xierqa għas-salvagwardja tal-interess ekoloġiku ta’ dawk is-siti. Dan jinkludi n-nuqqas ta’ awtorizzazzjoni ta’ interventi li jġarrbu r-riskju li jikkompromettu serjament il-karatteristiċi ekoloġiċi ta’ dawk is-siti.

Meta ma tkunx ġiet sottomessa lista nazzjonali sħiħa, hu rakkomandat li l-Istati Membri jieħdu approċċ simili għal siti li għalihom, fuq il-bażi tal-kriterji xjentifiċi fid-Direttiva, ikun ċar li għandhom ikunu fil-lista nazzjonali.

Meta ma tkunx ġiet sottomessa lista nazzjonali sħiħa, hu rakkomandat li l-Istati Membri jieħdu approċċ simili għal siti li għalihom, fuq il-bażi tal-kriterji xjentifiċi fid-Direttiva, ikun ċar li għandhom ikunu fil-lista nazzjonali.

2.   L-ARTIKOLU 6(1)

L-ARTIKOLU 6(1)

Kjarifika tal-kunċetti ta’ miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa;
  objettivi ta’ konservazzjoni; ħtiġijiet ekoloġiċi;
  pjanijiet ta’ ġestjoni; u miżuri statutorji, amministrattivi jew kuntrattwali.

Kjarifika tal-kunċetti ta’ miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa;

objettivi ta’ konservazzjoni; ħtiġijiet ekoloġiċi;

pjanijiet ta’ ġestjoni;

miżuri statutorji, amministrattivi jew kuntrattwali

2.1.   TEST

“Għal żoni speċjali ta’ konservazzjoni, l-Istati Membri għandhom jistabilixxu l-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa li jinkludu, jekk hemm bżonn, pjanijiet ta’ tmexxija xierqa disinjati speċifikament għas-siti jew imdaħħla fil-pjanijiet ta’ żvilupp l-oħra, u miżuri xierqa statutorji, amminstrattivi jew kuntrattwali li jaqblu mal-ħtiġiet ekoloġiċi tat-tipi ta’ ħabitat naturali fl-Anness I u l-ispeċi fl-Anness II li hemm fis-siti.”

2.2.   KAMP TA’ APPLIKAZZJONI

L-Artikolu 6(1) jistabbilixxi reġim ta’ konservazzjoni ġenerali li jrid jiġi stabbilit mill-Istati Membri għaż-Żoni Speċjali ta’ Konservazzjoni (ŻSK) kollha.

L-Artikolu 6(1):

| — | jipprovdi għal miżuri ta’ konservazzjoni pożittivi, li jinvolvu, jekk ikun hemm bżonn, pjanijiet ta’ ġestjoni, u miżuri statutorji, amministrattivi jew kuntrattwali, li jikkorrispondu għall-ħtiġijiet ekoloġiċi tat-tipi ta’ ħabitats naturali fl-Anness I u għall-ispeċijiet fl-Anness II preżenti fis-sit. F’dak ir-rigward, l-Artikolu 6(1) hu distint mit-tliet paragrafi l-oħra tal-Artikolu 6 li jipprevedu miżuri preventivi biex jiġu evitati deterjorament, disturb u effetti sinifikanti fis-siti tan-Natura 2000; |
| --- | --- |

—

jipprovdi għal miżuri ta’ konservazzjoni pożittivi, li jinvolvu, jekk ikun hemm bżonn, pjanijiet ta’ ġestjoni, u miżuri statutorji, amministrattivi jew kuntrattwali, li jikkorrispondu għall-ħtiġijiet ekoloġiċi tat-tipi ta’ ħabitats naturali fl-Anness I u għall-ispeċijiet fl-Anness II preżenti fis-sit. F’dak ir-rigward, l-Artikolu 6(1) hu distint mit-tliet paragrafi l-oħra tal-Artikolu 6 li jipprevedu miżuri preventivi biex jiġu evitati deterjorament, disturb u effetti sinifikanti fis-siti tan-Natura 2000;

pożittivi

| — | għandu valur ta’ referenza għal-loġika u għall-fehim ġenerali tal-Artikolu 6 u tat-tliet paragrafi l-oħra tiegħu; |
| --- | --- |

—

għandu valur ta’ referenza għal-loġika u għall-fehim ġenerali tal-Artikolu 6 u tat-tliet paragrafi l-oħra tiegħu;

referenza

| — | jistabbilixxi reġim ta’ konservazzjoni ġenerali li japplika għaż-ŻSK kollha fin-netwerk Natura 2000 mingħajr eċċezzjoni u għat-tipi kollha ta’ ħabitats naturali fl-Anness I u għall-ispeċijiet fl-Anness II preżenti fis-siti, ħlief għal dawk identifikati bħala mhux sinifikanti fil-Formola Standard tad-Data (SDF) tan-Natura 2000 (21); |
| --- | --- |

—

jistabbilixxi reġim ta’ konservazzjoni ġenerali li japplika għaż-ŻSK kollha fin-netwerk Natura 2000 mingħajr eċċezzjoni u għat-tipi kollha ta’ ħabitats naturali fl-Anness I u għall-ispeċijiet fl-Anness II preżenti fis-siti, ħlief għal dawk identifikati bħala mhux sinifikanti fil-Formola Standard tad-Data (SDF) tan-Natura 2000 (21);

kollha

kollha

21

| — | jikkonċerna ż-ŻSK speċifikament: l-Artikolu 6(1) ma japplikax għaż-Żoni ta’ Protezzjoni Speċjali (ŻPS), għall-kuntrarju tal-paragrafi 2, 3 u 4 tal-Artikolu 6. B’dan il-mod, il-leġiżlatur stabbilixxa:






  — | reġim li jistabbilixxi l-“miżuri ta’ konservazzjoni speċjali” għaż-ŻPS klassifikati taħt id-Direttiva dwar l-Għasafar, skont l-Artikoli 3 u 4 tagħha, fil-paragrafi 1 u 2; |
| --- | --- | --- |

—

jikkonċerna ż-ŻSK speċifikament: l-Artikolu 6(1) ma japplikax għaż-Żoni ta’ Protezzjoni Speċjali (ŻPS), għall-kuntrarju tal-paragrafi 2, 3 u 4 tal-Artikolu 6. B’dan il-mod, il-leġiżlatur stabbilixxa:

ŻSK speċifikament

—

reġim li jistabbilixxi l-“miżuri ta’ konservazzjoni speċjali” għaż-ŻPS klassifikati taħt id-Direttiva dwar l-Għasafar, skont l-Artikoli 3 u 4 tagħha, fil-paragrafi 1 u 2;

ŻPS

| — | reġim li jistabbilixxi l-“miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa” għaż-ŻSK deżinjati taħt id-Direttiva dwar il-Ħabitats, skont l-Artikolu 6(1) tagħha; |
| --- | --- |

—

reġim li jistabbilixxi l-“miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa” għaż-ŻSK deżinjati taħt id-Direttiva dwar il-Ħabitats, skont l-Artikolu 6(1) tagħha;

ŻSK

| — | japplika wkoll għal SIK li għalih ikun skada l-perjodu ta’ sitt snin u li ma jkunx għadu ġie deżinjat bħala ŻSK bi ksur tal-Artikolu 4(4). F’termini oħra, l-obbligu li jiġu stabbiliti l-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa japplika sa mhux aktar tard minn meta jiskadi l-perjodu ta’ sitt snin; |
| --- | --- |

—

japplika wkoll għal SIK li għalih ikun skada l-perjodu ta’ sitt snin u li ma jkunx għadu ġie deżinjat bħala ŻSK bi ksur tal-Artikolu 4(4). F’termini oħra, l-obbligu li jiġu stabbiliti l-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa japplika sa mhux aktar tard minn meta jiskadi l-perjodu ta’ sitt snin;

| — | hu relatat mal-Artikolu 1(a), li jiddefinixxi l-miżuri ta’ konservazzjoni bħala serje ta’ miżuri meħtieġa għaż-żamma jew għar-restawr tal-ħabitats naturali u tal-popolazzjonijiet ta’ speċijiet ta’ fawna u ta’ flora selvaġġi fi stat favorevoli; |
| --- | --- |

—

hu relatat mal-Artikolu 1(a), li jiddefinixxi l-miżuri ta’ konservazzjoni bħala serje ta’ miżuri meħtieġa għaż-żamma jew għar-restawr tal-ħabitats naturali u tal-popolazzjonijiet ta’ speċijiet ta’ fawna u ta’ flora selvaġġi fi stat favorevoli;

| — | hu relatat mal-Artikolu 2(2), li jistabbilixxi li l-miżuri meħuda skont din id-Direttiva għandhom jitfasslu biex jinżammu jew jiġu restawrati, fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli, il-ħabitats naturali u l-ispeċijiet ta’ fawna u ta’ flora selvaġġi ta’ interess Komunitarju; |
| --- | --- |

—

hu relatat mal-Artikolu 2(2), li jistabbilixxi li l-miżuri meħuda skont din id-Direttiva għandhom jitfasslu biex jinżammu jew jiġu restawrati, fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli, il-ħabitats naturali u l-ispeċijiet ta’ fawna u ta’ flora selvaġġi ta’ interess Komunitarju;

| — | hu relatat mal-Artikolu 2(3), li jispeċifika li l-miżuri jridu jqisu l-ħtiġijiet ekonomiċi, soċjali u kulturali u l-karatteristiċi reġjonali u lokali. |
| --- | --- |

—

hu relatat mal-Artikolu 2(3), li jispeċifika li l-miżuri jridu jqisu l-ħtiġijiet ekonomiċi, soċjali u kulturali u l-karatteristiċi reġjonali u lokali.

| Għaż-ŻSK kollha, l-Istati Membri huma meħtieġa jfasslu miżuri ta’ konservazzjoni u jadottaw miżuri statutorji, amministrattivi jew kuntrattwali xierqa. Dawn il-miżuri jridu jiġu stabbiliti fi żmien mhux aktar tard minn sitt snin mill-adozzjoni tal-listi tal-Unjoni ta’ Siti ta’ Importanza Komunitarja (SIK).


  Dawn il-miżuri huma pożittivi u speċifiċi għas-siti; japplikaw għat-tipi kollha ta’ ħabitats naturali fl-Anness I u għall-ispeċijiet fl-Anness II preżenti fis-siti, ħlief dawk li l-preżenza tagħhom ma tkunx sinifikanti skont il-Formola Standard tad-Data tan-Natura 2000. Dawn għandhom l-għan li jżommu jew jirrestawraw, fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli, il-ħabitats naturali u l-ispeċijiet ta’ fawna u ta’ fawna selvaġġi ta’ interess Komunitarju; u dawn iqisu l-ħtiġijiet ekonomiċi, soċjali u kulturali u l-karatteristiċi reġjonali u lokali. |
| --- |

Għaż-ŻSK kollha, l-Istati Membri huma meħtieġa jfasslu miżuri ta’ konservazzjoni u jadottaw miżuri statutorji, amministrattivi jew kuntrattwali xierqa. Dawn il-miżuri jridu jiġu stabbiliti fi żmien mhux aktar tard minn sitt snin mill-adozzjoni tal-listi tal-Unjoni ta’ Siti ta’ Importanza Komunitarja (SIK).

Għaż-ŻSK kollha, l-Istati Membri huma meħtieġa jfasslu miżuri ta’ konservazzjoni u jadottaw miżuri statutorji, amministrattivi jew kuntrattwali xierqa. Dawn il-miżuri jridu jiġu stabbiliti fi żmien mhux aktar tard minn sitt snin mill-adozzjoni tal-listi tal-Unjoni ta’ Siti ta’ Importanza Komunitarja (SIK).

Dawn il-miżuri huma pożittivi u speċifiċi għas-siti; japplikaw għat-tipi kollha ta’ ħabitats naturali fl-Anness I u għall-ispeċijiet fl-Anness II preżenti fis-siti, ħlief dawk li l-preżenza tagħhom ma tkunx sinifikanti skont il-Formola Standard tad-Data tan-Natura 2000. Dawn għandhom l-għan li jżommu jew jirrestawraw, fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli, il-ħabitats naturali u l-ispeċijiet ta’ fawna u ta’ fawna selvaġġi ta’ interess Komunitarju; u dawn iqisu l-ħtiġijiet ekonomiċi, soċjali u kulturali u l-karatteristiċi reġjonali u lokali.

Dawn il-miżuri huma pożittivi u speċifiċi għas-siti; japplikaw għat-tipi kollha ta’ ħabitats naturali fl-Anness I u għall-ispeċijiet fl-Anness II preżenti fis-siti, ħlief dawk li l-preżenza tagħhom ma tkunx sinifikanti skont il-Formola Standard tad-Data tan-Natura 2000. Dawn għandhom l-għan li jżommu jew jirrestawraw, fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli, il-ħabitats naturali u l-ispeċijiet ta’ fawna u ta’ fawna selvaġġi ta’ interess Komunitarju; u dawn iqisu l-ħtiġijiet ekonomiċi, soċjali u kulturali u l-karatteristiċi reġjonali u lokali.

2.3.   X’GĦANDU JKUN IL-KONTEUT TAL-“MIŻURI TA’ KONSERVAZZJONI MEĦTIEĠA”?

2.3.1.   Issettjar tal-objettivi ta’ konservazzjoni fil-livell tas-siti (22)

22

Hemm diversi referenzi għat-terminu “objettivi ta’ konservazzjoni” fil-preambolu tad-Direttiva kif ukoll referenza espliċita għalih fl-Artikolu 6(3). Il-ħtieġa għal kunċett bħal dan hi sottolinjata wkoll mill-Artikoli 4(4) u 6(1) tad-Direttiva. Għaldaqstant, hu siewi li jiġi eżaminat dak li nfissru b’“objettivi ta’ konservazzjoni” u kif dan it-terminu hu relatat mal-istabbiliment tal-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa għaż-ŻSK skont l-Artikolu 6(1).

L-Artikolu 1 jiddikjara li għall-fini tad-Direttiva “konservazzjoni tfisser għadd ta’ miżuri meħtieġa biex jiġu mantnuti jew ripristinati l-ħabitat naturali u l-popolazzjonijiet tal-ispeċi tal-fawna u l-flora selvaġġa fi stat favorevoli...”.

“konservazzjoni tfisser għadd ta’ miżuri meħtieġa biex jiġu mantnuti jew ripristinati l-ħabitat naturali u l-popolazzjonijiet tal-ispeċi tal-fawna u l-flora selvaġġa fi stat favorevoli...”

Kif iddikjarat fl-Artikolu 2, l-għan ġenerali tad-Direttiva dwar il-Ħabitats hu li tikkontribwixxi lejn l-iżgurar tal-bijodiversità permezz tal-konservazzjoni tal-ħabitats naturali u tal-fawna u tal-flora selvaġġi. Il-miżuri meħuda skont id-Direttiva jfittxu li jiżguraw li l-ispeċijiet u t-tipi ta’ ħabitats koperti jilħqu “stat ta’ konservazzjoni favorevoli”, jiġifieri li s-sopravvivenza fit-tul tagħhom tkun assigurata fil-medda naturali sħiħa tagħhom fi ħdan l-UE.

Filwaqt li kull sit għandu jikkontribwixxi għall-kisba ta’ stat ta’ konservazzjoni favorevoli (FCS), dan l-objettiv ġenerali jista’ jiġi definit u jista’ jinkiseb biss fil-livell tal-medda naturali ta’ speċi jew ta’ tip ta’ ħabitat (ara l-Artikolu 1(e) u (i) tad-Direttiva). Għaldaqstant, objettiv ta’ konservazzjoni ġenerali bl-għan li jintlaħaq FCS jista’ jiġi kkunsidrat f’livell xieraq biss, bħal pereżempju fil-livell nazzjonali, bijoġeografiku jew Ewropew.

stat ta’ konservazzjoni favorevoli

jista’ jiġi definit u jista’ jinkiseb biss fil-livell tal-medda naturali ta’ speċi jew ta’ tip ta’ ħabitat

Madankollu, l-objettiv ġenerali li jintlaħaq FCS għat-tipi ta’ ħabitats u għall-ispeċijiet kollha elenkati fl-Annessi I u II għad-Direttiva dwar il-Ħabitats irid jissarraf f’objettivi ta’ konservazzjoni fil-livell tas-siti. Importanti li ssir distinzjoni bejn l-objettivi ta’ konservazzjoni ta’ siti individwali u l-objettiv ġenerali li jintlaħaq FCS.

objettiv ġenerali li jintlaħaq FCS

irid jissarraf f’objettivi ta’ konservazzjoni fil-livell tas-siti

L-objettivi ta’ konservazzjoni fil-livell tas-siti huma sett ta’ objettivi speċifikati li jridu jintlaħqu sabiex jiġi żgurat li s-sit jikkontribwixxi bl-aħjar mod għall-ilħuq tal-FCS fil-livell xieraq (b’kunsiderazzjoni tal-medda naturali tal-ispeċijiet jew tat-tipi ta’ ħabitats rispettivi).

L-objettivi ta’ konservazzjoni fil-livell tas-siti għandhom ikunu stabbiliti mhux biss għal żoni speċjali ta’ konservazzjoni (ŻSK) skont id-Direttiva dwar il-Ħabitats iżda anki għal Żoni ta’ Protezzjoni Speċjali (ŻPS) skont id-Direttiva dwar l-Għasafar, bl-għan li jiġu ssodisfati r-rekwiżiti stipulati fl-Artikoli 2, 3, 4(1), 4(2) u 4(4) ta’ dik id-Direttiva.

Fil-prinċipju, l-objettivi ta’ konservazzjoni fil-livell tas-siti għandhom ikunu stabbiliti għall-ispeċijiet u għat-tipi ta’ ħabitats kollha ta’ interess Komunitarju skont id-Direttiva dwar il-Ħabitats u għall-ispeċijiet ta’ għasafar fl-Anness I tad-Direttiva dwar l-Għasafar jew għal speċijiet ta’ għasafar migratorji li jseħħu b’mod regolari, li jkollhom preżenza sinifikanti fis-sit. Madankollu, m’hemmx bżonn li jiġu stabbiliti objettivi ta’ konservazzjoni jew miżuri ta’ konservazzjoni speċifiċi għal speċijiet jew għal tipi ta’ ħabitats li l-preżenza tagħhom fis-sit ma tkunx sinifikanti skont l-SDF tan-Natura 2000 (23).

23

L-objettivi ta’ konservazzjoni fil-livell tas-siti għandhom ikunu bbażati fuq il-ħtiġijiet ekoloġiċi ta’ dawn it-tipi ta’ ħabitats naturali u l-ispeċijiet preżenti fis-sit (ara aktar ’il quddiem fit-taqsima 2.3.3) u għandhom jiddefinixxu l-kundizzjoni ta’ konservazzjoni mixtieqa tagħhom fis-sit. Dawn għandhom jirriflettu l-importanza tas-sit għaż-żamma jew għar-restawr tat-tipi ta’ ħabitats u tal-ispeċijiet preżenti fis-sit u għall-koerenza tan-Natura 2000. Barra minn hekk, dawn għandhom jirriflettu t-theddidiet ta’ degradazzjoni jew ta’ qerda li għalihom ikunu esposti l-ħabitats u l-ispeċijiet fis-sit, inklużi dawk miġjuba mit-tibdil fil-klima.

L-objettivi ta’ konservazzjoni fil-livell tas-siti għandhom jiddefinixxu l-kundizzjoni ta’ konservazzjoni mixtieqa tal-ispeċijiet u tat-tipi ta’ ħabitats fis-sit għall-massimizzazzjoni tal-kontribuzzjoni tiegħu għall-ilħuq ta’ FCS fil-livell xieraq. Kultant dawn jiġu definiti bħala sett ta’ miri li għandhom jintlaħqu tul ċertu perjodu ta’ żmien. Dawn il-miri għandhom ikunu stabbiliti skont il-valutazzjoni tal-konservazzjoni ta’ kull speċi u tip ta’ ħabitats fis-sit kif reġistrati fl-SDF.

L-objettivi ta’ konservazzjoni jistgħu jirriflettu l-prijoritajiet fi ħdan sit. Fil-kawża C-241/08, il-Qorti kkonkludiet li “d-determinazzjoni tal-għanijiet ta’ konservazzjoni u ta’ restawr, fil-kuntest tan-Natura 2000, tista’ teżiġi r-riżoluzzjoni ta’ kunflitti ta’ diversi għanijiet, kif ġustament tirrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 71 tal-konklużjonijiet.”

“d-determinazzjoni tal-għanijiet ta’ konservazzjoni u ta’ restawr, fil-kuntest tan-Natura 2000, tista’ teżiġi r-riżoluzzjoni ta’ kunflitti ta’ diversi għanijiet, kif ġustament tirrileva l-Avukat Ġenerali fil-punt 71 tal-konklużjonijiet.”

Importanti li ssir distinzjoni ċara bejn objettivi u miżuri. Pereżempju, l-objettivi ta’ konservazzjoni jistgħu jkunu mistennija li jkunu raġonevolment stabbli tul iż-żmien — tabilħaqq, f’ħafna mill-każijiet iridu jkunu miri fit-tul. Fl-istess ħin, il-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa sabiex jintlaħqu dawk l-objettivi aktarx li jinbidlu, inkluż bħala tweġiba għal xejriet ta’ theddidiet li jinbidlu għas-siti u, sintendi, l-effetti, idealment pożittivi, tal-miżuri ta’ konservazzjoni li jkunu ttieħdu diġà.

Ladarba l-objettivi ta’ konservazzjoni jkunu ġew definiti għal sit tan-Natura 2000, ikun hemm xi flessibbiltà sabiex jiġu definiti u stabbiliti l-miżuri ta’ konservazzjoni. Jistgħu jiġu kkunsidrati diversi alternattivi (bl-użu ta’ għażla ta’ miżuri amministrattivi, kuntrattwali jew statutorji), li jqisu attivitajiet soċjoekonomiċi oħra fis-siti.

| Eżempji ta’ objettivi ta’ konservazzjoni fil-livell tas-siti









  1. | Is-sit x intgħażel fid-dawl tal-importanza tiegħu għat-tip ta’ ħabitat: bwar seminaturali (6210). Skont l-SDF, it-tip ta’ ħabitat għandu kundizzjoni batuta ta’ konservazzjoni (immarkat bħala klassi C fl-SDF). Għaldaqstant, l-objettiv ta’ konservazzjoni għas-sit jista’ jkun li jiġi stabbilit sabiex tittejjeb il-konservazzjoni tat-tip ta’ ħabitat għall-klassi A — eċċellenti — fi żmien 10 snin, peress li t-tip ta’ ħabitat għandu stat ta’ konservazzjoni ferm sfavorevoli fi ħdan ir-reġjun. Il-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa stabbiliti skont l-Artikolu 6(1) tfasslu biex jintlaħaq dak l-objettiv. |
| --- | --- |

Eżempji ta’ objettivi ta’ konservazzjoni fil-livell tas-siti

Eżempji ta’ objettivi ta’ konservazzjoni fil-livell tas-siti

1.

Is-sit x intgħażel fid-dawl tal-importanza tiegħu għat-tip ta’ ħabitat: bwar seminaturali (6210). Skont l-SDF, it-tip ta’ ħabitat għandu kundizzjoni batuta ta’ konservazzjoni (immarkat bħala klassi C fl-SDF). Għaldaqstant, l-objettiv ta’ konservazzjoni għas-sit jista’ jkun li jiġi stabbilit sabiex tittejjeb il-konservazzjoni tat-tip ta’ ħabitat għall-klassi A — eċċellenti — fi żmien 10 snin, peress li t-tip ta’ ħabitat għandu stat ta’ konservazzjoni ferm sfavorevoli fi ħdan ir-reġjun. Il-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa stabbiliti skont l-Artikolu 6(1) tfasslu biex jintlaħaq dak l-objettiv.

| 2. | Is-sit y intgħażel minħabba li fih erja kbira ta’ torbiera umda tal-wiċċ li hi attiva u għolja (7110). Skont l-SDF, it-tip ta’ ħabitat jinsab f’kundizzjoni eċċellenti (immarkat bħala klassi A fl-SDF). Għaldaqstant, l-objettiv ta’ konservazzjoni għal dak is-sit ġie stabbilit sempliċiment biex tinżamm din il-kundizzjoni, għad li t-tipi ta’ ħabitats għandhom stat ta’ konservazzjoni sfavorevoli fi ħdan ir-reġjun. Ma ġiet stabbilita ebda miżura ta’ konservazzjoni skont l-Artikolu 6(1) peress li s-sit ma jeħtieġx xi miżura ta’ ġestjoni attiva biex tinżamm din il-kundizzjoni. |
| --- | --- |

2.

Is-sit y intgħażel minħabba li fih erja kbira ta’ torbiera umda tal-wiċċ li hi attiva u għolja (7110). Skont l-SDF, it-tip ta’ ħabitat jinsab f’kundizzjoni eċċellenti (immarkat bħala klassi A fl-SDF). Għaldaqstant, l-objettiv ta’ konservazzjoni għal dak is-sit ġie stabbilit sempliċiment biex tinżamm din il-kundizzjoni, għad li t-tipi ta’ ħabitats għandhom stat ta’ konservazzjoni sfavorevoli fi ħdan ir-reġjun. Ma ġiet stabbilita ebda miżura ta’ konservazzjoni skont l-Artikolu 6(1) peress li s-sit ma jeħtieġx xi miżura ta’ ġestjoni attiva biex tinżamm din il-kundizzjoni.

Fil-prinċipju, objettivi ta’ konservazzjoni għandhom jiġu stabbiliti għal kull sit u għal kull speċi u tip ta’ ħabitat bi preżenza sinifikanti f’kull sit. Dawn għandhom ikunu bbażati fuq il-ħtiġijiet ekoloġiċi tal-ispeċijiet u tal-ħabitats preżenti u għandhom jiddefinixxu l-kundizzjoni ta’ konservazzjoni mixtieqa ta’ dawn l-ispeċijiet u t-tipi ta’ ħabitats fis-sit. Dawn għandhom ikunu stabbiliti skont il-valutazzjoni tal-konservazzjoni ta’ kull speċi u tip ta’ ħabitat kif reġistrati fil-Formola Standard tad-Data.

Fil-prinċipju, objettivi ta’ konservazzjoni għandhom jiġu stabbiliti għal kull sit u għal kull speċi u tip ta’ ħabitat bi preżenza sinifikanti f’kull sit. Dawn għandhom ikunu bbażati fuq il-ħtiġijiet ekoloġiċi tal-ispeċijiet u tal-ħabitats preżenti u għandhom jiddefinixxu l-kundizzjoni ta’ konservazzjoni mixtieqa ta’ dawn l-ispeċijiet u t-tipi ta’ ħabitats fis-sit. Dawn għandhom ikunu stabbiliti skont il-valutazzjoni tal-konservazzjoni ta’ kull speċi u tip ta’ ħabitat kif reġistrati fil-Formola Standard tad-Data.

L-objettivi ta’ konservazzjoni għandhom jirriflettu wkoll l-importanza tas-sit għall-koerenza tan-Natura 2000 biex kull sit jikkontribwixxi bl-aħjar mod sabiex jinkiseb FCS fil-livell ġeografiku xieraq fi ħdan il-medda kbira tal-ispeċijiet jew tat-tipi ta’ ħabitats rispettivi.

L-objettivi ta’ konservazzjoni għandhom jirriflettu wkoll l-importanza tas-sit għall-koerenza tan-Natura 2000 biex kull sit jikkontribwixxi bl-aħjar mod sabiex jinkiseb FCS fil-livell ġeografiku xieraq fi ħdan il-medda kbira tal-ispeċijiet jew tat-tipi ta’ ħabitats rispettivi.

2.3.2.   L-istabbiliment tal-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa (24)

24

Il-miżuri ta’ konservazzjoni huma l-mekkaniżmi u l-azzjonijiet proprji li jridu jiġu implimentati għal sit tan-Natura 2000 bl-għan li jintlaħqu l-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit u jiġu indirizzati l-pressjonijiet u t-theddidiet li jaffaċċjaw l-ispeċijiet u l-ħabitats fi ħdan is-sit.

Skont l-Artikolu 6(1) “l-Istati Membri għandhom jistabilixxu l-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa” li jikkorrispondu għall-ħtiġijiet ekoloġiċi tal-ħabitats u tal-ispeċijiet ta’ interess Komunitarju preżenti. Dan għandu jinftiehem li jfisser li jridu jittieħdu l-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa kollha.

“l-Istati Membri għandhom jistabilixxu l-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa”

li jridu jittieħdu

Dan hu kkonfermat mill-Qorti li ddikjarat li “[d-Direttiva] timponi l-adozzjoni ta’ miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa u dan jeskludi kull tip ta’ marġni ta’ diskrezzjoni f’dan ir-rigward lill-Istati Membri u jillimata l-eventwali possibbiltajiet regolamentari jew deċiżjonali tal-awtoritajiet nazzjonali fir-rigward tal-mezzi sabiex jimplementaw u tal-għażliet tekniċi li għandhom isiru fil-kuntest ta’ dawn il-miżuri. [Permezz] tat-termini użati fl-Artikolu 6(1) tad-Direttiva, il-leġiżlatur Komunitarju xtaq jimponi fuq l-Istati Membri

  l-obbligu li jieħdu l-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa

  li jissodisfaw l-eżiġenzi ekoloġiċi tat-tipi ta’ ħabitat naturali u tal-ispeċi msemmija rispettivament fl-Annessi I u II tad-Direttiva” (kawża C-508/04, il-punti 76, 87).

“[d-Direttiva] timponi l-adozzjoni ta’ miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa u dan jeskludi kull tip ta’ marġni ta’ diskrezzjoni f’dan ir-rigward lill-Istati Membri u jillimata l-eventwali possibbiltajiet regolamentari jew deċiżjonali tal-awtoritajiet nazzjonali fir-rigward tal-mezzi sabiex jimplementaw u tal-għażliet tekniċi li għandhom isiru fil-kuntest ta’ dawn il-miżuri. [Permezz] tat-termini użati fl-Artikolu 6(1) tad-Direttiva, il-leġiżlatur Komunitarju xtaq jimponi fuq l-Istati Membri

l-obbligu li jieħdu l-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa

li jissodisfaw l-eżiġenzi ekoloġiċi tat-tipi ta’ ħabitat naturali u tal-ispeċi msemmija rispettivament fl-Annessi I u II tad-Direttiva”

Barra minn hekk, il-Qorti ddikjarat li “l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva dwar il-ħabitats u l-Artikolu 4(1) u (2) tad-Direttiva dwar l-għasafar jeżiġu, għaliex inkella jkunu mċaħħda minn kull effett utli, kemm l-adozzjoni tal-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa għaż-żamma ta’ stat ta’ konservazzjoni favorevoli tal-ħabitats u tal-ispeċi protetti fi ħdan is-sit ikkonċernat kif ukoll, u fuq kollox,

  l-implimentazzjoni effettiva tagħhom”
  (kawża C-441/17, il-punt 213).

“l-Artikolu 6(1) tad-Direttiva dwar il-ħabitats u l-Artikolu 4(1) u (2) tad-Direttiva dwar l-għasafar jeżiġu, għaliex inkella jkunu mċaħħda minn kull effett utli, kemm l-adozzjoni tal-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa għaż-żamma ta’ stat ta’ konservazzjoni favorevoli tal-ħabitats u tal-ispeċi protetti fi ħdan is-sit ikkonċernat kif ukoll, u fuq kollox,

l-implimentazzjoni effettiva tagħhom”

L-obbligu hu li jiġu stabbiliti l-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa, indipendentement minn jekk dawk il-miżuri jiġux applikati fi ħdan siti individwali, jew anki f’xi każijiet barra mill-fruntieri tas-siti jew fuq diversi siti. F’ċerti każijiet jista’ jkun li komponent sinifikanti tal-konformità ta’ Stat Membru mal-Artikolu 6(1) ikun dovut għal miżuri b’ambitu usa’ li xorta waħda jikkontribwixxu għal objettivi ta’ konservazzjoni speċifiċi għas-siti u jkunu adattati għall-ħtiġijiet ekoloġiċi tal-ħabitats u tal-ispeċijiet protetti fiż-ŻSK. Dan jista’ jkun partikolarment rilevanti għal siti marini fejn, pereżempju, regolamentazzjoni usa’ tal-attivitajiet tas-sajd (25) tista’ tkun element sinifikanti tal-konformità mal-Artikolu 6(1).

25

| Elementi importanti li għandhom jiġu kkunsidrati meta jiġu stabbiliti l-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa (26)


  Bażi tal-għarfien soda dwar il-kundizzjonijiet eżistenti fis-sit, il-qagħda tal-ispeċijiet u tal-ħabitats u il-pressjonijiet u t-theddidiet ewlenin li jistgħu jaffettwawhom, l-użi tal-art eżistenti u l-interessi tal-partijiet ikkonċernati, eċċ. Din l-informazzjoni għandha tinkludi l-post preċiż tal-karatteristiċi naturali ewlenin (tipi ta’ ħabitats u speċijiet); l-użi tal-art ewlenin u l-attivitajiet li jistgħu jinfluwenzaw il-qagħda ta’ konservazzjoni tal-ħabitats u tal-ispeċijiet rilevanti; l-identifikazzjoni tal-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha li jridu jiġu involuti jew ikkonsultati fil-proċess ta’ ppjanar tal-ġestjoni; il-kunflitti potenzjali u l-modi u l-mezzi possibbli sabiex jiġu solvuti.

  Il-parteċipazzjoni, il-konsultazzjoni u l-komunikazzjoni fl-ippjanar u fit-tħejjija tal-ġestjoni tal-konservazzjoni ta’ sit tan-Natura 2000 jippermettu li jitqiesu l-fehmiet tan-nies li jgħixu u jaħdmu jew jużaw is-sit u jiżguraw l-involviment tal-partijiet ikkonċernati differenti fil-ġestjoni tas-sit, sabiex tissaħħaħ il-probabbiltà ta’ suċċess. Il-parteċipazzjoni tista’ sseħħ matul il-proċess kollu ta’ ppjanar tal-ġestjoni, mill-konsultazzjoni bikrija u l-involviment tal-partijiet ikkonċernati sabiex jiġu informati dwar l-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit u dwar l-importanza tiegħu, u sabiex jiġu ċċarati l-passi li jridu jittieħdu għall-ġestjoni xierqa. Dan jista’ jsir, pereżempju, permezz ta’ gruppi ta’ tmexxija jew permezz ta’ kumitati li jinvolvu lil awtoritajiet lokali u lil rappreżentanti ta’ sidien tal-art, ta’ utenti u ta’ operaturi ewlenin fis-sit tan-Natura 2000. Dan jeħtieġ organizzazzjoni effiċjenti tal-proċess, kollaborazzjoni tal-livelli ta’ politika differenti, biżżejjed persunal u baġit u għodod ta’ komunikazzjoni effettivi; metodi ta’ taħriġ immirat u metodi effettivi għar-riżoluzzjoni tal-kunflitti, kif ukoll il-faċilitazzjoni tal-proċess sħiħ minn “punt ta’ riferiment tas-sit” maħtur apposta, jistgħu jkunu ta’ valur miżjud kbir ukoll.

  Id-definizzjoni tal-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa b’livell ta’ dettall suffiċjenti (min jagħmel xiex, meta u kif) tiffaċilita l-implimentazzjoni tagħhom u tista’ tevita kunflitti possibbli. Il-miżuri jridu jkunu realistiċi, kwantifikati, maniġġabbli u formulati b’mod ċar, filwaqt li jibbażaw fuq livell xieraq ta’ għarfien espert tekniku li jidentifika l-miżuri essenzjali u dawk li għalihom ikun hemm diversi għażliet alternattivi għall-implimentazzjoni li jkunu adattati għall-interessi lokali. Għandhom jiġu pprovduti l-post preċiż u deskrizzjoni tal-mezzi u tal-għodod meħtieġa għall-implimentazzjoni tagħhom, eż. permezz ta’ pjan ta’ ħidma flessibbli biżżejjed biex ikun jista’ jiġi rieżaminat u adattat skont kif ikun hemm bżonn. Importanti li tiġi stabbilita wkoll kronoloġija biex jiġu rieżaminati l-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ konservazzjoni meħuda, l-adegwatezza tagħhom u l-progress fl-ilħuq tal-objettivi ta’ konservazzjoni.

  Ir-riżorsi meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ konservazzjoni jridu jiġu kkunsidrati fi kwalunkwe strument ta’ ġestjoni għas-siti tan-Natura 2000, inkluż informazzjoni dwar l-ispejjeż stmati għall-implimentazzjoni u għall-monitoraġġ, għall-amministrazzjoni, għall-pagamenti ta’ kumpens eċċ., kif ukoll dwar ir-riżorsi umani u l-ħiliet meħtieġa, u l-istrumenti finanzjarji possibbli. Għalhekk, hemm bżonn li jiġu kkunsidrati d-diversi benefiċċji li jirriżultaw mill-invesitment f’Natura 2000 permezz tas-servizzi tal-ekosistema tiegħu. Id-diversi attivitajiet soċjoekonomiċi u l-interazzjonijiet tagħhom mal-ambjent naturali għandhom jiġu analizzati wkoll biex jiġu ddeterminati l-kostijiet u l-benefiċċji possibbli miksuba mill-ġestjoni tas-sit u mill-ħtieġa propja ta’ appoġġ finanzjarju.

  L-implimentazzjoni u l-komunikazzjoni effettivi jridu jiġu żgurati permezz ta’ mekkaniżmu li juri li l-miżuri meħtieġa mhumiex sempliċiment stabbiliti, iżda fil-fatt implimentati wkoll, u billi dawn ikunu pubblikament disponibbli (eż. fuq siti web jew reġistri uffiċjali) bħala sors ta’ informazzjoni għal kull min hu kkonċernat. |
| --- |

Elementi importanti li għandhom jiġu kkunsidrati meta jiġu stabbiliti l-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa (26)

Elementi importanti li għandhom jiġu kkunsidrati meta jiġu stabbiliti l-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa

26

Bażi tal-għarfien soda dwar il-kundizzjonijiet eżistenti fis-sit, il-qagħda tal-ispeċijiet u tal-ħabitats u il-pressjonijiet u t-theddidiet ewlenin li jistgħu jaffettwawhom, l-użi tal-art eżistenti u l-interessi tal-partijiet ikkonċernati, eċċ. Din l-informazzjoni għandha tinkludi l-post preċiż tal-karatteristiċi naturali ewlenin (tipi ta’ ħabitats u speċijiet); l-użi tal-art ewlenin u l-attivitajiet li jistgħu jinfluwenzaw il-qagħda ta’ konservazzjoni tal-ħabitats u tal-ispeċijiet rilevanti; l-identifikazzjoni tal-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha li jridu jiġu involuti jew ikkonsultati fil-proċess ta’ ppjanar tal-ġestjoni; il-kunflitti potenzjali u l-modi u l-mezzi possibbli sabiex jiġu solvuti.

Bażi tal-għarfien soda

Il-parteċipazzjoni, il-konsultazzjoni u l-komunikazzjoni fl-ippjanar u fit-tħejjija tal-ġestjoni tal-konservazzjoni ta’ sit tan-Natura 2000 jippermettu li jitqiesu l-fehmiet tan-nies li jgħixu u jaħdmu jew jużaw is-sit u jiżguraw l-involviment tal-partijiet ikkonċernati differenti fil-ġestjoni tas-sit, sabiex tissaħħaħ il-probabbiltà ta’ suċċess. Il-parteċipazzjoni tista’ sseħħ matul il-proċess kollu ta’ ppjanar tal-ġestjoni, mill-konsultazzjoni bikrija u l-involviment tal-partijiet ikkonċernati sabiex jiġu informati dwar l-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit u dwar l-importanza tiegħu, u sabiex jiġu ċċarati l-passi li jridu jittieħdu għall-ġestjoni xierqa. Dan jista’ jsir, pereżempju, permezz ta’ gruppi ta’ tmexxija jew permezz ta’ kumitati li jinvolvu lil awtoritajiet lokali u lil rappreżentanti ta’ sidien tal-art, ta’ utenti u ta’ operaturi ewlenin fis-sit tan-Natura 2000. Dan jeħtieġ organizzazzjoni effiċjenti tal-proċess, kollaborazzjoni tal-livelli ta’ politika differenti, biżżejjed persunal u baġit u għodod ta’ komunikazzjoni effettivi; metodi ta’ taħriġ immirat u metodi effettivi għar-riżoluzzjoni tal-kunflitti, kif ukoll il-faċilitazzjoni tal-proċess sħiħ minn “punt ta’ riferiment tas-sit” maħtur apposta, jistgħu jkunu ta’ valur miżjud kbir ukoll.

Il-parteċipazzjoni, il-konsultazzjoni u l-komunikazzjoni

Id-definizzjoni tal-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa b’livell ta’ dettall suffiċjenti (min jagħmel xiex, meta u kif) tiffaċilita l-implimentazzjoni tagħhom u tista’ tevita kunflitti possibbli. Il-miżuri jridu jkunu realistiċi, kwantifikati, maniġġabbli u formulati b’mod ċar, filwaqt li jibbażaw fuq livell xieraq ta’ għarfien espert tekniku li jidentifika l-miżuri essenzjali u dawk li għalihom ikun hemm diversi għażliet alternattivi għall-implimentazzjoni li jkunu adattati għall-interessi lokali. Għandhom jiġu pprovduti l-post preċiż u deskrizzjoni tal-mezzi u tal-għodod meħtieġa għall-implimentazzjoni tagħhom, eż. permezz ta’ pjan ta’ ħidma flessibbli biżżejjed biex ikun jista’ jiġi rieżaminat u adattat skont kif ikun hemm bżonn. Importanti li tiġi stabbilita wkoll kronoloġija biex jiġu rieżaminati l-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ konservazzjoni meħuda, l-adegwatezza tagħhom u l-progress fl-ilħuq tal-objettivi ta’ konservazzjoni.

Id-definizzjoni tal-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa b’livell ta’ dettall suffiċjenti

Ir-riżorsi meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ konservazzjoni jridu jiġu kkunsidrati fi kwalunkwe strument ta’ ġestjoni għas-siti tan-Natura 2000, inkluż informazzjoni dwar l-ispejjeż stmati għall-implimentazzjoni u għall-monitoraġġ, għall-amministrazzjoni, għall-pagamenti ta’ kumpens eċċ., kif ukoll dwar ir-riżorsi umani u l-ħiliet meħtieġa, u l-istrumenti finanzjarji possibbli. Għalhekk, hemm bżonn li jiġu kkunsidrati d-diversi benefiċċji li jirriżultaw mill-invesitment f’Natura 2000 permezz tas-servizzi tal-ekosistema tiegħu. Id-diversi attivitajiet soċjoekonomiċi u l-interazzjonijiet tagħhom mal-ambjent naturali għandhom jiġu analizzati wkoll biex jiġu ddeterminati l-kostijiet u l-benefiċċji possibbli miksuba mill-ġestjoni tas-sit u mill-ħtieġa propja ta’ appoġġ finanzjarju.

Ir-riżorsi meħtieġa

l-istrumenti finanzjarji possibbli

L-implimentazzjoni u l-komunikazzjoni effettivi jridu jiġu żgurati permezz ta’ mekkaniżmu li juri li l-miżuri meħtieġa mhumiex sempliċiment stabbiliti, iżda fil-fatt implimentati wkoll, u billi dawn ikunu pubblikament disponibbli (eż. fuq siti web jew reġistri uffiċjali) bħala sors ta’ informazzjoni għal kull min hu kkonċernat.

L-implimentazzjoni u l-komunikazzjoni effettivi

| L-Artikolu 6(1) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats jimponi obbligu biex jiġu stabbiliti u implimentati l-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa li jikkorrispondu għall-ħtiġijiet ekoloġiċi tat-tipi ta’ ħabitats naturali u tal-ispeċijiet koperti mill-Anness I u mill-Anness II, fatt li jeskludi kwalunkwe diskrezzjoni f’dan ir-rigward min-naħa tal-Istati Membri. |
| --- |

L-Artikolu 6(1) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats jimponi obbligu biex jiġu stabbiliti u implimentati l-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa li jikkorrispondu għall-ħtiġijiet ekoloġiċi tat-tipi ta’ ħabitats naturali u tal-ispeċijiet koperti mill-Anness I u mill-Anness II, fatt li jeskludi kwalunkwe diskrezzjoni f’dan ir-rigward min-naħa tal-Istati Membri.

L-Artikolu 6(1) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats jimponi obbligu biex jiġu stabbiliti u implimentati l-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa li jikkorrispondu għall-ħtiġijiet ekoloġiċi tat-tipi ta’ ħabitats naturali u tal-ispeċijiet koperti mill-Anness I u mill-Anness II, fatt li jeskludi kwalunkwe diskrezzjoni f’dan ir-rigward min-naħa tal-Istati Membri.

2.3.3.   Il-ħtiġijiet ekoloġiċi

L-Artikolu 6(1) jispeċifika li l-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa jridu jaqblu “mal-ħtiġiet ekoloġiċi tat-tipi ta’ ħabitat naturali fl-Anness I u l-ispeċi fl-Anness II li hemm fis-siti”. Għaldaqstant, l-Istati Membri jridu jiddeterminaw il-miżuri ta’ konservazzjoni b’rabta mal-ħtiġijiet ekoloġiċi tat-tipi ta’ ħabitats naturali u tal-ispeċijiet.

“mal-ħtiġiet ekoloġiċi tat-tipi ta’ ħabitat naturali fl-Anness I u l-ispeċi fl-Anness II li hemm fis-siti”

Għalkemm id-Direttiva ma fiha ebda definizzjoni tal-“ħtiġiet ekoloġiċi”, l-iskop u l-kuntest tal-Artikolu 6(1) jindikaw li dawn jinvolvu l-ħtiġijiet ekoloġiċi kollha, inklużi kemm fatturi abijotiċi kif ukoll dawk bijotiċi, li jitqiesu neċessarji biex tiġi żgurata l-konservazzjoni tat-tipi ta’ ħabitats u tal-ispeċijiet, inklużi r-relazzjonijiet tagħhom mal-ambjent fiżiku (arja, ilma, ħamrija, veġetazzjoni, eċċ.) (27).

“ħtiġiet ekoloġiċi”

27

Dawn il-ħtiġijiet huma bbażati fuq għarfien xjentifiku u jistgħu jiġu ddefiniti biss każ b’każ, skont it-tipi ta’ ħabitats naturali fl-Anness I, l-ispeċijiet fl-Anness II, u s-siti li jospitawhom. Dan l-għarfien huwa essenzjali biex ikun possibbli li jitfasslu l-miżuri ta’ konservazzjoni, każ b’każ.

| Il-ħtiġijiet ekoloġiċi jistgħu jvarjaw bejn speċi u oħra iżda anki, għall-istess speċi, bejn sit u ieħor.


  B’hekk, għall-friefet il-lejl inklużi fl-Anness II għad-Direttiva, il-ħtiġijiet ekoloġiċi jvarjaw bejn il-perjodu ta’ ibernazzjoni (meta jorqdu f’ambjenti taħt l-art, f’passaġġi fondi jew fil-postijiet tat-tibjit) u l-perjodu attiv, mir-rebbiegħa ’l quddiem (li matulu jitilqu mill-post fejn ibejtu fix-xitwa u jkomplu bl-attivitajiet tagħhom ta’ kaċċa għall-insetti).


  Għall-amfibju tal-Anness II Triturus cristatus, il-ħtiġijiet ekoloġiċi jvarjaw matul iċ-ċiklu tal-ħajja tiegħu. L-ispeċi tkun f’ibernazzjoni fl-art (kavitajiet, qasmiet), u mbagħad tbid fir-rebbiegħa u fil-bidu tas-sajf fl-għadajjar. Imbagħad titlaq mill-ambjent milwiem u tgħix fuq l-art matul is-sajf u l-ħarifa. Għaldaqstant, għall-istess speċi, il-ħtiġijiet ekoloġiċi jistgħu jvarjaw skont is-siti kkonċernati (akkwatiċi jew fuq l-art). Din l-ispeċi tgħix ukoll f’medda estensiva madwar l-Ewropa kollha, u dan ifisser li l-ħtiġijiet ekoloġiċi tagħha jistgħu jvarjaw minn parti waħda tal-medda tagħha għal oħra wkoll. |
| --- |

Il-ħtiġijiet ekoloġiċi jistgħu jvarjaw bejn speċi u oħra iżda anki, għall-istess speċi, bejn sit u ieħor.

Il-ħtiġijiet ekoloġiċi jistgħu jvarjaw bejn speċi u oħra iżda anki, għall-istess speċi, bejn sit u ieħor.

B’hekk, għall-friefet il-lejl inklużi fl-Anness II għad-Direttiva, il-ħtiġijiet ekoloġiċi jvarjaw bejn il-perjodu ta’ ibernazzjoni (meta jorqdu f’ambjenti taħt l-art, f’passaġġi fondi jew fil-postijiet tat-tibjit) u l-perjodu attiv, mir-rebbiegħa ’l quddiem (li matulu jitilqu mill-post fejn ibejtu fix-xitwa u jkomplu bl-attivitajiet tagħhom ta’ kaċċa għall-insetti).

B’hekk, għall-friefet il-lejl inklużi fl-Anness II għad-Direttiva, il-ħtiġijiet ekoloġiċi jvarjaw bejn il-perjodu ta’ ibernazzjoni (meta jorqdu f’ambjenti taħt l-art, f’passaġġi fondi jew fil-postijiet tat-tibjit) u l-perjodu attiv, mir-rebbiegħa ’l quddiem (li matulu jitilqu mill-post fejn ibejtu fix-xitwa u jkomplu bl-attivitajiet tagħhom ta’ kaċċa għall-insetti).

Għall-amfibju tal-Anness II Triturus cristatus, il-ħtiġijiet ekoloġiċi jvarjaw matul iċ-ċiklu tal-ħajja tiegħu. L-ispeċi tkun f’ibernazzjoni fl-art (kavitajiet, qasmiet), u mbagħad tbid fir-rebbiegħa u fil-bidu tas-sajf fl-għadajjar. Imbagħad titlaq mill-ambjent milwiem u tgħix fuq l-art matul is-sajf u l-ħarifa. Għaldaqstant, għall-istess speċi, il-ħtiġijiet ekoloġiċi jistgħu jvarjaw skont is-siti kkonċernati (akkwatiċi jew fuq l-art). Din l-ispeċi tgħix ukoll f’medda estensiva madwar l-Ewropa kollha, u dan ifisser li l-ħtiġijiet ekoloġiċi tagħha jistgħu jvarjaw minn parti waħda tal-medda tagħha għal oħra wkoll.

Għall-amfibju tal-Anness II

, il-ħtiġijiet ekoloġiċi jvarjaw matul iċ-ċiklu tal-ħajja tiegħu

L-ispeċi tkun f’ibernazzjoni fl-art (kavitajiet, qasmiet), u mbagħad tbid fir-rebbiegħa u fil-bidu tas-sajf fl-għadajjar. Imbagħad titlaq mill-ambjent milwiem u tgħix fuq l-art matul is-sajf u l-ħarifa. Għaldaqstant, għall-istess speċi, il-ħtiġijiet ekoloġiċi jistgħu jvarjaw skont is-siti kkonċernati (akkwatiċi jew fuq l-art). Din l-ispeċi tgħix ukoll f’medda estensiva madwar l-Ewropa kollha, u dan ifisser li l-ħtiġijiet ekoloġiċi tagħha jistgħu jvarjaw minn parti waħda tal-medda tagħha għal oħra wkoll.

L-identifikazzjoni tal-ħtiġijiet ekoloġiċi tat-tipi ta’ ħabitats naturali fl-Anness I u tal-ispeċijiet fl-Anness II preżenti fis-siti hi r-responsabbiltà tal-Istati Membri. Dawn tal-aħħar jaf ikunu jixtiequ jiskambjaw l-għarfien tagħhom f’dan il-qasam, bl-appoġġ tal-Kummissjoni Ewropea u tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent — Iċ-Ċentru Tematiku Ewropew dwar id-Diversità Bijoloġika.

| Il-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa jridu jaqblu mal-ħtiġijiet ekoloġiċi tat-tipi ta’ ħabitats naturali fl-Anness I u tal-ispeċijiet fl-Anness II preżenti fis-sit. Il-ħtiġijiet ekoloġiċi ta’ dawk it-tipi ta’ ħabitats naturali u l-ispeċijiet jinvolvu l-ħtiġijiet ekoloġiċi kollha li huma meqjusa neċessarji biex tiġi żgurata l-konservazzjoni tat-tipi ta’ ħabitats u tal-ispeċijiet. Dawn jistgħu jiġu ddefiniti każ b’każ biss u bl-użu tal-għarfien xjentifiku. |
| --- |

Il-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa jridu jaqblu mal-ħtiġijiet ekoloġiċi tat-tipi ta’ ħabitats naturali fl-Anness I u tal-ispeċijiet fl-Anness II preżenti fis-sit. Il-ħtiġijiet ekoloġiċi ta’ dawk it-tipi ta’ ħabitats naturali u l-ispeċijiet jinvolvu l-ħtiġijiet ekoloġiċi kollha li huma meqjusa neċessarji biex tiġi żgurata l-konservazzjoni tat-tipi ta’ ħabitats u tal-ispeċijiet. Dawn jistgħu jiġu ddefiniti każ b’każ biss u bl-użu tal-għarfien xjentifiku.

Il-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa jridu jaqblu mal-ħtiġijiet ekoloġiċi tat-tipi ta’ ħabitats naturali fl-Anness I u tal-ispeċijiet fl-Anness II preżenti fis-sit. Il-ħtiġijiet ekoloġiċi ta’ dawk it-tipi ta’ ħabitats naturali u l-ispeċijiet jinvolvu l-ħtiġijiet ekoloġiċi kollha li huma meqjusa neċessarji biex tiġi żgurata l-konservazzjoni tat-tipi ta’ ħabitats u tal-ispeċijiet. Dawn jistgħu jiġu ddefiniti każ b’każ biss u bl-użu tal-għarfien xjentifiku.

2.4.   X’FORMA JISTGĦU JIEĦDU L-MIŻURI TA’ KONSERVAZZJONI MEĦTIEĠA?

Il-miżuri ta’ konservazzjoni jistgħu jieħdu l-forma ta’ “miżuri xierqa statutorji, amminstrattivi jew kuntrattwali...” u “jekk hemm bżonn”, il-forma ta’ “pjanijiet ta’ tmexxija xierqa”.

“miżuri xierqa statutorji, amminstrattivi jew kuntrattwali...”

“jekk hemm bżonn”

“pjanijiet ta’ tmexxija xierqa”

L-għażla hi f’idejn l-Istati Membri, f’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà. Id-Direttiva tistabbilixxi r-riżultati li għandhom jinkisbu, u tħalli f’idejn l-Istati Membri li jiddeċiedu kif jagħmlu dan fil-prattika. Spiss, l-għażliet differenti msemmija fl-Artikolu 6(1) jintużaw flimkien għall-ġestjoni tas-siti tan-Natura 2000.

Fil-każijiet kollha, ir-responsabbiltajiet għall-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ konservazzjoni jridu jiġu definiti biċ-ċar, flimkien mar-riżorsi finanzjarji rilevanti.

2.4.1.   Il-pjanijiet ta’ ġestjoni

Il-miżuri ta’ konservazzjoni neċessarji jistgħu jinvolvu “jekk hemm bżonn, pjanijiet ta’ tmexxija xierqa disinjati speċifikament għas-siti jew imdaħħla fil-pjanijiet ta’ żvilupp l-oħra”. It-tali pjanijiet ta’ ġestjoni għandhom jindirizzaw l-attivitajiet eżistenti kollha, li jinkludu attivitajiet kurrenti regolari bħall-attivitajiet agrikoli ta’ kuljum, filwaqt li pjanijiet u proġetti ġodda huma ttrattati taħt l-Artikolu 6(3) u 6(4).

“jekk hemm bżonn, pjanijiet ta’ tmexxija xierqa disinjati speċifikament għas-siti jew imdaħħla fil-pjanijiet ta’ żvilupp l-oħra”

B’mod ġenerali, il-pjanijiet ta’ ġestjoni fil-livell tas-siti jintużaw biex jiġu fformulati l-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit, fuq il-bażi ta’ analiżi tal-qagħda ta’ konservazzjoni tal-ispeċijiet u tal-ħabitats fis-sit u tal-pressjonijiet u tat-theddidiet li jaffaċċjaw, flimkien mal-miżuri meħtieġa biex jintlaħqu dawn l-objettivi. Il-pjanijiet ta’ ġestjoni spiss jintużaw bħala għodda li tiggwida lill-maniġers u lil partijiet interessati oħra fit-trattar tal-konservazzjoni tas-siti tan-Natura 2000, u li tinvolvi lill-partijiet ikkonċernati soċjoekonomiċi u lill-awtoritajiet differenti, inklużi l-komunitajiet lokali, is-sidien tal-art, il-bdiewa, is-sajjieda u gruppi interessati oħra, fl-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa li jkunu ġew identifikati.

Il-pjanijiet ta’ ġestjoni huma għodda siewja biex jiġi żgurat li l-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(1) issir b’mod ċar u trasparenti, biex b’hekk il-partijiet ikkonċernati kollha jiġu informati dwar x’inhu l-għan li jrid jikseb Natura 2000 u biex ikunu involuti b’mod attiv f’din id-diskussjoni. Il-pjanijiet ta’ ġestjoni jistgħu jgħinu wkoll fl-identifikazzjoni tal-ħtiġijiet ta’ finanzjament għall-miżuri u fil-kisba ta’ integrazzjoni aħjar fi pjanijiet oħra.

Il-kliem “jekk hemm bżonn” jindika li l-pjanijiet ta’ ġestjoni mhux dejjem u bilfors ikunu meħtieġa. Jekk il-pjanijiet ta’ ġestjoni jintgħażlu minn Stat Membru, spiss ikun jagħmel sens li dawn jiġu stabbiliti qabel ma jiġu konklużi l-miżuri l-oħra msemmija fl-Artikolu 6(1), b’mod partikolari l-miżuri kuntrattwali. Il-miżuri kuntrattwali spiss jinvolvu relazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti u s-sidien tal-art individwali, u jkunu limitati għal titli ta’ sjieda ta’ artijiet individwali li normalment ikunu iżgħar mis-sit. F’ċirkustanzi bħal dawn, pjan ta’ ġestjoni ffokat fuq is-sit jipprovdi qafas usa’, u l-kontenut tiegħu jipprovdi punt tat-tluq siewi għad-dettalji speċifiċi tal-miżuri kuntrattwali.

Il-pjanijiet ta’ ġestjoni jridu jkunu “xierqa” u “disinjati speċifikament għas-siti”, jiġifieri mmirati lejn is-siti tan-netwerk Natura 2000. Il-pjanijiet ta’ ġestjoni eżistenti għal kategoriji oħra ta’ żoni protetti (eż. parks nazzjonali jew naturali, eċċ.) mhux dejjem ikunu biżżejjed biex jindirizzaw il-ġestjoni ta’ siti tan-Natura 2000, u għalhekk għandhom jiġu adattati jew sostnuti b’miżuri ulterjuri sabiex jintlaħqu l-objettivi ta’ konservazzjoni speċifiċi tal-ispeċijiet u tat-tipi ta’ ħabitats ta’ interess Komunitarju preżenti fis-sit. Barra minn hekk, il-fruntieri ta’ tipi oħra ta’ żoni protetti u dawk tas-siti tan-Natura 2000 jaf ma jkunux jaqblu.

“xierqa”

“disinjati speċifikament għas-siti”

Il-pjanijiet ta’ ġestjoni jistgħu jkunu dokumenti waħedhom jew jistgħu jkunu “[mdaħħla] fil-pjanijiet ta’ żvilupp l-oħra”, f’konformità mal-prinċipju ta’ integrazzjoni tal-ambjent f’politiki oħra tal-UE. Fil-każ ta’ pjan integrat, importanti li jiġi żgurat li jiġu stabbiliti objettivi u miżuri ta’ konservazzjoni ċari għall-ħabitats u għall-ispeċijiet rilevanti preżenti fis-sit.

“[mdaħħla] fil-pjanijiet ta’ żvilupp l-oħra”

| Il-pjanijiet ta’ ġestjoni għas-siti tan-Natura 2000 huma għodda siewja għall-iżgurar li l-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(1) issir b’mod ċar u trasparenti, u bl-involviment tal-partijiet ikkonċernati. Dawn il-pjanijiet mhux dejjem ikunu meħtieġa, iżda jekk jintużaw, għandhom jitfasslu b’mod speċifiku għas-siti jew jiġu inkorporati fi pjanijiet ta’ żvilupp oħra fejn dawn ikunu jeżistu. Għandhom jindirizzaw l-attivitajiet magħrufa kollha, filwaqt li pjanijiet u proġetti ġodda jiġu indirizzati fl-Artikolu 6(3) u 6(4). |
| --- |

Il-pjanijiet ta’ ġestjoni għas-siti tan-Natura 2000 huma għodda siewja għall-iżgurar li l-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(1) issir b’mod ċar u trasparenti, u bl-involviment tal-partijiet ikkonċernati. Dawn il-pjanijiet mhux dejjem ikunu meħtieġa, iżda jekk jintużaw, għandhom jitfasslu b’mod speċifiku għas-siti jew jiġu inkorporati fi pjanijiet ta’ żvilupp oħra fejn dawn ikunu jeżistu. Għandhom jindirizzaw l-attivitajiet magħrufa kollha, filwaqt li pjanijiet u proġetti ġodda jiġu indirizzati fl-Artikolu 6(3) u 6(4).

Il-pjanijiet ta’ ġestjoni għas-siti tan-Natura 2000 huma għodda siewja għall-iżgurar li l-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(1) issir b’mod ċar u trasparenti, u bl-involviment tal-partijiet ikkonċernati. Dawn il-pjanijiet mhux dejjem ikunu meħtieġa, iżda jekk jintużaw, għandhom jitfasslu b’mod speċifiku għas-siti jew jiġu inkorporati fi pjanijiet ta’ żvilupp oħra fejn dawn ikunu jeżistu. Għandhom jindirizzaw l-attivitajiet magħrufa kollha, filwaqt li pjanijiet u proġetti ġodda jiġu indirizzati fl-Artikolu 6(3) u 6(4).

2.4.2.   Miżuri statutorji, amministrattivi jew kuntrattwali

Il-frażi “jekk hemm bżonn” tirreferi biss għall-pjanijiet ta’ ġestjoni u mhux għall-miżuri statutorji, amministrattivi jew kuntrattwali li huma meħtieġa fil-każijiet kollha (kawża C-508/04, il-punt 71). B’hekk, anki jekk Stat Membru jqis li pjan ta’ ġestjoni mhuwiex meħtieġ, xorta waħda jkollu jieħu t-tali miżuri.

“jekk hemm bżonn”

Il-qsim f’dawn it-tliet kategoriji ta’ miżuri jrid jiġi kkunsidrat f’sens ġenerali. Firxa ta’ miżuri tista’ tiġi kkunsidrata xierqa sabiex jintlaħqu l-objettivi ta’ konservazzjoni stabbiliti għal kull sit. Spiss din tinvolvi ġestjoni attiva, iżda f’ċerti każijiet, tista’ tinvolvi wkoll miżuri preventivi aktar passivi (eż. ġestjoni mingħajr intervent). Min-naħa l-oħra, dawn mhux bilfors ikunu miżuri ġodda, peress li jista’ jkun li l-miżuri eżistenti jitqiesu li jkunu biżżejjed jekk ikunu xierqa.

| — | Il-miżuri statutorji normalment isegwu mudell stipulat fil-liġi u jistgħu jissettjaw rekwiżiti speċifiċi b’rabta ma’ attivitajiet li jistgħu jkunu permessi, restritti jew ipprojbiti fis-sit. |
| --- | --- |

—

Il-miżuri statutorji normalment isegwu mudell stipulat fil-liġi u jistgħu jissettjaw rekwiżiti speċifiċi b’rabta ma’ attivitajiet li jistgħu jkunu permessi, restritti jew ipprojbiti fis-sit.

miżuri statutorji

| — | Il-miżuri amministrattivi jistgħu jissettjaw dispożizzjonijiet rilevanti b’rabta mal-implimentazzjoni ta’ miżuri ta’ konservazzjoni jew mal-awtorizzazzjoni ta’ attivitajiet oħrajn fis-sit. |
| --- | --- |

—

Il-miżuri amministrattivi jistgħu jissettjaw dispożizzjonijiet rilevanti b’rabta mal-implimentazzjoni ta’ miżuri ta’ konservazzjoni jew mal-awtorizzazzjoni ta’ attivitajiet oħrajn fis-sit.

miżuri amministrattivi

| — | bejn awtoritajiet maniġerjali u sidien jew utenti tal-art. |
| --- | --- |

—

bejn awtoritajiet maniġerjali u sidien jew utenti tal-art.

| Il-miżuri agroambjentali jew tal-forestrija-ambjentali jservu bħala eżempju tajjeb ta’ miżura kuntrattwali li tqis ir-rekwiżiti soċjoekonomiċi meta jiġu stabbiliti ftehimiet li jibbenefikaw lis-siti tan-Natura 2000. Dawn għandhom jitfasslu f’konformità mal-miżuri ta’ konservazzjoni stabbiliti għas-sit u fid-dawl tal-ilħuq tal-objettivi ta’ konservazzjoni tiegħu.






  — | Ftehimiet agroambjentali mal-bdiewa fi ħdan il-Programmi ta’ Żvilupp Rurali jistgħu jintużaw bħala miżura kuntrattwali bl-għan li żżomm jew ittejjeb il-kundizzjoni ta’ konservazzjoni ta’ ċerti tipi ta’ ħabitats (eż. mergħat, bwar) u ta’ speċijiet fuq medda ta’ siti. |
| --- | --- |

Il-miżuri agroambjentali jew tal-forestrija-ambjentali jservu bħala eżempju tajjeb ta’ miżura kuntrattwali li tqis ir-rekwiżiti soċjoekonomiċi meta jiġu stabbiliti ftehimiet li jibbenefikaw lis-siti tan-Natura 2000. Dawn għandhom jitfasslu f’konformità mal-miżuri ta’ konservazzjoni stabbiliti għas-sit u fid-dawl tal-ilħuq tal-objettivi ta’ konservazzjoni tiegħu.

miżuri agroambjentali

forestrija-ambjentali

—

Ftehimiet agroambjentali mal-bdiewa fi ħdan il-Programmi ta’ Żvilupp Rurali jistgħu jintużaw bħala miżura kuntrattwali bl-għan li żżomm jew ittejjeb il-kundizzjoni ta’ konservazzjoni ta’ ċerti tipi ta’ ħabitats (eż. mergħat, bwar) u ta’ speċijiet fuq medda ta’ siti.

Ftehimiet agroambjentali

| — | Miżuri tal-forestrija-ambjentali wkoll jistgħu jintużaw biex jiġu stabbiliti kuntratti u ftehimiet mas-sidien tal-foresti dwar il-ġestjoni tal-foresta biex tiġi ffavorita l-konservazzjoni tal-ħabitats u tal-ispeċijiet. |
| --- | --- |

—

Miżuri tal-forestrija-ambjentali wkoll jistgħu jintużaw biex jiġu stabbiliti kuntratti u ftehimiet mas-sidien tal-foresti dwar il-ġestjoni tal-foresta biex tiġi ffavorita l-konservazzjoni tal-ħabitats u tal-ispeċijiet.

Miżuri tal-forestrija-ambjentali

F’din il-perspettiva, il-fondi xierqa kollha tal-UE (eż. fondi għall-iżvilupp rurali u reġjonali kif ukoll il-programm LIFE (28)) għandhom jiġu kkunsidrati bħala mezz għall-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri (29).

28

29

L-għażla bejn miżuri statutorji, amministrattivi jew kuntrattwali titħalla f’idejn l-Istati Membri. Dan hu konformi mal-prinċipju tas-sussidjarjetà. Madankollu, l-Istati Membri jridu jagħżlu tal-anqas waħda mit-tliet kategoriji, jiġifieri statutorji, amministrattivi, kuntrattwali.

M’hemmx ġerarkija bejn dawn it-tliet kategoriji. B’hekk, l-Istati Membri għandhom l-għażla li jużaw, f’sit tan-Natura 2000, kategorija waħda biss ta’ miżuri (eż. miżuri kuntrattwali biss) jew taħlita ta’ miżuri (eż. taħlita ta’ miżuri statutorji u kuntrattwali skont il-problemi ta’ konservazzjoni tat-tipi ta’ ħabitats naturali fl-Anness I u tal-ispeċijiet fl-Anness II preżenti fis-sit). Barra minn hekk, minbarra l-miżuri obbligatorji magħżula, l-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu u jimplimentaw pjanijiet ta’ ġestjoni.

It-tliet kategoriji ta’ miżuri jiġu kwalifikati bħala “xierqa”. Dan il-kwalifikatur mhuwiex definit fid-Direttiva. Madankollu, fil-każ tal-Artikolu 6(1), il-miżuri statutorji, amministrattivi jew kuntrattwali huma inkorporati fi ħdan il-kunċett ta’ miżuri ta’ konservazzjoni. Il-kwalifikatur “xierqa” m’għandu ebda objettiv ieħor ħlief li jfakkar li jkun xi jkun it-tip ta’ miżura magħżul mill-Istati Membri, hemm obbligu li jiġi żgurat li din il-miżura tkun tikkorrispondi għall-ħtiġijiet ekoloġiċi tal-karatteristiċi fil-mira ta’ siti partikolari tan-Natura 2000, u tirrispetta l-għan ġenerali tad-Direttiva ddefinit fl-Artikolu 2(1) u (2).

| Għaż-ŻSK, l-Istati Membri huma meħtieġa jistabbilixxu u jimplimentaw il-miżuri statutorji, amministrattivi jew kuntrattwali xierqa. Dawn iridu a) jikkorrispondu għall-ħtiġijiet ekoloġiċi tal-ħabitats fl-Anness I u tal-ispeċijiet fl-Anness II preżenti fis-siti u b) jissodisfaw l-għan ġenerali tad-Direttiva ta’ żamma jew ta’ restawr fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli għall-ħabitats naturali u l-ispeċijiet ta’ fawna u ta’ flora ta’ interess Komunitarju. |
| --- |

Għaż-ŻSK, l-Istati Membri huma meħtieġa jistabbilixxu u jimplimentaw il-miżuri statutorji, amministrattivi jew kuntrattwali xierqa. Dawn iridu a) jikkorrispondu għall-ħtiġijiet ekoloġiċi tal-ħabitats fl-Anness I u tal-ispeċijiet fl-Anness II preżenti fis-siti u b) jissodisfaw l-għan ġenerali tad-Direttiva ta’ żamma jew ta’ restawr fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli għall-ħabitats naturali u l-ispeċijiet ta’ fawna u ta’ flora ta’ interess Komunitarju.

Għaż-ŻSK, l-Istati Membri huma meħtieġa jistabbilixxu u jimplimentaw il-miżuri statutorji, amministrattivi jew kuntrattwali xierqa. Dawn iridu a) jikkorrispondu għall-ħtiġijiet ekoloġiċi tal-ħabitats fl-Anness I u tal-ispeċijiet fl-Anness II preżenti fis-siti u b) jissodisfaw l-għan ġenerali tad-Direttiva ta’ żamma jew ta’ restawr fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli għall-ħabitats naturali u l-ispeċijiet ta’ fawna u ta’ flora ta’ interess Komunitarju.

3.   L-ARTIKOLU 6(2)

L-ARTIKOLU 6(2)

Kjarifika tal-kunċetti ta’ teħid ta’ miżuri xierqa għall-evitar; id-deterjorament; u t-tfixkil

Kjarifika tal-kunċetti ta’ teħid ta’ miżuri xierqa għall-evitar

id-deterjorament;

t-tfixkil

3.1.   TEST

“L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri xierqa biex jevitaw, fiż-żoni speċjali ta’ konservazzjoni, id-deterjorament tal-ħabitat naturali u l-ħabitat tal-ispeċi kif ukoll it-tfixkil tal-ispeċi li għalihom ġew nominati ż-żoni, safejn dak it-tfixkil jista’ jkun sinifikanti meta jitqies skont l-għanjiet ta’ din id-Direttiva.”

3.2.   KAMP TA’ APPLIKAZZJONI

L-artikolu jieħu bħala l-punt tat-tluq tiegħu l-prinċipju tal-prevenzjoni:
  “L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri xierqa

  biex jevitaw

  , fiż-żoni speċjali ta’ konservazzjoni, id-deterjorament... kif ukoll t-tfixkil...”.

prinċipju tal-prevenzjoni:

“L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri xierqa

biex jevitaw

, fiż-żoni speċjali ta’ konservazzjoni, id-deterjorament... kif ukoll t-tfixkil...”.

Dawn il-miżuri jmorru lil hinn mill-miżuri ta’ ġestjoni meħtieġa għall-finijiet ta’ konservazzjoni, peress li dawn diġà huma koperti mill-Artikolu 6(1). Il-kliem “jevitaw” u “jista’ jkun sinifikanti” jisħqu fuq in-natura antiċipatorja tal-miżuri li jridu jittieħdu. Mhuwiex aċċettabbli li wieħed jistenna sa ma jseħħ id-deterjorament jew it-tfixkil qabel ma jieħu l-miżuri (kawża C-418/04 — ara wkoll taħt it-taqsima 4.4.1 l-interpretazzjoni ta’ “x’aktarx” fl-Artikolu 6(3)).

“jevitaw”

“jista’ jkun sinifikanti”

“x’aktarx”

Dan l-artikolu għandu jiġi interpretat bħala wieħed li jeħtieġ li l-Istati Membri jieħdu l-azzjonijiet xierqa kollha biex jiżguraw li ma jseħħ ebda deterjorament jew tfixkil sinifikanti. Dan jeħtieġ li jiġi evitat kemm tfixkil naturali kkawżat mill-bniedem kif ukoll dak prevedibbli fil-ħabitats naturali u fil-ħabitats tal-ispeċijiet.

Il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan l-artikolu hu usa’ minn dak tal-Artikoli 6(3) u 6(4) li japplikaw għal pjanijiet u għal proġetti biss. Dan japplika wkoll għat-twettiq tal-attivitajiet kurrenti kollha, bħall-agrikoltura, is-sajd jew il-ġestjoni tal-ilma, li jaf ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 6(3) (30), flimkien ma’ pjanijiet u ma’ proġetti li diġà jkunu ġew awtorizzati fl-imgħoddi u li wara juru li aktarx li jwasslu għal deterjorament jew għal tfixkil (31). Jista’ japplika wkoll għall-implimentazzjoni ta’ pjanijiet jew ta’ proġetti li jkunu ġew awtorizzati qabel ma daħal fis-seħħ l-Artikolu 6(3) (C-399/14, il-punt 33).

30

31

L-Artikolu 6(2):

| — | jew avvenimenti fl-imgħoddi, fil-preżent jew fil-ġejjieni. Jekk attività diġà eżistenti f’ŻSK jew f’ŻPS aktarx li tikkawża deterjorament ta’ ħabitats naturali jew tfixkil għall-ispeċijiet li għalihom intgħażlet iż-żona, din trid tkun koperta mill-miżuri xierqa previsti fl-Artikolu 6(2) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats jew fl-Artikolu 4(4) tad-Direttiva dwar l-Għasafar rispettivament, fejn applikabbli. Dan jista’ jkun jeħtieġ, jekk ikun xieraq, li jitwaqqaf l-impatt negattiv jew billi titwaqqaf l-attività u/jew billi jittieħdu miżuri ta’ mitigazzjoni jew ta’ restawr. Dan jista’ jsir permezz ta’ valutazzjoni ex post.
  Dan hu sostnut mill-kawża Owenduff (C-117/00, il-punti 28-30) (32), li fiha l-Qorti ddikjarat li l-Artikolu 6(2) inkiser għaliex ma kinux ġew adottati miżuri għall-prevenzjoni tad-deterjorament, f’ŻPS, tal-ħabitats tal-ispeċijiet li għalihom tkun intgħażlet iż-ŻSK.
  Il-Qorti ddikjarat ukoll li, billi tipprovdi b’mod ġenerali li ċerti attivitajiet imwettqa skont il-kundizzjonijiet u fiż-żoni awtorizzati mil-liġijiet u mir-regolamenti fis-seħħ ma jikkostitwux attivitajiet li jikkawżaw tfixkil jew li jkollhom tali effett, Stat Membru jonqos milli jissodisfa l-obbligi tiegħu skont l-Artikolu 6(2) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats (kawża C-241/08, il-punt 76). |
| --- | --- |

—

jew avvenimenti fl-imgħoddi, fil-preżent jew fil-ġejjieni. Jekk attività diġà eżistenti f’ŻSK jew f’ŻPS aktarx li tikkawża deterjorament ta’ ħabitats naturali jew tfixkil għall-ispeċijiet li għalihom intgħażlet iż-żona, din trid tkun koperta mill-miżuri xierqa previsti fl-Artikolu 6(2) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats jew fl-Artikolu 4(4) tad-Direttiva dwar l-Għasafar rispettivament, fejn applikabbli. Dan jista’ jkun jeħtieġ, jekk ikun xieraq, li jitwaqqaf l-impatt negattiv jew billi titwaqqaf l-attività u/jew billi jittieħdu miżuri ta’ mitigazzjoni jew ta’ restawr. Dan jista’ jsir permezz ta’ valutazzjoni ex post.

Dan hu sostnut mill-kawża Owenduff (C-117/00, il-punti 28-30) (32), li fiha l-Qorti ddikjarat li l-Artikolu 6(2) inkiser għaliex ma kinux ġew adottati miżuri għall-prevenzjoni tad-deterjorament, f’ŻPS, tal-ħabitats tal-ispeċijiet li għalihom tkun intgħażlet iż-ŻSK.

Owenduff

32

Il-Qorti ddikjarat ukoll li, billi tipprovdi b’mod ġenerali li ċerti attivitajiet imwettqa skont il-kundizzjonijiet u fiż-żoni awtorizzati mil-liġijiet u mir-regolamenti fis-seħħ ma jikkostitwux attivitajiet li jikkawżaw tfixkil jew li jkollhom tali effett, Stat Membru jonqos milli jissodisfa l-obbligi tiegħu skont l-Artikolu 6(2) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats (kawża C-241/08, il-punt 76).

| — | Mhuwiex limitat għal atti intenzjonati, iżda jista’ jkopri wkoll kwalunkwe avveniment possibbli li jista’ jseħħ (nirien, għargħar, eċċ.), dment li jkunu prevedibbli — pereżempju, jekk ikollhom tendenza li jseħħu kull ftit snin (33). F’każ ta’ katastrofi, dan jikkonċerna biss l-obbligu li jittieħdu miżuri prekawzjonarji (relattivi) biex jitnaqqas ir-riskju ta’ tali katastrofi dment li dawn ikunu jistgħu jxekklu l-għan tad-Direttiva.






  — | Mhuwiex limitat għal attivitajiet tal-bniedem. Fil-kawża C-6/04, il-punt 34, il-Qorti qieset li “għall-implimentazzjoni tal-Artikolu 6(2) tad-Direttiva dwar il-ħabitats, jista’ jkun neċessarju li jittieħdu kemm miżuri intiżi sabiex jiġu evitati d-danni u l-problemi esterni kkawżati mill-bniedem kif ukoll miżuri intiżi sabiex jiġu evitati żviluppi naturali li jistgħu jiddeterjoraw l-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi u ta’ ħabitats naturali fiż-ŻSK”. Pereżempju fil-każ ta’ suċċessjoni naturali jew ta’ effetti tat-tibdil fil-klima, ikollhom jittieħdu miżuri biex jitwaqqaf jew jiġi miġġieled dan il-proċess jekk jitqies li dan ikollu impatt negattiv fuq l-ispeċijiet u fuq t-tipi ta’ ħabitats li għalihom ikun intgħażel is-sit. Skont dan, sitwazzjonijiet naturalment dinamiċi, kif ukoll modifiki marbuta mat-tibdil fil-klima (eż. tlugħ fil-livell tal-baħar, għajbien ta’ speċijiet jew speċijiet li jaslu ġodda) għandhom jiġu vvalutati każ b’każ (34). |
| --- | --- | --- |

—

Mhuwiex limitat għal atti intenzjonati, iżda jista’ jkopri wkoll kwalunkwe avveniment possibbli li jista’ jseħħ (nirien, għargħar, eċċ.), dment li jkunu prevedibbli — pereżempju, jekk ikollhom tendenza li jseħħu kull ftit snin (33). F’każ ta’ katastrofi, dan jikkonċerna biss l-obbligu li jittieħdu miżuri prekawzjonarji (relattivi) biex jitnaqqas ir-riskju ta’ tali katastrofi dment li dawn ikunu jistgħu jxekklu l-għan tad-Direttiva.

Mhuwiex limitat għal atti intenzjonati

33

—

Mhuwiex limitat għal attivitajiet tal-bniedem. Fil-kawża C-6/04, il-punt 34, il-Qorti qieset li “għall-implimentazzjoni tal-Artikolu 6(2) tad-Direttiva dwar il-ħabitats, jista’ jkun neċessarju li jittieħdu kemm miżuri intiżi sabiex jiġu evitati d-danni u l-problemi esterni kkawżati mill-bniedem kif ukoll miżuri intiżi sabiex jiġu evitati żviluppi naturali li jistgħu jiddeterjoraw l-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi u ta’ ħabitats naturali fiż-ŻSK”. Pereżempju fil-każ ta’ suċċessjoni naturali jew ta’ effetti tat-tibdil fil-klima, ikollhom jittieħdu miżuri biex jitwaqqaf jew jiġi miġġieled dan il-proċess jekk jitqies li dan ikollu impatt negattiv fuq l-ispeċijiet u fuq t-tipi ta’ ħabitats li għalihom ikun intgħażel is-sit. Skont dan, sitwazzjonijiet naturalment dinamiċi, kif ukoll modifiki marbuta mat-tibdil fil-klima (eż. tlugħ fil-livell tal-baħar, għajbien ta’ speċijiet jew speċijiet li jaslu ġodda) għandhom jiġu vvalutati każ b’każ (34).

Mhuwiex limitat għal attivitajiet tal-bniedem

“għall-implimentazzjoni tal-Artikolu 6(2) tad-Direttiva dwar il-ħabitats, jista’ jkun neċessarju li jittieħdu kemm miżuri intiżi sabiex jiġu evitati d-danni u l-problemi esterni kkawżati mill-bniedem kif ukoll miżuri intiżi sabiex jiġu evitati żviluppi naturali li jistgħu jiddeterjoraw l-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi u ta’ ħabitats naturali fiż-ŻSK”

34

Il-leġiżlatur ippreveda ċerti limiti għar-responsabbiltà tal-Istati Membri:

limiti

| — | Limitu spazjali — il-miżuri jkunu mmirati biss lejn l-ispeċijiet u l-ħabitats li jinsabu “fiż-ŻSK”. Min-naħa l-oħra, dawn jaf ikollhom bżonn jiġu implimentati barra ż-ŻSK jekk avvenimenti esterni jista’ jkollhom impatt fuq l-ispeċijiet u l-ħabitats ġewwa ż-ŻSK. Pereżempju, fil-każ ta’ tifrix tossiku li jaffettwa art mistagħdra, l-applikazzjoni tal-Artikolu 6(2) tkun teħtieġ li jkunu ttieħdu l-miżuri preventivi kollha biex jiġi evitat it-tifrix, anki jekk il-post fejn iseħħ ikun imbiegħed mill-art mistagħdra. Tabilħaqq, l-artikolu ma jispeċifikax li l-miżuri jridu jkunu ttieħdu fiż-ŻSK, iżda li għandhom jevitaw deterjorament fiż-ŻSK. L-istess loġika tapplika għaż-ŻPS. |
| --- | --- |

—

Limitu spazjali — il-miżuri jkunu mmirati biss lejn l-ispeċijiet u l-ħabitats li jinsabu “fiż-ŻSK”. Min-naħa l-oħra, dawn jaf ikollhom bżonn jiġu implimentati barra ż-ŻSK jekk avvenimenti esterni jista’ jkollhom impatt fuq l-ispeċijiet u l-ħabitats ġewwa ż-ŻSK. Pereżempju, fil-każ ta’ tifrix tossiku li jaffettwa art mistagħdra, l-applikazzjoni tal-Artikolu 6(2) tkun teħtieġ li jkunu ttieħdu l-miżuri preventivi kollha biex jiġi evitat it-tifrix, anki jekk il-post fejn iseħħ ikun imbiegħed mill-art mistagħdra. Tabilħaqq, l-artikolu ma jispeċifikax li l-miżuri jridu jkunu ttieħdu fiż-ŻSK, iżda li għandhom jevitaw deterjorament fiż-ŻSK. L-istess loġika tapplika għaż-ŻPS.

Limitu spazjali

“fiż-ŻSK”

barra

jevitaw deterjorament

| — | Limitu tal-ħabitats u tal-ispeċijiet ikkonċernati — il-miżuri xierqa jikkonċernaw biss ħabitats u speċijiet “li għalihom ġew nominati ż-żoni”. B’mod partikolari, il-ħabitats u l-ispeċijiet ikkonċernati mill-miżuri li jridu jittieħdu huma dawk identifikati fil-Formoli Standard tad-Data tan-Natura 2000 (ara t-taqsimiet 2.2 u 4.6.3). Għaldaqstant, l-għan mhuwiex li jittieħdu miżuri ta’ protezzjoni ġenerali, iżda li jittieħdu miżuri ffokati fuq l-ispeċijiet u fuq il-ħabitats li ġġustifikaw l-għażla tas-sit (jiġifieri dawk reġistrati bħala li għandhom preżenza sinifikanti fl-SDF u identifikati fl-att ta’ nomina). B’hekk, it-tfixkil u/jew id-deterjorament jiġu determinati b’referenza għall-informazzjoni komunikata mill-Istati Membri u jintużaw biex tiġi żgurata l-koerenza tan-netwerk Natura 2000 għall-ispeċijiet u għall-ħabitats ikkonċernati. |
| --- | --- |

—

Limitu tal-ħabitats u tal-ispeċijiet ikkonċernati — il-miżuri xierqa jikkonċernaw biss ħabitats u speċijiet “li għalihom ġew nominati ż-żoni”. B’mod partikolari, il-ħabitats u l-ispeċijiet ikkonċernati mill-miżuri li jridu jittieħdu huma dawk identifikati fil-Formoli Standard tad-Data tan-Natura 2000 (ara t-taqsimiet 2.2 u 4.6.3). Għaldaqstant, l-għan mhuwiex li jittieħdu miżuri ta’ protezzjoni ġenerali, iżda li jittieħdu miżuri ffokati fuq l-ispeċijiet u fuq il-ħabitats li ġġustifikaw l-għażla tas-sit (jiġifieri dawk reġistrati bħala li għandhom preżenza sinifikanti fl-SDF u identifikati fl-att ta’ nomina). B’hekk, it-tfixkil u/jew id-deterjorament jiġu determinati b’referenza għall-informazzjoni komunikata mill-Istati Membri u jintużaw biex tiġi żgurata l-koerenza tan-netwerk Natura 2000 għall-ispeċijiet u għall-ħabitats ikkonċernati.

Limitu tal-ħabitats u tal-ispeċijiet ikkonċernati

“li għalihom ġew nominati ż-żoni”

| L-Istati Membri huma meħtieġa jieħdu miżuri preventivi biex jevitaw deterjorament u tfixkil b’rabta ma’ avveniment, attività jew proċess prevedibbli. Dawn il-miżuri japplikaw għall-ispeċijiet u għall-ħabitats kollha li għalihom ġew nominati s-siti, u għandhom jiġu implimentati wkoll, jekk ikun hemm bżonn, barra mis-siti. |
| --- |

L-Istati Membri huma meħtieġa jieħdu miżuri preventivi biex jevitaw deterjorament u tfixkil b’rabta ma’ avveniment, attività jew proċess prevedibbli. Dawn il-miżuri japplikaw għall-ispeċijiet u għall-ħabitats kollha li għalihom ġew nominati s-siti, u għandhom jiġu implimentati wkoll, jekk ikun hemm bżonn, barra mis-siti.

L-Istati Membri huma meħtieġa jieħdu miżuri preventivi biex jevitaw deterjorament u tfixkil b’rabta ma’ avveniment, attività jew proċess prevedibbli. Dawn il-miżuri japplikaw għall-ispeċijiet u għall-ħabitats kollha li għalihom ġew nominati s-siti, u għandhom jiġu implimentati wkoll, jekk ikun hemm bżonn, barra mis-siti.

3.3.   XI TFISSER LI “JITTIEĦDU MIŻURI XIERQA GĦALL-EVITAR...”?

L-Artikolu 6(2) jirrikjedi li l-Istati Membri “jieħdu l-miżuri xierqa biex jevitaw...”. Diversi kawżi tal-Qorti ċċaraw it-tip ta’ reġim ta’ protezzjoni legali li jrid jiġi stabbilit għall-finijiet tal-Artikolu 6(2) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats. B’mod partikolari jenfasizzaw il-ħtieġa li r-reġim legali jkun speċifiku, koerenti u komplut, kapaċi jiżgura l-ġestjoni sostenibbli u l-protezzjoni effettiva tas-siti kkonċernati (C-293/07, il-punti 26–29) (35).

“jieħdu l-miżuri xierqa biex jevitaw...”

speċifiku, koerenti u komplut

35

Il-Qorti identifikat ukoll ksur f’każijiet li fihom ir-reġim fis-seħħ kien “ġenerali wisq u ma kienx jikkonċerna speċifikament iż-ŻPS jew l-ispeċi li jgħixu fiha” (C-166/04, il-punt 15), fejn id-dispożizzjonijiet jistgħu jidħlu fis-seħħ “biss wara li l-attivitajiet inkwistjoni jkunu diġà nbdew u għalhekk wara li d-deterjoramenti eventwali jkunu diġà pproduċew ruħhom” (C-418/04, il-punt 208), jew fejn iż-ŻPS ġew sottomessi għal “reġimi legali eteroġeni li ma tawx protezzjoni suffiċjenti liż-ŻPS” (C-293/07, il-punt 26).

“ġenerali wisq u ma kienx jikkonċerna speċifikament iż-ŻPS jew l-ispeċi li jgħixu fiha”

“biss wara li l-attivitajiet inkwistjoni jkunu diġà nbdew u għalhekk wara li d-deterjoramenti eventwali jkunu diġà pproduċew ruħhom”

“reġimi legali eteroġeni li ma tawx protezzjoni suffiċjenti liż-ŻPS”

F’ċerti każijiet, is-sempliċi ftuħ ta’ proċedimenti kriminali kontra l-parti responsabbli għad-deterjorament/għat-tfixkil jew l-impożizzjoni ta’ multi kontra t-tali parti jaf ma jkunux biżżejjed biex Stat Membru jiżgura konformità mal-Artikolu 6(2) (C-504/14, il-punti 55 u 56).

Skont il-Qorti, “it-terminu ‘miżuri xierqa’ li jinsab fl-Artikolu 6(2) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats jimplika li l-Istati Membri jgawdu minn diskrezzjoni meta japplikaw dik id-dispożizzjoni. [Għandu] jitfakkar li attività hija konformi [mal-Artikolu 6(2) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats] biss jekk jiġi garantit li hija ma toħloq ebda tfixkil li jista’ jaffettwa b’mod sinifikattiv l-għanijiet ta’ din id-Direttiva[, b’mod partikolari l-objettivi ta’ konservazzjoni tagħha]” (sentenza f’Il-Kummissjoni vs Spanja, C-404/09 il-punt 126 u l-ġurisprudenza ċċitata fiha). Il-Qorti tiddikjara wkoll li “jekk eżami a posteriori, abbażi tal-Artikolu 6(2) tad-Direttiva ‘Ħabitats’, għandu jitwettaq, f’dan il-każ, bħala ‘miżura xierqa’ skont din id-dispożizzjoni, dan l-eżami għandu jiddefinixxi b’mod iddettaljat liema riskji ta’ deterjorament jew tfixkil jista’ jkollhom effett sinifikattiv fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni toħloq l-eżekuzzjoni tal-pjan jew tal-proġett ikkonċernat u jitwettaq konformement għar-rekwiżiti tal-Artikolu 6(3) ta’ din id-Direttiva” (C-399/14, il-punti 40, 41, 54).

“it-terminu ‘miżuri xierqa’ li jinsab fl-Artikolu 6(2) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats jimplika li l-Istati Membri jgawdu minn diskrezzjoni meta japplikaw dik id-dispożizzjoni. [Għandu] jitfakkar li attività hija konformi [mal-Artikolu 6(2) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats] biss jekk jiġi garantit li hija ma toħloq ebda tfixkil li jista’ jaffettwa b’mod sinifikattiv l-għanijiet ta’ din id-Direttiva[, b’mod partikolari l-objettivi ta’ konservazzjoni tagħha]”

“jekk eżami a posteriori, abbażi tal-Artikolu 6(2) tad-Direttiva ‘Ħabitats’, għandu jitwettaq, f’dan il-każ, bħala ‘miżura xierqa’ skont din id-dispożizzjoni, dan l-eżami għandu jiddefinixxi b’mod iddettaljat liema riskji ta’ deterjorament jew tfixkil jista’ jkollhom effett sinifikattiv fis-sens tal-imsemmija dispożizzjoni toħloq l-eżekuzzjoni tal-pjan jew tal-proġett ikkonċernat u jitwettaq konformement għar-rekwiżiti tal-Artikolu 6(3) ta’ din id-Direttiva”

| Ir-reġim legali skont l-Artikolu 6(2) irid ikun speċifiku, koerenti u komplut, u kapaċi jiżgura l-protezzjoni effikaċi tas-siti kkonċernati. L-Istati Membri jgawdu diskrezzjoni meta jieħdu passi xierqa biex jimplimentaw l-Artikolu 6(2), dment li jkun garantit li ma jkun ser iseħħ ebda deterjorament u tfixkil. Jekk ikun hemm bżonn li jsir rieżami ta’ pjan jew ta’ proġett biex tinżamm konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(2), dan irid isir f’konformità mar-rekwiżiti tal-Artikolu 6(3). |
| --- |

Ir-reġim legali skont l-Artikolu 6(2) irid ikun speċifiku, koerenti u komplut, u kapaċi jiżgura l-protezzjoni effikaċi tas-siti kkonċernati. L-Istati Membri jgawdu diskrezzjoni meta jieħdu passi xierqa biex jimplimentaw l-Artikolu 6(2), dment li jkun garantit li ma jkun ser iseħħ ebda deterjorament u tfixkil. Jekk ikun hemm bżonn li jsir rieżami ta’ pjan jew ta’ proġett biex tinżamm konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(2), dan irid isir f’konformità mar-rekwiżiti tal-Artikolu 6(3).

Ir-reġim legali skont l-Artikolu 6(2) irid ikun speċifiku, koerenti u komplut, u kapaċi jiżgura l-protezzjoni effikaċi tas-siti kkonċernati. L-Istati Membri jgawdu diskrezzjoni meta jieħdu passi xierqa biex jimplimentaw l-Artikolu 6(2), dment li jkun garantit li ma jkun ser iseħħ ebda deterjorament u tfixkil. Jekk ikun hemm bżonn li jsir rieżami ta’ pjan jew ta’ proġett biex tinżamm konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(2), dan irid isir f’konformità mar-rekwiżiti tal-Artikolu 6(3).

3.4.   L-IMPLIMENTAZZJONI TVARJA GĦAD-DETERJORAMENT U GĦAT-TFIXKIL?

F’termini ta’ tfixkil tal-ispeċijiet, l-Artikolu 6(2) jispeċifika li l-passi xierqa jridu jittieħdu sabiex jiġi evitat “safejn dak it-tfixkil jista’ jkun sinifikanti

  meta jitqies skont l-għanijiet

  ta’ din id-Direttiva”.

tfixkil tal-ispeċijiet

“safejn dak it-tfixkil jista’ jkun sinifikanti

meta jitqies skont l-għanijiet

ta’ din id-Direttiva”

It-tfixkil inkwistjoni jrid ikun rilevanti għall-qagħda ta’ konservazzjoni (u jħalli impatt fuq it-tali qagħda) tal-ispeċijiet b’rabta mal-objettivi tad-Direttiva. Għaldaqstant, l-Istati Membri jridu jiddeterminaw jekk tfixil huwiex sinifikanti b’rabta ma’ dawn l-objettivi.

objettivi

Madankollu, f’termini ta’ deterjorament tal-ħabitats (li hu relatat kemm mal-ħabitats naturali kif ukoll mal-ħabitats tal-ispeċijiet), l-effett b’rabta mal-objettivi tad-Direttiva mhuwiex imsemmi b’mod espliċitu fit-test tal-Artikolu 6(2). Hu sempliċiment iddikjarat li d-deterjorament tal-ħabitats irid jiġi evitat.

deterjorament tal-ħabitats

Jista’ jidher diffiċli li jiġi vvalutat id-deterjorament f’termini assoluti mingħajr referenza għal limiti li jistgħu jitkejlu. Madankollu, rigward id-deterjorament għall-objettivi ta’ konservazzjoni fil-livell tas-siti, li jikkontribwixxu għall-kisba tal-objettivi tad-Direttiva, jaf jagħmilha possibbli li jiġu interpretati l-limiti ta’ dak li jikkostitwixxi deterjorament (ara t-taqsima 3.5.1).

L-Artikolu 6(2) u (3) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats irid jiġi interpretat bħala totalità koerenti, u huwa mfassal sabiex jiżgura l-istess livell ta’ protezzjoni tat-tipi ta’ ħabitats u tal-ħabitats tal-ispeċijiet (C-258/11, il-punt 32; C-521/12, il-punt 19; C-387&388). Għaldaqstant, il-valutazzjoni tad-deterjorament, jekk ikun hemm bżonn, għandha ssegwi kriterji u metodi simili għal dawk użati fl-applikazzjoni tal-Artikolu 6(3) (ara wkoll C-399/14. il-punt 54).

Il-kundizzjoni ta’ konservazzjoni ta’ tip ta’ ħabitat jew ta’ ħabitat ta’ speċi preżenti f’sit tista’ tiġi vvalutata fl-isfond tal-kundizzjoni ta’ konservazzjoni tiegħu kif previst fil-Formola Standard tad-Data tan-Natura 2000, soġġetta għall-fatt li din tkun aġġornata.

F’sit partikolari, il-kundizzjoni ta’ konservazzjoni għandha tirrifletti n-natura dinamika tal-ħabitats u tal-ispeċijiet ikkonċernati.

| Tfixkil ta’ speċi jrid jiġi evitat sa fejn jista’ jkun sinifikanti b’rabta mal-objettivi tad-Direttiva. Min-naħa l-oħra, id-deterjorament ta’ ħabitat naturali jew ta’ ħabitat ta’ speċi mhuwiex kwantifikat mill-ħtieġa li jkun sinifikanti b’rabta mal-objettivi tad-Direttiva, u jrid sempliċiment jiġi evitat għalkollox.


  Id-deterjorament u t-tfixkil għandhom jiġu vvalutati fl-isfond tal-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit u tal-kundizzjoni ta’ konservazzjoni tal-ispeċi u tat-tipi ta’ ħabitats preżenti fis-sit bl-użu tal-istess kriterji bħal dawk użati fil-proċedura tal-Artikolu 6(3). Dan il-kunċett għandu jiġi interpretat b’mod dinamiku, skont l-evoluzzjoni tal-kundizzjoni ta’ konservazzjoni tal-ħabitat jew tal-ispeċi f’dak is-sit. |
| --- |

Tfixkil ta’ speċi jrid jiġi evitat sa fejn jista’ jkun sinifikanti b’rabta mal-objettivi tad-Direttiva. Min-naħa l-oħra, id-deterjorament ta’ ħabitat naturali jew ta’ ħabitat ta’ speċi mhuwiex kwantifikat mill-ħtieġa li jkun sinifikanti b’rabta mal-objettivi tad-Direttiva, u jrid sempliċiment jiġi evitat għalkollox.

Tfixkil ta’ speċi jrid jiġi evitat sa fejn jista’ jkun sinifikanti b’rabta mal-objettivi tad-Direttiva. Min-naħa l-oħra, id-deterjorament ta’ ħabitat naturali jew ta’ ħabitat ta’ speċi mhuwiex kwantifikat mill-ħtieġa li jkun sinifikanti b’rabta mal-objettivi tad-Direttiva, u jrid sempliċiment jiġi evitat għalkollox.

Id-deterjorament u t-tfixkil għandhom jiġu vvalutati fl-isfond tal-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit u tal-kundizzjoni ta’ konservazzjoni tal-ispeċi u tat-tipi ta’ ħabitats preżenti fis-sit bl-użu tal-istess kriterji bħal dawk użati fil-proċedura tal-Artikolu 6(3). Dan il-kunċett għandu jiġi interpretat b’mod dinamiku, skont l-evoluzzjoni tal-kundizzjoni ta’ konservazzjoni tal-ħabitat jew tal-ispeċi f’dak is-sit.

Id-deterjorament u t-tfixkil għandhom jiġu vvalutati fl-isfond tal-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit u tal-kundizzjoni ta’ konservazzjoni tal-ispeċi u tat-tipi ta’ ħabitats preżenti fis-sit bl-użu tal-istess kriterji bħal dawk użati fil-proċedura tal-Artikolu 6(3). Dan il-kunċett għandu jiġi interpretat b’mod dinamiku, skont l-evoluzzjoni tal-kundizzjoni ta’ konservazzjoni tal-ħabitat jew tal-ispeċi f’dak is-sit.

3.5.   INDIKATURI TA’ DETERJORAMENT U TA’ TFIXKIL

L-Istati Membri jridu jieħdu miżuri protettivi xierqa biex iżommu l-
  karatteristiċi ekoloġiċi
  tas-siti tan-Natura 2000 minn meta jiġu proposti bħala siti ta’ interess Komunitarju.

karatteristiċi ekoloġiċi

Il-Qorti kkonfermat dan fil-kawża Bund (C-244/05, il-punt 45): “...għandu jiġi mfakkar li, konformement mal-ewwel stadju tal-Anness III tad-Direttiva, il-karatteristiċi ekoloġiċi ta’ sit identifikat mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jirriflettu l-kriterji ta’ evalwazzjoni li huma imsemmija, jiġifieri kemm hu rappreżentattiv it-tip ta’ ħabitat, l-erja tiegħu, l-istruttura tiegħu u l-funzjonijiet tiegħu, id-daqs u d-densità tal-popolazzjoni tal-ispeċi preżenti fis-sit, il-karatteristiċi tal-ħabitat li huma importanti għall-ispeċi kkonċernati, il-grad ta’ iżolament tal-popolazzjonijiet tal-ispeċi preżenti fis-sit kif ukoll il-valur tas-sit għall-konservazzjoni tat-tip tal-ħabitat u tal-ispeċi kkonċernati”.

Bund

ħandu jiġi mfakkar li, konformement mal-ewwel stadju tal-Anness III tad-Direttiva, il-karatteristiċi ekoloġiċi ta’ sit identifikat mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jirriflettu l-kriterji ta’ evalwazzjoni li huma imsemmija, jiġifieri kemm hu rappreżentattiv it-tip ta’ ħabitat, l-erja tiegħu, l-istruttura tiegħu u l-funzjonijiet tiegħu, id-daqs u d-densità tal-popolazzjoni tal-ispeċi preżenti fis-sit, il-karatteristiċi tal-ħabitat li huma importanti għall-ispeċi kkonċernati, il-grad ta’ iżolament tal-popolazzjonijiet tal-ispeċi preżenti fis-sit kif ukoll il-valur tas-sit għall-konservazzjoni tat-tip tal-ħabitat u tal-ispeċi kkonċernati”

Minn dan isegwi li l-karatteristiċi ekoloġiċi tas-sit ma jistgħux jitħallew jiddeterjoraw f’livell anqas minn dak li kellhom fil-mument tan-nomina. F’każ li tkun inkisbet kundizzjoni aħjar, din il-kundizzjoni mtejba għandha tkun ir-referenza. Bħala regola ġenerali, f’sit partikolari, tfixkil jew deterjorament jiġi vvalutat każ b’każ, bl-użu tal-indikaturi (ara aktar ’il quddiem) fir-rigward tas-sinifikat tat-tibdil tagħhom fil-valur (36).

36

3.5.1.   Deterjorament tat-tipi ta’ ħabitats u tal-ħabitats ta’ speċijiet

Id-deterjorament hu kwalunkwe forma ta’ degradazzjoni li taffettwa ħabitat. L-Istat Membru jrid jikkunsidra l-influwenzi kollha fuq l-ambjent li jospita l-ħabitats (spazju, ilma, arja, tipi ta’ ħamrija). Jekk dawn l-influwenzi jwasslu biex jagħmlu l-parametri għall-ħabitat agħar milli kien qabel, jista’ jitqies li jkun seħħ id-deterjorament.

Importanti li jitfakkar li r-rekwiżit li jiġi evitat id-deterjorament ma japplikax biss għat-tipi ta’ ħabitats elenkati fl-Anness I għad-Direttiva dwar il-Ħabitats li għalihom ikun ġie nominat is-sit, iżda anki għall-ħabitats tal-ispeċijiet elenkati fl-Anness II għad-Direttiva dwar il-Ħabitats u fl-Anness I għad-Direttiva dwar l-Għasafar, u tal-ispeċijiet migratorji koperti mill-Artikolu 4(2) tad-Direttiva dwar l-Għasafar, li għalihom ikun ġie nominat is-sit.

tipi ta’ ħabitats

ħabitats tal-ispeċijiet

Biex jivvaluta dan id-deterjorament, wieħed jista’ jirreferi għall-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit u għall-karatteristiċi ekoloġiċi tas-sit li jistgħu jwasslu biex jintgħażel bħala SIK (f’konformità mal-kriterji tal-għażla fl-Anness III għad-Direttiva) jew bħala ŻPS.

Dawn il-karatteristiċi ekoloġiċi għat-tipi ta’ ħabitats huma reġistrati fl-SDF bl-użu tal-parametri li ġejjin (37):

tipi ta’ ħabitats

37

| — | Il-grad ta’

  rappreżentattività

  tat-tip ta’ ħabitat — dan ikejjel “kemm hu tipiku” tip ta’ ħabitat.

  Dan għandu jintrabat mal-manwal ta’ interpretazzjoni tat-tipi ta’ ħabitats (38) tal-Anness I peress li dan il-manwal jipprovdi definizzjoni ta’ kull tip ta’ ħabitat, flimkien ma’ indikazzjoni tal-ispeċijiet karatteristiċi u ta’ elementi rilevanti oħra. Kwalunkwe avveniment, attività jew proċess li jwassal biex it-tip ta’ ħabitat jitlef ir-rappreżentattività tiegħu għandu jiġi vvalutat bħala deterjorament. |
| --- | --- |

—

Il-grad ta’

  rappreżentattività

  tat-tip ta’ ħabitat — dan ikejjel “kemm hu tipiku” tip ta’ ħabitat.

Il-grad ta’

rappreżentattività

tat-tip ta’ ħabitat — dan ikejjel “kemm hu tipiku” tip ta’ ħabitat.

Dan għandu jintrabat mal-manwal ta’ interpretazzjoni tat-tipi ta’ ħabitats (38) tal-Anness I peress li dan il-manwal jipprovdi definizzjoni ta’ kull tip ta’ ħabitat, flimkien ma’ indikazzjoni tal-ispeċijiet karatteristiċi u ta’ elementi rilevanti oħra. Kwalunkwe avveniment, attività jew proċess li jwassal biex it-tip ta’ ħabitat jitlef ir-rappreżentattività tiegħu għandu jiġi vvalutat bħala deterjorament.

38

| — | Is-

  superfiċje

  tal-ħabitat fis-sit u s-superfiċje relattiva tagħha meta mqabbla mal-erja totali koperta mit-tip ta’ ħabitat fi ħdan it-territorju nazzjonali.
  Kwalunkwe avveniment, attività jew proċess li jikkontribwixxi għat-tnaqqis fid-daqs, fi ħdan is-sit, tat-tip ta’ ħabitat jew tal-ħabitat tal-ispeċijiet li għalihom ġie nominat dan is-sit, għandu jitqies bħala deterjorament. |
| --- | --- |

—

Is-

  superfiċje

  tal-ħabitat fis-sit u s-superfiċje relattiva tagħha meta mqabbla mal-erja totali koperta mit-tip ta’ ħabitat fi ħdan it-territorju nazzjonali.

Is-

superfiċje

tal-ħabitat fis-sit u s-superfiċje relattiva tagħha meta mqabbla mal-erja totali koperta mit-tip ta’ ħabitat fi ħdan it-territorju nazzjonali

Kwalunkwe avveniment, attività jew proċess li jikkontribwixxi għat-tnaqqis fid-daqs, fi ħdan is-sit, tat-tip ta’ ħabitat jew tal-ħabitat tal-ispeċijiet li għalihom ġie nominat dan is-sit, għandu jitqies bħala deterjorament.

| — | Il-

  grad ta’ konservazzjoni

  tal-istruttura u l-funzjonijiet tat-tip ta’ ħabitat naturali kkonċernat u l-possibbiltajiet ta’ restawr tiegħu. |
| --- | --- |

—

Il-

  grad ta’ konservazzjoni

  tal-istruttura u l-funzjonijiet tat-tip ta’ ħabitat naturali kkonċernat u l-possibbiltajiet ta’ restawr tiegħu.

Il-

grad ta’ konservazzjoni

tal-istruttura u l-funzjonijiet tat-tip ta’ ħabitat naturali kkonċernat u l-possibbiltajiet ta’ restawr tiegħu

Jistgħu japplikaw kunsiderazzjonijiet simili fil-każ ta’ ħabitats ta’ speċijiet, eż. artijiet mistagħdra għall-għasafar. Kwalunkwe indeboliment ta’ kwalunkwe wieħed minn dawn il-fatturi li huma neċessarji għaż-żamma fit-tul tal-ħabitats u tal-ħabitats tal-ispeċijiet jista’ jitqies bħala deterjorament, eż. deterjorament jista’ jiġi kkawżat mhux biss mit-tnaqqis fiżiku tal-ħabitats fid-daqs iżda anki mit-telf tal-kwalità bħala sit ta’ tgħammir, ta’ tagħlif, ta’ mistrieħ jew ta’ waqfien fit-tul (staging) għall-ispeċijiet.

Ovvjament, il-funzjonijiet neċessarji għaż-żamma fit-tul jiddependi mill-ħabitat ikkonċernat. L-Istati Membri jridu jkunu jafu dawn ir-rekwiżiti (permezz ta’ studji, ġbir ta’ data, eċċ.) peress li l-Artikolu 6(1) jipprovdi li dawn iridu jieħdu miżuri “li jaqblu mal-ħtiġiet ekoloġiċi tat-tipi ta’ ħabitat naturali fl-Anness I u l-ispeċi fl-Anness II”.

“li jaqblu mal-ħtiġiet ekoloġiċi tat-tipi ta’ ħabitat naturali fl-Anness I u l-ispeċi fl-Anness II”

| Id-deterjorament tal-ħabitats iseħħ f’sit fejn iż-żona koperta mit-tip ta’ ħabitat jew mill-ħabitat tal-ispeċijiet f’dan is-sit titnaqqas, jew l-istruttura speċifika u l-funzjonijiet neċessarji għaż-żamma fit-tul ta’ dak il-ħabitat jew tal-istatus tal-ispeċijiet li huma assoċjati ma’ dan il-ħabitat jitnaqqsu meta mqabbla mal-kundizzjoni inizjali jew restawrata tagħhom. Din il-valutazzjoni ssir skont l-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit u l-kontribuzzjoni tiegħu għall-koerenza tan-netwerk. |
| --- |

Id-deterjorament tal-ħabitats iseħħ f’sit fejn iż-żona koperta mit-tip ta’ ħabitat jew mill-ħabitat tal-ispeċijiet f’dan is-sit titnaqqas, jew l-istruttura speċifika u l-funzjonijiet neċessarji għaż-żamma fit-tul ta’ dak il-ħabitat jew tal-istatus tal-ispeċijiet li huma assoċjati ma’ dan il-ħabitat jitnaqqsu meta mqabbla mal-kundizzjoni inizjali jew restawrata tagħhom. Din il-valutazzjoni ssir skont l-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit u l-kontribuzzjoni tiegħu għall-koerenza tan-netwerk.

Id-deterjorament tal-ħabitats iseħħ f’sit fejn iż-żona koperta mit-tip ta’ ħabitat jew mill-ħabitat tal-ispeċijiet f’dan is-sit titnaqqas, jew l-istruttura speċifika u l-funzjonijiet neċessarji għaż-żamma fit-tul ta’ dak il-ħabitat jew tal-istatus tal-ispeċijiet li huma assoċjati ma’ dan il-ħabitat jitnaqqsu meta mqabbla mal-kundizzjoni inizjali jew restawrata tagħhom. Din il-valutazzjoni ssir skont l-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit u l-kontribuzzjoni tiegħu għall-koerenza tan-netwerk.

3.5.2.   Tfixkil tal-ispeċijiet

Għall-kuntrarju tad-deterjorament, it-tfixkil ma jaffettwax il-kundizzjonijiet fiżiċi ta’ sit b’mod dirett; dan jikkonċerna l-ispeċijiet u jista’ jkun limitat fiż-żmien (storbju, sors tad-dawl, eċċ.). Għaldaqstant, l-intensità, id-durata u l-frekwenza tar-ripetizzjoni tat-tfixkil huma parametri importanti.

Sabiex jiġi vvalutat jekk tfixkil huwiex sinifikanti b’rabta mal-objettivi tad-Direttiva, tista’ ssir referenza għad-definizzjoni tal-qagħda ta’ konservazzjoni favorevoli ta’ speċi mogħtija fl-Artikolu 1(i), fuq il-bażi tal-fatturi li ġejjin:

qagħda ta’ konservazzjoni favorevoli ta’ speċi

| — | “
  L-informazzjoni fuq iċ-ċaqliq tal-popolazzjoni

  konċernata jindikaw li qed tieħu ħsieb tagħha nnifsha fit-tul bħala komponent vjabbli tal-ħabitat naturali tagħha”.

  Kwalunkwe avveniment, attività jew proċess li jikkontribwixxi għat-tnaqqis fit-tul tal-popolazzjoni tal-ispeċijiet fis-sit jista’ jitqies bħala tfixkil sinifikanti. |
| --- | --- |

—

“
  L-informazzjoni fuq iċ-ċaqliq tal-popolazzjoni

  konċernata jindikaw li qed tieħu ħsieb tagħha nnifsha fit-tul bħala komponent vjabbli tal-ħabitat naturali tagħha”.

L-informazzjoni fuq iċ-ċaqliq tal-popolazzjoni

konċernata jindikaw li qed tieħu ħsieb tagħha nnifsha fit-tul bħala komponent vjabbli tal-ħabitat naturali tagħha”.

Kwalunkwe avveniment, attività jew proċess li jikkontribwixxi għat-tnaqqis fit-tul tal-popolazzjoni tal-ispeċijiet fis-sit jista’ jitqies bħala tfixkil sinifikanti.

| — | “Il-

  firxa naturali

  tal-ispeċi

  la qiegħda titnaqqas

  u lanqas m’għandha xejra li titnaqqas fil-ġejjieni prevedibbli”.

  Kwalunkwe avveniment, attività jew proċess li jikkontribwixxu għat-tnaqqis jew għar-riskju ta’ tnaqqis tal-firxa tal-ispeċijiet fi ħdan is-sit jista’ jitqies bħala tfixkil sinifikanti. |
| --- | --- |

—

“Il-

  firxa naturali

  tal-ispeċi

  la qiegħda titnaqqas

  u lanqas m’għandha xejra li titnaqqas fil-ġejjieni prevedibbli”.

“Il-

firxa naturali

tal-ispeċi

la qiegħda titnaqqas

u lanqas m’għandha xejra li titnaqqas fil-ġejjieni prevedibbli”.

Kwalunkwe avveniment, attività jew proċess li jikkontribwixxu għat-tnaqqis jew għar-riskju ta’ tnaqqis tal-firxa tal-ispeċijiet fi ħdan is-sit jista’ jitqies bħala tfixkil sinifikanti.

| — | “Hemm, u x’aktarx jibqa’ jkun hemm,

  ħabitat naturali kbir biżżejjed

  biex iżomm il- popolazzjonijiet tagħha fit-tul”.

  Kwalunkwe avveniment, attività jew proċess li jikkontribwixxi għat-tnaqqis fid-daqs tal-ħabitat disponibbli tal-ispeċijiet jista’ jitqies bħala tfixkil sinifikanti. |
| --- | --- |

—

“Hemm, u x’aktarx jibqa’ jkun hemm,

  ħabitat naturali kbir biżżejjed

  biex iżomm il- popolazzjonijiet tagħha fit-tul”.

“Hemm, u x’aktarx jibqa’ jkun hemm,

ħabitat naturali kbir biżżejjed

biex iżomm il- popolazzjonijiet tagħha fit-tul”.

Kwalunkwe avveniment, attività jew proċess li jikkontribwixxi għat-tnaqqis fid-daqs tal-ħabitat disponibbli tal-ispeċijiet jista’ jitqies bħala tfixkil sinifikanti.

F’dak ir-rigward, effetti bħal storbju, vibrazzjonijiet u iżolament ta’ subpopolazzjonijiet ta’ speċi kapaċi jikkawżaw tfixkil sinifikanti għal dik l-ispeċi. Għaldaqstant, nuqqas min-naħa ta’ Stat Membru biex jieħu miżuri xierqa sabiex jipprevjenihom jikkostitwixxi nuqqas ta’ ssodisfar tal-obbligi skont l-Artikolu 6(2) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats (kawża C-404/09).

Fatturi bħall-intensità, il-frekwenza u d-durata tat-tfixkil jistgħu jitqiesu biex jiġi determinat is-sinifikat tiegħu, li jista’ jvarja minn speċi għall-oħra u skont iż-żminijiet u l-kundizzjonijiet differenti (eż. riżorsi tal-ikel, jew permezz tal-preżenza ta’ biżżejjed żoni mhux imfixkla fl-inħawi).

| Tfixkil ta’ speċi jseħħ f’sit minħabba avvenimenti, attivitajiet jew proċessi li, fi ħdan sit, jikkontribwixxu għal tnaqqis fit-tul fil-popolazzjoni tal-ispeċi, għal tnaqqis jew għal riskju ta’ tnaqqis fil-firxa tagħha, jew għal tnaqqis fil-ħabitat disponibbli tagħha. Din il-valutazzjoni ssir skont l-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit u l-kontribuzzjoni tiegħu għall-koerenza tan-netwerk. |
| --- |

Tfixkil ta’ speċi jseħħ f’sit minħabba avvenimenti, attivitajiet jew proċessi li, fi ħdan sit, jikkontribwixxu għal tnaqqis fit-tul fil-popolazzjoni tal-ispeċi, għal tnaqqis jew għal riskju ta’ tnaqqis fil-firxa tagħha, jew għal tnaqqis fil-ħabitat disponibbli tagħha. Din il-valutazzjoni ssir skont l-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit u l-kontribuzzjoni tiegħu għall-koerenza tan-netwerk.

Tfixkil ta’ speċi jseħħ f’sit minħabba avvenimenti, attivitajiet jew proċessi li, fi ħdan sit, jikkontribwixxu għal tnaqqis fit-tul fil-popolazzjoni tal-ispeċi, għal tnaqqis jew għal riskju ta’ tnaqqis fil-firxa tagħha, jew għal tnaqqis fil-ħabitat disponibbli tagħha. Din il-valutazzjoni ssir skont l-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit u l-kontribuzzjoni tiegħu għall-koerenza tan-netwerk.

4.   L-ARTIKOLU 6(3)

L-ARTIKOLU 6(3)

Kjarifika tal-kunċetti ta’ pjan jew proġett, ta’ probabbiltà ta’ avvenimenti sinifikanti, ta’ valutazzjoni xierqa, ta’ objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit; effetti kumulattivi, awtoritajiet kompetenti, opinjoni tal-pubbliku, integrità tas-sit

Kjarifika tal-kunċetti ta’ pjan jew proġett, ta’ probabbiltà ta’ avvenimenti sinifikanti, ta’ valutazzjoni xierqa, ta’ objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit; effetti kumulattivi, awtoritajiet kompetenti, opinjoni tal-pubbliku, integrità tas-sit

4.1.   TEST

“Kull pjan jew proġett li mhux marbut direttament ma’ jew li ma hux meħtieġ għat-tmexxija tas-sit iżda li x’aktarx se jkollu effett sinifikanti fuqu, jew b’mod individwali jew inkella flimkien ma’ xi pjanijiet jew proġetti oħra, għandu jkun suġġett għal evalwazzjoni xierqa tal-implikazzjonijiet tiegħu għas-sit in vista tal-għanjiet ta’ konservazzjoni tas-sit. Fl-isfond tar-riżultati tal-evalwazzjoni tal-implikazzjonijiet għas-sit u skont id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 4, l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti għandhom jaqblu dwar il-pjan jew il-proġett biss wara li jkunu żguraw li dan ma jaffettwax ħażin l-integrità tas-sit konċernat u, jekk xieraq, wara li jkunu raw l-opinjoni tal-pubbliku ġenerali.”

4.2.   KAMP TA’ APPLIKAZZJONI

Rigward l-iskop u l-kuntest, ir-rwol tat-tielet u tar-raba’ paragrafi tal-Artikolu 6 jrid jiġi kkunsidrat b’rabta ma’ dak tal-ewwel (jew, fil-każ ta’ ŻPS, ma’ dak tal-ewwel u tat-tieni paragrafi tal-Artikoli 3 u 4 tad-Direttiva dwar l-Għasafar) u tat-tieni paragrafi tal-Artikolu 6. B’mod partikolari, importanti li jitfakkar li, anki jekk jiġi determinat li inizjattiva jew attività ma taqax fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 6(3), xorta waħda jkun neċessarju li din issir kompatibbli mad-dispożizzjonijiet l-oħra msemmija aktar ’il fuq.

l-iskop u l-kuntest

Jista’ jiġi nnotat li l-attivitajiet li jikkontribwixxu għall-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit jew li huma kompatibbli ma’ dawn diġà jaf ikunu koperti mill-Artikolu 6(1) u (2) — pereżempju, prattiki tal-biedja tradizzjonali li jsostnu tipi ta’ ħabitats u speċijiet partikolari. Id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(3) u (4) jikkostitwixxu forma ta’ reġim ta’ ħruġ ta’ permessi, li jistabbilixxu ċ-ċirkustanzi li fi ħdanhom jistgħu jkunu jew ma jkunux permessi l-pjanijiet u l-proġetti b’effetti negattivi sinifikanti probabbli fuq siti tan-Natura 2000. B’hekk, dawn jiżguraw li l-ħtiġijiet ekonomiċi u ħtiġijiet oħra mhux ekoloġiċi jkunu jistgħu jiġu kkunsidrati bis-sħiħ fid-dawl tal-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit.

L-Artikolu 6(3) jiddefinixxi proċedura mqassma fi stadji għall-kunsiderazzjoni tal-pjanijiet u tal-proġetti (39).

proċedura mqassma fi stadji

39

| (a) | L-ewwel parti ta’ din il-proċedura tikkonsisti fi stadju ta’ qabel il-valutazzjoni (“skrinjar”) biex, l-ewwel nett, jekk jiġi ddeterminat il-pjan jew il-proġett huwiex direttament marbut mas-sit jew huwiex neċessarju għall-ġestjoni tiegħu, u, it-tieni, jekk huwiex probabbli li jkollu effett sinifikanti fuq is-sit; hi regolata mill-ewwel sentenza tal-Artikolu 6(3). |
| --- | --- |

(a)

L-ewwel parti ta’ din il-proċedura tikkonsisti fi stadju ta’ qabel il-valutazzjoni (“skrinjar”) biex, l-ewwel nett, jekk jiġi ddeterminat il-pjan jew il-proġett huwiex direttament marbut mas-sit jew huwiex neċessarju għall-ġestjoni tiegħu, u, it-tieni, jekk huwiex probabbli li jkollu effett sinifikanti fuq is-sit; hi regolata mill-ewwel sentenza tal-Artikolu 6(3).

| (b) | It-tieni parti tal-proċedura, regolata mit-tieni sentenza tal-Artikolu 6(3), hi relatata mal-valutazzjoni xierqa u mad-deċiżjoni tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti. |
| --- | --- |

(b)

It-tieni parti tal-proċedura, regolata mit-tieni sentenza tal-Artikolu 6(3), hi relatata mal-valutazzjoni xierqa u mad-deċiżjoni tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti.

It-tielet parti tal-proċedura (regolata mill-Artikolu 6(4)) tkun involuta jekk, minkejja valutazzjoni negattiva, ikun propost li pjan jew proġett ma jiġix rifjutat iżda jingħata kunsiderazzjoni ulterjuri. F’dan il-każ, l-Artikolu 6(4) jippermetti derogi mill-Artikolu 6(3) f’ċerti kundizzjonijiet.

L-applikabbiltà tal-proċedura, u sa fejn din tapplika, tiddependi minn diversi fatturi, u fis-sekwenza tal-istadji, kull stadju jkun influwenzat mill-istadju ta’ qabel. Għaldaqstant, l-ordni li fih jiġu segwiti l-istadji hu essenzjali għall-applikazzjoni korretta tal-Artikolu 6(3).

Rigward l-ambitu ġeografiku, id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(3) mhumiex ristretti għal pjanijiet u għal proġetti li jseħħu b’mod esklużiv f’sit protett jew li jkopru tali sit; dawn huma mmirati wkoll lejn pjanijiet u proġetti li jinsabu barra mis-sit iżda li aktarx li jkollhom effett sinifikanti fuqu minkejja d-distanza tagħhom mis-sit inkwistjoni (kawżi C-98/03, il-punt 51 u C-418-04, il-punti 232, 233).

l-ambitu ġeografiku

Barra minn hekk, il-Qorti ddikjarat li l-Artikolu 6(3) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats ma jipprekludix miżura protettiva nazzjonali aktar strinġenti li tista’, pereżempju, timponi projbizzjoni assoluta ta’ ċertu tip ta’ attività, mingħajr ebda ħtieġa li ssir valutazzjoni tal-impatt ambjentali tal-proġett jew tal-pjan individwali fuq is-sit tan-Natura 2000 ikkonċernat (C-2/10, il-punti 39-75).

| L-Artikolu 6(3) jiddefinixxi proċedura mqassma fuq stadji għall-kunsiderazzjoni tal-pjanijiet u tal-proġetti li jista’ jkollhom effett sinifikanti fuq sit tan-Natura 2000. L-attivitajiet li ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 6(3) xorta ser ikollhom ikunu kompatibbli mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(1) — jew, fil-każ ta’ ŻPS, l-Artikoli 3, 4(1) u (2) tad-Direttiva dwar l-Għasafar — u 6(2) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats. |
| --- |

L-Artikolu 6(3) jiddefinixxi proċedura mqassma fuq stadji għall-kunsiderazzjoni tal-pjanijiet u tal-proġetti li jista’ jkollhom effett sinifikanti fuq sit tan-Natura 2000. L-attivitajiet li ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 6(3) xorta ser ikollhom ikunu kompatibbli mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(1) — jew, fil-każ ta’ ŻPS, l-Artikoli 3, 4(1) u (2) tad-Direttiva dwar l-Għasafar — u 6(2) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats.

L-Artikolu 6(3) jiddefinixxi proċedura mqassma fuq stadji għall-kunsiderazzjoni tal-pjanijiet u tal-proġetti li jista’ jkollhom effett sinifikanti fuq sit tan-Natura 2000. L-attivitajiet li ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 6(3) xorta ser ikollhom ikunu kompatibbli mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(1) — jew, fil-każ ta’ ŻPS, l-Artikoli 3, 4(1) u (2) tad-Direttiva dwar l-Għasafar — u 6(2) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats.

4.3.   IR-RELAZZJONI BEJN L-ARTIKOLU 6(2) U L-ARTIKOLU 6(3)

L-Artikolu 6(2) u (3) huma maħsuba biex jipprevjenu kwalunkwe effett negattiv fuq sit. Fil-każ tal-Artikolu 6(2), l-intenzjoni hi li jiġi evitat “id-deterjorament [...] jew it-tfixkil [...] sinifikanti”. Fil-każ tal-Artikolu 6(3), l-għan hu li tiġi evitata l-awtorizzazzjoni ta’ kwalunkwe pjan jew proġett li jista’ jaffettwa “ħażin l-integrità tas-sit”. Għaldaqstant, l-objettivi huma ġeneralment simili. Madankollu, ta’ min ifakkar li d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(2) japplikaw għas-sit kull ħin filwaqt li dawk tal-Artikolu 6(3) ikunu japplikaw biss jekk pjan jew proġett li jkun qed jiġi propost jista’ jkollu effetti sinifikanti fuq is-sit. Minħabba li ż-żewġ paragrafi jaqdu l-istess objettiv ġenerali, hu loġiku li jiġi konkluż li kwalunkwe pjan jew proġett approvat f’konformità mal-Artikolu 6(3) ser ikun konformi wkoll mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(2), sakemm ma jintweriex sussegwentement li jkun probabbli li jiddeterjora l-ħabitat u/jew ifixkel l-ispeċi li għaliha ġie nominat is-sit.

“id-deterjorament [...] jew it-tfixkil [...] sinifikanti”

“ħażin l-integrità tas-sit”

kull ħin

jekk pjan jew proġett li jkun qed jiġi propost

Dan ġie kkonfermat mill-Qorti (kawża C-127/02, il-punti 35-37): “il-fatt li pjan jew proġett ġie awtorizzat skont il-proċedura prevista fl-Artikolu 6(3) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats jirrendi superfluwa, fir-rigward tal-attività li għandha ssir fis-sit protett skont l-imsemmi pjan jew proġett, applikazzjoni konkomitanti tar-regola ta’ protezzjoni ġenerali stabbilita fl-Artikolu 6(2). Fil-fatt l-awtorizzazzjoni ta’ pjan jew ta’ proġett, mogħtija bis-saħħa tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva dwar il-ħabitats, neċessarjament tippresupponi li ġie meqjus bħala li mhuwiex ta’ natura li taffettwa ħażin l-integrità tas-sit ikkonċernat u, konsegwentement, li lanqas m’huwa ma jista’ jwassal għad-deterjorazzjoni tal-ħabitats jew għat-tfixkil sinjifikanti tal-ispeċi skont l-Artikolu 6(2).

“il-fatt li pjan jew proġett ġie awtorizzat skont il-proċedura prevista fl-Artikolu 6(3) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats jirrendi superfluwa, fir-rigward tal-attività li għandha ssir fis-sit protett skont l-imsemmi pjan jew proġett, applikazzjoni konkomitanti tar-regola ta’ protezzjoni ġenerali stabbilita fl-Artikolu 6(2). Fil-fatt l-awtorizzazzjoni ta’ pjan jew ta’ proġett, mogħtija bis-saħħa tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva dwar il-ħabitats, neċessarjament tippresupponi li ġie meqjus bħala li mhuwiex ta’ natura li taffettwa ħażin l-integrità tas-sit ikkonċernat u, konsegwentement, li lanqas m’huwa ma jista’ jwassal għad-deterjorazzjoni tal-ħabitats jew għat-tfixkil sinjifikanti tal-ispeċi skont l-Artikolu 6(2).

Madankollu, ma jistax jiġi eskluż li, sussegwentement, tali pjan jew proġett jirriżulta li huwa ta’ natura li jwassal għal deterjorazzjoni jew tfixkil bħal dan, anke jekk fin-nuqqas ta’ xi żball li għalih l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jistgħu jinżammu responsabbli. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-applikazzjoni tal-Artikolu 6(2) tad-Direttiva dwar il-ħabitats tippermetti li jintlaħaq l-għan essenzjali tal-preżervazzjoni u tal-protezzjoni tal-kwalità tal-ambjent, inkluża l-konservazzjoni tal-ħabitats naturali kif ukoll tal-fawna u tal-flora selvaġġi, kif iddikjarat fl-ewwel premessa ta’ din l-istess direttiva.”

Madankollu, ma jistax jiġi eskluż li, sussegwentement, tali pjan jew proġett jirriżulta li huwa ta’ natura li jwassal għal deterjorazzjoni jew tfixkil bħal dan, anke jekk fin-nuqqas ta’ xi żball li għalih l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jistgħu jinżammu responsabbli. F’dawn iċ-ċirkustanzi, l-applikazzjoni tal-Artikolu 6(2) tad-Direttiva dwar il-ħabitats tippermetti li jintlaħaq l-għan essenzjali tal-preżervazzjoni u tal-protezzjoni tal-kwalità tal-ambjent, inkluża l-konservazzjoni tal-ħabitats naturali kif ukoll tal-fawna u tal-flora selvaġġi, kif iddikjarat fl-ewwel premessa ta’ din l-istess direttiva.”

Min-naħa l-oħra, meta l-awtorizzazzjoni għal pjan jew għal proġett tkun ingħatat mingħajr ma tinżamm konformità mal-Artikolu 6(3), jista’ jinstab ksur tal-Artikolu 6(2) meta jiġi stabbilit id-deterjorament ta’ ħabitat jew it-tfixkil tal-ispeċi li għaliha ġiet nominata ż-żona (C-304/05, C-388/05, C-404/09, C-141/14).

L-istess japplika għall-proġetti u għall-attivitajiet kollha li ġew awtorizzati qabel l-inklużjoni tas-siti fil-lista tas-SIK, jew il-klassifikazzjoni tagħhom bħala ŻPS, u li ma jaqgħux taħt l-obbligu tal-valutazzjoni tal-implikazzjoni tagħhom għat-tipi ta’ ħabitats u għall-ispeċijiet skont l-Artikolu 6(3) iżda li l-effetti tagħhom jistgħu jħallu effett negattiv fuq l-integrità ta’ dawk is-siti. L-Artikolu 6(2) u (3) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats irid jiġi interpretat bħala totalità koerenti u hu mfassal sabiex jiżgura l-istess livell ta’ protezzjoni tal-ħabitats naturali u tal-ħabitats tal-ispeċijiet (C-258/11, C-521/12, C-399/14, C-387 u 388/15).

Għaldaqstant, fejn l-Artikolu 6(2) iwassal għal obbligu li jsir rieżami sussegwenti tal-implikazzjonijiet għas-sit ikkonċernat ta’ pjan jew ta’ proġett, dak ir-rieżami jrid isir skont ir-rekwiżiti tal-Artikolu 6(3) (Kawża C-399/14, il-punt 54).

L-Artikolu 6(3) ma japplikax fir-rigward ta’ kwalunkwe azzjoni li l-implimentazzjoni tagħha tkun soġġetta għal awtorizzazzjoni iżda li twettqet mingħajr awtorizzazzjoni u, b’hekk, illegalment. Madankollu, it-tali azzjonijiet jista’ jkollhom konsegwenzi li jiksru l-Artikolu 6(2), u l-Istat Membru hu obbligat jaġixxi f’konformità mad-dispożizzjoni msemmija l-aħħar (kawża C-504/14).

4.4.   XI TFISSER META JINGĦAD LI “PJAN JEW PROĠETT LI MHUX MARBUT DIRETTAMENT MA’ JEW LI MA HUX MEĦTIEĠ GĦAT-TMEXXIJA TAS-SIT”?

Peress li d-Direttiva dwar il-Ħabitats ma tiddefinixxix “pjan” jew “proġett”, iridu jitqiesu kif xieraq il-prinċipji ġenerali ta’ interpretazzjoni, b’mod partikolari l-prinċipju li dispożizzjoni individwali tad-dritt tal-UE trid tiġi interpretata fuq il-bażi tat-test tagħha u tal-iskop tagħha, kif ukoll abbażi tal-kuntest li fih isseħħ.

Hemm żewġ argumenti għall-għoti ta’ interpretazzjoni ġenerali għal “pjan” jew għal “proġett”:

| — | L-ewwel nett, id-Direttiva ma tirrestrinġix il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ “pjan” jew ta’ “proġett” b’referenza għal kategoriji partikolari ta’ xi wieħed minnhom. Minflok, il-fattur ewlieni ta’ limitazzjoni hu jekk huwiex probabbli jew le li dawn ikollhom effett sinifikanti fuq sit. |
| --- | --- |

—

L-ewwel nett, id-Direttiva ma tirrestrinġix il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ “pjan” jew ta’ “proġett” b’referenza għal kategoriji partikolari ta’ xi wieħed minnhom. Minflok, il-fattur ewlieni ta’ limitazzjoni hu jekk huwiex probabbli jew le li dawn ikollhom effett sinifikanti fuq sit.

| — | It-tieni, korollarju tal-applikabbiltà ssoktata tal-Artikolu 6(2) għall-attivitajiet esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 6(3) u (4) huwa li, aktar ma jiġu definiti b’mod ristrett “pjan” u “proġett”, aktar ma jkunu potenzjalment ristretti l-mezzi biex jiġi kkunsidrat interess ta’ konservazzjoni kontra dannu għall-interess mhux ta’ konservazzjoni, u b’hekk biex tiġi żgurata l-applikazzjoni korretta tal-Artikolu 6(2), jiġifieri jiġu evitati deterjorament u tfixkil. |
| --- | --- |

—

It-tieni, korollarju tal-applikabbiltà ssoktata tal-Artikolu 6(2) għall-attivitajiet esklużi mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 6(3) u (4) huwa li, aktar ma jiġu definiti b’mod ristrett “pjan” u “proġett”, aktar ma jkunu potenzjalment ristretti l-mezzi biex jiġi kkunsidrat interess ta’ konservazzjoni kontra dannu għall-interess mhux ta’ konservazzjoni, u b’hekk biex tiġi żgurata l-applikazzjoni korretta tal-Artikolu 6(2), jiġifieri jiġu evitati deterjorament u tfixkil.

4.4.1.   Proġett

L-appoġġ għal definizzjoni usa’ ta’ “proġett” jissaħħaħ, b’analoġija, jekk nirreferu għad-Direttiva 2011/92/UE dwar l-istima tal-effetti ta’ ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent (40) — minn hawn ’il quddiem imsejħa d-Direttiva dwar il-VIA. Dik id-direttiva topera f’kuntest simili, filwaqt li tistabbilixxi regoli għall-valutazzjoni tal-proġetti b’effetti sinifikanti probabbli fuq l-ambjent. L-Artikolu 1(2) tad-Direttiva dwar il-VIA jistipula li “proġett” tfisser:

dwar l-istima tal-effetti ta’ ċerti proġetti pubbliċi u privati fuq l-ambjent

40

| “— | l-eżekuzzjoni ta’ xogħlijiet ta’ kostruzzjoni jew ta’ stallazzjonijiet jew skemi oħra, — interventi oħra fil-madwar u fil-pajsaġġ naturali inklużi dawk li jinvolvu l-estrazzjoni ta’ riżorsi naturali.” |
| --- | --- |

“—

l-eżekuzzjoni ta’ xogħlijiet ta’ kostruzzjoni jew ta’ stallazzjonijiet jew skemi oħra, — interventi oħra fil-madwar u fil-pajsaġġ naturali inklużi dawk li jinvolvu l-estrazzjoni ta’ riżorsi naturali.”

l-eżekuzzjoni ta’ xogħlijiet ta’ kostruzzjoni jew ta’ stallazzjonijiet jew skemi oħra, — interventi oħra fil-madwar u fil-pajsaġġ naturali inklużi dawk li jinvolvu l-estrazzjoni ta’ riżorsi naturali.”

Din hi definizzjoni wiesgħa ħafna (C-72/95 Kraaijeveld, il-punti 30 u 31) li mhix limitata għall-binja fiżika iżda tkopri wkoll interventi oħra fl-ambjent naturali li jinkludu attivitajiet regolari mmirati lejn l-użu tar-riżorsi naturali (41). Pereżempju, intensifikazzjoni sinifikanti tal-agrikoltura li thedded li tagħmel ħsara jew teqred il-karattru seminaturali ta’ sit tista’ tkun koperta (42).

Kraaijeveld

41

42

Il-Qorti ħarġet numru ta’ deċiżjonijiet dwar it-tip ta’ interventi li jeħtieġu l-applikazzjoni tal-Artikolu 6(3).

Il-kawża Waddenzee (C-127/02, il-punti 25 sa 29) iċċarat aktar li attivitajiet li twettqu perjodikament għal għadd ta’ snin fuq is-sit ikkonċernat iżda li għalihom hi mogħtija liċenzja annwalment għal perjodu limitat, b’kull liċenzja tinvolvi valutazzjoni ġdida kemm tal-possibbiltà li titkompla dik l-attività kif ukoll tas-sit fejn din tista’ titwettaq, għandhom jiġu kkunsidrati, fil-ħin ta’ kull applikazzjoni, bħala pjan distint jew proġett skont it-tifsira tad-Direttiva dwar il-Ħabitats.

Waddenzee

attivitajiet li twettqu perjodikament

Fil-kawża Papenburg (C-226/08, il-punti 50 u 51) il-Qorti ddikjarat ukoll li: “... xogħlijiet ta’ manutenzjoni kontinwi fil-kanal navigabbli tal-estwarju, li ma humiex marbuta direttament jew ma humiex meħtieġa għat-tmexxija tas-sit ... għandhom, sa fejn jikkostitwixxu proġett u jista’ jkollhom effett sinjifikattiv fuq is-sit ikkonċernat, jiġu suġġetti għal evalwazzjoni tal-implikazzjonijiet tagħhom fuq dan is-sit skont l-imsemmija dispożizzjonijiet [l-Artikolu 6(3)]”.

Papenburg

xogħlijiet ta’ manutenzjoni kontinwi fil-kanal navigabbli tal-estwarju, li ma humiex marbuta direttament jew ma humiex meħtieġa għat-tmexxija tas-sit ... għandhom, sa fejn jikkostitwixxu proġett u jista’ jkollhom effett sinjifikattiv fuq is-sit ikkonċernat, jiġu suġġetti għal evalwazzjoni tal-implikazzjonijiet tagħhom fuq dan is-sit skont l-imsemmija dispożizzjonijiet [l-Artikolu 6(3)]”

Madankollu, “... jekk, fid-dawl b’mod partikolari tar-rikorrenza, tan-natura tax-xogħlijiet ta’ manutenzjoni ... jew tal-kundizzjonijiet li taħthom jitwettqu dawn ix-xogħlijiet, dawn tal-aħħar jistgħu jitqiesu li jikkostitwixxu operazzjoni unika, b’mod partikolari meta l-għan tagħhom huwa li jżommu l-kanal navigabbli f’ċertu fond permezz ta’ tħammil regolari u neċessarju għal dan il-għan, dawn ix-xogħljiet ta’ manutenzjoni jistgħu jitqiesu bħala l-istess proġett fis-sens tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva dwar l-ħabitats.”

jekk, fid-dawl b’mod partikolari tar-rikorrenza, tan-natura tax-xogħlijiet ta’ manutenzjoni ... jew tal-kundizzjonijiet li taħthom jitwettqu dawn ix-xogħlijiet, dawn tal-aħħar jistgħu jitqiesu li jikkostitwixxu operazzjoni unika, b’mod partikolari meta l-għan tagħhom huwa li jżommu l-kanal navigabbli f’ċertu fond permezz ta’ tħammil regolari u neċessarju għal dan il-għan, dawn ix-xogħljiet ta’ manutenzjoni jistgħu jitqiesu bħala l-istess proġett fis-sens tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva dwar l-ħabitats.

Il-Qorti ddikjarat ukoll li l-għażla li jkunu eżentati b’mod ġenerali ċerti attivitajiet ma tikkonformax mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(3) (C-256/98, C-6/04, C-241/08, C-418/04, C-538/09). Barra minn hekk, il-Qorti ddikjarat li l-proġetti ma jistgħux jiġu esklużi mill-obbligu ta’ valutazzjoni biss minħabba l-fatt li ma jkunux soġġeti għal awtorizzazzjoni (C-98/03, il-punti 43-52).

l-għażla li jkunu eżentati b’mod ġenerali ċerti attivitajiet ma tikkonformax mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(3)

Il-Qorti ddikjarat ukoll li d-daqs tal-proġett mhuwiex rilevanti għaliex minnu nnifsu ma jipprekludix il-possibbiltà li għandu probabbiltà kbira li jkollu effett sinifikanti fuq sit protett (Kawża C-98/03, Kawża C-418/04 il-punt 244).

d-daqs tal-proġett mhuwiex rilevanti

4.4.2.   Pjan

It-terminu “pjan” għandu wkoll, għall-għanijiet tal-Artikolu 6(3), potenzjalment tifsira wiesgħa ħafna. Jekk b’analoġija nirreferu għad-Direttiva 2001/42/KE dwar l-istima tal-effetti ta’ ċerti pjanijiet u programmi fuq l-ambjent (43) (minn hawn ’il quddiem imsejħa d-Direttiva dwar il-VAS), l-Artikolu 2(a) ta’ dik id-Direttiva jiddefinixxi pjanijiet u programmi bħala:

43

“Pjanijiet u programmi, inklużi dawk ko-finanzjati mill-Komunità Ewropea, kif ukoll xi modifiki li jsirulhom:

“Pjanijiet u programmi, inklużi dawk ko-finanzjati mill-Komunità Ewropea, kif ukoll xi modifiki li jsirulhom:

| — | li huma soġġetti għall-preparazzjoni u/jew adozzjoni minn xi awtorita nazzjonali, reġjonali jew livell lokali jew li jkunu preparati minn xi awtorita għall-adozzjoni, permezz ta’ proċedura leġislattiva mill-Parlament jew il-Gvern, u |
| --- | --- |

—

li huma soġġetti għall-preparazzjoni u/jew adozzjoni minn xi awtorita nazzjonali, reġjonali jew livell lokali jew li jkunu preparati minn xi awtorita għall-adozzjoni, permezz ta’ proċedura leġislattiva mill-Parlament jew il-Gvern, u

li huma soġġetti għall-preparazzjoni u/jew adozzjoni minn xi awtorita nazzjonali, reġjonali jew livell lokali jew li jkunu preparati minn xi awtorita għall-adozzjoni, permezz ta’ proċedura leġislattiva mill-Parlament jew il-Gvern, u

| — | li huma meħtieġa permezz ta’ disposizzjonijiet leġiżlattivi, regolatorji jew amministrattivi;” |
| --- | --- |

—

li huma meħtieġa permezz ta’ disposizzjonijiet leġiżlattivi, regolatorji jew amministrattivi;”

li huma meħtieġa permezz ta’ disposizzjonijiet leġiżlattivi, regolatorji jew amministrattivi;”

F’dan ir-rigward, il-Qorti ddikjarat li “fid-dawl tal-għan tad-Direttiva 2001/42, li huwa dak li jiġi ggarantit livell għoli ta’ protezzjoni tal-ambjent,

  id-dispożizzjonijiet li jiffissaw il-limiti tal-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-Direttiva

  , u b’mod partikolari dawk li jipprovdu d-definizzjonijiet tal-atti kkontemplati minnha,

  għandhom jiġu interpretati b’mod wiesa’
  ” (C-567/10, il-punti 24-43).

“fid-dawl tal-għan tad-Direttiva 2001/42, li huwa dak li jiġi ggarantit livell għoli ta’ protezzjoni tal-ambjent,

id-dispożizzjonijiet li jiffissaw il-limiti tal-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din id-Direttiva

, u b’mod partikolari dawk li jipprovdu d-definizzjonijiet tal-atti kkontemplati minnha,

għandhom jiġu interpretati b’mod wiesa’

Ta’ rilevanza ovvja skont id-Direttiva dwar il-Ħabitats hemm il-pjanijiet dwar l-użu tal-art jew il-pjanijiet spazjali. Uħud mill-pjanijiet ikollhom effetti legali diretti għall-użu tal-art, oħrajn effetti indiretti biss. Pereżempju, pjanijiet spazjali reġjonali jew ġeografikament estensivi spiss ma jiġux applikati b’mod dirett iżda jsawru l-bażi għal pjanijiet aktar dettaljati jew iservu bħala qafas għall-kunsensi għall-iżvilupp, li mbagħad ikollhom effetti legali diretti. Iż-żewġ tipi ta’ pjanijiet ta’ użu tal-art għandhom jiġu kkunsidrati bħala koperti mill-Artikolu 6(3) peress li jkollhom probabbiltà li jkollhom effetti sinifikanti fuq sit tan-Natura 2000.

il-pjanijiet dwar l-użu tal-art jew il-pjanijiet spazjali

Il-Qorti kkonfermat din l-opinjoni (C-6/04, il-punt 52) filwaqt li ddikjarat li għalkemm il-pjanijiet ta’ użu tal-art mhux dejjem jawtorizzaw żviluppi u jkun irid jinkiseb permess ta’ ppjanar bħas-soltu għall-proġetti ta’ żvilupp, it-tali pjanijiet għandhom influwenza kbira fuq id-deċiżjonijiet dwar l-iżvilupp. Għaldaqstant, il-pjanijiet ta’ użu tal-art iridu jkunu soġġetti għal valutazzjoni xierqa tal-implikazzjonijiet tagħhom għas-sit ikkonċernat (ara wkoll C-418/04).

għandhom influwenza kbira fuq id-deċiżjonijiet dwar l-iżvilupp

Il-pjanijiet settorjali għandhom jiġu kkunsidrati wkoll bħala koperti mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 6(3), mill-ġdid għaliex dawn ikollhom probabbiltà li jkollhom effett sinifikanti fuq sit tan-Natura 2000. L-eżempji jistgħu jinkludu pjanijiet tan-netwerk tat-trasport, pjanijiet tal-enerġija, pjanijiet ta’ mmaniġġjar tal-iskart, pjanijiet ta’ ġestjoni tal-ilma jew pjanijiet ta’ ġestjoni tal-foresti (ara C-441/17, 122-124).

Il-pjanijiet settorjali

Madankollu, trid issir distinzjoni mill-“pjanijiet” li, fin-natura tagħhom, huma dikjarazzjonijiet ta’ politika, jiġifieri dokumenti ta’ politika li juru r-rieda politika ġenerali jew l-intenzjoni ta’ ministeru jew ta’ awtorità inferjuri. Eżempju jista’ jkun pjan ġenerali għall-iżvilupp sostenibbli fi ħdan territorju jew reġjun sħiħ ta’ Stat Membru. Ma jidhirx li jkun xieraq li dawn jiġu ttrattati bħala “pjanijiet” għall-fini tal-Artikolu 6(3), b’mod partikolari jekk kwalunkwe inizjattiva li tirriżulta mit-tali dikjarazzjonijiet ta’ politika tkun trid tgħaddi mingħand l-intermedjarju ta’ pjan ta’ użu tal-art jew settorjali (C-179/06, il-punt 41) (44). Madankollu, meta r-rabta bejn il-kontenut ta’ inizjattiva bħal din u l-effetti sinifikanti probabbli fuq sit tan-Natura 2000 tkun ċara u diretta, għandu jiġi applikat l-Artikolu 6(3).

44

Meta proġett speċifiku wieħed jew aktar ikun inkluż fi pjan b’mod ġenerali iżda mhux f’termini tad-dettalji tal-proġett, il-valutazzjoni magħmula fil-livell tal-pjan ma teżentax lill-proġetti speċifiċi mir-rekwiżiti ta’ valutazzjoni tal-Artikolu 6(3) fi stadju aktar tard, meta jkunu magħrufa ħafna aktar dettalji dwarhom (45).

45

4.4.3.   Mhux marbut direttament ma’ jew li ma hux meħtieġ għat-tmexxija ...

Mill-kuntest u mill-iskop tal-Artikolu 6, jidher li t-terminu “tmexxija” jrid jitqies li jirreferi għall-ġestjoni tal-“konservazzjoni” ta’ sit, jiġifieri għandu jiġi kkunsidrat fis-sens li jintuża fih fl-Artikolu 6(1). B’hekk, jekk attività tkun marbuta b’mod dirett mal-objettivi ta’ konservazzjoni u tkun neċessarja biex jintlaħqu, din tkun eżentata mir-rekwiżit ta’ valutazzjoni.

Billi jintroduċi l-possibbiltà li jiġu stabbiliti pjanijiet ta’ ġestjoni, l-Artikolu 6(1) jipprevedi flessibbiltà għall-Istati Membri fir-rigward tal-forma li jistgħu jsiru fiha dawn il-pjanijiet. Il-pjanijiet jistgħu jkunu mfassla b’mod speċifiku għas-siti jew “imdaħħla fil-pjanijiet ta’ żvilupp l-oħra”. B’hekk, hu possibbli li jkun hemm pjan “pur” ta’ ġestjoni tal-konservazzjoni jew pjan “imħallat” b’objettivi ta’ konservazzjoni kif ukoll oħrajn.

Il-kliem “mhux marbut direttament ma’ jew li ma hux meħtieġ għat-tmexxija...” jiżgura li komponent mhux ta’ konservazzjoni ta’ pjan jew ta’ proġett li jinkludi l-ġestjoni tal-konservazzjoni fost l-objettivi tiegħu xorta waħda jista’ jkun jeħtieġ valutazzjoni xierqa.

“mhux marbut direttament ma’ jew li ma hux meħtieġ għat-tmexxija...”

| Pereżempju, il-ħsad kummerċjali tal-injam jista’ jkun jagħmel parti minn pjan ta’ ġestjoni tal-konservazzjoni għal masġar nominat bħala Żona Speċjali ta’ Konservazzjoni. Filwaqt li d-dimensjoni kummerċjali mhix neċessarja għall-ġestjoni tal-konservazzjoni tas-sit, jaf ikollha bżonn tiġi kkunsidrata għal valutazzjoni xierqa. |
| --- |

Pereżempju, il-ħsad kummerċjali tal-injam jista’ jkun jagħmel parti minn pjan ta’ ġestjoni tal-konservazzjoni għal masġar nominat bħala Żona Speċjali ta’ Konservazzjoni. Filwaqt li d-dimensjoni kummerċjali mhix neċessarja għall-ġestjoni tal-konservazzjoni tas-sit, jaf ikollha bżonn tiġi kkunsidrata għal valutazzjoni xierqa.

Pereżempju, il-ħsad kummerċjali tal-injam jista’ jkun jagħmel parti minn pjan ta’ ġestjoni tal-konservazzjoni għal masġar nominat bħala Żona Speċjali ta’ Konservazzjoni. Filwaqt li d-dimensjoni kummerċjali mhix neċessarja għall-ġestjoni tal-konservazzjoni tas-sit, jaf ikollha bżonn tiġi kkunsidrata għal valutazzjoni xierqa.

Il-Qorti sostniet din l-opinjoni (C-241/08, il-punt 55), filwaqt li indikat li “s-sempliċi fatt li l-kuntratti Natura 2000 jikkonformaw mal-għanijiet ta’ konservazzjoni tas-sit, ma jistax jiġi kkunsidrat bħala biżżejjed, fid-dawl tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva ‘dwar il-ħabitats’, sabiex ix-xogħlijiet u t-titjib previsti mill-imsemmija kuntratti jiġu eżentati awtomatikament mill-evalwazzjoni tal-effetti fuq is-sit.”

“s-sempliċi fatt li l-kuntratti Natura 2000 jikkonformaw mal-għanijiet ta’ konservazzjoni tas-sit, ma jistax jiġi kkunsidrat bħala biżżejjed, fid-dawl tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva ‘dwar il-ħabitats’, sabiex ix-xogħlijiet u t-titjib previsti mill-imsemmija kuntratti jiġu eżentati awtomatikament mill-evalwazzjoni tal-effetti fuq is-sit.”

Jista’ jkun hemm ukoll ċirkustanzi li fihom pjan jew proġett marbut b’mod dirett mat-tmexxija jew meħtieġ għat-tmexxija ta’ sit jista’ jaffettwa sit ieħor.

| Pereżempju, biex jitjieb ir-reġim dwar l-għargħar ta’ sit, jista’ jiġi propost li jinbena lqugħ f’sit ieħor, b’effett avvers sinifikanti possibbli fuq dan tal-aħħar. F’każ bħal dan, il-pjan jew il-proġett għandu jkun is-suġġett ta’ valutazzjoni rigward is-sit affettwat. |
| --- |

Pereżempju, biex jitjieb ir-reġim dwar l-għargħar ta’ sit, jista’ jiġi propost li jinbena lqugħ f’sit ieħor, b’effett avvers sinifikanti possibbli fuq dan tal-aħħar. F’każ bħal dan, il-pjan jew il-proġett għandu jkun is-suġġett ta’ valutazzjoni rigward is-sit affettwat.

Pereżempju, biex jitjieb ir-reġim dwar l-għargħar ta’ sit, jista’ jiġi propost li jinbena lqugħ f’sit ieħor, b’effett avvers sinifikanti possibbli fuq dan tal-aħħar. F’każ bħal dan, il-pjan jew il-proġett għandu jkun is-suġġett ta’ valutazzjoni rigward is-sit affettwat.

Barra minn hekk, il-kawża C-441/17 (il-punt 123) tidentifika eżempju ta’ pjan (ikkonċernat biss miż-żieda tal-volum ta’ injam li jista’ jinħasad bit-twettiq ta’ operazzjonijiet attivi ta’ ġestjoni tal-foresti fi ħdan sit tan-Natura 2000) mhux relatat b’mod dirett mal-konservazzjoni peress li ma jistabbilixxix xi objettiv jew miżura ta’ konservazzjoni, u b’hekk ikun irid jiġi kkunsidrat skont l-Artikolu 6(3).

| It-terminu “proġett” għandu jingħata interpretazzjoni wiesgħa biex jinkludi kemm xogħlijiet ta’ kostruzzjoni kif ukoll interventi oħra fl-ambjent naturali. It-terminu “pjan” għandu tifsira wiesgħa wkoll, li tinkludi pjanijiet ta’ użu tal-art u pjanijiet jew programmi settorjali.


  Il-pjanijiet u l-proġetti b’rabta diretta mal-ġestjoni tal-konservazzjoni tas-sit, b’mod individwali jew inkella bħala komponenti ta’ pjanijiet u ta’ proġetti oħra, ġeneralment għandhom ikunu esklużi mid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(3), iżda l-komponenti mhux ta’ konservazzjoni tagħhom xorta waħda jaf ikunu jeħtieġu valutazzjoni. |
| --- |

It-terminu “proġett” għandu jingħata interpretazzjoni wiesgħa biex jinkludi kemm xogħlijiet ta’ kostruzzjoni kif ukoll interventi oħra fl-ambjent naturali. It-terminu “pjan” għandu tifsira wiesgħa wkoll, li tinkludi pjanijiet ta’ użu tal-art u pjanijiet jew programmi settorjali.

It-terminu “proġett” għandu jingħata interpretazzjoni wiesgħa biex jinkludi kemm xogħlijiet ta’ kostruzzjoni kif ukoll interventi oħra fl-ambjent naturali. It-terminu “pjan” għandu tifsira wiesgħa wkoll, li tinkludi pjanijiet ta’ użu tal-art u pjanijiet jew programmi settorjali.

Il-pjanijiet u l-proġetti b’rabta diretta mal-ġestjoni tal-konservazzjoni tas-sit, b’mod individwali jew inkella bħala komponenti ta’ pjanijiet u ta’ proġetti oħra, ġeneralment għandhom ikunu esklużi mid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(3), iżda l-komponenti mhux ta’ konservazzjoni tagħhom xorta waħda jaf ikunu jeħtieġu valutazzjoni.

Il-pjanijiet u l-proġetti b’rabta diretta mal-ġestjoni tal-konservazzjoni tas-sit, b’mod individwali jew inkella bħala komponenti ta’ pjanijiet u ta’ proġetti oħra, ġeneralment għandhom ikunu esklużi mid-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(3), iżda l-komponenti mhux ta’ konservazzjoni tagħhom xorta waħda jaf ikunu jeħtieġu valutazzjoni.

4.5.   KIF GĦANDU JIĠI DDETERMINAT LI PJAN JEW PROĠETT LI “X’AKTARX SE JKOLLU EFFETT SINIFIKANTI” JEW LE FUQ SIT, “JEW B’MOD INDIVIDWALI JEW INKELLA FLIMKIEN MA’ XI PJANIJIET JEW PROĠETTI OĦRA”?

Din il-frażi tiġbor fiha kemm relazzjoni ta’ kawża u effett kif ukoll l-aspett kumulattiv. Minn naħa, hemm bżonn li jiġi mistħarreġ x’tip ta’ effetti huma koperti (“effett sinifikanti”), u mbagħad li jiġi esplorat x’tipi ta’ kawżi aktarx li joħolqu effetti bħal dawn (“x’aktarx se jkollu ... b’mod individwali jew inkella flimkien”).

“effett sinifikanti”

“x’aktarx se jkollu ... b’mod individwali jew inkella flimkien”

Id-determinazzjoni ta’ jekk pjan jew proġett ikollux probabbiltà li joħloq effett sinifikanti jkollha konsegwenzi prattiċi u legali. Għaldaqstant, meta pjan jew proġett jiġi propost, importanti l-ewwel nett li tiġi kkunsidrata din il-kwistjoni importanti, u t-tieni nett li l-kunsiderazzjoni tgħaddi min skrutinju xjentifiku u espert.

Il-pjanijiet u l-proġetti li jitqiesu li ma jkollhomx probabbiltà li jkollhom effetti sinifikanti jistgħu jiġu proċessati mingħajr referenza għall-istadji sussegwenti tal-Artikolu 6(3). Madankollu, l-Istati Membri jkollhom jiġġustifikaw u jirreġistraw ir-raġunijiet għaliex waslu għal konklużjoni ta’ skrinjar bħal din.

4.5.1.   X’aktarx se jkollu...

Is-salvagwardji stabbiliti fl-Artikolu 6(3) ma jiġux skattati minn ċertezza iżda minn probabbiltà ta’ effetti sinifikanti. B’hekk, f’konformità mal-prinċipju ta’ prekawzjoni, hu inaċċettabbli li ma ssirx valutazzjoni fuq il-bażi li l-effetti sinifikanti ma jkunux ċerti.

ċertezza

probabbiltà

Dan ġie kkonfermat mis-sentenza Waddenzee tal-Qorti (C-127/02, il-punti 39–44): “...[Il-mekkaniżmu] ta’ protezzjoni tal-ambjent prevista fl-Artikolu 6(3) ... ma [jippresupponix] li l-pjan jew il-proġett ikkunsidrat jeffettwa s-sit ikkonċernat b’mod sinjifikanti, iżda jirriżulta mis-sempliċi probabbiltà li effett bħal dan ikun marbut mal-imsemmi pjan jew proġett. ...

  Fil-każ ta’ dubju fir-rigward tan-nuqqas ta’ effetti sinjifikanti, għandha ssir evalwazzjoni bħal din.

  ... L-ewwel sentenza tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva dwar il-ħabitats għandha tiġi interpretata fis-sens li kull pjan jew proġett li mhuwiex direttament marbut ma’ jew meħtieġ għat-tmexxija tas-sit għandu jkun suġġett għal evalwazzjoni xierqa tal-effetti tiegħu fuqu fid-dawl tal-għanijiet ta’ konservazzjoni ta’ dan is-sit

  jekk ma jkunx jista’ jiġi eskluż, fuq il-bażi ta’ elementi oġġettivi

  , li jeffettwa l-imsemmi sit b’mod sinjifikanti, individwalment jew flimkien ma’ pjanijiet jew proġetti oħra”.

Waddenzee

[Il-mekkaniżmu] ta’ protezzjoni tal-ambjent prevista fl-Artikolu 6(3) ... ma [jippresupponix] li l-pjan jew il-proġett ikkunsidrat jeffettwa s-sit ikkonċernat b’mod sinjifikanti, iżda jirriżulta mis-sempliċi probabbiltà li effett bħal dan ikun marbut mal-imsemmi pjan jew proġett. ...

Fil-każ ta’ dubju fir-rigward tan-nuqqas ta’ effetti sinjifikanti, għandha ssir evalwazzjoni bħal din.

... L-ewwel sentenza tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva dwar il-ħabitats għandha tiġi interpretata fis-sens li kull pjan jew proġett li mhuwiex direttament marbut ma’ jew meħtieġ għat-tmexxija tas-sit għandu jkun suġġett għal evalwazzjoni xierqa tal-effetti tiegħu fuqu fid-dawl tal-għanijiet ta’ konservazzjoni ta’ dan is-sit

jekk ma jkunx jista’ jiġi eskluż, fuq il-bażi ta’ elementi oġġettivi

, li jeffettwa l-imsemmi sit b’mod sinjifikanti, individwalment jew flimkien ma’ pjanijiet jew proġetti oħra”

Mill-ġdid hu siewi li ssir referenza għad-Direttiva 2011/92/UE dwar il-VIA, kif emendata, peress li l-formula “x’aktarx se jkollu effett sinifikanti” hi kważi identika għall-formula bażika użata biex jinħoloq id-dmir ta’ valutazzjoni tal-Istati Membri skont id-Direttiva dwar il-VIA (46). Id-Direttiva dwar il-VIA hi wkoll ta’ assistenza fl-istabbiliment ta’ firxa ta’ fatturi li jistgħu jikkontribwixxu għal probabbiltà ta’ effett sinifikanti (47). Kwalunkwe proposta li tkun meqjusa li teħtieġ valutazzjoni skont id-Direttiva dwar il-VIA fuq il-bażi tar-raġuni, fost l-oħrajn, li aktarx li taffettwa b’mod sinifikanti sit tan-Natura 2000 tista’ tiġi ġġudikata li taqa’ wkoll taħt ir-rekwiżit ta’ valutazzjoni tal-Artikolu 6(3) (48).

46

47

48

Fid-determinazzjoni tal-probabbiltà ta’ impatti sinifikanti, u b’hekk fuq il-ħtieġa ta’ valutazzjoni xierqa, il-miżuri ta’ mitigazzjoni (jiġifieri miżuri biex jiġu evitati jew jitnaqqsu effetti negattivi) ma jistgħux jittieħdu f’kunsiderazzjoni. Dan hu kkonfermat mill-Qorti fis-sentenza tagħha fil-kawża C-323/17: “L-Artikolu 6(3) tad-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE tal-21 ta’ Mejju 1992 dwar il-konservazzjoni tal-ħabitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa, għandha tiġi interpretata fis-sens li, sabiex jiġi ddeterminat jekk huwiex neċessarju li sussegwentement titwettaq evalwazzjoni xierqa tal-effetti ta’ pjan jew ta’ proġett fuq is-sit ikkonċernat, ma hemmx lok, matul il-fażi ta’ screening, li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-miżuri intiżi sabiex jiġu evitati jew imnaqqsa l-effetti negattivi ta’ dan il-pjan jew il-proġett fuq dan is-sit” (49).

“L-Artikolu 6(3) tad-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE tal-21 ta’ Mejju 1992 dwar il-konservazzjoni tal-ħabitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa, għandha tiġi interpretata fis-sens li, sabiex jiġi ddeterminat jekk huwiex neċessarju li sussegwentement titwettaq evalwazzjoni xierqa tal-effetti ta’ pjan jew ta’ proġett fuq is-sit ikkonċernat, ma hemmx lok, matul il-fażi ta’ screening, li jittieħdu inkunsiderazzjoni l-miżuri intiżi sabiex jiġu evitati jew imnaqqsa l-effetti negattivi ta’ dan il-pjan jew il-proġett fuq dan is-sit”

49

Probabbiltà ta’ effetti sinifikanti tista’ tirriżulta mhux biss minn pjanijiet jew minn proġetti li jinsabu fi ħdan sit protett iżda anki minn pjanijiet jew minn proġetti li jinsabu barra minn sit protett (C-142/16, il-punt 29). Pereżempju, art mistagħdra tista’ ġġarrab ħsara minħabba proġett tad-drenaġġ li jinsab f’ċerta distanza barra mil-limiti tal-art mistagħdra, jew sit jista’ jkun affettwat minħabba emissjoni ta’ inkwinanti minn sors estern. Għal din ir-raġuni, importanti li l-Istati Membri, kemm fil-leġiżlazzjoni tagħhom kif ukoll fil-prattika tagħhom, jippermettu li jiġu applikati s-salvagwardji tal-Artikolu 6(3) għal kwalunkwe pressjoni ta’ żvilupp — inklużi dawk li jkunu esterni għal siti tan-Natura 2000 iżda li aktarx li jkollhom effetti sinifikanti fuq kwalunkwe wieħed minnhom.

fi ħdan

barra

Dan jinkludi l-kunsiderazzjoni ta’ kwalunkwe effett transkonfinali potenzjali. Jekk pjan jew proġett f’pajjiż wieħed x’aktarx li jkollu effett sinifikanti fuq sit tan-Natura 2000 f’pajjiż ieħor, individwalment jew flimkien ma’ pjanijiet jew ma’ proġetti oħra, mela tkun trid issir valutazzjoni xierqa li, fost l-oħrajn, tindirizza l-effetti potenzjali fuq l-integrità tas-siti rispettivi tan-Natura 2000 f’dak il-pajjiż l-ieħor ukoll.

effett transkonfinali potenzjali

Pjanijiet u proġetti transfruntiera (jiġifieri pjanijiet jew proġetti li jinsabu f’aktar minn Stat Membru wieħed, li jinvolvu, pereżempju, pipelines, kejbils, pontijiet jew mini) għandhom jiġu ttrattati kif xieraq, filwaqt li jiġi żgurat li tingħata kunsiderazzjoni lill-effetti potenzjali kollha fuq is-siti tan-Natura 2000. Għal dan l-għan, u biex jiġi evitat xogħol doppju, l-awtoritajiet kompetenti rispettivi għandhom jikkoordinaw il-valutazzjonijiet tagħhom.

Dan hu konformi mal-Konvenzjoni Espoo u mal-Protokoll tagħha dwar il-VAS (50) li huma implimentati fl-UE permezz tad-Direttivi dwar il-VIA u l-VAS (51). Peress li dawk id-Direttivi jkopru pjanijiet jew proġetti li aktarx li jkunu jeħtieġu valutazzjoni skont l-Artikolu 6 tad-Direttiva dwar il-Ħabitats ukoll, minn dan isegwi li l-effetti transkonfinali wkoll iridu jkunu koperti f’valutazzjonijiet xierqa mwettqa skont id-Direttiva dwar il-Ħabitats, f’konformità mad-dispożizzjonijiet rilevanti skont dawk id-Direttivi.

50

51

| Il-proċedura skont l-Artikolu 6(3) hi skattata mhux mill-inċertezza iżda mill-probabbiltà ta’ effetti sinifikanti, li jirriżultaw minn pjanijiet jew minn proġetti indipendentement minn jekk jinsabux ġewwa jew barra sit protett. Probabbiltà bħal din tkun teżisti jekk ma jkunux jistgħu jiġu esklużi effetti sinifikanti fuq is-sit. Il-miżuri ta’ mitigazzjoni ma jkunux jistgħu jiġu kkunsidrati f’dan l-istadju. L-effetti transkonfinali jridu jiġu kkunsidrati wkoll. |
| --- |

Il-proċedura skont l-Artikolu 6(3) hi skattata mhux mill-inċertezza iżda mill-probabbiltà ta’ effetti sinifikanti, li jirriżultaw minn pjanijiet jew minn proġetti indipendentement minn jekk jinsabux ġewwa jew barra sit protett. Probabbiltà bħal din tkun teżisti jekk ma jkunux jistgħu jiġu esklużi effetti sinifikanti fuq is-sit. Il-miżuri ta’ mitigazzjoni ma jkunux jistgħu jiġu kkunsidrati f’dan l-istadju. L-effetti transkonfinali jridu jiġu kkunsidrati wkoll.

Il-proċedura skont l-Artikolu 6(3) hi skattata mhux mill-inċertezza iżda mill-probabbiltà ta’ effetti sinifikanti, li jirriżultaw minn pjanijiet jew minn proġetti indipendentement minn jekk jinsabux ġewwa jew barra sit protett. Probabbiltà bħal din tkun teżisti jekk ma jkunux jistgħu jiġu esklużi effetti sinifikanti fuq is-sit. Il-miżuri ta’ mitigazzjoni ma jkunux jistgħu jiġu kkunsidrati f’dan l-istadju. L-effetti transkonfinali jridu jiġu kkunsidrati wkoll.

4.5.2.   Effett sinifikanti

Il-kunċett ta’ x’inhu effett “sinifikanti” ma jistax jiġi ttrattat b’mod arbitrarju. L-ewwel nett, id-Direttiva tuża t-terminu f’kuntest oġġettiv (jiġifieri ma tikkwalifikahx b’formuli diskrezzjonali). It-tieni, hi meħtieġa konsistenza tal-approċċ għal dak li hu “sinifikanti” biex jiġi żgurat li Natura 2000 jaħdem bħala netwerk koerenti.

Filwaqt li hemm bżonn ta’ oġġettività fl-interpretazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tat-terminu “sinifikanti”, hu ċar li oġġettività bħal din ma tistax tiġi separata mill-karatteristiċi speċifiċi u mill-kundizzjonijiet ambjentali tas-sit protett ikkonċernat mill-pjan jew mill-proġett. F’dan ir-rigward, l-objettivi ta’ konservazzjoni ta’ sit kif ukoll l-informazzjoni preċedenti jew ta’ bażi dwaru jistgħu jkunu importanti ħafna fl-identifikazzjoni b’mod aktar preċiż tas-sensittivitajiet tal-konservazzjoni (C-127/02, il-punti 46-48).

Parti minn din l-informazzjoni hi ppreżentata fil-Formola Standard tad-Data li takkumpanja l-proċess tal-għażla tas-sit skont id-Direttivi dwar il-Ħabitats u dwar l-Għasafar (ara t-taqsima 3.5.1). L-Istati Membri jista’ jkollhom ukoll pjanijiet dettaljati disponibbli dwar il-ġestjoni tal-konservazzjoni tas-sit li jiddeskrivu varjazzjonijiet fis-sensittività tal-ħabitats u tal-ispeċijiet fi ħdan sit fir-rigward ta’ theddidiet differenti.

Is-sinifikant ivarja skont fatturi bħad-daqs tal-impatt, it-tip, il-firxa, id-durata, l-intensità, it-tempestività, il-probabbiltà, l-effetti kumulattivi u l-vulnerabbiltà tal-ħabitats u tal-ispeċijiet ikkonċernati.

F’dan l-isfond, hu ċar li dak li jista’ jkun sinifikanti b’rabta ma’ sit jaf ma jkunx b’rabta ma’ sit ieħor.

| Pereżempju, telf ta’ mitt metru kwadru ħabitat jista’ jkun sinifikanti b’rabta ma’ sit żgħir ta’ orkidi rari, filwaqt li telf simili f’sit kbir ta’ steppa jista’ jkun insinifikanti jekk ma jkollux implikazzjonijiet għall-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit. |
| --- |

Pereżempju, telf ta’ mitt metru kwadru ħabitat jista’ jkun sinifikanti b’rabta ma’ sit żgħir ta’ orkidi rari, filwaqt li telf simili f’sit kbir ta’ steppa jista’ jkun insinifikanti jekk ma jkollux implikazzjonijiet għall-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit.

Pereżempju, telf ta’ mitt metru kwadru ħabitat jista’ jkun sinifikanti b’rabta ma’ sit żgħir ta’ orkidi rari, filwaqt li telf simili f’sit kbir ta’ steppa jista’ jkun insinifikanti jekk ma jkollux implikazzjonijiet għall-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit.

| Il-kunċett ta’ x’inhu “sinifikanti” jrid jiġi interpretat b’mod oġġettiv. Is-sinifikat tal-effetti għandu jiġi ddeterminat b’rabta mal-karatteristiċi speċifiċi u mal-kundizzjonijiet ambjentali tas-sit protett ikkonċernat mill-pjan jew mill-proġett, b’kunsiderazzjoni partikolari tal-objettivi ta’ konservazzjoni u tal-karatteristiċi ekoloġiċi tas-sit. |
| --- |

Il-kunċett ta’ x’inhu “sinifikanti” jrid jiġi interpretat b’mod oġġettiv. Is-sinifikat tal-effetti għandu jiġi ddeterminat b’rabta mal-karatteristiċi speċifiċi u mal-kundizzjonijiet ambjentali tas-sit protett ikkonċernat mill-pjan jew mill-proġett, b’kunsiderazzjoni partikolari tal-objettivi ta’ konservazzjoni u tal-karatteristiċi ekoloġiċi tas-sit.

Il-kunċett ta’ x’inhu “sinifikanti” jrid jiġi interpretat b’mod oġġettiv. Is-sinifikat tal-effetti għandu jiġi ddeterminat b’rabta mal-karatteristiċi speċifiċi u mal-kundizzjonijiet ambjentali tas-sit protett ikkonċernat mill-pjan jew mill-proġett, b’kunsiderazzjoni partikolari tal-objettivi ta’ konservazzjoni u tal-karatteristiċi ekoloġiċi tas-sit.

4.5.3.   ... b’mod individwali jew inkella flimkien ma’ xi pjanijiet jew proġetti oħra

Sensiela ta’ impatti individwalment modesti tista’ tipproduċi impatt sinifikanti fis-sħuħija tagħha. Hekk kif indikat il-Qorti, “in-nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni tal-effett kumulattiv tal-proġetti għandu fil-prattika bħala riżultat li l-proġetti kollha ta’ ċertu tip jistgħu jevitaw l-obbligu ta’ evalwazzjoni filwaqt illi, meħudin flimkien, dawn jistgħu jkollhom implikazzjonijiet sinifikattivi fuq l-ambjent” (C-418/04, C-392/96, il-punti 76, 82).

“in-nuqqas ta’ teħid inkunsiderazzjoni tal-effett kumulattiv tal-proġetti għandu fil-prattika bħala riżultat li l-proġetti kollha ta’ ċertu tip jistgħu jevitaw l-obbligu ta’ evalwazzjoni filwaqt illi, meħudin flimkien, dawn jistgħu jkollhom implikazzjonijiet sinifikattivi fuq l-ambjent”

L-Artikolu 6(3) jipprova jindirizza dan billi jqis it-taħlita tal-effetti minn pjanijiet jew minn proġetti oħra. F’dan ir-rigward, l-Artikolu 6(3) ma jiddefinix b’mod espliċitu liema pjanijiet u proġetti oħra jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dispożizzjoni dwar it-taħlita flimkien.

Importanti li jiġi nnotat li l-intenzjoni sottostanti ta’ din id-dispożizzjoni dwar it-taħlita flimkien hi li tqis l-impatti kumulattivi, u dawn spiss iseħħu maż-żmien biss. F’dak il-kuntest, wieħed jista’ jikkunsidra pjanijiet jew proġetti li huma
  kompluti, approvati iżda mhux kompluti
  , jew
  proposti:

kompluti, approvati iżda mhux kompluti

jew

proposti

| | — | Minbarra l-effetti ta’ dawk il-pjanijiet jew il-proġett li huma s-suġġett ewlieni tal-valutazzjoni, jaf ikun xieraq li jiġu kkunsidrati l-effetti ta’ pjanijiet u ta’ proġetti diġà kompluti f’dan it-“tieni livell” tal-valutazzjoni, inklużi dawk li jippreċedu d-data tat-traspożizzjoni tad-Direttiva jew id-data tan-nomina tas-sit (ara, pereżempju, C-142/16, il-punti 61 u 63). Għalkemm pjanijiet u proġetti diġà kompluti minnhom infushom ikunu esklużi mir-rekwiżiti ta’ valutazzjoni tal-Artikolu 6(3), xorta jibqa’ importanti li jiġu kkunsidrati meta jiġu vvalutati l-impatti tal-pjan jew tal-proġett kurrenti biex jiġi ddeterminat jekk ikunx hemm xi effett kumulattiv potenzjali mill-proġett kurrenti flimkien ma’ pjanijiet u ma’ proġetti oħra diġà kompluti. L-effetti tat-tali pjanijiet u proġetti kompluti normalment ikunu jifformaw parti mill-kundizzjonijiet bażi tas-sit li jiġu kkunsidrati f’dan l-istadju (52). |
| --- | --- | --- |

—

Minbarra l-effetti ta’ dawk il-pjanijiet jew il-proġett li huma s-suġġett ewlieni tal-valutazzjoni, jaf ikun xieraq li jiġu kkunsidrati l-effetti ta’ pjanijiet u ta’ proġetti diġà kompluti f’dan it-“tieni livell” tal-valutazzjoni, inklużi dawk li jippreċedu d-data tat-traspożizzjoni tad-Direttiva jew id-data tan-nomina tas-sit (ara, pereżempju, C-142/16, il-punti 61 u 63). Għalkemm pjanijiet u proġetti diġà kompluti minnhom infushom ikunu esklużi mir-rekwiżiti ta’ valutazzjoni tal-Artikolu 6(3), xorta jibqa’ importanti li jiġu kkunsidrati meta jiġu vvalutati l-impatti tal-pjan jew tal-proġett kurrenti biex jiġi ddeterminat jekk ikunx hemm xi effett kumulattiv potenzjali mill-proġett kurrenti flimkien ma’ pjanijiet u ma’ proġetti oħra diġà kompluti. L-effetti tat-tali pjanijiet u proġetti kompluti normalment ikunu jifformaw parti mill-kundizzjonijiet bażi tas-sit li jiġu kkunsidrati f’dan l-istadju (52).

52

| — | Pjanijiet u proġetti li ġew approvati fl-imgħoddi iżda li għadhom ma ġewx implimentati jew kompluti għandhom jiddaħħlu fid-dispożizzjoni dwar it-taħlita flimkien. |
| --- | --- |

—

Pjanijiet u proġetti li ġew approvati fl-imgħoddi iżda li għadhom ma ġewx implimentati jew kompluti għandhom jiddaħħlu fid-dispożizzjoni dwar it-taħlita flimkien.

| — | Rigward pjanijiet jew proġetti proposti oħra, fuq il-bażi taċ-ċertezza tad-dritt ikun jidher xieraq li d-dispożizzjoni dwar it-taħlita flimkien tiġi ristretta għal dawk li fil-fatt ġew proposti, jiġifieri li għalihom ikunu ġew introdotti applikazzjoni jew kunsens. Fl-istess ħin, irid ikun evidenti li, meta jikkunsidraw pjan jew proġett propost, l-Istati Membri ma joħolqux preżunzjoni favur pjanijiet jew proġetti futuri oħra li ma jkunux għadhom ġew proposti. |
| --- | --- |

—

Rigward pjanijiet jew proġetti proposti oħra, fuq il-bażi taċ-ċertezza tad-dritt ikun jidher xieraq li d-dispożizzjoni dwar it-taħlita flimkien tiġi ristretta għal dawk li fil-fatt ġew proposti, jiġifieri li għalihom ikunu ġew introdotti applikazzjoni jew kunsens. Fl-istess ħin, irid ikun evidenti li, meta jikkunsidraw pjan jew proġett propost, l-Istati Membri ma joħolqux preżunzjoni favur pjanijiet jew proġetti futuri oħra li ma jkunux għadhom ġew proposti.

fil-fatt ġew proposti

| Pereżempju, jekk żvilupp residenzjali jitqies li ma jġibx miegħu effett sinifikanti u, għalhekk, jiġi approvat, l-approvazzjoni m’għandhiex toħloq preżunzjoni favur żviluppi residenzjali ulterjuri fil-ġejjieni. |
| --- |

Pereżempju, jekk żvilupp residenzjali jitqies li ma jġibx miegħu effett sinifikanti u, għalhekk, jiġi approvat, l-approvazzjoni m’għandhiex toħloq preżunzjoni favur żviluppi residenzjali ulterjuri fil-ġejjieni.

Pereżempju, jekk żvilupp residenzjali jitqies li ma jġibx miegħu effett sinifikanti u, għalhekk, jiġi approvat, l-approvazzjoni m’għandhiex toħloq preżunzjoni favur żviluppi residenzjali ulterjuri fil-ġejjieni.

Barra minn hekk, importanti li jiġi nnotat li l-valutazzjoni tal-effetti kumulattivi mhix ristretta għall-valutazzjoni ta’ tipi simili ta’ pjanijiet jew ta’ proġetti li jkopru l-istess settur ta’ attività (eż. sensiela ta’ proġetti ta’ abitazzjonijiet). It-tipi kollha ta’ pjanijiet jew ta’ proġetti li, flimkien mal-pjan jew mal-proġett li jkun qed jiġi kkunsidrat, jista’ jkollhom effett sinifikanti, għandhom jiġu kkunsidrati matul il-valutazzjoni.

B’mod simili, il-valutazzjoni għandha tikkunsidra l-effetti kumulattivi mhux biss bejn il-proġetti jew bejn il-pjanijiet iżda anki bejn il-proġetti u l-pjanijiet (u viċiversa). Pereżempju, proġett ġdid biex tinbena awtostrada prinċipali li tgħaddi minn ġo żona jaf ma jkunx jaffettwa s-sit b’mod avvers waħdu, iżda meta jitqies flimkien ma’ pjan ta’ żvilupp ta’ abitazzjonijiet li diġà jkun ġie approvat għall-istess erja, dawn l-impatti jaf isiru sinifikanti biżżejjed biex jaffettwaw is-sit b’mod avvers. Min-naħa l-oħra, pjan jaf ma jkollu ebda impatt sinifikanti fuq siti tan-Natura 2000 meta jitqies individwalment iżda jista’ jiġi vvalutat b’mod differenti jekk jitqies flimkien ma’ proġett ta’ żvilupp kbir diġà propost jew awtorizzat li ma jkunx inkluż f’dak il-pjan.

bejn il-proġetti u l-pjanijiet

L-impatti kumulattivi potenzjali għandhom jiġu vvalutati bl-użu ta’ data ta’ referenza solida u ma jistriħux biss fuq kriterji kwalitattivi. Għandhom ikunu vvalutati wkoll bħala parti integrali mill-valutazzjoni ġenerali u ma jiġux ittrattati sempliċiment bħala “xi ħaġa li tiġi kkunsidrata aktar tard” fi tmiem il-proċess ta’ valutazzjoni.

| Meta jiġu determinati l-effetti sinifikanti probabbli, it-taħlita ma’ pjanijiet u/jew ma’ proġetti oħra għandha tiġi kkunsidrata wkoll biex jitqiesu l-impatti kumulattivi matul il-valutazzjoni tal-pjan jew tal-proġett inkwistjoni. Id-dispożizzjoni dwar it-taħlita flimkien tikkonċerna pjanijiet jew proġetti oħra li jkunu diġà kompluti, approvati iżda mhux kompluti jew inkella proposti. |
| --- |

Meta jiġu determinati l-effetti sinifikanti probabbli, it-taħlita ma’ pjanijiet u/jew ma’ proġetti oħra għandha tiġi kkunsidrata wkoll biex jitqiesu l-impatti kumulattivi matul il-valutazzjoni tal-pjan jew tal-proġett inkwistjoni. Id-dispożizzjoni dwar it-taħlita flimkien tikkonċerna pjanijiet jew proġetti oħra li jkunu diġà kompluti, approvati iżda mhux kompluti jew inkella proposti.

Meta jiġu determinati l-effetti sinifikanti probabbli, it-taħlita ma’ pjanijiet u/jew ma’ proġetti oħra għandha tiġi kkunsidrata wkoll biex jitqiesu l-impatti kumulattivi matul il-valutazzjoni tal-pjan jew tal-proġett inkwistjoni. Id-dispożizzjoni dwar it-taħlita flimkien tikkonċerna pjanijiet jew proġetti oħra li jkunu diġà kompluti, approvati iżda mhux kompluti jew inkella proposti.

4.6.   XI TFISSER “EVALWAZZJONI XIERQA TAL-IMPLIKAZZJONIJIET TIEGĦU GĦAS-SIT IN VISTA TAL-GĦANJIET TA’ KONSERVAZZJONI TAS-SIT”?

4.6.1.   Xi tfisser valutazzjoni “xierqa”?

L-iskop tal-valutazzjoni xierqa huwa li tivvaluta l-implikazzjonijiet tal-pjan jew tal-proġett fir-rigward tal-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit, b’mod individwali jew inkella flimkien ma’ pjanijiet jew ma’ proġetti oħra. Il-konklużjonijiet għandhom jippermettu lill-awtoritajiet kompetenti jiżguraw jekk il-pjan jew il-proġett hux se jaffettwa b’mod avvers l-integrità tas-sit ikkonċernat. Għaldaqstant, l-enfasi tal-valutazzjoni xieraq tinxteħet b’mod speċifiku fuq l-ispeċijiet u/jew il-ħabitats li għalihom jiġi nominat is-sit tan-Natura 2000.

objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit

jekk il-pjan jew il-proġett hux se jaffettwa b’mod avvers l-integrità tas-sit ikkonċernat

Fis-sentenza tagħha ta’ Waddenzee (C-127/02, il-punti 52-54, 59), il-Qorti saħqet fuq l-importanza li jintuża l-aħjar għarfien xjentifiku meta ssir il-valutazzjoni xierqa biex l-awtoritajiet kompetenti jkunu jistgħu jikkonkludu b’ċertezza li ma jkun hemm ebda effett avvers fuq l-integrità tas-sit:

Waddenzee

“Fir-rigward tal-kunċett ta’ ‘evalwazzjoni xierqa’ skont l-Artikolu 6(3) tad-Direttiva dwar il-ħabitats, għandu jiġi rrilevat li din tal-aħħar ma tiddefinixxi ebda metodu partikolari sabiex issir din l-evalwazzjoni. Madankollu, skont il-kliem ta’ din id-dispożizzjoni, għandha ssir evalwazzjoni xierqa tal-effetti, fuq is-sit ikkonċernat, tal-pjan jew tal-proġett

  qabel ma dan jiġi approvat

  u għandha tieħu inkunsiderazzjoni l-effetti kumulattivi li jirriżultaw minn dan il-pjan jew proġett flimkien ma’ pjanijiet jew proġetti oħra, fid-dawl tal-għanijiet ta’ konservazzjoni tas-sit ikkonċernat.”

“Għalhekk evalwazzjoni bħal din timplika li,

  fid-dawl tal-aħjar għarfien xjentifiku f’dan il-qasam, għandhom jiġu identifikati l-aspetti kollha tal-pjan jew tal-proġett li jistgħu, minnhom infushom jew flimkien ma’ pjanijiet jew proġetti oħrajn, jeffettwaw lill-imsemmija għanijiet (ta’ konservazzjoni).
  ”

“L-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, fid-dawl tal-konklużjonijiet tal-evalwazzjoni xierqa tal-effetti [tal-pjan jew tal-proġett] fuq is-sit ikkonċernat fir-rigward tal-għanijiet ta’ konservazzjoni ta’ dan is-sit, għandhom jawtorizzaw attività bħal din biss sakemm ikollhom iċ-ċertezza li hija għal kollox nieqsa minn effetti ta’ ħsara fuq l-integrità ta’ dan is-sit. Dan huwa l-każ

  meta ma jibqa’ ebda dubju raġonevoli mill-aspett xjentifiku dwar in-nuqqas ta’ tali effetti.
  ”

Għalhekk, valutazzjonijiet li jillimitaw lilhom infushom għal deskrizzjonijiet ġenerali u għal rieżami superfiċjali tad-data eżistenti dwar in-“natura” fi ħdan l-erja ma jistgħux jitqiesu “xierqa” għall-finijiet tal-Artikolu 6(3). Skont il-Qorti, il-valutazzjoni xierqa għandu jkun fiha konstatazzjonijiet u ta’ konklużjonijiet kompluti, preċiżi u definittivi, ta’ natura li jneħħu kull dubju xjentifiku raġonevoli
  rigward l-effetti tax-xogħlijiet proposti fis-sit ikkonċernat (C-304/05, il-punt 69) (53). Ma jistax jiġi ddikjarat li valutazzjoni tkun xierqa meta jkun hemm informazzjoni u data aġġornata affidabbli nieqsa rigward il-ħabitats u l-ispeċijiet (C-43/10, il-punt 115).

il-valutazzjoni xierqa għandu jkun fiha konstatazzjonijiet u ta’ konklużjonijiet kompluti, preċiżi u definittivi, ta’ natura li jneħħu kull dubju xjentifiku raġonevoli

53

Huwa fid-data tal-adozzjoni tad-deċiżjoni li tawtorizza l-implimentazzjoni tal-proġett li ma għandu jkun jeżisti ebda dubju raġonevoli mill-aspett xjentifiku dwar l-assenza ta’ effetti avversi fuq l-integrità tas-sit inkwistjoni (C-239/04, il-punt 24).

Barra minn hekk, rigward il-monitoraġġ imqassam fuq diversi fażijiet, it-tali monitoraġġ ma jistax jitqies li hu biżżejjed biex tiġi żgurata l-eżekuzzjoni tal-obbligu stabbilit fl-Artikolu 6(3) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats (C-142/16, il-punt 43).

Minn dan li ntqal hawn fuq isegwi li l-valutazzjoni xierqa għandha tkun motivata u reġistrata. Jekk ir-rekord tal-valutazzjoni ma jiddivulgax il-bażi motivata għad-deċiżjoni sussegwenti (jiġifieri jekk ir-rekord ikun sempliċi opinjoni pożittiva jew negattiva dwar pjan jew proġett), il-valutazzjoni ma tissodisfax l-iskop tagħha u ma tistax titqies li tkun “xierqa”.

għandha tkun motivata u reġistrata

Finalment, it-tempestività hija importanti wkoll. Il-valutazzjoni hija stadju li jiġi qabel u li jipprovdi bażi għall-istadji l-oħra — b’mod partikolari, approvazzjoni jew rifjut ta’ pjan jew ta’ proġett. Għaldaqstant, il-valutazzjoni trid issir
  qabel
  ma l-awtorità kompetenti tiddeċiedi jekk twettaqx jew tawtorizzax il-pjan jew il-proġett (C-127/02, il-punt 42). Ovvjament, meta pjan jew proġett jitfassal mill-ġdid qabel ma tittieħed deċiżjoni dwaru, ikun normali li l-valutazzjoni tiġi riveduta bħala parti minn proċess iterattiv. Madankollu, m’għandux ikun f’idejn l-awtoritajiet li jżidu b’mod retrospettiv ma’ valutazzjoni ladarba jkun tnieda l-istadju sussegwenti fis-sekwenza ta’ stadji stabbilita fl-Artikolu 6(3) u 6(4).

it-tempestività

qabel

| Ir-relazzjoni mad-Direttivi dwar il-VIA u l-VAS


  Il-Valutazzjoni Xierqa spiss issir bħala parti mill-proċess tal-VIA jew tal-VAS jew flimkien ma’ dan, u r-riżultati tagħha jiġu inklużi fir-rapport rilevanti dwar il-VIA jew il-VAS. Dan l-approċċ jista’ jgħin biex jiġu simplifikati l-istadji amministrattivi involuti fil-kisba ta’ awtorizzazzjonijiet ta’ żvilupp skont il-leġiżlazzjoni ambjentali tal-UE (54). Id-Direttiva riveduta dwar il-VIA (55) (Art. 2(3)) tistipula li, fil-każ ta’ proġetti li għalihom jirriżulta l-obbligu li jsiru valutazzjonijiet tal-effetti fuq l-ambjent mid-Direttivi dwar il-VIA u l-Ħabitats fl-istess ħin, l-Istati Membri, fejn xieraq, għandhom jiżguraw l-użu ta’ proċeduri koordinati u/jew konġunti. Dwar dan inħarġet gwida rilevanti (56).
  Minkejja dan, huwa essenzjali li l-informazzjoni rilevanti għall-Valutazzjoni Xierqa u l-konklużjonijiet tagħha jibqgħu distingwibbli u identifikabbli b’mod ċar fir-rapport tal-valutazzjoni tal-impatt ambjentali, biex dawn ikunu jistgħu jiġu differenzjati minn dawk tal-VIA jew tal-VAS ġenerali. Dan huwa neċessarju peress li hemm numru ta’ distinzjonijiet importanti bejn il-VIA/il-VAS u l-proċeduri ta’ Valutazzjoni Xierqa, li jfisser li VAS jew VIA ma tistax tieħu post, jew tkun sostitut għal, Valutazzjoni Xierqa peress li l-ebda proċedura ma tirbaħ fuq l-oħra.
  Dan ġie kkonfermat ukoll mill-Qorti (C-418/04): “Dawn iż-żewġ direttivi [dwar il-VIA u l-VAS] jinkludu dispożizzjonijiet dwar il-proċedura ta’ deliberazzjoni mingħajr ma jorbtu lill-Istati Membri fir-rigward tad-deċiżjoni u jikkonċernaw biss ċerti proġetti u pjanijiet. Għall-kuntrarju, skont it-tieni sentenza tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva ‘Ħabitat’, pjan jew proġett jista’ jkun awtorizzat biss meta l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti żguraw ruħhom li dan ma jaffettwax ħażin l-integrità tas-sit. L-evalwazzjonijiet taħt id-Direttiva tal-VIA jew taħt id-Direttiva tas-SEA ma jistgħux għaldaqstant jissostitwixxu l-proċedura prevista fl-Artikolu 6(3) u (4) tad-Direttiva ‘Ħabitat’”.


  Is-similaritajiet u d-differenzi importanti bejn il-Valutazzjoni Xierqa u l-VIA u l-VAS huma stabbiliti fl-Anness I. |
| --- |

Ir-relazzjoni mad-Direttivi dwar il-VIA u l-VAS

Ir-relazzjoni mad-Direttivi dwar il-VIA u l-VAS

Il-Valutazzjoni Xierqa spiss issir bħala parti mill-proċess tal-VIA jew tal-VAS jew flimkien ma’ dan, u r-riżultati tagħha jiġu inklużi fir-rapport rilevanti dwar il-VIA jew il-VAS. Dan l-approċċ jista’ jgħin biex jiġu simplifikati l-istadji amministrattivi involuti fil-kisba ta’ awtorizzazzjonijiet ta’ żvilupp skont il-leġiżlazzjoni ambjentali tal-UE (54). Id-Direttiva riveduta dwar il-VIA (55) (Art. 2(3)) tistipula li, fil-każ ta’ proġetti li għalihom jirriżulta l-obbligu li jsiru valutazzjonijiet tal-effetti fuq l-ambjent mid-Direttivi dwar il-VIA u l-Ħabitats fl-istess ħin, l-Istati Membri, fejn xieraq, għandhom jiżguraw l-użu ta’ proċeduri koordinati u/jew konġunti. Dwar dan inħarġet gwida rilevanti (56).

54

55

56

Minkejja dan, huwa essenzjali li l-informazzjoni rilevanti għall-Valutazzjoni Xierqa u l-konklużjonijiet tagħha jibqgħu distingwibbli u identifikabbli b’mod ċar fir-rapport tal-valutazzjoni tal-impatt ambjentali, biex dawn ikunu jistgħu jiġu differenzjati minn dawk tal-VIA jew tal-VAS ġenerali. Dan huwa neċessarju peress li hemm numru ta’ distinzjonijiet importanti bejn il-VIA/il-VAS u l-proċeduri ta’ Valutazzjoni Xierqa, li jfisser li VAS jew VIA ma tistax tieħu post, jew tkun sostitut għal, Valutazzjoni Xierqa peress li l-ebda proċedura ma tirbaħ fuq l-oħra.

VAS jew VIA ma tistax tieħu post, jew tkun sostitut għal, Valutazzjoni Xierqa peress li l-ebda proċedura ma tirbaħ fuq l-oħra

Dan ġie kkonfermat ukoll mill-Qorti (C-418/04): “Dawn iż-żewġ direttivi [dwar il-VIA u l-VAS] jinkludu dispożizzjonijiet dwar il-proċedura ta’ deliberazzjoni mingħajr ma jorbtu lill-Istati Membri fir-rigward tad-deċiżjoni u jikkonċernaw biss ċerti proġetti u pjanijiet. Għall-kuntrarju, skont it-tieni sentenza tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva ‘Ħabitat’, pjan jew proġett jista’ jkun awtorizzat biss meta l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti żguraw ruħhom li dan ma jaffettwax ħażin l-integrità tas-sit. L-evalwazzjonijiet taħt id-Direttiva tal-VIA jew taħt id-Direttiva tas-SEA ma jistgħux għaldaqstant jissostitwixxu l-proċedura prevista fl-Artikolu 6(3) u (4) tad-Direttiva ‘Ħabitat’”.

“Dawn iż-żewġ direttivi [dwar il-VIA u l-VAS] jinkludu dispożizzjonijiet dwar il-proċedura ta’ deliberazzjoni mingħajr ma jorbtu lill-Istati Membri fir-rigward tad-deċiżjoni u jikkonċernaw biss ċerti proġetti u pjanijiet. Għall-kuntrarju, skont it-tieni sentenza tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva ‘Ħabitat’, pjan jew proġett jista’ jkun awtorizzat biss meta l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti żguraw ruħhom li dan ma jaffettwax ħażin l-integrità tas-sit. L-evalwazzjonijiet taħt id-Direttiva tal-VIA jew taħt id-Direttiva tas-SEA ma jistgħux għaldaqstant jissostitwixxu l-proċedura prevista fl-Artikolu 6(3) u (4) tad-Direttiva ‘Ħabitat’”.

Is-similaritajiet u d-differenzi importanti bejn il-Valutazzjoni Xierqa u l-VIA u l-VAS huma stabbiliti fl-Anness I.

4.6.2.   Kontenut tal-valutazzjoni xierqa

Il-valutazzjoni xierqa tal-pjanijiet jew tal-proġetti li probabbilment se jaffetwaw is-siti tan-Natura 2000 għandha tiggarantixxi kunsiderazzjoni sħiħa tal-elementi kollha li jikkontribwixxu għall-integrità tas-sit (ara t-taqsima 3.7.4), kemm fid-definizzjoni tal-kundizzjonijiet bażi kif ukoll fl-istadji li jwasslu għall-identifikazzjoni tal-impatti potenzjali, tal-miżuri ta’ mitigazzjoni u tal-impatti residwi.

F’dan ir-rigward irid jiġi żgurat li l-valutazzjoni xierqa tindirizza l-elementi kollha li jikkontribwixxu għall-integrità tas-sit kif speċifikat fl-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit u fil-Formola Standard tad-Data, u hi bbażata fuq l-aħjar għarfien xjentifiku disponibbli fil-qasam.

l-aħjar għarfien xjentifiku disponibbli fil-qasam

L-informazzjoni meħtieġa għandha tkun aġġornata (C-43/10, il-punt 115) u tista’ tinkludi l-kwistjonijiet li ġejjin, kif ikun xieraq:

L-informazzjoni meħtieġa għandha tkun aġġornata

| — | l-istruttura u l-funzjoni, u r-rwol rispettiv tal-assi ekoloġiċi tas-sit; |
| --- | --- |

—

l-istruttura u l-funzjoni, u r-rwol rispettiv tal-assi ekoloġiċi tas-sit;

| — | l-erja, ir-rappreżentanza u l-grad ta’ konservazzjoni tat-tipi ta’ ħabitats fis-sit; |
| --- | --- |

—

l-erja, ir-rappreżentanza u l-grad ta’ konservazzjoni tat-tipi ta’ ħabitats fis-sit;

| — | id-daqs tal-popolazzjoni, il-grad ta’ iżolament, l-ekotip, il-grupp ġenetiku, l-istruttura tal-klassi tal-etajiet, u l-grad ta’ konservazzjoni tal-ispeċijiet skont l-Anness II għad-Direttiva dwar il-Ħabitats li huma preżenti fis-sit jew tal-ispeċijiet ta’ għasafar li għalihom ġiet klassifikata ŻPS speċifikata; |
| --- | --- |

—

id-daqs tal-popolazzjoni, il-grad ta’ iżolament, l-ekotip, il-grupp ġenetiku, l-istruttura tal-klassi tal-etajiet, u l-grad ta’ konservazzjoni tal-ispeċijiet skont l-Anness II għad-Direttiva dwar il-Ħabitats li huma preżenti fis-sit jew tal-ispeċijiet ta’ għasafar li għalihom ġiet klassifikata ŻPS speċifikata;

| — | kwalunkwe ass u funzjoni ekoloġika oħra identifikata fis-sit; u |
| --- | --- |

—

kwalunkwe ass u funzjoni ekoloġika oħra identifikata fis-sit; u

| — | kwalunkwe theddida li taffettwa li jew tirrappreżenta riskju potenzjali għall-ħabitats u għall-ispeċijiet preżenti fis-sit. |
| --- | --- |

—

kwalunkwe theddida li taffettwa li jew tirrappreżenta riskju potenzjali għall-ħabitats u għall-ispeċijiet preżenti fis-sit.

Il-valutazzjoni xierqa għandha tinkludi wkoll identifikazzjoni komprensiva tal-effetti potenzjali kollha tal-pjan jew tal-proġett li probabbli se jkunu sinifikanti fis-sit, filwaqt li tqis l-effetti kumulattivi u effetti oħra li probabbilment jirriżultaw mill-azzjoni kombinata tal-pjan jew tal-proġett li qed jiġi vvalutat ma’ pjanijiet jew ma’ proġetti oħra.

identifikazzjoni komprensiva tal-effetti potenzjali kollha

Din għandha tapplika l-aħjar tekniki u metodi disponibbli għall-valutazzjoni tal-firxa tal-effetti tal-pjan jew tal-proġett fuq l-integrità tas-sit(i). Id-deskrizzjoni tal-integrità tas-sit u l-valutazzjoni tal-impatt għandhom ikunu bbażati fuq l-aħjar indikaturi possibbli li huma speċifiċi għall-karatteristiċi tan-Natura 2000, li jistgħu jkunu utli wkoll biex isir monitoraġġ tal-impatt tal-implimentazzjoni tal-pjan jew tal-proġett.

Din għandha tapplika l-aħjar tekniki u metodi disponibbli għall-valutazzjoni tal-firxa tal-effetti

Ir-rapport tal-valutazzjoni xierqa għandu jkun dettaljat biżżejjed biex juri kif intlaħqet il-konklużjoni finali, u fuq liema bażi xjentifika. Pereżempju, fis-sentenza tagħha fil-kawża C-404/09, il-Qorti identifikat numru ta’ lakuni fil-valutazzjoni xierqa inkwistjoni (jiġifieri, li ma kinitx tagħti biżżejjed kunsiderazzjoni lit-tfixkil possibbli għad-diversi speċijiet fis-siti inkwistjoni, bħall-istorbju u l-vibrazzjonijiet jew ir-riskju ta’ iżolament ta’ subpopolazzjonijiet bl-imblokkar tal-kurituri tal-komunikazzjoni li jservu ta’ ħolqa bejn dawk is-subpopolazzjonijiet u popolazzjonijiet oħra) (57).

57

4.6.3.   ... fid-dawl tal-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit

Il-valutazzjoni xierqa tiffoka fuq il-valutazzjoni tal-implikazzjonijiet għas-sit tal-pjan jew tal-proġett, b’mod individwali jew flimkien ma’ pjanijiet jew ma’ proġetti oħra, fid-dawl tal-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit. Għaldaqstant, l-Artikolu 6(3) irid jinqara flimkien mal-Artikolu 6(1) u 6(2) peress li l-objettivi ta’ konservazzjoni li jridu jintużaw fil-valutazzjoni xierqa huma marbuta wkoll ma’ dawn iż-żewġ paragrafi preċedenti.

il-valutazzjoni tal-implikazzjonijiet għas-sit

fid-dawl tal-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit

Kif spjegat fit-taqsima 2.3.1, l-“objettivi ta’ konservazzjoni” għandhom jiġu stabbiliti fil-livell ta’ kull sit individwali u għandhom jikkonċernaw, fi ħdan dak is-sit, kull speċi u tip ta’ ħabitat li għalihom ġie nominat is-sit skont id-Direttiva dwar il-Ħabitats jew klassifikat skont id-Direttiva dwar l-Għasafar.

Dawn l-objettivi ta’ konservazzjoni għandhom ikunu bbażati fuq il-ħtiġijiet ekoloġiċi tal-ispeċijiet u tal-ħabitats preżenti u għandhom jiddefinixxu l-kundizzjoni ta’ konservazzjoni mixtieqa ta’ dawn l-ispeċijiet u t-tipi ta’ ħabitats fis-sit. Għandhom ikunu stabbiliti skont il-kundizzjoni ta’ konservazzjoni ta’ kull speċi u tip ta’ ħabitat kif reġistrati fil-Formola Standard tad-Data. L-objettivi ta’ konservazzjoni għandhom jirriflettu wkoll l-importanza tas-sit għall-koerenza tan-Natura 2000 sabiex kull sit jikkontribwixxi bl-aħjar mod sabiex jinkiseb Stat ta’ Konservazzjoni Favorevoli fil-livell ġeografiku xieraq fi ħdan il-medda kbira tal-ispeċijiet jew tat-tipi ta’ ħabitats rispettivi.

l-objettivi ta’ konservazzjoni

Meta għal sit ikunu ġew stabbiliti objettivi ta’ konservazzjoni bħal dawn, l-effetti jridu jiġu vvalutati fl-isfond ta’ dawn l-objettivi.

Dan ġie kkonfermat mill-Qorti fis-Sentenza Waddenzee tagħha (C-127/02, il-punti 46-48): “Kif jirriżulta mill-ewwel sentenza tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats, moqri flimkien mal-għaxar premessa tagħha, il-karattru sinjifikanti tal-effett, fuq sit, ta’ pjan jew proġett li mhuwiex direttament marbut ma’ jew meħtieġ għat-tmexxija ta’ dan is-sit huwa marbut mal-għanijiet ta’ konservazzjoni tal-imsemmi sit. B’hekk, meta, minkejja li pjan jew proġett bħal dan ikollu effett fuq l-imsemmi sit, m’hemmx riskju li jippreġudika l-għanijiet ta’ konservazzjoni tiegħu, dan ma jistax jiġi meqjus bħala li jista’ jaffettwa s-sit in kwistjoni b’mod sinjifikanti.”

Waddenzee

“Kif jirriżulta mill-ewwel sentenza tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats, moqri flimkien mal-għaxar premessa tagħha, il-karattru sinjifikanti tal-effett, fuq sit, ta’ pjan jew proġett li mhuwiex direttament marbut ma’ jew meħtieġ għat-tmexxija ta’ dan is-sit huwa marbut mal-għanijiet ta’ konservazzjoni tal-imsemmi sit. B’hekk, meta, minkejja li pjan jew proġett bħal dan ikollu effett fuq l-imsemmi sit, m’hemmx riskju li jippreġudika l-għanijiet ta’ konservazzjoni tiegħu, dan ma jistax jiġi meqjus bħala li jista’ jaffettwa s-sit in kwistjoni b’mod sinjifikanti.

“Min-naħa l-oħra,

  meta hemm riskju li pjan jew proġett bħal dan jikkomprometti l-għanijiet ta’ konservazzjoni tas-sit ikkonċernat, huwa għandu jiġi neċessarjament ikkunsidrat bħala li jista’ jeffettwa dan is-sit b’mod sinifikanti

  . Fil-kuntest tal-evalwazzjoni prospettiva tal-effetti li huma marbuta mal-imsemmi pjan jew proġett, il-karattru sinjifikanti tagħhom għandu, hekk kif essenzjalment sostniet il-Kummissjoni, jiġi stabbilit b’mod partikolari fid-dawl tal-karatteristiċi u tal-kundizzjonijiet ambjentali speċifiċi tas-sit ikkonċernat minn dan il-pjan jew proġett.”

Meta l-miżuri ta’ konservazzjoni ma jkunux għadhom ġew stabbiliti għal sit, u sakemm dan isir, il-valutazzjoni xierqa trid tassumi bħala minimu li l-objettiv hu li jiġi żgurat li t-tipi ta’ ħabitats jew il-ħabitats ta’ speċijiet preżenti ma jonqsux f’livell agħar mil-livell kurrenti jew inkella li l-ispeċijiet ma jkunux imfixkla b’mod sinifikanti, skont ir-rekwiżiti tal-Artikolu 6(2) u mingħajr ħsara għall-effikaċja tal-miżuri ta’ konservazzjoni meħtieġa għall-issodisfar tar-rekwiżiti tal-Artikolu 6(1).

Din il-pożizzjoni ġiet ikkonfermata mill-Qorti (C-127/02, il-punt 36): “Fil-fatt l-awtorizzazzjoni ta’ pjan jew ta’ proġett, mogħtija bis-saħħa tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva dwar il-ħabitats, neċessarjament tippresupponi li ġie meqjus bħala li mhuwiex ta’ natura li jeffettwa ħażin l-integrità tas-sit ikkonċernat u, konsegwentement, li lanqas m’huwa ma jista’ jwassal għad-deterjorazzjoni tal-ħabitats jew għat-tfixkil sinjifikanti tal-ispeċi skont l-[Artikolu 6(2)].”

“Fil-fatt l-awtorizzazzjoni ta’ pjan jew ta’ proġett, mogħtija bis-saħħa tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva dwar il-ħabitats, neċessarjament tippresupponi li ġie meqjus bħala li mhuwiex ta’ natura li jeffettwa ħażin l-integrità tas-sit ikkonċernat u, konsegwentement, li lanqas m’huwa ma jista’ jwassal għad-deterjorazzjoni tal-ħabitats jew għat-tfixkil sinjifikanti tal-ispeċi skont l-[Artikolu 6(2)].

4.6.4.   Il-kunċett tal-“integrità tas-sit”

Mill-kuntest u mill-iskop tad-Direttiva jidher ċar li l-“integrità tas-sit” hi relatata mal-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit (ara l-punt 4.6.3 aktar ’il fuq). Pereżempju, hu possibbli li pjan jew proġett jaffettwa b’mod negattiv is-sit biss f’sens viżwali jew jaffettwa biss tipi ta’ ħabitats jew speċijiet li ma jkunux elenkati fl-Anness I jew fl-Anness II li għalihom ġie nominat is-sit. F’każijiet bħal dawn, l-effetti ma jsarrfux f’effett avvers għall-finijiet tal-Artikolu 6(3).

Fi kliem ieħor, jekk l-ebda wieħed jew waħda mit-tipi ta’ ħabitats jew mill-ispeċijiet li għalihom is-sit ġie nominat ma jkunu affettwati, l-integrità tas-sit ma tistax titqies li tkun affettwata b’mod avvers. Madankollu, jekk wieħed jew waħda minnhom biss ikun/tkun affettwat(a), b’kunsiderazzjoni tal-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit, l-integrità tas-sit bilfors li tkun affettwata b’mod avvers.

Dan hu sostnut mill-Qorti fis-sentenza tagħha fil-kawża C-258/11, il-punt 48: “L-Artikolu 6(3) tad-Direttiva ‘Ħabitats’ għandu jiġi interpretat fis-sens li

  pjan jew proġett

  li ma huwiex marbut direttament jew li ma huwiex neċessarju għall-ġestjoni tas-sit

  għandu jaffettwa ħażin l-integrità ta’ dan is-sit jekk x’aktarx jipprekludi ż-żamma fit-tul tal-karatteristiċi kostituttivi tas-sit ikkonċernat, marbuta mal-preżenza ta’ ħabitat naturali ta’ prijorità

  li l-għan ta’ konservazzjoni tiegħu ġġustifika t-tniżżil ta’ dan is-sit fil-lista tas-SIK, fis-sens ta’ din id-Direttiva. Għall-finijiet ta’ din l-evalwazzjoni għandu jiġi applikat il-prinċipju ta’ prekawzjoni.” Il-loġika ta’ interpretazzjoni bħal din tkun rilevanti għal tipi ta’ ħabitats u għal ħabitats ta’ speċijiet mhux ta’ prijorità wkoll.

“L-Artikolu 6(3) tad-Direttiva ‘Ħabitats’ għandu jiġi interpretat fis-sens li

pjan jew proġett

li ma huwiex marbut direttament jew li ma huwiex neċessarju għall-ġestjoni tas-sit

għandu jaffettwa ħażin l-integrità ta’ dan is-sit jekk x’aktarx jipprekludi ż-żamma fit-tul tal-karatteristiċi kostituttivi tas-sit ikkonċernat, marbuta mal-preżenza ta’ ħabitat naturali ta’ prijorità

li l-għan ta’ konservazzjoni tiegħu ġġustifika t-tniżżil ta’ dan is-sit fil-lista tas-SIK, fis-sens ta’ din id-Direttiva. Għall-finijiet ta’ din l-evalwazzjoni għandu jiġi applikat il-prinċipju ta’ prekawzjoni.”

L-espressjoni “integrità tas-sit” turi li hawn l-enfasi hi fuq is-sit speċifiku. B’hekk, mhuwiex permess li ssir ħsara f’sit jew f’parti minnu fuq il-bażi li l-istatus ta’ konservazzjoni tat-tipi ta’ ħabitats u tal-ispeċijiet li jospita se jibqa’ favorevoli xorta waħda fi ħdan it-territorju Ewropew tal-Istat Membru.

Rigward il-konnotazzjoni jew it-tifsira ta’ “integrità”, din hi relatata biċ-ċar mal-integrità ekoloġika. Din tista’ titqies bħala kwalità jew kundizzjoni ta’ sħuħija jew ta’ kompletezza. F’kuntest ekoloġiku dinamiku, tista’ titqies ukoll li jkollha s-sens ta’ reżiljenza u l-ħila li tevolvi b’modi li jkunu favorevoli għall-konservazzjoni.

integrità ekoloġika

L-“integrità tas-sit” tista’ tiġi ddefinita b’mod utli bħala s-somma koerenti tal-istruttura ekoloġika, il-funzjoni u l-proċessi ekoloġiċi tas-sit fiż-żona kollha tiegħu, li tippermettilha ssostni l-ħabitats, il-kumpless ta’ ħabitats u/jew il-popolazzjonijiet ta’ speċijiet li għalihom ġie nominat is-sit.

Sit jista’ jiġi deskritt bħala li għandu livell għoli ta’ integrità jekk jinkiseb il-potenzjal inerenti li jintlaħqu l-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit, tinżamm il-kapaċità ta’ awtotiswija u ta’ awtoġenerazzjoni taħt kundizzjonijiet dinamiċi, u jkun meħtieġ livell minimu ta’ appoġġ estern għall-ġestjoni.

Għalhekk, meta wieħed iħares lejn l-“integrità tas-sit”, hu importanti li titqies firxa ta’ fatturi, inkluża l-possibbiltà li l-effetti jimmaterjalizzaw fit-terminu qasir, medju u fit-tul.

| L-integrità tas-sit tinvolvi l-karatteristiċi kostitwenti u l-funzjonijiet ekoloġiċi tiegħu. Id-deċiżjoni dwar jekk huwiex affettwat b’mod avvers għandha tiffoka fuq il-ħabitats u l-ispeċijiet li għalihom ġie nominat is-sit u fuq l-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit, u għandha tkun limitata għal dawn. |
| --- |

L-integrità tas-sit tinvolvi l-karatteristiċi kostitwenti u l-funzjonijiet ekoloġiċi tiegħu. Id-deċiżjoni dwar jekk huwiex affettwat b’mod avvers għandha tiffoka fuq il-ħabitats u l-ispeċijiet li għalihom ġie nominat is-sit u fuq l-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit, u għandha tkun limitata għal dawn.

L-integrità tas-sit tinvolvi l-karatteristiċi kostitwenti u l-funzjonijiet ekoloġiċi tiegħu. Id-deċiżjoni dwar jekk huwiex affettwat b’mod avvers għandha tiffoka fuq il-ħabitats u l-ispeċijiet li għalihom ġie nominat is-sit u fuq l-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit, u għandha tkun limitata għal dawn.

4.6.5.   Valutazzjoni tal-implikazzjonijiet għas-sit

Il-valutazzjoni xierqa nfisha tinvolvi l-analiżi tal-aspetti kollha tal-pjan jew tal-proġett li jistgħu jikkawżaw effett sinifikanti fuq is-sit tan-Natura 2000. F’dan il-kuntest, kull element tal-pjan jew tal-proġett għandu jiġi eżaminat wieħed wieħed u l-effett potenzjali tiegħu għandu jiġi kkunsidrat b’rabta ma’ kull waħda mill-ispeċijiet jew mit-tipi ta’ ħabitats li għalihom ikun ġie nominat is-sit (58). Wara, l-effetti tal-karatteristiċi differenti fi ħdan il-pjan jew il-proġett għandhom jiġu analizzati flimkien, u f’relazzjoni ma’ xulxin, sabiex b’hekk ikunu jistgħu jiġu identifikati wkoll l-interazzjonijiet ta’ bejniethom.

58

| Pereżempju, jista’ jkun li r-riskju ta’ mortalità f’kolliżjoni mat-turbini tar-riħ waħdu ma jkollux probabbiltà li jkun sinifikanti, iżda jekk jittieħed flimkien mal-installazzjoni ta’ linji elettriċi fl-ajru, li wkoll jistgħu jikkawżaw mortalità f’kolliżjoni, l-effetti għal popolazzjoni partikolari ta’ għasafar jistgħu jsiru sinifikanti. |
| --- |

Pereżempju, jista’ jkun li r-riskju ta’ mortalità f’kolliżjoni mat-turbini tar-riħ waħdu ma jkollux probabbiltà li jkun sinifikanti, iżda jekk jittieħed flimkien mal-installazzjoni ta’ linji elettriċi fl-ajru, li wkoll jistgħu jikkawżaw mortalità f’kolliżjoni, l-effetti għal popolazzjoni partikolari ta’ għasafar jistgħu jsiru sinifikanti.

Pereżempju, jista’ jkun li r-riskju ta’ mortalità f’kolliżjoni mat-turbini tar-riħ waħdu ma jkollux probabbiltà li jkun sinifikanti, iżda jekk jittieħed flimkien mal-installazzjoni ta’ linji elettriċi fl-ajru, li wkoll jistgħu jikkawżaw mortalità f’kolliżjoni, l-effetti għal popolazzjoni partikolari ta’ għasafar jistgħu jsiru sinifikanti.

Huwa evidenti li l-effetti ta’ kull proġett se jkunu uniċi u jridu jiġu evalwati każ b’każ. Skont is-sentenza Waddenzee (C-127/02 il-punt 48), “fil-kuntest tal-evalwazzjoni prospettiva tal-effetti li huma marbuta mal-imsemmi pjan jew proġett, il-karattru sinjifikanti tagħhom għandu, hekk kif essenzjalment sostniet il-Kummissjoni, jiġi stabbilit b’mod partikolari fid-dawl tal-karatteristiċi u tal-kundizzjonijiet ambjentali speċifiċi tas-sit ikkonċernat minn dan il-pjan jew proġett.” Ir-regolamenti u l-ispeċifikazzjonijiet ġenerali rilevanti stabbiliti mill-Istati Membri jistgħu jintużaw għal dak l-għan ukoll.

Huwa evidenti li l-effetti ta’ kull proġett se jkunu uniċi u jridu jiġu evalwati każ b’każ

Waddenzee

“fil-kuntest tal-evalwazzjoni prospettiva tal-effetti li huma marbuta mal-imsemmi pjan jew proġett, il-karattru sinjifikanti tagħhom għandu, hekk kif essenzjalment sostniet il-Kummissjoni, jiġi stabbilit b’mod partikolari fid-dawl tal-karatteristiċi u tal-kundizzjonijiet ambjentali speċifiċi tas-sit ikkonċernat minn dan il-pjan jew proġett.”

Filwaqt li l-enfasi għandha tkun fuq l-ispeċijiet u l-ħabitats ta’ interess Komunitarju (inklużi għasafar identifikati skont l-Artikolu 4(1) u 4(2) tad-Direttiva dwar l-Għasafar) li ġġustifikaw in-nomina tas-sit, m’għandux jintesa li dawn il-karatteristiċi fil-mira jinteraġixxu wkoll ma’ speċijiet u ma’ ħabitats oħra, kif ukoll mal-ambjent fiżiku b’modi kumplessi.

Għaldaqstant hu importanti li jiġu kkunsidrati l-elementi kollha li huma essenzjali għall-funzjonijiet u għall-istruttura tas-sit u għat-tipi ta’ ħabitats u għall-ispeċijiet preżenti. Barra minn hekk, speċijiet oħra jistgħu jkunu rilevanti wkoll fid-determinazzjoni tal-effetti potenzjali fuq ħabitats protetti jekk ikunu jikkostitwixxu speċijiet tipiċi tal-ħabitat inkwistjoni (59) jew jaqdu rwol fil-katina alimentari li fuqha jiddependu l-karatteristiċi fil-mira tas-sit.

59

Il-valutazzjoni tal-effetti trid tkun ibbażata fuq kriterji oġġettivi u, jekk possibbli, kwantifikabbli. L-impatti għandhom jitbassru bl-aktar mod preċiż possibbli, u l-bażi ta’ dan it-tbassir għandha tiġi ċċarata u reġistrata fir-rapport ta’ valutazzjoni xierqa (dan ifisser li tiddaħħal ukoll xi spjegazzjoni tal-grad ta’ ċertezza fit-tbassir). Bħal fil-valutazzjonijiet tal-impatt kollha, il-valutazzjoni xierqa għandha ssir fi ħdan qafas strutturat biex jiġi żgurat li t-tbassir ikun jista’ jsir bl-aktar mod oġġettiv u preċiż possibbli.

valutazzjoni tal-effetti trid tkun ibbażata fuq kriterji oġġettivi

kwantifikabbli

Filwaqt li jiġi mfakkar li l-Qorti saħqet fuq l-importanza li jintuża l-aħjar għarfien xjentifiku meta ssir il-valutazzjoni xierqa, jaf ikun hemm bżonn li ssir ħidma ekoloġika u ta’ stħarriġ fuq il-post ulterjuri biex tissupplimenta d-data eżistenti. Stħarriġ iddettaljat u ħidma fuq il-post għandhom ikunu ta’ durata twila biżżejjed u jiffokaw fuq dawk il-karatteristiċi fil-mira li jkunu sensittivi għall-azzjonijiet tal-proġett. Is-sensittività għandha tiġi analizzata filwaqt li jitqiesu l-interazzjonijiet possibbli bejn l-attivitajiet tal-proġett (it-tip, il-firxa, il-metodi, eċċ.) u l-ħabitats u l-ispeċijiet ikkonċernati (il-post, ir-rekwiżiti ekoloġiċi, iż-żoni vitali, l-imġiba, eċċ.).

4.6.6.   Kunsiderazzjoni ta’ miżuri ta’ mitigazzjoni xierqa biex jiġu evitati jew jitnaqqsu l-impatti

Jekk matul il-valutazzjoni xierqa jiġu identifikati impatti avversi fuq l-integrità tas-sit jew inkella jekk dawn ma jkunux jistgħu jiġu eliminati, il-pjan jew il-proġett inkwistjoni ma jkunx jista’ jiġi approvat. Madankollu, skont il-grad tal-impatt identifikat, jista’ jkun possibbli li jiġu introdotti ċerti miżuri ta’ mitigazzjoni li jevitaw dawn l-impatti jew inaqqsuhom f’livell li fih ma jibqgħux jaffettwaw b’mod avvers l-integrità tas-sit.

Il-miżuri ta’ mitigazzjoni għandhom ikunu marbuta direttament mal-impatti probabbli li ġew identifikati fil-valutazzjoni xierqa, u jistgħu jkunu ddefiniti biss ladarba dawn l-impatti jkunu ġew ivvalutati bis-sħiħ u deskritti fil-valutazzjoni xierqa. B’hekk, kif indikat fit-taqsima 4.5.1, il-miżuri ta’ mitigazzjoni jistgħu jiġu kkunsidrati biss f’dan l-istadju u mhux fl-istadju tal-iskrinjar.

L-identifikazzjoni ta’ miżuri ta’ mitigazzjoni, bħall-valutazzjoni tal-impatt stess, trid tkun ibbażata fuq għarfien sod tal-ispeċijiet u tal-ħabitats ikkonċernati. Pereżempju, dawn jistgħu jkopru:

| — | id-dati u l-iskeda taż-żmien tal-implimentazzjoni (eż.: toperax matul l-istaġun tat-tgħammir ta’ speċi partikolari); |
| --- | --- |

—

id-dati u l-iskeda taż-żmien tal-implimentazzjoni (eż.: toperax matul l-istaġun tat-tgħammir ta’ speċi partikolari);

| — | it-tip ta’ għodod u ta’ operazzjoni li trid issir (eż.: biex jintuża gangmu speċifiku f’distanza miftiehma mix-xatt biex ma jiġi affettwat ħabitat fraġli, jew biex jitnaqqsu l-emissjonijiet li jistgħu jikkawżaw depożitu dannuż ta’ inkwinanti); u |
| --- | --- |

—

it-tip ta’ għodod u ta’ operazzjoni li trid issir (eż.: biex jintuża gangmu speċifiku f’distanza miftiehma mix-xatt biex ma jiġi affettwat ħabitat fraġli, jew biex jitnaqqsu l-emissjonijiet li jistgħu jikkawżaw depożitu dannuż ta’ inkwinanti); u

| — | iż-żoni strettament inaċċessibbli f’sit (eż. ħofor tal-ibernazzjoni ta’ speċi ta’ annimal). |
| --- | --- |

—

iż-żoni strettament inaċċessibbli f’sit (eż. ħofor tal-ibernazzjoni ta’ speċi ta’ annimal).

Miżuri ta’ mitigazzjoni li jkollhom l-għan li jevitaw jew inaqqsu l-impatti jew jipprevjenuhom l-ewwel u qabel kollox ma jistgħux jiġu konfużi ma’ miżuri kompensatorji, li huma maħsuba biex jikkompensaw għal kwalunkwe ħsara li tista’ tkun ikkawżata mill-proġett. Il-miżuri kompensatorji jistgħu jitqiesu biss skont l-Artikolu 6(4) jekk il-pjan jew il-proġett ikun ġie aċċettat bħala meħtieġ għal raġunijiet imperattivi ta’ interess pubbliku prevalenti u fejn ma jeżistux alternattivi (ara t-Taqsima 5).

Miżuri ta’ mitigazzjoni li jkollhom l-għan li jevitaw jew inaqqsu l-impatti jew jipprevjenuhom l-ewwel u qabel kollox ma jistgħux jiġu konfużi ma’ miżuri kompensatorji

Id-distinzjoni ġiet ikkonfermata mill-Qorti li sabet li “l-Artikolu 6(3) tad-Direttiva ‘Ħabitats’ għandu jiġi interpretat fis-sens li pjan jew proġett li ma huwiex direttament marbut ma’ jew neċessarju għat-tmexxija ta’ SIK, li għandu effetti negattivi fuq tip ta’ ħabitat naturali preżenti fuq dan tal-aħħar u li jipprevedi miżuri għall-iżvilupp ta’ medda ta’ daqs identiku jew superjuri ta’ dan it-tip ta’ ħabitat fuq dan is-sit, jaffettwa l-integrità tal-imsemmi sit. Jekk ikun il-każ, tali miżuri ma jistgħux jiġu kklassifikati bħala ‘miżuri kumpensatorji’, fis-sens tal-Artikolu 6(4), ħlief sa fejn ikunu sodisfatti l-kundizzjonijiet stabbiliti fih. (...) Fil-fatt, għandu jiġi kkonstatat li dawn il-miżuri ma humiex intiżi la li jevitaw u lanqas li jnaqqsu l-effetti sinifikattivi negattivi kkawżati direttament fuq dan it-tip ta’ ħabitat mill-proġett; iżda intiżi li jikkumpensaw sussegwentement dawn l-effetti. F’dan il-kuntest, huma ma jistgħux jiggarantixxu li l-proġett ma jaffettwax ħażin l-integrità tal-imsemmi sit, fis-sens tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva ‘Ħabitats’.” (C-521/12, il-punti 29-35, 38-39; ara wkoll C-387&388/15, il-punt 48).

“l-Artikolu 6(3) tad-Direttiva ‘Ħabitats’ għandu jiġi interpretat fis-sens li pjan jew proġett li ma huwiex direttament marbut ma’ jew neċessarju għat-tmexxija ta’ SIK, li għandu effetti negattivi fuq tip ta’ ħabitat naturali preżenti fuq dan tal-aħħar u li jipprevedi miżuri għall-iżvilupp ta’ medda ta’ daqs identiku jew superjuri ta’ dan it-tip ta’ ħabitat fuq dan is-sit, jaffettwa l-integrità tal-imsemmi sit. Jekk ikun il-każ, tali miżuri ma jistgħux jiġu kklassifikati bħala ‘miżuri kumpensatorji’, fis-sens tal-Artikolu 6(4), ħlief sa fejn ikunu sodisfatti l-kundizzjonijiet stabbiliti fih. (...) Fil-fatt, għandu jiġi kkonstatat li dawn il-miżuri ma humiex intiżi la li jevitaw u lanqas li jnaqqsu l-effetti sinifikattivi negattivi kkawżati direttament fuq dan it-tip ta’ ħabitat mill-proġett; iżda intiżi li jikkumpensaw sussegwentement dawn l-effetti. F’dan il-kuntest, huma ma jistgħux jiggarantixxu li l-proġett ma jaffettwax ħażin l-integrità tal-imsemmi sit, fis-sens tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva ‘Ħabitats’.”

B’rabta ma’ dawn is-sejbiet, il-Qorti ddikjarat li “... miżuri, inklużi fi pjan jew proġett mhux direttament marbut jew neċessarju għall-ġestjoni ta’ sit ta’ importanza komunitarja, li huwa maħsub, minn qabel għat-twettiq ta’ effetti negattivi fuq tip ta’ ħabitat naturali preżenti fuq dan, l-iżvilupp futur ta’ żona ta’ dan it-tip, iżda li l-kompletar ser iseħħ wara l-evalwazzjoni tan-natura sinjifikattiva tal-ħsara eventwalment magħmula lill-integrità tal-imsemmi sit, ma jistgħux jittieħdu inkunsiderazzjoni matul din l-evalwazzjoni.” (C- 387&388/15, il-punt 64).

miżuri, inklużi fi pjan jew proġett mhux direttament marbut jew neċessarju għall-ġestjoni ta’ sit ta’ importanza komunitarja, li huwa maħsub, minn qabel għat-twettiq ta’ effetti negattivi fuq tip ta’ ħabitat naturali preżenti fuq dan, l-iżvilupp futur ta’ żona ta’ dan it-tip, iżda li l-kompletar ser iseħħ wara l-evalwazzjoni tan-natura sinjifikattiva tal-ħsara eventwalment magħmula lill-integrità tal-imsemmi sit, ma jistgħux jittieħdu inkunsiderazzjoni matul din l-evalwazzjoni.”

Ovvjament, miżuri ta’ mitigazzjoni mfassla u implimentati kif suppost jillimitaw il-firxa tal-miżuri kompensatorji neċessarji (jekk applikabbli, fil-kuntest tal-Artikolu 6(4)), billi jnaqqsu l-impatti residwi li jeħtieġu kumpens.

Biex l-awtorità kompetenti tkun tista’ tiddeċiedi jekk il-miżuri ta’ mitigazzjoni humiex suffiċjenti biex ineħħu kwalunkwe effett avvers potenzjali tal-pjan jew tal-proġett fis-sit (u ma jikkawżawx b’mod mhux intenzjonat effetti avversi oħra fuq l-ispeċijiet u t-tipi ta’ ħabitats inkwistjoni), kull miżura ta’ mitigazzjoni trid tiġi deskritta f’dettall, bi spjegazzjoni bbażata fuq evidenza xjentifika ta’ kif se telimina jew tnaqqas l-impatti avversi li ġew identifikati. Għandha tiġi pprovduta wkoll informazzjoni dwar kif, meta u minn min se jiġu implimentati, u x’arranġamenti se jiddaħħlu fis-seħħ għall-monitoraġġ tal-effikaċja tagħhom u jittieħdu miżuri korrettivi jekk ikun hemm bżonn. Il-ħtieġa għal data definittiva fil-mument tal-awtorizzazzjoni tqum ukoll fil-kawża C-142/16, il-punti 37-45.

kull miżura ta’ mitigazzjoni trid tiġi deskritta f’dettall

Jekk l-awtorità kompetenti tqis li l-miżuri ta’ mitigazzjoni huma suffiċjenti biex jevitaw l-effetti avversi fuq l-integrità tas-sit identifikati fil-valutazzjoni xierqa, dawn isiru parti integrali mill-ispeċifikazzjoni tal-pjan jew tal-proġett finali, jew jistgħu jiġu elenkati bħala kundizzjoni għall-approvazzjoni tal-proġett. Madankollu, jekk jifdal effett avvers residwu fuq l-integrità tas-sit, anki wara l-introduzzjoni tal-miżuri ta’ mitigazzjoni, il-pjan jew il-proġett ma jkunx jista’ jiġi approvat (sakemm ma jkunux issodisfati l-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 6(4)).

| Miżuri ta’ mitigazzjoni jistgħu jiġu proposti mill-proponent tal-pjan jew tal-proġett u/jew rikjesti mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti biex jevitaw l-impatti potenzjali identifikati fil-valutazzjoni xierqa, jew inaqqsuhom sa livell li fih ma jibqgħux jaffettwaw b’mod avvers l-integrità tas-sit.


  L-identifikazzjoni ta’ miżuri ta’ mitigazzjoni, bħall-valutazzjoni tal-impatt stess, trid tkun ibbażata fuq għarfien sod tal-ispeċijiet u tal-ħabitats ikkonċernati u trid tkun deskritta f’dettall. Miżuri ta’ mitigazzjoni mfassla u implimentati kif suppost jillimitaw il-firxa tal-miżuri kompensatorji neċessarji, jekk applikabbli fil-kuntest tal-Artikolu 6(4), billi jnaqqsu l-impatti residwi li jeħtieġu kumpens. |
| --- |

Miżuri ta’ mitigazzjoni jistgħu jiġu proposti mill-proponent tal-pjan jew tal-proġett u/jew rikjesti mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti biex jevitaw l-impatti potenzjali identifikati fil-valutazzjoni xierqa, jew inaqqsuhom sa livell li fih ma jibqgħux jaffettwaw b’mod avvers l-integrità tas-sit.

Miżuri ta’ mitigazzjoni jistgħu jiġu proposti mill-proponent tal-pjan jew tal-proġett u/jew rikjesti mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti biex jevitaw l-impatti potenzjali identifikati fil-valutazzjoni xierqa, jew inaqqsuhom sa livell li fih ma jibqgħux jaffettwaw b’mod avvers l-integrità tas-sit.

L-identifikazzjoni ta’ miżuri ta’ mitigazzjoni, bħall-valutazzjoni tal-impatt stess, trid tkun ibbażata fuq għarfien sod tal-ispeċijiet u tal-ħabitats ikkonċernati u trid tkun deskritta f’dettall. Miżuri ta’ mitigazzjoni mfassla u implimentati kif suppost jillimitaw il-firxa tal-miżuri kompensatorji neċessarji, jekk applikabbli fil-kuntest tal-Artikolu 6(4), billi jnaqqsu l-impatti residwi li jeħtieġu kumpens.

L-identifikazzjoni ta’ miżuri ta’ mitigazzjoni, bħall-valutazzjoni tal-impatt stess, trid tkun ibbażata fuq għarfien sod tal-ispeċijiet u tal-ħabitats ikkonċernati u trid tkun deskritta f’dettall. Miżuri ta’ mitigazzjoni mfassla u implimentati kif suppost jillimitaw il-firxa tal-miżuri kompensatorji neċessarji, jekk applikabbli fil-kuntest tal-Artikolu 6(4), billi jnaqqsu l-impatti residwi li jeħtieġu kumpens.

4.7.   IT-TEĦID TA’ DEĊIŻJONIJIET

4.7.1.   L-“awtoritajiet nazzjonali kompetenti”

Huwa ċar li l-kelma “nazzjonali” f’din l-espressjoni ntużat biex tikkuntrasta mal-kelma “UE” jew “internazzjonali”. B’hekk, it-terminu jirreferi mhux biss għall-awtoritajiet fi ħdan l-amministrazzjoni ċentrali iżda anki għal awtoritajiet reġjonali, provinċjali jew muniċipali li jridu jagħtu awtorizzazzjoni jew kunsens għal pjan jew għal proġett. Qorti tista’ tikkostitwixxi awtorità kompetenti jekk ikollha d-diskrezzjoni li tieħu deċiżjoni dwar is-sustanza ta’ pjan jew ta’ proġett propost għall-finijiet tal-Artikolu 6(3) (C-127/04, il-punt 69).

F’ċerti ċirkustanzi, l-awtorizzazzjoni ta’ pjan jew ta’ proġett tista’ tingħata minn awtorità leġiżlattiva (Parlament nazzjonali jew reġjonali) u tieħu l-forma ta’ test leġiżlattiv. F’dan il-kuntest, fil-kawża C-182/10, il-punti 69-70, il-Qorti ddikjarat li: “Dawn l-obbligi [tal-Artikolu 6(3)] jaqgħu fuq l-Istati Membri bis-saħħa tad-Direttiva ‘Ħabitat’

  indipendentement min-natura tal-awtorità nazzjonali kompetenti sabiex tawtorizza l-pjan jew il-proġett inkwistjoni

  . L-Artikolu 6(3) ta’ din id-direttiva, li jsemmi l-‘awtoritajiet nazzjonali kompetenti’, ma jipprovdi għal ebda regola partikolari li tikkonċerna l-pjanijiet jew il-proġetti li jkunu approvati minn awtorità leġiżlattiva. Għaldaqstant, tali kwalità ma tinfluwenzax fuq il-firxa jew fuq il-portata tal-obbligi li jaqgħu fuq l-Istati Membri skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva ‘Ħabitat’... Għaldaqstant, ir-risposta għall-ħames domanda għandha tkun li l-Artikolu 6(3) tad-Direttiva ‘Ħabitat’ għandu jiġi interpretat fis-sens li huwa ma jippermettix li awtorità nazzjonali, li tkun leġiżlattiva, tawtorizza pjan jew proġett mingħajr ma tkun żgurat ruħha li tali pjan jew proġett ma huwiex ser jaffettwa ħażin l-integrità tas-sit ikkonċernat.”

“Dawn l-obbligi [tal-Artikolu 6(3)] jaqgħu fuq l-Istati Membri bis-saħħa tad-Direttiva ‘Ħabitat’

indipendentement min-natura tal-awtorità nazzjonali kompetenti sabiex tawtorizza l-pjan jew il-proġett inkwistjoni

. L-Artikolu 6(3) ta’ din id-direttiva, li jsemmi l-‘awtoritajiet nazzjonali kompetenti’, ma jipprovdi għal ebda regola partikolari li tikkonċerna l-pjanijiet jew il-proġetti li jkunu approvati minn awtorità leġiżlattiva. Għaldaqstant, tali kwalità ma tinfluwenzax fuq il-firxa jew fuq il-portata tal-obbligi li jaqgħu fuq l-Istati Membri skont id-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva ‘Ħabitat’... Għaldaqstant, ir-risposta għall-ħames domanda għandha tkun li l-Artikolu 6(3) tad-Direttiva ‘Ħabitat’ għandu jiġi interpretat fis-sens li huwa ma jippermettix li awtorità nazzjonali, li tkun leġiżlattiva, tawtorizza pjan jew proġett mingħajr ma tkun żgurat ruħha li tali pjan jew proġett ma huwiex ser jaffettwa ħażin l-integrità tas-sit ikkonċernat.”

Fi kliem ieħor, ma jistax jingħata permess għal pjan jew għal proġett permezz tal-liġi jekk ma tkunx saret valutazzjoni xierqa l-ewwel, skont l-Artikolu 6(3) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats, jew jekk il-valutazzjoni xierqa ma tkunx ikkonkludiet b’ċertezza li mhu se jkun hemm ebda effett avvers fuq l-integrità tas-sit (60).

60

| L-awtoritajiet nazzjonali kompetenti huma dawk intitolati li jagħtu awtorizzazzjoni jew kunsens għal pjan jew għal proġett. |
| --- |

L-awtoritajiet nazzjonali kompetenti huma dawk intitolati li jagħtu awtorizzazzjoni jew kunsens għal pjan jew għal proġett.

L-awtoritajiet nazzjonali kompetenti huma dawk intitolati li jagħtu awtorizzazzjoni jew kunsens għal pjan jew għal proġett.

4.7.2.   Meta jkun xieraq li tinkiseb l-opinjoni tal-pubbliku ġenerali?

Id-Direttiva dwar il-Ħabitats ma fihiex obbligu espliċitu li tinkiseb l-opinjoni tal-pubbliku ġenerali meta jiġu awtorizzati pjanijiet jew proġetti li jeħtieġu valutazzjoni xierqa. Skont it-test tal-Artikolu 6(3), dan irid isir biss jekk “jitqies xieraq”. Madankollu, il-konsultazzjoni tal-pubbliku hu karatteristika essenzjali tad-Direttivi dwar il-VIA u l-VAS. Għaldaqstant hu ċar li meta l-valutazzjoni meħtieġa mill-Artikolu 6(3) tkun koordinata mal-valutazzjoni skont dawn id-Direttivi, il-konsultazzjoni pubblika tkun neċessarja f’konformità mar-rekwiżiti tagħhom.

“jitqies xieraq”

Minkejja dan, anki jekk pjan jew proġett ma jkunx jaqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttivi dwar il-VIA jew il-VAS u tkun valutata biss fuq il-bażi tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats, il-Qorti ċċarat f’sentenza riċenti fuq il-bażi tar-rekwiżiti tal-Konvenzjoni ta’ Aarhus (61), li l-pubbliku kkonċernat, inklużi l-NGOs ambjentali rikonoxxuti, ikollu d-dritt li jieħu sehem fil-proċedura ta’ awtorizzazzjoni (C-243/15, il-punt 49). Dan id-dritt jinvolvi, b’mod partikolari, “id-dritt li jipparteċipa ‘effettivament fix-xogħlijiet involuti fil-proċess deċiżjonali kollu fil-qasam ambjentali’, billi jissottometti ‘bil-miktub, jew, kif xieraq, f’seduta jew f’investigazzjoni pubblika fil-preżenza tal-applikant, l-osservazzjonijiet, informazzjoni, analiżi jew opinjonijiet kollha li huwa jidhirlu xieraq fir-rigward l-attività proposta’” (C-243/15, il-punt 46).

61

“id-dritt li jipparteċipa ‘effettivament fix-xogħlijiet involuti fil-proċess deċiżjonali kollu fil-qasam ambjentali’, billi jissottometti ‘bil-miktub, jew, kif xieraq, f’seduta jew f’investigazzjoni pubblika fil-preżenza tal-applikant, l-osservazzjonijiet, informazzjoni, analiżi jew opinjonijiet kollha li huwa jidhirlu xieraq fir-rigward l-attività proposta’”

F’dan il-kuntest, ta’ min isemmi wkoll li l-Qorti, fuq il-bażi tad-drittijiet ta’ parteċipazzjoni pubblika, tipprovdi b’mod partikolari għal NGOs ambjentali rikonoxxuti dritt li jikkontestaw “deċiżjonijiet meħuda mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti fil-kuntest tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 92/43, li jirrigwardaw talba għall-parteċipazzjoni fil-proċedura ta’ awtorizzazzjoni, l-evalwazzjoni tan-neċessità ta’ evalwazzjoni ambjentali tal-effetti ta’ pjan jew ta’ proġett fuq sit protett jew in-natura xierqa tal-konklużjonijiet li jirriżultaw minn tali evalwazzjoni fir-rigward ir-riskji ta’ dan il-proġett jew dan il-pjan għall-integrità ta’ tali sit” (C-243/15, il-punt 56).

“deċiżjonijiet meħuda mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti fil-kuntest tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva 92/43, li jirrigwardaw talba għall-parteċipazzjoni fil-proċedura ta’ awtorizzazzjoni, l-evalwazzjoni tan-neċessità ta’ evalwazzjoni ambjentali tal-effetti ta’ pjan jew ta’ proġett fuq sit protett jew in-natura xierqa tal-konklużjonijiet li jirriżultaw minn tali evalwazzjoni fir-rigward ir-riskji ta’ dan il-proġett jew dan il-pjan għall-integrità ta’ tali sit”

4.7.3.   It-teħid ta’ deċiżjoni fuq il-bażi tal-valutazzjoni xierqa

Hu f’idejn l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li, fid-dawl tal-konklużjonijiet tal-valutazzjoni xierqa fl-implikazzjonijiet ta’ pjan jew ta’ proġett għas-sit tan-Natura 2000 ikkonċernat, japprovaw il-pjan jew il-proġett. Dan jista’ jsir biss wara li jkunu żguraw li l-pjan jew il-proġett ma jkunx se jaffettwa b’mod avvers l-integrità ta’ dak is-sit. Dan huwa l-każ meta ma jibqa’ ebda dubju raġonevoli mill-aspett xjentifiku dwar in-nuqqas ta’ tali effetti.

biss wara li jkunu żguraw li l-pjan jew il-proġett ma jkunx se jaffettwa b’mod avvers l-integrità ta’ dak is-sit

Fejn ikun għad hemm dubju dwar in-nuqqas ta’ effetti negattivi fuq l-integrità tas-sit b’rabta mal-pjan jew il-proġett li jkun qed jiġi kkunsidrat, l-awtorità kompetenti jkollha tirrifjuta l-awtorizzazzjoni
  (C-127/02, il-punt 57).

Fejn ikun għad hemm dubju dwar in-nuqqas ta’ effetti negattivi fuq l-integrità tas-sit b’rabta mal-pjan jew il-proġett li jkun qed jiġi kkunsidrat, l-awtorità kompetenti jkollha tirrifjuta l-awtorizzazzjoni

Barra minn hekk, “il-kriterju ta’ awtorizzazzjoni previst fit-tieni sentenza tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats jinkorpora l-prinċipju ta’ prekawzjoni [...] u jippermetti li tiġi evitata, b’mod effettiv, il-ħsara lill-integrità tas-siti protetti minħabba l-pjanijiet jew il-proġetti li jkunu qed jiġu kkunsidrati. Kriterju ta’ awtorizzazzjoni anqas strett minn dak inkwistjoni ma jistax jiggarantixxi t-twettiq tal-għan ta’ protezzjoni tas-siti stabbilit f’din id-dispożizzjoni b’mod daqshekk effettiv” (C-127/02, il-punt 58).

“il-kriterju ta’ awtorizzazzjoni previst fit-tieni sentenza tal-Artikolu 6(3) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats jinkorpora l-prinċipju ta’ prekawzjoni [...] u jippermetti li tiġi evitata, b’mod effettiv, il-ħsara lill-integrità tas-siti protetti minħabba l-pjanijiet jew il-proġetti li jkunu qed jiġu kkunsidrati. Kriterju ta’ awtorizzazzjoni anqas strett minn dak inkwistjoni ma jistax jiggarantixxi t-twettiq tal-għan ta’ protezzjoni tas-siti stabbilit f’din id-dispożizzjoni b’mod daqshekk effettiv”

Għalhekk, l-oneru hu fuq il-wiri tan-nuqqas ta’ effetti avversi minflok tal-preżenza tagħhom, u dan jirrifletti l-prinċipju ta’ prekawzjoni (C-157/96, il-punt 63). Minn dan isegwi li l-valutazzjoni xierqa trid tkun dettaljata u motivata b’mod suffiċjenti biex turi n-nuqqas ta’ effetti aversi, fid-dawl tal-aħjar għarfien xjentifiku fil-qasam (C-127/02, il-punt 61).

Għalhekk, l-oneru hu fuq il-wiri tan-nuqqas ta’ effetti avversi minflok tal-preżenza tagħhom

5.   L-ARTIKOLU 6(4)

L-ARTIKOLU 6(4)

Kjarifika tal-Kunċetti ta’: Soluzzjonijiet alternattivi, Raġunijiet imperattivi relatati mal-interess pubbliku prelevanti, Miżuri kompensatorji,
  Koerenza globali, Opinjoni tal-Kummissjoni.

Kjarifika tal-Kunċetti ta’: Soluzzjonijiet alternattivi, Raġunijiet imperattivi relatati mal-interess pubbliku prelevanti, Miżuri kompensatorji,

Koerenza globali, Opinjoni tal-Kummissjoni.

5.1.   TEST

“Jekk, minkejja li jkun hemm evalwazzjoni negattiva tal-implikazzjonijiet għas-sit u fin-nuqqas ta’ soluzzjonijiet oħra, pjan jew proġett irid isir xorta waħda għal raġunijiet obbligatorji oħra li huma konnessi mal-interess pubbliku, inklużi dawk ta’ tip soċjali jew ekonomiku, l-Istat Membru jrid jieħu l-miżuri kollha kompensatorji meħtieġa biex jiżgura li tkun protetta l-koerenza globali tan-Natura 2000. Hu jrid jgħarraf lill-Kummissjoni dwar il-miżuri kumpensatorji adottati.

Meta s-sit konċernat jospita tip ta’ ħabitat naturali ta’ prijorità u/jew speċi ta’ prijorità, l-uniċi kunsiderazzjonijiet li jistgħu jitqajmu huma dawk marbuta ma’ saħħet il-bniedem jew is-sigurtà pubblika, dawk li għandhom konsegwenzi ta’ benefiċċju u ta’ importanza ewlenija għall-ambjent jew, wara opinjoni mill-Kummissjoni, ma raġunijiet obbligatorji oħra ta’ interess pubbliku li jieħu l-preċedenza”.

5.2.   KAMP TA’ APPLIKAZZJONI

Din id-dispożizzjoni tifforma parti mill-proċedura tal-valutazzjoni u tal-awtorizzazzjoni possibbli, mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, ta’ pjanijiet u ta’ proġetti li jistgħu jaffettwaw Żona Speċjali ta’ Konservazzjoni (ŻSK), Żona ta’ Protezzjoni Speċjali (ŻPS) jew Sit ta’ Importanza Komunitarja (SIK). Għandhom jitqiesu żewġ kunsiderazzjonijiet fundamentali:

| — | fuq in-naħa l-waħda, din id-dispożizzjoni tindirizza eċċezzjonijiet għar-regola ġenerali tal-Artikolu 6(3) li skont din l-awtorizzazzjoni tista’ tinħareġ biss għal dawk il-pjanijiet u l-proġetti li ma jaffettwawx l-integrità tas-sit(i) ikkonċernat(i); |
| --- | --- |

—

fuq in-naħa l-waħda, din id-dispożizzjoni tindirizza eċċezzjonijiet għar-regola ġenerali tal-Artikolu 6(3) li skont din l-awtorizzazzjoni tista’ tinħareġ biss għal dawk il-pjanijiet u l-proġetti li ma jaffettwawx l-integrità tas-sit(i) ikkonċernat(i);

| — | fuq in-naħa l-oħra, l-applikazzjoni tagħha fil-prattika trid tirrispetta d-diversi passi previsti u fl-ordni sekwenzjali stabbiliti mid-Direttiva. Dan ġie kkonfermat mill-Qorti ripetutament (C-209/02, C-239/04, C-304/05, C-560/08, C-404/09). |
| --- | --- |

—

fuq in-naħa l-oħra, l-applikazzjoni tagħha fil-prattika trid tirrispetta d-diversi passi previsti u fl-ordni sekwenzjali stabbiliti mid-Direttiva. Dan ġie kkonfermat mill-Qorti ripetutament (C-209/02, C-239/04, C-304/05, C-560/08, C-404/09).

Fis-sentenza tagħha fil-kawża C-304/05, il-punt 83, il-Qorti ddikjarat biċ-ċar li: “L-Artikolu 6(4) tad-Direttiva 92/43 jista’ japplika biss wara li l-impatt ta’ pjan jew ta’ proġett ikun ġie analizzat skont l-Artikolu 6(3) ta’ din id-Direttiva. Fil-fatt, l-għarfien ta’ dan l-impatt fir-rigward tal-għanijiet ta’ konservazzjoni tas-sit in kwistjoni jikkostitwixxi kundizzjoni minn qabel indispensabbli għall-applikazzjoni tal-imsemmi Artikolu 6(4) għaliex, fin-nuqqas ta’ dawn l-elementi, ebda kundizzjoni ta’ applikazzjoni ta’ din l-eċċezzjoni ma tista’ tiġi evalwata. L-eżami ta’ raġunijiet eventwali obbligatorji ta’ interess pubbliku akbar u dak tal-eżistenza ta’ alternattivi inqas dannużi fil-fatt jeħtieġ ibbilanċar fir-rigward tad-danni kkawżati lis-sit mill-pjan jew proġett ikkunsidrati. Minbarra dan, sabiex jiġi determinat it-tip ta’ miżuri eventwali ta’ kumpens, id-danni għall-imsemmi sit għandhom ikunu identifikati bi preċiżjoni” (ara wkoll C-399/14, C-387u388/15, C-142/16).

jista’ japplika biss wara li l-impatt ta’ pjan jew ta’ proġett ikun ġie analizzat skont l-Artikolu 6(3)

Fil-fatt, l-għarfien ta’ dan l-impatt fir-rigward tal-għanijiet ta’ konservazzjoni tas-sit in kwistjoni jikkostitwixxi kundizzjoni minn qabel indispensabbli għall-applikazzjoni tal-imsemmi Artikolu 6(4)

L-eżami ta’ raġunijiet eventwali obbligatorji ta’ interess pubbliku akbar u dak tal-eżistenza ta’ alternattivi inqas dannużi fil-fatt jeħtieġ ibbilanċar fir-rigward tad-danni kkawżati lis-sit mill-pjan jew proġett ikkunsidrati. Minbarra dan, sabiex jiġi determinat it-tip ta’ miżuri eventwali ta’ kumpens, id-danni għall-imsemmi sit għandhom ikunu identifikati bi preċiżjoni”

L-applikazzjoni tal-Artikolu 6(4) mhijiex awtomatika. Huwa f’idejn l-awtoritajiet li jiddeċiedu jekk il-kundizzjonijiet għal deroga mill-Artikolu 6(3) jistgħux jiġu applikati f’każ li l-valutazzjoni xierqa tkun ikkonkludiet li l-pjan jew il-proġett se jaffettwa b’mod avvers l-integrità tas-sit ikkonċernat, jew f’każ ta’ dubju dwar l-assenza ta’ tali effetti avversi.

L-applikazzjoni tal-Artikolu 6(4) mhijiex awtomatika

In-natura fakultattiva tal-Artikolu 6(4) ġiet ikkonfermata mill-Qorti fil-kawża C-241/08, il-punt 72: “Għaldaqstant, wara l-evalwazzjoni tal-effetti mwettqa skont l-Artikolu 6(3) tad-Direttiva ‘dwar il-Ħabitats’, u fil-każ ta’ riżultat negattiv ta’ din l-evalwazzjoni,

  l-awtoritajiet kompetenti għandhom l-għażla jew li jirrifjutaw l-awtorizzazzjoni

  għat-twettiq ta’ dan il-pjan jew proġett,

  jew li jawtorizzaw dan skont l-Artikolu 6(4)

  ta’ din id-direttiva, sakemm il-kundizzjonijiet stabbiliti f’din id-dispożizzjoni huma sodisfatti”.

“Għaldaqstant, wara l-evalwazzjoni tal-effetti mwettqa skont l-Artikolu 6(3) tad-Direttiva ‘dwar il-Ħabitats’, u fil-każ ta’ riżultat negattiv ta’ din l-evalwazzjoni,

l-awtoritajiet kompetenti għandhom l-għażla jew li jirrifjutaw l-awtorizzazzjoni

għat-twettiq ta’ dan il-pjan jew proġett,

jew li jawtorizzaw dan skont l-Artikolu 6(4)

ta’ din id-direttiva, sakemm il-kundizzjonijiet stabbiliti f’din id-dispożizzjoni huma sodisfatti”.

Jeħtieġ li d-deċiżjoni biex l-pjan jew il-proġett jissokta tissodisfa l-kundizzjonijiet u r-rekwiżiti tal-Artikolu 6(4). B’mod partikolari għandu jiġi ddokumentat li:

| 1. | l-alternattiva mressqa għall-approvazzjoni hi l-aktar waħda li hi l-anqas ta’ ħsara għall-ħabitats, għall-ispeċijiet u għall-integrità tas-sit(i) tan-Natura 2000, indipendentement mill-kunsiderazzjonijiet ekonomiċi, u li ma teżisti l-ebda alternattiva vijabbli oħra għaliha li kieku ma taffettwax b’mod avvers l-integrità tas-sit(i); |
| --- | --- |

1.

l-alternattiva mressqa għall-approvazzjoni hi l-aktar waħda li hi l-anqas ta’ ħsara għall-ħabitats, għall-ispeċijiet u għall-integrità tas-sit(i) tan-Natura 2000, indipendentement mill-kunsiderazzjonijiet ekonomiċi, u li ma teżisti l-ebda alternattiva vijabbli oħra għaliha li kieku ma taffettwax b’mod avvers l-integrità tas-sit(i);

| 2. | hemm raġunijiet obbligatorji li huma konnessi mal-interess pubbliku prevalenti, inklużi “dawk tat-tip soċjali u ekonomiku”; |
| --- | --- |

2.

hemm raġunijiet obbligatorji li huma konnessi mal-interess pubbliku prevalenti, inklużi “dawk tat-tip soċjali u ekonomiku”;

| 3. | ittieħdu l-miżuri kompensatorji kollha meħtieġa biex jiġi żgurat li l-koerenza ġenerali tan-netwerk Natura 2000 tkun protetta. |
| --- | --- |

3.

ittieħdu l-miżuri kompensatorji kollha meħtieġa biex jiġi żgurat li l-koerenza ġenerali tan-netwerk Natura 2000 tkun protetta.

Peress li hi eċċezzjoni għall-Artikolu 6(3), din id-dispożizzjoni trid tiġi interpretata strettament (C-239/04, il-punti 25 sa 39), u tista’ tiġi applikata biss f’ċirkostanzi fejn il-kundizzjonijiet kollha meħtieġa mid-Direttiva jiġu ssodisfati kompletament. F’dan ir-rigward, ir-responsabbiltà li jiġi ppruvat, bħala prekundizzjoni, li l-kundizzjonijiet imsemmija aktar ’il fuq fil-fatt ikunu ssodisfati f’kull każ partikolari, taqa’ fuq kull min irid jagħmel użu minn din l-eċċezzjoni.

Ladarba n-nuqqas ta’ alternattivi adattati u l-aċċettazzjoni tar-raġunijiet obbligatorji li huma konnessi mal-interess pubbliku prevalenti jiġu ddokumentati u aċċertati b’mod sħiħ, għandhom jittieħdu l-miżuri kompensatorji kollha meħtieġa biex tkun żgurata l-protezzjoni tal-koerenza globali tan-netwerk Natura 2000. Il-miżuri kompensatorji adottati għandhom dejjem jiġu kkomunikati lill-Kummissjoni.

| L-Artikolu 6(4) jippermetti eċċezzjonijiet għar-regola ġenerali tal-Artikolu 6(3) iżda l-applikazzjoni tiegħu mhix awtomatika. Hu f’idejn l-awtorità li tiddeċiedi jekk deroga mill-Artikolu 6(3) tistax tiġi applikata. L-Artikolu 6(4) trid tiġi applikata fl-ordni sekwenzjali stabbilit mid-Direttiva — jiġifieri wara li d-dispożizzjonijiet kollha tal-Artikolu 6(3) ikunu ġew segwiti b’mod sodisfaċenti. |
| --- |

L-Artikolu 6(4) jippermetti eċċezzjonijiet għar-regola ġenerali tal-Artikolu 6(3) iżda l-applikazzjoni tiegħu mhix awtomatika. Hu f’idejn l-awtorità li tiddeċiedi jekk deroga mill-Artikolu 6(3) tistax tiġi applikata. L-Artikolu 6(4) trid tiġi applikata fl-ordni sekwenzjali stabbilit mid-Direttiva — jiġifieri wara li d-dispożizzjonijiet kollha tal-Artikolu 6(3) ikunu ġew segwiti b’mod sodisfaċenti.

L-Artikolu 6(4) jippermetti eċċezzjonijiet għar-regola ġenerali tal-Artikolu 6(3) iżda l-applikazzjoni tiegħu mhix awtomatika. Hu f’idejn l-awtorità li tiddeċiedi jekk deroga mill-Artikolu 6(3) tistax tiġi applikata. L-Artikolu 6(4) trid tiġi applikata fl-ordni sekwenzjali stabbilit mid-Direttiva — jiġifieri wara li d-dispożizzjonijiet kollha tal-Artikolu 6(3) ikunu ġew segwiti b’mod sodisfaċenti.

5.3.   KUNSIDERAZZJONIJIET INIZJALI

5.3.1.   L-analiżi tas-soluzzjonijiet alternattivi

L-ewwel obbligu tal-proċedura ta’ deroga tal-Artikolu 6(4) hu li jiġi eżaminat jekk hemmx soluzzjonijiet alternattivi għall-pjan jew għall-proġett. F’dan ir-rigward, il-Qorti għamlitha ċara li dan l-eżami jaqa’ formalment taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 6(4) u mhux tal-Artikolu 6(3) (C-441/03, il-punt 15, C-241/08, il-punt 69, C-142/16, il-punt 72).

F’konformità mal-ħtieġa li tiġi evitata ħsara mhux mixtieqa fin-netwerk Natura 2000, għandhom jiġu kkunsidrati r-reviżjoni bir-reqqa u/jew l-irtirar ta’ pjan jew ta’ proġett propost f’każ li jiġu identifikati effetti negattivi fuq l-integrità ta’ sit. B’hekk, l-awtoritajiet kompetenti jridu janalizzaw u juru l-ħtieġa tal-pjan jew tal-proġett ikkonċernat, filwaqt li jqisu l-għażla żero wkoll f’dan l-istadju.

Sussegwentement, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jeżaminaw il-possibbiltà li jduru għal soluzzjonijiet alternattivi li jirrispettaw aħjar l-integrità tas-sit ikkonċernat. L-alternattivi fattibbli kollha li jissodisfaw l-għanijiet tal-pjan jew tal-proġett, b’mod partikolari, il-prestazzjoni tagħhom fir-rigward tal-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit, l-integrità u l-kontribuzzjoni għall-koerenza ġenerali tan-netwerk Natura 2000 iridu jiġu analizzati, b’kunsiderazzjoni tal-proporzjonalità tagħhom f’termini tal-kost. Dawn jistgħu jinvolvu postijiet jew rotot alternattivi, skali jew disinni differenti ta’ żvilupp, jew proċessi alternattivi.

Rigward il-kost ekonomiku tal-istadji li jistgħu jiġu kkunsidrati fir-rieżami tal-alternattivi, dan ma jistax ikun l-uniku fattur determinanti fl-għażla ta’ soluzzjonijiet alternattivi (C-399/14, il-punt 77). Fi kliem ieħor, proponent ta’ proġett ma jistax jiddikjara li l-alternattivi ma ġewx eżaminati għaliex ikunu jiswew wisq.

F’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, huwa f’idejn l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li jivvalutaw l-impatt relattiv ta’ dawn is-soluzzjonijiet alternattivi fuq is-sit ikkonċernat. Ta’ min wieħed jenfasizza li l-parametri ta’ referenza għal paraguni bħal dawn jitrattaw aspetti li jikkonċernaw il-konservazzjoni u ż-żamma tal-integrità tas-sit u tal-funzjonijiet ekoloġiċi tiegħu. Għalhekk, f’din il-fażi, ma jistax jitqies li kriterji oħra ta’ evalwazzjoni, bħalma huma l-kriterji ekonomiċi, jieħdu preċedenza b’xi mod fuq il-kriterji ekoloġiċi.

In-nuqqas ta’ alternattivi jrid jintwera, qabel ma jipproċedi l-eżami ta’ jekk il-pjan jew il-proġett huwiex neċessarju għal raġunijiet imperattivi relatati mal-interess pubbliku (sentenza tal-Qorti fil-kawża Castro Verde C-239/04, il-punti 36-39).

In-nuqqas ta’ alternattivi jrid jintwera

| Huwa f’idejn l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li jiżguraw li s-soluzzjonijiet alternattivi fattibbli kollha li jissodisfaw l-għanijiet tal-pjan/tal-proġett ikunu ġew mixtarra bl-istess livell ta’ dettall. Din il-valutazzjoni għandha ssir fir-rigward tal-ispeċijiet u tal-ħabitats li għalihom ikun ġie nominat is-sit u fir-rigward tal-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit. |
| --- |

Huwa f’idejn l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li jiżguraw li s-soluzzjonijiet alternattivi fattibbli kollha li jissodisfaw l-għanijiet tal-pjan/tal-proġett ikunu ġew mixtarra bl-istess livell ta’ dettall. Din il-valutazzjoni għandha ssir fir-rigward tal-ispeċijiet u tal-ħabitats li għalihom ikun ġie nominat is-sit u fir-rigward tal-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit.

Huwa f’idejn l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li jiżguraw li s-soluzzjonijiet alternattivi fattibbli kollha li jissodisfaw l-għanijiet tal-pjan/tal-proġett ikunu ġew mixtarra bl-istess livell ta’ dettall. Din il-valutazzjoni għandha ssir fir-rigward tal-ispeċijiet u tal-ħabitats li għalihom ikun ġie nominat is-sit u fir-rigward tal-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit.

5.3.2.   L-analiżi tar-raġunijiet imperattivi relatati mal-interess pubbliku prevalenti

Fin-nuqqas ta’ soluzzjonijiet alternattivi — jew fil-każ li jeżistu soluzzjonijiet li saħansitra għandhom ikar effetti ambjentali negattivi fuq is-sit(i) ikkonċernat(i), fir-rigward tal-għanijiet ta’ konservazzjoni tad-Direttiva msemmijin aktar ’il fuq — l-awtoritajiet kompetenti jridu jeżaminaw l-eżistenza ta’ raġunijiet imperattivi relatati mal-interess pubbliku prevalenti, inkluż dawk ta’ natura soċjali jew ekonomika, li jeħtieġu li jitwettaq il-pjan jew il-proġett inkwistjoni.

Il-kunċett ta’ “raġuni imperattiva relatata mal-interess pubbliku prevalenti” mhuwiex iddefinit fid-Direttiva. Madankollu, bħala eżempji ta’ tali raġunijiet, it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 6(4) isemmi s-saħħa tal-bniedem, is-sikurezza pubblika u l-konsegwenzi ta’ benefiċċju jew ta’ importanza ewlenija għall-ambjent. Rigward “raġunijiet obbligatorji oħra ta’ interess pubbliku li jieħu l-preċedenza” ta’ natura soċjali jew ekonomika, jidher ċar mill-kliem użat li l-interess pubbliku biss, sew jekk qed jiġi promoss minn korpi pubbliċi sew jekk qed jiġi promoss minn dawk privati, jista’ jieħu preċedenza fuq l-għanijiet ta’ konservazzjoni tad-Direttiva. Għalhekk, proġetti żviluppati minn korpi privati jistgħu jiġu kkunsidrati biss jekk iservu l-interess pubbliku u jagħtu xhieda ta’ dan.

“raġunijiet obbligatorji oħra ta’ interess pubbliku li jieħu l-preċedenza”

Dan ġie kkonfermat mill-Qorti fis-sentenza tagħha fil-kawża C-182/10, il-punti 75-78: “L-interess ta’ natura li jiġġustifika, fis-sens tal-Artikolu 6(4) tad-Direttiva ‘Ħabitat’, it-twettiq ta’ pjan jew ta’ proġett

  għandu jkun kemm ‘pubbliku’ kif ukoll ‘li jieħu preċedenza’, li jfisser li dan l-interess ikun ta’ importanza tali li jkun jista’ jibbilanċja l-għan ta’ konservazzjoni tal-ħabitat naturali, tal-fawna u tal-flora selvaġġa maħsub minn din id-Direttiva

  . Bħala prinċipju, xogħlijiet iddestinati għall-istabbiliment jew l-estensjoni ta’ impriża jissodisfa dawn il-kundizzjonijiet f’ċirkustanzi eċċezzjonali biss.

  Huwa konċepibbli li dan iseħħ meta proġett, minkejja li jkun ta’ natura privata, ikollu verament, sew minħabba n-natura tiegħu stess u minħabba l-kuntest ekonomiku u soċjali li jidħol fih, interess pubbliku li jieħu preċedenza

  u jekk tintwera l-assenza ta’ soluzzjonijiet alternattivi. Fid-dawl ta’ dawn il-kriterji, is-sempliċi kostruzzjoni ta’ infrastruttura ddestinata li tospita ċentru amministrattiv, fil-prinċipju ma tkunx tikkostitwixxi raġuni imperattiva ta’ interess pubbliku li jieħu preċedenza fis-sens tal-Artikolu 6(4) tad-Direttiva ‘Ħabitat’.”

“L-interess ta’ natura li jiġġustifika, fis-sens tal-Artikolu 6(4) tad-Direttiva ‘Ħabitat’, it-twettiq ta’ pjan jew ta’ proġett

għandu jkun kemm ‘pubbliku’ kif ukoll ‘li jieħu preċedenza’, li jfisser li dan l-interess ikun ta’ importanza tali li jkun jista’ jibbilanċja l-għan ta’ konservazzjoni tal-ħabitat naturali, tal-fawna u tal-flora selvaġġa maħsub minn din id-Direttiva

. Bħala prinċipju, xogħlijiet iddestinati għall-istabbiliment jew l-estensjoni ta’ impriża jissodisfa dawn il-kundizzjonijiet f’ċirkustanzi eċċezzjonali biss.

Huwa konċepibbli li dan iseħħ meta proġett, minkejja li jkun ta’ natura privata, ikollu verament, sew minħabba n-natura tiegħu stess u minħabba l-kuntest ekonomiku u soċjali li jidħol fih, interess pubbliku li jieħu preċedenza

u jekk tintwera l-assenza ta’ soluzzjonijiet alternattivi. Fid-dawl ta’ dawn il-kriterji, is-sempliċi kostruzzjoni ta’ infrastruttura ddestinata li tospita ċentru amministrattiv, fil-prinċipju ma tkunx tikkostitwixxi raġuni imperattiva ta’ interess pubbliku li jieħu preċedenza fis-sens tal-Artikolu 6(4) tad-Direttiva ‘Ħabitat’.”

Jista’ jkun ta’ fejda wkoll li ssir referenza għal oqsma oħra tad-dritt tal-UE, fejn jidhru kunċetti simili.

Il-kunċett tar-“rekwiżit imperattiv” kien maħsub mill-Qorti bħala eċċezzjoni għall-prinċipju tal-moviment ħieles tal-merkanzija. Fost ir-rekwiżiti imperattivi li jistgħu jiġġustifikaw il-miżuri nazzjonali li jirrestrinġu l-moviment ħieles, il-Qorti rrikonoxxiet is-saħħa pubblika u l-protezzjoni ambjentali, kif ukoll l-ilħiq tal-għanijiet leġittimi tal-politika ekonomika u soċjali.

Barra minn hekk, id-dritt tal-UE jirrikonoxxi wkoll il-kunċett ta’ “servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali”, imsemmi fl-Artikolu 106(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, fil-qafas tal-eċċezzjoni għar-regoli tal-kompetizzjoni previsti għall-kumpaniji responsabbli għall-ġestjoni ta’ servizzi bħal dawn. F’Komunikazzjoni dwar servizzi ta’ interess ġenerali fl-Ewropa (62), il-Kummissjoni, filwaqt li qieset il-ġurisprudenza rigward dan is-suġġett, tat id-definizzjoni li ġejja għal servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali: “attivitajiet ekonomiċi li jipprovdu riżultati fl-oġġett pubbliku globali li ma jkunux forniti (jew li jkunu forniti skont kondizzjonijiet differenti f’termini ta’ kwalità, sigurtà, affordabbiltà, trattament ugwali jew aċċess universali) mis-suq mingħajr l-intervent pubbliku”.

62

“attivitajiet ekonomiċi li jipprovdu riżultati fl-oġġett pubbliku globali li ma jkunux forniti (jew li jkunu forniti skont kondizzjonijiet differenti f’termini ta’ kwalità, sigurtà, affordabbiltà, trattament ugwali jew aċċess universali) mis-suq mingħajr l-intervent pubbliku”

Billi jikkunsidraw l-istruttura tad-dispożizzjoni, fil-każijiet speċifiċi, l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti għandhom jagħtu l-approvazzjoni tagħhom għall-pjanijiet jew għall-proġetti ikkonċernati bil-kundizzjoni li l-bilanċ ta’ interessi bejn l-għanijiet ta’ konservazzjoni tas-sit affettwat minn dawk l-inizjattivi, u r-raġunijiet obbligatorji msemmija hawnhekk, ixaqleb favur dawn tal-aħħar. Dan għandu jiġi determinat skont il-kunsiderazzjonijiet li ġejjin:

l-istruttura tad-dispożizzjoni

| (a) | Irid ikun hemm raġuni imperattiva għall-implimentazzjoni tal-pjan jew tal-proġett; |
| --- | --- |

(a)

Irid ikun hemm raġuni imperattiva għall-implimentazzjoni tal-pjan jew tal-proġett;

raġuni imperattiva

| (b) | l-interess pubbliku jrid ikun prevalenti: għaldaqstant huwa ċar li mhux kull tip ta’ interess pubbliku ta’ natura soċjali jew ekonomika hu suffiċjenti, b’mod partikolari meta jitqies kontra l-piż partikolari tal-interessi protetti mid-Direttiva (ara pereżempju l-premessa 4, li tirreferi għall-“wirt naturali tal-Komunità”); |
| --- | --- |

(b)

l-interess pubbliku jrid ikun prevalenti: għaldaqstant huwa ċar li mhux kull tip ta’ interess pubbliku ta’ natura soċjali jew ekonomika hu suffiċjenti, b’mod partikolari meta jitqies kontra l-piż partikolari tal-interessi protetti mid-Direttiva (ara pereżempju l-premessa 4, li tirreferi għall-“wirt naturali tal-Komunità”);

prevalenti

“wirt naturali tal-Komunità”

| (c) | f’dan il-kuntest, jidher ukoll raġonevoli li wieħed jassumi li l-interess pubbliku jista’ jkun prevalenti jekk hu interess fuq perjodu twil ta’ żmien; interessi ekonomiċi fuq perjodu qasir ta’ żmien jew interessi oħra li jrendu biss benefiċċji għas-soċjetà għal perjodu qasir ta’ żmien, ma jidhirx li jkunu ta’ importanza akbar mill-interessi ta’ konservazzjoni fit-tul imħarsa mid-Direttiva. |
| --- | --- |

(c)

f’dan il-kuntest, jidher ukoll raġonevoli li wieħed jassumi li l-interess pubbliku jista’ jkun prevalenti jekk hu interess fuq perjodu twil ta’ żmien; interessi ekonomiċi fuq perjodu qasir ta’ żmien jew interessi oħra li jrendu biss benefiċċji għas-soċjetà għal perjodu qasir ta’ żmien, ma jidhirx li jkunu ta’ importanza akbar mill-interessi ta’ konservazzjoni fit-tul imħarsa mid-Direttiva.

interess fuq perjodu twil ta’ żmien

Bħala eżempju ta’ dawk li jitqiesu bħala raġunijiet imperattivi ta’ interess pubbliku prevalenti, il-Qorti, f’kawża li tikkonċerna reġjun kbir (ir-reġjun tat-Tessalija fil-Greċja), iddikjarat li: “L-irrigazzjoni u l-provvista tal-ilma għax-xorb jissodisfaw, bħala regola ġenerali, dawn il-kundizzjonijiet u jistgħu, għaldaqstant, jiġġustifikaw it-twettiq ta’ proġett ta’ devjazzjoni tal-ilma fin-nuqqas ta’ soluzzjonijiet alternattivi” (C-43/10, il-punt 122) (63).

“L-irrigazzjoni u l-provvista tal-ilma għax-xorb jissodisfaw, bħala regola ġenerali, dawn il-kundizzjonijiet u jistgħu, għaldaqstant, jiġġustifikaw it-twettiq ta’ proġett ta’ devjazzjoni tal-ilma fin-nuqqas ta’ soluzzjonijiet alternattivi”

63

| Huwa raġonevoli li jitqies li “r-raġunijiet imperattivi relatati mal-interess pubbliku prevalenti, inklużi dawk ta’ tip soċjali u ekonomiku” jirreferu għal sitwazzjonijiet li fihom il-pjanijiet jew il-proġetti previsti juru li jkunu indispensabbli:







  — | fi ħdan qafas ta’ azzjonijiet jew politiki li għandhom l-għan li jipproteġu l-valuri fundamentali għall-ħajja taċ-ċittadini (is-saħħa, is-sigurtà, l-ambjent); |
| --- | --- |

Huwa raġonevoli li jitqies li “r-raġunijiet imperattivi relatati mal-interess pubbliku prevalenti, inklużi dawk ta’ tip soċjali u ekonomiku” jirreferu għal sitwazzjonijiet li fihom il-pjanijiet jew il-proġetti previsti juru li jkunu indispensabbli:

Huwa raġonevoli li jitqies li “r-raġunijiet imperattivi relatati mal-interess pubbliku prevalenti, inklużi dawk ta’ tip soċjali u ekonomiku” jirreferu għal sitwazzjonijiet li fihom il-pjanijiet jew il-proġetti previsti juru li jkunu indispensabbli:

—

fi ħdan qafas ta’ azzjonijiet jew politiki li għandhom l-għan li jipproteġu l-valuri fundamentali għall-ħajja taċ-ċittadini (is-saħħa, is-sigurtà, l-ambjent);

fi ħdan qafas ta’ azzjonijiet jew politiki li għandhom l-għan li jipproteġu l-valuri fundamentali għall-ħajja taċ-ċittadini (is-saħħa, is-sigurtà, l-ambjent);

| — | fi ħdan qafas ta’ politiki fundamentali għall-Istat u għas-soċjetà; |
| --- | --- |

—

fi ħdan qafas ta’ politiki fundamentali għall-Istat u għas-soċjetà;

fi ħdan qafas ta’ politiki fundamentali għall-Istat u għas-soċjetà;

| — | fi ħdan qafas għat-twettiq ta’ azzjonijiet ta’ natura ekonomika u soċjali, biex jiġu ssodisfati l-obbligi speċifiċi tas-servizz pubbliku. |
| --- | --- |

—

fi ħdan qafas għat-twettiq ta’ azzjonijiet ta’ natura ekonomika u soċjali, biex jiġu ssodisfati l-obbligi speċifiċi tas-servizz pubbliku.

fi ħdan qafas għat-twettiq ta’ azzjonijiet ta’ natura ekonomika u soċjali, biex jiġu ssodisfati l-obbligi speċifiċi tas-servizz pubbliku.

Huwa f’idejn l-awtoritaijet kompetenti li jiżnu r-raġunijiet imperattivi relatati mal-interess pubbliku prevalenti tal-pjan jew tal-proġett kontra l-objettiv ta’ konservazzjoni tal-ħabitats naturali u tal-fawna u tal-flora selvaġġi. Dawn jistgħu japprovaw il-pjan jew il-proġett biss jekk ir-raġunijiet imperattivi għall-pjan jew għall-proġett jisbqu l-impatt tiegħu fuq l-objettivi ta’ konservazzjoni.

Huwa f’idejn l-awtoritaijet kompetenti li jiżnu r-raġunijiet imperattivi relatati mal-interess pubbliku prevalenti tal-pjan jew tal-proġett kontra l-objettiv ta’ konservazzjoni tal-ħabitats naturali u tal-fawna u tal-flora selvaġġi. Dawn jistgħu japprovaw il-pjan jew il-proġett biss jekk ir-raġunijiet imperattivi għall-pjan jew għall-proġett jisbqu l-impatt tiegħu fuq l-objettivi ta’ konservazzjoni.

| Biex il-qarrejja tingħatalhom indikazzjoni iktar preċiża ta’ x’jista’ jitqies, b’mod leġittimu, bħala raġuni potenzjalment imperattiva relatata mal-interess pubbliku prevalenti, jistgħu jittieħdu xi eżempji mill-Opinjonijiet mogħtija mill-Kummissjoni fil-qafas tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 6(4), u mill-motivazzjonijiet relatati li ressqu l-Istati Membri: http://ec.europa.eu/environment/nature/natura2000/management/opinion_en.htm |
| --- |

Biex il-qarrejja tingħatalhom indikazzjoni iktar preċiża ta’ x’jista’ jitqies, b’mod leġittimu, bħala raġuni potenzjalment imperattiva relatata mal-interess pubbliku prevalenti, jistgħu jittieħdu xi eżempji mill-Opinjonijiet mogħtija mill-Kummissjoni fil-qafas tat-tieni subparagrafu tal-Artikolu 6(4), u mill-motivazzjonijiet relatati li ressqu l-Istati Membri: http://ec.europa.eu/environment/nature/natura2000/management/opinion_en.htm

5.4.   L-ADOZZJONI TA’ MIŻURI KOMPENSATORJI

5.4.1.   X’inhu s-sinifikat ta’ “miżuri kompensatorji” u meta għandhom jiġu kkunsidrati?

It-terminu “miżuri kompensatorji” mhuwiex iddefinit fid-Direttiva dwar il-Ħabitats. L-esperjenza tissuġġerixxi d-distinzjoni li ġejja bejn miżuri kompensatorji u ta’ mitigazzjoni:

“miżuri kompensatorji”

| — | miżuri ta’ mitigazzjoni fis-sens usa’, huma dawk il-miżuri li għandhom l-għan li jimminimizzaw, jew saħansitra jeliminaw, l-impatti negattivi li aktarx li jirriżultaw mill-implimentazzjoni ta’ pjan jew ta’ proġett biex l-integrità tas-sit ma tkunx affettwata b’mod avvers. Dawn il-miżuri jiġu kkunsidrati fil-kuntest tal-Artikolu 6(3) u huma parti integrali mill-ispeċifikazzjonjiet ta’ pjan jew ta’ proġett jew kundizzjonali għall-awtorizzazzjoni tiegħu (ara t-taqsima 4.6.5); |
| --- | --- |

—

miżuri ta’ mitigazzjoni fis-sens usa’, huma dawk il-miżuri li għandhom l-għan li jimminimizzaw, jew saħansitra jeliminaw, l-impatti negattivi li aktarx li jirriżultaw mill-implimentazzjoni ta’ pjan jew ta’ proġett biex l-integrità tas-sit ma tkunx affettwata b’mod avvers. Dawn il-miżuri jiġu kkunsidrati fil-kuntest tal-Artikolu 6(3) u huma parti integrali mill-ispeċifikazzjonjiet ta’ pjan jew ta’ proġett jew kundizzjonali għall-awtorizzazzjoni tiegħu (ara t-taqsima 4.6.5);

| — | il-miżuri kompensatorji huma indipendenti mill-proġett (jinkludu kwalunkwe miżura ta’ mitigazzjoni assoċjata). Huma maħsuba biex ipattu għall-effetti negattivi residwi tal-pjan jew tal-proġett biex b’hekk tinżamm il-koerenza ekoloġika globali tan-netwerk Natura 2000. Dawn jistgħu jiġu kkunsidrati biss fil-kuntest tal-Artikolu 6(4). |
| --- | --- |

—

il-miżuri kompensatorji huma indipendenti mill-proġett (jinkludu kwalunkwe miżura ta’ mitigazzjoni assoċjata). Huma maħsuba biex ipattu għall-effetti negattivi residwi tal-pjan jew tal-proġett biex b’hekk tinżamm il-koerenza ekoloġika globali tan-netwerk Natura 2000. Dawn jistgħu jiġu kkunsidrati biss fil-kuntest tal-Artikolu 6(4).

Ovvjament, miżuri ta’ mitigazzjoni mfassla u implimentati kif suppost jistgħu jillimitaw il-firxa tal-miżuri kompensatorji neċessarji billi jnaqqsu l-impatti negattivi residwali li jeħtieġu kumpens.

| Pereżempju, l-estensjoni tal-attivitajiet tal-estrazzjoni tal-faħam taħt l-art f’żoni li s’issa kienu għadhom ma ġewx sfruttati se twassal biex ħafna mill-art iċċedi, u flimkien ma’ dan se jkun hemm għargħar u żieda fil-livelli tal-ilma tal-pjan b’impatti konsiderevoli fuq l-ekosistemi kollha fiż-żona. Bħala tpattija għall-effetti negattivi tal-proġett, l-art se tintgħażel skont kriterji ekoloġiċi għall-ħolqien ta’ tipi ta’ ħabitats mhux prijoritarji (il-foresti tas-siġar tal-fagu u tal-ballut) permezz ta’ afforestazzjoni mill-ġdid jew trasformazzjoni/titjib tal-foresti eżistenti. Qed jiġu kkunsidrati wkoll l-ħolqien u t-titjib tal-foresti alluvjali u r-riabilitazzjoni jew it-titjib tas-sodod tax-xmajjar biex ipattu għat-telf ta’ tip ta’ ħabitat prijoritarju (foresti alluvjali b’Alnion glutinoso-incanae) u t-tip ta’ ħabitat mhux prijoritarju (passaġġi tal-ilma ta’ livell tal-pjan sa dak muntanjuż b’veġetazzjoni tgħum fil-wiċċ). Il-miżura se tgħin ukoll biex tpatti għall-impatt negattiv tal-proġett fuq l-ispeċi Lampetra planeri. |
| --- |

Pereżempju, l-estensjoni tal-attivitajiet tal-estrazzjoni tal-faħam taħt l-art f’żoni li s’issa kienu għadhom ma ġewx sfruttati se twassal biex ħafna mill-art iċċedi, u flimkien ma’ dan se jkun hemm għargħar u żieda fil-livelli tal-ilma tal-pjan b’impatti konsiderevoli fuq l-ekosistemi kollha fiż-żona. Bħala tpattija għall-effetti negattivi tal-proġett, l-art se tintgħażel skont kriterji ekoloġiċi għall-ħolqien ta’ tipi ta’ ħabitats mhux prijoritarji (il-foresti tas-siġar tal-fagu u tal-ballut) permezz ta’ afforestazzjoni mill-ġdid jew trasformazzjoni/titjib tal-foresti eżistenti. Qed jiġu kkunsidrati wkoll l-ħolqien u t-titjib tal-foresti alluvjali u r-riabilitazzjoni jew it-titjib tas-sodod tax-xmajjar biex ipattu għat-telf ta’ tip ta’ ħabitat prijoritarju (foresti alluvjali b’Alnion glutinoso-incanae) u t-tip ta’ ħabitat mhux prijoritarju (passaġġi tal-ilma ta’ livell tal-pjan sa dak muntanjuż b’veġetazzjoni tgħum fil-wiċċ). Il-miżura se tgħin ukoll biex tpatti għall-impatt negattiv tal-proġett fuq l-ispeċi Lampetra planeri.

Pereżempju, l-estensjoni tal-attivitajiet tal-estrazzjoni tal-faħam taħt l-art f’żoni li s’issa kienu għadhom ma ġewx sfruttati se twassal biex ħafna mill-art iċċedi, u flimkien ma’ dan se jkun hemm għargħar u żieda fil-livelli tal-ilma tal-pjan b’impatti konsiderevoli fuq l-ekosistemi kollha fiż-żona. Bħala tpattija għall-effetti negattivi tal-proġett, l-art se tintgħażel skont kriterji ekoloġiċi għall-ħolqien ta’ tipi ta’ ħabitats mhux prijoritarji (il-foresti tas-siġar tal-fagu u tal-ballut) permezz ta’ afforestazzjoni mill-ġdid jew trasformazzjoni/titjib tal-foresti eżistenti. Qed jiġu kkunsidrati wkoll l-ħolqien u t-titjib tal-foresti alluvjali u r-riabilitazzjoni jew it-titjib tas-sodod tax-xmajjar biex ipattu għat-telf ta’ tip ta’ ħabitat prijoritarju (foresti alluvjali b’

) u t-tip ta’ ħabitat mhux prijoritarju (passaġġi tal-ilma ta’ livell tal-pjan sa dak muntanjuż b’veġetazzjoni tgħum fil-wiċċ)

Il-miżura se tgħin ukoll biex tpatti għall-impatt negattiv tal-proġett fuq l-ispeċi

Il-miżuri kompensatorji għandhom jiżdiedu mal-azzjonijiet li huma prattika normali skont id-Direttivi dwar il-Ħabitats u dwar l-Għasafar jew l-obbligi stipulati fid-dritt tal-UE. Pereżempju, l-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ konservazzjoni skont l-Artikolu 6(1), jew il-proposta/id-denominazzjoni ta’ żona ġdida diġà elenkata bħala ta’ importanza Komunitarja, tikkostitwixxi miżura “normali” għal Stat Membru. Għalhekk, il-miżuri kompensatorji għandhom imorru lil hinn mill-miżuri normali/standard meħtieġa għad-denominazzjoni, għall-protezzjoni u għal-ġestjoni tas-siti tan-Natura 2000.

Il-miżuri kompensatorji għandhom jiżdiedu mal-azzjonijiet li huma prattika normali skont id-Direttivi dwar il-Ħabitats u dwar l-Għasafar jew l-obbligi stipulati fid-dritt tal-UE.

| Eżempju ieħor ta’ kumpens hu relatat ma’ estensjoni tal-port li twassal għall-qerda ta’ żona fejn jistrieħu l-għasafar u t-tnaqqis tal-art imtajna u l-uċuħ tal-qasab fiż-żoni b’movimenti tal-marea f’baħar baxx. Il-ħolqien mill-ġdid ta’ riżerva naturali li tinħoloq permezz tal-marea u tal-art imtajna baxxa, flimkien mar-rijabilitazzjoni tal-ħabitat tal-uċuħ tal-qasab u mergħat imxarrba permezz ta’ xogħlijiet idrawliċi, u mal-miżuri ambjentali għall-użu agrikolu tal-uċuħ tal-qasab u l-mergħat ikunu jikkumpensaw għall-impatt negattiv li jinħoloq mill-proġett. |
| --- |

Eżempju ieħor ta’ kumpens hu relatat ma’ estensjoni tal-port li twassal għall-qerda ta’ żona fejn jistrieħu l-għasafar u t-tnaqqis tal-art imtajna u l-uċuħ tal-qasab fiż-żoni b’movimenti tal-marea f’baħar baxx. Il-ħolqien mill-ġdid ta’ riżerva naturali li tinħoloq permezz tal-marea u tal-art imtajna baxxa, flimkien mar-rijabilitazzjoni tal-ħabitat tal-uċuħ tal-qasab u mergħat imxarrba permezz ta’ xogħlijiet idrawliċi, u mal-miżuri ambjentali għall-użu agrikolu tal-uċuħ tal-qasab u l-mergħat ikunu jikkumpensaw għall-impatt negattiv li jinħoloq mill-proġett.

Eżempju ieħor ta’ kumpens hu relatat ma’ estensjoni tal-port li twassal għall-qerda ta’ żona fejn jistrieħu l-għasafar u t-tnaqqis tal-art imtajna u l-uċuħ tal-qasab fiż-żoni b’movimenti tal-marea f’baħar baxx. Il-ħolqien mill-ġdid ta’ riżerva naturali li tinħoloq permezz tal-marea u tal-art imtajna baxxa, flimkien mar-rijabilitazzjoni tal-ħabitat tal-uċuħ tal-qasab u mergħat imxarrba permezz ta’ xogħlijiet idrawliċi, u mal-miżuri ambjentali għall-użu agrikolu tal-uċuħ tal-qasab u l-mergħat ikunu jikkumpensaw għall-impatt negattiv li jinħoloq mill-proġett.

Konsegwentement, il-miżuri kompensatorji mhumiex mezz biex tiġi awtorizzata l-implimentazzjoni ta’ pjanijiet jew ta’ proġetti filwaqt li jiġu skansati l-obbliġi ta’ valutazzjoni xierqa skont l-Artikolu 6. Hu ċar mis-sekwenza tal-Artikolu 6(4) li dawn jikkostitwixxu “l-aħħar istanza”. Dawn iridu jiġu kkunsidrati biss meta impatt negattiv fuq l-integrità ta’ sit tan-Natura 2000 ikun aċċertat jew ma jkunx jista’ jiġi eskluż, minkejja l-miżuri l-oħra kollha meħuda biex jiġu evitati jew jitnaqqsu l-effetti fuqu, u ladarba jiġi deċiż li l-proġett/il-pjan għandu jipproċedi għal raġunijiet imperattivi ta’ interess pubbliku prevalenti u fin-nuqqas ta’ soluzzjonijiet alternattivi.

dawn jikkostitwixxu “l-aħħar istanza”

| Il-miżuri kompensatorji huma magħmula minn miżuri li huma speċifiċi għal proġett jew għal pjan, li huma żieda fuq id-dmirijiet normali li jirriżultaw mid-Direttivi dwar l-Għasafar u l-Ħabitats. Dawn il-miżuri għandhom l-għan li jpattu preċiżament għall-impatt negattiv ta’ pjan jew ta’ proġett fuq l-ispeċijiet jew fuq il-ħabitats ikkonċernati. Dawn jikostitwixxu “l-aħħar istanza” u jintużaw biss meta s-salvagwardji l-oħra previsti mid-Direttiva jkunu eżawriti u madankollu tkun ittieħdet id-deċiżjoni li jiġi kkunsidrat proġett/pjan li għandu impatt negattiv fuq l-integrità ta’ sit tan-Natura 2000 jew meta impatt bħal dan ma jkunx jista’ jiġi eskluż. |
| --- |

Il-miżuri kompensatorji huma magħmula minn miżuri li huma speċifiċi għal proġett jew għal pjan, li huma żieda fuq id-dmirijiet normali li jirriżultaw mid-Direttivi dwar l-Għasafar u l-Ħabitats. Dawn il-miżuri għandhom l-għan li jpattu preċiżament għall-impatt negattiv ta’ pjan jew ta’ proġett fuq l-ispeċijiet jew fuq il-ħabitats ikkonċernati. Dawn jikostitwixxu “l-aħħar istanza” u jintużaw biss meta s-salvagwardji l-oħra previsti mid-Direttiva jkunu eżawriti u madankollu tkun ittieħdet id-deċiżjoni li jiġi kkunsidrat proġett/pjan li għandu impatt negattiv fuq l-integrità ta’ sit tan-Natura 2000 jew meta impatt bħal dan ma jkunx jista’ jiġi eskluż.

Il-miżuri kompensatorji huma magħmula minn miżuri li huma speċifiċi għal proġett jew għal pjan, li huma żieda fuq id-dmirijiet normali li jirriżultaw mid-Direttivi dwar l-Għasafar u l-Ħabitats. Dawn il-miżuri għandhom l-għan li jpattu preċiżament għall-impatt negattiv ta’ pjan jew ta’ proġett fuq l-ispeċijiet jew fuq il-ħabitats ikkonċernati. Dawn jikostitwixxu “l-aħħar istanza” u jintużaw biss meta s-salvagwardji l-oħra previsti mid-Direttiva jkunu eżawriti u madankollu tkun ittieħdet id-deċiżjoni li jiġi kkunsidrat proġett/pjan li għandu impatt negattiv fuq l-integrità ta’ sit tan-Natura 2000 jew meta impatt bħal dan ma jkunx jista’ jiġi eskluż.

5.4.2.   “Koerenza globali” tan-netwerk Natura 2000

L-espressjoni “koerenza globali” tidher fl-Artikolu 6(4) fil-kuntest fejn jingħata l-permess biex jitwettaq pjan jew proġett għal raġunijiet imperattivi relatati mal-interess pubbliku prevalenti u jkunu jridu jittieħdu miżuri biex jikkumpensaw għad-dannu.

“koerenza globali”

Jidher ukoll fl-Artikolu 3(1) li jiddikjara li n-Natura 2000 hu “network ekoloġiku Ewropew koerenti ta’ żoni speċjali ta’ konservazzjoni” li għandu jippermetti “li t-tipi ta’ ħabitat naturali u l-ħabitat naturali tal-ispeċi konċernati jinżammu jew, fejn jixraq, jiġu ripristinati fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli fil-firxa naturali tagħhom”. Għalhekk, jitqiesu żewġ kriterji differenti, fuq in-naħa l-waħda l-ispeċijiet u l-ħabitats fil-mira fis-sens ta’ kwantità u kwalità, u fuq in-naħa l-oħra r-rwol li għandu s-sit sabiex jiżgura distribuzzjoni ġeografika adegwata f’rabta mal-firxa.

“network ekoloġiku Ewropew koerenti ta’ żoni speċjali ta’ konservazzjoni” li għandu jippermetti “li t-tipi ta’ ħabitat naturali u l-ħabitat naturali tal-ispeċi konċernati jinżammu jew, fejn jixraq, jiġu ripristinati fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli fil-firxa naturali tagħhom”

L-Artikolu 3(3) jistipula li “meta jaraw li jkun hekk meħtieġ, l-Istati Membri għandhom jippruvaw itejjbu l-koerenza ekoloġika tan-Natura 2000 billi jżommu, u fejn jixraq, jiżviluppaw, fatturi tal-pajsaġġ li huma ta’ importanza kbira għall-fawna u l-flora selvaġġa, kif imsemmi fl-Artikolu 10.”

“meta jaraw li jkun hekk meħtieġ, l-Istati Membri għandhom jippruvaw itejjbu l-koerenza ekoloġika tan-Natura 2000 billi jżommu, u fejn jixraq, jiżviluppaw, fatturi tal-pajsaġġ li huma ta’ importanza kbira għall-fawna u l-flora selvaġġa, kif imsemmi fl-Artikolu 10.”

L-Artikolu 10, li jitratta b’mod aktar ġenerali l-ippjanar tal-użu tal-art u l-politika tal-iżvilupp, jistipula li

“L-Istati Membri għandhom jippruvaw iħajru, fejn jaraw li hu meħtieġ, fil-politika tal-ippjanar tal-art tagħhom u fil-politika tal-iżvilupp u, b’mod partikolari, biex itejbu l-koerenza ekoloġika tan-network Natura 2000, l-immaniġjar tal-karatteristiċi tal-paesaġġ li huma ta’ importanza kbira għall-fawna u l-flora selvaġġa.

Dawk il-karatteristiċi huma dawk li, minħabba l-istruttura lineari u kontinwa tagħhom (bħal xmajjar bil-firdiet tagħhom jew is-sistemi tradizzjonali biex jiddistingwu l-konfini bejn l-għelieqi) jew il-funzjoni tagħhom ta’ waqfiet ta’ kollegament bejn post u ieħor (bħal vaski jew boskijiet żgħar) huma essenzjali għall-migrazzjoni, tixrid u skambji ġenetiċi tal-ispeċi selvaġġi.”

Il-kelma “ekoloġika” hija użata kemm fl-Artikolu 3 kif ukoll fl-Artikolu 10 biex tispjega n-natura tal-koerenza. Huwa ovvju li l-espressjoni “koerenza globali” fl-Artikolu 6(4) tintuża bl-istess tifsira.

“koerenza globali”

Madankollu, jidher ċar li l-importanza ta’ sit għall-koerenza tan-netwerk tiddependi mill-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit, min-numru u mill-istatus tal-ħabitats u tal-ispeċijiet li għalihom ġie nominat, u mir-rwol tiegħu fl-iżgurar ta’ distribuzzjoni ġeografika adegwata b’rabta mal-firxa tal-ħabitats u tal-ispeċijiet ikkonċernati.

| Pereżempju, jekk il-pjan jew il-proġett jagħmel ħsara f’żona ta’ tip ta’ ħabitat rari li jkollu firxa ristretta ħafna, li jkun verament diffiċli li jiġi replikat u li għaliha s-sit inkwistjoni hu biss wieħed minn 10 siti nominati għal dak it-tip ta’ ħabitat, ikun ċar li l-miżuri kompensatorji jkollhom bżonn ikunu sostanzjali ħafna biex ikunu kapaċi jipproteġu l-koerenza globali tan-Natura 2000. Jekk, min-naħa l-oħra, il-pjan jew il-proġett jagħmel ħsara f’ħabitat għal speċi (eż. Triturus cristatus) li jkollu firxa wiesgħa ħafna madwar l-UE, li jkun relattivament faċli li jiġi replikat, u li għalih is-sit inkwistjoni jkollu biss rwol minuri x’jaqdi fil-konservazzjoni tiegħu, il-miżuri kompensatorji jkunu aktar fattibbli u ferm anqas onerużi. |
| --- |

Pereżempju, jekk il-pjan jew il-proġett jagħmel ħsara f’żona ta’ tip ta’ ħabitat rari li jkollu firxa ristretta ħafna, li jkun verament diffiċli li jiġi replikat u li għaliha s-sit inkwistjoni hu biss wieħed minn 10 siti nominati għal dak it-tip ta’ ħabitat, ikun ċar li l-miżuri kompensatorji jkollhom bżonn ikunu sostanzjali ħafna biex ikunu kapaċi jipproteġu l-koerenza globali tan-Natura 2000. Jekk, min-naħa l-oħra, il-pjan jew il-proġett jagħmel ħsara f’ħabitat għal speċi (eż. Triturus cristatus) li jkollu firxa wiesgħa ħafna madwar l-UE, li jkun relattivament faċli li jiġi replikat, u li għalih is-sit inkwistjoni jkollu biss rwol minuri x’jaqdi fil-konservazzjoni tiegħu, il-miżuri kompensatorji jkunu aktar fattibbli u ferm anqas onerużi.

Pereżempju, jekk il-pjan jew il-proġett jagħmel ħsara f’żona ta’ tip ta’ ħabitat rari li jkollu firxa ristretta ħafna, li jkun verament diffiċli li jiġi replikat u li għaliha s-sit inkwistjoni hu biss wieħed minn 10 siti nominati għal dak it-tip ta’ ħabitat, ikun ċar li l-miżuri kompensatorji jkollhom bżonn ikunu sostanzjali ħafna biex ikunu kapaċi jipproteġu l-koerenza globali tan-Natura 2000. Jekk, min-naħa l-oħra, il-pjan jew il-proġett jagħmel ħsara f’ħabitat għal speċi (eż. Triturus cristatus) li jkollu firxa wiesgħa ħafna madwar l-UE, li jkun relattivament faċli li jiġi replikat, u li għalih is-sit inkwistjoni jkollu biss rwol minuri x’jaqdi fil-konservazzjoni tiegħu, il-miżuri kompensatorji jkunu aktar fattibbli u ferm anqas onerużi.

L-Artikolu 6(4) jirrikjedi li tkun protetta l-koerenza globali tan-Natura 2000. Għalhekk, id-Direttiva tassumi li n-netwerk “oriġinali” kien koerenti. Jekk tintuża s-sistema tal-eċċezzjoni, is-sitwazzjoni għandha titranġa sabiex il-koerenza terġa’ tinkiseb mill-ġdid b’mod sħiħ.

Rigward pjan jew proġett, il-miżuri kompensatorji definiti biex jipproteġu l-koerenza globali tan-netwerk Natura 2000 se jkollhom jindirizzaw il-kriterji msemmija aktar ’il fuq. Dan kieku jfisser li l-kumpens għandu jirreferi għall-għanijiet ta’ konservazzjoni tas-sit u għall-ħabitats u għall-ispeċijiet li ġew affettwati b’mod negattiv fi proporzjonijiet komparabbli fis-sens ta’ numru u ta’ stat. Fl-istess waqt, ir-rwol tas-sit ikkonċernat f’rabta mad-distribuzzjoni bijoġeografika għandu jinbidel b’mod adegwat.

F’dan l-istadju, ta’ min ifakkar li skont id-Direttiva dwar il-Ħabitats, l-għażla ta’ sit għan-netwerk Natura 2000 tieħu f’kunsiderazzjoni:

| — | il-ħabitat(s) u l-ispeċijiet fi proporzjonijiet (superfiċje, popolazzjonijiet) deskritti fil-Format Standard tad-Data; |
| --- | --- |

—

il-ħabitat(s) u l-ispeċijiet fi proporzjonijiet (superfiċje, popolazzjonijiet) deskritti fil-Format Standard tad-Data;

| — | il-post tas-sit fi ħdan ir-reġjun bijoġeografiku rispettiv; u |
| --- | --- |

—

il-post tas-sit fi ħdan ir-reġjun bijoġeografiku rispettiv; u

| — | Topiku Ewropew għad-Diversità Bijoloġika biex jagħti parir lill-Kummissjoni biex tqiegħed sit fuq il-lista tal-Unjoni (64). |
| --- | --- |

—

Topiku Ewropew għad-Diversità Bijoloġika biex jagħti parir lill-Kummissjoni biex tqiegħed sit fuq il-lista tal-Unjoni (64).

64

L-awtoritajiet kompetenti għandhom iħarsu lejn dawn il-kriterji meta jfasslu l-miżuri kompensatorji għal proġett, u għandhom jiżguraw li l-miżuri jipprovdu l-karatteristiċi u l-funzjonijiet kumparabbli ma’ dawk li ġġustifikaw l-għażla tas-sit oriġinali.

Id-Direttiva dwar l-Għasafar ma tipprevedix reġjuni bijoġeografiċi, jew għażla fuq livell tal-UE. Madankollu, b’analoġija, jista’ jitqies li l-koerenza globali tan-netwerk hi żgurata jekk:

koerenza globali tan-netwerk

| — | il-kumpens jissodisfa l-istess skopijiet li mmotivaw il-klassifikazzjoni tas-sit skont l-Artikolu 4(1) u 4(2) tad-Direttiva dwar l-Għasafar; |
| --- | --- |

—

il-kumpens jissodisfa l-istess skopijiet li mmotivaw il-klassifikazzjoni tas-sit skont l-Artikolu 4(1) u 4(2) tad-Direttiva dwar l-Għasafar;

| — | il-kumpens jissodisfa l-istess funzjoni fuq l-istess rotta migratorja; u |
| --- | --- |

—

il-kumpens jissodisfa l-istess funzjoni fuq l-istess rotta migratorja; u

| — | iż-żoni għall-kumpens huma aċċessibbli b’ċertezza mill-għasafar li normalment ikunu jinsabu fis-sit affettwat mill-proġett. |
| --- | --- |

—

iż-żoni għall-kumpens huma aċċessibbli b’ċertezza mill-għasafar li normalment ikunu jinsabu fis-sit affettwat mill-proġett.

| Pereżempju, jekk ŻPS, li l-funzjoni speċifika tagħha tkun li tipprovdi żoni ta’ mistrieħ għall-ispeċijiet migratorji tal-għasafar fi triqithom lejn it-Tramuntana, tiġi affettwata b’mod negattiv mill-proġett, il-miżuri kompensatorji proposti għandhom jiffokaw fuq il-funzjoni speċifika tas-sit. Għalhekk, l-għotja ta’ kumpens permezz ta’ miżuri li jistgħu joħolqu l-kundizzjonijiet neċessarji għall-mistrieħ tal-istess speċi f’żona li tinsab jew barra jew fuq ir-rotta migratorja iżda f’ċerta distanza, ma tkunx biżżejjed biex tiżgura l-koerenza globali tan-netwerk. F’dan il-każ, il-kumpens għandu jipprovdi għal żoni ta’ mistrieħ adattati għall-ispeċijiet fil-mira, li jkunu jinsabu f’lok tajjeb matul ir-rotta migratorja biex dawn ikunu aċċessibbli realment għall-għasafar li kieku kienu jużaw is-sit oriġinali affettwat mill-proġett. |
| --- |

Pereżempju, jekk ŻPS, li l-funzjoni speċifika tagħha tkun li tipprovdi żoni ta’ mistrieħ għall-ispeċijiet migratorji tal-għasafar fi triqithom lejn it-Tramuntana, tiġi affettwata b’mod negattiv mill-proġett, il-miżuri kompensatorji proposti għandhom jiffokaw fuq il-funzjoni speċifika tas-sit. Għalhekk, l-għotja ta’ kumpens permezz ta’ miżuri li jistgħu joħolqu l-kundizzjonijiet neċessarji għall-mistrieħ tal-istess speċi f’żona li tinsab jew barra jew fuq ir-rotta migratorja iżda f’ċerta distanza, ma tkunx biżżejjed biex tiżgura l-koerenza globali tan-netwerk. F’dan il-każ, il-kumpens għandu jipprovdi għal żoni ta’ mistrieħ adattati għall-ispeċijiet fil-mira, li jkunu jinsabu f’lok tajjeb matul ir-rotta migratorja biex dawn ikunu aċċessibbli realment għall-għasafar li kieku kienu jużaw is-sit oriġinali affettwat mill-proġett.

Pereżempju, jekk ŻPS, li l-funzjoni speċifika tagħha tkun li tipprovdi żoni ta’ mistrieħ għall-ispeċijiet migratorji tal-għasafar fi triqithom lejn it-Tramuntana, tiġi affettwata b’mod negattiv mill-proġett, il-miżuri kompensatorji proposti għandhom jiffokaw fuq il-funzjoni speċifika tas-sit. Għalhekk, l-għotja ta’ kumpens permezz ta’ miżuri li jistgħu joħolqu l-kundizzjonijiet neċessarji għall-mistrieħ tal-istess speċi f’żona li tinsab jew barra jew fuq ir-rotta migratorja iżda f’ċerta distanza, ma tkunx biżżejjed biex tiżgura l-koerenza globali tan-netwerk. F’dan il-każ, il-kumpens għandu jipprovdi għal żoni ta’ mistrieħ adattati għall-ispeċijiet fil-mira, li jkunu jinsabu f’lok tajjeb matul ir-rotta migratorja biex dawn ikunu aċċessibbli realment għall-għasafar li kieku kienu jużaw is-sit oriġinali affettwat mill-proġett.

| Biex tkun żgurata l-koerenza globali tan-Natura 2000, il-miżuri kompensatorji proposti għal proġett għandhom għalhekk: a) jindirizzaw, fi proporzjonijiet kumparabbli, il-ħabitats u l-ispeċijiet affettwati b’mod negattiv; u b) jipprovdu funzjonijiet kumparabbli ma’ dawk li kienu ġġustifikaw il-kriterji magħżula għas-sit oriġinali, partikolarment rigward id-distribuzzjoni ġeografika adegwata. Għalhekk, ma jkunx biżżejjed li l-miżuri kompensatorji jikkonċernaw l-istess reġjun bijoġeografiku fl-istess Stat Membru.


  Id-distanza bejn is-sit oriġinali u l-post tal-miżuri kompensatorji mhix neċessarjament ostaklu sakemm din ma tkunx taffettwa l-funzjonalità tas-sit, ir-rwol tiegħu fid-distribuzzjoni ġeografika u r-raġunijiet għall-għażla inizjali tagħha. |
| --- |

Biex tkun żgurata l-koerenza globali tan-Natura 2000, il-miżuri kompensatorji proposti għal proġett għandhom għalhekk: a) jindirizzaw, fi proporzjonijiet kumparabbli, il-ħabitats u l-ispeċijiet affettwati b’mod negattiv; u b) jipprovdu funzjonijiet kumparabbli ma’ dawk li kienu ġġustifikaw il-kriterji magħżula għas-sit oriġinali, partikolarment rigward id-distribuzzjoni ġeografika adegwata. Għalhekk, ma jkunx biżżejjed li l-miżuri kompensatorji jikkonċernaw l-istess reġjun bijoġeografiku fl-istess Stat Membru.

Biex tkun żgurata l-koerenza globali tan-Natura 2000, il-miżuri kompensatorji proposti għal proġett għandhom għalhekk: a) jindirizzaw, fi proporzjonijiet kumparabbli, il-ħabitats u l-ispeċijiet affettwati b’mod negattiv; u b) jipprovdu funzjonijiet kumparabbli ma’ dawk li kienu ġġustifikaw il-kriterji magħżula għas-sit oriġinali, partikolarment rigward id-distribuzzjoni ġeografika adegwata. Għalhekk, ma jkunx biżżejjed li l-miżuri kompensatorji jikkonċernaw l-istess reġjun bijoġeografiku fl-istess Stat Membru.

Id-distanza bejn is-sit oriġinali u l-post tal-miżuri kompensatorji mhix neċessarjament ostaklu sakemm din ma tkunx taffettwa l-funzjonalità tas-sit, ir-rwol tiegħu fid-distribuzzjoni ġeografika u r-raġunijiet għall-għażla inizjali tagħha.

Id-distanza bejn is-sit oriġinali u l-post tal-miżuri kompensatorji mhix neċessarjament ostaklu sakemm din ma tkunx taffettwa l-funzjonalità tas-sit, ir-rwol tiegħu fid-distribuzzjoni ġeografika u r-raġunijiet għall-għażla inizjali tagħha.

5.4.3.   L-għan u l-kontenut ġenerali tal-miżuri kompensatorji

Il-miżuri kompensatorji jridu jiżguraw li sit jibqa’ jikkontribwixxi għall-konservazzjoni f’qagħda favorevoli tat-tipi ta’ ħabitats naturali u tal-ħabitats tal-ispeċijiet “fi ħdan ir-reġjun bijoġeografiku kkonċernat”, fil-qosor, jiżguraw iż-żamma tal-koerenza globali tan-netwerk Natura 2000. Minn dan isegwi li:

| — | bħala prinċipju ġenerali, sit m’għandux ikun affettwat b’mod irreversibbli minn proġett qabel ma jkun ġie stabbilit il-kumpens. Madankollu, jista’ jkun hemm sitwazzjonijiet fejn mhux se jkun possibbli li din il-kundizzjoni tiġi ssodisfata. Pereżempju, il-ħolqien mill-ġdid ta’ ħabitat forestali jkollu jieħu ħafna snin biex jiżgura l-istess funzjonijiet tal-ħabitat oriġinali li ġie affettwat b’mod negattiv minn proġett. Għalhekk, għandhom isiru l-aħjar sforzi biex jiġi żgurat it-twaqqif ta’ kumpens minn qabel u f’każ li dan ma jistax jinkiseb b’mod sħiħ, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkunsidraw kumpens addizzjonali għat-telf temporanju li jista’ jseħħ sadanittant; |
| --- | --- |

—

bħala prinċipju ġenerali, sit m’għandux ikun affettwat b’mod irreversibbli minn proġett qabel ma jkun ġie stabbilit il-kumpens. Madankollu, jista’ jkun hemm sitwazzjonijiet fejn mhux se jkun possibbli li din il-kundizzjoni tiġi ssodisfata. Pereżempju, il-ħolqien mill-ġdid ta’ ħabitat forestali jkollu jieħu ħafna snin biex jiżgura l-istess funzjonijiet tal-ħabitat oriġinali li ġie affettwat b’mod negattiv minn proġett. Għalhekk, għandhom isiru l-aħjar sforzi biex jiġi żgurat it-twaqqif ta’ kumpens minn qabel u f’każ li dan ma jistax jinkiseb b’mod sħiħ, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkunsidraw kumpens addizzjonali għat-telf temporanju li jista’ jseħħ sadanittant;

jiġi żgurat

| — | il-kumpens għandu jkun addizzjonali għall-kontribuzzjoni għan-netwerk Natura 2000 li l-Istat Membru kellu jagħmel f’konformità mad-Direttivi. |
| --- | --- |

—

il-kumpens għandu jkun addizzjonali għall-kontribuzzjoni għan-netwerk Natura 2000 li l-Istat Membru kellu jagħmel f’konformità mad-Direttivi.

L-Istati Membri għandhom jagħtu attenzjoni partikolari meta l-effetti negattivi ta’ pjan jew proġett jiġu prodotti f’tipi rari ta’ ħabitats naturali jew f’ħabitats naturali li jeħtieġu perjodu twil ta’ żmien biex jipprovdu l-istess funzjonalità ekoloġika.

Filwaqt illi d-denominazzjonijiet ta’ siti ġodda tan-Natura 2000 jistgħu jkunu parti minn pakkett kompensatorju skont l-Artikolu 6(4), id-denominazzjonijiet waħedhom mhumiex suffiċjenti mingħajr il-miżuri ta’ ġestjoni li jmorru magħhom.

Fis-sens tad-Direttiva dwar l-Għasafar, il-kumpens jista’ jinkludi, pereżempju, xogħol għat-titjib tal-valur bijoloġiku ta’ żona, li jew ġiet klassifikata jew se tiġi klassifikata, sabiex il-kapaċità li tilqa’ jew il-potenzjal għall-ikel jiżdiedu bi kwantità li tikkorrispondi għat-telf fis-sit affettwat mill-proġett. Għaldaqstant, il-ħolqien mill-ġdid tal-ħabitat li jiffavorixxi l-ispeċijiet tal-għasafar ikkonċernati huwa aċċettabbli bil-kundizzjoni li s-sit maħluq hu disponibbli fiż-żmien meta s-sit affettwat jitlef il-valur naturali tiegħu.

Fis-sens tad-Direttiva dwar il-Ħabitats, il-kumpens jista’, b’mod simili, jikkonsisti minn ħolqien mill-ġdid ta’ ħabitat kumparabbli jew it-titjib bijoloġiku ta’ ħabitat ta’ standard baxx tal-istess tip fi ħdan sit denominat eżistenti, jew ukoll iż-żieda, man-netwerk Natura 2000, ta’ sit ġdid ta’ kwalità kumparabbli ma’ tas-sit oriġinali. F’dan l-aħħar każ, jista’ jqum l-argument li b’mod ġenerali, il-proġett ikun jirriżulta f’telf nett għal dan il-ħabitat fuq il-livell ta’ Stat Membru. Madankollu, fuq il-livell tal-UE, sit ġdid ikun jibbenefika minn protezzjoni prevista fl-Artikolu 6, għalhekk ikun qed jingħata kontribut għall-għanijiet tad-Direttiva.

Il-miżuri kompensatorji xierqa jew neċessarji biex ipattu għall-effetti avversi fuq sit tan-Natura 2000 (jiġifieri minbarra dak li diġà hu meħtieġ skont id-Direttivi) jistgħu jikkonsistu fi:

| — | titjib fil-ħabitats fis-siti eżistenti: titjib fil-ħabitat li jifdal fis-sit ikkonċernat jew ir-restawr tal-ħabitat f’sit ieħor tan-Natura 2000, b’mod proporzjonat għat-telf dovut għall-pjan jew għall-proġett; |
| --- | --- |

—

titjib fil-ħabitats fis-siti eżistenti: titjib fil-ħabitat li jifdal fis-sit ikkonċernat jew ir-restawr tal-ħabitat f’sit ieħor tan-Natura 2000, b’mod proporzjonat għat-telf dovut għall-pjan jew għall-proġett;

| — | il-ħolqien mill-ġdid tal-ħabitat: il-ħolqien ta’ ħabitat f’sit ġdid jew imkabbar, li għandu jiġi inkorporat f’Natura 2000; jew |
| --- | --- |

—

il-ħolqien mill-ġdid tal-ħabitat: il-ħolqien ta’ ħabitat f’sit ġdid jew imkabbar, li għandu jiġi inkorporat f’Natura 2000; jew

| — | kif deskritt aktar ’il fuq, u b’rabta ma’ xogħlijiet oħra, il-proposta ta’ sit ġdid ta’ kwalità suffiċjenti skont id-Direttiva dwar il-Ħabitats jew l-Għasafar u l-istabbiliment/l-implimentazzjoni ta’ miżuri ta’ konservazzjoni għal dan is-sit il-ġdid. |
| --- | --- |

—

kif deskritt aktar ’il fuq, u b’rabta ma’ xogħlijiet oħra, il-proposta ta’ sit ġdid ta’ kwalità suffiċjenti skont id-Direttiva dwar il-Ħabitats jew l-Għasafar u l-istabbiliment/l-implimentazzjoni ta’ miżuri ta’ konservazzjoni għal dan is-sit il-ġdid.

Il-firxa ta’ miżuri kompensatorji u li jakkumpanjaw misjuba fil-prattika kurrenti fl-UE skont id-Direttiva dwar il-Ħabitats tinkludi wkoll:

| — | l-introduzzjoni mill-ġdid ta’ speċijiet; |
| --- | --- |

—

l-introduzzjoni mill-ġdid ta’ speċijiet;

| — | l-irkupru u t-tisħiħ ta’ speċijiet, inkluż it-tisħiħ ta’ speċijiet tal-priża; |
| --- | --- |

—

l-irkupru u t-tisħiħ ta’ speċijiet, inkluż it-tisħiħ ta’ speċijiet tal-priża;

| — | ix-xiri ta’ art; |
| --- | --- |

—

ix-xiri ta’ art;

| — | il-kisba tad-drittijiet; |
| --- | --- |

—

il-kisba tad-drittijiet;

| — | il-ħolqien ta’ riżerva (inkluża restrizzjoni stretta fl-użu tal-art); |
| --- | --- |

—

il-ħolqien ta’ riżerva (inkluża restrizzjoni stretta fl-użu tal-art);

| — | inċentivi għal ċerti attivitajiet ekonomiċi li jsostnu funzjonijiet ekoloġiċi ewlenin; |
| --- | --- |

—

inċentivi għal ċerti attivitajiet ekonomiċi li jsostnu funzjonijiet ekoloġiċi ewlenin;

| — | tnaqqis ta’ theddid (ieħor), normalment għall-ispeċijiet, jew permezz ta’ azzjoni fuq sors waħdieni jew permezz ta’ azzjoni kkoordinata fuq il-fatturi kollha ta’ theddid (eż. fatturi li jirriżultaw minn effetti ta’ konċentrazzjoni żejda fil-popolazzjoni). |
| --- | --- |

—

tnaqqis ta’ theddid (ieħor), normalment għall-ispeċijiet, jew permezz ta’ azzjoni fuq sors waħdieni jew permezz ta’ azzjoni kkoordinata fuq il-fatturi kollha ta’ theddid (eż. fatturi li jirriżultaw minn effetti ta’ konċentrazzjoni żejda fil-popolazzjoni).

| Fil-prinċipju, normalment ir-riżultat tal-miżuri kompensatorji jrid jinkiseb fiż-żmien meta sseħħ il-ħsara fuq is-sit ikkonċernat. F’ċerti ċirkostanzi fejn dan ma jistax jinkiseb b’mod sħiħ, ikun meħtieġ kumpens żejjed għat-telf temporanju. |
| --- |

Fil-prinċipju, normalment ir-riżultat tal-miżuri kompensatorji jrid jinkiseb fiż-żmien meta sseħħ il-ħsara fuq is-sit ikkonċernat. F’ċerti ċirkostanzi fejn dan ma jistax jinkiseb b’mod sħiħ, ikun meħtieġ kumpens żejjed għat-telf temporanju.

Fil-prinċipju, normalment ir-riżultat tal-miżuri kompensatorji jrid jinkiseb fiż-żmien meta sseħħ il-ħsara fuq is-sit ikkonċernat. F’ċerti ċirkostanzi fejn dan ma jistax jinkiseb b’mod sħiħ, ikun meħtieġ kumpens żejjed għat-telf temporanju.

5.4.4.   Elementi importanti li għandhom jiġu kkunsidrati fil-miżuri kompensatorji

Il-miżuri kompensatorji skont l-Artikolu 6(4) iridu jindirizzaw il-kwistjonijiet kollha, kemm tekniċi, legal jew finanzjarji, li huma meħtieġa biex jiġu kkumpensati l-effetti negattivi ta’ pjan jew ta’ proġett, u tinżamm il-koerenza globali tan-netwerk Natura 2000.

Il-lista li ġejja tipprovdi ħarsa ġenerali lejn l-elementi li għandhom jiġu kkunsidrati:

| — | Koordinament u kooperazzjoni mil-qrib bejn l-awtoritajiet tan-Natura 2000, l-awtoritajiet ta’ valutazzjoni u l-proponent tal-pjan jew tal-proġett. |
| --- | --- |

—

Koordinament u kooperazzjoni mil-qrib bejn l-awtoritajiet tan-Natura 2000, l-awtoritajiet ta’ valutazzjoni u l-proponent tal-pjan jew tal-proġett.

| — | Għanijiet u valuri fil-mira ċari skont l-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit. |
| --- | --- |

—

Għanijiet u valuri fil-mira ċari skont l-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit.

| — | Deskrizzjoni tal-miżuri kompensatorji, akkumpanjati minn spjegazzjoni xjentifikament robusta ta’ kif dawn effettivament se jikkumpensaw għall-effetti negattivi tal-pjan jew tal-proġett fuq l-ispeċijiet u l-ħabitats affettwati fid-dawl tal-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit, u kif dawn se jiżguraw li tiġi protetta l-koerenza globali tan-Natura 2000. |
| --- | --- |

—

Deskrizzjoni tal-miżuri kompensatorji, akkumpanjati minn spjegazzjoni xjentifikament robusta ta’ kif dawn effettivament se jikkumpensaw għall-effetti negattivi tal-pjan jew tal-proġett fuq l-ispeċijiet u l-ħabitats affettwati fid-dawl tal-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit, u kif dawn se jiżguraw li tiġi protetta l-koerenza globali tan-Natura 2000.

| — | Wiri tal-fattibbiltà teknika tal-miżuri fir-rigward tal-objettivi tagħhom. |
| --- | --- |

—

Wiri tal-fattibbiltà teknika tal-miżuri fir-rigward tal-objettivi tagħhom.

| — | Wiri tal-fattibbiltà legali u/jew finanzjarja tal-miżuri skont iż-żmien meħtieġ. |
| --- | --- |

—

Wiri tal-fattibbiltà legali u/jew finanzjarja tal-miżuri skont iż-żmien meħtieġ.

| — | Analiżi tal-postijiet xierqa u l-kisba tad-drittijiet (xiri, lokazzjoni...) għall-art li tkun se tintuża għall-miżuri kompensatorji. |
| --- | --- |

—

Analiżi tal-postijiet xierqa u l-kisba tad-drittijiet (xiri, lokazzjoni...) għall-art li tkun se tintuża għall-miżuri kompensatorji.

| — | Spjegazzjoni tal-perjodu ta’ żmien li fih il-miżuri kompensatorji jkunu mistennija jilħqu l-objettivi tagħhom. |
| --- | --- |

—

Spjegazzjoni tal-perjodu ta’ żmien li fih il-miżuri kompensatorji jkunu mistennija jilħqu l-objettivi tagħhom.

| — | Skeda għall-implimentazzjoni u għall-koordinament mal-iskeda għall-implimentazzjoni tal-pjan jew tal-proġett. |
| --- | --- |

—

Skeda għall-implimentazzjoni u għall-koordinament mal-iskeda għall-implimentazzjoni tal-pjan jew tal-proġett.

| — | Fażijiet ta’ konsultazzjonijiet pubbliċi u/jew għoti ta’ tagħrif lill-pubbliku. |
| --- | --- |

—

Fażijiet ta’ konsultazzjonijiet pubbliċi u/jew għoti ta’ tagħrif lill-pubbliku.

| — | Skedi speċifiċi ta’ sorveljanza u ta’ rapportar bbażati fuq l-indikaturi tal-progress skont l-objettivi tal-miżuri kompensatorji. |
| --- | --- |

—

Skedi speċifiċi ta’ sorveljanza u ta’ rapportar bbażati fuq l-indikaturi tal-progress skont l-objettivi tal-miżuri kompensatorji.

| — | Il-programm ta’ finanzjament approvat matul il-perjodu neċessarju biex ikun iggarantit is-suċċess tal-miżuri. |
| --- | --- |

—

Il-programm ta’ finanzjament approvat matul il-perjodu neċessarju biex ikun iggarantit is-suċċess tal-miżuri.

5.5.   IL-KRITERJI GĦAT-TIFSIL TA’ MIŻURI KOMPENSATORJI

5.5.1.   Il-kumpens fil-mira

Il-miżuri kompensatorji fid-Direttiva tal-Ħabitats għandhom jiġu stabbiliti skont kundizzjonijiet ta’ referenza li d-definizzjoni tagħhom tiddependi fuq id-deskrizzjoni tal-integrità tas-sit li probabbliment se tintilef jew se tiddeterjora, u skont l-effetti negattivi sinifikanti li probabbilment se jibqgħu wara l-mitigazzjoni.

Ladarba l-integrità tas-sit aktarx li tkun se ġġarrab ħsara u tkun ġiet identifikata l-firxa reali tal-ħsara, il-miżuri kompensatorji jridu jindirizzaw dawn il-kwistjonijiet b’mod speċifiku, biex ikunu kkumpensati fit-tul l-elementi tal-integrità li jikkontribwixxu għall-koerenza globali tan-netwerk Natura 2000. Għalhekk, dawn il-miżuri għandhom ikunu l-iktar adattati għal dan it-tip ta’ impatt previst, u għandhom jiffokaw fuq għanijiet u miri li jindirizzaw b’mod ċar l-elementi affettwati tan-Natura 2000. Iridu jirreferu biċ-ċar għall-aspetti strutturali u funzjonali tal-integrità tas-sit, u t-tipi relatati ta’ ħabitats u popolazzjonijiet ta’ speċi li huma affettwati.

Dan ifisser li l-miżuri kompensatorji bilfors iridu jkunu jikkonsistu f’miżuri ekoloġiċi. Għalhekk, ħlasijiet lill-individwi jew f’fondi speċjali, indipendentement jekk dawn finalment humiex allokati għal proġetti għall-konservazzjoni tan-natura, mhumiex adattati skont id-Direttiva dwar il-Ħabitats. Barra minn hekk, kwalunkwe miżura sekondarja jew indiretta li tista’ tiġi proposta għat-titjib tar-rendiment tal-miżuri kompensatorji jrid ikollha relazzjoni ċara mal-objettivi u mal-miri tal-miżuri kompensatorji nfushom.

Bħala eżempju, fit-tfassil tal-miżuri kompensatorji għall-ispeċijiet, hemm bżonn li jiġu identifikati:

| — | l-ispeċijiet affettwati b’mod avvers, l-għadd totali tagħhom u l-proporzjon tal-popolazzjoni(jiet) totali li fihom iseħħu; |
| --- | --- |

—

l-ispeċijiet affettwati b’mod avvers, l-għadd totali tagħhom u l-proporzjon tal-popolazzjoni(jiet) totali li fihom iseħħu;

| — | il-funzjoni(jiet) prinċipali tal-ħabitats li se jkunu affettwati b’mod negattiv li fuqhom jiddependu l-ispeċijiet, pereżempju għall-għalf, għall-mistrieħ, eċċ.; |
| --- | --- |

—

il-funzjoni(jiet) prinċipali tal-ħabitats li se jkunu affettwati b’mod negattiv li fuqhom jiddependu l-ispeċijiet, pereżempju għall-għalf, għall-mistrieħ, eċċ.;

| — | il-miżuri meħtieġa biex jikkumpensaw għad-dannu fil-funzjonijiet tal-ħabitat u l-ispeċijiet affettwati biex jiġu riabilitati għal qagħda li tirrifletti l-kundizzjoni favorevoli taż-żona affettwata. |
| --- | --- |

—

il-miżuri meħtieġa biex jikkumpensaw għad-dannu fil-funzjonijiet tal-ħabitat u l-ispeċijiet affettwati biex jiġu riabilitati għal qagħda li tirrifletti l-kundizzjoni favorevoli taż-żona affettwata.

5.5.2.   Il-kumpens effettiv

Il-fattibbiltà u l-effikaċja tal-miżuri kompensatorji huma kritiċi għall-implimentazzjoni tal-Artikolu 6(4) tad-Direttiva tal-Ħabitats f’konformità mal-principju prekawzjonarju u l-prattika tajba. Sabiex tkun żgurata l-effikaċja, il-fattibbiltà teknika għandha taħdem id f’id mal-kriterji tal-miżuri kompensatorji li jistipulaw sa fejn għandhom jiġu applikati, meta u fejn.

Il-miżuri kompensatorji jridu jkunu fattibbli u operazzjonali fir-restawr tal-kundizzjonijiet ekoloġiċi meħtieġa biex tiġi żgurata l-koerenza globali tan-netwerk Natura 2000. Huwa importanti li wieħed ikun jaf u/jew ikun ippreveda mill-bidu, il-perjodu ta’ żmien previst u kwalunkwe azzjoni meħtieġa għal titjib fir-rendiment qabel ma jitnedew il-miżuri. Dan għandu jkun ibbażat fuq l-aħjar għarfien xjentifiku disponibbli, flimkien ma’ investigazzjonijiet speċifiċi għal-lokalizzazzjoni preċiża fejn se jkunu implimentati l-miżuri kompensatorji. Il-miżuri li għalihom m’hemmx garanzija raġonevoli ta’ suċċess, m’għandhomx jiġu kkunsidrati skont l-Artikolu 6(4), u s-suċċess probabbli tal-iskema kompensatorja għandu jinfluwenza l-approvazzjoni finali tal-pjan jew tal-proġett f’konformità mal-prinċipju ta’ prevenzjoni. Barra minn hekk, f’dak li għandu x’jaqsam mad-deċiżjoni dwar possibbiltajiet differenti għall-kumpens, iridu jittieħdu l-aktar għażliet effettivi, bl-akbar possibbiltajiet ta’ suċċess.

Il-programm tal-miżuri kompensatorji jeħtieġ jinkludi monitoraġġ dettaljat matul l-implimentazzjoni biex tkun żgurata effikaċja fit-tul. Peress li dan il-monitoraġġ huwa parti mill-qafas tan-netwerk Natura 2000, għandu jkun ikkoordinat mal-monitoraġġ skont l-Artikolu 11 tad-Direttiva dwar il-Ħabitats u possibilment integrat fih.

Miżuri li fil-prattika juru livell baxx ta’ effikaċja fil-kontribuzzjoni għall-għanijiet, għandhom jiġu emendati kif xieraq.

5.5.3.   Il-fattibbiltà teknika

Skont l-għarfien attwali, jidher li mhux probabbli li l-istruttura u l-funzjoni ekoloġika jew il-ħabitats u l-popolazzjonijiet tal-ispeċijiet relatati jistgħu jiġu riabilitati għall-istatus li kellhom qabel ma saret il-ħsara mill-pjan jew mill-proġett. Bil-għan li jiġu megħluba d-diffikultajiet intrinsiċi li jostakolaw is-suċċess sħiħ għall-kundizzjonijiet ekoloġiċi, id-disinn tal-miżuri kompensatorji jrid:

| (1) | isegwi kriterji xjentifiċi u evalwazzjoni f’konformità mal-aħjar għarfien xjentifiku, u |
| --- | --- |

(1)

isegwi kriterji xjentifiċi u evalwazzjoni f’konformità mal-aħjar għarfien xjentifiku, u

| (2) | iqis ir-rekwiżiti speċifiċi tal-karatteristiċi ekoloġiċi li għandhom jiġu riabilitati (pereżempju, il-ħamrija, l-umidità, l-esponiment, it-theddid eżistenti u kundizzjonijiet oħra li huma kritiċi għas-suċċess tar-rijabilitazzjoni). |
| --- | --- |

(2)

iqis ir-rekwiżiti speċifiċi tal-karatteristiċi ekoloġiċi li għandhom jiġu riabilitati (pereżempju, il-ħamrija, l-umidità, l-esponiment, it-theddid eżistenti u kundizzjonijiet oħra li huma kritiċi għas-suċċess tar-rijabilitazzjoni).

L-aspetti kritiċi għall-fattibbiltà teknika se jiddeterminaw jekk il-post fejn se jiġu implimentati l-miżuri kompensatorji hux adattat (il-fattibbiltà spazjali), meta u safejn huwa xieraq li jiġu implimentati.

Barra minn hekk, l-għażla ta’ miżuri partikolari u t-tifsil tagħhom għandhom isegwu l-gwida eżistenti għal kull prattika partikolari, jiġifieri l-ħolqien ta’ ħabitat, ir-riabilitazzjoni ta’ ħabitat, it-tisħiħ tal-popolazzjoni, l-introduzzjoni mill-ġdid ta’ speċijiet, jew kwalunkwe miżura oħra kkunsidrata fil-programm kompensatorju.

5.5.4.   Sa fejn għandu jasal il-kumpens

Il-punt sa fejn għandhom jaslu l-miżuri kompensatorji biex ikunu effettivi huwa relatat b’mod dirett mal-aspetti kwantitattivi u kwalitattivi marbuta mal-elementi ta’ integrità (jiġifieri, inklużi l-istruttura u l-funzjonalità u r-rwol tagħhom fil-koerenza ġenerali tan-netwerk Natura 2000) li hu probabbli li se jiġu affettwati u mal-effikaċja mistennija tal-miżuri.

Konsegwentement, ikun aħjar jekk il-proporzjonijiet tal-kumpens jiġu stipulati każ b’każ u fil-bidu għandhom ikunu determinati fid-dawl tal-informazzjoni mill-valutazzjoni xierqa tal-Artikolu 6(3) u jiżguraw il-funzjonalità ekoloġika. Wara dan, il-proporzjonijiet jistgħu jerġgħu jiġu ddefiniti mill-ġdid skont ir-riżultati osservati matul il-monitoraġġ tal-effikaċja, u għandha tkun iġġustifikata d-deċiżjoni finali dwar il-proporzjon ta’ kumpens.

Huwa fatt rikonoxxut sew li ġeneralment il-proporzjonijiet għandhom ikunu ferm ogħla minn 1:1. Għalhekk, il-proporzjonijiet ta’ kumpens ta’ 1:1 jew inqas għandhom jiġu kkunsidrati biss meta jintwera li bihom il-miżuri se jkunu effettivi għalkollox fir-riabilitazzjoni tal-istruttura u l-funzjonalità fi ħdan perjodu qasir ta’ żmien (pereżempju, mingħajr ma jikkompromettu l-preservazzjoni tal-ħabitats jew tal-popolazzjonijiet ta’ speċijiet ewlenin li hu probabbli li se jkunu affettwati mill-pjan jew mill-proġett u lanqas l-objettivi ta’ konservazzjoni tagħhom).

5.5.5.   Il-lokalizzazzjoni tal-miżuri kompensatorji

Il-miżuri kompensatorji għandhom jiġu implimentati f’żoni fejn ikunu jistgħu jkunu l-aktar effettivi fiż-żamma tal-koerenza globali tan-netwerk Natura 2000. Dan jinvolvi għadd ta’ prekundizzjonijiet li kwalunkwe miżura kompensatorja għandha tissodisfa:

| — | Iż-żona magħżula għall-kumpens għandha tkun fi ħdan l-istess reġjun bijoġeografiku (għal siti denominati skont id-Direttiva dwar il-Ħabitats) jew fi ħdan l-istess firxa, rotta migratorja u żona li fiha xi speċijiet ta’ għasafar iqattgħu l-istaġun tax-xitwa (jiġifieri, siti denominati skont id-Direttiva dwar l-Għasafar) fl-Istat Membru kkonċernat. Barra minn hekk, iż-żona għandha tipprovdi funzjonijiet kumparabbli għal dawk li kienu ġġustifikaw l-għażla tas-sit oriġinali, partikolarment rigward id-distribuzzjoni ġeografika adegwata. |
| --- | --- |

—

Iż-żona magħżula għall-kumpens għandha tkun fi ħdan l-istess reġjun bijoġeografiku (għal siti denominati skont id-Direttiva dwar il-Ħabitats) jew fi ħdan l-istess firxa, rotta migratorja u żona li fiha xi speċijiet ta’ għasafar iqattgħu l-istaġun tax-xitwa (jiġifieri, siti denominati skont id-Direttiva dwar l-Għasafar) fl-Istat Membru kkonċernat. Barra minn hekk, iż-żona għandha tipprovdi funzjonijiet kumparabbli għal dawk li kienu ġġustifikaw l-għażla tas-sit oriġinali, partikolarment rigward id-distribuzzjoni ġeografika adegwata.

| — | Iż-żona magħżula għall-kumpens għandu jkollha — jew għandha tkun kapaċi tiżviluppa — il-karatteristiċi speċifiċi marbuta mal-istruttura ekoloġika u l-funzjonijiet, u meħtieġa mill-ħabitats u mill-popolazzjonijiet tal-ispeċi. Dan hu marbut ma’ aspetti kwalitattivi bħall-individwalità tal-assi indeboliti, u jeħtieġ il-kunsiderazzjoni tal-kundizzjonijiet ekoloġiċi lokali. |
| --- | --- |

—

Iż-żona magħżula għall-kumpens għandu jkollha — jew għandha tkun kapaċi tiżviluppa — il-karatteristiċi speċifiċi marbuta mal-istruttura ekoloġika u l-funzjonijiet, u meħtieġa mill-ħabitats u mill-popolazzjonijiet tal-ispeċi. Dan hu marbut ma’ aspetti kwalitattivi bħall-individwalità tal-assi indeboliti, u jeħtieġ il-kunsiderazzjoni tal-kundizzjonijiet ekoloġiċi lokali.

| — | Il-miżuri kompensatorji m’għandhomx ifixklu l-preservazzjoni tal-integrità ta’ kwalunkwe sit ieħor tan-Natura 2000 li jikkontribwixxi għall-koerenza globali tan-netwerk. Meta l-miżuri jiġu implimentati f’sit(i) eżistenti tan-Natura 2000, għandhom ikunu konsistenti mal-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit(i) u jmorru lil hinn mill-miżuri ta’ konservazzjoni stabbiliti skont l-Artikolu 6(1). Il-pjanijiet ta’ ġestjoni ser ikunu referenza siewja biex jiġu xprunati miżuri kompensatorji sensibbli. |
| --- | --- |

—

Il-miżuri kompensatorji m’għandhomx ifixklu l-preservazzjoni tal-integrità ta’ kwalunkwe sit ieħor tan-Natura 2000 li jikkontribwixxi għall-koerenza globali tan-netwerk. Meta l-miżuri jiġu implimentati f’sit(i) eżistenti tan-Natura 2000, għandhom ikunu konsistenti mal-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit(i) u jmorru lil hinn mill-miżuri ta’ konservazzjoni stabbiliti skont l-Artikolu 6(1). Il-pjanijiet ta’ ġestjoni ser ikunu referenza siewja biex jiġu xprunati miżuri kompensatorji sensibbli.

Barra minn hekk, hemm ftehim ġenerali li l-kundizzjonijiet lokali meħtieġa sabiex jiġu riabilitati l-assi ekoloġiċi f’riskju, għandhom ikunu viċin kemm jista’ jkun taż-żona affettwata mill-pjan jew mill-proġett. Għalhekk, jidher li l-iktar għażla ppreferuta hi li l-kumpens jiġi implimentat fi ħdan jew viċin is-sit tan-Natura 2000 kkonċernat, fejn jidher li għandu l-kundizzjonijiet adattati biex il-miżuri jkunu ta’ suċċess. Madankollu, din l-għażla mhux dejjem tkun possibbli, u għalhekk għandha tiġi applikata firxa ta’ prijoritajiet meta jitfittxu l-postijiet li jissodisfaw ir-rekwiżiti tad-Direttiva dwar il-Ħabitats:

| 1. | Il-kumpens fi ħdan is-sit tan-Natura 2000 ipprovda l-elementi neċessarji biex ikun żgurat li l-koerenza ekoloġika u l-funzjonalità tan-netwerk jeżistu fi ħdan is-sit. |
| --- | --- |

1.

Il-kumpens fi ħdan is-sit tan-Natura 2000 ipprovda l-elementi neċessarji biex ikun żgurat li l-koerenza ekoloġika u l-funzjonalità tan-netwerk jeżistu fi ħdan is-sit.

| 2. | Il-kumpens barra s-sit tan-Natura 2000 kkonċernat, iżda f’unità topografika u ta’ pajsaġġ komuni, ipprovda l-istess kontribut għall-istruttura ekoloġika u/jew il-funzjoni tan-netwerk hi fattibbli. Il-post il-ġdid jista’ jkun jew sit ieħor nominat bħala sit tan-Natura 2000 jew post mhux nominat. F’dan l-aħħar każ, il-post irid ikun nominat bħala sit tan-Natura 2000 u jkun soġġett għar-rekwiżiti kollha tad-Direttivi dwar in-Natura. |
| --- | --- |

2.

Il-kumpens barra s-sit tan-Natura 2000 kkonċernat, iżda f’unità topografika u ta’ pajsaġġ komuni, ipprovda l-istess kontribut għall-istruttura ekoloġika u/jew il-funzjoni tan-netwerk hi fattibbli. Il-post il-ġdid jista’ jkun jew sit ieħor nominat bħala sit tan-Natura 2000 jew post mhux nominat. F’dan l-aħħar każ, il-post irid ikun nominat bħala sit tan-Natura 2000 u jkun soġġett għar-rekwiżiti kollha tad-Direttivi dwar in-Natura.

| 3. | Il-kumpens barra s-sit tan-Natura 2000, f’unità topografika jew ta’ pajsaġġ differenti. Il-post il-ġdid jista’ jkun sit ieħor nominat bħala sit tan-Natura 2000. Jekk il-kumpens iseħħ f’post mhux denominat, dan il-post imbagħad irid ikun nominat bħala sit tan-Natura 2000 u jkun soġġett għar-rekwiżiti kollha tad-Direttivi dwar in-Natura. |
| --- | --- |

3.

Il-kumpens barra s-sit tan-Natura 2000, f’unità topografika jew ta’ pajsaġġ differenti. Il-post il-ġdid jista’ jkun sit ieħor nominat bħala sit tan-Natura 2000. Jekk il-kumpens iseħħ f’post mhux denominat, dan il-post imbagħad irid ikun nominat bħala sit tan-Natura 2000 u jkun soġġett għar-rekwiżiti kollha tad-Direttivi dwar in-Natura.

Denominazzjonijiet ġodda li jifformaw parti mill-miżuri kompensatorji jridu jiġu sottomessi lill-Kummissjoni qabel ma jiġu implimentati l-miżuri u qabel ma jitwettaq il-proġett imma wara l-awtorizzazzjoni tiegħu. In-nomini l-ġodda għandhom jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-Kummissjoni permezz tal-kanali u tal-proċeduri stabbiliti kif jiġri bil-listi tas-SIK u bil-klassifikazzjonijiet taż-ŻPS, u jikkwalifikaw għal nomina skont il-kriterji rilevanti skont id-Direttivi dwar il-Ħabitats u l-Għasafar rispettivament.

L-Istati Membri għandhom jiżguraw l-aħjar kooperazzjoni u koordinament meta qed jittrattaw il-lokalizzazzjoni tal-miżuri kompensatorji fil-qafas tal-proġetti transkonfinali.

5.5.6.   Meta għandu jiġi implimentat il-kumpens

It-tempestività tal-miżuri kompensatorji ssejjaħ għal approċċ ta’ każ b’każ. L-iskeda adottata trid tipprovdi kontinwità fil-proċessi ekoloġiċi essenzjali għaż-żamma tal-istruttura u tal-funzjonijiet li jikkontribwixxu għall-koerenza globali tan-netwerk Natura 2000. Dan jeħtieġ koordinazzjoni stretta bejn l-implimentazzjoni tal-pjan jew tal-proġett u l-implimentazzjoni tal-miżuri kompensatorji, u jiddependi fuq kwistjonijiet bħalma hu l-perjodu ta’ żmien meħtieġ biex il-ħabitats jiżviluppaw u/jew għall-popolazzjonijiet tal-ispeċijiet biex jirkupraw jew biex jiġu stabbiliti f’żona partikolari.

Barra minn hekk, għandhom jiġu kkunsidrati fatturi u proċessi oħra:

| — | Sit ma jistax ikun ġie affettwat b’mod irreversibbli qabel ma jkun ġie stabbilit kumpens. |
| --- | --- |

—

Sit ma jistax ikun ġie affettwat b’mod irreversibbli qabel ma jkun ġie stabbilit kumpens.

| — | Ir-riżultat tal-kumpens għandu jkun operazzjonali fiż-żmien meta ssir il-ħsara fis-sit ikkonċernat. F’ċerti ċirkostanzi fejn dan ma jistax jinkiseb b’mod sħiħ, ikun meħtieġ kumpens żejjed għat-telf temporanju. |
| --- | --- |

—

Ir-riżultat tal-kumpens għandu jkun operazzjonali fiż-żmien meta ssir il-ħsara fis-sit ikkonċernat. F’ċerti ċirkostanzi fejn dan ma jistax jinkiseb b’mod sħiħ, ikun meħtieġ kumpens żejjed għat-telf temporanju.

| — | Jista’ jkun permess dewmien biss jekk jiġi aċċertat li dan mhux se jikkomprometti l-għan ta’ “l-ebda telf nett” fil-koerenza ġenerali tan-netwerk Natura 2000. |
| --- | --- |

—

Jista’ jkun permess dewmien biss jekk jiġi aċċertat li dan mhux se jikkomprometti l-għan ta’ “l-ebda telf nett” fil-koerenza ġenerali tan-netwerk Natura 2000.

| — | Perjodi latenti ma jistgħux ikunu permessi, pereżempju, jekk iwasslu għal telf fil-popolazzjoni għal kwalunkwe speċi protetta fis-sit skont l-Anness II għad-Direttiva dwar il-Ħabitats jew l-Anness I għad-Direttiva dwar l-Għasafar; l-ispeċijiet ta’ prijorità elenkati fl-Anness II għad-Direttiva dwar il-Ħabitats jistħoqqilhom attenzjoni speċjali. |
| --- | --- |

—

Perjodi latenti ma jistgħux ikunu permessi, pereżempju, jekk iwasslu għal telf fil-popolazzjoni għal kwalunkwe speċi protetta fis-sit skont l-Anness II għad-Direttiva dwar il-Ħabitats jew l-Anness I għad-Direttiva dwar l-Għasafar; l-ispeċijiet ta’ prijorità elenkati fl-Anness II għad-Direttiva dwar il-Ħabitats jistħoqqilhom attenzjoni speċjali.

| — | Jista’ jkun possibbli li jitnaqqas il-perjodu ta’ żmien għall-miżuri kompensatorji skont jekk l-effetti negattivi sinifikanti aktarx ikunux mistennija li jseħħu fuq perjodu ta’ żmien qasir, medju jew twil. |
| --- | --- |

—

Jista’ jkun possibbli li jitnaqqas il-perjodu ta’ żmien għall-miżuri kompensatorji skont jekk l-effetti negattivi sinifikanti aktarx ikunux mistennija li jseħħu fuq perjodu ta’ żmien qasir, medju jew twil.

Miżuri speċifiċi biex ipattu għat-telf temporanju li jista’ jseħħ sa meta jintlaħqu l-objettivi ta’ konservazzjoni, jistgħu jkunu rakkomandabbli. Id-dispożizzjonijiet tekniċi, legali jew finanzjarji kollha meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-miżuri kompensatorji għandhom jitlestew qabel ma tibda l-implimentazzjoni tal-pjan jew tal-proġett sabiex jiġi evitat dewmien mhux previst li jista’ jfixkel l-effikaċja tal-miżuri.

5.5.7.   L-implimentazzjoni fit-tul

Il-miżuri kompensatorji jeħtieġu li tkun żgurata bażi legali u finanzjarja soda għall-implimentazzjoni fit-tul u l-protezzjoni, il-monitoraġġ u ż-żamma tas-siti li jridu jiġu żgurati qabel ma jseħħu l-impatti fuq il-ħabitats u/jew fuq l-ispeċijiet. Dan jista’ jinvolvi li:

| — | Il-provvista għal protezzjoni temporanja tkun waħda effettiva, anki jekk l-istatus SIK/ŻPS jingħata biss iktar tard. |
| --- | --- |

—

Il-provvista għal protezzjoni temporanja tkun waħda effettiva, anki jekk l-istatus SIK/ŻPS jingħata biss iktar tard.

| — | Jiġu applikati strumenti tal-infurzar li jorbtu fuq livell nazzjonali biex tkun żgurata implimentazzjoni sħiħa u effikaċja tal-kumpens (pereżempju, jistgħu jkunu marbuta mad-Direttiva dwar il-VIA, jekk applikabbli, jew skont id-Direttiva dwar ir-Responsabbiltà Ambjentali; jew l-approvazzjoni ta’ pjan jew ta’ proġett tintrabat mar-robustezza tal-validità tad-dispożizzjonijiet rilevanti għall-implimentazzjoni tal-miżuri kompensatorji). |
| --- | --- |

—

Jiġu applikati strumenti tal-infurzar li jorbtu fuq livell nazzjonali biex tkun żgurata implimentazzjoni sħiħa u effikaċja tal-kumpens (pereżempju, jistgħu jkunu marbuta mad-Direttiva dwar il-VIA, jekk applikabbli, jew skont id-Direttiva dwar ir-Responsabbiltà Ambjentali; jew l-approvazzjoni ta’ pjan jew ta’ proġett tintrabat mar-robustezza tal-validità tad-dispożizzjonijiet rilevanti għall-implimentazzjoni tal-miżuri kompensatorji).

| — | L-applikazzjoni tal-mezzi legali meħtieġa għax-xiri ta’ art jew drittijiet huwa meqjus essenzjali għall-implimentazzjoni effettiva tal-miżuri skont il-prattika tajba (pereżempju, proċeduri standard għax-xiri obbligatorju għal raġunijiet ta’ konservazzjoni tan-natura). |
| --- | --- |

—

L-applikazzjoni tal-mezzi legali meħtieġa għax-xiri ta’ art jew drittijiet huwa meqjus essenzjali għall-implimentazzjoni effettiva tal-miżuri skont il-prattika tajba (pereżempju, proċeduri standard għax-xiri obbligatorju għal raġunijiet ta’ konservazzjoni tan-natura).

| — | L-istabbiliment ta’ programmi ta’ monitoraġġ biex jiġi żgurat li l-miżuri kompensatorji jilħqu l-objettiv tagħhom u jinżammu tul it-terminu aktar fit-tul, u jekk le, li jittieħdu miżuri korrettivi biex dan jiġi indirizzat, inklużi l-objettivi, il-korpi responsabbli u l-ħtiġijiet ta’ riżorsi, l-indikaturi, u r-rekwiżiti għar-rapportar lill-Kummissjoni. Dan jista’ jitwettaq bl-aħjar mod permezz ta’ korpi indipendenti mwaqqfa speċifikatament għall-iskop u f’koordinazzjoni u f’kooperazzjoni mill-qrib mal-awtoritajiet tan-Natura 2000. |
| --- | --- |

—

L-istabbiliment ta’ programmi ta’ monitoraġġ biex jiġi żgurat li l-miżuri kompensatorji jilħqu l-objettiv tagħhom u jinżammu tul it-terminu aktar fit-tul, u jekk le, li jittieħdu miżuri korrettivi biex dan jiġi indirizzat, inklużi l-objettivi, il-korpi responsabbli u l-ħtiġijiet ta’ riżorsi, l-indikaturi, u r-rekwiżiti għar-rapportar lill-Kummissjoni. Dan jista’ jitwettaq bl-aħjar mod permezz ta’ korpi indipendenti mwaqqfa speċifikatament għall-iskop u f’koordinazzjoni u f’kooperazzjoni mill-qrib mal-awtoritajiet tan-Natura 2000.

5.6.   MIN HU RESPONSABBLI GĦAN-NEFQA GĦALL-MIŻURI KOMPENSATORJI?

Tidher li hija ħaġa loġika li, f’konformità mal-prinċipju “min iniġġes iħallas”, il-promotur ta’ pjan jew ta’ proġett ikun responsabbli min-nefqa għall-miżuri kompensatorji. Tista’ tiġi inkluża fil-baġit totali ppreżentat lill-awtoritajiet pubbliċi f’każ ta’ kofinanzjament. F’dak ir-rigward, il-fondi tal-UE jistgħu, pereżempju, jikkofinanzjaw il-miżuri kompensatorji għall-infrastruttura tat-trasport li hi parti mit-TEN (Netwerks Trans-Ewropej) u ffinanzjati minn dawn il-fondi, dment li t-tali assistenza finanzjarja tikkonforma mal-objettivi, mar-regoli u mal-proċeduri applikabbli għall-fond tal-UE inkwistjoni.

5.7.   INFORMAR LILL-KUMMISSJONI DWAR IL-MIŻURI KOMPENSATORJI

L-awtoritajiet nazzjonali kompetenti għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni dwar il-miżuri kompensatorji adottati. L-Artikolu 6(4) ma jispeċifikax il-forma u lanqas l-iskop ta’ din l-informazzjoni. Madankollu, biex jiġi ffaċilitat il-proċess, il-Kummissjoni ħejjiet formola standard (65) biex tiġi pprovduta l-informazzjoni skont l-Artikolu 6(4). F’kull każ, mhuwiex ir-rwol tal-Kummissjoni li tissuġġerixxi miżuri kompensatorji jew li tivvalidahom xjentifikament.

65

L-informazzjoni għandha tippermetti lill-Kummissjoni tivvaluta l-mod li bih l-effetti avversi jiġu kkumpensati, biex b’hekk l-elementi tal-integrità li jikkontribwixxu għall-koerenza globali tan-netwerk Natura 2000 jinżammu fit-terminu twil. Filwaqt illi l-awtoritajiet nazzjonali huma obbligati speċifikament li jikkomunikaw il-miżuri kompensatorji adottati biss, jista’ jkun hemm bżonn ukoll li jiġu pprovduti ċerti elementi relatati mas-soluzzjonijiet alternattivi studjati u mar-raġunijiet imperattivi relatati mal-interess pubbliku prevalenti li jkunu wasslu għall-approvazzjoni tal-pjan jew tal-proġett, sa fejn dawn l-elementi jkunu affettwaw l-għażla tal-miżuri kompensatorji.

L-obbligu li l-Kummissjoni tiġi informata dwar il-miżuri kompensatorji adottati — li hu stipulat fit-tieni sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 6(4) — irid jiġi traspost bis-sħiħ fil-liġi nazzjonali. Jekk dik id-dispożizzjoni, li tistabbilixxi regoli dettaljati adegwati rigward l-informazzjoni dwar il-miżuri kompensatorji adottati, tkun nieqsa mil-liġi nazzjonali, “ma jkunx possibbli li jiġi żgurat li t-tieni sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 6(4) ikollha effett sħiħ u tilħaq l-objettiv tagħha” (C-324/01, il-punt 21).

“ma jkunx possibbli li jiġi żgurat li t-tieni sentenza tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 6(4) ikollha effett sħiħ u tilħaq l-objettiv tagħha”

| — | F’liema parti tal-proċess ta’ ppjanar il-Kummissjoni għandha tiġi infurmata dwar il-miżuri kompensatorji, u min hu responsabbli minn din l-informazzjoni? |
| --- | --- |

—

F’liema parti tal-proċess ta’ ppjanar il-Kummissjoni għandha tiġi infurmata dwar il-miżuri kompensatorji, u min hu responsabbli minn din l-informazzjoni?

F’liema parti tal-proċess ta’ ppjanar il-Kummissjoni għandha tiġi infurmata dwar il-miżuri kompensatorji, u min hu responsabbli minn din l-informazzjoni?

Il-miżuri kompensatorji għandhom jiġu mressqa lill-Kummissjoni qabel ma jiġu implimentati u saħansitra qabel l-implimentazzjoni tal-pjan jew tal-proġett ikkonċernat iżda wara l-awtorizzazzjoni tiegħu, sabiex il-Kummissjoni jkollha ċ-ċans titlob informazzjoni ulterjuri dwar il-miżuri meħuda jew biex tieħu azzjonijiet f’każ li tikkunsidra li r-rekwiżiti legali tad-Direttiva ma ġewx applikati b’mod korrett. Għalhekk, il-miżuri kompensatorji għandhom jiġu mressqa lill-Kummissjoni malli dawn jiġu adottati sabiex il-Kummissjoni tingħata ċans, fi ħdan il-kompetenza tagħha bħala Gwardjan tat-Trattati, li tivvaluta jekk id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva humiex qegħdin jiġu applikati b’mod korrett.

Bħala dawk responsabbli għaż-żamma tal-koerenza globali tan-netwerk Natura 2000, u għall-aġġornar tal-informazzjoni dwaru, l-awtoritajiet inkarigati minn Natura 2000 f’kull Stat Membru jridu jaqdu rwol importanti f’dan il-proċess. L-informazzjoni għandha tiġi sottomessa mill-awtorità nazzjonali permezz tar-Rappreżentazzjoni Permanenti ta’ kull Stat Membru, hekk kif iseħħ bil-proċess għall-adozzjoni tal-listi tas-siti.

| L-informazzjoni dwar il-miżuri kompensatorji trid tippermetti lill-Kummissjoni tivvaluta l-mod li bih l-effetti avversi jiġu kkumpensati, biex b’hekk l-elementi tal-integrità li jikkontribwixxu għall-koerenza globali tan-netwerk Natura 2000 jinżammu fit-terminu twil. Madankollu, mhuwiex ir-rwol tal-Kummissjoni li tissuġġerixxi miżuri kompensatorji. |
| --- |

L-informazzjoni dwar il-miżuri kompensatorji trid tippermetti lill-Kummissjoni tivvaluta l-mod li bih l-effetti avversi jiġu kkumpensati, biex b’hekk l-elementi tal-integrità li jikkontribwixxu għall-koerenza globali tan-netwerk Natura 2000 jinżammu fit-terminu twil. Madankollu, mhuwiex ir-rwol tal-Kummissjoni li tissuġġerixxi miżuri kompensatorji.

L-informazzjoni dwar il-miżuri kompensatorji trid tippermetti lill-Kummissjoni tivvaluta l-mod li bih l-effetti avversi jiġu kkumpensati, biex b’hekk l-elementi tal-integrità li jikkontribwixxu għall-koerenza globali tan-netwerk Natura 2000 jinżammu fit-terminu twil. Madankollu, mhuwiex ir-rwol tal-Kummissjoni li tissuġġerixxi miżuri kompensatorji.

5.8.   X’JIĠRI FIL-KAŻ TA’ SITI LI HUMA MEQJUSA BĦALA ĦABITATS TA’ PRIJORITÀ U/JEW FIHOM SPEĊIJIET TA’ PRIJORITÀ?

It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 6(4) jipprevedi trattament speċjali kull meta l-pjan jew il-proġett jikkonċerna sit meqjus bħala ħabitat ta’ prijorità u/jew li fih speċi ta’ prijorità, u li se jaffettwa dawn il-ħabitats u/jew speċijiet prijoritarji. F’dawn il-każijiet it-twettiq tal-pjan jew tal-proġett jista’ jkun iġġustifikat biss jekk jiġu evokati raġunijiet imperattivi relatati mal-interess pubbliku prevalenti li jikkonċernaw is-saħħa tal-bniedem u s-sikurezza pubblika jew konsegwenzi ta’ benefiċċji prevalenti għall-ambjent, jew jekk, qabel ma tingħata l-approvazzjoni tal-pjan jew tal-proġett, il-Kummissjoni tesprimi opinjoni dwar l-inizjattiva prevista.

Fi kliem ieħor, ħsara lis-sit tiġi aċċettata biss bħala meħtieġa biex jintlaħqu l-għanijiet tad-direttiva meta jqumu r-raġunijiet imperattivi speċifiċi msemmija hawn fuq jew, bħala alternattiva, wara s-salvagwardja proċedurali supplimentari ta’ evalwazzjoni indipendenti mwettqa mill-Kummissjoni.

Din id-dispożizzjoni tqajjem numru ta’ mistoqsijiet relatati ma’:

| — | l-identifikazzjoni tas-siti kkonċernati; |
| --- | --- |

—

l-identifikazzjoni tas-siti kkonċernati;

| — | l-interpretazzjoni tal-kunċetti ta’ saħħa tal-bniedem, sigurtà pubblika u konsegwenzi ta’ benefiċċju ewlenin għall-ambjent; u |
| --- | --- |

—

l-interpretazzjoni tal-kunċetti ta’ saħħa tal-bniedem, sigurtà pubblika u konsegwenzi ta’ benefiċċju ewlenin għall-ambjent; u

| — | il-proċedura għall-adozzjoni tal-opinjoni tal-Kummissjoni u l-konsegwenzi li jirriżultaw minn din l-opinjoni. |
| --- | --- |

—

il-proċedura għall-adozzjoni tal-opinjoni tal-Kummissjoni u l-konsegwenzi li jirriżultaw minn din l-opinjoni.

| 5.8.1. | Is-siti kkonċernati |
| --- | --- |

5.8.1.

Is-siti kkonċernati

It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 6(4) japplika meta l-implimentazzjoni tal-pjan jew tal-proġett tkun se taffettwa sit li jospita ħabitats u/jew speċijiet ta’ prijorità. F’dan ir-rigward, ikun raġonevoli li jiġi kkunsidrat li pjan jew proġett:

| (a) | li ma jaffettwa, bl-ebda mod, ħabitat jew speċi ta’ prijorità; jew |
| --- | --- |

(a)

li ma jaffettwa, bl-ebda mod, ħabitat jew speċi ta’ prijorità; jew

| (b) | li jaffettwa speċi/ħabitat li ma tqisux fl-għażla tas-sit (“preżenza mhux sinifikanti” fil-Formola Standard tad-Data) |
| --- | --- |

(b)

li jaffettwa speċi/ħabitat li ma tqisux fl-għażla tas-sit (“preżenza mhux sinifikanti” fil-Formola Standard tad-Data)

m’għandux de facto jiġġustifika li sit għandu jkun soġġett għal dan it-tieni subparagrafu.

Peress li d-Direttiva dwar l-Għasafar ma tistabbilixxi l-ebda speċi ta’ prijorità, il-miżuri kompensatorji bil-għan li jpattu għall-effetti fuq il-popolazzjonijiet tal-għasafar taż-ŻPS qatt mhuma se jirrikjedu l-opinjoni tal-Kummissjoni.

| It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 6(4) jista’ jiġi interpretat daqslikieku japplika għas-siti kollha li jospitaw il-ħabitats u/jew l-ispeċijiet ta’ prijorità, meta dawn il-ħabitats u l-ispeċijiet jiġu affettwati. |
| --- |

It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 6(4) jista’ jiġi interpretat daqslikieku japplika għas-siti kollha li jospitaw il-ħabitats u/jew l-ispeċijiet ta’ prijorità, meta dawn il-ħabitats u l-ispeċijiet jiġu affettwati.

It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 6(4) jista’ jiġi interpretat daqslikieku japplika għas-siti kollha li jospitaw il-ħabitats u/jew l-ispeċijiet ta’ prijorità, meta dawn il-ħabitats u l-ispeċijiet jiġu affettwati.

5.8.2.   Il-kunċetti ta’ “saħħa tal-bniedem”, “sikurezza pubblika” u “konsegwenzi ta’ benefiċċju ewlenin għall-ambjent”

Is-saħħa tal-bniedem, is-sikurezza pubblika u l-konsegwenzi ta’ benefiċċju ewlenin għall-ambjent huma l-iktar raġunijiet imperattivi importanti relatati mal-interess pubbliku prevalenti. Madankollu, l-istess bħall-kunċett ta’ “raġunijiet imperattivi relatati mal-interess pubbliku prevalenti”, dawn it-tliet kategoriji mhumiex definiti b’mod ċar.

Kif intqal fit-taqsima 5.3.2, id-dritt tal-UE jirreferi għas-saħħa pubblika u għas-sikurezza pubblika bħala raġunijiet li jiġġustifikaw l-adozzjoni ta’ miżuri nazzjonali restrittivi fuq il-moviment liberu tal-merkanzija, tal-ħaddiema u tas-servizzi, kif ukoll fuq id-dritt tal-istabbiliment. Barra minn hekk, il-protezzjoni tas-saħħa tan-nies hija wieħed mill-għanijiet fundamentali tal-politika ambjentali tal-UE. Fuq l-istess nota, il-konsegwenzi ta’ benefiċċju ewlenin għall-ambjent huma kategorija li għandha tiġi inkluża f’dawn l-għanijiet fundamentali tal-politika ambjentali.

F’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, huwa f’idejn l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li jivverifikaw jekk teżistix sitwazzjoni bħal din. Ovvjament, kwalunkwe sitwazzjoni bħal din aktarx li tiġi eżaminata mill-Kummissjoni fil-ħidma tagħha biex tissorvelja l-applikazzjoni korretta tad-dritt tal-UE.

| Rigward il-kunċett ta’ “sigurtà pubblika”, ta’ min jirreferi għas-sentenza tal-Qorti fil-kawża C-57/89 (“Leybucht Dykes”). Dik is-sentenza ppreċediet l-adozzjoni tad-Direttiva 92/43/KEE u għalhekk tal-Artikolu 6. Madankollu, din għadha rilevanti, anki minħabba l-fatt li l-metodu tal-Qorti influwenza l-abbozzar tal-Artikolu 6. Il-kwistjoni kienet dwar ix-xogħol ta’ kostruzzjoni biex jiġu msaħħa d-digi f’Leybucht fil-Baħar tat-Tramuntana. Dan ix-xogħol kien jinvolvi tnaqqis fiż-żona ta’ ŻPS. Bħala prinċipju ġenerali, il-Qorti ddikjarat li r-raġunijiet li għal tnaqqis bħal dan jikkorrispondu mal-interess ġenerali superjuri għall-interess ġenerali rrappreżentat mill-għan ekoloġiku tad-direttiva rilevanti. F’dan il-każ speċifiku l-Qorti kkonfermat li l-periklu ta’ għargħar u l-ħarsien tal-kosta huma raġunijiet serji biżżejjed biex jiġġustifikaw ix-xogħol fuq id-digi u t-tisħiħ tal-istruttura tal-kosta sakemm il-miżuri jiġu limitati għall-minimu.
  Fil-kawża sussegwenti (C-43/10, il-punt 128) il-Qorti ddikjarat li: “Meta tali proġett jaffettwa ħażin l-integrità ta’ SIK li jospita tip ta’ ħabitat naturali u/jew speċi prijoritarji, it-twettiq tiegħu jista’ jiġi ġġustifikat minn raġunijiet marbuta mal-provvista tal-ilma għax-xorb. F’ċerti ċirkustanzi, huwa jista’ jiġi ġġustifikat b’riferiment għal konsegwenzi ta’ benefiċċju u ta’ importanza ewlenija għall-ambjent. Min-naħa l-oħra, l-irrigazzjoni ma tistax, fil-prinċipju, tikkwalifika bħala kunsiderazzjonijiet marbuta mas-saħħa tal-bniedem u mas-sigurtà pubblika, li jiġġustifikaw it-twettiq ta’ proġett bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali.”

  Fil-kawża C-504/14, il-punt 77, il-Qorti ddikjarat li “... pjattaforma intiża biex tiffaċilita l-moviment tal-persuni b’diżabbiltà tista’, fil-prinċipju, titqies li twettqet għal raġunijiet imperattivi ta’ interess pubbliku maġġuri marbut mas-saħħa tal-bniedem...”. |
| --- |

Rigward il-kunċett ta’ “sigurtà pubblika”, ta’ min jirreferi għas-sentenza tal-Qorti fil-kawża C-57/89 (“Leybucht Dykes”). Dik is-sentenza ppreċediet l-adozzjoni tad-Direttiva 92/43/KEE u għalhekk tal-Artikolu 6. Madankollu, din għadha rilevanti, anki minħabba l-fatt li l-metodu tal-Qorti influwenza l-abbozzar tal-Artikolu 6. Il-kwistjoni kienet dwar ix-xogħol ta’ kostruzzjoni biex jiġu msaħħa d-digi f’Leybucht fil-Baħar tat-Tramuntana. Dan ix-xogħol kien jinvolvi tnaqqis fiż-żona ta’ ŻPS. Bħala prinċipju ġenerali, il-Qorti ddikjarat li r-raġunijiet li għal tnaqqis bħal dan jikkorrispondu mal-interess ġenerali superjuri għall-interess ġenerali rrappreżentat mill-għan ekoloġiku tad-direttiva rilevanti. F’dan il-każ speċifiku l-Qorti kkonfermat li l-periklu ta’ għargħar u l-ħarsien tal-kosta huma raġunijiet serji biżżejjed biex jiġġustifikaw ix-xogħol fuq id-digi u t-tisħiħ tal-istruttura tal-kosta sakemm il-miżuri jiġu limitati għall-minimu.

Leybucht Dykes”

l-periklu ta’ għargħar u l-ħarsien tal-kosta

Fil-kawża sussegwenti (C-43/10, il-punt 128) il-Qorti ddikjarat li: “Meta tali proġett jaffettwa ħażin l-integrità ta’ SIK li jospita tip ta’ ħabitat naturali u/jew speċi prijoritarji, it-twettiq tiegħu jista’ jiġi ġġustifikat minn raġunijiet marbuta mal-provvista tal-ilma għax-xorb. F’ċerti ċirkustanzi, huwa jista’ jiġi ġġustifikat b’riferiment għal konsegwenzi ta’ benefiċċju u ta’ importanza ewlenija għall-ambjent. Min-naħa l-oħra, l-irrigazzjoni ma tistax, fil-prinċipju, tikkwalifika bħala kunsiderazzjonijiet marbuta mas-saħħa tal-bniedem u mas-sigurtà pubblika, li jiġġustifikaw it-twettiq ta’ proġett bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali.”

“Meta tali proġett jaffettwa ħażin l-integrità ta’ SIK li jospita tip ta’ ħabitat naturali u/jew speċi prijoritarji, it-twettiq tiegħu jista’ jiġi ġġustifikat minn raġunijiet marbuta mal-provvista tal-ilma għax-xorb. F’ċerti ċirkustanzi, huwa jista’ jiġi ġġustifikat b’riferiment għal konsegwenzi ta’ benefiċċju u ta’ importanza ewlenija għall-ambjent. Min-naħa l-oħra, l-irrigazzjoni ma tistax, fil-prinċipju, tikkwalifika bħala kunsiderazzjonijiet marbuta mas-saħħa tal-bniedem u mas-sigurtà pubblika, li jiġġustifikaw it-twettiq ta’ proġett bħal dak inkwistjoni fil-kawża prinċipali.”

Fil-kawża C-504/14, il-punt 77, il-Qorti ddikjarat li “... pjattaforma intiża biex tiffaċilita l-moviment tal-persuni b’diżabbiltà tista’, fil-prinċipju, titqies li twettqet għal raġunijiet imperattivi ta’ interess pubbliku maġġuri marbut mas-saħħa tal-bniedem...”.

pjattaforma intiża biex tiffaċilita l-moviment tal-persuni b’diżabbiltà tista’, fil-prinċipju, titqies li twettqet għal raġunijiet imperattivi ta’ interess pubbliku maġġuri marbut mas-saħħa tal-bniedem...”

| L-awtoritajiet nazzjonali jistgħu jawtorizzaw pjan jew proġett biss jekk tingħata evidenza tar-raġunijiet imsemmija aktar ’il fuq relatati mal-interess pubbliku prevalenti u fil-limiti li fi ħdanhom il-pjan jew il-proġett ikkonċernat jirriżulta li hu meħtieġ biex jiġi ssodisfat l-interess pubbliku kkonċernat. |
| --- |

L-awtoritajiet nazzjonali jistgħu jawtorizzaw pjan jew proġett biss jekk tingħata evidenza tar-raġunijiet imsemmija aktar ’il fuq relatati mal-interess pubbliku prevalenti u fil-limiti li fi ħdanhom il-pjan jew il-proġett ikkonċernat jirriżulta li hu meħtieġ biex jiġi ssodisfat l-interess pubbliku kkonċernat.

L-awtoritajiet nazzjonali jistgħu jawtorizzaw pjan jew proġett biss jekk tingħata evidenza tar-raġunijiet imsemmija aktar ’il fuq relatati mal-interess pubbliku prevalenti u fil-limiti li fi ħdanhom il-pjan jew il-proġett ikkonċernat jirriżulta li hu meħtieġ biex jiġi ssodisfat l-interess pubbliku kkonċernat.

5.8.3.   L-adozzjoni tal-opinjoni tal-Kummissjoni u l-konsegwenzi tagħha

Fil-każ ta’ raġunijiet imperattivi relatati mal-interess pubbliku prevalenti li mhumiex is-saħħa tal-bniedem, il-benefiċċji ambjentali u ta’ sikurezza, l-opinjoni minn qabel tal-Kummissjoni hi pass proċedurali meħtieġ. It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 6(4) ma jispeċifikax proċedura jew kontenut speċifiku ta’ tali opinjoni (66). Għalhekk, irridu nagħmlu referenza għal darb’oħra għall-ekonomija u għall-għanijiet segwiti mid-dispożizzjoni ikkonċernata.

66

L-opinjoni għandha tkopri l-evalwazzjoni tal-valuri ekoloġiċi li probabbilment se jiġu affettwati mill-pjan jew mill-proġett, ir-rilevanza tar-raġunijiet obbligatorji invokati u l-bilanċ ta’ dawn iż-żewġ interessi opposti, kif ukoll evalwazzjoni tal-miżuri kompensatorji. Dik l-evalwazzjoni tinvolvi kemm eżaminazzjoni xjentifika u ekonomika kif ukoll eżaminazzjoni tal-ħtieġa u tal-proporzjonalità tal-pjan jew tal-proġett fir-rigward tar-raġunijiet imperattivi invokati.

Il-Kummissjoni tista’ tevalwa jekk l-implimentazzjoni tal-pjan jew tal-proġett tissodisfax ir-rekwiżiti tad-dritt tal-UE u, jekk meħtieġ, tibda l-azzjoni legali kif xieraq.

Filwaqt li d-Direttiva ma tinkludix skadenza speċifika rigward l-adozzjoni tal-opinjoni tal-Kummissjoni, din se tagħmel l-isforzi kollha meħtieġa biex twettaq il-valutazzjonijiet u toħroġ l-opinjoni tagħha mill-aktar fis possibbli.

| Fl-għoti tal-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni għandha tiċċekkja l-bilanċ bejn il-valuri ekoloġiċi affettwati u r-raġunijiet obbligatorji invokati, u tevalwa l-miżuri kompensatorji. |
| --- |

Fl-għoti tal-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni għandha tiċċekkja l-bilanċ bejn il-valuri ekoloġiċi affettwati u r-raġunijiet obbligatorji invokati, u tevalwa l-miżuri kompensatorji.

Fl-għoti tal-opinjoni tagħha, il-Kummissjoni għandha tiċċekkja l-bilanċ bejn il-valuri ekoloġiċi affettwati u r-raġunijiet obbligatorji invokati, u tevalwa l-miżuri kompensatorji.

---

(1)  http://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/PDF/?uri=CELEX:52017DC0198&qid=1526058382342&from=MT

1

(2)  “Managing Natura 2000 sites” — The provisions of Article 6 of the Habitats Directive 92/43/KEE, il-Komunitajiet Ewropej, 2000 — ISBN 92-828-9048.

2

(3)  Kumpilazzjoni tal-aktar kawżi rilevanti dwar l-Artikolu 6 hi disponibbli fuq: http://ec.europa.eu/environment/nature/legislation/caselaw/index_en.htm

3

(4)  Noti tal-Kummissjoni dwar id-deżinjazzjoni ta’ ŻSK, l-iffissar ta’ objettivi ta’ konservazzjoni għas-siti tan-Natura 2000,

4

l-istabbiliment ta’ miżuri ta’ konservazzjoni għas-siti tan-Natura 2000

Dokumenti ta’ gwida tal-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 6 f’setturi differenti

Disponibbli fuq: http://ec.europa.eu/environment/nature/natura2000/management/guidance_en.htm

(5)  ĠU L 206, 22.7. 92, p. 7.

5

(6)  ĠU L 27, 26.1.2010, p. 7, id-Direttiva li tħassar id-Direttiva 79/409/KEE.

6

(7)  L-Artikolu 2(1).

7

(8)  L-Artikolu 2(2). It-terminu “Stat ta’ Konservazzjoni Favorevoli” hu definit fl-Artikolu 1(e) u 1(i) u jirreferi għall-istat ta’ konservazzjoni tal-ispeċijiet jew tat-tipi ta’ ħabitats ta’ interess Komunitarju tul il-medda naturali kollha tagħhom fi ħdan l-UE.

8

(9)  L-Artikolu 2(3).

9

(10)  L-Artikolu 3(1) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats jipprevedi li “[n-]network Natura 2000 se jkun fiha ż-żoni ta’ protezzjoni speċjali klassifikati mill-Istati Membri skont id-Direttiva 79/409/KEE”.

10

“[n-]network Natura 2000 se jkun fiha ż-żoni ta’ protezzjoni speċjali klassifikati mill-Istati Membri skont id-Direttiva 79/409/KEE”

(11)  L-Artikolu 7 tad-Direttiva dwar il-Ħabitats.

11

(12)  Komunikazzjoni mill-Kummissjoni: L-assigurazzjoni ta’ ħajjitna, il-kapital naturali tagħna: Strateġija tal-UE għall-Bijodiversità sal-2020 (COM(2011) 244).

12

(13)  http://ec.europa.eu/environment/nature/knowledge/ecosystem_assessment/index_en.htm

13

(14)  Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 82/72/KEE tat-3 ta’ Diċembru 1981 dwar il-konklużjoni tal-Konvenzjoni dwar il-konservazzjoni ta’ annimali slavaġ u ambjenti naturali Ewropej (ĠU L 38, 10.2.1982, p. 1).

14

(15)  Id-Deċiżjoni tal-Kunsill 93/626/KEE tal-25 ta’ Ottubru 1993 dwar il-konklużjoni, f’isem il-Komunità, tal-Konvenzjoni fuq id-Diversità Bijoloġika (ĠU L 309, 13.12.1993, p. 1).

15

(16)  Dettalji ulterjuri dwar ir-relazzjoni bejn id-dispożizzjonijiet fuq l-ispeċijiet u d-dispożizzjonijiet fuq il-protezzjoni tas-siti tad-Direttiva dwar il-Ħabitats jistgħu jinkisbu mill-gwida tal-Kummissjoni dwar il-protezzjoni stretta tal-ispeċijiet ta’ interess Komunitarju. http://ec.europa.eu/environment/nature/conservation/species/guidance/index_en.htm

16

(17)  Id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva dwar il-Ħabitats dwar il-protezzjoni tal-ispeċijiet japplikaw għal ċerti speċijiet ta’ interess Komunitarju iżda mhux għal tipi ta’ ħabitats ta’ interess Komunitarju. Dawn tal-aħħar jibbenefikaw biss mid-dispożizzjonijiet taħt il-kapitolu “Konservazzjoni tal-ħabitat naturali u l-ħabitat tal-ispeċi” (l-Artikoli 3 sa 11) li jfisser ukoll li l-okkorrenzi tagħhom barra min-netwerk Natura 2000 ma jgawdu ebda protezzjoni mid-Direttiva dwar il-Ħabitats.

17

(18)  https://curia.europa.eu/jcms/jcms/Jo2_7045/mt/

18

(19)  ĠU L 26, 28.1.2011, p. 1, kif emendat bid-Direttiva 2014/52/UE (ĠU L 124, 25.4.2014, p. 1).

19

(20)  Ikun japplika rekwiżit simili għal siti li, skont l-evidenza xjentifika bbażata fuq il-kriterji tal-Anness III tad-Direttiva dwar il-Ħabitats, għandhom ikunu fil-lista nazzjonali ta’ SIK proposti.

20

(21)  Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2011/484/UE dwar format ta’ informazzjoni għas-siti Natura 2000 http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2011:198:0039:0070:MT:PDF

21

(22)  Għal aktar dettalji, ara n-nota tal-Kummissjoni dwar l-Issettjar tal-Objettivi ta’ Konservazzjoni (2013) — http://ec.europa.eu/environment/nature/natura2000/management/docs/commission_note/commission_note2_EN.pdf

22

(23)  Jiġifieri, l-ispeċijiet kollha indikati bħala dawk li għandhom daqs u densità insinifikanti tal-popolazzjoni meta mqabbla mal-popolazzjonijiet preżenti fi ħdan it-territorju nazzjonali (kategorija D tad-daqs tal-popolazzjoni), it-tipi ta’ ħabitats indikati bħala li għandhom rappreżentanza insinifikanti (kategorija D).

23

(24)  Ara n-nota tal-Kummissjoni dwar l-Istabbiliment tal-Miżuri ta’ Konservazzjoni (2013) — http://ec.europa.eu/environment/nature/natura2000/management/docs/commission_note/comNote%20conservation%20measures_EN.pdf

24

(25)  Skont ir-regoli tal-Politika Komuni tas-Sajd, inklużi l-miżuri meħuda skont l-Artikolu 11 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013.

25

(26)  Silta min-Nota tal-Kummissjoni dwar l-Istabbiliment ta’ Miżuri ta’ Konservazzjoni għal siti tan-Natura 2000, disponibbli fuq http://ec.europa.eu/environment/nature/natura2000/management/docs/commission_note/comNote%20conservation%20measures_EN.pdf

26

(27)  Il-ħidma rigward l-Immappjar u l-Valutazzjoni tal-Ekosistemi u tas-Servizzi tagħhom tista’ ssostni l-identifikazzjoni tal-ħtiġijiet ekoloġiċi tat-tipi ta’ ħabitats naturali fl-Anness I — ara b’mod partikolari l-5es rapport tekniku (http://ec.europa.eu/environment/nature/knowledge/ecosystem_assessment/index_en.htm).

27

(28)  Ir-Regolament (UE) Nru 1293/2013.

28

(29)  Il-finanzjament tan-Natura 2000 — http://ec.europa.eu/environment/nature/natura2000/financing/index_en.htm

29

(30)  Ara wkoll it-taqsima 4.4.1 ta’ dan id-dokument dwar it-terminu “proġetti”.

30

(31)  Kawża C-127/02, il-punt 37. Ara wkoll it-taqsima 4.3 ta’ dan id-dokument dwar ir-relazzjoni bejn l-Artikolu 6(2) u 6(3).

31

(32)  Ara wkoll C-75/01, C-418/04, C-508/04, 301/12

32

(33)  B’mod partikolari, il-projezzjonijiet klimatiċi jindikaw frekwenza u intensità akbar ta’ avvenimenti estremi tat-temp li jridu jiġu kkunsidrati.

33

(34)  Ara l-Gwida dwar it-tibdil fil-klima u Natura 2000 fuq http://ec.europa.eu/environment/nature/climatechange/pdf/Guidance%20document.pdf.

34

(35)  Ara wkoll il-Kawżi C-491/08, C-90/10.

35

(36)  Il-ħidma rigward l-Immappjar u l-Valutazzjoni tal-Ekosistemi u tas-Servizzi tagħhom tipprovdi indikaturi dwar il-pressjonijiet fuq l-ekosistemi li jistgħu jintużaw ukoll sabiex jiġu vvalutati d-deterjorament u t-tfixkil — ara b’mod partikolari l-5es rapport tekniku (http://ec.europa.eu/environment/nature/knowledge/ecosystem_assessment/index_en.htm).

36

(37)  Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta’ Lulju 2011 dwar format ta’ informazzjoni tas-sit għas-siti Natura 2000 (innotifikata skont id-dokument C(2011) 4892) (2011/484/UE), ĠU L 198, 30.7.2011, p. 39).

37

http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2011:198:0039:0070:MT:PDF

(38)  http://ec.europa.eu/environment/nature/legislation/habitatsdirective/docs/Int_Manual_EU28.pdf

38

(39)  Flow chart sempliċi ta’ din il-proċedura hi ppreżentata fl-Anness II fi tmiem dan id-dokument.

39

(40)  ĠU L 26, 28.1.2012, p. 1, kif emendata bid-Direttiva 2014/52/UE.

40

(41)  Ir-rilevanza ta’ din id-definizzjoni għad-Direttiva dwar il-Ħabitats hi ddikjarata mill-Qorti wkoll (kawża C-127/02, il-punt 26).

41

(42)  Biex jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva dwar il-VIA, it-tali interventi/attivitajiet iridu jinvolvu alterazzjonijiet fl-aspetti fiżiċi ta’ sit partikolari (C-121/11, Pro-Braine, il-punt 31, C-275/09 L-Ajruport ta’ Brussell, il-punt 30).

42

Pro-Braine

L-Ajruport ta’ Brussell

(43)  ĠU L 197, 21.7.2001, p. 30.

43

(44)  Dan hu mingħajr ħsara għall-applikazzjoni tad-Direttiva dwar il-VAS (2001/42/KE).

44

(45)  Għal dettalji dwar l-integrazzjoni tal-istadji differenti tal-valutazzjoni, ara wkoll id-dokument ta’ gwida dwar is-simplifikazzjoni tal-proċeduri ta’ valutazzjoni ambjentali għall-Proġetti ta’ Interess Komuni, Kapitolu 3.2: http://ec.europa.eu/environment/eia/pdf/PCI_guidance.pdf

45

(46)  Ara l-Artikolu 2(1) tad-Direttiva 2011/92/UE kif emendata bid-Direttiva 2014/52/UE.

46

(47)  Ara l-Anness III tad-Direttiva 2011/92/UE kif emendata bid-Direttiva 2014/52/UE.

47

(48)  Min-naħa l-oħra, valutazzjoni xierqa skont l-Artikolu 6(3) jaf tkun meħtieġa għal proġetti li ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva dwar il-VIA.

48

(49)  Madankollu, skont id-Direttiva dwar il-VIA, hu possibbli li jitqiesu karatteristiċi tal-proġett u/jew miżuri previsti għall-evitar jew għall-prevenzjoni ta’ effetti avversi sinifikanti meta tittieħed deċiżjoni dwar il-ħtieġa li ssir VIA sħiħa (l-Artikolu 4(5)(b) tad-Direttiva dwar il-VIA, kif emendata).

49

(50)  http://www.unece.org/env/eia/welcome.html

50

(51)  L-Artikolu 7 tad-Direttiva 2011/92/UE (kif emendata mid-Direttiva 2014/52/UE) u l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2001/42/KE.

51

(52)  Pjanijiet u proġetti diġà kompluti jistgħu jqajmu wkoll kwistjonijiet skont l-Artikolu 6(1) u l-Artikolu 6(2) tad-Direttiva dwar il-Ħabitats jekk l-effetti kontinwi tagħhom iwasslu għal ħtieġa li l-Istati Membri jieħdu miżuri ta’ konservazzjoni ta’ rimedju jew kompensatorji jew miżuri biex jevitaw deterjorament tal-ħabitats jew tfixkil tal-ispeċijiet.

52

(53)  Ara wkoll il-kawżi C-239/04 u C-404/09.

53

(54)  It-tali simplifikazzjoni tista’ tkopri wkoll valutazzjonijiet meħtieġa skont l-Artikolu 4(7) tad-Direttiva Qafas dwar l-Ilma — ara wkoll http://ec.europa.eu/environment/eia/pdf/PCI_guidance.pdf.

54

(55)  Id-Direttiva 2011/92/UE kif emendata bid-Direttiva 2014/52/UE.

55

(56)  Gwida tal-Kummissjoni dwar is-simplifikazzjoni tal-valutazzjonijiet ambjentali mwettqa skont l-Artikolu 2(3) tad-Direttiva riveduta dwar il-VIA (avviż tal-Kummissjoni 2016/C 273/01, disponibbli fuq: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/?uri=OJ:C:2016:273:TOC)

56

(57)  Ara wkoll C-441/17, il-punti 134-144.

57

(58)  Il-ħidma rigward l-Immappjar u l-Valutazzjoni tal-Ekosistemi u tas-Servizzi tagħhom tista’ ssostni l-valutazzjoni tal-effetti, eż. biex jiġu identifikati l-assi u l-funzjonijiet ekoloġiċi fis-sit, jiġu definiti t-theddidiet għall-ħabitats u għall-ispeċijiet, jitkejlu l-istruttura u l-funzjonijiet ekoloġiċi tat-tipi ta’ ħabitats ġenerali rilevanti għall-integrità tas-sit — ara b’mod partikolari l-5es rapport tekniku dwar il-kundizzjoni ekoloġika (http://ec.europa.eu/environment/nature/knowledge/ecosystem_assessment/index_en.htm)

58

(59)  Għal spjegazzjoni tat-termini partikolari, ara l-Interpretation Manual of European Union Habitats — EUR 28 fuq http://ec.europa.eu/environment/nature/legislation/habitatsdirective/index_en.htm#interpretation

59

Interpretation Manual of European Union Habitats — EUR 28

(60)  Ara wkoll C-142/16, il-punt 33: “Fil-fatt, kif diġà ddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jawtorizzaw attività suġġetta għall-evalwazzjoni biss jekk ikollhom iċ-ċertezza li din l-attività ma għandhiex effetti li jippreġudikaw l-integrità tas-sit protett. Dan huwa l-każ meta ma jibqa’ ebda dubju raġonevoli mill-aspett xjentifiku fir-rigward tal-assenza ta’ tali effetti”.

60

“Fil-fatt, kif diġà ddeċidiet il-Qorti tal-Ġustizzja, l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jawtorizzaw attività suġġetta għall-evalwazzjoni biss jekk ikollhom iċ-ċertezza li din l-attività ma għandhiex effetti li jippreġudikaw l-integrità tas-sit protett. Dan huwa l-każ meta ma jibqa’ ebda dubju raġonevoli mill-aspett xjentifiku fir-rigward tal-assenza ta’ tali effetti”.

(61)  Il-Konvenzjoni dwar l-Aċċess għall-Informazzjoni, il-Parteċipazzjoni tal-Pubbliku fit-Teħid ta’ Deċiżjonijiet u l-Aċċess għall-Ġustizzja fi Kwistjonijiet Ambjentali. Din il-Konvenzjoni ġiet konkluża f’Aarhus, id-Danimarka, f’Ġunju 1998. L-UE hi wieħed mill-firmatarji mill-2005 skont id-Deċiżjoni 2005/370/KE http://ec.europa.eu/environment/aarhus/legislation.htm

61

(62)  Qafas ta’ Kwalità għas-Servizzi ta’ Interess Ġenerali fl-Ewropa, COM(2011) 900 final 20.12.2011.

62

(63)  F’dan il-kuntest, dan ma jfissirx li proġetti ta’ provvista tal-ilma tajjeb għax-xorb u ta’ irrigazzjoni dejjem jistgħu jiġu ġustifikati għal raġunijiet imperattivi ta’ interess pubbliku prevalenti.

63

(64)  https://biodiversity.eionet.europa.eu/activities/Natura_2000/chapter6

64

(65)  Disponibbli fuq: http://ec.europa.eu/environment/nature/natura2000/management/guidance_en.htm

65

(66)  Il-formola standard rilevanti (fuq: http://ec.europa.eu/environment/nature/natura2000/management/guidance_en.htm) tkopri wkoll it-talba għal opinjoni mill-Kummissjoni skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 6(4).

66

---

ANNESS I

Tqabbil tal-proċeduri skont Valutazzjoni Xierqa (AA),VIA u VAS

| | AA | VIA | VAS |
| --- | --- | --- | --- |
| Liema tipi ta’ żviluppi huma fil-mira? | Kwalunkwe pjan jew proġett li — b’mod individwali jew flimkien ma’ pjanijiet/proġetti oħra — aktarx li jkollu effett sinifikanti fuq sit tan-Natura 2000 (esklużi pjanijiet jew proġetti relatati b’mod dirett mal-ġestjoni tal-konservazzjoni tas-sit). | Il-proġetti kollha elenkati fl-Anness I.
  Għall-proġetti elenkati fl-Anness II, il-bżonn ta’ VIA għandu jkun determinat każ b’każ jew permezz tal-livelli ta’ limitu jew tal-kriterji stabbiliti mill-Istati Membri (b’kunsiderazzjoni tal-kriterji fl-Anness III). | Il-pjanijiet u l-programmi kollha, jew l-emendi għalihom, li:






  (a) | huma soġġetti għal tħejjija u/jew għal adozzjoni minn awtorità u f’livell nazzjonali, reġjonali u lokali; |

AA

VIA

VAS

Liema tipi ta’ żviluppi huma fil-mira?

Kwalunkwe pjan jew proġett li — b’mod individwali jew flimkien ma’ pjanijiet/proġetti oħra — aktarx li jkollu effett sinifikanti fuq sit tan-Natura 2000 (esklużi pjanijiet jew proġetti relatati b’mod dirett mal-ġestjoni tal-konservazzjoni tas-sit).

Il-proġetti kollha elenkati fl-Anness I.

Għall-proġetti elenkati fl-Anness II, il-bżonn ta’ VIA għandu jkun determinat każ b’każ jew permezz tal-livelli ta’ limitu jew tal-kriterji stabbiliti mill-Istati Membri (b’kunsiderazzjoni tal-kriterji fl-Anness III).

Il-pjanijiet u l-programmi kollha, jew l-emendi għalihom, li:

(a)

huma soġġetti għal tħejjija u/jew għal adozzjoni minn awtorità u f’livell nazzjonali, reġjonali u lokali;

| (b) | huma meħtieġa skont id-dispożizzjonijiet leġiżlattivi, regolatorji jew amministrattivi; |
| --- | --- |

(b)

huma meħtieġa skont id-dispożizzjonijiet leġiżlattivi, regolatorji jew amministrattivi;

| (c) | huma preparati għall-agrikoltura, il-forestrija, is-sajd, l-enerġija, l-industrija, it-trasport, l-immaniġġjar tal-iskart, l-amministrazzjoni tal-ilma, it-telekomunikazzjonijiet, it-turiżmu, ippjanar ta’ bliet u l-kampanja jew l-użu tal-art u li jistabbilixxu l-qafas għall-kunsens futur għall-iżvilupp tal-proġetti elenkati fl-Annessi I u II għad-Direttiva dwar il-VIA; jew
  jew li, fid-dawl tal-effett probabbli fuq is-siti, ġie ddeterminat li teħtieġ valutazzjoni skont l-Artikolu 6 jew 7 tad-Direttiva 92/43/KEE. |
| --- | --- |

(c)

huma preparati għall-agrikoltura, il-forestrija, is-sajd, l-enerġija, l-industrija, it-trasport, l-immaniġġjar tal-iskart, l-amministrazzjoni tal-ilma, it-telekomunikazzjonijiet, it-turiżmu, ippjanar ta’ bliet u l-kampanja jew l-użu tal-art u li jistabbilixxu l-qafas għall-kunsens futur għall-iżvilupp tal-proġetti elenkati fl-Annessi I u II għad-Direttiva dwar il-VIA; jew

jew li, fid-dawl tal-effett probabbli fuq is-siti, ġie ddeterminat li teħtieġ valutazzjoni skont l-Artikolu 6 jew 7 tad-Direttiva 92/43/KEE.

X’impatti jridu jiġu vvalutati b’rilevanza għan-natura?

Il-valutazzjoni għandha ssir fid-dawl tal-objettivi ta’ konservazzjoni tas-sit (li huma relatati mal-ispeċijiet/mat-tipi ta’ ħabitats li għalihom ġie deżinjat is-sit).

L-impatti għandhom jiġu vvalutati biex jiġi ddeterminat jekk humiex se jaffettwaw b’mod avvers l-integrità tas-sit ikkonċernat.

L-effetti sinifikanti diretti u indiretti, sekondarji, kumulattivi, transkonfinali, fit-terminu qasir, medju u twil, permanenti u temporanji, pożittivi u negattivi fuq il-popolazzjoni u fuq is-saħħa tal-bniedem; il-bijodiversità, b’attenzjoni partikolari għal speċijiet u ambjenti protetti skont id-Direttiva 92/43/KEE u d-Direttiva 2009/147/KE; l-art, il-ħamrija, l-ilma, l-arja u l-klima u l-pajsaġġ; l-assi materjali, il-wirt kulturali u l-pajsaġġ; u l-interazzjoni bejn dawn il-fatturi.

L-effetti sinifikanti li x’aktarx iseħħu fuq l-ambjent, inklużi dwar il-materji bħall-fatturi tal-bijodiversità, il-popolazzjoni, is-saħħa umana, il-fawna, il-flora, il-ħamrija, l-ilma, l-arja, il-klima, l-assi materjali, il-wirt kulturali inkluż il-wirt arkitettorali u arkeoloġiku, il-pajsaġġ u r-relazzjoni bejn il-fatturi hawn fuq imsemmija.

Min hu responsabbli għall-Valutazzjoni?

Hija r-responsabbiltà tal-awtorità kompetenti li tiżgura li titwettaq l-AA. F’dak il-kuntest, l-iżviluppatur jista’ jkun meħtieġ iwettaq l-istudji neċessarji kollha u jipprovdi l-informazzjoni neċessarja kollha lill-awtorità kompetenti biex tkun tista’ tittieħed deċiżjoni informata bis-sħiħ. B’dan il-mod, l-awtorità kompetenti tista’ tiġbor ukoll l-informazzjoni rilevanti minn sorsi oħra skont kif ikun xieraq.

L-iżviluppatur iforni l-informazzjoni neċessarja li trid tiġi kkunsidrata kif xieraq, flimkien mar-riżultati tal-konsultazzjonijiet, mill-awtorità kompetenti li toħroġ il-kunsens għall-iżvilupp.

Id-Direttiva dwar il-VAS tħalli marġni wiesa’ ta’ diskrezzjoni għall-Istati Membri biex jassenjaw l-awtoritajiet responsabbli għall-VAS. Dawn jistgħu jkunu l-awtoritajiet inkarigati milli jagħmlu pjan/programm, l-awtoritajiet ambjentali, li jiġu kkonsultati ex lege fuq il-kamp ta’ applikazzjoni u l-livell ta’ dettall tal-informazzjoni li trid tiddaħħal fir-rapport ambjentali, kif ukoll l-abbozz tal-pjan/programm u r-rapport ambjentali li jakkumpanja; jew l-awtoritajiet speċifikament inkarigati bit-tmexxija tal-proċedura dwar il-VAS.

Il-pubbliku/awtoritajiet oħra huma kkonsultati?

Obbligatorja — konsultazzjoni tal-pubbliku ġenerali qabel l-awtorizzazzjoni tal-pjan ta’ proġett.

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-pubbliku kkonċernat, b’mod partikolari l-NGOs ambjentali, ikun jista’ jieħu sehem minn kmieni u b’mod effettiv, diġà mill-iskrinjar, fi proċedura ta’ awtorizzazzjoni wara valutazzjoni xierqa. Dan jinvolvi b’mod partikolari l-possibbiltà li jiġu sottomessi kwalunkwe kumment, informazzjoni, analiżi jew opinjoni meqjusa rilevanti għall-attività proposta.

Obbligatorja — konsultazzjoni qabel l-adozzjoni tal-proposta għal żvilupp.

L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jiżguraw li l-awtoritajiet li aktarx ikunu kkonċernati bil-proġett (inkluż l-awtoritajiet ambjentali, lokali u reġjonali) jingħataw opportunita li jesprimu l-opinjoni tagħhom wara t-talba għal kunsens għall-iżvilupp. Japplikaw l-istess prinċipji għall-konsultazzjoni tal-pubbliku kkonċernat.

F’każ ta’ effetti sinifikanti probabbli fuq l-ambjent fi Stat Membru ieħor, l-awtoritajiet rilevanti u l-pubbliku f’dak l-Istat Membru jridu jiġu kkonsultati.

Obbligatorja — konsultazzjoni qabel l-adozzjoni tal-pjan jew tal-programm.

L-Istati Membri għandhom jikkonsultaw lill-awtoritajiet li, permezz tar-responsabbiltajiet ambjentali speċifiċi tagħhom, x’aktarx ikunu milquta mill-effetti ambjentali tal-implimentazzjoni ta’ pjan/ta’ programm. Il-pubbliku, li jinkludi l-pubbliku affettwat jew aktarx li jkun affettwat jew li jkollu interess fit-teħid ta’ deċiżjoniiet, inkluż l-NGOs, għandu jiġi kkonsultat.

L-awtoritajiet u l-pubbliku għandhom jingħataw opportunità bikrija u effettiva fi ħdan perjodi ta’ żmien xierqa biex jesprimu l-opinjoni tagħhom dwar l-abbozz tal-pjan jew tal-programm u r-rapport ambjentali li jakkumpanja qabel l-adozzjoni tal-pjan jew tal-programm jew is-sottomissjoni tiegħu għall-proċedura leġiżlattiva.

F’każ ta’ effetti sinifikanti probabbli fuq l-ambjent fi Stat Membru ieħor, l-awtoritajiet rilevanti u l-pubbliku f’dak l-Istat Membru jridu jiġu kkonsultati.

Kemm huma vinkolanti l-eżiti tal-Valutazzjoni?

Vinkolanti.

L-awtoritajiet kompetenti jistgħu jaqblu mal-pjan jew mal-proġett biss wara li jiżguraw li ma jkunx se jaffettwa b’mod avvers l-integrità tas-sit.

Ir-riżultati tal-konsultazzjonijiet u l-informazzjoni miġbura bħala parti mill-VIA
  għandhom jittieħdu f’kunsiderazzjoni kif xieraq
  fil-proċedura ta’ kunsens għall-iżvilupp.

Id-deċiżjoni ta’ għoti ta’ kunsens għall-iżvilupp għandha tinkorpora tal-anqas il-konklużjoni motivata (jiġifieri d-deċiżjoni dwar il-VIA) u kwalunkwe kundizzjoni ambjentali marbuta mad-deċiżjoni.

Ir-rapport ambjentali u l-opinjonijiet espressi
  għandhom jiġu kkunsidrati
  matul it-tħejjija tal-pjan jew tal-programm u qabel l-adozzjoni jew is-sottomissjoni tiegħu għall-proċedura leġiżlattiva.

---

ANNESS II

Kunsiderazzjoni tal-pjanijiet u tal-proġetti li jaffettwaw is-siti tan-Natura 2000

Image

---

ANNESS III

Image

Image

Image

Image

Image

Image

---