# Iris Oifigiúill C NaN/2015

| | ISSN 1977-107X |
| --- | --- |
| Iris Oifigiúill
  an Aontais Eorpaigh | Eagrán Speisialta (
  1
  ) |
| | |
| An t-eagrán Gaeilge | Faisnéis agus Fógraí | 5816 Deireadh Fómhair 2015 |

ISSN 1977-107X

Iris Oifigiúill

an Aontais Eorpaigh

Eagrán Speisialta (
  1
  )

1

An t-eagrán Gaeilge

Faisnéis agus Fógraí

5816 Deireadh Fómhair 2015

---

| | Clár | Leathanach |
| --- | --- | --- |
| | IV   Fógraí |
| | FÓGRAÍ Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH |
| | Parlaimint na hEorpa |
| 2015/C 342/01 | Tuairimí COSAC LIII — Ríge, 31 Bealtaine-2 Meitheamh 2015 | 1 |

Clár

Leathanach

IV   Fógraí

FÓGRAÍ Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH

Parlaimint na hEorpa

2015/C 342/01

Tuairimí COSAC LIII — Ríge, 31 Bealtaine-2 Meitheamh 2015

1

---

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Faoin tagairt C 342 a foilsíodh ábhar an eagráin seo i dteangacha oifigiúla eile an Aontais Eorpaigh. |

---

(1)   Faoin tagairt C 342 a foilsíodh ábhar an eagráin seo i dteangacha oifigiúla eile an Aontais Eorpaigh.

1

| GA | |
| --- | --- |

GA

---

IV Fógraí

FÓGRAÍ Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH

Parlaimint na hEorpa

| 16.10.2015 | GA | Iris Oifigiúill an Aontais Eorpaigh | 1 |
| --- | --- | --- | --- |

16.10.2015

GA

Iris Oifigiúill an Aontais Eorpaigh

1

---

TUAIRIMÍ COSAC LIII

Ríge, 31 Bealtaine-2 Meitheamh 2015

(2015/C 342/01)

1.   Beartas Fuinnimh agus Aeráide AE

| 1.1. | Aithníonn COSAC nádúr suntasach na ndúshlán a bhaineann leis an earnáil fuinnimh in AE, go háirithe go bhfuil Ballstáit AE an-spleách ar acmhainní fuinnimh a onnmhairítear, agus dá bhrí sin leagann sé béim ar thábhacht na dlúthpháirtíochta, an iontaoibh agus an chomhair fheabhsaithe nuair a bhítear ag déileáil le rioscaí agus dúshláin. |
| --- | --- |

1.1.

Aithníonn COSAC nádúr suntasach na ndúshlán a bhaineann leis an earnáil fuinnimh in AE, go háirithe go bhfuil Ballstáit AE an-spleách ar acmhainní fuinnimh a onnmhairítear, agus dá bhrí sin leagann sé béim ar thábhacht na dlúthpháirtíochta, an iontaoibh agus an chomhair fheabhsaithe nuair a bhítear ag déileáil le rioscaí agus dúshláin.

| 1.2. | Leagann COSAC béim ar an tábhacht mhór atá leis an leas is fearr a bhaint as sreafaí fuinnimh agus as tomhailt fuinnimh, mar go bhfuil ról lárnach ag éifeachtúlacht fuinnimh i mbaint amach na sprice seo. Is pointí lárnacha iad maolú an éilimh fuinnimh, mar aon le déileáil le héifeachtúlacht fuinnimh mar fhoinse fuinnimh ann féin, chun spriocanna bheartas fuinnimh AE a ghnóthú. Thairis sin, rannchuidíonn éifeachtúlacht fuinnimh níos airde le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus le spriocanna aeráide AE a ghnóthú, rudaí nach féidir dóthain béime a chur orthu agus sinn ag teannadh le caibidlíochtaí NA maidir le hathrú aeráide 2015 i bPáras. |
| --- | --- |

1.2.

Leagann COSAC béim ar an tábhacht mhór atá leis an leas is fearr a bhaint as sreafaí fuinnimh agus as tomhailt fuinnimh, mar go bhfuil ról lárnach ag éifeachtúlacht fuinnimh i mbaint amach na sprice seo. Is pointí lárnacha iad maolú an éilimh fuinnimh, mar aon le déileáil le héifeachtúlacht fuinnimh mar fhoinse fuinnimh ann féin, chun spriocanna bheartas fuinnimh AE a ghnóthú. Thairis sin, rannchuidíonn éifeachtúlacht fuinnimh níos airde le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus le spriocanna aeráide AE a ghnóthú, rudaí nach féidir dóthain béime a chur orthu agus sinn ag teannadh le caibidlíochtaí NA maidir le hathrú aeráide 2015 i bPáras.

| 1.3. | Agus tábhacht gníomhaíochtaí aeráidbhunaithe á cur i bhfáth aige, fáiltíonn COSAC roimh an gcreat atá molta le haghaidh comhaontú domhanda atá trédhearcach agus fuinniúil, ina bhfuil gealltanais chothroma agus uaillmhianacha ó na Páirtithe uile ar gealltanais iad atá bunaithe ar chúinsí eacnamaíocha agus geopholaitiúla domhanda atá ag síorathrú mar a leagtar amach sa Teachtaireacht ón gCoimisiún dar teideal Prótacal Pháras — Treoirphlean chun dul i ngleic leis an athrú aeráide domhanda tar éis 2020 a ndearnadh é a chur síos in éineacht le creat an Aontais Fuinnimh agus ina dtagraítear do dhícharbónú an gheilleagair ina iomláine. Ní mór tuilleadh díchill a dhéanamh chun an fás eacnamaíoch a dhíchuingiú ón tomhaltas fuinnimh, lena n-áirítear trí ionstraimí rialála a úsáid ar leibhéal an Aontais. |
| --- | --- |

1.3.

Agus tábhacht gníomhaíochtaí aeráidbhunaithe á cur i bhfáth aige, fáiltíonn COSAC roimh an gcreat atá molta le haghaidh comhaontú domhanda atá trédhearcach agus fuinniúil, ina bhfuil gealltanais chothroma agus uaillmhianacha ó na Páirtithe uile ar gealltanais iad atá bunaithe ar chúinsí eacnamaíocha agus geopholaitiúla domhanda atá ag síorathrú mar a leagtar amach sa Teachtaireacht ón gCoimisiún dar teideal Prótacal Pháras — Treoirphlean chun dul i ngleic leis an athrú aeráide domhanda tar éis 2020 a ndearnadh é a chur síos in éineacht le creat an Aontais Fuinnimh agus ina dtagraítear do dhícharbónú an gheilleagair ina iomláine. Ní mór tuilleadh díchill a dhéanamh chun an fás eacnamaíoch a dhíchuingiú ón tomhaltas fuinnimh, lena n-áirítear trí ionstraimí rialála a úsáid ar leibhéal an Aontais.

| 1.4. | Tugann COSAC dá aire an ról atá ag taighde agus ag nuálaíocht theicneolaíoch a mhéid a bhaineann le borradh a chur faoin iomaíochas in earnáil fuinnimh na hEorpa agus sa gheilleagar ina iomláine. Fairis sin, ba cheart go mbeadh réitigh nua lenar féidir úsáid níos éifeachtúla a bhaint as acmhainní inathnuaite fuinnimh, chomh maith le teicneolaíochtaí cliste a chur i bhfeidhm ar tháirgeacht, ar sholáthar agus ar chothromú an éilimh agus an tsoláthair fuinnimh, ina n-eilimintí lárnacha de thírdhreach fuinnimh AE don todhchaí. Ba cheart spreagadh agus tacaíocht a thabhairt do tháirgeadh fuinnimh ar mhodh athriartha, ach fós an chóimheá chaolchúiseach idir sásraí tacaíochta socraithe agus sásraí tacaíochta margadhbhunaithe a choimeád agus aird á tabhairt ar an gcaoi a n-éiríonn le teicneolaíochtaí fuinnimh ar leith leathnú sa mhargadh. |
| --- | --- |

1.4.

Tugann COSAC dá aire an ról atá ag taighde agus ag nuálaíocht theicneolaíoch a mhéid a bhaineann le borradh a chur faoin iomaíochas in earnáil fuinnimh na hEorpa agus sa gheilleagar ina iomláine. Fairis sin, ba cheart go mbeadh réitigh nua lenar féidir úsáid níos éifeachtúla a bhaint as acmhainní inathnuaite fuinnimh, chomh maith le teicneolaíochtaí cliste a chur i bhfeidhm ar tháirgeacht, ar sholáthar agus ar chothromú an éilimh agus an tsoláthair fuinnimh, ina n-eilimintí lárnacha de thírdhreach fuinnimh AE don todhchaí. Ba cheart spreagadh agus tacaíocht a thabhairt do tháirgeadh fuinnimh ar mhodh athriartha, ach fós an chóimheá chaolchúiseach idir sásraí tacaíochta socraithe agus sásraí tacaíochta margadhbhunaithe a choimeád agus aird á tabhairt ar an gcaoi a n-éiríonn le teicneolaíochtaí fuinnimh ar leith leathnú sa mhargadh.

| 1.5. | Admhaíonn COSAC gur trí fhorbairt fhorghníomhach agus chomhuaineach ar na bonneagair fuinnimh, agus trí chur chun feidhme agus cur i bhfeidhm rialacháin fuinnimh AE, agus ar an gcaoi sin amháin, is féidir margadh fuinnimh Eorpach lán-chomhtháite a bhaint amach. Is féidir breathnú i gcónaí ar roinnt Ballstát mar chruinneagáin fuinnimh agus dá bhrí sin ní mór aird ar leith a thabhairt orthu, lena n-áirítear maoiniú a chur ar fáil dóibh, chun go bhféadfar deireadh a chur leis an gcás ina bhfuil siad agus iad scartha ó mhargaí fuinnimh AE. Dá bhrí sin, iarrann COSAC ar an gCoimisiún Eorpach bearta a dhéanamh a éascóidh forbairt na n-idirnasc is gá, agus spreagann sé na Ballstáit go láidir reachtaíocht AE a chur chun feidhme ar reachtaíocht í lena leagtar síos an creat chun margadh fuinnimh inmheánach, atá ag feidhmiú go hiomlán agus go héifeachtach, a thabhairt isteach don leictreachas agus don ghás nádúrtha. Dá fheabhas agus dá éifeachtúla a fheidhmíonn margadh fuinnimh atá á chomhtháthú go méadaitheach ar leibhéal AE, is fearr an seans a bheidh ann tomhaltóirí fuinnimh a chosaint agus bochtaineacht fuinnimh a mhaolú. Tugann COSAC dá aire a thábhachtaí atá sé go ndéanfadh Ballstáit AE athbhreithniú agus éagsúlú ar a gcuid soláthairtí fuinnimh ó thríú tíortha. |
| --- | --- |

1.5.

Admhaíonn COSAC gur trí fhorbairt fhorghníomhach agus chomhuaineach ar na bonneagair fuinnimh, agus trí chur chun feidhme agus cur i bhfeidhm rialacháin fuinnimh AE, agus ar an gcaoi sin amháin, is féidir margadh fuinnimh Eorpach lán-chomhtháite a bhaint amach. Is féidir breathnú i gcónaí ar roinnt Ballstát mar chruinneagáin fuinnimh agus dá bhrí sin ní mór aird ar leith a thabhairt orthu, lena n-áirítear maoiniú a chur ar fáil dóibh, chun go bhféadfar deireadh a chur leis an gcás ina bhfuil siad agus iad scartha ó mhargaí fuinnimh AE. Dá bhrí sin, iarrann COSAC ar an gCoimisiún Eorpach bearta a dhéanamh a éascóidh forbairt na n-idirnasc is gá, agus spreagann sé na Ballstáit go láidir reachtaíocht AE a chur chun feidhme ar reachtaíocht í lena leagtar síos an creat chun margadh fuinnimh inmheánach, atá ag feidhmiú go hiomlán agus go héifeachtach, a thabhairt isteach don leictreachas agus don ghás nádúrtha. Dá fheabhas agus dá éifeachtúla a fheidhmíonn margadh fuinnimh atá á chomhtháthú go méadaitheach ar leibhéal AE, is fearr an seans a bheidh ann tomhaltóirí fuinnimh a chosaint agus bochtaineacht fuinnimh a mhaolú. Tugann COSAC dá aire a thábhachtaí atá sé go ndéanfadh Ballstáit AE athbhreithniú agus éagsúlú ar a gcuid soláthairtí fuinnimh ó thríú tíortha.

| 1.6. | Iarrann COSAC go mbeadh níos mó rannpháirtíochta ann ó thaobh AE de maidir le tacú le hacmhainní dúchasacha a aimsíodh le déanaí agus a d'fhéadfadh fuinneamh a sholáthar d'AE ina iomláine, agus maidir le forbairt a dhéanamh ar na hacmhainní sin. |
| --- | --- |

1.6.

Iarrann COSAC go mbeadh níos mó rannpháirtíochta ann ó thaobh AE de maidir le tacú le hacmhainní dúchasacha a aimsíodh le déanaí agus a d'fhéadfadh fuinneamh a sholáthar d'AE ina iomláine, agus maidir le forbairt a dhéanamh ar na hacmhainní sin.

| 1.7. | Aithníonn COSAC gur cheart go mbeadh solúbthacht ar fáil do Bhallstáit agus cinneadh á dhéanamh acu ar a meascán fuinnimh chun soláthar leanúnach leictreachais ar phraghsanna réasúnacha a áirithiú agus chun baint amach spriocanna dícharbónaithe AE a éascú. |
| --- | --- |

1.7.

Aithníonn COSAC gur cheart go mbeadh solúbthacht ar fáil do Bhallstáit agus cinneadh á dhéanamh acu ar a meascán fuinnimh chun soláthar leanúnach leictreachais ar phraghsanna réasúnacha a áirithiú agus chun baint amach spriocanna dícharbónaithe AE a éascú.

| 1.8. | Sa chomhthéacs seo, fáiltíonn COSAC roimh an tionscnamh go mbunófar an tAontas Fuinnimh Eorpach a bhfuil sé mar sprioc straitéiseach aige tuilleadh slándála, inbhuanaitheachta agus iomaíochta a bhaint amach i réimse an fhuinnimh. Iarrann COSAC go mbeadh tacaíocht dhiongbháilte ann do 15 phointe gníomhaíochta an Aontais Fuinnimh Eorpaigh mar atá luaite sa Teachtaireacht ón gCoimisiún Eorpach maidir le Creat-Straitéis le haghaidh Aontas Fuinnimh Athléimneach ag a bhfuil Beartas Fadbhreathnaitheach i leith Athrú Aeráide (1) agus a fhaigheann tacaíocht ón Treochlár don Aontas Fuinnimh. |
| --- | --- |

1.8.

Sa chomhthéacs seo, fáiltíonn COSAC roimh an tionscnamh go mbunófar an tAontas Fuinnimh Eorpach a bhfuil sé mar sprioc straitéiseach aige tuilleadh slándála, inbhuanaitheachta agus iomaíochta a bhaint amach i réimse an fhuinnimh. Iarrann COSAC go mbeadh tacaíocht dhiongbháilte ann do 15 phointe gníomhaíochta an Aontais Fuinnimh Eorpaigh mar atá luaite sa Teachtaireacht ón gCoimisiún Eorpach maidir le Creat-Straitéis le haghaidh Aontas Fuinnimh Athléimneach ag a bhfuil Beartas Fadbhreathnaitheach i leith Athrú Aeráide (1) agus a fhaigheann tacaíocht ón Treochlár don Aontas Fuinnimh.

| 1.9. | Measann COSAC, ina leith seo, gur cheart gurb é múnla rathúil an Chomhphobail do Ghual agus Cruach a bheadh mar phointe tagartha, go háirithe ó thaobh an struchtúir institiúidigh de, don Aontas Fuinnimh Eorpach. |
| --- | --- |

1.9.

Measann COSAC, ina leith seo, gur cheart gurb é múnla rathúil an Chomhphobail do Ghual agus Cruach a bheadh mar phointe tagartha, go háirithe ó thaobh an struchtúir institiúidigh de, don Aontas Fuinnimh Eorpach.

2.   Grinnscrúdú Parlaiminteach ar Ghnóthaí AE

| 2.1. | Athdhaingníonn COSAC go gcreideann sé go neartaíonn rannpháirteachas na bParlaimintí náisiúnta i bpróiseas cinnteoireachta na hEorpa dlisteanacht dhaonlathach fhoriomlán AE, agus fáiltíonn sé roimh an díospóireacht leanúnach ar an ról atá agus a bheidh ag na Parlaimintí agus ar raon feidhme an ghrinnscrúdaithe pharlaimintigh i ngnóthaí AE. |
| --- | --- |

2.1.

Athdhaingníonn COSAC go gcreideann sé go neartaíonn rannpháirteachas na bParlaimintí náisiúnta i bpróiseas cinnteoireachta na hEorpa dlisteanacht dhaonlathach fhoriomlán AE, agus fáiltíonn sé roimh an díospóireacht leanúnach ar an ról atá agus a bheidh ag na Parlaimintí agus ar raon feidhme an ghrinnscrúdaithe pharlaimintigh i ngnóthaí AE.

| 2.2. | Cuireann COSAC béim ar an bhfíoras go bhfuil toil ghinearálta ann i measc na bParlaimintí náisiúnta ról níos mó a bheith acu in AE trí lánúsáid, agus úsáid éifeachtúil, a bhaint as na sásraí atá ann cheana, amhail grinnscrúdú ginearálta ag a Rialtais faoi seach, rialú ar an gcoimhdeacht, rannchuidiú leis an idirphlé polaitiúil agus le comhar idirpharlaiminteach. |
| --- | --- |

2.2.

Cuireann COSAC béim ar an bhfíoras go bhfuil toil ghinearálta ann i measc na bParlaimintí náisiúnta ról níos mó a bheith acu in AE trí lánúsáid, agus úsáid éifeachtúil, a bhaint as na sásraí atá ann cheana, amhail grinnscrúdú ginearálta ag a Rialtais faoi seach, rialú ar an gcoimhdeacht, rannchuidiú leis an idirphlé polaitiúil agus le comhar idirpharlaiminteach.

| 2.3. | Fáiltíonn COSAC roimh Chonclúid Chomhdháil Spéicéirí AE sa Róimh an 20-21 Aibreán 2015 a léiríonn spéis na Spéicéirí sa díospóireacht ar an ról atá ag institiúidí agus ag Parlaimintí náisiúnta AE, a tharlaíonn laistigh de COSAC, lena n-áirítear na pléití ar na hionstraimí don idirphlé polaitiúil a neartú. Tugann COSAC dá aire, i gcomhréir leis na Conclúidí, go rachfar i mbun plé ar na nithe sin arís ag Comhdháil Spéicéirí 2016, ag a ndéanfar toradh phléití COSAC a chur i gcuntas freisin. |
| --- | --- |

2.3.

Fáiltíonn COSAC roimh Chonclúid Chomhdháil Spéicéirí AE sa Róimh an 20-21 Aibreán 2015 a léiríonn spéis na Spéicéirí sa díospóireacht ar an ról atá ag institiúidí agus ag Parlaimintí náisiúnta AE, a tharlaíonn laistigh de COSAC, lena n-áirítear na pléití ar na hionstraimí don idirphlé polaitiúil a neartú. Tugann COSAC dá aire, i gcomhréir leis na Conclúidí, go rachfar i mbun plé ar na nithe sin arís ag Comhdháil Spéicéirí 2016, ag a ndéanfar toradh phléití COSAC a chur i gcuntas freisin.

| 2.4. | Fairis sin, tugann COSAC dá aire gur tugadh le fios sa 22ú Tuarascáil Leath-Bhliantúil go mbeadh tromlach na bParlaimintí a thug freagra i bhfabhar uirlisí nua a chruthú a chumasódh rannpháirtíocht pharlaiminteach agus comhar parlaiminteach gan leasuithe foirmiúla a dhéanamh ar na Conarthaí. Sa chomhthéacs seo, aithníonn COSAC go bhfuil tacaíocht leathan ann ó na Parlaimintí do thionscnaimh, amhail “cárta glas” a thabhairt isteach, dá ngairtear freisin “idirphlé polaitiúil feabhsaithe”; fairis sin, tugann COSAC dá aire go bhfuil díospóireacht ar siúl faoi láthair as ar dóigh go leanfaidh grinnscrúdú parlaiminteach, a bheidh níos fócasaithe agus níos láidre, ar chlár oibre bliantúil an Choimisiúin Eorpaigh. |
| --- | --- |

2.4.

Fairis sin, tugann COSAC dá aire gur tugadh le fios sa 22ú Tuarascáil Leath-Bhliantúil go mbeadh tromlach na bParlaimintí a thug freagra i bhfabhar uirlisí nua a chruthú a chumasódh rannpháirtíocht pharlaiminteach agus comhar parlaiminteach gan leasuithe foirmiúla a dhéanamh ar na Conarthaí. Sa chomhthéacs seo, aithníonn COSAC go bhfuil tacaíocht leathan ann ó na Parlaimintí do thionscnaimh, amhail “cárta glas” a thabhairt isteach, dá ngairtear freisin “idirphlé polaitiúil feabhsaithe”; fairis sin, tugann COSAC dá aire go bhfuil díospóireacht ar siúl faoi láthair as ar dóigh go leanfaidh grinnscrúdú parlaiminteach, a bheidh níos fócasaithe agus níos láidre, ar chlár oibre bliantúil an Choimisiúin Eorpaigh.

| 2.5. | Iarrann COSAC ar an gCoimisiún Eorpach tacú le toilíocht na bParlaimintí ról níos forghníomhaí a bheith acu agus a bheith páirteach sa chineál comhair atá ann cheana chomh maith le cineálacha nua comhair i lán-chomhlíonadh na bhforálacha is infheidhme de chonarthaí reatha AE, go sonrach Prótacal Uimh. 2 de Chonradh Liospóin, agus an chóimheá idirinstitiúideach reatha, i meon an ghealltanais a fógraíodh roimhe seo go ndéanfar comhpháirtíocht nua a chruthú leis na Parlaimintí náisiúnta. Ina leith seo, fáiltíonn COSAC roimh thionscnamh an Choimisiúin Eorpaigh nua comhordú agus neartú a dhéanamh ar an idirghníomhú idir na Coimisinéirí go léir agus na Parlaimintí náisiúnta, chomh maith le fáilte a chur roimh ghealltanais aonair na gCoimisinéirí cruinnithe leis na Parlaimintí náisiúnta a bheith ann níos minice chun plé a dhéanamh ar thograí reachtacha agus/nó ar thionscnaimh eile de chuid an Choimisiúin agus chun páirt ghníomhach a ghlacadh i bhfreagairtí ar na rannchuidithe ó na Parlaimintí náisiúnta a chur le chéile ar mhodh níos tapúla. |
| --- | --- |

2.5.

Iarrann COSAC ar an gCoimisiún Eorpach tacú le toilíocht na bParlaimintí ról níos forghníomhaí a bheith acu agus a bheith páirteach sa chineál comhair atá ann cheana chomh maith le cineálacha nua comhair i lán-chomhlíonadh na bhforálacha is infheidhme de chonarthaí reatha AE, go sonrach Prótacal Uimh. 2 de Chonradh Liospóin, agus an chóimheá idirinstitiúideach reatha, i meon an ghealltanais a fógraíodh roimhe seo go ndéanfar comhpháirtíocht nua a chruthú leis na Parlaimintí náisiúnta. Ina leith seo, fáiltíonn COSAC roimh thionscnamh an Choimisiúin Eorpaigh nua comhordú agus neartú a dhéanamh ar an idirghníomhú idir na Coimisinéirí go léir agus na Parlaimintí náisiúnta, chomh maith le fáilte a chur roimh ghealltanais aonair na gCoimisinéirí cruinnithe leis na Parlaimintí náisiúnta a bheith ann níos minice chun plé a dhéanamh ar thograí reachtacha agus/nó ar thionscnaimh eile de chuid an Choimisiúin agus chun páirt ghníomhach a ghlacadh i bhfreagairtí ar na rannchuidithe ó na Parlaimintí náisiúnta a chur le chéile ar mhodh níos tapúla.

| 2.6. | Tugann COSAC dá aire na pléití a bhí ar siúl i Vársá an 13 Bealtaine faoi chuimsiú an Ghrúpa Oibre neamhfhoirmiúil, chomh maith le tíolacadh Thuarascáil an Ghrúpa Oibre sin maidir lena indéanta atá sé feabhas a chur ar nós imeachta an “chárta bhuí”. Tá COSAC ag tnúth le féachaint isteach tuilleadh i mbealaí inar féidir leis na Parlaimintí náisiúnta leas níos fearr a bhaint as na sásraí atá ar fáil dóibh, agus na tograí atá pléite ag an nGrúpa Oibre sin á gcur san áireamh. |
| --- | --- |

2.6.

Tugann COSAC dá aire na pléití a bhí ar siúl i Vársá an 13 Bealtaine faoi chuimsiú an Ghrúpa Oibre neamhfhoirmiúil, chomh maith le tíolacadh Thuarascáil an Ghrúpa Oibre sin maidir lena indéanta atá sé feabhas a chur ar nós imeachta an “chárta bhuí”. Tá COSAC ag tnúth le féachaint isteach tuilleadh i mbealaí inar féidir leis na Parlaimintí náisiúnta leas níos fearr a bhaint as na sásraí atá ar fáil dóibh, agus na tograí atá pléite ag an nGrúpa Oibre sin á gcur san áireamh.

Maidir le seiceálacha coimhdeachta

| 2.7. | D'fháilteodh COSAC roimh chomhar agus comhordú níos fearr idir na Parlaimintí náisiúnta a mhéid a bhaineann le seiceálacha coimhdeachta a sheoladh. D'fhonn an tasc seo a dhéanamh níos éifeachtúla agus níos éifeachtaí, rinne COSAC plé ar a indéanta atá sé treoirlínte neamhfhoirmiúla a tharraingt suas maidir leis an gcaoi a ndéantar an measúnú coimhdeachta agus an nós imeachta um thuairim réasúnaithe a sheoladh. Tá léirithe ag tromlach na bParlaimintí a bhfuil a dtuairimí curtha i láthair sa 23ú Tuarascáil Leath-Bhliantúil go dtacaíonn siad le sraith de dhea-chleachtais agus de threoirlínte ar an tseiceáil coimhdeachta a chur le chéile faoi chuimsiú COSAC, agus gur ar bhonn deonach a bheadh na dea-cleachtais agus na treoirlínte sin agus nach mbeadh siad ceangailteach; iarrann COSAC ar na Parlaimintí comhoibriú go dlúth lena chéile ar mhaithe le treoirlínte neamhfhoirmiúla den sórt sin a chur le chéile. |
| --- | --- |

2.7.

D'fháilteodh COSAC roimh chomhar agus comhordú níos fearr idir na Parlaimintí náisiúnta a mhéid a bhaineann le seiceálacha coimhdeachta a sheoladh. D'fhonn an tasc seo a dhéanamh níos éifeachtúla agus níos éifeachtaí, rinne COSAC plé ar a indéanta atá sé treoirlínte neamhfhoirmiúla a tharraingt suas maidir leis an gcaoi a ndéantar an measúnú coimhdeachta agus an nós imeachta um thuairim réasúnaithe a sheoladh. Tá léirithe ag tromlach na bParlaimintí a bhfuil a dtuairimí curtha i láthair sa 23ú Tuarascáil Leath-Bhliantúil go dtacaíonn siad le sraith de dhea-chleachtais agus de threoirlínte ar an tseiceáil coimhdeachta a chur le chéile faoi chuimsiú COSAC, agus gur ar bhonn deonach a bheadh na dea-cleachtais agus na treoirlínte sin agus nach mbeadh siad ceangailteach; iarrann COSAC ar na Parlaimintí comhoibriú go dlúth lena chéile ar mhaithe le treoirlínte neamhfhoirmiúla den sórt sin a chur le chéile.

| 2.8. | Cuireann COSAC béim ar an bhfíoras, áfach, gur léir gur fearr leis na Parlaimintí nach ndéanfar caighdeánú ar an bhformáid ina ndéantar tuairimí réasúnaithe agus rannchuidithe leis an idirphlé polaitiúil a dhréachtú agus a chur faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh, agus tugann sé tábhacht don fhíoras gur cheart na nithe foirmiúla sin a fhágáil faoi inniúlacht na bParlaimintí faoi seach agus na nósanna imeachta inmheánacha atá seanbhunaithe iontu. |
| --- | --- |

2.8.

Cuireann COSAC béim ar an bhfíoras, áfach, gur léir gur fearr leis na Parlaimintí nach ndéanfar caighdeánú ar an bhformáid ina ndéantar tuairimí réasúnaithe agus rannchuidithe leis an idirphlé polaitiúil a dhréachtú agus a chur faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh, agus tugann sé tábhacht don fhíoras gur cheart na nithe foirmiúla sin a fhágáil faoi inniúlacht na bParlaimintí faoi seach agus na nósanna imeachta inmheánacha atá seanbhunaithe iontu.

Maidir leis an “gcárta glas” (idirphlé polaitiúil feabhsaithe)

| 2.9. | Creideann COSAC, sa bhreis ar na foirmeacha reatha de ghrinnscrúdú parlaiminteach agus de rannpháirtíocht na bParlaimintí, gur deis luachmhar a bheadh sa “chárta glas” do Pharlaimintí náisiúnta atá toilteanach ról forghníomhach a bheith acu sa phróiseas chun clár oibre a leagan amach d'AE d'fhonn rannchuidiú tuilleadh le dea-fheidhmiú AE. |
| --- | --- |

2.9.

Creideann COSAC, sa bhreis ar na foirmeacha reatha de ghrinnscrúdú parlaiminteach agus de rannpháirtíocht na bParlaimintí, gur deis luachmhar a bheadh sa “chárta glas” do Pharlaimintí náisiúnta atá toilteanach ról forghníomhach a bheith acu sa phróiseas chun clár oibre a leagan amach d'AE d'fhonn rannchuidiú tuilleadh le dea-fheidhmiú AE.

| 2.10. | Leagann COSAC béim ar an bhfíoras go bhfeabhsódh an “cárta glas” an t-idirphlé polaitiúil atá ann faoi láthair agus go dtabharfadh sé tuilleadh spreagtha do Pharlaimintí náisiúnta a bhfuil spéis acu i rannpháirtíocht fhorghníomhach moltaí neamhcheangailteacha cuiditheacha a dhéanamh maidir le beartas nó le tograí reachtacha an Choimisiúin Eorpaigh, gan an bonn a bhaint de cheart tionscnaimh reachtaigh an Choimisiúin faoi Chonarthaí AE nó dá inniúlachtaí agus é ag déileáil le tuairimí réasúnaithe, mar a leagtar síos i bPrótacal 2 de Chonradh Liospóin. I bhfianaise na tacaíochta atá léirithe ag tromlach mór na bParlaimintí a thug freagra i leith thabhairt isteach an “chárta ghlais”, mar atá léirithe sa 23ú Tuarascáil Leath-Bhliantúil, iarrann COSAC ar Uachtaránacht Lucsamburg leanúint den obair maidir le raon feidhme agus creat nós imeachta an “chárta ghlais” a shainaithint agus fós a áirithiú go gcomhlíontar forálacha reatha na gConarthaí agus an chóimheá cumhachtaí idirinstitiúideach. |
| --- | --- |

2.10.

Leagann COSAC béim ar an bhfíoras go bhfeabhsódh an “cárta glas” an t-idirphlé polaitiúil atá ann faoi láthair agus go dtabharfadh sé tuilleadh spreagtha do Pharlaimintí náisiúnta a bhfuil spéis acu i rannpháirtíocht fhorghníomhach moltaí neamhcheangailteacha cuiditheacha a dhéanamh maidir le beartas nó le tograí reachtacha an Choimisiúin Eorpaigh, gan an bonn a bhaint de cheart tionscnaimh reachtaigh an Choimisiúin faoi Chonarthaí AE nó dá inniúlachtaí agus é ag déileáil le tuairimí réasúnaithe, mar a leagtar síos i bPrótacal 2 de Chonradh Liospóin. I bhfianaise na tacaíochta atá léirithe ag tromlach mór na bParlaimintí a thug freagra i leith thabhairt isteach an “chárta ghlais”, mar atá léirithe sa 23ú Tuarascáil Leath-Bhliantúil, iarrann COSAC ar Uachtaránacht Lucsamburg leanúint den obair maidir le raon feidhme agus creat nós imeachta an “chárta ghlais” a shainaithint agus fós a áirithiú go gcomhlíontar forálacha reatha na gConarthaí agus an chóimheá cumhachtaí idirinstitiúideach.

| 2.11. | Aithníonn COSAC go bhfuil roinnt Parlaimintí náisiúnta nach mbeadh in ann úsáid a bhaint as an “gcárta glas” mar gheall ar shrianta bunreachtúla inmheánacha i dtaca lena gcumhacht i ngnóthaí AE, nó ar chúis éigin eile. |
| --- | --- |

2.11.

Aithníonn COSAC go bhfuil roinnt Parlaimintí náisiúnta nach mbeadh in ann úsáid a bhaint as an “gcárta glas” mar gheall ar shrianta bunreachtúla inmheánacha i dtaca lena gcumhacht i ngnóthaí AE, nó ar chúis éigin eile.

| 2.12. | Is mór is fiú le COSAC tiomantas cuiditheach an Choimisiúin Eorpaigh i leith an idirphlé pholaitiúil leis na Parlaimintí náisiúnta agus tá súil aige, ag gníomhú sa mheon seo don Choimisiún, go dtacóidh sé leis an “gcárta glas” mar fhoirm nua fheabhsaithe den idirphlé polaitiúil. |
| --- | --- |

2.12.

Is mór is fiú le COSAC tiomantas cuiditheach an Choimisiúin Eorpaigh i leith an idirphlé pholaitiúil leis na Parlaimintí náisiúnta agus tá súil aige, ag gníomhú sa mheon seo don Choimisiún, go dtacóidh sé leis an “gcárta glas” mar fhoirm nua fheabhsaithe den idirphlé polaitiúil.

Grúpa Oibre COSAC a bhunú faoi Uachtaránacht Lucsamburg

| 2.13. | Iarrann COSAC ar Uachtaránacht Lucsamburg grúpa oibre a chur ar bun a bheidh ag déileáil le Neartú an idirphlé pholaitiúil trí “chárta glas” a thabhairt isteach agus feabhas a chur ar an nós imeachta um thuairim réasúnaithe (“cárta buí”). |
| --- | --- |

2.13.

Iarrann COSAC ar Uachtaránacht Lucsamburg grúpa oibre a chur ar bun a bheidh ag déileáil le Neartú an idirphlé pholaitiúil trí “chárta glas” a thabhairt isteach agus feabhas a chur ar an nós imeachta um thuairim réasúnaithe (“cárta buí”).

Maidir le clár pleanála an Choimisiúin Eorpaigh

| 2.14. | Tugann COSAC dá aire gur ann don díospóireacht leanúnach ar chomhar feabhsaithe agus ar mhalartú tuairimí idir na Parlaimintí agus institiúidí AE atá i gceist maidir le pleanáil oibre bhliantúil agus ilbhliantúil an Choimisiúin Eorpaigh, chomh maith leis na cnuaschruinnithe is déanaí de na Parlaimintí toilteanacha a bhfuil spéis acu i raon feidhme agus gnéithe praiticiúla an chomhair sin a shainiú. |
| --- | --- |

2.14.

Tugann COSAC dá aire gur ann don díospóireacht leanúnach ar chomhar feabhsaithe agus ar mhalartú tuairimí idir na Parlaimintí agus institiúidí AE atá i gceist maidir le pleanáil oibre bhliantúil agus ilbhliantúil an Choimisiúin Eorpaigh, chomh maith leis na cnuaschruinnithe is déanaí de na Parlaimintí toilteanacha a bhfuil spéis acu i raon feidhme agus gnéithe praiticiúla an chomhair sin a shainiú.

Maidir le comhar le Parlaimint na hEorpa

| 2.15. | Fáiltíonn COSAC roimh an smaoineamh nua comhair atá curtha ar aghaidh ag Parlaimint na hEorpa a chumasaíonn do Pharlaimintí leasmhara a seasamh maidir le cur chun feidhme reachtaíocht AE a bhfuil sé i gceist ag an gCoimisiún Eorpach a leasú a chur in iúl agus an t-eolas cúlra atá acu ar an ábhar sin a chomhroinnt. Tugann COSAC dá aire go bhfuil sé léirithe i gcoitinne ag na Parlaimintí go bhfuil siad toilteanach dea-chleachtais a mhalartú agus smaointe maidir le faireachán parlaiminteach ar thrasuí, cur chun feidhme agus cur i bhfeidhm dhlí AE a chomhroinnt le Parlaimint na hEorpa, ach leagann sé béim ag an am céanna ar an seasamh atá ag roinnt Parlaimintí náisiúnta a áitíonn gur inniúlacht de chuid an fheidhmeannais agus/nó an Choimisiúin Eorpaigh é an faireachán sin. |
| --- | --- |

2.15.

Fáiltíonn COSAC roimh an smaoineamh nua comhair atá curtha ar aghaidh ag Parlaimint na hEorpa a chumasaíonn do Pharlaimintí leasmhara a seasamh maidir le cur chun feidhme reachtaíocht AE a bhfuil sé i gceist ag an gCoimisiún Eorpach a leasú a chur in iúl agus an t-eolas cúlra atá acu ar an ábhar sin a chomhroinnt. Tugann COSAC dá aire go bhfuil sé léirithe i gcoitinne ag na Parlaimintí go bhfuil siad toilteanach dea-chleachtais a mhalartú agus smaointe maidir le faireachán parlaiminteach ar thrasuí, cur chun feidhme agus cur i bhfeidhm dhlí AE a chomhroinnt le Parlaimint na hEorpa, ach leagann sé béim ag an am céanna ar an seasamh atá ag roinnt Parlaimintí náisiúnta a áitíonn gur inniúlacht de chuid an fheidhmeannais agus/nó an Choimisiúin Eorpaigh é an faireachán sin.

| 2.16. | Tá COSAC ag tnúth leis an idirphlé polaitiúil idir na Parlaimintí náisiúnta agus Parlaimint na hEorpa maidir le sainchomhaid reachtacha roghnaithe, i measc nithe eile, a neartú trí chomhar feabhsaithe idir na rapóirtéirí i bParlaimint na hEorpa agus na rapóirtéirí sna Parlaimintí náisiúnta. |
| --- | --- |

2.16.

Tá COSAC ag tnúth leis an idirphlé polaitiúil idir na Parlaimintí náisiúnta agus Parlaimint na hEorpa maidir le sainchomhaid reachtacha roghnaithe, i measc nithe eile, a neartú trí chomhar feabhsaithe idir na rapóirtéirí i bParlaimint na hEorpa agus na rapóirtéirí sna Parlaimintí náisiúnta.

3.   Beartas Trádala AE agus Ról na bParlaimintí

Maidir le todhchaí bheartas trádála AE

| 3.1. | Cuireann COSAC béim ar an bhfíoras gur rannchuidigh saorthrádáil agus malartú earraí agus smaointe, go stairiúil, le teannas a laghdú, muinín a fhorbairt agus síocháin agus rathúnas a shuíomh; dá bhrí sin, tá COSAC ag súil leis go mbainfear leas as an traidisiún seanbhunaithe seo sna caibidlíochtaí trádála reatha idir AE agus a chuid comhpháirtithe straitéiseacha agus in aon chaibidlíochtaí den sórt sin a bheidh ann amach anseo. |
| --- | --- |

3.1.

Cuireann COSAC béim ar an bhfíoras gur rannchuidigh saorthrádáil agus malartú earraí agus smaointe, go stairiúil, le teannas a laghdú, muinín a fhorbairt agus síocháin agus rathúnas a shuíomh; dá bhrí sin, tá COSAC ag súil leis go mbainfear leas as an traidisiún seanbhunaithe seo sna caibidlíochtaí trádála reatha idir AE agus a chuid comhpháirtithe straitéiseacha agus in aon chaibidlíochtaí den sórt sin a bheidh ann amach anseo.

| 3.2. | Iarrann COSAC ar an gCoimisiún Eorpach straitéis trádála thodhchaíoch atá uaillmhianach a thabhairt i gcrích a bheidh dírithe ar dheiseanna eacnamaíocha a chruthú do shaoránaigh AE, as a leanfaidh rathúnas buan agus buanfasach in AE agus ar fud an domhain agus lena leagfar síos caighdeáin arda idirnáisiúnta agus dhomhanda bunaithe ar na luachanna a leagtar síos i gConarthaí AE. |
| --- | --- |

3.2.

Iarrann COSAC ar an gCoimisiún Eorpach straitéis trádála thodhchaíoch atá uaillmhianach a thabhairt i gcrích a bheidh dírithe ar dheiseanna eacnamaíocha a chruthú do shaoránaigh AE, as a leanfaidh rathúnas buan agus buanfasach in AE agus ar fud an domhain agus lena leagfar síos caighdeáin arda idirnáisiúnta agus dhomhanda bunaithe ar na luachanna a leagtar síos i gConarthaí AE.

Maidir le ról na bParlaimintí i mbeartas trádála AE

| 3.3. | Tugann COSAC dá aire go bhfuil spéis mhór i measc Bhallstáit AE cruthaithe le deireanas ag caibidlíochtaí AE ar chomhaontuithe saorthrádála le tríú tíortha agus fáiltíonn sé roimh an díospóireacht ar ról na bParlaimintí sa phróiseas seo; mar sin féin, iarrann sé go mbeadh ról níos mó ag na Parlaimintí náisiúnta ón tús. Sa chomhthéacs seo, tugann COSAC dá aire Conclúidí Uachtaránacht Chomhdháil Spéicéirí na bParlaimintí san Aontas Eorpach a tionóladh sa Róimh an 20-21 Aibreán 2015 ar an ábhar seo. |
| --- | --- |

3.3.

Tugann COSAC dá aire go bhfuil spéis mhór i measc Bhallstáit AE cruthaithe le deireanas ag caibidlíochtaí AE ar chomhaontuithe saorthrádála le tríú tíortha agus fáiltíonn sé roimh an díospóireacht ar ról na bParlaimintí sa phróiseas seo; mar sin féin, iarrann sé go mbeadh ról níos mó ag na Parlaimintí náisiúnta ón tús. Sa chomhthéacs seo, tugann COSAC dá aire Conclúidí Uachtaránacht Chomhdháil Spéicéirí na bParlaimintí san Aontas Eorpach a tionóladh sa Róimh an 20-21 Aibreán 2015 ar an ábhar seo.

| 3.4. | Iarrann COSAC ar an gCoimisiún Eorpach páirt a ghlacadh in idirphlé gníomhach leis na Parlaimintí náisiúnta, á chur san áireamh dó go n-úsáideann na Parlaimintí córais éagsúla chun grinnscrúdú a dhéanamh ar chomhaontuithe aonair trádála agus infheistíochta idir AE agus tríú tíortha. |
| --- | --- |

3.4.

Iarrann COSAC ar an gCoimisiún Eorpach páirt a ghlacadh in idirphlé gníomhach leis na Parlaimintí náisiúnta, á chur san áireamh dó go n-úsáideann na Parlaimintí córais éagsúla chun grinnscrúdú a dhéanamh ar chomhaontuithe aonair trádála agus infheistíochta idir AE agus tríú tíortha.

| 3.5. | Aithníonn COSAC an ról méadaithe atá ag Parlaimint na hEorpa i ndáil le beartas trádála AE ó tháinig Conradh Liospóin i bhfeidhm agus tá sé ag súil le comhar lánfhorbartha agus malartú faisnéise lánfhorbartha idir na Parlaimintí náisiúnta agus Parlaimint na hEorpa maidir le saincheisteanna trádála a théann chun tairbhe do shaoránaigh AE. |
| --- | --- |

3.5.

Aithníonn COSAC an ról méadaithe atá ag Parlaimint na hEorpa i ndáil le beartas trádála AE ó tháinig Conradh Liospóin i bhfeidhm agus tá sé ag súil le comhar lánfhorbartha agus malartú faisnéise lánfhorbartha idir na Parlaimintí náisiúnta agus Parlaimint na hEorpa maidir le saincheisteanna trádála a théann chun tairbhe do shaoránaigh AE.

Maidir le TTIP

| 3.6. | Fáiltíonn COSAC roimh na caibidlíochtaí saorthrádála atá ar siúl faoi láthair idir AE agus SAM ar mhaithe le teacht ar chomhaontú TTIP atá cuimsitheach agus uaillmhianach, agus fáiltíonn sé freisin roimh an tionchar dearfach a d'fhéadfadh a bheith ag an gcomhaontú ar gheilleagair AE agus SAM ó thaobh tuilleadh deiseanna don fhás agus don fhostaíocht de. |
| --- | --- |

3.6.

Fáiltíonn COSAC roimh na caibidlíochtaí saorthrádála atá ar siúl faoi láthair idir AE agus SAM ar mhaithe le teacht ar chomhaontú TTIP atá cuimsitheach agus uaillmhianach, agus fáiltíonn sé freisin roimh an tionchar dearfach a d'fhéadfadh a bheith ag an gcomhaontú ar gheilleagair AE agus SAM ó thaobh tuilleadh deiseanna don fhás agus don fhostaíocht de.

| 3.7. | Cuireann COSAC i bhfios go láidir go bhfuil caighdeáin arda maidir le sábháilteacht bia, le sláinte, le leas ainmhithe, leis an gcomhshaol, le cúrsaí saothair, le tomhaltóirí agus le cosaint sonraí leagtha síos agus á gcur i bhfeidhm ag AE; dá bhrí sin, iarrann COSAC ar an gCoimisiún Eorpach na caighdeáin sin a choimirciú agus iad a neadú ar bhonn domhanda fad a bheidh saorthrádáil éifeachtach a áirithiú trí bhacainní rialála gan ghá a dhíchur agus comhar rialála méadaithe a thabhairt isteach. |
| --- | --- |

3.7.

Cuireann COSAC i bhfios go láidir go bhfuil caighdeáin arda maidir le sábháilteacht bia, le sláinte, le leas ainmhithe, leis an gcomhshaol, le cúrsaí saothair, le tomhaltóirí agus le cosaint sonraí leagtha síos agus á gcur i bhfeidhm ag AE; dá bhrí sin, iarrann COSAC ar an gCoimisiún Eorpach na caighdeáin sin a choimirciú agus iad a neadú ar bhonn domhanda fad a bheidh saorthrádáil éifeachtach a áirithiú trí bhacainní rialála gan ghá a dhíchur agus comhar rialála méadaithe a thabhairt isteach.

| 3.8. | Iarrann COSAC ar an gCoimisiún Eorpach leanúint de chabhair a thabhairt d'oibrithe in AE más rud é agus sa chás go dtarlaíonn díláithriú ar phoist sa ghearrthéarma, trí bhíthin an Chiste Eorpaigh um Choigeartú don Domhandú. |
| --- | --- |

3.8.

Iarrann COSAC ar an gCoimisiún Eorpach leanúint de chabhair a thabhairt d'oibrithe in AE más rud é agus sa chás go dtarlaíonn díláithriú ar phoist sa ghearrthéarma, trí bhíthin an Chiste Eorpaigh um Choigeartú don Domhandú.

| 3.9. | Tugann COSAC dá aire go raibh díospóireachtaí maidir le TTIP i dtromlach na bParlaimintí agus go ndearna siad an méid sin i bhfóraim éagsúla agus go bhfuil sé ar intinn ag go leor díobh leanúint orthu le tuilleadh pléití ar an ábhar; maidir leis sin, cuireann COSAC i bhfios go láidir an ról tábhachtach atá ag na Parlaimintí i ndáil le dlisteanacht dhaonlathach agus trédhearcacht bhreise phróiseas caibidlíochta TTIP a áirithiú chomh maith le feasacht a mhúscailt i measc na saoránach. |
| --- | --- |

3.9.

Tugann COSAC dá aire go raibh díospóireachtaí maidir le TTIP i dtromlach na bParlaimintí agus go ndearna siad an méid sin i bhfóraim éagsúla agus go bhfuil sé ar intinn ag go leor díobh leanúint orthu le tuilleadh pléití ar an ábhar; maidir leis sin, cuireann COSAC i bhfios go láidir an ról tábhachtach atá ag na Parlaimintí i ndáil le dlisteanacht dhaonlathach agus trédhearcacht bhreise phróiseas caibidlíochta TTIP a áirithiú chomh maith le feasacht a mhúscailt i measc na saoránach.

| 3.10. | Thairis sin, áitíonn COSAC ar rialtais Bhallstáit AE dlús a chur leis an gcumarsáid atá ar siúl acu maidir le deiseanna agus dúshláin TTIP agus le comhaontuithe saorthrádála eile atá á gcaibidliú faoi láthair, agus ar an tslí sin a gcuid saoránach a choinneáil ar an eolas faoin tionchar eacnamaíoch a d'fhéadfadh a bheith ag TTIP ar a ngeilleagair faoi seach. |
| --- | --- |

3.10.

Thairis sin, áitíonn COSAC ar rialtais Bhallstáit AE dlús a chur leis an gcumarsáid atá ar siúl acu maidir le deiseanna agus dúshláin TTIP agus le comhaontuithe saorthrádála eile atá á gcaibidliú faoi láthair, agus ar an tslí sin a gcuid saoránach a choinneáil ar an eolas faoin tionchar eacnamaíoch a d'fhéadfadh a bheith ag TTIP ar a ngeilleagair faoi seach.

| 3.11. | Fáiltíonn COSAC roimh an tionscnamh trédhearcachta le haghaidh caibidlíochtaí TTIP a sheol an Coimisiún Eorpach i Samhain 2014 agus a sheasann le hoscailteacht agus le comhroinnt faisnéise leis na leas-shealbhóirí uile agus lena gcuirtear an oscailteacht agus an chomhroinnt faisnéise sin chun cinn; creideann COSAC go gcaithfear faisnéis faoin dul chun cinn sna caibidlíochtaí a thabhairt ar bhealach níos mionsonraithe agus níos trédhearcaí ná mar a rinneadh go dtí seo fad a bhainfear an chóimheá cheart amach idir faisnéis a sholáthar do Pharlaimintí, rannpháirtíocht na bParlaimintí sa phróiseas caibidlíochta agus an gá atá lena áirithiú go ndéantar na caibidlíochtaí ar mhodh rúnda mar is gá. |
| --- | --- |

3.11.

Fáiltíonn COSAC roimh an tionscnamh trédhearcachta le haghaidh caibidlíochtaí TTIP a sheol an Coimisiún Eorpach i Samhain 2014 agus a sheasann le hoscailteacht agus le comhroinnt faisnéise leis na leas-shealbhóirí uile agus lena gcuirtear an oscailteacht agus an chomhroinnt faisnéise sin chun cinn; creideann COSAC go gcaithfear faisnéis faoin dul chun cinn sna caibidlíochtaí a thabhairt ar bhealach níos mionsonraithe agus níos trédhearcaí ná mar a rinneadh go dtí seo fad a bhainfear an chóimheá cheart amach idir faisnéis a sholáthar do Pharlaimintí, rannpháirtíocht na bParlaimintí sa phróiseas caibidlíochta agus an gá atá lena áirithiú go ndéantar na caibidlíochtaí ar mhodh rúnda mar is gá.

4.   An Comhrac in aghaidh na Sceimhlitheoireachta agus Creat Uile-AE maidir le Taifead Ainmneacha Paisinéirí

| 4.1. | Fáiltíonn COSAC roimh an Ráiteas ó chomhaltaí na Comhairle Eorpaí, arna ghlacadh ag cruinniú neamhfhoirmiúil a tionóladh sa Bhruiséil an 12 Feabhra 2015, lenar léiríodh tiomantas i leith dlús a chur leis an ngníomhaíocht in aghaidh bagairtí ó sceimhlitheoirí agus é sin a dhéanamh ar shlí atá go hiomlán i gcomhréir le cearta an duine agus leis an smacht reachta. |
| --- | --- |

4.1.

Fáiltíonn COSAC roimh an Ráiteas ó chomhaltaí na Comhairle Eorpaí, arna ghlacadh ag cruinniú neamhfhoirmiúil a tionóladh sa Bhruiséil an 12 Feabhra 2015, lenar léiríodh tiomantas i leith dlús a chur leis an ngníomhaíocht in aghaidh bagairtí ó sceimhlitheoirí agus é sin a dhéanamh ar shlí atá go hiomlán i gcomhréir le cearta an duine agus leis an smacht reachta.

| 4.2. | Aithníonn COSAC an gá atá le cur chun feidhme feabhsaithe agus forbairt bhreise a dhéanamh ar uirlisí atá ann cheana; iarrann sé ar an gCoimisiún agus ar an gComhairle meastóireacht chuimsitheach a dhéanamh ar bhearta frithsceimhlitheoireachta AE agus ar bhearta gaolmhara, go háirithe a mhéid a bhaineann lena gcur chun feidhme sa dlí agus i gcleachtas sna Ballstáit chomh maith le meastóireacht a dhéanamh ar a mhéid a chomhoibríonn na Ballstáit le gníomhaireachtaí AE sa réimse sin, go sonrach Europol agus Eurojust, agus iarrann sé orthu an próiseas meastóireachta sin a thabhairt isteach mar chuid de Chlár Oibre na hEorpa maidir le Slándáil; tugann sé chun suntais a thábhachtaí atá sé creat aonair uile-AE maidir le sonraí den Taifead Ainmneacha Paisinéirí a chomhaontú mar cheann de na bearta frithsceimhlitheoireachta is práinní atá ann. |
| --- | --- |

4.2.

Aithníonn COSAC an gá atá le cur chun feidhme feabhsaithe agus forbairt bhreise a dhéanamh ar uirlisí atá ann cheana; iarrann sé ar an gCoimisiún agus ar an gComhairle meastóireacht chuimsitheach a dhéanamh ar bhearta frithsceimhlitheoireachta AE agus ar bhearta gaolmhara, go háirithe a mhéid a bhaineann lena gcur chun feidhme sa dlí agus i gcleachtas sna Ballstáit chomh maith le meastóireacht a dhéanamh ar a mhéid a chomhoibríonn na Ballstáit le gníomhaireachtaí AE sa réimse sin, go sonrach Europol agus Eurojust, agus iarrann sé orthu an próiseas meastóireachta sin a thabhairt isteach mar chuid de Chlár Oibre na hEorpa maidir le Slándáil; tugann sé chun suntais a thábhachtaí atá sé creat aonair uile-AE maidir le sonraí den Taifead Ainmneacha Paisinéirí a chomhaontú mar cheann de na bearta frithsceimhlitheoireachta is práinní atá ann.

| 4.3. | Iarrann COSAC ar institiúidí ábhartha uile AE teacht ar chomhaontú i ndáil le togra le haghaidh treoir maidir le húsáid sonraí den Taifead Ainmneacha Paisinéirí ar mhaithe le cionta sceimhlitheoireachta agus coireacht thromchúiseach a chosc, a bhrath, a imscrúdú agus a ionchúiseamh, agus ar an tslí sin slándáil fheabhsaithe a áirithiú do shaoránaigh uile AE fad a bheidh na caighdeáin a chuimsítear i gCairt um Chearta Bunúsacha AE á gcomhall; cuireann COSAC i bhfios go láidir gur cheart go mbeadh an bailiú agus an chomhroinnt faisnéise go léir, lena n-áirítear an bailiú agus an chomhroinnt faisnéise a dhéanann gníomhaireachtaí AE amhail Europol, I gcomhréir leis an dlí AE agus an dlí náisiúnta agus go mbeadh siad bunaithe ar chreat stuama cosanta sonraí lena gcuirtear caighdeáin cosanta sonraí pearsanta atá ceangailteach le dlí ar fáil ar leibhéal AE. |
| --- | --- |

4.3.

Iarrann COSAC ar institiúidí ábhartha uile AE teacht ar chomhaontú i ndáil le togra le haghaidh treoir maidir le húsáid sonraí den Taifead Ainmneacha Paisinéirí ar mhaithe le cionta sceimhlitheoireachta agus coireacht thromchúiseach a chosc, a bhrath, a imscrúdú agus a ionchúiseamh, agus ar an tslí sin slándáil fheabhsaithe a áirithiú do shaoránaigh uile AE fad a bheidh na caighdeáin a chuimsítear i gCairt um Chearta Bunúsacha AE á gcomhall; cuireann COSAC i bhfios go láidir gur cheart go mbeadh an bailiú agus an chomhroinnt faisnéise go léir, lena n-áirítear an bailiú agus an chomhroinnt faisnéise a dhéanann gníomhaireachtaí AE amhail Europol, I gcomhréir leis an dlí AE agus an dlí náisiúnta agus go mbeadh siad bunaithe ar chreat stuama cosanta sonraí lena gcuirtear caighdeáin cosanta sonraí pearsanta atá ceangailteach le dlí ar fáil ar leibhéal AE.

| 4.4. | Iarrann COSAC ar Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála/Leas-Uachtarán den Choimisiún (AI/LU) substaint agus ardtosaíocht a thabhairt do bhearta frithsceimhlitheoireachta, i gcomhréir leis an riosca a chothaíonn siad. |
| --- | --- |

4.4.

Iarrann COSAC ar Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála/Leas-Uachtarán den Choimisiún (AI/LU) substaint agus ardtosaíocht a thabhairt do bhearta frithsceimhlitheoireachta, i gcomhréir leis an riosca a chothaíonn siad.

5.   Buarthaí Slándála i Réigiún an Mheán-Oirthir agus Thuaisceart na hAfraice

| 5.1. | Tarraingíonn COSAC aird ar na dúshláin ollmhóra atá á gcothú d'AE ag an staid i réigiún an Mheán-Oirthir agus Thuaisceart na hAfraice (MOTA), eadhon idirghabhálacha míleata agus eile, cogaí cathartha nó coinbhleachtaí eile, leathnú eagraíochtaí sceimhlitheoireachta agus na tragóidí tubaisteacha daonna atá ag tarlú de bharr ollsmuigleáil imirceach i réigiún na Meánmhara. Agus é faoi uafás ag scála na dtragóidí is déanaí sa Mheánmhuir, cuireann COSAC a chomhbhrón ó chroí in iúl do theaghlaigh na n-íospartach. |
| --- | --- |

5.1.

Tarraingíonn COSAC aird ar na dúshláin ollmhóra atá á gcothú d'AE ag an staid i réigiún an Mheán-Oirthir agus Thuaisceart na hAfraice (MOTA), eadhon idirghabhálacha míleata agus eile, cogaí cathartha nó coinbhleachtaí eile, leathnú eagraíochtaí sceimhlitheoireachta agus na tragóidí tubaisteacha daonna atá ag tarlú de bharr ollsmuigleáil imirceach i réigiún na Meánmhara. Agus é faoi uafás ag scála na dtragóidí is déanaí sa Mheánmhuir, cuireann COSAC a chomhbhrón ó chroí in iúl do theaghlaigh na n-íospartach.

| 5.2. | Tugann COSAC dá aire go bhfuil forbairt á déanamh ag AE ar chur chuige cuimsitheach chun dul i ngleic leis na dúshláin sin atá ag tarlú in imchuach na Meánmhara agus, go háirithe, leis an imirce trasna na Meánmhara, agus cuireann sé i bhfáth go bhfuil sé de fhreagracht ar AE gach beart is gá a dhéanamh chun a chinntiú nach dtarlóidh tragóidí ar nós na dtragóidí sin a chonacthas le déanaí sa Mheánmhuir arís; iarrann COSAC go dtabharfaí isteach buan-oibríocht tarrthála dhaonnúil Eorpach a bheadh, ar nós Mare Nostrum, ag feidhmiú ar an mórmhuir agus a bhféadfadh Ballstáit uile AE rannchuidiú léi; áitíonn COSAC ar AE cómhaoiniú a dhéanamh ar oibríocht den sórt sin. |
| --- | --- |

5.2.

Tugann COSAC dá aire go bhfuil forbairt á déanamh ag AE ar chur chuige cuimsitheach chun dul i ngleic leis na dúshláin sin atá ag tarlú in imchuach na Meánmhara agus, go háirithe, leis an imirce trasna na Meánmhara, agus cuireann sé i bhfáth go bhfuil sé de fhreagracht ar AE gach beart is gá a dhéanamh chun a chinntiú nach dtarlóidh tragóidí ar nós na dtragóidí sin a chonacthas le déanaí sa Mheánmhuir arís; iarrann COSAC go dtabharfaí isteach buan-oibríocht tarrthála dhaonnúil Eorpach a bheadh, ar nós Mare Nostrum, ag feidhmiú ar an mórmhuir agus a bhféadfadh Ballstáit uile AE rannchuidiú léi; áitíonn COSAC ar AE cómhaoiniú a dhéanamh ar oibríocht den sórt sin.

| 5.3. | Sa chomhthéacs seo, fáiltíonn COSAC roimh chonclúidí an chruinnithe urghnách den Chomhairle Eorpach a bhí ann an 23 Aibreán 2015 agus iarrann sé ar an gComhairle Eorpach a thiomantas a chomhall go ndéanfaidh sé líon áirithe de bhearta sonracha a bheidh dírithe ar láithreas AE ar muir a neartú, gáinneálaithe a chomhrac i gcomhréir leis an dlí idirnáisiúnta, sreafaí imirce neamhdhleathacha a chosc agus dlúthpháirtíocht agus freagracht inmheánach a atreisiú. Tugann COSAC dá aire ráiteas na Comhairle Eorpaí á rá gurb é tosaíocht láithreach AE beart a dhéanamh chun nach bhfaighidh tuilleadh daoine bás ar muir agus cuireann COSAC béim ar an bhfíoras gurb é dualgas AE é beatha daoine a chosaint agus a tharrtháil. Sa chomhthéacs seo, cuireann COSAC i bhfáth a thábhachtaí atá bealaí dlíthiúla chun tearmann in AE a rochtain. Tugann COSAC dá aire gur ann do fhreagracht chomhpháirteach i dtaca le daoine atá i ngátar a ligean isteach agus glacadh leis an daoine sin. Aithníonn COSAC go bhfuil roinnt Ballstát ag glacadh le níos mó teifeach agus inimirceach ná mar atá Ballstáit eile agus go bhfuil an méid sin ag cur ualaí suntasacha ar acmhainní agus ar chúrsaí airgeadais sna Ballstáit sin. |
| --- | --- |

5.3.

Sa chomhthéacs seo, fáiltíonn COSAC roimh chonclúidí an chruinnithe urghnách den Chomhairle Eorpach a bhí ann an 23 Aibreán 2015 agus iarrann sé ar an gComhairle Eorpach a thiomantas a chomhall go ndéanfaidh sé líon áirithe de bhearta sonracha a bheidh dírithe ar láithreas AE ar muir a neartú, gáinneálaithe a chomhrac i gcomhréir leis an dlí idirnáisiúnta, sreafaí imirce neamhdhleathacha a chosc agus dlúthpháirtíocht agus freagracht inmheánach a atreisiú. Tugann COSAC dá aire ráiteas na Comhairle Eorpaí á rá gurb é tosaíocht láithreach AE beart a dhéanamh chun nach bhfaighidh tuilleadh daoine bás ar muir agus cuireann COSAC béim ar an bhfíoras gurb é dualgas AE é beatha daoine a chosaint agus a tharrtháil. Sa chomhthéacs seo, cuireann COSAC i bhfáth a thábhachtaí atá bealaí dlíthiúla chun tearmann in AE a rochtain. Tugann COSAC dá aire gur ann do fhreagracht chomhpháirteach i dtaca le daoine atá i ngátar a ligean isteach agus glacadh leis an daoine sin. Aithníonn COSAC go bhfuil roinnt Ballstát ag glacadh le níos mó teifeach agus inimirceach ná mar atá Ballstáit eile agus go bhfuil an méid sin ag cur ualaí suntasacha ar acmhainní agus ar chúrsaí airgeadais sna Ballstáit sin.

| 5.4. | Cuireann COSAC i bhfios go láidir go bhfuil gá ann le bearta comhpháirteacha a fhorbairt i ndlúthchomhar leis na gníomhaireachtaí ábhartha AE in aghaidh na líonraí coiriúla de gháinneálaithe imirceach, chun go stopfar iad ó thairbhe airgeadais a bhaint as beatha daoine a chur i mbaol, agus gur cheart reo agus coigistiú a gcuid sócmhainní a áireamh sna bearta sin; iarrann COSAC ar AI/LU agus ar an gCoimisiún Eorpach ina iomláine oibriú in éineacht le gníomhaireachtaí ábhartha AE agus NA agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta chun an comhar leis na tíortha tionscnaimh agus leis na tíortha idirthurais a mhéadú. |
| --- | --- |

5.4.

Cuireann COSAC i bhfios go láidir go bhfuil gá ann le bearta comhpháirteacha a fhorbairt i ndlúthchomhar leis na gníomhaireachtaí ábhartha AE in aghaidh na líonraí coiriúla de gháinneálaithe imirceach, chun go stopfar iad ó thairbhe airgeadais a bhaint as beatha daoine a chur i mbaol, agus gur cheart reo agus coigistiú a gcuid sócmhainní a áireamh sna bearta sin; iarrann COSAC ar AI/LU agus ar an gCoimisiún Eorpach ina iomláine oibriú in éineacht le gníomhaireachtaí ábhartha AE agus NA agus le heagraíochtaí idirnáisiúnta chun an comhar leis na tíortha tionscnaimh agus leis na tíortha idirthurais a mhéadú.

| 5.5. | Fáiltíonn COSAC roimh an Teachtaireacht ón gCoimisiún Eorpach maidir le Clár Oibre Eorpach maidir leis an Imirce agus tugann sé tábhacht don fhíoras gur cheart go gcumasódh an doiciméad sin forbairt a dhéanamh ar chur chuige níos sistéamaí agus níos cuimsithí ar bhonn geografach de i leith na himirce. Ag teacht ó na tragóidí daonnúla is déanaí sa Mheánmhuir, fáiltíonn COSAC roimh dhícheall an Choimisiúin an uaillmhian is láidre is féidir a léiriú agus réitigh choiteanna Eorpacha a mholadh i meon na dlúthpháirtíochta agus na comhroinnte córa freagrachta, mar a luaitear in Airteagal 80 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, a bhfuil sé mar aidhm leis sin beatha daoine a tharrtháil agus deireadh a chur le líonraí coiriúla smuigleála. Iarrann COSAC go ndéanfaidh gach Ballstát rannpháirteach trasuí mear agus iomlán ar an gComhchóras Eorpach Tearmainn, agus go gcuirfidh siad an córas sin chun feidhme go héifeachtach, agus leis sin go n-áiritheofar comhchaighdeáin Eorpacha, lena n-áirítear coinníollacha glactha isteach do lucht lorgtha tearmainn agus urraim do chearta bunúsacha, faoi mar a fhoráiltear dó faoin reachtaíocht reatha. |
| --- | --- |

5.5.

Fáiltíonn COSAC roimh an Teachtaireacht ón gCoimisiún Eorpach maidir le Clár Oibre Eorpach maidir leis an Imirce agus tugann sé tábhacht don fhíoras gur cheart go gcumasódh an doiciméad sin forbairt a dhéanamh ar chur chuige níos sistéamaí agus níos cuimsithí ar bhonn geografach de i leith na himirce. Ag teacht ó na tragóidí daonnúla is déanaí sa Mheánmhuir, fáiltíonn COSAC roimh dhícheall an Choimisiúin an uaillmhian is láidre is féidir a léiriú agus réitigh choiteanna Eorpacha a mholadh i meon na dlúthpháirtíochta agus na comhroinnte córa freagrachta, mar a luaitear in Airteagal 80 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, a bhfuil sé mar aidhm leis sin beatha daoine a tharrtháil agus deireadh a chur le líonraí coiriúla smuigleála. Iarrann COSAC go ndéanfaidh gach Ballstát rannpháirteach trasuí mear agus iomlán ar an gComhchóras Eorpach Tearmainn, agus go gcuirfidh siad an córas sin chun feidhme go héifeachtach, agus leis sin go n-áiritheofar comhchaighdeáin Eorpacha, lena n-áirítear coinníollacha glactha isteach do lucht lorgtha tearmainn agus urraim do chearta bunúsacha, faoi mar a fhoráiltear dó faoin reachtaíocht reatha.

| 5.6. | Déanann COSAC cáineadh láidir ar mharú barbarach sibhialtach neamhurchóideach de láimh sceimhlitheoirí sa Libia, sa Túinéis, sa tSiria, san Iaráic agus in áiteanna eile i réigiún MOTA. Iarrann COSAC dlús a chur an athuair leis an dícheall dlúthchomhar a bhaint amach le tíortha Moslamacha sa réigiún chun an lámh in uachtar a fháil ar Stát Ioslamach na hIaráice agus na Leiveainte (Da'esh), mar a thugann sé air féin, agus ar eagraíochtaí sceimhlitheoireachta éagsúla atá gaolmhar le Al-Qaeda. Cuireann COSAC béim ar an bhfíoras gur mórdhúshlán uile-Eorpach atá i leathnú amach Da'esh gar do theorainneacha na hEorpa agus gur dúshlán é sin a gcaithfidh an tAontas Eorpach ina iomláine dul i ngleic leis láithreach. |
| --- | --- |

5.6.

Déanann COSAC cáineadh láidir ar mharú barbarach sibhialtach neamhurchóideach de láimh sceimhlitheoirí sa Libia, sa Túinéis, sa tSiria, san Iaráic agus in áiteanna eile i réigiún MOTA. Iarrann COSAC dlús a chur an athuair leis an dícheall dlúthchomhar a bhaint amach le tíortha Moslamacha sa réigiún chun an lámh in uachtar a fháil ar Stát Ioslamach na hIaráice agus na Leiveainte (Da'esh), mar a thugann sé air féin, agus ar eagraíochtaí sceimhlitheoireachta éagsúla atá gaolmhar le Al-Qaeda. Cuireann COSAC béim ar an bhfíoras gur mórdhúshlán uile-Eorpach atá i leathnú amach Da'esh gar do theorainneacha na hEorpa agus gur dúshlán é sin a gcaithfidh an tAontas Eorpach ina iomláine dul i ngleic leis láithreach.

| 5.7. | Fáiltíonn COSAC roimh an dícheall atá léirithe ag AI/LU ó thaobh tacú le caibidlíochtaí faoi chinnireacht NA atá dírithe ar údarás rialtais a bhunú sa Libia agus síocháin bhuan a thabhairt isteach sa réigiún. |
| --- | --- |

5.7.

Fáiltíonn COSAC roimh an dícheall atá léirithe ag AI/LU ó thaobh tacú le caibidlíochtaí faoi chinnireacht NA atá dírithe ar údarás rialtais a bhunú sa Libia agus síocháin bhuan a thabhairt isteach sa réigiún.

| 5.8. | Trína thábhachtaí atá réigiún MOTA a thabhairt chun suntais agus nuair a chuirtear san áireamh gur feiniméan domhanda agus casta atá san imirce, iarrann COSAC go mbeadh cur chuige iomlánaíoch AE ann a théann i ngleic le buntrúig na ndúshlán slándála sa réigiún, amhail bochtaineacht, neamhionannas, coinbhleachtaí eitneacha agus eile, ionraí agus cur isteach ó thíortha iasachta ar ghnóthaí baile, sceimhlitheoireacht, aintreise, neamhlitearthacht, dífhostaíocht i measc na n-óg agus radacú trí neartú a dhéanamh ar an gcomhleanúnachas ina chomhbheartas eachtrach agus slándála, ina bheartas forbartha agus ina bheartas imirce. Áitíonn COSAC ar AE, ar a chuid Ballstát agus ar an bpobal idirnáisiúnta rannchuidiú le forbairt síochána, eacnamaíoch, shóisialta agus dhaonlathach sna tíortha tionscnaimh agus cúnamh daonnúil, fóirithint agus cosaint a thabhairt láithreach do na daoine sna tíortha sin agus, san fhadtéarma, cabhrú le hinfheistíochtaí agus le hathchóirithe struchtúracha sna tíortha sin. |
| --- | --- |

5.8.

Trína thábhachtaí atá réigiún MOTA a thabhairt chun suntais agus nuair a chuirtear san áireamh gur feiniméan domhanda agus casta atá san imirce, iarrann COSAC go mbeadh cur chuige iomlánaíoch AE ann a théann i ngleic le buntrúig na ndúshlán slándála sa réigiún, amhail bochtaineacht, neamhionannas, coinbhleachtaí eitneacha agus eile, ionraí agus cur isteach ó thíortha iasachta ar ghnóthaí baile, sceimhlitheoireacht, aintreise, neamhlitearthacht, dífhostaíocht i measc na n-óg agus radacú trí neartú a dhéanamh ar an gcomhleanúnachas ina chomhbheartas eachtrach agus slándála, ina bheartas forbartha agus ina bheartas imirce. Áitíonn COSAC ar AE, ar a chuid Ballstát agus ar an bpobal idirnáisiúnta rannchuidiú le forbairt síochána, eacnamaíoch, shóisialta agus dhaonlathach sna tíortha tionscnaimh agus cúnamh daonnúil, fóirithint agus cosaint a thabhairt láithreach do na daoine sna tíortha sin agus, san fhadtéarma, cabhrú le hinfheistíochtaí agus le hathchóirithe struchtúracha sna tíortha sin.

6.   Torthaí an Chruinnithe Mullaigh ar Chomhpháirtíocht an Oirthir

| 6.1. | Fáiltíonn COSAC roimh thorthaí Chruinniú Mullaigh Ríge agus athluann sé an ról príomha atá ag Comhpháirtíocht an Oirthir mar ghné thábhachtach de Bheartas Comharsanachta na hEorpa. Tugann COSAC chun suntais a thábhachtaí atá Comhpháirtíocht an Oirthir mar ardán polaitiúil comhpháirteach a rannchuidíonn go mór le próisis an athchóirithe agus an daonlathaithe i dtíortha comhpháirtíochta Oirthear na hEorpa, agus fós a lánurramaíonn agus a fhreagraíonn do leibhéal uaillmhianta agus spriocanna gach tíre comhpháirtíochta ar leith a mhéid a bhaineann lena gcaidreamh leis an Aontas Eorpach a fhorbairt agus a dhoimhniú. |
| --- | --- |

6.1.

Fáiltíonn COSAC roimh thorthaí Chruinniú Mullaigh Ríge agus athluann sé an ról príomha atá ag Comhpháirtíocht an Oirthir mar ghné thábhachtach de Bheartas Comharsanachta na hEorpa. Tugann COSAC chun suntais a thábhachtaí atá Comhpháirtíocht an Oirthir mar ardán polaitiúil comhpháirteach a rannchuidíonn go mór le próisis an athchóirithe agus an daonlathaithe i dtíortha comhpháirtíochta Oirthear na hEorpa, agus fós a lánurramaíonn agus a fhreagraíonn do leibhéal uaillmhianta agus spriocanna gach tíre comhpháirtíochta ar leith a mhéid a bhaineann lena gcaidreamh leis an Aontas Eorpach a fhorbairt agus a dhoimhniú.

| 6.2. | Tá COSAC ag teacht leis an measúnú dearfach ar chur chun feidhme na gComhaontuithe Comhlachais a tugadh i nDearbhú Ríge, go háirithe an tionchar dearfach a bhí ag cur i bhfeidhm an Limistéir Dhomhain agus Chuimsithigh Saorthrádála (LDCST) ar an méadú sa trádáil idir AE agus an tSeoirsia agus an Mholdóiv agus dá thoradh sin tá COSAC ag tnúth leis go ndéanfar LDCST a chur chun feidhme go rathúil leis an Úcráin ag tosú ón 1 Eanáir 2016. |
| --- | --- |

6.2.

Tá COSAC ag teacht leis an measúnú dearfach ar chur chun feidhme na gComhaontuithe Comhlachais a tugadh i nDearbhú Ríge, go háirithe an tionchar dearfach a bhí ag cur i bhfeidhm an Limistéir Dhomhain agus Chuimsithigh Saorthrádála (LDCST) ar an méadú sa trádáil idir AE agus an tSeoirsia agus an Mholdóiv agus dá thoradh sin tá COSAC ag tnúth leis go ndéanfar LDCST a chur chun feidhme go rathúil leis an Úcráin ag tosú ón 1 Eanáir 2016.

| 6.3. | Ar an gcaoi chéanna, tacaíonn COSAC le Dearbhú Ríge a mhéid a bhaineann le soghluaisteacht fheabhsaithe saoránach a bheith mar chroíchuspóir de Chomhpháirtíocht an Oirthir. Fáiltíonn COSAC roimh an éifeacht dhearfach a bhí ag teagmhálacha duine le duine a tharla sa Mholdóiv de dhroim an chórais saor ó víosaí agus tá súil aige, tar éis do na hathchóirithe uile is gá a bheith curtha chun feidhme sa tSeoirsia agus san Úcráin, go dtabharfaidh an Coimisiún Eorpach measúnú dearfach ar an dul chun cinn ar chur chun feidhme a gcuid Pleananna Gníomhaíochta maidir le Léirscaoileadh Víosaí faoi dheireadh 2015. |
| --- | --- |

6.3.

Ar an gcaoi chéanna, tacaíonn COSAC le Dearbhú Ríge a mhéid a bhaineann le soghluaisteacht fheabhsaithe saoránach a bheith mar chroíchuspóir de Chomhpháirtíocht an Oirthir. Fáiltíonn COSAC roimh an éifeacht dhearfach a bhí ag teagmhálacha duine le duine a tharla sa Mholdóiv de dhroim an chórais saor ó víosaí agus tá súil aige, tar éis do na hathchóirithe uile is gá a bheith curtha chun feidhme sa tSeoirsia agus san Úcráin, go dtabharfaidh an Coimisiún Eorpach measúnú dearfach ar an dul chun cinn ar chur chun feidhme a gcuid Pleananna Gníomhaíochta maidir le Léirscaoileadh Víosaí faoi dheireadh 2015.

---

(1)  COM (2015) 80 final

---