# Publicatieblad L 244/2014

| | ISSN 1977-0758 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | L 244 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Wetgeving | 57e jaargang19 augustus 2014 |

ISSN 1977-0758

Publicatieblad

van de Europese Unie

L 244

Uitgave in de Nederlandse taal

Wetgeving

57e jaargang19 augustus 2014

---

| Inhoud | | II   Niet-wetgevingshandelingen | Bladzijde |
| --- | --- | --- | --- |
| | | VERORDENINGEN |
| | * | Uitvoeringsverordening (EU) nr. 893/2014 van de Commissie van 14 augustus 2014 tot vaststelling van een verbod op de visserij op blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee door in Italië, Portugal en Spanje geregistreerde tonnara's | 1 |
| | * | Uitvoeringsverordening (EU) nr. 894/2014 van de Commissie van 14 augustus 2014 tot vaststelling van een verbod op de visserij op blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee door ringzegenvaartuigen die de vlag voeren van of zijn geregistreerd in Kroatië, Frankrijk, Italië, Malta of Spanje | 3 |
| | * | Verordening (EU) nr. 895/2014 van de Commissie van 14 augustus 2014 tot wijziging van bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (REACH) (
  1
  ) | 6 |
| | * | Uitvoeringsverordening (EU) nr. 896/2014 van de Commissie van 18 augustus 2014 tot intrekking van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 793/2013 tot vaststelling van maatregelen ten aanzien van de Faeröer met het oog op de instandhouding van het Atlantisch-Scandinavische haringbestand | 10 |
| | * | Uitvoeringsverordening (EU) nr. 897/2014 van de Commissie van 18 augustus 2014 tot vaststelling van specifieke uitvoeringsbepalingen voor programma's voor grensoverschrijdende samenwerking die worden gefinancierd in het kader van Verordening (EU) nr. 232/2014 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een Europees nabuurschapsinstrument | 12 |
| | * | Uitvoeringsverordening (EU) nr. 898/2014 van de Commissie van 18 augustus 2014 tot intrekking van het definitief antidumpingrecht op actieve kool in poedervorm van oorsprong uit de Volksrepubliek China naar aanleiding van een nieuw onderzoek bij het vervallen van de maatregelen op grond van artikel 11, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1225/2009 van de Raad | 55 |
| | | Uitvoeringsverordening (EU) nr. 899/2014 van de Commissie van 18 augustus 2014 tot vaststelling van de forfaitaire invoerwaarden voor de bepaling van de invoerprijs van bepaalde groenten en fruit | 57 |
| | | BESLUITEN |
| | | 2014/532/EU |
| | * | Besluit van de Commissie van 23 november 2011 betreffende staatssteun C 28/10 die Portugal heeft toegekend in de vorm van een regeling voor kortlopende exportkredietverzekeringen
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2011) 7756)

   (
  1
  ) | 59 |

Inhoud

II   Niet-wetgevingshandelingen

Bladzijde

VERORDENINGEN

*

Uitvoeringsverordening (EU) nr. 893/2014 van de Commissie van 14 augustus 2014 tot vaststelling van een verbod op de visserij op blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee door in Italië, Portugal en Spanje geregistreerde tonnara's

1

*

Uitvoeringsverordening (EU) nr. 894/2014 van de Commissie van 14 augustus 2014 tot vaststelling van een verbod op de visserij op blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee door ringzegenvaartuigen die de vlag voeren van of zijn geregistreerd in Kroatië, Frankrijk, Italië, Malta of Spanje

3

*

Verordening (EU) nr. 895/2014 van de Commissie van 14 augustus 2014 tot wijziging van bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (REACH) (
  1
  )

1

6

*

Uitvoeringsverordening (EU) nr. 896/2014 van de Commissie van 18 augustus 2014 tot intrekking van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 793/2013 tot vaststelling van maatregelen ten aanzien van de Faeröer met het oog op de instandhouding van het Atlantisch-Scandinavische haringbestand

10

*

Uitvoeringsverordening (EU) nr. 897/2014 van de Commissie van 18 augustus 2014 tot vaststelling van specifieke uitvoeringsbepalingen voor programma's voor grensoverschrijdende samenwerking die worden gefinancierd in het kader van Verordening (EU) nr. 232/2014 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een Europees nabuurschapsinstrument

12

*

Uitvoeringsverordening (EU) nr. 898/2014 van de Commissie van 18 augustus 2014 tot intrekking van het definitief antidumpingrecht op actieve kool in poedervorm van oorsprong uit de Volksrepubliek China naar aanleiding van een nieuw onderzoek bij het vervallen van de maatregelen op grond van artikel 11, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1225/2009 van de Raad

55

Uitvoeringsverordening (EU) nr. 899/2014 van de Commissie van 18 augustus 2014 tot vaststelling van de forfaitaire invoerwaarden voor de bepaling van de invoerprijs van bepaalde groenten en fruit

57

BESLUITEN

2014/532/EU

*

Besluit van de Commissie van 23 november 2011 betreffende staatssteun C 28/10 die Portugal heeft toegekend in de vorm van een regeling voor kortlopende exportkredietverzekeringen
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2011) 7756)

   (
  1
  )

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2011) 7756)

1

59

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst

1

| NL | Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.
  Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten. |
| --- | --- |

NL

Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.

Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten.

---

II Niet-wetgevingshandelingen

VERORDENINGEN

| 19.8.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 244/1 |
| --- | --- | --- | --- |

19.8.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 244/1

---

UITVOERINGSVERORDENING (EU) Nr. 893/2014 VAN DE COMMISSIE

van 14 augustus 2014

tot vaststelling van een verbod op de visserij op blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee door in Italië, Portugal en Spanje geregistreerde tonnara's

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EG) nr. 1224/2009 van de Raad van 20 november 2009 tot vaststelling van een communautaire controleregeling die de naleving van de regels van het gemeenschappelijk visserijbeleid moet garanderen (1), en met name artikel 36, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | De hoeveelheid blauwvintonijn die vissersvaartuigen van de Europese Unie en tonnara's in 2014 mogen vangen in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee, is vastgesteld bij Verordening (EU) nr. 43/2014 van de Raad van 20 januari 2014 tot vaststelling, voor 2014, van de vangstmogelijkheden voor sommige visbestanden en groepen visbestanden welke in de wateren van de Unie en, voor vaartuigen van de Unie, in bepaalde wateren buiten de Unie, van toepassing zijn (2). |
| --- | --- |

(1)

De hoeveelheid blauwvintonijn die vissersvaartuigen van de Europese Unie en tonnara's in 2014 mogen vangen in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee, is vastgesteld bij Verordening (EU) nr. 43/2014 van de Raad van 20 januari 2014 tot vaststelling, voor 2014, van de vangstmogelijkheden voor sommige visbestanden en groepen visbestanden welke in de wateren van de Unie en, voor vaartuigen van de Unie, in bepaalde wateren buiten de Unie, van toepassing zijn (2).

| (2) | Krachtens Verordening (EG) nr. 302/2009 van de Raad van 6 april 2009 betreffende een meerjarig herstelplan voor blauwvintonijn in het oostelijke deel van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee, tot wijziging van Verordening (EG) nr. 43/2009 en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1559/2007 (3) moeten de lidstaten de Commissie in kennis stellen van de individuele quota die aan hun vaartuigen van meer dan 24 m zijn toegewezen. Wat visserijvaartuigen van minder dan 24 m en tonnara's betreft, moeten de lidstaten de Commissie in kennis stellen van, op zijn minst, de quota die zijn toegekend aan producentenorganisaties of met soortgelijk vistuig vissende groepen vaartuigen. |
| --- | --- |

(2)

Krachtens Verordening (EG) nr. 302/2009 van de Raad van 6 april 2009 betreffende een meerjarig herstelplan voor blauwvintonijn in het oostelijke deel van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee, tot wijziging van Verordening (EG) nr. 43/2009 en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1559/2007 (3) moeten de lidstaten de Commissie in kennis stellen van de individuele quota die aan hun vaartuigen van meer dan 24 m zijn toegewezen. Wat visserijvaartuigen van minder dan 24 m en tonnara's betreft, moeten de lidstaten de Commissie in kennis stellen van, op zijn minst, de quota die zijn toegekend aan producentenorganisaties of met soortgelijk vistuig vissende groepen vaartuigen.

| (3) | Het gemeenschappelijk visserijbeleid heeft tot doel de levensvatbaarheid van de visserijsector op de lange termijn te garanderen door een op de voorzorgsbenadering gebaseerde duurzame exploitatie van de levende aquatische rijkdommen. |
| --- | --- |

(3)

Het gemeenschappelijk visserijbeleid heeft tot doel de levensvatbaarheid van de visserijsector op de lange termijn te garanderen door een op de voorzorgsbenadering gebaseerde duurzame exploitatie van de levende aquatische rijkdommen.

| (4) | Wanneer de Commissie op basis van door de lidstaten verstrekte informatie en van andere informatie waarover zij beschikt, van oordeel is dat de voor de Europese Unie, een lidstaat of een groep lidstaten beschikbare vangstmogelijkheden voor één of meer vistuigen of vloten als opgebruikt moeten worden beschouwd, moet zij overeenkomstig artikel 36, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1224/2009 de betrokken lidstaten daarvan in kennis stellen en de visserijactiviteiten voor het gebied, het vistuig, het bestand, de groep bestanden of de vloot die bij die specifieke visserijactiviteiten zijn betrokken, verbieden. |
| --- | --- |

(4)

Wanneer de Commissie op basis van door de lidstaten verstrekte informatie en van andere informatie waarover zij beschikt, van oordeel is dat de voor de Europese Unie, een lidstaat of een groep lidstaten beschikbare vangstmogelijkheden voor één of meer vistuigen of vloten als opgebruikt moeten worden beschouwd, moet zij overeenkomstig artikel 36, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1224/2009 de betrokken lidstaten daarvan in kennis stellen en de visserijactiviteiten voor het gebied, het vistuig, het bestand, de groep bestanden of de vloot die bij die specifieke visserijactiviteiten zijn betrokken, verbieden.

| (5) | Uit de gegevens waarover de Commissie beschikt, blijkt dat de vangstmogelijkheden voor blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee die zijn toegewezen aan in Italië, Portugal en Spanje geregistreerde tonnara's, zijn opgebruikt. |
| --- | --- |

(5)

Uit de gegevens waarover de Commissie beschikt, blijkt dat de vangstmogelijkheden voor blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee die zijn toegewezen aan in Italië, Portugal en Spanje geregistreerde tonnara's, zijn opgebruikt.

| (6) | Op 7 juli heeft Italië de Commissie ervan in kennis gesteld dat het de visserijactiviteiten van zijn drie tonnara's die in 2014 op blauwvintonijn vissen, vanaf 29 juni 2014 om 15:00 uur heeft stopgezet. |
| --- | --- |

(6)

Op 7 juli heeft Italië de Commissie ervan in kennis gesteld dat het de visserijactiviteiten van zijn drie tonnara's die in 2014 op blauwvintonijn vissen, vanaf 29 juni 2014 om 15:00 uur heeft stopgezet.

| (7) | Op 16 juli heeft Portugal de Commissie ervan in kennis gesteld dat het de visserijactiviteiten van zijn drie tonnara's die in 2014 op blauwvintonijn vissen, vanaf 15 juli 2014 om 00:00 uur heeft stopgezet. |
| --- | --- |

(7)

Op 16 juli heeft Portugal de Commissie ervan in kennis gesteld dat het de visserijactiviteiten van zijn drie tonnara's die in 2014 op blauwvintonijn vissen, vanaf 15 juli 2014 om 00:00 uur heeft stopgezet.

| (8) | Op 10, 18 en 20 juni heeft Spanje de Commissie ervan in kennis gesteld dat het de visserijactiviteiten van zijn vier tonnara's die in 2014 op blauwvintonijn vissen, vanaf 10 juni voor twee tonnara's, vanaf 19 juni voor één tonnara en vanaf 20 juni voor de laatste tonnara heeft stopgezet; bijgevolg zijn alle hier bedoelde activiteiten vanaf 20 juni 2014 om 00:00 uur verboden. |
| --- | --- |

(8)

Op 10, 18 en 20 juni heeft Spanje de Commissie ervan in kennis gesteld dat het de visserijactiviteiten van zijn vier tonnara's die in 2014 op blauwvintonijn vissen, vanaf 10 juni voor twee tonnara's, vanaf 19 juni voor één tonnara en vanaf 20 juni voor de laatste tonnara heeft stopgezet; bijgevolg zijn alle hier bedoelde activiteiten vanaf 20 juni 2014 om 00:00 uur verboden.

| (9) | Onverminderd de hierboven vermelde maatregelen van Italië, Portugal en Spanje dient de Commissie te bevestigen dat de visserij op blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee verboden is vanaf 29 juni 2014 om 15:00 uur voor tonnara's geregistreerd in Italië, vanaf 15 juli 2014 om 00:00 uur voor tonnara's geregistreerd in Portugal en vanaf 20 juni 2014 om 00:00 uur voor tonnara's geregistreerd in Spanje, |
| --- | --- |

(9)

Onverminderd de hierboven vermelde maatregelen van Italië, Portugal en Spanje dient de Commissie te bevestigen dat de visserij op blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee verboden is vanaf 29 juni 2014 om 15:00 uur voor tonnara's geregistreerd in Italië, vanaf 15 juli 2014 om 00:00 uur voor tonnara's geregistreerd in Portugal en vanaf 20 juni 2014 om 00:00 uur voor tonnara's geregistreerd in Spanje,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

De visserij op blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee door tonnara's die in Italië zijn geregistreerd, is vanaf 29 juni 2014 om 15:00 uur verboden.

Het is verboden om blauwvintonijn die met ingang van die datum door deze tonnara's is gevangen, aan boord te houden, voor vetmest- of kweekdoeleinden te kooien, over te laden, over te hevelen, te oogsten of aan te landen.

Artikel 2

De visserij op blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee door tonnara's die in Portugal zijn geregistreerd, is vanaf 15 juli 2014 om 00:00 uur verboden.

Het is verboden om blauwvintonijn die met ingang van die datum door deze tonnara's is gevangen, aan boord te houden, voor vetmest- of kweekdoeleinden te kooien, over te laden, over te hevelen, te oogsten of aan te landen.

Artikel 3

De visserij op blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee door tonnara's die in Spanje zijn geregistreerd, is vanaf 20 juni 2014 om 00:00 uur verboden.

Het is verboden om blauwvintonijn die met ingang van die datum door deze tonnara's is gevangen, aan boord te houden, voor vetmest- of kweekdoeleinden te kooien, over te laden, over te hevelen, te oogsten of aan te landen.

Artikel 4

Deze verordening treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 14 augustus 2014

Voor de Commissie,

namens de voorzitter,

Michel BARNIER

Vicevoorzitter

---

(1)  PB L 343 van 22.12.2009, blz. 1.

1

(2)  PB L 24 van 28.1.2014, blz. 1.

2

(3)  PB L 96 van 15.4.2009, blz. 1.

3

---

| 19.8.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 244/3 |
| --- | --- | --- | --- |

19.8.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 244/3

---

UITVOERINGSVERORDENING (EU) Nr. 894/2014 VAN DE COMMISSIE

van 14 augustus 2014

tot vaststelling van een verbod op de visserij op blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee door ringzegenvaartuigen die de vlag voeren van of zijn geregistreerd in Kroatië, Frankrijk, Italië, Malta of Spanje

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EG) nr. 1224/2009 van de Raad van 20 november 2009 tot vaststelling van een communautaire controleregeling die de naleving van de regels van het gemeenschappelijk visserijbeleid moet garanderen (1), en met name artikel 36, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | De hoeveelheid blauwvintonijn die vissersvaartuigen van de Europese Unie in 2014 mogen vangen in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee, is vastgesteld bij Verordening (EU) nr. 43/2014 van de Raad van 20 januari 2014 tot vaststelling, voor 2014, van de vangstmogelijkheden voor sommige visbestanden en groepen visbestanden welke in de wateren van de Unie en, voor vaartuigen en tonnara's van de Unie, in bepaalde wateren buiten de Unie van toepassing zijn (2). |
| --- | --- |

(1)

De hoeveelheid blauwvintonijn die vissersvaartuigen van de Europese Unie in 2014 mogen vangen in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee, is vastgesteld bij Verordening (EU) nr. 43/2014 van de Raad van 20 januari 2014 tot vaststelling, voor 2014, van de vangstmogelijkheden voor sommige visbestanden en groepen visbestanden welke in de wateren van de Unie en, voor vaartuigen en tonnara's van de Unie, in bepaalde wateren buiten de Unie van toepassing zijn (2).

| (2) | Krachtens Verordening (EG) nr. 302/2009 van de Raad van 6 april 2009 betreffende een meerjarig herstelplan voor blauwvintonijn in het oostelijke deel van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee, tot wijziging van Verordening (EG) nr. 43/2009 en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1559/2007 (3) moeten de lidstaten de Commissie in kennis stellen van de individuele quota die aan hun vaartuigen van meer dan 24 m zijn toegewezen. Wat visserijvaartuigen van minder dan 24 m en tonnara's betreft, moeten de lidstaten de Commissie in kennis stellen van, op zijn minst, de quota die zijn toegekend aan producentenorganisaties of met soortgelijk vistuig vissende groepen vaartuigen. |
| --- | --- |

(2)

Krachtens Verordening (EG) nr. 302/2009 van de Raad van 6 april 2009 betreffende een meerjarig herstelplan voor blauwvintonijn in het oostelijke deel van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee, tot wijziging van Verordening (EG) nr. 43/2009 en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1559/2007 (3) moeten de lidstaten de Commissie in kennis stellen van de individuele quota die aan hun vaartuigen van meer dan 24 m zijn toegewezen. Wat visserijvaartuigen van minder dan 24 m en tonnara's betreft, moeten de lidstaten de Commissie in kennis stellen van, op zijn minst, de quota die zijn toegekend aan producentenorganisaties of met soortgelijk vistuig vissende groepen vaartuigen.

| (3) | Het gemeenschappelijk visserijbeleid heeft tot doel de levensvatbaarheid van de visserijsector op de lange termijn te garanderen door een op de voorzorgsbenadering gebaseerde duurzame exploitatie van de levende aquatische rijkdommen. |
| --- | --- |

(3)

Het gemeenschappelijk visserijbeleid heeft tot doel de levensvatbaarheid van de visserijsector op de lange termijn te garanderen door een op de voorzorgsbenadering gebaseerde duurzame exploitatie van de levende aquatische rijkdommen.

| (4) | Wanneer de Commissie op basis van door de lidstaten verstrekte gegevens en van andere gegevens waarover zij beschikt, van oordeel is dat de voor de Europese Unie, een lidstaat of een groep lidstaten beschikbare vangstmogelijkheden voor één of meer vistuigen of vloten als opgebruikt moeten worden beschouwd, moet zij overeenkomstig artikel 36, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1224/2009 de betrokken lidstaten daarvan in kennis stellen en de visserijactiviteiten voor het gebied, het vistuig, het bestand, de groep bestanden of de vloot die bij die specifieke visserijactiviteiten zijn betrokken, verbieden. |
| --- | --- |

(4)

Wanneer de Commissie op basis van door de lidstaten verstrekte gegevens en van andere gegevens waarover zij beschikt, van oordeel is dat de voor de Europese Unie, een lidstaat of een groep lidstaten beschikbare vangstmogelijkheden voor één of meer vistuigen of vloten als opgebruikt moeten worden beschouwd, moet zij overeenkomstig artikel 36, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1224/2009 de betrokken lidstaten daarvan in kennis stellen en de visserijactiviteiten voor het gebied, het vistuig, het bestand, de groep bestanden of de vloot die bij die specifieke visserijactiviteiten zijn betrokken, verbieden.

| (5) | Uit de gegevens waarover de Commissie beschikt, blijkt dat de vangstmogelijkheden voor blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee die zijn toegewezen aan ringzegenvaartuigen die de vlag voeren van of zijn geregistreerd in Kroatië, Frankrijk, Italië, Malta of Spanje, zijn opgebruikt. |
| --- | --- |

(5)

Uit de gegevens waarover de Commissie beschikt, blijkt dat de vangstmogelijkheden voor blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee die zijn toegewezen aan ringzegenvaartuigen die de vlag voeren van of zijn geregistreerd in Kroatië, Frankrijk, Italië, Malta of Spanje, zijn opgebruikt.

| (6) | Op 24 juni heeft Kroatië de Commissie ervan in kennis gesteld dat het de visserijactiviteiten van zijn acht ringzegenvaartuigen die in 2014 op blauwvintonijn vissen, vanaf 24 juni 2014, om 24.00 uur, heeft stopgezet. |
| --- | --- |

(6)

Op 24 juni heeft Kroatië de Commissie ervan in kennis gesteld dat het de visserijactiviteiten van zijn acht ringzegenvaartuigen die in 2014 op blauwvintonijn vissen, vanaf 24 juni 2014, om 24.00 uur, heeft stopgezet.

| (7) | Op 28 mei en 9 en 12 juni heeft Frankrijk de Commissie ervan in kennis gesteld dat het de visserijactiviteiten van zijn 17 ringzegenvaartuigen die in 2014 op blauwvintonijn vissen, heeft stopgezet, namelijk vanaf 28 mei voor 11 vaartuigen, vanaf 9 juni voor 2 vaartuigen en vanaf 12 juni voor de overige 4 vaartuigen, waardoor alle activiteiten vanaf 12 juni 2014, om 09.04 uur, zijn verboden. |
| --- | --- |

(7)

Op 28 mei en 9 en 12 juni heeft Frankrijk de Commissie ervan in kennis gesteld dat het de visserijactiviteiten van zijn 17 ringzegenvaartuigen die in 2014 op blauwvintonijn vissen, heeft stopgezet, namelijk vanaf 28 mei voor 11 vaartuigen, vanaf 9 juni voor 2 vaartuigen en vanaf 12 juni voor de overige 4 vaartuigen, waardoor alle activiteiten vanaf 12 juni 2014, om 09.04 uur, zijn verboden.

| (8) | Op 1, 2, 9 en 13 juni heeft Italië de Commissie ervan in kennis gesteld dat het de visserijactiviteiten van zijn 12 ringzegenvaartuigen die in 2014 op blauwvintonijn vissen, heeft stopgezet, namelijk vanaf 1 juni voor 3 vaartuigen, vanaf 2 juni voor 4 vaartuigen, vanaf 8 juni voor 4 vaartuigen, en vanaf 13 juni voor het laatste vaartuig waardoor alle activiteiten vanaf 13 juni 2014 om 23.02 uur, zijn verboden. |
| --- | --- |

(8)

Op 1, 2, 9 en 13 juni heeft Italië de Commissie ervan in kennis gesteld dat het de visserijactiviteiten van zijn 12 ringzegenvaartuigen die in 2014 op blauwvintonijn vissen, heeft stopgezet, namelijk vanaf 1 juni voor 3 vaartuigen, vanaf 2 juni voor 4 vaartuigen, vanaf 8 juni voor 4 vaartuigen, en vanaf 13 juni voor het laatste vaartuig waardoor alle activiteiten vanaf 13 juni 2014 om 23.02 uur, zijn verboden.

| (9) | Op 12 juni heeft Malta de Commissie ervan in kennis gesteld dat het de visserijactiviteiten van zijn ringzegenvaartuig dat in 2014 op blauwvintonijn vist, vanaf 10 juni 2014, om 14.39 uur, heeft stopgezet. |
| --- | --- |

(9)

Op 12 juni heeft Malta de Commissie ervan in kennis gesteld dat het de visserijactiviteiten van zijn ringzegenvaartuig dat in 2014 op blauwvintonijn vist, vanaf 10 juni 2014, om 14.39 uur, heeft stopgezet.

| (10) | Op 28 mei heeft Spanje de Commissie ervan in kennis gesteld dat het de visserijactiviteiten van zijn 6 ringzegenvaartuigen die in 2014 op blauwvintonijn vissen, vanaf 28 mei 2014, om 00.00 uur, heeft stopgezet. |
| --- | --- |

(10)

Op 28 mei heeft Spanje de Commissie ervan in kennis gesteld dat het de visserijactiviteiten van zijn 6 ringzegenvaartuigen die in 2014 op blauwvintonijn vissen, vanaf 28 mei 2014, om 00.00 uur, heeft stopgezet.

| (11) | Onverminderd de hierboven bedoelde maatregelen van Kroatië, Frankrijk, Italië, Malta en Spanje dient de Commissie te bevestigen dat de visserij op blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee door ringzegenvaartuigen die de vlag voeren van of zijn geregistreerd in de betrokken EU-lidstaten, verboden is vanaf 24 juni 2014 om 24.00 uur voor Kroatië, vanaf 12 juni 2014 om 09.04 uur voor Frankrijk, vanaf 13 juni 2014 om 23.02 uur voor Italië, vanaf 10 juni 2014 om 14.39 uur voor Malta en vanaf 28 mei 2014 om 00.00 uur voor Spanje, |
| --- | --- |

(11)

Onverminderd de hierboven bedoelde maatregelen van Kroatië, Frankrijk, Italië, Malta en Spanje dient de Commissie te bevestigen dat de visserij op blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee door ringzegenvaartuigen die de vlag voeren van of zijn geregistreerd in de betrokken EU-lidstaten, verboden is vanaf 24 juni 2014 om 24.00 uur voor Kroatië, vanaf 12 juni 2014 om 09.04 uur voor Frankrijk, vanaf 13 juni 2014 om 23.02 uur voor Italië, vanaf 10 juni 2014 om 14.39 uur voor Malta en vanaf 28 mei 2014 om 00.00 uur voor Spanje,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

De visserij op blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee door ringzegenvaartuigen die de vlag voeren van of zijn geregistreerd in Kroatië, is met ingang van 24 juni 2014 om 24.00 uur verboden.

Het is verboden om blauwvintonijn die met ingang van die datum door deze vaartuigen is gevangen, aan boord te houden, voor vetmest- of kweekdoeleinden te kooien, over te laden, over te hevelen of aan te landen.

Artikel 2

De visserij op blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee door ringzegenvaartuigen die de vlag voeren van of zijn geregistreerd in Frankrijk, is vanaf 12 juni 2014 om 09.04 uur verboden.

Het is verboden om blauwvintonijn die met ingang van die datum door deze vaartuigen is gevangen, aan boord te houden, voor vetmest- of kweekdoeleinden te kooien, over te laden, over te hevelen of aan te landen.

Artikel 3

De visserij op blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee door ringzegenvaartuigen die de vlag voeren van of zijn geregistreerd in Italië, is vanaf 13 juni 2014 om 23.02 uur verboden.

Het is verboden om blauwvintonijn die met ingang van die datum door deze vaartuigen is gevangen, aan boord te houden, voor vetmest- of kweekdoeleinden te kooien, over te laden, over te hevelen of aan te landen.

Artikel 4

De visserij op blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee door ringzegenvaartuigen die de vlag voeren van of zijn geregistreerd in Malta, is vanaf 10 juni 2014 om 14.39 uur verboden.

Het is verboden om blauwvintonijn die met ingang van die datum door deze vaartuigen is gevangen, aan boord te houden, voor vetmest- of kweekdoeleinden te kooien, over te laden, over te hevelen of aan te landen.

Artikel 5

De visserij op blauwvintonijn in de Atlantische Oceaan, ten oosten van 45° WL, en in de Middellandse Zee door ringzegenvaartuigen die de vlag voeren van of zijn geregistreerd in Spanje, is vanaf 28 mei 2014 om 00.00 uur verboden.

Het is verboden om blauwvintonijn die met ingang van die datum door deze vaartuigen is gevangen, aan boord te houden, voor vetmest- of kweekdoeleinden te kooien, over te laden, over te hevelen of aan te landen.

Artikel 6

Deze verordening treedt in werking op de dag van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 14 augustus 2014.

Voor de Commissie,

namens de voorzitter,

Michel BARNIER

Vicevoorzitter

---

(1)  PB L 343 van 22.12.2009, blz. 1.

1

(2)  PB L 24 van 28.1.2014, blz. 1.

2

(3)  PB L 96 van 15.4.2009, blz. 1.

3

---

| 19.8.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 244/6 |
| --- | --- | --- | --- |

19.8.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 244/6

---

VERORDENING (EU) Nr. 895/2014 VAN DE COMMISSIE

van 14 augustus 2014

tot wijziging van bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (REACH)

(Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2006 inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (REACH), tot oprichting van een Europees Agentschap voor chemische stoffen, houdende wijziging van Richtlijn 1999/45/EG en houdende intrekking van Verordening (EEG) nr. 793/93 van de Raad en Verordening (EG) nr. 1488/94 van de Commissie alsmede Richtlijn 76/769/EEG van de Raad en de Richtlijnen 91/155/EEG, 93/67/EEG, 93/105/EG en 2000/21/EG van de Commissie (1), en met name de artikelen 58 en 131,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Formaldehyde, oligomere reactieproducten met aniline (technisch MDA), voldoet aan de criteria voor indeling als kankerverwekkend (categorie 1B) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 van het Europees Parlement en de Raad (2) en bijgevolg ook aan de criteria voor opname in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zoals bepaald in artikel 57, onder a), van die verordening. |
| --- | --- |

(1)

Formaldehyde, oligomere reactieproducten met aniline (technisch MDA), voldoet aan de criteria voor indeling als kankerverwekkend (categorie 1B) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 van het Europees Parlement en de Raad (2) en bijgevolg ook aan de criteria voor opname in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zoals bepaald in artikel 57, onder a), van die verordening.

| (2) | Arseenzuur voldoet aan de criteria voor indeling als kankerverwekkend (categorie 1A) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 en bijgevolg ook aan de criteria voor opname in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zoals bepaald in artikel 57, onder a), van die verordening. |
| --- | --- |

(2)

Arseenzuur voldoet aan de criteria voor indeling als kankerverwekkend (categorie 1A) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 en bijgevolg ook aan de criteria voor opname in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zoals bepaald in artikel 57, onder a), van die verordening.

| (3) | Bis(2-methoxyethyl)ether (diglyme) voldoet aan de criteria voor indeling als giftig voor de voortplanting (categorie 1B) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 en bijgevolg ook aan de criteria voor opname in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zoals bepaald in artikel 57, onder c), van die verordening. |
| --- | --- |

(3)

Bis(2-methoxyethyl)ether (diglyme) voldoet aan de criteria voor indeling als giftig voor de voortplanting (categorie 1B) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 en bijgevolg ook aan de criteria voor opname in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zoals bepaald in artikel 57, onder c), van die verordening.

| (4) | 1,2-Dichloorethaan (EDC) voldoet aan de criteria voor indeling als kankerverwekkend (categorie 1B) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 en bijgevolg ook aan de criteria voor opname in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zoals bepaald in artikel 57, onder a), van die verordening. |
| --- | --- |

(4)

1,2-Dichloorethaan (EDC) voldoet aan de criteria voor indeling als kankerverwekkend (categorie 1B) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 en bijgevolg ook aan de criteria voor opname in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zoals bepaald in artikel 57, onder a), van die verordening.

| (5) | 2,2′-Dichloor-4,4′-methyleendianiline (MOCA) voldoet aan de criteria voor indeling als kankerverwekkend (categorie 1B) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 en bijgevolg ook aan de criteria voor opname in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zoals bepaald in artikel 57, onder a), van die verordening. |
| --- | --- |

(5)

2,2′-Dichloor-4,4′-methyleendianiline (MOCA) voldoet aan de criteria voor indeling als kankerverwekkend (categorie 1B) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 en bijgevolg ook aan de criteria voor opname in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zoals bepaald in artikel 57, onder a), van die verordening.

| (6) | Dichroomtris(chromaat) voldoet aan de criteria voor indeling als kankerverwekkend (categorie 1B) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 en bijgevolg ook aan de criteria voor opname in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zoals bepaald in artikel 57, onder a), van die verordening. |
| --- | --- |

(6)

Dichroomtris(chromaat) voldoet aan de criteria voor indeling als kankerverwekkend (categorie 1B) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 en bijgevolg ook aan de criteria voor opname in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zoals bepaald in artikel 57, onder a), van die verordening.

| (7) | Strontiumchromaat voldoet aan de criteria voor indeling als kankerverwekkend (categorie 1B) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 en bijgevolg ook aan de criteria voor opname in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zoals bepaald in artikel 57, onder a), van die verordening. |
| --- | --- |

(7)

Strontiumchromaat voldoet aan de criteria voor indeling als kankerverwekkend (categorie 1B) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 en bijgevolg ook aan de criteria voor opname in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zoals bepaald in artikel 57, onder a), van die verordening.

| (8) | Kaliumhydroxyoctaoxodizinkaatdichromaat voldoet aan de criteria voor indeling als kankerverwekkend (categorie 1A) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 en bijgevolg ook aan de criteria voor opname in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zoals bepaald in artikel 57, onder a), van die verordening. |
| --- | --- |

(8)

Kaliumhydroxyoctaoxodizinkaatdichromaat voldoet aan de criteria voor indeling als kankerverwekkend (categorie 1A) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 en bijgevolg ook aan de criteria voor opname in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zoals bepaald in artikel 57, onder a), van die verordening.

| (9) | Pentazinkchromaatoctahydroxide voldoet aan de criteria voor indeling als kankerverwekkend (categorie 1A) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 en bijgevolg ook aan de criteria voor opname in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zoals bepaald in artikel 57, onder a), van die verordening. |
| --- | --- |

(9)

Pentazinkchromaatoctahydroxide voldoet aan de criteria voor indeling als kankerverwekkend (categorie 1A) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 en bijgevolg ook aan de criteria voor opname in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zoals bepaald in artikel 57, onder a), van die verordening.

| (10) | Die stoffen zijn geïdentificeerd en opgenomen in de overeenkomstig artikel 59 van Verordening (EG) nr. 1907/2006 opgestelde lijst van in aanmerking komende stoffen. Bovendien heeft het Europees Agentschap voor chemische stoffen (hierna „het Agentschap” genoemd) in zijn aanbeveling van 17 januari 2013 (3) geadviseerd om die stoffen met voorrang op te nemen in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 overeenkomstig artikel 58 van die verordening. De stoffen moeten daarom in die bijlage worden opgenomen. |
| --- | --- |

(10)

Die stoffen zijn geïdentificeerd en opgenomen in de overeenkomstig artikel 59 van Verordening (EG) nr. 1907/2006 opgestelde lijst van in aanmerking komende stoffen. Bovendien heeft het Europees Agentschap voor chemische stoffen (hierna „het Agentschap” genoemd) in zijn aanbeveling van 17 januari 2013 (3) geadviseerd om die stoffen met voorrang op te nemen in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 overeenkomstig artikel 58 van die verordening. De stoffen moeten daarom in die bijlage worden opgenomen.

| (11) | N,N-Dimethylaceetamide (DMAC) voldoet aan de criteria voor indeling als giftig voor de voortplanting (categorie 1B) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 en bijgevolg ook aan de criteria voor opname in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zoals bepaald in artikel 57, onder c), van die verordening. Deze stof is ook geïdentificeerd en opgenomen in de overeenkomstig artikel 59 van Verordening (EG) nr. 1907/2006 opgestelde lijst van in aanmerking komende stoffen en het Agentschap heeft in zijn aanbeveling van 17 januari 2013 geadviseerd om deze stof met voorrang op te nemen in bijlage XIV bij die verordening overeenkomstig artikel 58 van die verordening. DMAC heeft soortgelijke intrinsieke eigenschappen als N-methyl-2-pyrrolidon (NMP) en beide stoffen kunnen worden beschouwd als mogelijke alternatieven voor enkele van de belangrijkste toepassingen ervan. Voor de stof NMP loopt er momenteel een procedure voor een beperking overeenkomstig artikel 69 van Verordening (EG) nr. 1907/2006. Gezien de overeenkomsten van beide stoffen, zowel wat de intrinsieke eigenschappen als wat de industriële toepassingen betreft, en om te zorgen voor een consistente regelgevingsaanpak, acht de Commissie het passend het besluit over de opname van DMAC in bijlage XIV uit te stellen. |
| --- | --- |

(11)

N,N-Dimethylaceetamide (DMAC) voldoet aan de criteria voor indeling als giftig voor de voortplanting (categorie 1B) overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1272/2008 en bijgevolg ook aan de criteria voor opname in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zoals bepaald in artikel 57, onder c), van die verordening. Deze stof is ook geïdentificeerd en opgenomen in de overeenkomstig artikel 59 van Verordening (EG) nr. 1907/2006 opgestelde lijst van in aanmerking komende stoffen en het Agentschap heeft in zijn aanbeveling van 17 januari 2013 geadviseerd om deze stof met voorrang op te nemen in bijlage XIV bij die verordening overeenkomstig artikel 58 van die verordening. DMAC heeft soortgelijke intrinsieke eigenschappen als N-methyl-2-pyrrolidon (NMP) en beide stoffen kunnen worden beschouwd als mogelijke alternatieven voor enkele van de belangrijkste toepassingen ervan. Voor de stof NMP loopt er momenteel een procedure voor een beperking overeenkomstig artikel 69 van Verordening (EG) nr. 1907/2006. Gezien de overeenkomsten van beide stoffen, zowel wat de intrinsieke eigenschappen als wat de industriële toepassingen betreft, en om te zorgen voor een consistente regelgevingsaanpak, acht de Commissie het passend het besluit over de opname van DMAC in bijlage XIV uit te stellen.

| (12) | De in artikel 58, lid 1, onder c), i) en ii), van Verordening (EG) nr. 1907/2006 bedoelde uiterste aanvraagdata en verbodsdata moeten in bijlage XIV bij die verordening worden gespecificeerd. |
| --- | --- |

(12)

De in artikel 58, lid 1, onder c), i) en ii), van Verordening (EG) nr. 1907/2006 bedoelde uiterste aanvraagdata en verbodsdata moeten in bijlage XIV bij die verordening worden gespecificeerd.

| (13) | In de aanbeveling van het Agentschap van 17 januari 2013 zijn voor elk van de in de bijlage bij deze verordening vermelde stoffen de in artikel 58, lid 1, onder c), ii), van Verordening (EG) nr. 1907/2006 bedoelde data vastgesteld waarop aanvragen moeten zijn ontvangen indien de aanvrager een stof wil blijven gebruiken of voor een bepaald gebruik in de handel wil blijven brengen. Die data zijn vastgesteld op basis van de tijd die naar schatting nodig is om een autorisatieaanvraag op te stellen, rekening houdend met de beschikbare informatie over de verschillende stoffen en met de informatie die tijdens de overeenkomstig artikel 58, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1907/2006 gehouden openbare raadpleging is ontvangen. Er is overeenkomstig artikel 58, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1907/2006 ook rekening gehouden met de capaciteit van het Agentschap om de aanvragen binnen de in die verordening gestelde termijn te behandelen. |
| --- | --- |

(13)

In de aanbeveling van het Agentschap van 17 januari 2013 zijn voor elk van de in de bijlage bij deze verordening vermelde stoffen de in artikel 58, lid 1, onder c), ii), van Verordening (EG) nr. 1907/2006 bedoelde data vastgesteld waarop aanvragen moeten zijn ontvangen indien de aanvrager een stof wil blijven gebruiken of voor een bepaald gebruik in de handel wil blijven brengen. Die data zijn vastgesteld op basis van de tijd die naar schatting nodig is om een autorisatieaanvraag op te stellen, rekening houdend met de beschikbare informatie over de verschillende stoffen en met de informatie die tijdens de overeenkomstig artikel 58, lid 4, van Verordening (EG) nr. 1907/2006 gehouden openbare raadpleging is ontvangen. Er is overeenkomstig artikel 58, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1907/2006 ook rekening gehouden met de capaciteit van het Agentschap om de aanvragen binnen de in die verordening gestelde termijn te behandelen.

| (14) | Voor de chroom (VI)-verbindingen dichroomtris(chromaat), strontiumchromaat, kaliumhydroxyoctaoxodizinkaatdichromaat en pentazinkchromaatoctahydroxide heeft het Agentschap als uiterste aanvraagdatum 24 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening voorgesteld. De Commissie is echter van mening dat de uiterste aanvraagdatum op 35 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening moet worden vastgesteld om dezelfde benadering te volgen als voor de zeven chroom (VI)-verbindingen die al in de vermeldingen 16 tot en met 22 van bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zijn opgenomen. |
| --- | --- |

(14)

Voor de chroom (VI)-verbindingen dichroomtris(chromaat), strontiumchromaat, kaliumhydroxyoctaoxodizinkaatdichromaat en pentazinkchromaatoctahydroxide heeft het Agentschap als uiterste aanvraagdatum 24 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening voorgesteld. De Commissie is echter van mening dat de uiterste aanvraagdatum op 35 maanden na de inwerkingtreding van deze verordening moet worden vastgesteld om dezelfde benadering te volgen als voor de zeven chroom (VI)-verbindingen die al in de vermeldingen 16 tot en met 22 van bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 zijn opgenomen.

| (15) | Voor elk van de in de bijlage bij deze verordening opgenomen stoffen moet de in artikel 58, lid 1, onder c), i), van Verordening (EG) nr. 1907/2006 bedoelde datum 18 maanden na de in artikel 58, lid 1, onder c), ii), van die verordening bedoelde datum vallen. |
| --- | --- |

(15)

Voor elk van de in de bijlage bij deze verordening opgenomen stoffen moet de in artikel 58, lid 1, onder c), i), van Verordening (EG) nr. 1907/2006 bedoelde datum 18 maanden na de in artikel 58, lid 1, onder c), ii), van die verordening bedoelde datum vallen.

| (16) | Artikel 58, lid 1, onder e), in samenhang met artikel 58, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1907/2006 bepaalt dat vormen van gebruik of categorieën van gebruik van de autorisatieplicht kunnen worden vrijgesteld, mits de risico's naar behoren worden beheerst op grond van de bestaande specifieke wetgeving van de Unie die minimumeisen aan het gebruik van de stof stelt in verband met de bescherming van de gezondheid van de mens of het milieu. In het licht van de momenteel beschikbare informatie is het niet wenselijk vrijstellingen op grond van die bepalingen vast te stellen. |
| --- | --- |

(16)

Artikel 58, lid 1, onder e), in samenhang met artikel 58, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1907/2006 bepaalt dat vormen van gebruik of categorieën van gebruik van de autorisatieplicht kunnen worden vrijgesteld, mits de risico's naar behoren worden beheerst op grond van de bestaande specifieke wetgeving van de Unie die minimumeisen aan het gebruik van de stof stelt in verband met de bescherming van de gezondheid van de mens of het milieu. In het licht van de momenteel beschikbare informatie is het niet wenselijk vrijstellingen op grond van die bepalingen vast te stellen.

| (17) | Op basis van de thans beschikbare informatie is het niet wenselijk vrijstellingen voor onderzoek en ontwikkeling gericht op producten en procedés vast te stellen. |
| --- | --- |

(17)

Op basis van de thans beschikbare informatie is het niet wenselijk vrijstellingen voor onderzoek en ontwikkeling gericht op producten en procedés vast te stellen.

| (18) | Op basis van de thans beschikbare informatie is het niet wenselijk herbeoordelingstermijnen voor bepaalde vormen van gebruik vast te stellen. |
| --- | --- |

(18)

Op basis van de thans beschikbare informatie is het niet wenselijk herbeoordelingstermijnen voor bepaalde vormen van gebruik vast te stellen.

| (19) | Verordening (EG) nr. 1907/2006 moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd. |
| --- | --- |

(19)

Verordening (EG) nr. 1907/2006 moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd.

| (20) | De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het bij artikel 133 van Verordening (EG) nr. 1907/2006 ingestelde comité, |
| --- | --- |

(20)

De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het bij artikel 133 van Verordening (EG) nr. 1907/2006 ingestelde comité,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 wordt gewijzigd overeenkomstig de bijlage bij deze verordening.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de derde dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 14 augustus 2014.

Voor de Commissie

De voorzitter

José Manuel BARROSO

---

(1)  PB L 396 van 30.12.2006, blz. 1.

1

(2)  Verordening (EG) nr. 1272/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2008 betreffende de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels (PB L 353 van 31.12.2008, blz. 1).

2

(3)  http://echa.europa.eu/documents/10162/13640/4th_a_xiv_recommendation_17jan2013_en.pdf

3

---

BIJLAGE

Aan de tabel in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 worden de volgende vermeldingen toegevoegd:

| Vermelding nr. | Stof | Intrinsieke eigenschap(pen) bedoeld in artikel 57 | Overgangsregelingen | Vrijgestelde (categorieën van) vormen van gebruik | Herbeoordelingsperioden |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Uiterste aanvraagdatum (1) | Verbodsdatum (2) |
| „23. | Formaldehyde, oligomere reactieproducten met aniline (technisch MDA)
  EG-nr.: 500-036-1
  CAS-nr.: 25214-70-4 | Kankerverwekkend
  (categorie 1B) | 22 februari 2016 | 22 augustus 2017 | — | — |
| 24. | Arseenzuur
  EG-nr.: 231-901-9
  CAS-nr.: 7778-39-4 | Kankerverwekkend
  (categorie 1A) | 22 februari 2016 | 22 augustus 2017 | — | — |
| 25. | Bis(2-methoxyethyl)ether (diglyme)
  EG-nr.: 203-924-4
  CAS-nr.: 111-96-6 | Giftig voor de voortplanting
  (categorie 1B) | 22 februari 2016 | 22 augustus 2017 | — | — |
| 26. | 1,2-Dichloorethaan (EDC)
  EG-nr.: 203-458-1
  CAS-nr.: 107-06-2 | Kankerverwekkend
  (categorie 1B) | 22 mei 2016 | 22 november 2017 | — | — |
| 27. | 2,2′-Dichloor-4,4′-methyleendianiline (MOCA)
  EG-nr.: 202-918-9
  CAS-nr.: 101-14-4 | Kankerverwekkend
  (categorie 1B) | 22 mei 2016 | 22 november 2017 | — | — |
| 28. | Dichroomtris(chromaat)
  EG-nr.: 246-356-2
  CAS-nr.: 24613-89-6 | Kankerverwekkend
  (categorie 1B) | 22 juli 2017 | 22 januari 2019 | — | — |
| 29. | Strontiumchromaat
  EG-nr.: 232-142-6
  CAS-nr.: 7789-06-2 | Kankerverwekkend
  (categorie 1B) | 22 juli 2017 | 22 januari 2019 | — | — |
| 30. | Kaliumhydroxyoctaoxodizinkaatdichromaat
  EG-nr.: 234-329-8
  CAS-nr.: 11103-86-9 | Kankerverwekkend
  (categorie 1A) | 22 juli 2017 | 22 januari 2019 | — | — |
| 31. | Pentazinkchromaatoctahydroxide
  EG-nr.: 256-418-0
  CAS-nr.: 49663-84-5 | Kankerverwekkend
  (categorie 1A) | 22 juli 2017 | 22 januari 2019 | — | —” |

Vermelding nr.

Stof

Intrinsieke eigenschap(pen) bedoeld in artikel 57

Overgangsregelingen

Vrijgestelde (categorieën van) vormen van gebruik

Herbeoordelingsperioden

Uiterste aanvraagdatum (1)

Verbodsdatum (2)

„23.

Formaldehyde, oligomere reactieproducten met aniline (technisch MDA)

EG-nr.: 500-036-1

CAS-nr.: 25214-70-4

Kankerverwekkend

(categorie 1B)

22 februari 2016

22 augustus 2017

—

—

24.

Arseenzuur

EG-nr.: 231-901-9

CAS-nr.: 7778-39-4

Kankerverwekkend

(categorie 1A)

22 februari 2016

22 augustus 2017

—

—

25.

Bis(2-methoxyethyl)ether (diglyme)

EG-nr.: 203-924-4

CAS-nr.: 111-96-6

Giftig voor de voortplanting

(categorie 1B)

22 februari 2016

22 augustus 2017

—

—

26.

1,2-Dichloorethaan (EDC)

EG-nr.: 203-458-1

CAS-nr.: 107-06-2

Kankerverwekkend

(categorie 1B)

22 mei 2016

22 november 2017

—

—

27.

2,2′-Dichloor-4,4′-methyleendianiline (MOCA)

EG-nr.: 202-918-9

CAS-nr.: 101-14-4

Kankerverwekkend

(categorie 1B)

22 mei 2016

22 november 2017

—

—

28.

Dichroomtris(chromaat)

EG-nr.: 246-356-2

CAS-nr.: 24613-89-6

Kankerverwekkend

(categorie 1B)

22 juli 2017

22 januari 2019

—

—

29.

Strontiumchromaat

EG-nr.: 232-142-6

CAS-nr.: 7789-06-2

Kankerverwekkend

(categorie 1B)

22 juli 2017

22 januari 2019

—

—

30.

Kaliumhydroxyoctaoxodizinkaatdichromaat

EG-nr.: 234-329-8

CAS-nr.: 11103-86-9

Kankerverwekkend

(categorie 1A)

22 juli 2017

22 januari 2019

—

—

31.

Pentazinkchromaatoctahydroxide

EG-nr.: 256-418-0

CAS-nr.: 49663-84-5

Kankerverwekkend

(categorie 1A)

22 juli 2017

22 januari 2019

—

—”

---

(1)  Datum bedoeld in artikel 58, lid 1, onder c), ii), van Verordening (EG) nr. 1907/2006.

1

(2)  Datum bedoeld in artikel 58, lid 1, onder c), i), van Verordening (EG) nr. 1907/2006.

2

---

| 19.8.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 244/10 |
| --- | --- | --- | --- |

19.8.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 244/10

---

UITVOERINGSVERORDENING (EU) Nr. 896/2014 VAN DE COMMISSIE

van 18 augustus 2014

tot intrekking van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 793/2013 tot vaststelling van maatregelen ten aanzien van de Faeröer met het oog op de instandhouding van het Atlantisch-Scandinavische haringbestand

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EU) nr. 1026/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende bepaalde maatregelen met het oog op de instandhouding van visbestanden ten aanzien van landen die niet-duurzame visserij toelaten (1), en met name artikel 7,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | In Uitvoeringsverordening (EU) nr. 793/2013 van de Commissie van 20 augustus 2013 tot vaststelling van maatregelen ten aanzien van de Faeröer met het oog op de instandhouding van het Atlantisch-Scandinavische haringbestand (2) worden de Faeröer aangemerkt als land dat niet-duurzame visserij toelaat en worden maatregelen vastgesteld voor de visserij op Atlantisch-Scandinavische haring en daaraan verwante soorten, zoals bepaald in Verordening (EU) nr. 1026/2012 |
| --- | --- |

(1)

In Uitvoeringsverordening (EU) nr. 793/2013 van de Commissie van 20 augustus 2013 tot vaststelling van maatregelen ten aanzien van de Faeröer met het oog op de instandhouding van het Atlantisch-Scandinavische haringbestand (2) worden de Faeröer aangemerkt als land dat niet-duurzame visserij toelaat en worden maatregelen vastgesteld voor de visserij op Atlantisch-Scandinavische haring en daaraan verwante soorten, zoals bepaald in Verordening (EU) nr. 1026/2012

| (2) | Krachtens artikel 7 van Verordening (EU) nr. 1026/2012 wordt de toepassing van dergelijke maatregelen beëindigd wanneer het land dat niet-duurzame visserij toelaat, op eigen initiatief of in overleg, de voor de instandhouding en het beheer van het bestand van gemeenschappelijk belang vereiste adequate corrigerende maatregelen vaststelt die het effect van maatregelen die de Unie heeft genomen, niet ondermijnen. |
| --- | --- |

(2)

Krachtens artikel 7 van Verordening (EU) nr. 1026/2012 wordt de toepassing van dergelijke maatregelen beëindigd wanneer het land dat niet-duurzame visserij toelaat, op eigen initiatief of in overleg, de voor de instandhouding en het beheer van het bestand van gemeenschappelijk belang vereiste adequate corrigerende maatregelen vaststelt die het effect van maatregelen die de Unie heeft genomen, niet ondermijnen.

| (3) | De voor visserij bevoegde minister van de Faeröer heeft op 12 juni 2014 bekendgemaakt dat de Faeröer voor 2014 een vangstbeperking van 40 000 ton haring hebben vastgesteld — een cijfer dat in zowel absolute als relatieve termen ver onder de voor 2013 vastgestelde vangstbeperking van 105 230 ton blijft. Als gevolg hiervan zou de totale TAC voor 2014 die in het kader van het bestaande langetermijnbeheersplan door de andere kuststaten is voorgesteld, met 4,4 % toenemen. |
| --- | --- |

(3)

De voor visserij bevoegde minister van de Faeröer heeft op 12 juni 2014 bekendgemaakt dat de Faeröer voor 2014 een vangstbeperking van 40 000 ton haring hebben vastgesteld — een cijfer dat in zowel absolute als relatieve termen ver onder de voor 2013 vastgestelde vangstbeperking van 105 230 ton blijft. Als gevolg hiervan zou de totale TAC voor 2014 die in het kader van het bestaande langetermijnbeheersplan door de andere kuststaten is voorgesteld, met 4,4 % toenemen.

| (4) | Volgens het meest recente wetenschappelijk advies zou deze toename van de vangst in 2014 tegen begin 2015 naar raming slechts een effect van 0,4 % op de haringbiomassa hebben — een cijfer dat als niet-significant voor de instandhouding van het bestand kan worden beschouwd. |
| --- | --- |

(4)

Volgens het meest recente wetenschappelijk advies zou deze toename van de vangst in 2014 tegen begin 2015 naar raming slechts een effect van 0,4 % op de haringbiomassa hebben — een cijfer dat als niet-significant voor de instandhouding van het bestand kan worden beschouwd.

| (5) | Bijgevolg zal de door de Faeröer vastgestelde corrigerende maatregel, in combinatie met de gezamenlijk door de andere kuststaten (de Russische federatie, Noorwegen, IJsland en de Unie) vastgestelde aandelen, de instandhoudingsinspanningen die de EU met de andere lidstaten heeft afgesproken, niet ondermijnen. |
| --- | --- |

(5)

Bijgevolg zal de door de Faeröer vastgestelde corrigerende maatregel, in combinatie met de gezamenlijk door de andere kuststaten (de Russische federatie, Noorwegen, IJsland en de Unie) vastgestelde aandelen, de instandhoudingsinspanningen die de EU met de andere lidstaten heeft afgesproken, niet ondermijnen.

| (6) | Bijgevolg moeten de maatregelen die de Commissie op grond van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 793/2013 heeft vastgesteld, overeenkomstig artikel 7, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1026/2012 worden beëindigd. Bijgevolg moet Uitvoeringsverordening (EU) nr. 793/2013 worden ingetrokken. |
| --- | --- |

(6)

Bijgevolg moeten de maatregelen die de Commissie op grond van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 793/2013 heeft vastgesteld, overeenkomstig artikel 7, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1026/2012 worden beëindigd. Bijgevolg moet Uitvoeringsverordening (EU) nr. 793/2013 worden ingetrokken.

| (7) | Aangezien voortzetting van de toepassing van deze maatregelen niet vereist is, moet deze verordening de dag na die van de bekendmaking ervan in werking treden, |
| --- | --- |

(7)

Aangezien voortzetting van de toepassing van deze maatregelen niet vereist is, moet deze verordening de dag na die van de bekendmaking ervan in werking treden,

| (8) | Hiermee wordt niet vooruitgelopen op toekomstige door de Faeröer te bepalen quota, noch op toekomstig kuststaatoverleg over het gezamenlijke beheer van de Atlantisch-Scandinavische haring. |
| --- | --- |

(8)

Hiermee wordt niet vooruitgelopen op toekomstige door de Faeröer te bepalen quota, noch op toekomstig kuststaatoverleg over het gezamenlijke beheer van de Atlantisch-Scandinavische haring.

| (9) | Het Comité voor de visserij en de aquacultuur heeft geen advies uitgebracht, |
| --- | --- |

(9)

Het Comité voor de visserij en de aquacultuur heeft geen advies uitgebracht,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Uitvoeringsverordening (EU) nr. 793/2013 wordt ingetrokken.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 18 augustus 2014.

Voor de Commissie

De voorzitter

José Manuel BARROSO

---

(1)  PB L 316 van 14.11.2012, blz. 34.

1

(2)  PB L 223 van 21.8.2013, blz. 1.

2

---

| 19.8.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 244/12 |
| --- | --- | --- | --- |

19.8.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 244/12

---

UITVOERINGSVERORDENING (EU) Nr. 897/2014 VAN DE COMMISSIE

van 18 augustus 2014

tot vaststelling van specifieke uitvoeringsbepalingen voor programma's voor grensoverschrijdende samenwerking die worden gefinancierd in het kader van Verordening (EU) nr. 232/2014 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een Europees nabuurschapsinstrument

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 291,

Gezien Verordening (EU) nr. 232/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2014 tot vaststelling van een Europees nabuurschapsinstrument (1), en met name artikel 12,

Gezien Verordening (EU) nr. 236/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2014 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften en procedures voor de tenuitvoerlegging van de instrumenten van de Unie ter financiering van extern optreden (2), en met name artikel 6, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Een van de componenten van Verordening (EU) nr. 232/2014 betreft de samenwerking tussen enerzijds een of meer lidstaten van de Europese Unie en anderzijds een of meer partnerlanden als bedoeld in bijlage I bij die verordening en/of de Russische Federatie. Deze samenwerking vindt plaats aan het gemeenschappelijke stuk van de buitengrens van de Unie om de grensoverschrijdende samenwerking te versterken. |
| --- | --- |

(1)

Een van de componenten van Verordening (EU) nr. 232/2014 betreft de samenwerking tussen enerzijds een of meer lidstaten van de Europese Unie en anderzijds een of meer partnerlanden als bedoeld in bijlage I bij die verordening en/of de Russische Federatie. Deze samenwerking vindt plaats aan het gemeenschappelijke stuk van de buitengrens van de Unie om de grensoverschrijdende samenwerking te versterken.

| (2) | In Verordening (EU) nr. 236/2014 worden voorschriften vastgesteld voor de tenuitvoerlegging van de steun die eigen zijn aan alle instrumenten voor extern optreden. |
| --- | --- |

(2)

In Verordening (EU) nr. 236/2014 worden voorschriften vastgesteld voor de tenuitvoerlegging van de steun die eigen zijn aan alle instrumenten voor extern optreden.

| (3) | Verordening (EU) nr. 232/2014 stipuleert dat uitvoeringsvoorschriften dienen te worden vastgesteld met specifieke bepalingen voor de tenuitvoerlegging van programma's voor grensoverschrijdende samenwerking. Deze voorschriften dienen onder meer bepalingen te omvatten inzake de percentages en de methoden voor medefinanciering; de inhoud, opstelling, wijziging en afsluiting van gezamenlijke operationele programma's; de rol en functie van de programmastructuren, met inbegrip van hun hoedanigheid, effectieve identificatie, aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid, een beschrijving van de beheers- en controlesystemen, en de voorwaarden voor het technische en financiële beheer van de EU-steun; de terugvorderingsprocedures in alle deelnemende landen; toezicht en evaluatie; activiteiten met betrekking tot zichtbaarheid en informatie; gedeeld en indirect beheer. |
| --- | --- |

(3)

Verordening (EU) nr. 232/2014 stipuleert dat uitvoeringsvoorschriften dienen te worden vastgesteld met specifieke bepalingen voor de tenuitvoerlegging van programma's voor grensoverschrijdende samenwerking. Deze voorschriften dienen onder meer bepalingen te omvatten inzake de percentages en de methoden voor medefinanciering; de inhoud, opstelling, wijziging en afsluiting van gezamenlijke operationele programma's; de rol en functie van de programmastructuren, met inbegrip van hun hoedanigheid, effectieve identificatie, aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid, een beschrijving van de beheers- en controlesystemen, en de voorwaarden voor het technische en financiële beheer van de EU-steun; de terugvorderingsprocedures in alle deelnemende landen; toezicht en evaluatie; activiteiten met betrekking tot zichtbaarheid en informatie; gedeeld en indirect beheer.

| (4) | Het programmeringsdocument waarin is voorzien bij artikel 9, lid 1, van Verordening (EU) nr. 232/2014, stelt de strategische doelstellingen vast voor grensoverschrijdende samenwerking, naast de thematische doelstellingen en verwachte resultaten van die samenwerking en omvat de lijst van de op te zetten operationele programma's. |
| --- | --- |

(4)

Het programmeringsdocument waarin is voorzien bij artikel 9, lid 1, van Verordening (EU) nr. 232/2014, stelt de strategische doelstellingen vast voor grensoverschrijdende samenwerking, naast de thematische doelstellingen en verwachte resultaten van die samenwerking en omvat de lijst van de op te zetten operationele programma's.

| (5) | Grensoverschrijdende samenwerking dient ten uitvoer te worden gelegd door middel van meerjarige gezamenlijke operationele programma's die betrekking hebben op samenwerking voor een grens of een cluster van grenzen en die bestaan uit meerjarige prioriteiten die gericht zijn op een coherente reeks thematische doelstellingen en met steun van de Unie kunnen worden uitgevoerd. |
| --- | --- |

(5)

Grensoverschrijdende samenwerking dient ten uitvoer te worden gelegd door middel van meerjarige gezamenlijke operationele programma's die betrekking hebben op samenwerking voor een grens of een cluster van grenzen en die bestaan uit meerjarige prioriteiten die gericht zijn op een coherente reeks thematische doelstellingen en met steun van de Unie kunnen worden uitgevoerd.

| (6) | Er dienen uitvoeringsvoorschriften te worden vastgesteld die specifieke bepalingen voor de uitvoering van de grensoverschrijdende samenwerking uit hoofde van Verordening (EG) nr. 232/2014 vastleggen, maar die de deelnemende landen tegelijk een zekere speelruimte bieden bij de nadere organisatie en uitvoering van elk specifieke programma gelet op de bijzondere kenmerken ervan. Op basis van dit beginsel en in overeenstemming met deze verordening moeten de deelnemende landen gezamenlijk voorstellen voor gezamenlijke operationele programma's ter goedkeuring bij de Commissie indienen overeenkomstig artikel 10, lid 4, van Verordening (EU) nr. 232/2014. |
| --- | --- |

(6)

Er dienen uitvoeringsvoorschriften te worden vastgesteld die specifieke bepalingen voor de uitvoering van de grensoverschrijdende samenwerking uit hoofde van Verordening (EG) nr. 232/2014 vastleggen, maar die de deelnemende landen tegelijk een zekere speelruimte bieden bij de nadere organisatie en uitvoering van elk specifieke programma gelet op de bijzondere kenmerken ervan. Op basis van dit beginsel en in overeenstemming met deze verordening moeten de deelnemende landen gezamenlijk voorstellen voor gezamenlijke operationele programma's ter goedkeuring bij de Commissie indienen overeenkomstig artikel 10, lid 4, van Verordening (EU) nr. 232/2014.

| (7) | Rekening houdend met het feit dat alle deelnemende landen moeten worden betrokken bij de besluitvormingsstructuren van het programma en dat de tenuitvoerleggingstaken gewoonlijk worden toevertrouwd aan een beheerautoriteit die in een lidstaat is gevestigd, bestaat de behoefte aan regelgeving voor de organisatiestructuur van de beheerautoriteit en de verdeling van de taken binnen en tussen alle organen die deel uitmaken van de programmastructuren. |
| --- | --- |

(7)

Rekening houdend met het feit dat alle deelnemende landen moeten worden betrokken bij de besluitvormingsstructuren van het programma en dat de tenuitvoerleggingstaken gewoonlijk worden toevertrouwd aan een beheerautoriteit die in een lidstaat is gevestigd, bestaat de behoefte aan regelgeving voor de organisatiestructuur van de beheerautoriteit en de verdeling van de taken binnen en tussen alle organen die deel uitmaken van de programmastructuren.

| (8) | Op basis van de lessen die zijn getrokken uit de programmeringsperiode 2007-2013, zal de Commissie niet automatisch de eindverantwoordelijkheid op zich nemen voor terugvorderingen in de partnerlanden. Om die reden werden in de uitvoeringsvoorschriften nieuwe bepalingen vastgesteld voor meer verantwoordelijkheid van de deelnemende landen wat betreft beheer, controle en audit. De programma's moeten hun eigen beheer- en controlesystemen vaststellen op basis van deze voorschriften. De partnerlanden moeten de beheerautoriteiten bijstaan bij de uitvoering van de programma's door het opzetten van nationale autoriteiten, controlecontactpunten en een auditgroep. |
| --- | --- |

(8)

Op basis van de lessen die zijn getrokken uit de programmeringsperiode 2007-2013, zal de Commissie niet automatisch de eindverantwoordelijkheid op zich nemen voor terugvorderingen in de partnerlanden. Om die reden werden in de uitvoeringsvoorschriften nieuwe bepalingen vastgesteld voor meer verantwoordelijkheid van de deelnemende landen wat betreft beheer, controle en audit. De programma's moeten hun eigen beheer- en controlesystemen vaststellen op basis van deze voorschriften. De partnerlanden moeten de beheerautoriteiten bijstaan bij de uitvoering van de programma's door het opzetten van nationale autoriteiten, controlecontactpunten en een auditgroep.

| (9) | Overeenkomstig artikel 10, lid 8, van Verordening (EU) nr. 232/2014 worden indien noodzakelijk overeenkomsten tussen de deelnemende landen en de beheerautoriteit ondertekend voor het vaststellen van bepalingen die niet zijn opgenomen in de financieringsovereenkomsten met de partnerlanden of de Russische Federatie. |
| --- | --- |

(9)

Overeenkomstig artikel 10, lid 8, van Verordening (EU) nr. 232/2014 worden indien noodzakelijk overeenkomsten tussen de deelnemende landen en de beheerautoriteit ondertekend voor het vaststellen van bepalingen die niet zijn opgenomen in de financieringsovereenkomsten met de partnerlanden of de Russische Federatie.

| (10) | Op basis van de lessen die zijn getrokken uit de programmeringsperiode 2007-2013, zullen de procedures voor het gunnen van subsidies en de voorschriften die door de Commissie zijn ontworpen voor externe acties niet langer van verplichtende aard zijn. De programma's moeten procedures kunnen toepassen die in de deelnemende landen zijn ontwikkeld, mits aan een aantal normen van deze verordening wordt voldaan. |
| --- | --- |

(10)

Op basis van de lessen die zijn getrokken uit de programmeringsperiode 2007-2013, zullen de procedures voor het gunnen van subsidies en de voorschriften die door de Commissie zijn ontworpen voor externe acties niet langer van verplichtende aard zijn. De programma's moeten procedures kunnen toepassen die in de deelnemende landen zijn ontwikkeld, mits aan een aantal normen van deze verordening wordt voldaan.

| (11) | Overeenkomstig artikel 7, lid 7, van Verordening (EU) nr. 232/2014 kan financiering uit hoofde van deze verordening worden gecombineerd met financiering uit hoofde van andere relevante Unieverordeningen. Hierdoor wordt een overdracht mogelijk van financiering uit hoofde van Verordening (EU) nr. 232/2014 naar programma's die worden gefinancierd uit hoofde van Verordening (EU) nr. 1299/2013 van het Europees Parlement en de Raad (3). Een vergelijkbaar voorschrift bestaat in Verordening (EU) nr. 231/2014 van het Europees Parlement en de Raad (4) voor financiering die van Verordening (EU) nr. 232/2014 moet worden overgedragen ter dekking van de deelname van begunstigden van deze laatste verordening aan programma's voor grensoverschrijdende samenwerking die door de onderhavige verordening worden bestreken. Deze nieuwe voorschriften vergemakkelijken de beheerprocedures voor de deelname van deze landen aan de programma's. |
| --- | --- |

(11)

Overeenkomstig artikel 7, lid 7, van Verordening (EU) nr. 232/2014 kan financiering uit hoofde van deze verordening worden gecombineerd met financiering uit hoofde van andere relevante Unieverordeningen. Hierdoor wordt een overdracht mogelijk van financiering uit hoofde van Verordening (EU) nr. 232/2014 naar programma's die worden gefinancierd uit hoofde van Verordening (EU) nr. 1299/2013 van het Europees Parlement en de Raad (3). Een vergelijkbaar voorschrift bestaat in Verordening (EU) nr. 231/2014 van het Europees Parlement en de Raad (4) voor financiering die van Verordening (EU) nr. 232/2014 moet worden overgedragen ter dekking van de deelname van begunstigden van deze laatste verordening aan programma's voor grensoverschrijdende samenwerking die door de onderhavige verordening worden bestreken. Deze nieuwe voorschriften vergemakkelijken de beheerprocedures voor de deelname van deze landen aan de programma's.

| (12) | Aangezien de programma's gewoonlijk in gedeeld beheer ten uitvoer worden gelegd, dienen de beheer- en controlesystemen overeen te stemmen met de voorschriften van de Unie, meer bepaald Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad (5), Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 van de Commissie (6), alsook Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/95 van de Raad (7). De Commissie moet zich ervan vergewissen dat de financiering van de Unie wordt gebruikt overeenkomstig de toepasselijke voorschriften tijdens de tenuitvoerlegging van de programma's. |
| --- | --- |

(12)

Aangezien de programma's gewoonlijk in gedeeld beheer ten uitvoer worden gelegd, dienen de beheer- en controlesystemen overeen te stemmen met de voorschriften van de Unie, meer bepaald Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad (5), Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 van de Commissie (6), alsook Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/95 van de Raad (7). De Commissie moet zich ervan vergewissen dat de financiering van de Unie wordt gebruikt overeenkomstig de toepasselijke voorschriften tijdens de tenuitvoerlegging van de programma's.

| (13) | Deze maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het bij Verordening (EG) nr. 232/2014 ingestelde comité. |
| --- | --- |

(13)

Deze maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het bij Verordening (EG) nr. 232/2014 ingestelde comité.

| (14) | Om te zorgen voor een tijdige programmering en tenuitvoerlegging van de programma's dient deze verordening in werking te treden op de derde dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie, |
| --- | --- |

(14)

Om te zorgen voor een tijdige programmering en tenuitvoerlegging van de programma's dient deze verordening in werking te treden op de derde dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

DEEL EEN

ONDERWERP EN DEFINITIES

Artikel 1

Onderwerp

In deze verordening worden gedetailleerde bepalingen vastgesteld voor de tenuitvoerlegging van programma's voor grensoverschrijdende samenwerking als bedoeld in artikel 12 van Verordening (EU) nr. 232/2014 en artikel 6, lid 2, van Verordening (EU) nr. 236/2014.

Artikel 2

Definities

Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder:

a)   „programma”: een gezamenlijk operationeel programma als bedoeld in artikel 10 van Verordening (EU) nr. 232/2014;

b)   „deelnemende landen”: alle lidstaten, alle partnerlanden voor grensoverschrijdende samenwerking, en elk EER-land dat aan een programma deelneemt;

c)   „programmeringsdocument”: het document dat is bedoeld in artikel 9, lid 1, van Verordening (EU) nr. 232/2014 en waarin de strategische doelstellingen, de lijst van programma's, de indicatieve meerjarentoewijzingen en de geografische subsidiabiliteitscriteria worden vastgesteld;

d)   „programmagebied”: kernregio's, aangrenzende regio's, belangrijke sociale, economische of culturele centra en territoriale eenheden als respectievelijk bedoeld in artikel 8, leden 3 en 4, van Verordening (EU) nr. 232/2014;

e)   „kernregio's”: de territoriale eenheden als bedoeld in artikel 8, lid 1, van Verordening (EU) nr. 232/2014 en grensgebieden in geografische entiteiten van het instrument voor pretoetredingssteun en in EER-landen, als bedoeld in het programmeringsdocument;

f)   „aangrenzende regio's”: de territoriale eenheden als bedoeld in artikel 8, lid 2, van Verordening (EU) nr. 232/2014 en aan kernregio's grenzende gebieden in geografische entiteiten van het instrument voor pretoetredingssteun en in EER-landen;

g)   „gezamenlijk comité van toezicht”: het gezamenlijk comité dat verantwoordelijk is voor het toezicht op de tenuitvoerlegging van het programma;

h)   „beheerautoriteit”: de door de deelnemende landen aangewezen autoriteit of het door de deelnemende landen aangewezen lichaam, belast met het beheer van het programma;

i)   „nationale autoriteit”: de door elk deelnemend land aangewezen entiteit die de eindverantwoordelijkheid draagt voor de ondersteuning van de beheerautoriteit met betrekking tot de tenuitvoerlegging van het programma op het eigen grondgebied;

j)   „gezamenlijk technisch secretariaat”: het orgaan dat door de deelnemende landen wordt opgericht om de programma-organen bij te staan;

k)   „financieringsinstrumenten”: ter aanvulling bedoelde en voor een of meer specifieke beleidsdoelen van de Unie bestemde financiële steunmaatregel van de Unie. Dergelijke instrumenten kunnen de vorm aannemen van investeringen in eigen vermogen of quasi-eigen vermogen, leningen, garanties, of andere risicodelende instrumenten, en mogen, in voorkomend geval, worden gecombineerd met een subsidie;

l)   „partnerlanden voor grensoverschrijdende samenwerking”: de landen en gebieden als genoemd in bijlage I bij Verordening (EU) nr. 232/2014, de Russische Federatie en de begunstigden als genoemd in bijlage I bij Verordening (EU) nr. 231/2014, indien wordt voorzien in medefinanciering uit hoofde van laatstgenoemde verordening;

m)   „onregelmatigheid”: elke inbreuk op een financieringsovereenkomst, een contract of toepasselijke wetgeving, als gevolg van een handeling of nalatigheid van een bij de uitvoering van het programma betrokken economisch subject waarbij de begroting van de Unie door een onverschuldigde uitgave wordt of zou worden benadeeld;

n)   „bijdrage van de Unie”: het deel van de subsidiabele uitgaven van het programma of project dat door de Unie wordt gefinancierd;

o)   „contract”: elk aanbestedings- of subsidiecontract dat in het kader van een programma wordt gesloten;

p)   „grote infrastructuurprojecten”: projecten die een reeks werkzaamheden, activiteiten of diensten omvatten die bestemd zijn om een specifieke, ondeelbare functie met duidelijk vastgestelde doelen van gemeenschappelijk belang te vervullen met de bedoeling grensoverschrijdende investeringen en baten te realiseren en waarbij een begrotingsonderdeel van minstens 2,5 miljoen euro is toegewezen voor het verwerven van infrastructuur;

q)   „intermediaire instantie”: elke publiek- of privaatrechtelijke instantie die handelt onder verantwoordelijkheid van een beheerautoriteit of die namens een dergelijke autoriteit taken verricht ten behoeve van begunstigden die concrete projecten uitvoeren;

r)   „contractant”: een natuurlijke persoon of rechtspersoon met wie een aanbestedingscontract is ondertekend;

s)   „begunstigde”: een natuurlijke persoon of rechtspersoon met wie een subsidiecontract is ondertekend;

t)   „boekjaar”: het tijdvak van 1 juli tot en met 30 juni, behalve voor het eerste boekjaar, dat het tijdvak van de begindatum voor subsidiabiliteit van de uitgaven tot en met 30 juni 2015 omvat. Het laatste boekjaar loopt van 1 juli 2023 tot en met 30 september 2024. Bij indirect beheer met een internationale organisatie in de zin van artikel 80 is het boekjaar gelijk aan het begrotingsjaar;

u)   „begrotingsjaar”: het tijdvak van 1 januari tot en met 31 december.

DEEL TWEE

GEMEENSCHAPPELIJKE BEPALINGEN

TITEL I

ALGEMEEN UITVOERINGSKADER

HOOFDSTUK 1

Programma's

Artikel 3

Voorbereiding

Elk programma wordt voorbereid in onderlinge overeenkomst tussen alle deelnemende landen, overeenkomstig Verordening (EU) nr. 232/2014, het programmeringsdocument en deze verordening.

Artikel 4

Inhoud

Elk programma dient in het bijzonder de volgende informatie te omvatten:

| 1. | Inleiding: een korte beschrijving van de voorbereidende stappen van het programma, met informatie betreffende het overleg en de ondernomen acties om de deelnemende landen en andere belanghebbenden bij de voorbereiding van het programma te betrekken. |
| --- | --- |

1.

Inleiding: een korte beschrijving van de voorbereidende stappen van het programma, met informatie betreffende het overleg en de ondernomen acties om de deelnemende landen en andere belanghebbenden bij de voorbereiding van het programma te betrekken.

| 2. | Beschrijving van het programmagebied:






  a) | kernregio's: een lijst van de subsidiabele territoriale eenheden als uiteengezet in het programmeringsdocument en, indien relevant, elke uitbreiding daarvan overeenkomstig artikel 8, lid 4, van Verordening (EU) nr. 232/2014 en overeenkomstig de vereisten van het programmeringsdocument; |
| --- | --- | --- |

2.

Beschrijving van het programmagebied:

a)

kernregio's: een lijst van de subsidiabele territoriale eenheden als uiteengezet in het programmeringsdocument en, indien relevant, elke uitbreiding daarvan overeenkomstig artikel 8, lid 4, van Verordening (EU) nr. 232/2014 en overeenkomstig de vereisten van het programmeringsdocument;

| b) | aangrenzende regio's, indien van toepassing: een lijst van de aangrenzende regio's, de motivering voor hun opname overeenkomstig de vereisten van het programmeringsdocument en de voorwaarden voor hun deelname aan het programma, zoals besloten door de deelnemende landen; |
| --- | --- |

b)

aangrenzende regio's, indien van toepassing: een lijst van de aangrenzende regio's, de motivering voor hun opname overeenkomstig de vereisten van het programmeringsdocument en de voorwaarden voor hun deelname aan het programma, zoals besloten door de deelnemende landen;

| c) | belangrijke sociale, economische of culturele centra als bedoeld in artikel 8, lid 3, van Verordening (EU) nr. 232/2014, indien van toepassing: een lijst van centra per prioriteit, de motivering voor hun opname overeenkomstig de vereisten van het programmeringsdocument en de voorwaarden voor hun deelname aan het programma, zoals besloten door de deelnemende landen; |
| --- | --- |

c)

belangrijke sociale, economische of culturele centra als bedoeld in artikel 8, lid 3, van Verordening (EU) nr. 232/2014, indien van toepassing: een lijst van centra per prioriteit, de motivering voor hun opname overeenkomstig de vereisten van het programmeringsdocument en de voorwaarden voor hun deelname aan het programma, zoals besloten door de deelnemende landen;

| d) | een kaart van het programmagebied, met de naam van elke territoriale eenheid en, indien van toepassing, het onderscheid tussen de territoriale eenheden als bedoeld onder a), b) en c); |
| --- | --- |

d)

een kaart van het programmagebied, met de naam van elke territoriale eenheid en, indien van toepassing, het onderscheid tussen de territoriale eenheden als bedoeld onder a), b) en c);

| e) | naast de beschrijving van het programmagebied, wordt, indien van toepassing, vermeld of het voornemen bestaat om gebruik te maken van artikel 10, lid 5, van Verordening (EU) nr. 232/2014 onder de voorwaarden van het programmeringsdocument. |
| --- | --- |

e)

naast de beschrijving van het programmagebied, wordt, indien van toepassing, vermeld of het voornemen bestaat om gebruik te maken van artikel 10, lid 5, van Verordening (EU) nr. 232/2014 onder de voorwaarden van het programmeringsdocument.

| 3. | Programmastrategie:






  a) | een beschrijving van de programmastrategie met de keuze van de thematische doelstellingen en de daarmede overeenstemmende prioriteiten overeenkomstig de bepalingen van het programmeringsdocument; |
| --- | --- | --- |

3.

Programmastrategie:

a)

een beschrijving van de programmastrategie met de keuze van de thematische doelstellingen en de daarmede overeenstemmende prioriteiten overeenkomstig de bepalingen van het programmeringsdocument;

| b) | een rechtvaardiging van de gekozen strategie, gebaseerd op:






  — | een analyse van de sociaaleconomische en milieusituatie van het programmagebied in termen van sterke en zwakke punten en de behoeften op middellange termijn op grond van deze analyse; |
| --- | --- | --- |

b)

een rechtvaardiging van de gekozen strategie, gebaseerd op:

—

een analyse van de sociaaleconomische en milieusituatie van het programmagebied in termen van sterke en zwakke punten en de behoeften op middellange termijn op grond van deze analyse;

| — | een beschrijving van de lessen die werden getrokken uit voorgaande grensoverschrijdende programma's; |
| --- | --- |

—

een beschrijving van de lessen die werden getrokken uit voorgaande grensoverschrijdende programma's;

| — | gebaseerd op een ruime raadpleging van de belanghebbenden, informatie over de samenhang met andere door de Unie gefinancierde programma's in de betrokken landen en regio's en een analyse van de samenhang met de nationale en regionale strategieën en beleidsmaatregelen; |
| --- | --- |

—

gebaseerd op een ruime raadpleging van de belanghebbenden, informatie over de samenhang met andere door de Unie gefinancierde programma's in de betrokken landen en regio's en een analyse van de samenhang met de nationale en regionale strategieën en beleidsmaatregelen;

| — | een risico-analyse en verzachtende maatregelen; |
| --- | --- |

—

een risico-analyse en verzachtende maatregelen;

| c) | een beschrijving van objectief vaststelbare indicatoren, met name:






  — | de verwachte resultaten voor elke doelstelling, en de daarmede overeenstemmende resultaatindicatoren met een uitgangspunt en een streefwaarde; |
| --- | --- | --- |

c)

een beschrijving van objectief vaststelbare indicatoren, met name:

—

de verwachte resultaten voor elke doelstelling, en de daarmede overeenstemmende resultaatindicatoren met een uitgangspunt en een streefwaarde;

| — | de resultaatindicatoren voor elke prioriteit, met een becijferde streefwaarde, die naar verwachting tot het resultaat zullen bijdragen; |
| --- | --- |

—

de resultaatindicatoren voor elke prioriteit, met een becijferde streefwaarde, die naar verwachting tot het resultaat zullen bijdragen;

| d) | een beschrijving van de manieren om sectoroverschrijdende vraagstukken te stroomlijnen, waar van toepassing: democratie en mensenrechten, duurzaamheid van het milieu, gelijke kansen en hiv/aids. |
| --- | --- |

d)

een beschrijving van de manieren om sectoroverschrijdende vraagstukken te stroomlijnen, waar van toepassing: democratie en mensenrechten, duurzaamheid van het milieu, gelijke kansen en hiv/aids.

| 4. | Structuren en aanwijzing van de bevoegde autoriteiten en de beheerorganen:






  a) | de samenstelling van het gezamenlijk comité van toezicht en de taken ervan; |
| --- | --- | --- |

4.

Structuren en aanwijzing van de bevoegde autoriteiten en de beheerorganen:

a)

de samenstelling van het gezamenlijk comité van toezicht en de taken ervan;

| b) | de beheerautoriteit en de aanwijzing ervan; |
| --- | --- |

b)

de beheerautoriteit en de aanwijzing ervan;

| c) | de nationale autoriteiten van alle deelnemende landen, meer bepaald, de autoriteit in elk deelnemend land als bedoeld in de artikelen 20 en 31 en voor zover relevant de ondersteunende structuren, andere dan bedoeld onder e), en f); |
| --- | --- |

c)

de nationale autoriteiten van alle deelnemende landen, meer bepaald, de autoriteit in elk deelnemend land als bedoeld in de artikelen 20 en 31 en voor zover relevant de ondersteunende structuren, andere dan bedoeld onder e), en f);

| d) | de procedure voor het opzetten van het gezamenlijke technische secretariaat, en van filialen daarvan, en de taken ervan, voor zover relevant; |
| --- | --- |

d)

de procedure voor het opzetten van het gezamenlijke technische secretariaat, en van filialen daarvan, en de taken ervan, voor zover relevant;

| e) | de auditautoriteit en de leden van de auditgroep; |
| --- | --- |

e)

de auditautoriteit en de leden van de auditgroep;

| f) | het orgaan of de organen die zijn aangewezen als controlecontactpunten in alle deelnemende landen en zijn/hun taken overeenkomstig artikel 32. |
| --- | --- |

f)

het orgaan of de organen die zijn aangewezen als controlecontactpunten in alle deelnemende landen en zijn/hun taken overeenkomstig artikel 32.

| 5. | Tenuitvoerlegging van het programma:






  a) | een korte beschrijving van de beheer- en controlesystemen overeenkomstig artikel 30; |
| --- | --- | --- |

5.

Tenuitvoerlegging van het programma:

a)

een korte beschrijving van de beheer- en controlesystemen overeenkomstig artikel 30;

| b) | een tijdschema voor de tenuitvoerlegging van het programma; |
| --- | --- |

b)

een tijdschema voor de tenuitvoerlegging van het programma;

| c) | een beschrijving van de selectieprocedures voor projecten overeenkomstig artikel 30; |
| --- | --- |

c)

een beschrijving van de selectieprocedures voor projecten overeenkomstig artikel 30;

| d) | een beschrijving per prioriteit van de aard van de steun overeenkomstig artikel 38, inclusief een lijst van te selecteren projecten via de rechtstreekse gunningsprocedure of via bijdragen aan financiële instrumenten. Er dient ook een indicatief tijdschema te zijn voor de selectie van projecten die overeenkomstig artikel 41 worden gefinancierd; |
| --- | --- |

d)

een beschrijving per prioriteit van de aard van de steun overeenkomstig artikel 38, inclusief een lijst van te selecteren projecten via de rechtstreekse gunningsprocedure of via bijdragen aan financiële instrumenten. Er dient ook een indicatief tijdschema te zijn voor de selectie van projecten die overeenkomstig artikel 41 worden gefinancierd;

| e) | een beschrijving van het geplande gebruik van technische bijstand en de toepasselijke procedures voor het plaatsen van opdrachten; |
| --- | --- |

e)

een beschrijving van het geplande gebruik van technische bijstand en de toepasselijke procedures voor het plaatsen van opdrachten;

| f) | een beschrijving van de systemen voor toezicht en evaluatie, samen met een indicatief plan voor toezicht en evaluatie voor de hele duur van het programma; |
| --- | --- |

f)

een beschrijving van de systemen voor toezicht en evaluatie, samen met een indicatief plan voor toezicht en evaluatie voor de hele duur van het programma;

| g) | de communicatiestrategie voor de hele programmaperiode en een indicatief informatie- en communicatieplan voor het eerste jaar; |
| --- | --- |

g)

de communicatiestrategie voor de hele programmaperiode en een indicatief informatie- en communicatieplan voor het eerste jaar;

| h) | informatie over de naleving van de regelgevingsvereisten als neergelegd in Richtlijn 2001/42/EG van het Europees Parlement en de Raad (8); |
| --- | --- |

h)

informatie over de naleving van de regelgevingsvereisten als neergelegd in Richtlijn 2001/42/EG van het Europees Parlement en de Raad (8);

| i) | een indicatief financieel plan met twee tabellen (zonder enige onderverdeling per deelnemend land):






  — | een tabel met de jaarlijkse voorlopige financiële toewijzingen voor vastleggingen en betalingen voor steun van de Unie aan elke thematische doelstelling en technische bijstand. De toewijzingen voor het eerste jaar omvatten de kosten voor de voorbereidende acties krachtens artikel 16; |
| --- | --- | --- |

i)

een indicatief financieel plan met twee tabellen (zonder enige onderverdeling per deelnemend land):

—

een tabel met de jaarlijkse voorlopige financiële toewijzingen voor vastleggingen en betalingen voor steun van de Unie aan elke thematische doelstelling en technische bijstand. De toewijzingen voor het eerste jaar omvatten de kosten voor de voorbereidende acties krachtens artikel 16;

| — | een tabel met de voorlopige bedragen van de financiële toewijzingen voor steun van de Unie en de medefinanciering voor de hele programmaperiode voor elke thematische doelstelling en technische bijstand; |
| --- | --- |

—

een tabel met de voorlopige bedragen van de financiële toewijzingen voor steun van de Unie en de medefinanciering voor de hele programmaperiode voor elke thematische doelstelling en technische bijstand;

| j) | de regels voor subsidiabiliteit van de kosten als bedoeld in artikel 48 en artikel 49; |
| --- | --- |

j)

de regels voor subsidiabiliteit van de kosten als bedoeld in artikel 48 en artikel 49;

| k) | de verdeling van de verantwoordelijkheden tussen de deelnemende landen overeenkomstig artikel 74; |
| --- | --- |

k)

de verdeling van de verantwoordelijkheden tussen de deelnemende landen overeenkomstig artikel 74;

| l) | de voorschriften voor de overdracht van, het gebruik van en het toezicht op medefinanciering; |
| --- | --- |

l)

de voorschriften voor de overdracht van, het gebruik van en het toezicht op medefinanciering;

| m) | een beschrijving van de IT-systemen voor rapportage en de uitwisseling van computergegevens tussen de beheerautoriteit en de Commissie; |
| --- | --- |

m)

een beschrijving van de IT-systemen voor rapportage en de uitwisseling van computergegevens tussen de beheerautoriteit en de Commissie;

| n) | de taal of talen die voor het programma worden gebruikt overeenkomstig artikel 7. |
| --- | --- |

n)

de taal of talen die voor het programma worden gebruikt overeenkomstig artikel 7.

Artikel 5

Vaststelling

1.   Binnen één jaar na de goedkeuring van het programmeringsdocument dienen de deelnemende landen gezamenlijk een voorstel voor een programma in bij de Commissie waarin alle elementen zijn vervat die in artikel 4 zijn genoemd. De deelnemende landen bevestigen schriftelijk hun akkoord met de inhoud van het programma vóór de indiening ervan bij de Commissie.

2.   De Commissie gaat na of het programma alle in artikel 4 genoemde elementen bevat. De Commissie evalueert de consistentie van het programma met Verordening (EU) nr. 232/2014, het programmeringsdocument, deze verordening en enige andere ter zake doende EU-wetgeving. Bij de evaluatie worden met name onderzocht:

| a) | de kwaliteit van de analyse, de consistentie ervan met de voorgestelde prioriteiten en met andere door de Unie gefinancierde programma's; |
| --- | --- |

a)

de kwaliteit van de analyse, de consistentie ervan met de voorgestelde prioriteiten en met andere door de Unie gefinancierde programma's;

| b) | de precisie van het financiële plan; |
| --- | --- |

b)

de precisie van het financiële plan;

| c) | de overeenstemming met Richtlijn 2001/42/EG. |
| --- | --- |

c)

de overeenstemming met Richtlijn 2001/42/EG.

3.   Binnen drie maanden na de datum voor indiening van het programma maakt de Commissie opmerkingen en verzoekt zij indien nodig om herziening. Binnen twee maanden na het verzoek van de Commissie verstrekken de deelnemende landen alle nodige informatie. Binnen zes maanden na de datum voor indiening van het programma keurt de Commissie het programma goed, mits met alle opmerkingen van de Commissie terdege rekening is gehouden. De Commissie kan dit tijdschema aanpassen rekening houdend met de aard van de vereiste herzieningen.

4.   Elk programma wordt bij besluit van de Commissie vastgesteld voor de hele looptijd van het programma overeenkomstig artikel 10, lid 4, van Verordening (EU) nr. 232/2014.

Artikel 6

Wijzigingen en herziening

1.   Wijzigingen van het programma die de aard en de doelstellingen ervan niet significant wijzigen worden als niet-substantieel beschouwd. Met name houdt dat het volgende in:

| a) | cumulatieve wijzigingen tot 20 % van de initieel toegewezen bijdrage van de Unie voor elke thematische doelstelling of technische bijstand, of zoals gewijzigd krachtens lid 2, een overdracht betreffend tussen thematische doelstellingen of van technische bijstand naar thematische doelstellingen; |
| --- | --- |

a)

cumulatieve wijzigingen tot 20 % van de initieel toegewezen bijdrage van de Unie voor elke thematische doelstelling of technische bijstand, of zoals gewijzigd krachtens lid 2, een overdracht betreffend tussen thematische doelstellingen of van technische bijstand naar thematische doelstellingen;

| b) | cumulatieve wijzigingen tot 20 % van de initieel toegewezen bijdrage van de Unie voor elke thematische doelstelling, of zoals gewijzigd krachtens lid 2, een overdracht betreffend van thematische doelstellingen naar technische bijstand. |
| --- | --- |

b)

cumulatieve wijzigingen tot 20 % van de initieel toegewezen bijdrage van de Unie voor elke thematische doelstelling, of zoals gewijzigd krachtens lid 2, een overdracht betreffend van thematische doelstellingen naar technische bijstand.

Wijzigingen van het financiële plan van het programma als bedoeld onder a) kunnen rechtstreeks door de beheerautoriteit worden gedaan, na voorafgaande goedkeuring door het gezamenlijk comité van toezicht. De beheerautoriteit stelt de Commissie in kennis van elke dergelijke wijziging, uiterlijk in het volgende jaarverslag, en verstrekt de Commissie alle noodzakelijke aanvullende informatie.

In geval van wijzigingen van het financiële plan van het programma als bedoeld onder b) verzoekt de beheerautoriteit eerst om goedkeuring van zowel het gezamenlijk comité van toezicht als van de Commissie.

2.   Na gemotiveerd verzoek van het gezamenlijk comité van toezicht of op initiatief van de Commissie na overleg met het gezamenlijk comité van toezicht, kunnen programma's worden herzien ten gevolge van een van de volgende feiten:

| a) | herziening van het programmeringsdocument; |
| --- | --- |

a)

herziening van het programmeringsdocument;

| b) | belangrijke sociaaleconomische wijzigingen of aanzienlijke wijzigingen in het programmagebied; |
| --- | --- |

b)

belangrijke sociaaleconomische wijzigingen of aanzienlijke wijzigingen in het programmagebied;

| c) | problemen met de tenuitvoerlegging; |
| --- | --- |

c)

problemen met de tenuitvoerlegging;

| d) | wijzigingen in het financiële plan buiten de flexibiliteitsmarge als bedoeld in lid 1, of enige andere wijziging die de aard en de doelstellingen van het programma op aanzienlijke wijze raakt; |
| --- | --- |

d)

wijzigingen in het financiële plan buiten de flexibiliteitsmarge als bedoeld in lid 1, of enige andere wijziging die de aard en de doelstellingen van het programma op aanzienlijke wijze raakt;

| e) | audits, toezicht en evaluaties. |
| --- | --- |

e)

audits, toezicht en evaluaties.

3.   Verzoeken tot herziening van programma's dienen goed te worden onderbouwd en de verwachte gevolgen van de wijzigingen van het programma te weerspiegelen.

4.   De Commissie onderzoekt de verstrekte informatie overeenkomstig de leden 2 en 3. Indien de Commissie opmerkingen heeft, verstrekt de beheerautoriteit alle noodzakelijke aanvullende informatie aan de Commissie. Binnen vijf maanden na de indiening van verzoek tot herziening keurt de Commissie het verzoek goed, mits met alle opmerkingen van de Commissie terdege rekening is gehouden.

5.   Elke herziening van een programma in de gevallen als bedoeld in lid 2 of in artikel 66, lid 5, wordt vastgesteld bij besluit van de Commissie en kan een noodzakelijke wijziging tot gevolg hebben van de financieringsovereenkomsten als bedoeld in de artikelen 8 en 9.

Artikel 7

Taalregeling

1.   Elk programma kiest als werktaal één of meer officiële talen van de Unie. Daarnaast kunnen de deelnemende landen besluiten andere, in de Unie niet-officiële, talen als werktaal te gebruiken. De keuze van de werktaal of werktalen wordt in het programma beschreven zoals vereist bij artikel 4.

2.   Met het oog op het partnerschapsaspect van de programma's kunnen de begunstigden documenten met betrekking tot hun project in hun eigen nationale taal bij de beheerautoriteit indienen, mits deze mogelijkheid uitdrukkelijk in het programma wordt vermeld en het gezamenlijk comité van toezicht via de beheerautoriteit de nodige tolk- en vertaalvoorzieningen ter beschikking stelt.

3.   De kosten voor vertalingen en tolken voor alle talen die door het programma werden gekozen, worden gedekt hetzij door de begroting technische bijstand op programmaniveau, hetzij door de begroting van elk individueel project op projectniveau.

HOOFDSTUK 2

Financieringsovereenkomsten

Artikel 8

Financieringsovereenkomsten met partnerlanden voor grensoverschrijdende samenwerking

1.   De Commissie sluit een financieringsovereenkomst met elk van de partnerlanden voor grensoverschrijdende samenwerking. Er kunnen ook financieringsovereenkomsten worden ondertekend door de overige deelnemende landen en door de beheerautoriteit of door het land dat de beheerautoriteit huisvest.

2.   De financieringsovereenkomsten worden ondertekend uiterlijk op het eind van het jaar dat volgt op het jaar van het besluit van de Commissie tot vaststelling van het programma. Indien echter bij een programma meer dan één partnerland voor grensoverschrijdende samenwerking is betrokken, wordt vóór die datum ten minste één financieringsovereenkomst door alle partijen ondertekend. De andere partnerlanden voor grensoverschrijdende samenwerking kunnen hun respectieve financieringsovereenkomsten dan later ondertekenen. In afwachting van de inwerkingtreding van zijn financieringsovereenkomst kan de externe component van het programma met dat partnerland voor grensoverschrijdende samenwerking niet wordt aangevat. Indien een programma wordt medegefinancierd uit hoofde van Verordening (EU) nr. 231/2014 en er meer dan één partnerland voor grensoverschrijdende samenwerking is, wordt ten minste één financieringsovereenkomst met één deelnemend partnerland zoals genoemd in bijlage I bij Verordening (EU) nr. 232/2014 of met de Russische Federatie door alle partijen ondertekend, uiterlijk op het einde van het jaar dat volgt op het jaar van het besluit van de Commissie tot vaststelling van het programma.

Artikel 9

Financieringsovereenkomsten met medefinancierende partnerlanden voor grensoverschrijdende samenwerking

1.   Indien de medefinanciering van een partnerland voor grensoverschrijdende samenwerking wordt overgedragen aan de beheerautoriteit, wordt de financieringsovereenkomst als bedoeld in artikel 8 eveneens ondertekend door de overige deelnemende lidstaten en partnerlanden voor grensoverschrijdende samenwerking, alsook door de beheerautoriteit of door het land dat de beheerautoriteit huisvest.

2.   Die financieringsovereenkomst bevat bepalingen betreffende de medefinanciering door het partnerland voor grensoverschrijdende samenwerking, zoals:

| a) | het bedrag; |
| --- | --- |

a)

het bedrag;

| b) | het geplande gebruik en de voorwaarden voor gebruik, met inbegrip van de voorwaarden voor de aanvraag; |
| --- | --- |

b)

het geplande gebruik en de voorwaarden voor gebruik, met inbegrip van de voorwaarden voor de aanvraag;

| c) | de modaliteiten voor de betalingen; |
| --- | --- |

c)

de modaliteiten voor de betalingen;

| d) | het financiële beheer; |
| --- | --- |

d)

het financiële beheer;

| e) | het bijhouden van bescheiden; |
| --- | --- |

e)

het bijhouden van bescheiden;

| f) | de rapportageverplichtingen; |
| --- | --- |

f)

de rapportageverplichtingen;

| g) | de verificaties en controles; |
| --- | --- |

g)

de verificaties en controles;

| h) | onregelmatigheden en terugvorderingen. |
| --- | --- |

h)

onregelmatigheden en terugvorderingen.

HOOFDSTUK 3

Andere overeenkomsten en memoranda van overeenstemming

Artikel 10

Inhoud

De beheerautoriteit kan memoranda van overeenstemming of enige andere overeenkomst sluiten met de partnerlanden en daarin bepalingen voor de programma's vaststellen, meer bepaald nationale medefinanciering, specifieke financiële verantwoordelijkheden, financiële controles en terugvorderingen.

De inhoud van deze memoranda van overeenstemming of enige andere overeenkomst dient overeen te stemmen met de bepalingen van deze verordening en de financieringsovereenkomst(en).

HOOFDSTUK 4

Uitvoering

Artikel 11

Methoden voor tenuitvoerlegging

De programma's worden gewoonlijk in gedeeld beheer met de lidstaten ten uitvoer gelegd overeenkomstig artikel 59 van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012. De deelnemende landen kunnen tenuitvoerlegging in indirect beheer voorstellen door een partnerland voor grensoverschrijdende samenwerking of een internationale organisatie overeenkomstig artikel 60 van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012.

Programma's die ten uitvoer worden gelegd in indirect beheer, vallen onder deel 3 van deze verordening.

TITEL II

MEDEFINANCIERING

Artikel 12

Medefinancieringspercentage

1.   De medefinanciering bedraagt minimaal 10 % van de bijdrage van de Unie.

2.   De medefinanciering wordt zo evenwichtig mogelijk over de looptijd van het programma verdeeld, zodat de doelstelling van minimaal 10 % aan het eind van het programma is bereikt.

3.   Steun in het kader van het programma wordt verleend overeenkomstig de toepasselijke EU-voorschriften inzake steunmaatregelen van de staten in de zin van artikel 107 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.

Artikel 13

Bronnen voor medefinanciering

1.   Medefinanciering is financiering uit andere bronnen dan de Unie.

2.   Binnen elk programma kunnen de deelnemende landen de bron, het bedrag en de verdeling van de medefinanciering vrij bepalen.

3.   Indien een partnerland voor grensoverschrijdende samenwerking zijn medefinanciering overdraagt aan de beheerautoriteit, worden de regelingen voor de verstrekking, het gebruik en de controle van de medefinanciering uiteengezet in de financieringsovereenkomst als bedoeld in artikel 9 en indien van toepassing in de overeenkomsten als bedoeld in artikel 10.

4.   In alle andere gevallen kunnen de regelingen die van toepassing zijn op de medefinanciering worden uiteengezet in de overeenkomsten als bedoeld in artikel 10.

Artikel 14

Bijdragen in natura

1.   Elke gratis verstrekking van niet-financiële middelen door een derde partij wordt beschouwd als een bijdrage in natura op programma- of projectniveau. De kosten voor personeel dat is toegewezen aan een project of programma, worden niet beschouwd als een bijdrage in natura, maar kunnen worden beschouwd als deel uitmakend van de minimale medefinanciering van 10 % als bedoeld in artikel 12, indien zij worden betaald door begunstigden of deelnemende landen.

2.   Bijdragen in natura zijn niet-subsidiabele kosten en kunnen niet worden beschouwd als deel uitmakend van de minimale medefinanciering van 10 % als bedoeld in artikel 12.

TITEL III

PERIODE VOOR TENUITVOERLEGGING

Artikel 15

Periode voor tenuitvoerlegging

De periode voor tenuitvoerlegging van elk programma vangt aan ten vroegste op de dag van de vaststelling van het programma door de Commissie en eindigt uiterlijk op 31 december 2024.

Artikel 16

Startfase van het programma

1.   Het programma gaat in gedeeld beheer van start in de deelnemende lidstaten na ontvangst van de kennisgeving van de Commissie als bedoeld in artikel 25, lid 4, waaruit blijkt dat de documenten als bedoeld in dat artikel niet zijn vereist of dat geen verdere opmerkingen worden gemaakt. De deelnemende landen kunnen al vroeger voorbereidende acties starten die nodig zijn voor de beheer- en de controlesystemen. De daarmede verband houdende kosten zijn subsidiabel overeenkomstig artikel 36.

2.   Het programma gaat in indirect beheer als bedoeld in de artikelen 80 en 82 van start in de deelnemende lidstaten na de inwerkingtreding van de overeenkomst die budgettaire tenuitvoerleggingstaken toewijst aan een internationale organisatie of een partnerland voor grensoverschrijdende samenwerking.

3.   Daarnaast kunnen de volgende voorbereidende werkzaamheden die nodig zijn voor de start van het programma, worden aangevat:

| a) | het opzetten van de beheerautoriteit en, waar van toepassing, het gezamenlijke technische secretariaat; |
| --- | --- |

a)

het opzetten van de beheerautoriteit en, waar van toepassing, het gezamenlijke technische secretariaat;

| b) | de eerste vergaderingen van het gezamenlijk comité van toezicht met vertegenwoordigers van de partnerlanden voor grensoverschrijdende samenwerking die nog geen financieringsovereenkomst hebben ondertekend, of waar de financieringsovereenkomst nog niet in werking is getreden; |
| --- | --- |

b)

de eerste vergaderingen van het gezamenlijk comité van toezicht met vertegenwoordigers van de partnerlanden voor grensoverschrijdende samenwerking die nog geen financieringsovereenkomst hebben ondertekend, of waar de financieringsovereenkomst nog niet in werking is getreden;

| c) | de voorbereiding en lancering van procedures voor projectselectie of de gunning van contracten, met een opschortingsclausule zolang de financieringsovereenkomsten niet in werking zijn getreden. |
| --- | --- |

c)

de voorbereiding en lancering van procedures voor projectselectie of de gunning van contracten, met een opschortingsclausule zolang de financieringsovereenkomsten niet in werking zijn getreden.

4.   Afhankelijk van de inwerkingtreding van de respectieve financieringsovereenkomsten mogen alleen voorbereidende acties als bedoeld in lid 1 en lid 3 worden ondernomen met het betrokken partnerland voor grensoverschrijdende samenwerking.

Artikel 17

Stopzetting van het programma

1.   Indien geen enkel partnerland voor grensoverschrijdende samenwerking de toepasselijke financieringsovereenkomst ondertekent voor de in artikel 8, lid 2, genoemde datum, wordt het programma stopgezet.

De reeds vastgelegde jaartranches van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling blijven beschikbaar gedurende hun normale looptijd, maar mogen alleen worden gebruikt voor activiteiten die uitsluitend in de betrokken lidstaten plaatsvinden en die werden aanbesteed voordat de Commissie tot de stopzetting besloot. De beheerautoriteit zendt het eindverslag binnen drie maanden na afloop van de contracten aan de Commissie, die handelt overeenkomstig de leden 2 en 3.

2.   Als het programma voor grensoverschrijdende samenwerking niet ten uitvoer kan worden gelegd ten gevolge van problemen in de betrekkingen tussen de deelnemende landen en in andere naar behoren gerechtvaardigde gevallen, kan de Commissie besluiten om het programma vóór het verstrijken van de termijn voor de tenuitvoerlegging stop te zetten, op verzoek van het gezamenlijk comité van toezicht of op eigen initiatief na raadpleging van het gezamenlijk comité van toezicht.

3.   Als het programma is stopgezet, zendt de beheerautoriteit het eindverslag binnen zes maanden na de datum van het Commissiebesluit. Na goedkeuring van de eerdere voorfinancieringen verricht de Commissie de eindbetaling of geeft zij zo nodig de laatste invorderingsopdracht. De Commissie annuleert tevens het niet-gebruikte saldo van de vastleggingen.

Als alternatief kan worden besloten de begrotingstoewijzing voor het programma te verlagen overeenkomstig artikel 6, lid 2, onder c).

4.   In de gevallen bedoeld in de leden 1 en 2 wordt niet-vastgelegde steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling die overeenstemt met nog niet vastgelegde jaartranches of vastgelegde en geheel of gedeeltelijk geannuleerde jaartranches in hetzelfde begrotingsjaar, die niet zijn toegewezen aan een ander programma van dezelfde categorie van programma's voor externe samenwerking, toegewezen aan de interne programma's voor grensoverschrijdende samenwerking overeenkomstig artikel 4 van Verordening (EU) nr. 1299/2013.

Steun uit hoofde van Verordening (EU) nr. 232/2014 die overeenstemt met nog niet vastgelegde jaartranches of vastgelegde en geheel of gedeeltelijk geannuleerde jaartranches in hetzelfde begrotingsjaar, wordt gebruik ter financiering van andere programma's of projecten die in aanmerking komen uit hoofde van Verordening (EU) nr. 232/2014.

Artikel 18

Projecten

1.   Contracten voor grote infrastructuurprojecten die via de rechtstreekse gunningsprocedure werden geselecteerd, worden vóór 30 juni 2019 ondertekend en de bijdrage voor de financiële instrumenten wordt voor diezelfde datum verstrekt.

2.   Alle andere contracten worden vóór 31 december 2021 ondertekend.

3.   Alle projectactiviteiten die door het programma worden gefinancierd, eindigen uiterlijk op 31 december 2022.

Artikel 19

Afsluiting van het programma

1.   Tussen 1 januari 2023 en 30 september 2024 mogen alleen activiteiten worden uitgevoerd die verband houden met de afsluiting van het programma.

2.   Een programma wordt geacht te zijn afgesloten, indien:

| a) | alle in het kader van dat programma gesloten contracten zijn afgesloten; |
| --- | --- |

a)

alle in het kader van dat programma gesloten contracten zijn afgesloten;

| b) | het eindsaldo is betaald of terugbetaald; |
| --- | --- |

b)

het eindsaldo is betaald of terugbetaald;

| c) | de overblijvende kredieten door de Commissie zijn geannuleerd. |
| --- | --- |

c)

de overblijvende kredieten door de Commissie zijn geannuleerd.

3.   De afsluiting van het programma laat het recht van de Commissie onverlet om zo nodig later financiële correcties aan te brengen jegens de beheerautoriteit of de begunstigden, indien het eindbedrag voor het programma of de projecten naar aanleiding van na de afsluitingsdatum uitgevoerde controles moet worden herzien.

TITEL IV

PROGRAMMASTRUCTUREN

Artikel 20

Aanwijzing van de autoriteiten en de beheerorganen

1.   De deelnemende landen kiezen een nationale, regionale of lokale autoriteit of instantie, of een privaatrechtelijk lichaam met een publieke taak als beheerautoriteit. Dezelfde beheerautoriteit kan voor meer dan een programma worden aangewezen.

2.   De deelnemende landen wijzen een nationale, regionale of lokale autoriteit of instantie, die functioneel onafhankelijk is van de beheerautoriteit, aan als enige auditautoriteit. De auditautoriteit is gevestigd in de lidstaat waarin de beheerautoriteit is gehuisvest. Dezelfde auditautoriteit kan voor meer dan een programma worden aangewezen.

3.   Er kunnen een of meer intermediaire instanties worden aangewezen voor de uitvoering van bepaalde taken van de beheerautoriteit onder de verantwoordelijkheid van deze laatste. De regelingen die de beheerautoriteit en de intermediaire instanties hiervoor treffen, worden formeel schriftelijk vastgelegd. De intermediaire instantie verstrekt garanties omtrent haar solvabiliteit, haar competentie op het betrokken werkterrein, alsook haar capaciteit op het gebied van administratief en financieel beheer.

4.   De deelnemende landen leggen in de beheer- en controlesystemen, en waar van toepassing in de financieringsovereenkomsten als bedoeld in de artikelen 8 en 9, en/of de overeenkomsten bedoeld in artikel 10, de voorschriften vast voor hun betrekkingen met de beheerautoriteit en de auditautoriteit, de betrekkingen tussen deze autoriteiten en de betrekkingen tussen deze autoriteiten en de Commissie.

5.   De lidstaat waar de beheerautoriteit is gevestigd, kan op eigen initiatief een coördinerende instantie aanwijzen die tot taak heeft contact met de Commissie te houden en informatie aan de Commissie te verstrekken, activiteiten van de andere aangewezen instanties te coördineren en te bevorderen dat het toepasselijke recht op geharmoniseerde wijze wordt toegepast.

6.   Elk deelnemend land wijst aan:

| a) | een nationale autoriteit ter ondersteuning van de beheerautoriteit bij het beheer van het programma overeenkomstig het beginsel van gezond financieel beheer; |
| --- | --- |

a)

een nationale autoriteit ter ondersteuning van de beheerautoriteit bij het beheer van het programma overeenkomstig het beginsel van gezond financieel beheer;

| b) | een controlecontactpunt ter ondersteuning van de beheerautoriteit bij de controle van de programmaverplichtingen; |
| --- | --- |

b)

een controlecontactpunt ter ondersteuning van de beheerautoriteit bij de controle van de programmaverplichtingen;

| c) | een vertegenwoordiger voor de auditgroep als bedoeld in artikel 28, lid 2; |
| --- | --- |

c)

een vertegenwoordiger voor de auditgroep als bedoeld in artikel 28, lid 2;

| d) | vertegenwoordigers voor het gezamenlijk comité van toezicht als bedoeld in artikel 21. |
| --- | --- |

d)

vertegenwoordigers voor het gezamenlijk comité van toezicht als bedoeld in artikel 21.

HOOFDSTUK 1

Het gezamenlijk comité van toezicht

Artikel 21

Het gezamenlijk comité van toezicht

Binnen drie maanden na de datum van de vaststelling van het programma door de Commissie zetten de deelnemende landen het gezamenlijk comité van toezicht op.

Artikel 22

Samenstelling

1.   Het gezamenlijk comité van toezicht is samengesteld uit een of meer vertegenwoordigers die door elke deelnemend land worden aangewezen. De vertegenwoordigers worden op basis van hun functie en niet op persoonlijke titel aangewezen. Andere personen kunnen als waarnemers door het gezamenlijk comité van toezicht worden aangewezen.

2.   Waar het mogelijk en dienstig is, garanderen de deelnemende landen een passende deelname van alle betrokken actoren en meer bepaald lokale belanghebbenden, met inbegrip van maatschappelijke organisaties en lokale autoriteiten, teneinde hun participatie in de tenuitvoerlegging van het programma te verzekeren.

3.   De Commissie wordt in de hoedanigheid van waarnemer betrokken bij de werkzaamheden van het gezamenlijk comité van toezicht. De Commissie wordt op elke vergadering van het gezamenlijk comité van toezicht uitgenodigd, tezamen met de vertegenwoordigers van de deelnemende landen. De Commissie kan besluiten al dan niet deel te nemen aan alle of enkele vergaderingen van het gezamenlijk comité van toezicht.

4.   Het gezamenlijk comité van toezicht wordt voorgezeten door een van zijn leden, een vertegenwoordiger van de beheerautoriteit of enige andere persoon, zoals vastgesteld in het reglement van orde.

5.   Een vertegenwoordiger van de beheerautoriteit, van het gezamenlijke technische secretariaat of de intermediaire instantie als bedoeld in artikel 20, lid 3, wordt aangewezen als secretaris van het gezamenlijk comité van toezicht.

Artikel 23

Werking

1.   Het gezamenlijk comité van toezicht stelt zijn reglement van orde op en keurt hetzelve eenparig goed.

2.   Het gezamenlijk comité van toezicht streeft naar besluiten bij consensus. Het gezamenlijk comité van toezicht kan over bepaalde besluiten doen stemmen, vooral besluiten in verband met de uiteindelijke selectie van projecten en de subsidiebedragen die eraan worden toegewezen, overeenkomstig het reglement van orde.

3.   Elk deelnemend land heeft hetzelfde aantal stemmen ongeacht zijn aantal vertegenwoordigers.

4.   De secretaris, de Commissie of enige andere waarnemer heeft geen stemrecht.

5.   De voorzitter van het gezamenlijk comité van toezicht heeft een bemiddelende rol en leidt de debatten. De voorzitter heeft stemrecht indien hij een vertegenwoordiger is van een deelnemend land.

6.   Het gezamenlijk comité van toezicht vergadert ten minste eenmaal per jaar. Het gezamenlijk comité van toezicht wordt bijeengeroepen door de voorzitter op verzoek van de beheerautoriteit of na terdege gemotiveerd verzoek van een deelnemend land of de Commissie. Het gezamenlijk comité van toezicht kan ook besluiten bij schriftelijke procedure op initiatief van de voorzitter, de beheerautoriteit of elk deelnemend land, conform het reglement van orde.

7.   Na elke vergadering van het gezamenlijk comité van toezicht worden notulen opgemaakt, die door de voorzitter en de secretaris worden ondertekend. Een exemplaar van deze notulen wordt verstrekt aan de vertegenwoordigers van de deelnemende landen, de Commissie en alle andere waarnemers.

Artikel 24

Taken

1.   Het gezamenlijk comité van toezicht controleert de tenuitvoerlegging van het programma en de vooruitgang met betrekking tot de prioriteiten op basis van de objectief vaststelbare indicatoren en de daarmede samenhangende streefwaarden van het programma. Het gezamenlijk comité van toezicht onderzoekt alle kwesties in verband met de prestaties van het programma.

2.   Het gezamenlijk comité van toezicht kan aanbevelingen voor de uitvoering en evaluatie van het programma aan de beheerautoriteit doen. Het gezamenlijk comité van toezicht ziet toe op de maatregelen die naar aanleiding van zijn aanbevelingen worden genomen.

3.   Het gezamenlijk comité van toezicht heeft meer bepaald de volgende taken:

| a) | goedkeuring van het werkprogramma en het financiële plan van de beheerautoriteit, met inbegrip van het geplande gebruik van technische bijstand; |
| --- | --- |

a)

goedkeuring van het werkprogramma en het financiële plan van de beheerautoriteit, met inbegrip van het geplande gebruik van technische bijstand;

| b) | toezicht op de tenuitvoerlegging door de beheerautoriteit van het werkprogramma en het financiële plan; |
| --- | --- |

b)

toezicht op de tenuitvoerlegging door de beheerautoriteit van het werkprogramma en het financiële plan;

| c) | goedkeuring van de criteria voor de selectie van projecten die uit het programma worden gefinancierd; |
| --- | --- |

c)

goedkeuring van de criteria voor de selectie van projecten die uit het programma worden gefinancierd;

| d) | verantwoordelijkheid voor de evaluatie- en selectieprocedure van projecten die door het programma gefinancierd worden; |
| --- | --- |

d)

verantwoordelijkheid voor de evaluatie- en selectieprocedure van projecten die door het programma gefinancierd worden;

| e) | goedkeuring van alle voorstellen tot herziening van het programma; |
| --- | --- |

e)

goedkeuring van alle voorstellen tot herziening van het programma;

| f) | onderzoek van alle door de beheerautoriteit ingediende verslagen en zo nodig het treffen van passende maatregelen; |
| --- | --- |

f)

onderzoek van alle door de beheerautoriteit ingediende verslagen en zo nodig het treffen van passende maatregelen;

| g) | onderzoek van alle betwiste gevallen die door de beheerautoriteit te berde worden gebracht; |
| --- | --- |

g)

onderzoek van alle betwiste gevallen die door de beheerautoriteit te berde worden gebracht;

| h) | controle en goedkeuring van het jaarverslag als bedoeld in artikel 77; |
| --- | --- |

h)

controle en goedkeuring van het jaarverslag als bedoeld in artikel 77;

| i) | controle en goedkeuring van het jaarlijkse toezicht- en evaluatieplan als bedoeld in artikel 78; |
| --- | --- |

i)

controle en goedkeuring van het jaarlijkse toezicht- en evaluatieplan als bedoeld in artikel 78;

| j) | controle en goedkeuring van de jaarlijkse informatie- en communicatieplannen als bedoeld in artikel 79. |
| --- | --- |

j)

controle en goedkeuring van de jaarlijkse informatie- en communicatieplannen als bedoeld in artikel 79.

4.   Ondank lid 3, onder d), kan het gezamenlijk comité van toezicht een comité voor de selectie van projecten opzetten dat onder zijn verantwoordelijkheid werkzaam is.

HOOFDSTUK 2

Beheerautoriteit

Artikel 25

Aanwijzing

1.   De beheerautoriteit die door de aan het programma deelnemende landen is aangewezen, ondergaat bij besluit op het passende niveau een aanwijzingsprocedure in de lidstaat waarin zij is gevestigd.

2.   De aanwijzingsprocedure is gebaseerd op een verslag en een advies van een onafhankelijk auditorgaan dat nagaat in hoeverre de beheer- en controlesystemen, met inbegrip van de rol die de intermediaire instanties daarin hebben, voldoen aan de aanwijzingscriteria van bijlage I bij deze verordening. Het auditorgaan houdt er zo nodig rekening mee of de beheer- en controlesystemen voor het programma op de in de voorgaande programmeringsperiode gebruikte systemen lijken, alsook met eventuele bewijzen voor de goede werking ervan.

De rol van onafhankelijk auditorgaan wordt vervuld door de auditautoriteit of enige andere openbare of particuliere instantie met de nodige auditcapaciteit en die onafhankelijk functioneert van de beheerautoriteit. De auditautoriteit is werkzaam volgens internationaal aanvaarde auditnormen.

3.   De lidstaat stelt de Commissie zo spoedig mogelijk na de vaststelling van het programma door de Commissie in kennis van het formele besluit als bedoeld in lid 1.

4.   Binnen twee maanden na ontvangst van het formele besluit als bedoeld in lid 1 kan de Commissie het onafhankelijke auditorgaan verzoeken om toezending van zijn verslag en advies, alsook om de beschrijving van de beheer- en controlesystemen, meer bepaald wat betreft de selectie van projecten. Indien de Commissie niet van plan is om deze documenten te verzoeken, stelt zij de lidstaat daar zo spoedig mogelijk van in kennis. Indien de Commissie om deze documenten verzoekt, kan zij binnen twee maanden na ontvangst ervan opmerkingen maken; de documenten worden in het licht van deze opmerkingen herzien. Indien de Commissie geen initiële of latere opmerkingen heeft, stelt zij de lidstaat daar zo spoedig mogelijk van in kennis.

5.   Als bestaande audit- en controleresultaten aantonen dat de aangewezen autoriteit niet meer voldoet aan de criteria van lid 2, stelt de lidstaat op een passend niveau, afhankelijk van de ernst van het probleem, een proeftijd vast waarin de nodige corrigerende maatregelen worden genomen.

Als de aangewezen autoriteit de vereiste corrigerende maatregelen niet binnen de door de lidstaat vastgestelde proeftijd uitvoert, beëindigt de lidstaat op het passende niveau de aanwijzing van de autoriteit.

De lidstaat stelt de Commissie onverwijld in kennis van het feit dat:

| — | een aangewezen autoriteit onderworpen wordt aan een proeftijd, en verstrekt informatie over de corrigerende maatregelen en de respectieve proeftijd; of |
| --- | --- |

—

een aangewezen autoriteit onderworpen wordt aan een proeftijd, en verstrekt informatie over de corrigerende maatregelen en de respectieve proeftijd; of

| — | na uitvoering van corrigerende maatregelen de proeftijd wordt beëindigd; of |
| --- | --- |

—

na uitvoering van corrigerende maatregelen de proeftijd wordt beëindigd; of

| — | de aanwijzing van een bepaalde autoriteit is beëindigd. |
| --- | --- |

—

de aanwijzing van een bepaalde autoriteit is beëindigd.

Onverminderd de toepassing van artikel 61 wordt de behandeling van aanvragen voor betalingen niet onderbroken als gevolg van de kennisgeving dat een lidstaat een proeftijd vaststelt voor een aangewezen autoriteit.

Indien de aanwijzing van een beheerautoriteit wordt beëindigd, wijzen de deelnemende landen een nieuwe autoriteit of instantie aan, als bedoeld in artikel 20, lid 1, om de taken van de beheerautoriteit over te nemen. Deze autoriteit of instantie ondergaat dan de aanwijzingsprocedure als bedoeld in lid 2 en de Commissie wordt ervan in kennis gesteld overeenkomstig lid 4. Deze wijziging vereist een herziening van het programma uit hoofde van artikel 6.

Artikel 26

Taken

1.   De beheerautoriteit is verantwoordelijk voor het beheer van het programma overeenkomstig het beginsel van gezond financieel beheer en zorgt ervoor dat de besluiten van het gezamenlijk comité van toezicht overeenstemmen met de toepasselijke wet- en regelgeving.

2.   Wat betreft het beheer van het programma doet de beheerautoriteit het volgende:

| a) | steun verlenen aan de werkzaamheden van het gezamenlijk comité van toezicht en dat comité alle informatie verstrekken die het nodig heeft om zijn taken te verrichten, in het bijzonder gegevens over de geboekte vorderingen bij de verwezenlijking van de verwachte resultaten en doelstellingen van het programma; |
| --- | --- |

a)

steun verlenen aan de werkzaamheden van het gezamenlijk comité van toezicht en dat comité alle informatie verstrekken die het nodig heeft om zijn taken te verrichten, in het bijzonder gegevens over de geboekte vorderingen bij de verwezenlijking van de verwachte resultaten en doelstellingen van het programma;

| b) | opstellen en na goedkeuring door het gezamenlijk comité van toezicht indienen van het jaarverslag en het eindverslag voor de Commissie; |
| --- | --- |

b)

opstellen en na goedkeuring door het gezamenlijk comité van toezicht indienen van het jaarverslag en het eindverslag voor de Commissie;

| c) | informatie uitwisselen met de intermediaire instanties, het gezamenlijke technische secretariaat, de auditautoriteit en de begunstigden, voor zover deze relevant is voor de vervulling van hun taken of de uitvoering van projecten; |
| --- | --- |

c)

informatie uitwisselen met de intermediaire instanties, het gezamenlijke technische secretariaat, de auditautoriteit en de begunstigden, voor zover deze relevant is voor de vervulling van hun taken of de uitvoering van projecten;

| d) | een computersysteem opzetten en in stand houden voor de vastlegging en opslag van de voor toezicht, evaluatie, financieel beheer, controle en audit vereiste gegevens over elk project, eventueel met inbegrip van gegevens over individuele deelnemers aan projecten. Meer bepaald worden voor elk project de technische en financiële verslagen bewaard en opgeslagen. Het systeem verstrekt alle gegevens die nodig zijn voor het opstellen van aanvragen voor betalingen en jaarrekeningen, met inbegrip van gegevens over te innen bedragen, geïnde bedragen en bedragen die worden geschrapt naar aanleiding van de volledige of gedeeltelijke intrekking van de bijdrage voor een project of programma; |
| --- | --- |

d)

een computersysteem opzetten en in stand houden voor de vastlegging en opslag van de voor toezicht, evaluatie, financieel beheer, controle en audit vereiste gegevens over elk project, eventueel met inbegrip van gegevens over individuele deelnemers aan projecten. Meer bepaald worden voor elk project de technische en financiële verslagen bewaard en opgeslagen. Het systeem verstrekt alle gegevens die nodig zijn voor het opstellen van aanvragen voor betalingen en jaarrekeningen, met inbegrip van gegevens over te innen bedragen, geïnde bedragen en bedragen die worden geschrapt naar aanleiding van de volledige of gedeeltelijke intrekking van de bijdrage voor een project of programma;

| e) | de uitvoering van eventuele milieu-effectbeoordelingen op programmaniveau; |
| --- | --- |

e)

de uitvoering van eventuele milieu-effectbeoordelingen op programmaniveau;

| f) | de tenuitvoerlegging van informatie- en communicatieplannen overeenkomstig artikel 79; |
| --- | --- |

f)

de tenuitvoerlegging van informatie- en communicatieplannen overeenkomstig artikel 79;

| g) | de tenuitvoerlegging van toezicht- en evaluatieplannen overeenkomstig artikel 78. |
| --- | --- |

g)

de tenuitvoerlegging van toezicht- en evaluatieplannen overeenkomstig artikel 78.

3.   Wat betreft de selectie en het beheer van projecten doet de beheerautoriteit het volgende:

| a) | opstellen en starten van de selectieprocedures; |
| --- | --- |

a)

opstellen en starten van de selectieprocedures;

| b) | beheren van de selectieprocedures voor projecten; |
| --- | --- |

b)

beheren van de selectieprocedures voor projecten;

| c) | de hoofdbegunstigde een document verstrekken waarin de voorwaarden voor steun voor elk project zijn uiteengezet, met inbegrip van het financieringsplan en het tijdschema voor de tenuitvoerlegging; |
| --- | --- |

c)

de hoofdbegunstigde een document verstrekken waarin de voorwaarden voor steun voor elk project zijn uiteengezet, met inbegrip van het financieringsplan en het tijdschema voor de tenuitvoerlegging;

| d) | de contracten ondertekenen met de begunstigden; |
| --- | --- |

d)

de contracten ondertekenen met de begunstigden;

| e) | het projectbeheer. |
| --- | --- |

e)

het projectbeheer.

4.   Wat betreft de technische bijstand doet de beheerautoriteit het volgende:

| a) | de gunningsprocedures voor contracten beheren; |
| --- | --- |

a)

de gunningsprocedures voor contracten beheren;

| b) | de contracten ondertekenen met de contractanten; |
| --- | --- |

b)

de contracten ondertekenen met de contractanten;

| c) | de contracten beheren. |
| --- | --- |

c)

de contracten beheren.

5.   Wat betreft het financiële beheer en de controle van het programma doet de beheerautoriteit het volgende:

| a) | nagaan dat diensten, leveringen of werkzaamheden zijn uitgevoerd, geleverd en/of geïnstalleerd en dat de uitgaven die door de begunstigden worden gedeclareerd, door hen ook zijn gedaan overeenkomstig de toepasselijke wetgeving, programmaregelgeving en voorwaarden voor steun aan de projecten; |
| --- | --- |

a)

nagaan dat diensten, leveringen of werkzaamheden zijn uitgevoerd, geleverd en/of geïnstalleerd en dat de uitgaven die door de begunstigden worden gedeclareerd, door hen ook zijn gedaan overeenkomstig de toepasselijke wetgeving, programmaregelgeving en voorwaarden voor steun aan de projecten;

| b) | garanderen dat de begunstigden die zijn betrokken bij de uitvoering van projecten, hetzij een afzonderlijk boekhoudsysteem, hetzij een passende boekhoudkundige code gebruiken voor alle verrichtingen die betrekking hebben op een project; |
| --- | --- |

b)

garanderen dat de begunstigden die zijn betrokken bij de uitvoering van projecten, hetzij een afzonderlijk boekhoudsysteem, hetzij een passende boekhoudkundige code gebruiken voor alle verrichtingen die betrekking hebben op een project;

| c) | doeltreffende en evenredige fraudepreventiemaatregelen nemen op basis van de vastgestelde risico's; |
| --- | --- |

c)

doeltreffende en evenredige fraudepreventiemaatregelen nemen op basis van de vastgestelde risico's;

| d) | procedures instellen om te garanderen dat alle documenten met betrekking tot uitgaven en audits die nodig zijn om voor een toereikend controlespoor te zorgen, worden bijgehouden overeenkomstig artikel 30; |
| --- | --- |

d)

procedures instellen om te garanderen dat alle documenten met betrekking tot uitgaven en audits die nodig zijn om voor een toereikend controlespoor te zorgen, worden bijgehouden overeenkomstig artikel 30;

| e) | de beheerverklaring opstellen en de jaarlijkse samenvatting als bedoeld in artikel 68; |
| --- | --- |

e)

de beheerverklaring opstellen en de jaarlijkse samenvatting als bedoeld in artikel 68;

| f) | aanvragen voor betalingen opstellen en bij de Commissie indienen overeenkomstig artikel 60; |
| --- | --- |

f)

aanvragen voor betalingen opstellen en bij de Commissie indienen overeenkomstig artikel 60;

| g) | de jaarrekeningen opstellen; |
| --- | --- |

g)

de jaarrekeningen opstellen;

| h) | rekening houden met de resultaten van alle audits die door de auditautoriteit of onder haar verantwoordelijkheid werden uitgevoerd bij het opstellen en indienen van de aanvragen voor betalingen; |
| --- | --- |

h)

rekening houden met de resultaten van alle audits die door de auditautoriteit of onder haar verantwoordelijkheid werden uitgevoerd bij het opstellen en indienen van de aanvragen voor betalingen;

| i) | boekhoudkundige gegevens in elektronische vorm bijhouden over de bij de Commissie gedeclareerde uitgaven en over de betalingen aan begunstigden; |
| --- | --- |

i)

boekhoudkundige gegevens in elektronische vorm bijhouden over de bij de Commissie gedeclareerde uitgaven en over de betalingen aan begunstigden;

| j) | een boekhouding bijhouden van de te innen bedragen en van de bedragen die worden geschrapt naar aanleiding van de volledige of gedeeltelijke intrekking van de subsidie. |
| --- | --- |

j)

een boekhouding bijhouden van de te innen bedragen en van de bedragen die worden geschrapt naar aanleiding van de volledige of gedeeltelijke intrekking van de subsidie.

6.   De verificaties op grond van lid 5, onder a), omvatten de volgende procedures:

| a) | administratieve verificaties voor elke aanvraag voor betalingen van begunstigden; |
| --- | --- |

a)

administratieve verificaties voor elke aanvraag voor betalingen van begunstigden;

| b) | verificaties ter plaatse van projecten. |
| --- | --- |

b)

verificaties ter plaatse van projecten.

De frequentie en de dekking van de verificaties ter plaatse moeten evenredig zijn aan het bedrag aan subsidie dat voor een project is verleend en aan het risico dat door deze verificaties en door audits door de auditautoriteit voor het beheer- en controlesysteem als geheel wordt vastgesteld.

7.   Verificaties ter plaatse van projecten uit hoofde van lid 6, onder b), kunnen steekproefsgewijs gebeuren.

8.   Als de instelling die de beheerautoriteit huisvest, tevens begunstigde van het programma is, moeten de regelingen voor de in lid 5, onder a), bedoelde verificaties een behoorlijke scheiding van functies garanderen.

Artikel 27

Gezamenlijk technisch secretariaat en filialen

1.   De deelnemende landen kunnen besluiten tot de oprichting van een gezamenlijk technisch secretariaat dat overeenkomstig artikel 4 in het programma moet worden beschreven.

2.   Het gezamenlijke technische secretariaat staat de beheerautoriteit, het gezamenlijk comité van toezicht en waar van toepassing de auditautoriteit bij in het uitvoeren van hun respectieve taken. Meer bepaald informeert het gezamenlijke technische secretariaat potentiële begunstigden over de mogelijkheden tot financiering in het kader van de programma's en biedt het de begunstigden steun bij de uitvoering van de projecten. Het gezamenlijke technische secretariaat kan ook als intermediaire instantie worden aangewezen als bedoeld in artikel 20, lid 3.

3.   Na een besluit daartoe van de deelnemende landen kunnen in de deelnemende landen filialen worden opgezet. De rol van deze filialen wordt beschreven in het programma en kan onder meer omvatten: communicatie, voorlichting, steunverlening aan de beheerautoriteit bij de evaluatie van projecten en de vervolgcontrole van de tenuitvoerlegging. In geen geval kan het filiaal worden belast met een taak die de uitoefening van openbaar gezag of het gebruik van discretionaire bevoegdheden inzake projecten impliceert.

4.   De werking van het gezamenlijke technische secretariaat en zijn filialen wordt gefinancierd uit de begroting voor technische bijstand.

HOOFDSTUK 3

Auditautoriteit

Artikel 28

Taken

1.   De auditautoriteit van het programma waarborgt dat er audits worden uitgevoerd van de beheer- en controlesystemen, van een geschikte steekproef van projecten en van de jaarrekeningen van het programma.

2.   De auditautoriteit wordt bijgestaan door een groep auditeurs met een vertegenwoordiger van elk deelnemend land.

3.   Als audits worden uitgevoerd door een andere instantie dan de auditautoriteit, waarborgt de auditinstantie dat die andere instantie de vereiste functionele onafhankelijkheid heeft.

4.   De auditautoriteit ziet erop toe dat de auditwerkzaamheden worden uitgevoerd volgens internationaal aanvaarde auditnormen.

5.   Binnen negen maanden na de ondertekening van de eerste financieringsovereenkomst overeenkomstig artikel 8, lid 2, dient de auditautoriteit bij de Commissie een auditstrategie in voor het uitvoeren van de audits. In de auditstrategie worden de auditmethoden voor de jaarrekeningen en de projecten, de steekproefmethode voor audits van projecten en de planning van audits voor het lopende en de twee volgende boekjaren vastgesteld. De auditstrategie wordt van 2017 tot en met 2024 jaarlijks bijgewerkt. Wanneer een gemeenschappelijk beheer- en controlesysteem op meer dan één programma van toepassing is, mag er één auditstrategie voor de betrokken programma's worden opgesteld. De herziene auditstrategie wordt tezamen met het jaarverslag van het programma bij de Commissie ingediend.

6.   Overeenkomstig artikel 68 stelt de auditautoriteit het volgende op:

| a) | een auditadvies over de jaarrekeningen voor het afgelopen boekjaar; |
| --- | --- |

a)

een auditadvies over de jaarrekeningen voor het afgelopen boekjaar;

| b) | een jaarlijks auditverslag. |
| --- | --- |

b)

een jaarlijks auditverslag.

Wanneer een gemeenschappelijk beheer- en controlesysteem op meer dan één programma van toepassing is, mag de onder b) verlangde informatie in één verslag worden opgenomen.

Artikel 29

Samenwerking met de auditautoriteit

De Commissie werkt samen met de auditautoriteit om de auditplannen en -methoden te coördineren en wisselt de resultaten van de audits van de beheer- en controlesystemen van het betrokken programma uit.

TITEL V

BEHEER- EN CONTROLESYSTEMEN

Artikel 30

Algemene beginselen

1.   De beheer- en controlesystemen omvatten het volgende:

| a) | de taken van elk orgaan dat betrokken is bij beheer en controle, met inbegrip van de verdeling van de taken onderling, de interne organisatie overeenkomstig het beginsel van functiescheiding tussen dergelijke instanties en binnen elke instantie; |
| --- | --- |

a)

de taken van elk orgaan dat betrokken is bij beheer en controle, met inbegrip van de verdeling van de taken onderling, de interne organisatie overeenkomstig het beginsel van functiescheiding tussen dergelijke instanties en binnen elke instantie;

| b) | procedures om de juistheid en regelmatigheid van de gedeclareerde uitgaven te waarborgen; |
| --- | --- |

b)

procedures om de juistheid en regelmatigheid van de gedeclareerde uitgaven te waarborgen;

| c) | elektronische gegevenssystemen voor boekhouding, opslag, toezicht en rapportage; |
| --- | --- |

c)

elektronische gegevenssystemen voor boekhouding, opslag, toezicht en rapportage;

| d) | systemen voor rapportage en toezicht, indien de verantwoordelijke instantie de uitvoering van taken aan een andere instantie toevertrouwt; |
| --- | --- |

d)

systemen voor rapportage en toezicht, indien de verantwoordelijke instantie de uitvoering van taken aan een andere instantie toevertrouwt;

| e) | regelingen voor audits van de werking van de beheer- en controlesystemen; |
| --- | --- |

e)

regelingen voor audits van de werking van de beheer- en controlesystemen;

| f) | systemen en procedures om voor een toereikend controlespoor te zorgen; |
| --- | --- |

f)

systemen en procedures om voor een toereikend controlespoor te zorgen;

| g) | procedures ter voorkoming, opsporing en correctie van onregelmatigheden, waaronder fraude, en de terugvordering van onverschuldigd betaalde bedragen, vermeerderd met eventuele rente; |
| --- | --- |

g)

procedures ter voorkoming, opsporing en correctie van onregelmatigheden, waaronder fraude, en de terugvordering van onverschuldigd betaalde bedragen, vermeerderd met eventuele rente;

| h) | procedures voor de gunning van contracten voor technische bijstand en procedures voor de selectie van projecten; |
| --- | --- |

h)

procedures voor de gunning van contracten voor technische bijstand en procedures voor de selectie van projecten;

| i) | de rol van de nationale autoriteiten en de verantwoordelijkheden van de deelnemende landen overeenkomstig artikel 31. |
| --- | --- |

i)

de rol van de nationale autoriteiten en de verantwoordelijkheden van de deelnemende landen overeenkomstig artikel 31.

2.   De beheerautoriteit waarborgt dat de beheer- en controlesystemen voor het programma overeenkomstig de voorschriften van deze verordening worden opgezet en dat de systemen doeltreffend functioneren.

Artikel 31

Nationale autoriteiten en verantwoordelijkheden van de deelnemende landen

1.   De nationale autoriteit die is aangewezen uit hoofde van artikel 20, lid 6, onder a), is onder meer:

| a) | verantwoordelijk voor het opzetten en het effectieve functioneren van de beheer- en controlesystemen op nationaal niveau; |
| --- | --- |

a)

verantwoordelijk voor het opzetten en het effectieve functioneren van de beheer- en controlesystemen op nationaal niveau;

| b) | verantwoordelijk voor de algemene coördinatie van de instellingen die op nationaal niveau zijn betrokken bij de tenuitvoerlegging van het programma, onder meer de instellingen die fungeren als controlecontactpunten en als lid van de auditgroep; |
| --- | --- |

b)

verantwoordelijk voor de algemene coördinatie van de instellingen die op nationaal niveau zijn betrokken bij de tenuitvoerlegging van het programma, onder meer de instellingen die fungeren als controlecontactpunten en als lid van de auditgroep;

| c) | de vertegenwoordiger van het eigen land in het gezamenlijk comité van toezicht. |
| --- | --- |

c)

de vertegenwoordiger van het eigen land in het gezamenlijk comité van toezicht.

Voor de partnerlanden voor grensoverschrijdende samenwerking is de nationale autoriteit de eindverantwoordelijke instantie voor de tenuitvoerlegging van de bepalingen van de financieringsovereenkomst als bedoeld in de artikelen 8 en 9.

2.   De deelnemende landen bieden steun aan de beheerautoriteit in haar verplichtingen als bedoeld in artikel 30, lid 2.

3.   De deelnemende landen zorgen voor preventie, opsporing en correctie van onregelmatigheden op hun grondgebied, waaronder fraude, en de terugvordering van onverschuldigd betaalde bedragen, vermeerderd met eventuele rente krachtens artikel 74. Zij brengen deze onregelmatigheden onverwijld ter kennis van de beheerautoriteit en de Commissie en houden deze op de hoogte van de vooruitgang die wordt geboekt met de administratieve en wettelijke procedures.

4.   De verantwoordelijkheden van de deelnemende landen voor ten onrechte aan een begunstigde betaalde bedragen zijn neergelegd in artikel 74.

5.   Een financiële correctie van de Commissie laat de verplichting van de beheerautoriteit onverlet om terugvorderingen op grond van artikel 74 en artikel 75 te doen, evenmin de verplichting van de lidstaten om over te gaan tot terugvordering van staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en artikel 14 van Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad (9).

Artikel 32

Audit- en controlestructuren

1.   Uitgaven die door de begunstigde worden gedeclareerd met het oog op een aanvraag voor betalingen, worden door een auditeur of door een competente, van de begunstigde onafhankelijke, ambtenaar onderzocht. De auditeur of de bevoegde ambtenaar onderzoekt of die door de begunstigde gedeclareerde kosten en de inkomsten van het project reëel zijn, correct werden geboekt en subsidiabel zijn in overeenstemming met het contract.

Dit onderzoek wordt verricht op basis van een overeengekomen procedure, overeenkomstig:

| a) | de „International Standard on Related Services” („ISRS”) 4400: Opdrachten tot het verrichten van overeengekomen procedures met betrekking tot financiële informatie, zoals bekendgemaakt door de „International Federation of Accountants” (IFAC); |
| --- | --- |

a)

de „International Standard on Related Services” („ISRS”) 4400: Opdrachten tot het verrichten van overeengekomen procedures met betrekking tot financiële informatie, zoals bekendgemaakt door de „International Federation of Accountants” (IFAC);

| b) | de „IFAC Code of Ethics for Professional Accountants”, ontwikkeld en uitgegeven door de „International Ethics Standards Board for Accountants” van de IFAC. |
| --- | --- |

b)

de „IFAC Code of Ethics for Professional Accountants”, ontwikkeld en uitgegeven door de „International Ethics Standards Board for Accountants” van de IFAC.

Voor ambtenaren worden deze procedures en normen vastgesteld op nationaal niveau rekening houdend met de internationale normen.

De auditeur dient aan ten minste een van de volgende eisen te voldoen:

| a) | lid zijn van een nationale boekhoud- of auditinstantie of -instelling die op haar beurt lid is van de IFAC; |
| --- | --- |

a)

lid zijn van een nationale boekhoud- of auditinstantie of -instelling die op haar beurt lid is van de IFAC;

| b) | lid zijn van een nationale boekhoud- of auditinstantie of -instelling. Indien deze instantie of instelling geen lid is van de IFAC, verbindt zich de auditeur ertoe zijn taken te verrichten overeenkomstig de normen en deontologie van de IFAC; |
| --- | --- |

b)

lid zijn van een nationale boekhoud- of auditinstantie of -instelling. Indien deze instantie of instelling geen lid is van de IFAC, verbindt zich de auditeur ertoe zijn taken te verrichten overeenkomstig de normen en deontologie van de IFAC;

| c) | geregistreerd zijn als statutair auditeur in het openbare register van een openbaar controleorgaan in een lidstaat overeenkomstig de beginselen van openbaar toezicht van Richtlijn 2006/43/EG van het Europees Parlement en de Raad (10); |
| --- | --- |

c)

geregistreerd zijn als statutair auditeur in het openbare register van een openbaar controleorgaan in een lidstaat overeenkomstig de beginselen van openbaar toezicht van Richtlijn 2006/43/EG van het Europees Parlement en de Raad (10);

| d) | geregistreerd zijn als statutair auditeur in het openbare register van een openbaar controleorgaan in een partnerland voor grensoverschrijdende samenwerking, mits dit register onderworpen is aan de beginselen van openbaar toezicht volgens de wetgeving van het betrokken land. |
| --- | --- |

d)

geregistreerd zijn als statutair auditeur in het openbare register van een openbaar controleorgaan in een partnerland voor grensoverschrijdende samenwerking, mits dit register onderworpen is aan de beginselen van openbaar toezicht volgens de wetgeving van het betrokken land.

De ambtenaar moet beschikken over de nodige technische expertise om zijn onderzoekswerkzaamheden te verrichten.

2.   Voorts verricht de beheerautoriteit haar eigen verificaties krachtens artikel 26, lid 5, onder a), en artikel 26, lid 6. Met het oog op verificaties in het hele programmagebied kan de beheerautoriteit worden bijgestaan door de controlecontactpunten.

De deelnemende landen treffen alle nodige maatregelen om de beheerautoriteit in haar taken bij te staan.

3.   De auditautoriteit waarborgt dat er audits worden uitgevoerd van de beheer- en controlesystemen, van een geschikte steekproef van projecten en van de jaarrekeningen van het programma als bedoeld in artikel 28. De auditgroep als bedoeld in artikel 28, lid 2, wordt opgezet binnen drie maanden na de aanwijzing van de beheerautoriteit. De auditgroep stelt haar eigen reglement van orde vast. De auditgroep wordt voorgezeten door de auditautoriteit die voor het programma is aangewezen.

Elk deelnemend land kan de auditautoriteit machtigen haar taken rechtstreeks op zijn grondgebied uit te voeren.

4.   De onafhankelijkheid van de instanties die in de leden 1 tot en met 3 worden genoemd, wordt gewaarborgd.

Artikel 33

Controles door de Unie

1.   De Commissie, het Europees Bureau voor fraudebestrijding (OLAF), de Europese Rekenkamer en elke externe auditeur die door deze instellingen en organen daartoe is geautoriseerd, kan het gebruik van de middelen van de Unie door de beheerautoriteit, de begunstigden, de contractanten, de subcontractanten en derde partijen die financiële steun ontvangen, controleren, door de controle van documenten en/of controles ter plaatse. In elk contract wordt expliciet vermeld dat deze instellingen en organen hun controlebevoegdheid kunnen uitoefenen, wat betreft locaties, documenten en informatie, ongeacht het medium waarop deze zijn opgeslagen.

2.   De Commissie verzekert zich van het feit dat op basis van de beschikbare informatie, met inbegrip van het besluit tot aanwijzing, de jaarlijkse beheerverklaring, de jaarlijkse controleverslagen, het jaarlijkse auditadvies, het jaarverslag en de audits van de nationale organen en van de Unie, de beheer- en controlesystemen voldoen aan de vereisten van deze verordening en naar behoren functioneren.

3.   De Commissie kan de beheerautoriteit verzoeken de nodige maatregelen te nemen om de doeltreffendheid van het beheer en van de controlesystemen, alsook van de correctheid van de uitgaven te garanderen.

TITEL VI

TECHNISCHE BIJSTAND

Artikel 34

Begroting

1.   Maximaal 10 % van de totale bijdrage van de Unie kan worden besteed voor technische bijstand. In degelijk gemotiveerde gevallen kan in overleg met de Commissie een hoger bedrag worden besteed.

2.   Het niveau van de technische bijstand moet de reële behoeften van het programma weerspiegelen, meer bepaald rekening houdend met factoren als de totale begroting van het programma, de grootte van het geografische gebied dat door het programma wordt bestreken, en het aantal deelnemende landen.

Artikel 35

Doel

1.   Technische bijstand omvat voorbereiding, beheer, toezicht, evaluatie, informatie, communicatie, netwerking, geschillenbeslechting, controle- en auditactiviteiten met betrekking tot de tenuitvoerlegging van het programma en activiteiten om de administratieve capaciteit voor de tenuitvoerlegging van het programma te versterken.

2.   Technische bijstand voor activiteiten als bedoeld in lid 1 dient te worden besteed voor de behoeften van zowel de programmastructuren als de begunstigden.

3.   Uitgaven voor activiteiten die publiciteit en capaciteitsopbouw betreffen, en die buiten het programmagebied worden gedaan, worden gedekt binnen de grens die is aangegeven in artikel 39, lid 2, en mits de daar beschreven voorwaarden zijn vervuld.

Artikel 36

Subsidiabiliteit

1.   De subsidiabiliteitscriteria van artikel 48 zijn van overeenkomstige toepassing voor uitgaven voor technische bijstand. Kosten voor ambtenaren in de deelnemende landen die aan het programma zijn toegewezen, kunnen als subsidiabel worden beschouwd als kosten voor technische bijstand. Parallelle bezoldigingssystemen en extra betalingen dienen te worden vermeden. Kosten als bedoeld in artikel 49 zijn niet subsidiabel als kosten voor technische bijstand.

2.   Kosten voor voorbereidende acties als bedoeld in artikel 16 zijn subsidiabel na indiening van het programma bij de Commissie uit hoofde van artikel 4, maar niet eerder dan 1 januari 2014, mits het programma door de Commissie wordt goedgekeurd uit hoofde van artikel 5.

Artikel 37

Voorschriften voor aanbestedingen

1.   Indien voor de tenuitvoerlegging van het jaarlijkse plan voor het gebruik van de begroting voor technische bijstand aanbestedingen nodig zijn, moet het contract worden gegund volgens deze voorschriften:

| a) | waar het een instantie betreft die is gevestigd in een lidstaat, worden ofwel de nationale wet- en regelgeving en administratieve bepalingen toegepast, die in verband met de Europese wetgeving inzake overheidsopdrachten zijn goedgekeurd, ofwel de aanbestedingsvoorschriften van titel IV van deel twee van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012) en titel II van deel twee van Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012; |
| --- | --- |

a)

waar het een instantie betreft die is gevestigd in een lidstaat, worden ofwel de nationale wet- en regelgeving en administratieve bepalingen toegepast, die in verband met de Europese wetgeving inzake overheidsopdrachten zijn goedgekeurd, ofwel de aanbestedingsvoorschriften van titel IV van deel twee van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012) en titel II van deel twee van Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012;

| b) | in alle andere gevallen moeten de relevante aanbestedingsregels in de financieringsovereenkomst worden beschreven als bedoeld in artikel 8 en artikel 9 of in de overeenkomsten als bedoeld in de artikelen 81 en 82. |
| --- | --- |

b)

in alle andere gevallen moeten de relevante aanbestedingsregels in de financieringsovereenkomst worden beschreven als bedoeld in artikel 8 en artikel 9 of in de overeenkomsten als bedoeld in de artikelen 81 en 82.

2.   In alle gevallen zijn de voorschriften inzake nationaliteit en oorsprong van de artikelen 8 en 9 van Verordening (EU) nr. 236/2014 van toepassing.

3.   Aanbestedingen door filialen zijn beperkt tot de gewone lopende kosten en de kosten voor communicatie- en zichtbaarheidsactiviteiten.

TITEL VII

PROJECTEN

HOOFDSTUK 1

Algemene bepalingen

Artikel 38

Aard van de steun

4.   Een project is een reeks activiteiten die worden gedefinieerd en beheerd met betrekking tot de doelstellingen, output, resultaten en gevolgen die het nastreeft binnen een bepaalde termijn en begroting. De doelstellingen, output, resultaten en gevolgen dragen bij tot de prioriteiten die in het programma zijn vastgesteld.

5.   Financiële bijdragen van een programma aan projecten worden verstrekt via subsidies en uitzonderlijk via overdrachten naar financiële instrumenten. Projecten die met subsidies worden gefinancierd zijn onderworpen aan de hoofdstukken 2 tot 4.

6.   Subsidies worden toegekend aan projecten die worden geselecteerd via oproepen tot het indienen van voorstellen overeenkomstig de regels van het programma, behoudens in de naar behoren gemotiveerde uitzonderlijke gevallen van artikel 41.

7.   Het aandeel van de bijdrage van de Unie aan grote infrastructuurprojecten en aan financiële instrumenten bedoeld in artikel 42, mag niet hoger liggen dan 30 %.

Artikel 39

Financieringsvoorwaarden

1.   Projecten kunnen een financiële bijdrage uit een programma krijgen als zij voldoen aan elk van de volgende voorwaarden:

| a) | zij hebben duidelijke gevolgen en voordelen voor grensoverschrijdende samenwerking zoals beschreven in het programmeringsdocument en toegevoegde waarde voor de strategieën en programma's van de Unie; |
| --- | --- |

a)

zij hebben duidelijke gevolgen en voordelen voor grensoverschrijdende samenwerking zoals beschreven in het programmeringsdocument en toegevoegde waarde voor de strategieën en programma's van de Unie;

| b) | zij worden uitgevoerd in het programmagebied; |
| --- | --- |

b)

zij worden uitgevoerd in het programmagebied;

| c) | zij behoren tot een van de volgende categorieën:






  i) | geïntegreerde projecten waarbij iedere begunstigde een deel van de activiteiten van het project op zijn eigen grondgebied uitvoert; |
| --- | --- | --- |

c)

zij behoren tot een van de volgende categorieën:

i)

geïntegreerde projecten waarbij iedere begunstigde een deel van de activiteiten van het project op zijn eigen grondgebied uitvoert;

| ii) | symmetrische projecten waarbij soortgelijke activiteiten parallel in de deelnemende landen worden uitgevoerd; |
| --- | --- |

ii)

symmetrische projecten waarbij soortgelijke activiteiten parallel in de deelnemende landen worden uitgevoerd;

| iii) | éénlandprojecten, die voornamelijk of uitsluitend in een van de deelnemende landen worden uitgevoerd, maar ten gunste van alle of een aantal deelnemende landen, en die duidelijk grensoverschrijdende gevolgen en voordelen hebben. |
| --- | --- |

iii)

éénlandprojecten, die voornamelijk of uitsluitend in een van de deelnemende landen worden uitgevoerd, maar ten gunste van alle of een aantal deelnemende landen, en die duidelijk grensoverschrijdende gevolgen en voordelen hebben.

2.   Projecten die voldoen aan de criteria van lid 1 kunnen gedeeltelijk buiten het programmagebied worden uitgevoerd, als aan de volgende voorwaarden is voldaan:

| a) | de projecten zijn noodzakelijk om de doelstellingen van het programma te bereiken, en komen het programmagebied ten goede; |
| --- | --- |

a)

de projecten zijn noodzakelijk om de doelstellingen van het programma te bereiken, en komen het programmagebied ten goede;

| b) | het totale bedrag dat in het kader van het programma wordt toegewezen voor activiteiten buiten het programmagebied, bedraagt niet meer dan 20 % van de bijdrage van de Unie op programmaniveau; |
| --- | --- |

b)

het totale bedrag dat in het kader van het programma wordt toegewezen voor activiteiten buiten het programmagebied, bedraagt niet meer dan 20 % van de bijdrage van de Unie op programmaniveau;

| c) | aan de verplichtingen van de beheer- en auditautoriteiten inzake beheer, controle en audit van het project wordt voldaan ofwel door de programma-autoriteiten ofwel via overeenkomsten met de autoriteiten van de landen waar de activiteit wordt uitgevoerd. |
| --- | --- |

c)

aan de verplichtingen van de beheer- en auditautoriteiten inzake beheer, controle en audit van het project wordt voldaan ofwel door de programma-autoriteiten ofwel via overeenkomsten met de autoriteiten van de landen waar de activiteit wordt uitgevoerd.

3.   Voor een project met een infrastructuuronderdeel wordt de bijdrage van de Unie terugbetaald als de aard, de doelstelling of de uitvoeringsvoorwaarden van het project in de eerste vijf jaar na het afsluiten ervan of binnen de termijn die wordt bepaald in de regels voor overheidssteun, waar toepasselijk, zodanig worden gewijzigd dat de oorspronkelijke doelstellingen zouden worden ondergraven. De onverschuldigd voor het concrete project betaalde bedragen worden door de beheerautoriteit teruggevorderd naar rato van de periode waarvoor niet aan de vereiste is voldaan.

4.   De beheerautoriteit voorkomt dat activiteiten dubbel worden georganiseerd in de projecten die de Unie financiert. Hiervoor kan de beheerautoriteit iedere raadpleging houden die zij nodig acht; de geraadpleegde instanties, ook de Commissie, verstrekken de nodige informatie.

5.   De beheerautoriteit verstrekt de hoofdbegunstigde voor elk concreet project een document waarin de voorwaarden voor steun voor het concrete project zijn vermeld, met inbegrip van de specifieke vereisten betreffende de producten of diensten die in het kader van het concrete project moeten worden afgeleverd, het financieringsplan en de uitvoeringstermijn.

Artikel 40

Oproepen tot het indienen van voorstellen

Voor iedere oproep tot het indienen van voorstellen verstrekt de beheerautoriteit de indieners een document waarin de voorwaarden voor deelname, selectie en uitvoering staan beschreven. Dit document bevat ook de specifieke vereisten inzake de diensten in verband met het project, het financieel plan en de uitvoeringstermijn.

Artikel 41

Directe gunning

1.   Projecten kunnen uitsluitend in de volgende gevallen worden gegund zonder oproep tot het indienen van voorstellen, op voorwaarde dat dit naar behoren wordt gemotiveerd in het besluit tot gunning:

| a) | het orgaan waaraan het project wordt gegund, bevindt zich rechtens of feitelijk in een monopoliepositie; |
| --- | --- |

a)

het orgaan waaraan het project wordt gegund, bevindt zich rechtens of feitelijk in een monopoliepositie;

| b) | het project heeft betrekking op acties met specifieke kenmerken waarvoor een specifiek type orgaan nodig is met de juiste technische vaardigheden, een hoge mate van specialisatie of administratief vermogen. |
| --- | --- |

b)

het project heeft betrekking op acties met specifieke kenmerken waarvoor een specifiek type orgaan nodig is met de juiste technische vaardigheden, een hoge mate van specialisatie of administratief vermogen.

2.   Een definitieve lijst met grote infrastructuurprojecten die worden voorgesteld voor een selectie zonder oproep tot het indienen van voorstellen, wordt in het programma opgenomen. Na de goedkeuring van het programma, en ten laatste op 31 december 2017, bezorgt de beheerautoriteit de Commissie alle inschrijvingen en de informatie als bedoeld in artikel 43, samen met de verantwoording van de directe gunning.

3.   Een indicatieve lijst met projecten die geen grote infrastructuurprojecten zijn en worden voorgesteld voor selectie zonder oproep tot het indienen van voorstellen, wordt in het programma opgenomen. Na de goedkeuring van het programma kan het gezamenlijk comité van toezicht op ieder moment besluiten nog projecten te selecteren zonder oproep tot het indienen van voorstellen. In beide gevallen moet vooraf aan de Commissie om goedkeuring worden gevraagd. Hiertoe verstrekt de beheerautoriteit de Commissie de informatie als bedoeld in artikel 43, samen met de verantwoording van de directe gunning.

4.   De projecten waarvoor selectie wordt voorgesteld zonder oproep tot het indienen van voorstellen, worden door de Commissie goedgekeurd in een procedure met twee fasen: eerst wordt een samenvatting van het project ingediend en vervolgens een volledige toepassing van het project. Voor iedere fase deelt de Commissie haar besluit ten laatste twee maanden na de indiening van het document mee aan de beheerautoriteit. Deze termijn kan indien nodig worden verlengd. Als de Commissie een voorgesteld project afwijst, deelt zij haar redenen voor die afwijzing mee aan de beheerautoriteit.

Artikel 42

Bijdragen aan financiële instrumenten

1.   Het programma kan bijdragen aan een financieel instrument als dat instrument strookt met de prioriteiten van het programma.

2.   Een definitieve lijst met bijdragen aan financiële instrumenten wordt in het programma beschreven. Na de goedkeuring van het programma, en ten laatste op 31 december 2017, bezorgt de beheerautoriteit de Commissie de informatie als bedoeld in artikel 43.

3.   De Commissie bestudeert de voorgestelde bijdrage om te bepalen wat de toegevoegde waarde ervan is en in welke mate zij overeenstemt met het programma.

4.   De goedkeuringsprocedure volgt de regels van deze financiële instrumenten. Als de Commissie een voorgestelde bijdrage afwijst, deelt zij haar redenen voor die afwijzing mee aan de beheerautoriteit.

5.   Bijdragen aan deze financiële instrumenten zijn onderworpen aan de regels die gelden voor deze financiële instrumenten.

Artikel 43

Inhoud van de projecten

1.   Projectenaanvragen moeten ten minste de volgende aspecten vermelden:

| a) | een analyse van de problemen en behoeften waardoor het project nodig is, rekening houdend met de programmastrategie en de verwachte bijdrage aan de overeenkomstige prioriteit; |
| --- | --- |

a)

een analyse van de problemen en behoeften waardoor het project nodig is, rekening houdend met de programmastrategie en de verwachte bijdrage aan de overeenkomstige prioriteit;

| b) | een beoordeling van de grensoverschrijdende gevolgen; |
| --- | --- |

b)

een beoordeling van de grensoverschrijdende gevolgen;

| c) | het logistieke kader; |
| --- | --- |

c)

het logistieke kader;

| d) | een beoordeling van de duurzaamheid van de resultaten die van het project worden verwacht na de voltooiing; |
| --- | --- |

d)

een beoordeling van de duurzaamheid van de resultaten die van het project worden verwacht na de voltooiing;

| e) | objectief controleerbare indicatoren; |
| --- | --- |

e)

objectief controleerbare indicatoren;

| f) | informatie over de geografische dekking en de doelgroepen van het project; |
| --- | --- |

f)

informatie over de geografische dekking en de doelgroepen van het project;

| g) | de verwachte uitvoeringstermijn en een gedetailleerde werkplanning; |
| --- | --- |

g)

de verwachte uitvoeringstermijn en een gedetailleerde werkplanning;

| h) | waar nodig een analyse van de effecten van het projecten op de sectoroverschrijdende vraagstukken waarnaar in artikel 4, punt 3, onder d), wordt verwezen; |
| --- | --- |

h)

waar nodig een analyse van de effecten van het projecten op de sectoroverschrijdende vraagstukken waarnaar in artikel 4, punt 3, onder d), wordt verwezen;

| i) | de vereisten voor de uitvoering van het project, waaronder:






  i) | de identificatie van de begunstigden en de aanwijzing van de hoofdbegunstigde, met waarborgen over zijn capaciteit op het desbetreffende domein, en zijn capaciteit op het vlak van administratie en financieel beheer; |
| --- | --- | --- |

i)

de vereisten voor de uitvoering van het project, waaronder:

i)

de identificatie van de begunstigden en de aanwijzing van de hoofdbegunstigde, met waarborgen over zijn capaciteit op het desbetreffende domein, en zijn capaciteit op het vlak van administratie en financieel beheer;

| ii) | een beschrijving van de beheer- en tenuitvoerleggingsstructuur van het project; |
| --- | --- |

ii)

een beschrijving van de beheer- en tenuitvoerleggingsstructuur van het project;

| iii) | regelingen tussen begunstigden overeenkomstig artikel 46; |
| --- | --- |

iii)

regelingen tussen begunstigden overeenkomstig artikel 46;

| iv) | regels inzake toezicht en evaluatie; |
| --- | --- |

iv)

regels inzake toezicht en evaluatie;

| v) | informatie- en communicatieplannen, in het bijzonder maatregelen om de steun van de Unie aan het project te erkennen; |
| --- | --- |

v)

informatie- en communicatieplannen, in het bijzonder maatregelen om de steun van de Unie aan het project te erkennen;

| j) | een gedetailleerd financieel plan en budget. |
| --- | --- |

j)

een gedetailleerd financieel plan en budget.

2.   Projectenaanvragen voor projecten met een infrastructuuronderdeel van ten minste 1 miljoen euro moeten nog meer elementen bevatten:

| a) | een gedetailleerde beschrijving van de infrastructuurinvestering en de locatie; |
| --- | --- |

a)

een gedetailleerde beschrijving van de infrastructuurinvestering en de locatie;

| b) | een gedetailleerde beschrijving van het onderdeel capaciteitsopbouw van het project, behalve in naar behoren gemotiveerde gevallen; |
| --- | --- |

b)

een gedetailleerde beschrijving van het onderdeel capaciteitsopbouw van het project, behalve in naar behoren gemotiveerde gevallen;

| c) | een volledig uitgevoerde haalbaarheidsstudie of een gelijkwaardige studie, met inbegrip van de analyse van de opties, de resultaten en een onafhankelijke evaluatie van de kwaliteit; |
| --- | --- |

c)

een volledig uitgevoerde haalbaarheidsstudie of een gelijkwaardige studie, met inbegrip van de analyse van de opties, de resultaten en een onafhankelijke evaluatie van de kwaliteit;

| d) | een beoordeling van de milieueffecten overeenkomstig Richtlijn/2011/92/EU van het Europees Parlement en van de Raad (11) en, voor de deelnemende landen die er partij bij zijn, het Verdrag van de VN/ECE (Verdrag van Espoo) inzake milieueffectrapportage in grensoverschrijdend verband van 25 februari 1991; |
| --- | --- |

d)

een beoordeling van de milieueffecten overeenkomstig Richtlijn/2011/92/EU van het Europees Parlement en van de Raad (11) en, voor de deelnemende landen die er partij bij zijn, het Verdrag van de VN/ECE (Verdrag van Espoo) inzake milieueffectrapportage in grensoverschrijdend verband van 25 februari 1991;

| e) | een bewijs dat de begunstigden eigenaar zijn of toegang hebben tot het terrein; |
| --- | --- |

e)

een bewijs dat de begunstigden eigenaar zijn of toegang hebben tot het terrein;

| f) | een bouwvergunning. |
| --- | --- |

f)

een bouwvergunning.

3.   Uitzonderlijk en in naar behoren gemotiveerde gevallen kan de beheerautoriteit aanvaarden dat de documenten onder f) later worden ingediend.

Artikel 44

Publicatie van de lijst projecten

1.   Om de transparantie over de door het programma ondersteunde projecten te waarborgen, houdt de beheerautoriteit een lijst gegunde projecten bij in een spreadsheet, zodat de gegevens kunnen worden gesorteerd, doorzocht, geëxporteerd, vergeleken en gepubliceerd op het internet. De lijst met projecten is toegankelijk via de website van het programma en wordt ten minste elke zes maanden bijgewerkt. Om vervolgens het hergebruik van de lijst van projecten door de private sector, maatschappelijke organisaties, of de nationale overheidsdiensten aan te moedigen, kan op de website duidelijk worden verwezen naar de toepasselijke licentievoorwaarden waaronder gegevens zijn gepubliceerd.

2.   De lijst bevat ten minste de volgende informatie:

| — | naam van de begunstigde (alleen rechtspersonen; geen namen van natuurlijke personen worden vermeld); |
| --- | --- |

—

naam van de begunstigde (alleen rechtspersonen; geen namen van natuurlijke personen worden vermeld);

| — | naam van het project; |
| --- | --- |

—

naam van het project;

| — | samenvatting van het project; |
| --- | --- |

—

samenvatting van het project;

| — | uitvoeringsperiode van het project; |
| --- | --- |

—

uitvoeringsperiode van het project;

| — | totale subsidiabele uitgaven; |
| --- | --- |

—

totale subsidiabele uitgaven;

| — | het medefinancieringspercentage van de Unie; |
| --- | --- |

—

het medefinancieringspercentage van de Unie;

| — | postcode van het project of een andere bruikbare plaatsbepaling; |
| --- | --- |

—

postcode van het project of een andere bruikbare plaatsbepaling;

| — | geografische dekking; |
| --- | --- |

—

geografische dekking;

| — | datum van de laatste bijwerking van de lijst van projecten. |
| --- | --- |

—

datum van de laatste bijwerking van de lijst van projecten.

3.   De lijst met projecten wordt aan de Commissie bezorgd ten laatste op 30 juni van het jaar volgend op het begrotingsjaar waarin de projecten werden geselecteerd. Deze informatie wordt bekendgemaakt op de internetsite van de instellingen van de Unie.

HOOFDSTUK 2

Begunstigden

Artikel 45

Deelname in projecten

1.   Bij projecten worden begunstigden betrokken uit ten minste een van de deelnemende lidstaten en een van de partnerlanden opgesomd in bijlage I bij Verordening (EU) nr. 232/2004 of de Russische Federatie.

2.   Begunstigden zijn natuurlijke personen of rechtspersonen aan wie een subsidie is toegekend voor een project. Natuurlijke personen kunnen begunstigde zijn als de aard of de kenmerken van de actie of het door de aanvrager nagestreefde doel zulks vereisen. Tot deelname van natuurlijke personen wordt op programmaniveau besloten.

3.   De begunstigden bedoeld in lid 1 moeten aan elk van de volgende criteria voldoen:

| a) | zij moeten onderdaan zijn van een van de deelnemende landen, of een rechtspersoon die daadwerkelijk in het progammagebied gevestigd is, of een internationale organisatie met een operatiebasis in het programmagebied. Een Europese groepering voor territoriale samenwerking kan een begunstigde zijn, ongeacht haar vestigingsplaats, als zij geografisch gezien actief is in het programmagebied; |
| --- | --- |

a)

zij moeten onderdaan zijn van een van de deelnemende landen, of een rechtspersoon die daadwerkelijk in het progammagebied gevestigd is, of een internationale organisatie met een operatiebasis in het programmagebied. Een Europese groepering voor territoriale samenwerking kan een begunstigde zijn, ongeacht haar vestigingsplaats, als zij geografisch gezien actief is in het programmagebied;

| b) | zij moeten voldoen aan de subsidiabiliteitscriteria die voor iedere selectieprocedure worden bepaald; |
| --- | --- |

b)

zij moeten voldoen aan de subsidiabiliteitscriteria die voor iedere selectieprocedure worden bepaald;

| c) | zij mogen niet vallen onder een uitsluitingscriterium als bepaald in artikel 106, lid 1, en artikel 107 van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012. |
| --- | --- |

c)

zij mogen niet vallen onder een uitsluitingscriterium als bepaald in artikel 106, lid 1, en artikel 107 van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012.

4.   Begunstigden die niet voldoen aan de criteria van lid 3, onder a), kunnen deelnemen als aanvulling op de begunstigden bedoeld in lid 1 als zij voldoen aan elk van de volgende criteria:

| a) | zij kunnen deelnemen overeenkomstig de artikelen 8 en 9 van Verordening (EU) nr. 236/2014; |
| --- | --- |

a)

zij kunnen deelnemen overeenkomstig de artikelen 8 en 9 van Verordening (EU) nr. 236/2014;

| b) | hun deelname is vereist wegens de aard en de doelstellingen van het project en nodig voor de daadwerkelijke uitvoering; |
| --- | --- |

b)

hun deelname is vereist wegens de aard en de doelstellingen van het project en nodig voor de daadwerkelijke uitvoering;

| c) | het totale bedrag dat binnen het programma wordt toegewezen aan begunstigden die niet voldoen aan de criteria bepaald in lid 3, onder a), blijft onder de grens die wordt bepaald in artikel 39, lid 2, onder b). |
| --- | --- |

c)

het totale bedrag dat binnen het programma wordt toegewezen aan begunstigden die niet voldoen aan de criteria bepaald in lid 3, onder a), blijft onder de grens die wordt bepaald in artikel 39, lid 2, onder b).

Artikel 46

Plichten van de begunstigde

1.   Voor elk project wordt een hoofdbegunstigde aangeduid die het partnerschap vertegenwoordigt.

2.   Alle begunstigden werken actief samen aan de ontwikkeling en uitvoering van projecten. Bovendien werken zij ook samen op het vlak van personeel voor en/of de financiering van projecten. Elke begunstigde is wettelijk en financieel verantwoordelijk voor de activiteiten die hij uitvoert en voor het aandeel van de EU-middelen dat hij ontvangt. De specifieke verplichtingen en de financiële verantwoordelijkheden van de begunstigden worden vastgelegd in de overeenkomst als bedoeld in lid 3, onder c).

3.   De hoofdbegunstigde:

| a) | ontvangt de financiële bijdrage van de beheerautoriteit voor de tenuitvoerlegging van de activiteiten van het project; |
| --- | --- |

a)

ontvangt de financiële bijdrage van de beheerautoriteit voor de tenuitvoerlegging van de activiteiten van het project;

| b) | zorgt dat de begunstigden het totale bedrag van de subsidie zo snel mogelijk en volledig conform de regelingen onder c) ontvangen. Er mogen geen bedragen in mindering worden gebracht of worden ingehouden, noch specifieke extra heffingen met gelijke werking worden toegepast die het totale bedrag voor de begunstigden verminderen; |
| --- | --- |

b)

zorgt dat de begunstigden het totale bedrag van de subsidie zo snel mogelijk en volledig conform de regelingen onder c) ontvangen. Er mogen geen bedragen in mindering worden gebracht of worden ingehouden, noch specifieke extra heffingen met gelijke werking worden toegepast die het totale bedrag voor de begunstigden verminderen;

| c) | legt de partnerschapregelingen met de andere begunstigden vast in een overeenkomst waarin onder meer bepalingen zijn opgenomen die een goed financieel beheer van de aan het project toegewezen middelen garanderen, met inbegrip van regelingen voor de terugvordering van onverschuldigd betaalde middelen; |
| --- | --- |

c)

legt de partnerschapregelingen met de andere begunstigden vast in een overeenkomst waarin onder meer bepalingen zijn opgenomen die een goed financieel beheer van de aan het project toegewezen middelen garanderen, met inbegrip van regelingen voor de terugvordering van onverschuldigd betaalde middelen;

| d) | zorgt dat het project volledig wordt uitgevoerd; |
| --- | --- |

d)

zorgt dat het project volledig wordt uitgevoerd;

| e) | zorgt dat de uitgaven die door de begunstigden worden gedeclareerd, zijn gedaan voor de uitvoering van het project en overeenstemmen met de activiteiten die in het contract worden bepaald en waarover alle begunstigden het eens waren; |
| --- | --- |

e)

zorgt dat de uitgaven die door de begunstigden worden gedeclareerd, zijn gedaan voor de uitvoering van het project en overeenstemmen met de activiteiten die in het contract worden bepaald en waarover alle begunstigden het eens waren;

| f) | gaat na of de uitgaven die door de begunstigden worden gedeclareerd, overeenkomstig artikel 32, lid 1, zijn gecontroleerd. |
| --- | --- |

f)

gaat na of de uitgaven die door de begunstigden worden gedeclareerd, overeenkomstig artikel 32, lid 1, zijn gecontroleerd.

HOOFDSTUK 3

Subsidiabiliteit van de uitgaven

Artikel 47

Vormen van subsidies

1.   Subsidies kunnen de volgende vormen hebben:

| a) | terugbetaling van een bepaald deel van de werkelijk gemaakte subsidiabele kosten als vermeld in artikel 48; |
| --- | --- |

a)

terugbetaling van een bepaald deel van de werkelijk gemaakte subsidiabele kosten als vermeld in artikel 48;

| b) | forfaitaire financiering, bepaald door een percentage toe te passen op een of meer gedefinieerde categorieën kosten; |
| --- | --- |

b)

forfaitaire financiering, bepaald door een percentage toe te passen op een of meer gedefinieerde categorieën kosten;

| c) | vaste bedragen; |
| --- | --- |

c)

vaste bedragen;

| d) | vergoeding op basis van eenheidskosten; |
| --- | --- |

d)

vergoeding op basis van eenheidskosten;

| e) | een combinatie van de vormen onder a) tot d), als iedere vorm betrekking heeft op een andere categorie kosten. |
| --- | --- |

e)

een combinatie van de vormen onder a) tot d), als iedere vorm betrekking heeft op een andere categorie kosten.

2.   Subsidies in de vorm bedoeld in lid 1, onder a), worden berekend op basis van de subsidiabele kosten die de begunstigde werkelijk heeft gemaakt en een ontwerpbegrotingsraming die met het voorstel werd ingediend en in het contract is opgenomen. Forfaitaire financiering bedoeld in lid 1, onder b), heeft betrekking op bepaalde categorieën subsidiabele kosten die vooraf duidelijk zijn gedefinieerd en waarvoor een percentage wordt toegepast. Vaste bedragen bedoeld in lid 1, onder c), hebben in het algemeen betrekking op alle of bepaalde categorieën subsidiabele kosten die vooraf duidelijk zijn gedefinieerd. Eenheidskosten bedoeld in lid 1, onder a), hebben betrekking op alle of bepaalde categorieën subsidiabele kosten die vooraf duidelijk zijn gedefinieerd en waarvoor een bedrag per eenheid wordt vastgelegd.

3.   Het doel of gevolg van subsidies mag niet zijn dat in het kader van het project winst wordt gemaakt. De uitzonderingen bepaald in artikel 125, lid 4, van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 zijn van toepassing.

Artikel 48

Subsidiabiliteit van de kosten

1.   Subsidies bedragen niet meer dan een algemeen plafond dat wordt uitgedrukt in een percentage en een absolute waarde en wordt vastgesteld op basis van de geraamde subsidiabele kosten. Subsidies bedragen niet meer dan de subsidiabele kosten.

2.   Subsidiabele kosten zijn de door de begunstigde daadwerkelijk gemaakte kosten die aan alle onderstaande criteria voldoen:

| a) | zij zijn gemaakt tijdens de uitvoeringsperiode van het project. Met name houdt dat het volgende in:






  i) | kosten voor diensten en werken hebben betrekking op activiteiten die zijn verricht tijdens de uitvoeringsperiode. Kosten voor goederen hebben betrekking op de levering en installatie van goederen tijdens de uitvoeringsperiode. De ondertekening van een contract, de plaatsing van een bestelling, of de vastlegging van een uitgave binnen de uitvoeringsperiode voor de levering van diensten, werk of goederen na afloop van de uitvoeringsperiode voldoet niet aan deze vereiste; contante overdrachten tussen de hoofdbegunstigde en de andere begunstigden mogen niet worden beschouwd als gemaakte kosten; |
| --- | --- | --- |

a)

zij zijn gemaakt tijdens de uitvoeringsperiode van het project. Met name houdt dat het volgende in:

i)

kosten voor diensten en werken hebben betrekking op activiteiten die zijn verricht tijdens de uitvoeringsperiode. Kosten voor goederen hebben betrekking op de levering en installatie van goederen tijdens de uitvoeringsperiode. De ondertekening van een contract, de plaatsing van een bestelling, of de vastlegging van een uitgave binnen de uitvoeringsperiode voor de levering van diensten, werk of goederen na afloop van de uitvoeringsperiode voldoet niet aan deze vereiste; contante overdrachten tussen de hoofdbegunstigde en de andere begunstigden mogen niet worden beschouwd als gemaakte kosten;

| ii) | gemaakte kosten moeten zijn betaald voordat de eindverslagen worden ingediend. Zij kunnen nadien worden betaald op voorwaarde dat zij, samen met de vermoedelijke betalingsdatum, in het eindverslag worden opgenomen; |
| --- | --- |

ii)

gemaakte kosten moeten zijn betaald voordat de eindverslagen worden ingediend. Zij kunnen nadien worden betaald op voorwaarde dat zij, samen met de vermoedelijke betalingsdatum, in het eindverslag worden opgenomen;

| iii) | een uitzondering wordt gemaakt voor kosten die betrekking hebben op eindverslagen, waaronder de kostenverificatie, audit en eindbeoordeling van het project, die na de uitvoeringsperiode van het project kunnen worden gemaakt; |
| --- | --- |

iii)

een uitzondering wordt gemaakt voor kosten die betrekking hebben op eindverslagen, waaronder de kostenverificatie, audit en eindbeoordeling van het project, die na de uitvoeringsperiode van het project kunnen worden gemaakt;

| iv) | procedures voor de gunning van contracten, zoals bepaald in artikel 52 en volgende, mogen zijn opgestart en de contracten mogen zijn gesloten door de begunstigde(n) voor het begin van de uitvoeringsperiode van het project, op voorwaarde dat aan de bepalingen van artikel 52 en volgende is voldaan; |
| --- | --- |

iv)

procedures voor de gunning van contracten, zoals bepaald in artikel 52 en volgende, mogen zijn opgestart en de contracten mogen zijn gesloten door de begunstigde(n) voor het begin van de uitvoeringsperiode van het project, op voorwaarde dat aan de bepalingen van artikel 52 en volgende is voldaan;

| b) | zij worden opgenomen in de geraamde totale begroting van het project; |
| --- | --- |

b)

zij worden opgenomen in de geraamde totale begroting van het project;

| c) | zij zijn noodzakelijk voor de uitvoering van het project; |
| --- | --- |

c)

zij zijn noodzakelijk voor de uitvoering van het project;

| d) | zij zijn identificeerbaar en controleerbaar, worden met name opgenomen in de boekhouding van de begunstigde en vastgesteld op basis van de boekhoudkundige normen en de gebruikelijke praktijk voor de boeking van kosten die op de begunstigde van toepassing is; |
| --- | --- |

d)

zij zijn identificeerbaar en controleerbaar, worden met name opgenomen in de boekhouding van de begunstigde en vastgesteld op basis van de boekhoudkundige normen en de gebruikelijke praktijk voor de boeking van kosten die op de begunstigde van toepassing is;

| e) | zij voldoen aan de bepalingen van de toepasselijke fiscale en sociale wetgeving; |
| --- | --- |

e)

zij voldoen aan de bepalingen van de toepasselijke fiscale en sociale wetgeving;

| f) | zij zijn redelijk en gerechtvaardigd en voldoen aan de vereisten van goed financieel beheer, met name wat zuinigheid en efficiëntie betreft; |
| --- | --- |

f)

zij zijn redelijk en gerechtvaardigd en voldoen aan de vereisten van goed financieel beheer, met name wat zuinigheid en efficiëntie betreft;

| g) | zij worden bewezen aan de hand van facturen of documenten met dezelfde bewijskracht. |
| --- | --- |

g)

zij worden bewezen aan de hand van facturen of documenten met dezelfde bewijskracht.

3.   Een subsidie kan met terugwerkende kracht worden toegekend in de volgende gevallen:

| a) | als de aanvrager kan aantonen dat het project moet worden opgestart voordat het contract is getekend. Subsidiabele kosten mogen echter niet gemaakt zijn vóór de datum van indiening van de subsidieaanvraag; of |
| --- | --- |

a)

als de aanvrager kan aantonen dat het project moet worden opgestart voordat het contract is getekend. Subsidiabele kosten mogen echter niet gemaakt zijn vóór de datum van indiening van de subsidieaanvraag; of

| b) | voor kosten voor studies en documentatie voor projecten met een infrastructuuronderdeel. |
| --- | --- |

b)

voor kosten voor studies en documentatie voor projecten met een infrastructuuronderdeel.

Subsidiëring met terugwerkende kracht van reeds voltooide projecten is niet mogelijk.

4.   Om de voorbereiding van sterke partnerschappen mogelijk te maken komen kosten die zijn gemaakt voordat de subsidieaanvraag werd ingediend, ook in aanmerking voor projecten waarvoor een subsidie is verstrekt, als aan de volgende voorwaarden is voldaan:

| a) | de kosten zijn gemaakt nadat de oproep tot het indienen van voorstellen werd gepubliceerd; |
| --- | --- |

a)

de kosten zijn gemaakt nadat de oproep tot het indienen van voorstellen werd gepubliceerd;

| b) | de kosten worden beperkt tot de reis- en verblijfskosten van personeel in dienst van de begunstigden, op voorwaarde dat zij voldoen aan de voorwaarden van lid 5, onder b); |
| --- | --- |

b)

de kosten worden beperkt tot de reis- en verblijfskosten van personeel in dienst van de begunstigden, op voorwaarde dat zij voldoen aan de voorwaarden van lid 5, onder b);

| c) | de kosten blijven onder het maximumbedrag dat op programmaniveau werd vastgesteld. |
| --- | --- |

c)

de kosten blijven onder het maximumbedrag dat op programmaniveau werd vastgesteld.

5.   Overeenkomstig de leden 1 en 2, komen de volgende directe kosten van de begunstigde in aanmerking:

| a) | de kosten voor personeel dat aan het project is toegewezen, onder de volgende cumulatieve voorwaarden:






  — | zij hebben betrekking op de kosten voor activiteiten die de begunstigde niet zou uitvoeren als het project niet wordt uitgevoerd, |
| --- | --- | --- |

a)

de kosten voor personeel dat aan het project is toegewezen, onder de volgende cumulatieve voorwaarden:

—

zij hebben betrekking op de kosten voor activiteiten die de begunstigde niet zou uitvoeren als het project niet wordt uitgevoerd,

| — | zij mogen niet hoger liggen dan de kosten die normaal gezien worden gedragen door de begunstigde, tenzij wordt aangetoond dat dit cruciaal is voor de uitvoering van het project, |
| --- | --- |

—

zij mogen niet hoger liggen dan de kosten die normaal gezien worden gedragen door de begunstigde, tenzij wordt aangetoond dat dit cruciaal is voor de uitvoering van het project,

| — | zij hebben betrekking op de werkelijke brutosalarissen met inbegrip van de kosten voor sociale zekerheid en andere salarisgebonden kosten; |
| --- | --- |

—

zij hebben betrekking op de werkelijke brutosalarissen met inbegrip van de kosten voor sociale zekerheid en andere salarisgebonden kosten;

| b) | de reis- en verblijfskosten van personeelsleden en andere personen die meewerken aan het project, op voorwaarde dat zij niet hoger liggen dat de kosten die de begunstigde normaal gezien betaalt volgens zijn eigen regels en voorschriften en niet hoger liggen dan de tarieven die de Commissie publiceerde op het moment van de missie als zij worden vergoed op basis van vaste bedragen, eenheidskosten of forfaitaire financiering; |
| --- | --- |

b)

de reis- en verblijfskosten van personeelsleden en andere personen die meewerken aan het project, op voorwaarde dat zij niet hoger liggen dat de kosten die de begunstigde normaal gezien betaalt volgens zijn eigen regels en voorschriften en niet hoger liggen dan de tarieven die de Commissie publiceerde op het moment van de missie als zij worden vergoed op basis van vaste bedragen, eenheidskosten of forfaitaire financiering;

| c) | de kosten voor de aankoop of huur van uitrusting (nieuw of gebruikt) en goederen, specifiek bedoeld voor het project, op voorwaarde dat overeenstemmen met de marktprijzen; |
| --- | --- |

c)

de kosten voor de aankoop of huur van uitrusting (nieuw of gebruikt) en goederen, specifiek bedoeld voor het project, op voorwaarde dat overeenstemmen met de marktprijzen;

| d) | de kosten voor producten die specifiek voor het project zijn aangekocht; |
| --- | --- |

d)

de kosten voor producten die specifiek voor het project zijn aangekocht;

| e) | de kosten die voortvloeien uit de contracten die de begunstigden gegund hebben voor het project; |
| --- | --- |

e)

de kosten die voortvloeien uit de contracten die de begunstigden gegund hebben voor het project;

| f) | de kosten die rechtstreeks voortvloeien uit deze verordening en het project (bv. die van informatie- en zichtbaarheidsacties, evaluaties, externe controles, vertalingen), met inbegrip van de kosten van financiële diensten (bv. die van bankoverschrijvingen en financiële garanties). |
| --- | --- |

f)

de kosten die rechtstreeks voortvloeien uit deze verordening en het project (bv. die van informatie- en zichtbaarheidsacties, evaluaties, externe controles, vertalingen), met inbegrip van de kosten van financiële diensten (bv. die van bankoverschrijvingen en financiële garanties).

6.   Krachtens artikel 4 kan een programma bijkomende subsidiabiliteitsregels opstellen voor het programma als geheel.

Artikel 49

Niet-subsidiabele kosten

1.   De volgende kosten in verband met de uitvoering van het project zijn niet subsidiabel:

| a) | schulden en schuldenlasten (intresten); |
| --- | --- |

a)

schulden en schuldenlasten (intresten);

| b) | provisies voor verliezen of verplichtingen; |
| --- | --- |

b)

provisies voor verliezen of verplichtingen;

| c) | kosten gedeclareerd door de begunstigde die al door de begroting van de Unie zijn gefinancierd; |
| --- | --- |

c)

kosten gedeclareerd door de begunstigde die al door de begroting van de Unie zijn gefinancierd;

| d) | aankoop van grond of gebouwen voor een som die hoger ligt dat de 10 % subsidiabele uitgaven van het betreffende project; |
| --- | --- |

d)

aankoop van grond of gebouwen voor een som die hoger ligt dat de 10 % subsidiabele uitgaven van het betreffende project;

| e) | wisselkoersverliezen; |
| --- | --- |

e)

wisselkoersverliezen;

| f) | rechten, belastingen en heffingen, met inbegrip van btw, behalve indien niet aftrekbaar krachtens de geldende nationale wetgeving, tenzij anders bepaald in de desbetreffende bepalingen waarover met de partnerlanden voor grensoverschrijdende samenwerking is onderhandeld; |
| --- | --- |

f)

rechten, belastingen en heffingen, met inbegrip van btw, behalve indien niet aftrekbaar krachtens de geldende nationale wetgeving, tenzij anders bepaald in de desbetreffende bepalingen waarover met de partnerlanden voor grensoverschrijdende samenwerking is onderhandeld;

| g) | leningen aan derde organisaties; |
| --- | --- |

g)

leningen aan derde organisaties;

| h) | boeten, financiële sancties en proceskosten; |
| --- | --- |

h)

boeten, financiële sancties en proceskosten;

| i) | bijdragen in natura als bepaald in artikel 14, lid 1. |
| --- | --- |

i)

bijdragen in natura als bepaald in artikel 14, lid 1.

2.   Krachtens artikel 4 kan een programma andere categorieën kosten als niet-subsidiabel aanmerken.

Artikel 50

Vaste bedragen, eenheidskosten en forfaitaire financiering

1.   Het totale bedrag van de financiering op basis van vaste bedragen, eenheidskosten en forfaitaire financiering mag niet hoger liggen dan 60 000 euro per begunstigde en per project, tenzij het programma dat krachtens artikel 4 anders bepaalt, maar niet hoger dan 100 000 euro.

2.   Het gebruik van vaste bedragen, eenheidskosten en forfaitaire financiering moet ten minste worden gestaafd door:

| a) | verantwoording over de geschiktheid van die financieringsvormen in het licht van de aard van de projecten en van de risico's op onregelmatigheden en fraude en controle van de kosten; |
| --- | --- |

a)

verantwoording over de geschiktheid van die financieringsvormen in het licht van de aard van de projecten en van de risico's op onregelmatigheden en fraude en controle van de kosten;

| b) | identificatie van de kosten of categorieën kosten die worden gedekt door vaste bedragen, eenheidskosten of forfaitaire financiering, met uitsluiting van niet-subsidiabele kosten uit hoofde van artikel 49; |
| --- | --- |

b)

identificatie van de kosten of categorieën kosten die worden gedekt door vaste bedragen, eenheidskosten of forfaitaire financiering, met uitsluiting van niet-subsidiabele kosten uit hoofde van artikel 49;

| c) | beschrijving van de methoden ter vaststelling van vaste bedragen, eenheidskosten of forfaitaire financiering, en van de voorwaarden om redelijkerwijs te waarborgen dat het winstverbod en het medefinancieringsbeginsel worden nageleefd en dat dubbele financiering wordt vermeden. Deze methoden zijn gebaseerd op:






  i) | statistische gegevens of vergelijkbare objectieve maatstaven, of |
| --- | --- | --- |

c)

beschrijving van de methoden ter vaststelling van vaste bedragen, eenheidskosten of forfaitaire financiering, en van de voorwaarden om redelijkerwijs te waarborgen dat het winstverbod en het medefinancieringsbeginsel worden nageleefd en dat dubbele financiering wordt vermeden. Deze methoden zijn gebaseerd op:

i)

statistische gegevens of vergelijkbare objectieve maatstaven, of

| ii) | een aanpak per begunstigde, met verwijzing naar gecertificeerde of controleerbare gegevens van de begunstigde uit het verleden of naar zijn gebruikelijke kostenberekeningsmethoden. |
| --- | --- |

ii)

een aanpak per begunstigde, met verwijzing naar gecertificeerde of controleerbare gegevens van de begunstigde uit het verleden of naar zijn gebruikelijke kostenberekeningsmethoden.

3.   Als de bedragen zijn gecontroleerd en goedgekeurd door de beheerautoriteit, worden zij niet meer onderworpen aan ex-postcontroles.

Artikel 51

Indirecte kosten

1.   Indirecte kosten kunnen worden berekend op basis van een vast percentage van tot 7 % van de subsidiabele directe kosten, exclusief de kosten voor het verstrekken van de infrastructuur, op voorwaarde dat het percentage wordt berekend aan de hand van een eerlijke, billijke en controleerbare berekeningsmethode.

2.   Als indirecte kosten voor een project worden de subsidiabele kosten beschouwd die niet kunnen worden geïdentificeerd als specifieke kosten in verband met de uitvoering van het project en niet rechtstreeks kunnen worden geboekt overeenkomstig de subsidiabiliteitscriteria als bepaald in artikel 48. Zij mogen geen niet-subsidiabele kosten omvatten als bedoeld in artikel 49 en geen kosten die al zijn gedeclareerd onder een ander begrotingsonderdeel van het project.

HOOFDSTUK 4

Afdeling 1

Overheidsopdrachten

Artikel 52

Toepasselijke regels

1.   Als een begunstigde voor de uitvoering van een project moet zorgen voor goederen, werk of diensten, gelden de volgende regels:

| a) | als de begunstigde een aanbestedende overheidsdienst of een aanbestedende instantie is in de zin van de EU-aanbestedingswetgeving, kan hij nationale wetten, voorschriften en administratieve bepalingen toepassen die zijn goedgekeurd in samenhang met de EU-wetgeving of de voorschriften van lid 2; |
| --- | --- |

a)

als de begunstigde een aanbestedende overheidsdienst of een aanbestedende instantie is in de zin van de EU-aanbestedingswetgeving, kan hij nationale wetten, voorschriften en administratieve bepalingen toepassen die zijn goedgekeurd in samenhang met de EU-wetgeving of de voorschriften van lid 2;

| b) | als de begunstigde een internationale organisatie is, kan hij zijn eigen aanbestedingsregels toepassen als die waarborgen bieden die gelijkwaardig zijn aan de internationaal aanvaarde normen; |
| --- | --- |

b)

als de begunstigde een internationale organisatie is, kan hij zijn eigen aanbestedingsregels toepassen als die waarborgen bieden die gelijkwaardig zijn aan de internationaal aanvaarde normen;

| c) | als de begunstigde een overheid van een partnerland voor grensoverschrijdende samenwerking is waarvoor de medefinanciering is overgedragen aan de beheerautoriteit, kan hij nationale wetten, voorschriften en administratieve bepalingen toepassen op voorwaarde dat de financieringsovereenkomst die mogelijk maakt en dat de algemene beginselen als bepaald in lid 2, onder a), worden nageleefd. |
| --- | --- |

c)

als de begunstigde een overheid van een partnerland voor grensoverschrijdende samenwerking is waarvoor de medefinanciering is overgedragen aan de beheerautoriteit, kan hij nationale wetten, voorschriften en administratieve bepalingen toepassen op voorwaarde dat de financieringsovereenkomst die mogelijk maakt en dat de algemene beginselen als bepaald in lid 2, onder a), worden nageleefd.

2.   In alle andere gevallen moet aan de volgende verplichtingen worden voldaan:

| a) | het contract wordt gegund aan de economische voordeligste offerte of aan de goedkoopste offerte; daarbij worden belangenconflicten vermeden; |
| --- | --- |

a)

het contract wordt gegund aan de economische voordeligste offerte of aan de goedkoopste offerte; daarbij worden belangenconflicten vermeden;

| b) | voor contracten met een waarde boven 60 000 euro gelden ook de volgende regels:






  i) | een evaluatiecomité wordt opgericht om de inschrijvingen en/of offertes te beoordelen aan de hand van de uitsluitings-, selectie- en gunningscriteria die de begunstigde vooraf in de aanbestedingsdocumenten heeft gepubliceerd. Dit comité dient te bestaan uit een oneven aantal leden die over de technische en administratieve deskundigheid beschikken die nodig is om de offertes/inschrijvingen te beoordelen; |
| --- | --- | --- |

b)

voor contracten met een waarde boven 60 000 euro gelden ook de volgende regels:

i)

een evaluatiecomité wordt opgericht om de inschrijvingen en/of offertes te beoordelen aan de hand van de uitsluitings-, selectie- en gunningscriteria die de begunstigde vooraf in de aanbestedingsdocumenten heeft gepubliceerd. Dit comité dient te bestaan uit een oneven aantal leden die over de technische en administratieve deskundigheid beschikken die nodig is om de offertes/inschrijvingen te beoordelen;

| ii) | er moet worden gezorgd voor genoeg transparantie, eerlijke concurrentie en adequate publiciteit vooraf; |
| --- | --- |

ii)

er moet worden gezorgd voor genoeg transparantie, eerlijke concurrentie en adequate publiciteit vooraf;

| iii) | er moet worden gezorgd voor een gelijke behandeling, proportionaliteit en non-discriminatie; |
| --- | --- |

iii)

er moet worden gezorgd voor een gelijke behandeling, proportionaliteit en non-discriminatie;

| iv) | aanbestedingsdocumenten moeten worden opgesteld volgens de goede internationale praktijken; |
| --- | --- |

iv)

aanbestedingsdocumenten moeten worden opgesteld volgens de goede internationale praktijken;

| v) | de termijnen voor het indienen van inschrijvingen of offertes moeten ruim genoeg zijn zodat belangstellenden over een redelijke termijn beschikken om hun offertes voor te bereiden; |
| --- | --- |

v)

de termijnen voor het indienen van inschrijvingen of offertes moeten ruim genoeg zijn zodat belangstellenden over een redelijke termijn beschikken om hun offertes voor te bereiden;

| vi) | gegadigden of inschrijvers worden uitgesloten van deelname aan een aanbestedingsprocedure als zij vallen onder een van de situaties beschreven in artikel 106, lid 1, van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012. Gegadigden of inschrijvers moeten bevestigen dat zij zich niet in een van deze situaties bevinden. Bovendien kunnen contracten niet worden gegund aan gegadigden of inschrijvers die tijdens de aanbestedingsprocedure vallen onder een van de situaties bedoeld in artikel 107 van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012; |
| --- | --- |

vi)

gegadigden of inschrijvers worden uitgesloten van deelname aan een aanbestedingsprocedure als zij vallen onder een van de situaties beschreven in artikel 106, lid 1, van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012. Gegadigden of inschrijvers moeten bevestigen dat zij zich niet in een van deze situaties bevinden. Bovendien kunnen contracten niet worden gegund aan gegadigden of inschrijvers die tijdens de aanbestedingsprocedure vallen onder een van de situaties bedoeld in artikel 107 van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012;

| vii) | de aanbestedingsprocedures bepaald in de artikelen 53 tot en met 56 moeten worden nageleefd. |
| --- | --- |

vii)

de aanbestedingsprocedures bepaald in de artikelen 53 tot en met 56 moeten worden nageleefd.

3.   De nationaliteitsvereisten en oorsprongsregels bepaald in de artikelen 8 en 9 van Verordening (EU) nr. 236/2014 zijn steeds van toepassing.

Artikel 53

Aanbestedingsprocedures voor dienstencontracten

1.   Dienstencontracten met een waarde van 300 000 euro of meer worden gegund door middel van een internationale niet-openbare procedure na publicatie van een aanbestedingsbericht. Het aanbestedingsbericht wordt gepubliceerd in alle geschikte media, ook buiten het programmagebied, bepaalt het aantal kandidaten — minstens vier en hoogstens acht — dat wordt uitgenodigd om offertes in te dienen en garandeert echte concurrentie.

2.   Dienstencontracten met een waarde van meer dan 60 000 euro maar minder dan 300 000 euro worden gegund via een concurrentiële onderhandelingsprocedure zonder publicatie. De begunstigde raadpleegt ten minste drie dienstverleners van zijn keuze en onderhandelt met één of meer van hen over de voorwaarden van de opdracht.

Artikel 54

Aanbestedingsprocedures voor contracten voor leveringen

1.   Contracten voor leveringen met een waarde van 300 000 euro of meer worden gegund door middel van een internationale openbare procedure na publicatie van een aanbestedingsbericht, dat wordt gepubliceerd in alle geschikte media, ook buiten het programmagebied.

2.   Opdrachten voor leveringen met een waarde van 100 000 euro of meer, maar minder dan 300 000 euro, worden gegund door middel van een openbare aanbesteding die in het programmagebied wordt bekendgemaakt. Alle inschrijvers die in aanmerking komen, moeten dezelfde kansen krijgen als plaatselijke ondernemingen.

3.   Opdrachten voor leveringen met een waarde van meer dan 60 000 euro maar minder dan 100 000 euro worden gegund via een concurrentiële onderhandelingsprocedure zonder publicatie. De begunstigde raadpleegt ten minste drie leveranciers van zijn keuze en onderhandelt met één of meer van hen over de voorwaarden van de opdracht.

Artikel 55

Aanbestedingsprocedures voor contracten voor werken

1.   Contracten voor werken met een waarde van 5 000 000 euro of meer worden gegund door middel van een internationale openbare procedure, of, in het licht van de specifieke kenmerken van bepaalde werken door middel van een niet-openbare procedure, na publicatie van een aanbestedingsbericht, dat wordt gepubliceerd in alle geschikte media, ook buiten het programmagebied.

2.   Opdrachten voor werken met een waarde van 300 000 euro of meer, maar minder dan 5 000 000 euro, worden gegund door middel van een openbare aanbesteding die in het programmagebied wordt bekendgemaakt. Alle inschrijvers die in aanmerking komen, moeten dezelfde kansen krijgen als plaatselijke ondernemingen.

3.   Opdrachten voor werken met een waarde van meer dan 60 000 euro maar minder dan 300 000 euro worden gegund via een concurrentiële onderhandelingsprocedure zonder publicatie. De begunstigde raadpleegt ten minste drie aannemers van zijn keuze en onderhandelt met één of meer van hen over de voorwaarden van de opdracht.

Artikel 56

Gebruik van de procedure van gunning door onderhandelingen

De begunstigde kan besluiten gebruik te maken van de procedure van de gunning door onderhandelingen op basis van één enkele offerte in de gevallen bedoeld in de artikelen 266, 268 en 270 van Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012.

Afdeling 2

Financiële steun aan derden

Artikel 57

Financiële steun aan derden

1.   Als voor het project financiële steun aan derden nodig is, kan die worden verstrekt op voorwaarde dat:

| a) | iedere derde geschikte waarborgen biedt voor de terugvordering van sommen; |
| --- | --- |

a)

iedere derde geschikte waarborgen biedt voor de terugvordering van sommen;

| b) | de beginselen van proportionaliteit, transparantie, gezond financieel beheer, gelijke behandeling en non-discriminatie worden nageleefd; |
| --- | --- |

b)

de beginselen van proportionaliteit, transparantie, gezond financieel beheer, gelijke behandeling en non-discriminatie worden nageleefd;

| c) | belangenconflicten worden vermeden; |
| --- | --- |

c)

belangenconflicten worden vermeden;

| d) | financiële steun niet cumulatief is of met terugwerkende kracht wordt toegekend; in principe gaat het om medefinanciering en is het niet de bedoeling dat een derde er winst uit haalt; |
| --- | --- |

d)

financiële steun niet cumulatief is of met terugwerkende kracht wordt toegekend; in principe gaat het om medefinanciering en is het niet de bedoeling dat een derde er winst uit haalt;

| e) | de voorwaarden voor het verstrekken van financiële steun duidelijk in het contract worden gedefinieerd zodat de begunstigde geen beoordelingsbevoegdheid heeft. Het contract bepaalt met name welke categorieën personen in aanmerking komen voor steun, de toekenningscriteria (met inbegrip van de criteria om het exacte bedrag te bepalen) en een vaste lijst met verschillende soorten activiteiten waarvoor dergelijke financiële steun kan worden verstrekt; |
| --- | --- |

e)

de voorwaarden voor het verstrekken van financiële steun duidelijk in het contract worden gedefinieerd zodat de begunstigde geen beoordelingsbevoegdheid heeft. Het contract bepaalt met name welke categorieën personen in aanmerking komen voor steun, de toekenningscriteria (met inbegrip van de criteria om het exacte bedrag te bepalen) en een vaste lijst met verschillende soorten activiteiten waarvoor dergelijke financiële steun kan worden verstrekt;

| f) | het maximumbedrag dat wordt betaald niet meer bedraagt dan 60 000 euro per derde partij, behalve als financiële steun de hoofddoelstelling van het project is. |
| --- | --- |

f)

het maximumbedrag dat wordt betaald niet meer bedraagt dan 60 000 euro per derde partij, behalve als financiële steun de hoofddoelstelling van het project is.

2.   De voorschriften inzake nationaliteit en oorsprong van de artikelen 8 en 9 van Verordening (EU) nr. 236/2014 zijn van toepassing. Als een getrapte subsidie meer dan 60 000 euro bedraagt, zijn de deelnameregels als bepaald in artikel 52, onder b) vi), van overeenkomstige toepassing.

TITEL VIII

BETALINGEN, PRESENTATIE EN GOEDKEURING VAN REKENINGEN, FINANCIËLE CORRECTIES EN TERUGVORDERINGEN

HOOFDSTUK 1

Betalingen

Artikel 58

Jaarlijkse vastleggingen

1.   Bij gedeeld beheer verricht de Commissie de oorspronkelijke vastleggingen nadat zij krachtens artikel 5 het programma heeft goedgekeurd.

2.   Bij indirect beheer verricht de Commissie de oorspronkelijke vastleggingen na de goedkeuring van het programma, na de inwerkingtreding van de overeenkomst waarbij de taken in verband met de uitvoering van de begroting worden gedelegeerd aan een internationale organisatie of een partnerland voor grensoverschrijdende samenwerking als bedoeld in de artikelen 81 en 82.

3.   Vervolgens verricht de Commissie de overeenkomstige vastlegging ieder boekjaar voor 1 mei. Het bedrag van de jaarlijkse vastleggingen wordt bepaald overeenkomstig het financiële plan, waarbij rekening wordt gehouden met de voortgang van het programma en de beschikbaarheid van de middelen. De Commissie informeert de beheerautoriteit als de jaarlijkse vastlegging is verricht.

Artikel 59

Gemeenschappelijke bepalingen betreffende de betalingen

1.   Betalingen aan beheerautoriteiten kunnen de vorm aannemen van een voorfinanciering of een betaling van het eindsaldo.

2.   Voor elk programma wordt een aparte bankrekening in euro geopend. Als betalingen door de Commissie worden verwerkt via een andere bankrekening dan die van het programma, worden de bijhorende bedragen en eventuele rente onverwijld en volledig doorgestort op de bankrekening van het programma.

3.   Er mogen geen bedragen in mindering worden gebracht of worden ingehouden, noch specifieke extra heffingen of andere heffingen met gelijke werking worden toegepast op deze bedragen of op uitstaande rente.

Artikel 60

Gemeenschappelijke regels voor de berekening van de voorfinanciering

1.   Ieder boekjaar kan de beheerautoriteit, zodra zij op de hoogte is gesteld van de jaarlijkse vastlegging, verzoeken om bij wijze van voorfinanciering tot 80 % van de bijdrage van de Unie voor het desbetreffende boekjaar over te maken. Vanaf het tweede boekjaar moet bij een dergelijk verzoek een raming worden gevoegd van de vastleggingen en betalingen van de beheerautoriteit voor de twee boekjaren volgend op het recentste auditadvies als bedoeld in artikel 68. Na de beoordeling van de geraamde begroting, de inventarisatie van de werkelijke financieringsbehoeften van het programma en de controle van de beschikbaarheid van de middelen, verricht de Commissie de betaling van de voorfinanciering geheel of gedeeltelijk ten laatste 60 dagen na de datum waarop het betalingsverzoek bij de Commissie werd geregistreerd.

2.   In de loop van het boekjaar kan de beheerautoriteit verzoeken de reeds toegewezen middelen geheel of gedeeltelijk over te maken, als aanvullende voorfinanciering. De beheerautoriteit staaft haar aanvraag met een tussentijds financieel verslag waarin zij aantoont dat de werkelijk gedane of verwachte uitgaven in het boekjaar hoger zijn dan de al betaalde voorfinanciering. Dergelijke latere overdrachten worden beschouwd als aanvullende voorfinanciering als zij niet worden ondersteund door een auditadvies als bedoeld in artikel 68.

3.   Elk boekjaar tijdens de uitvoering van het programma keurt de Commissie eerdere betalingen van voorfinanciering goed op basis van de werkelijk gemaakte subsidiabele uitgaven, ondersteund door het auditadvies als bedoeld in artikel 68 na de aanvaarding van de rekeningen als beschreven in artikel 69, lid 2. Op basis van de resultaten van deze goedkeuringsprocedure brengt de Commissie zo nodig financiële aanpassingen aan.

Artikel 61

Schorsing van betalingstermijn

1.   De gedelegeerde ordonnateur in de zin van Verordening (EU, Euratom) nr. 955/2012 kan de betalingstermijn voor een betalingsverzoek schorsen voor een periode van ten hoogste zes maanden in de volgende omstandigheden:

| a) | naar aanleiding van door een auditinstantie van de lidstaat of van de Unie verstrekte informatie zijn er duidelijke aanwijzingen voor significante tekortkomingen in de werking van het beheer- en controlesysteem; |
| --- | --- |

a)

naar aanleiding van door een auditinstantie van de lidstaat of van de Unie verstrekte informatie zijn er duidelijke aanwijzingen voor significante tekortkomingen in de werking van het beheer- en controlesysteem;

| b) | de gedelegeerde ordonnateur moet aanvullende verificaties verrichten naar aanleiding van te zijner kennis gekomen informatie die hem doet vermoeden dat uitgaven verband houden met een onregelmatigheid met ernstige financiële gevolgen; |
| --- | --- |

b)

de gedelegeerde ordonnateur moet aanvullende verificaties verrichten naar aanleiding van te zijner kennis gekomen informatie die hem doet vermoeden dat uitgaven verband houden met een onregelmatigheid met ernstige financiële gevolgen;

| c) | een van de krachtens artikel 77 vereiste documenten is niet ingediend; |
| --- | --- |

c)

een van de krachtens artikel 77 vereiste documenten is niet ingediend;

| d) | een van de krachtens de artikelen 60 en 64 vereiste documenten is niet ingediend. |
| --- | --- |

d)

een van de krachtens de artikelen 60 en 64 vereiste documenten is niet ingediend.

De beheerautoriteit kan ermee instemmen dat de schorsing met drie maanden wordt verlengd.

2.   De gedelegeerde ordonnateur beperkt de onderbreking tot het deel van de uitgaven waarop het betalingsverzoek betrekking heeft waarvoor de in de eerste alinea van lid 1 bedoelde elementen gelden, tenzij niet kan worden bepaald om welk deel van de uitgaven het gaat. De gedelegeerde ordonnateur stelt de lidstaat waar de beheerautoriteit gevestigd is en de beheerautoriteit onmiddellijk schriftelijk in kennis van de redenen voor de schorsing en verzoekt hun de nodige maatregelen te nemen. De gedelegeerde ordonnateur beëindigt de schorsing zodra de nodige maatregelen zijn genomen. Deze schorsing kan langer dan zes maanden duren als de nodige maatregelen niet zijn genomen.

Artikel 62

Opschorting van betalingen

1.   De Commissie kan alle of een deel van de betalingen opschorten in elk van de volgende omstandigheden:

| a) | de beheer- en controlesystemen van het programma vertonen ernstige tekortkomingen die de bijdrage van de Unie in gevaar brengen en waarvoor geen corrigerende maatregelen zijn genomen; |
| --- | --- |

a)

de beheer- en controlesystemen van het programma vertonen ernstige tekortkomingen die de bijdrage van de Unie in gevaar brengen en waarvoor geen corrigerende maatregelen zijn genomen;

| b) | een deelnemend land maakt een ernstige inbreuk op zijn verplichtingen krachtens artikel 31; |
| --- | --- |

b)

een deelnemend land maakt een ernstige inbreuk op zijn verplichtingen krachtens artikel 31;

| c) | de uitgave wordt in verband gebracht met een onregelmatigheid die niet werd gecorrigeerd en die ernstige financiële gevolgen heeft; |
| --- | --- |

c)

de uitgave wordt in verband gebracht met een onregelmatigheid die niet werd gecorrigeerd en die ernstige financiële gevolgen heeft;

| d) | het evaluatie- en toezichtsysteem vertoont ernstige tekortkomingen op het gebied van kwaliteit en betrouwbaarheid; |
| --- | --- |

d)

het evaluatie- en toezichtsysteem vertoont ernstige tekortkomingen op het gebied van kwaliteit en betrouwbaarheid;

| e) | uit het toezicht, de evaluatie of de audit blijkt dat het programma geen resultaten levert binnen de in artikel 4 bepaalde termijnen en zoals gerapporteerd overeenkomstig artikel 77. |
| --- | --- |

e)

uit het toezicht, de evaluatie of de audit blijkt dat het programma geen resultaten levert binnen de in artikel 4 bepaalde termijnen en zoals gerapporteerd overeenkomstig artikel 77.

2.   De Commissie kan besluiten de betaling van een voorfinanciering geheel of gedeeltelijk op schorten na de beheerautoriteit in de gelegenheid te hebben gesteld haar opmerkingen te maken.

3.   De Commissie heft de gehele of gedeeltelijke opschorting van de betalingen op als de beheerautoriteit de nodige maatregelen heeft genomen.

Artikel 63

Betalingen aan hoofdbegunstigden

1.   Betalingen aan hoofdbegunstigden kunnen de vorm aannemen van:

| a) | voorfinanciering; |
| --- | --- |

a)

voorfinanciering;

| b) | tussentijdse betaling; |
| --- | --- |

b)

tussentijdse betaling;

| c) | betaling van het eindsaldo. |
| --- | --- |

c)

betaling van het eindsaldo.

2.   De beheerautoriteit waarborgt dat alle betalingen aan hoofdbegunstigden zo snel mogelijk worden verwerkt overeenkomstig het ondertekende contract. Er mogen geen bedragen in mindering worden gebracht of worden ingehouden, tenzij het ondertekende contract zulks toelaat, en er mogen geen specifieke extra heffingen of andere heffingen met gelijke werking worden toegepast die leiden tot een lagere betaling.

Artikel 64

Betaling van het eindsaldo

1.   Ten laatste op 30 september 2024 dient de beheerautoriteit het betalingsverzoek voor het eindsaldo in, samen met de documenten bedoeld in artikel 77, lid 5.

2.   De betaling van het eindsaldo geschiedt uiterlijk drie maanden na de datum waarop de rekeningen van het laatste boekjaar worden goedgekeurd of, als dat later is, één maand na de datum waarop het eindverslag over de uitvoering wordt aanvaard.

Artikel 65

Uitzonderingen op de doorhalingsprocedure

1.   Het bedrag van de doorhaling wordt verlaagd met de bedragen die de beheerautoriteit om een van de volgende redenen niet bij de Commissie heeft kunnen declareren:

| a) | projecten die zijn geschorst door een gerechtelijke procedure of een administratief beroep met schorsende werking; of |
| --- | --- |

a)

projecten die zijn geschorst door een gerechtelijke procedure of een administratief beroep met schorsende werking; of

| b) | wegens overmacht, voor zover deze situatie ernstige gevolgen had voor de uitvoering van het programma of een deel ervan. |
| --- | --- |

b)

wegens overmacht, voor zover deze situatie ernstige gevolgen had voor de uitvoering van het programma of een deel ervan.

| c) | toepassing van de artikelen 61 of 62; |
| --- | --- |

c)

toepassing van de artikelen 61 of 62;

2.   Beheerautoriteiten die zich op overmacht beroepen uit hoofde van lid 1, punt b), moeten aantonen dat de overmachtsituatie rechtstreekse gevolgen had voor de uitvoering van het programma of een deel ervan. Een verlaging op grond van lid 1, onder a) en b), kan eenmaal worden aangevraagd indien de schorsing of de overmachtsituatie maximaal een jaar heeft geduurd, of verscheidene keren naargelang van de duur van de overmachtsituatie of het aantal jaren tussen de datum van het wettelijke of bestuurlijke besluit tot schorsing van de uitvoering van het project en de datum van het definitieve wettelijke of bestuurlijke besluit.

3.   De beheerautoriteit stuurt de Commissie uiterlijk 15 februari informatie over de in lid 1 bedoelde uitzonderingen die van toepassing zijn op de bedragen die uiterlijk op 31 december van het voorafgaande boekjaar moesten worden gedeclareerd.

Artikel 66

Doorhalingsprocedure

1.   De Commissie informeert de beheerautoriteit tijdig als het risico bestaat op doorhaling krachtens artikel 6 van Verordening (EU) nr. 236/2014.

2.   De Commissie informeert de beheerautoriteit op basis van de informatie die zij op 15 februari heeft ontvangen over de hoogte van het bedrag dat op grond van die informatie wordt doorgehaald.

3.   De beheerautoriteit heeft twee maanden de tijd om in te stemmen met het door te halen bedrag of haar opmerkingen te doen toekomen.

4.   Ten laatste op 30 juni legt de beheerautoriteit een herzien financieringsplan voor aan de Commissie waarin rekening wordt gehouden met de gevolgen van de verlaagde steun voor de thematische doelstellingen of de technische bijstand van het programma voor het betrokken boekjaar. Als de lidstaat nalaat dit herziene financieringsplan in te dienen, herziet de Commissie het financieringsplan door de bijdrage van de Unie voor het betrokken begrotingsjaar te verlagen. Deze verlaging heeft evenredige gevolgen voor de thematische doelstellingen en de technische bijstand.

5.   De Commissie wijzigt het besluit ter goedkeuring van het programma.

Artikel 67

Gebruik van de euro

1.   Uitgaven in een andere munteenheid dan de euro worden door de beheerautoriteit en de begunstigde omgerekend in euro aan de hand van de maandelijkse boekhoudkundige wisselkoers van de Commissie van een van de volgende maanden:

| a) | de maand waarin de uitgave werd gedaan; |
| --- | --- |

a)

de maand waarin de uitgave werd gedaan;

| b) | de maand waarin de uitgave voor controle krachtens artikel 32, lid 1, werd voorgelegd; |
| --- | --- |

b)

de maand waarin de uitgave voor controle krachtens artikel 32, lid 1, werd voorgelegd;

| c) | de maand waarin de uitgave werd gemeld bij de hoofdbegunstigde. |
| --- | --- |

c)

de maand waarin de uitgave werd gemeld bij de hoofdbegunstigde.

2.   De gekozen methode wordt in het programma vastgelegd en is gedurende de hele looptijd van het programma van toepassing. Voor technische bijstand en projecten kunnen andere methoden worden gebruikt.

HOOFDSTUK 2

Presentatie en goedkeuring van de rekeningen

Artikel 68

Presentatie van de rekeningen

1.   De rekeningen van dit programma worden opgemaakt door de beheerautoriteit. De rekeningen zijn autonoom en gescheiden en omvatten alleen de transacties in verband met het programma. Zij moeten zo worden opgesteld dat analytisch toezicht op het programma per prioriteit en technische bijstand mogelijk is.

2.   In haar jaarverslag verstrekt de beheerautoriteit de Commissie, ten laatste op 15 februari, de volgende informatie:

| a) | de rekeningen van het vorige boekjaar; |
| --- | --- |

a)

de rekeningen van het vorige boekjaar;

| b) | een beheerverklaring ondertekend door de vertegenwoordiger van de beheerautoriteit waarin wordt bevestigd dat:






  i) | de informatie op juiste, volledige en accurate wijze is gepresenteerd; |
| --- | --- | --- |

b)

een beheerverklaring ondertekend door de vertegenwoordiger van de beheerautoriteit waarin wordt bevestigd dat:

i)

de informatie op juiste, volledige en accurate wijze is gepresenteerd;

| ii) | de uitgaven voor het beoogde doel zijn gebruikt; |
| --- | --- |

ii)

de uitgaven voor het beoogde doel zijn gebruikt;

| iii) | de ingevoerde controlesystemen de nodige garanties verstrekken in verband met de wettigheid van de onderliggende verrichtingen; |
| --- | --- |

iii)

de ingevoerde controlesystemen de nodige garanties verstrekken in verband met de wettigheid van de onderliggende verrichtingen;

| c) | een jaarlijkse samenvatting van de controles die de beheerautoriteit heeft verricht, met een analyse van de aard en de omvang van de vastgestelde fouten en tekortkomingen in de systemen en een overzicht van de reeds genomen of geplande corrigerende maatregelen; |
| --- | --- |

c)

een jaarlijkse samenvatting van de controles die de beheerautoriteit heeft verricht, met een analyse van de aard en de omvang van de vastgestelde fouten en tekortkomingen in de systemen en een overzicht van de reeds genomen of geplande corrigerende maatregelen;

| d) | een auditadvies over de jaarrekeningen; |
| --- | --- |

d)

een auditadvies over de jaarrekeningen;

| e) | een jaarlijks auditverslag, opgesteld door de auditautoriteit, met een samenvatting van de uitgevoerde audits, met inbegrip van een analyse van de aard en de omvang van de vastgestelde fouten en tekortkomingen, zowel in het systeem als in het project, en de ondernomen of geplande corrigerende maatregelen; |
| --- | --- |

e)

een jaarlijks auditverslag, opgesteld door de auditautoriteit, met een samenvatting van de uitgevoerde audits, met inbegrip van een analyse van de aard en de omvang van de vastgestelde fouten en tekortkomingen, zowel in het systeem als in het project, en de ondernomen of geplande corrigerende maatregelen;

| f) | een raming van de kosten die tussen 1 juli en 1 december van het voorgaande jaar zijn gemaakt; |
| --- | --- |

f)

een raming van de kosten die tussen 1 juli en 1 december van het voorgaande jaar zijn gemaakt;

| g) | de lijst met projecten die tijdens het boekjaar werden afgesloten. |
| --- | --- |

g)

de lijst met projecten die tijdens het boekjaar werden afgesloten.

3.   De in lid 2, onder a), bedoelde rekeningen worden voor ieder programma ingediend en omvatten per prioriteit en technische bijstand het volgende:

| a) | de uitgaven die zijn gedaan en betaald en de inkomsten die zijn verdiend en ontvangen door de beheerautoriteit; |
| --- | --- |

a)

de uitgaven die zijn gedaan en betaald en de inkomsten die zijn verdiend en ontvangen door de beheerautoriteit;

| b) | de bedragen die tijdens het boekjaar zijn geschrapt en geïnd, de aan het eind van het boekjaar te innen bedragen en de oninbare bedragen. |
| --- | --- |

b)

de bedragen die tijdens het boekjaar zijn geschrapt en geïnd, de aan het eind van het boekjaar te innen bedragen en de oninbare bedragen.

4.   Het in lid 2, onder d), bedoelde auditadvies vermeldt of de rekeningen een getrouw beeld geeft, of de vermelde transacties legaal en regelmatig werden verricht en of de controlemechanismen werken. In het advies wordt ook vastgesteld of de auditwerkzaamheden reden zijn om aan de beweringen in de in lid 2, onder b), genoemde beheerverklaring te twijfelen.

Artikel 69

Goedkeuring van de rekeningen

1.   De Commissie controleert de rekeningen en deelt de beheerautoriteit ten laatste op 31 mei van het jaar volgend op het eind van het boekjaar mee of de rekeningen volledig, nauwkeurig en waarachtig zijn.

2.   Op basis van de betaalde subsidiabele uitgaven, zoals gecertificeerd in het auditadvies bedoeld in artikel 68, lid 2, onder d), keurt de Commissie de voorfinanciering goed.

3.   De goedkeuring van de rekeningen doet geen afbreuk aan eventuele latere financiële correcties overeenkomstig artikel 72.

Artikel 70

Termijn voor het bewaren van gegevens

1.   De beheerautoriteit en de begunstigden bewaren alle documenten die betrekking hebben op het programma of een project gedurende vijf jaar vanaf de datum waarop het saldo van het programma wordt betaald. Zij bewaren met name verslagen, ondersteunende documenten en rekeningen, boekhoudbescheiden en ieder ander document met betrekking tot de financiering van het programma (met inbegrip van alle documenten betreffende de gunning van het contract) en de projecten.

2.   Niettegenstaande lid 1 worden verslagen over lopende audits, beroepsprocedures, geschillen of claims over de prestaties van het programma of het project, bewaard totdat die audits, beroepsprocedures, geschillen of claims zijn afgehandeld.

HOOFDSTUK 3

Financiële correcties en terugvorderingen

Afdeling 1

Financiële correcties

Artikel 71

Financiële correcties door de beheerautoriteit

1.   De beheerautoriteit is in eerste instantie verantwoordelijk voor het voorkómen en onderzoeken van onregelmatigheden, voor het toepassen van de vereiste financiële correcties en voor het doen van terugvorderingen. Bij een systemische onregelmatigheid breidt de beheerautoriteit haar onderzoek uit tot alle concrete acties die daarbij betrokken kunnen zijn.

De beheerautoriteit past de financiële correcties toe die noodzakelijk zijn in verband met eenmalige of systemische onregelmatigheden die bij projecten, technische bijstand of het programma zijn geconstateerd. Financiële correcties bestaan in een volledige of gedeeltelijke intrekking van de bijdrage van de Unie aan een project of aan technische bijstand. De beheerautoriteit houdt rekening met de aard en de ernst van de onregelmatigheden en met het financiële verlies en past een evenredige financiële correctie toe. Financiële correcties worden door de beheerautoriteit opgenomen in de jaarrekeningen voor het boekjaar waarin tot de intrekking wordt besloten.

2.   De overeenkomstig lid 1 ingetrokken bijdrage van de Unie kan, overeenkomstig lid 3, worden hergebruikt binnen het betrokken programma.

3.   De overeenkomstig lid 1 ingetrokken bijdrage mag niet worden hergebruikt voor een project waarvoor een financiële correctie is toegepast of, als een financiële correctie voor een systemische onregelmatigheid is toegepast, voor een door de systemische onregelmatigheid getroffen project.

Artikel 72

Financiële correcties door de Commissie

1.   De Commissie verricht financiële correcties door de bijdrage van de Unie aan een programma geheel of gedeeltelijk in te trekken en bedragen van de beheerautoriteit terug te vorderen om uitgaven uit te sluiten die in strijd met het toepasselijke recht zijn verricht, of die verband houden met door de Commissie of de Europese Rekenkamer vastgestelde tekortkomingen in het programmabeheer en de controlesystemen van financiering door de Unie.

2.   Een inbreuk op het toepasselijke recht leidt alleen tot een financiële correctie voor uitgaven die bij de Commissie zijn gedeclareerd, en als aan een van de volgende voorwaarden wordt voldaan:

| a) | de inbreuk heeft gevolgen voor de selectie van een project of een contract voor technische bijstand, of in gevallen waar het, door de aard van de inbreuk, niet mogelijk is deze gevolgen vast te stellen, maar er een gegrond risico bestaat dat de inbreuk deze gevolgen heeft gehad; |
| --- | --- |

a)

de inbreuk heeft gevolgen voor de selectie van een project of een contract voor technische bijstand, of in gevallen waar het, door de aard van de inbreuk, niet mogelijk is deze gevolgen vast te stellen, maar er een gegrond risico bestaat dat de inbreuk deze gevolgen heeft gehad;

| b) | de inbreuk heeft gevolgen voor het uitgavenbedrag dat voor het programma wordt gedeclareerd of, in gevallen waar het, door de aard van de inbreuk, niet mogelijk is de financiële gevolgen te kwantificeren, maar er een gegrond risico bestaat dat de inbreuk deze gevolgen heeft gehad. |
| --- | --- |

b)

de inbreuk heeft gevolgen voor het uitgavenbedrag dat voor het programma wordt gedeclareerd of, in gevallen waar het, door de aard van de inbreuk, niet mogelijk is de financiële gevolgen te kwantificeren, maar er een gegrond risico bestaat dat de inbreuk deze gevolgen heeft gehad.

3.   Met name past de Commissie financiële correcties toe als zij, na het uitvoeren van de nodige controles, tot een van de volgende conclusies komt:

| a) | het programmabeheer en het controlesysteem vertonen ernstige tekortkomingen die een risico inhouden voor de reeds betaalde EU-bijdrage; |
| --- | --- |

a)

het programmabeheer en het controlesysteem vertonen ernstige tekortkomingen die een risico inhouden voor de reeds betaalde EU-bijdrage;

| b) | de beheerautoriteit heeft niet voldaan aan zijn verplichtingen uit hoofde van artikel 71 voordat de in dit lid bedoelde financiëlecorrectieprocedure werd ingeleid; |
| --- | --- |

b)

de beheerautoriteit heeft niet voldaan aan zijn verplichtingen uit hoofde van artikel 71 voordat de in dit lid bedoelde financiëlecorrectieprocedure werd ingeleid;

| c) | de uitgaven die in het jaarverslag of het eindverslag worden gedeclareerd, vertonen onregelmatigheden die niet door de beheerautoriteit zijn gecorrigeerd voordat de in dit lid bedoelde financiëlecorrectieprocedure werd ingeleid. |
| --- | --- |

c)

de uitgaven die in het jaarverslag of het eindverslag worden gedeclareerd, vertonen onregelmatigheden die niet door de beheerautoriteit zijn gecorrigeerd voordat de in dit lid bedoelde financiëlecorrectieprocedure werd ingeleid.

De Commissie baseert haar financiële correcties op geconstateerde individuele onregelmatigheden en houdt er rekening mee of de onregelmatigheid systemisch is. Wanneer het bedrag van de onregelmatige uitgaven niet precies kan worden bepaald, past de Commissie een vast percentage of een geëxtrapoleerde financiële correctie toe.

4.   De Commissie neemt bij haar besluit over het bedrag van een financiële correctie overeenkomstig lid 3 het evenredigheidsbeginsel in acht, rekening houdend met de aard en de ernst van de onregelmatigheid, en met de omvang en de financiële consequenties van de tekortkomingen in beheer- en controlesystemen die in het betrokken programma zijn geconstateerd.

5.   Als de Commissie haar standpunt baseert op verslagen van andere auditeurs dan die van haar eigen diensten, trekt zij haar eigen conclusies over de financiële gevolgen nadat zij de beheerautoriteit en de auditeurs heeft gehoord.

6.   Het afsluiten van het programma doet geen afbreuk aan het recht van de Commissie om in een later stadium nog financiële correcties door te voeren ten aanzien van de beheerautoriteit.

7.   De criteria voor het bepalen van het niveau van de toe te passen financiële correctie en de criteria voor de toepassing van vaste percentages of geëxtrapoleerde financiële correcties, zijn de criteria die zijn goedgekeurd overeenkomstig Verordening (EU) nr. 1303/2013 (12), met name artikel 144, en de criteria bepaald in het besluit van de Commissie van 19 december 2013 (13).

Artikel 73

Procedure

1.   Voordat de Commissie tot een financiële correctie besluit, stelt zij de beheerautoriteit in kennis van de voorlopige conclusies van haar onderzoek en verzoekt zij haar binnen twee maanden haar opmerkingen te doen toekomen.

2.   Als de Commissie een financiële correctie op basis van extrapolatie of een vast percentage voorstelt, wordt de beheerautoriteit in de gelegenheid gesteld om, door onderzoek van de betrokken documentatie, aan te tonen dat de werkelijke omvang van de onregelmatigheid geringer is dan de Commissie in haar beoordeling stelt. In overleg met de Commissie kan de beheerautoriteit dat onderzoek beperken tot een passend deel of passende steekproef van de betrokken documentatie. Behalve in naar behoren gemotiveerde gevallen mag dat onderzoek niet langer duren dan een aanvullende termijn van twee maanden na de in lid 1 bedoelde termijn van twee maanden.

3.   De Commissie houdt rekening met alle bewijsstukken die de beheerautoriteit binnen de in de leden 1 en 2 bedoelde termijnen aanvoert.

4.   Als de beheerautoriteit de voorlopige conclusies van de Commissie niet aanvaardt, nodigt de Commissie de beheerautoriteit uit voor een hoorzitting om te waarborgen dat de Commissie haar conclusies over de toepassing van de financiële correctie op alle relevante informatie en opmerkingen kan baseren.

5.   Als overeenstemming wordt bereikt en onverminderd lid 6, kan de beheerautoriteit de ingetrokken bijdrage hergebruiken voor het betrokken programma overeenkomstig artikel 71, lid 2.

6.   Als de Commissie beslist financiële correcties toe te passen, doet zij dit binnen zes maanden na de datum van de hoorzitting, of als de beheerautoriteit ermee instemt na de hoorzitting aanvullende informatie in te dienen, binnen zes maanden na de datum van ontvangst van die informatie. De Commissie houdt rekening met alle in de loop van de procedure ingediende informatie en opmerkingen. Als er geen hoorzitting plaatsvindt, begint de periode van zes maanden twee maanden na de datum van de door de Commissie gezonden uitnodiging daartoe.

7.   Wanneer de Commissie of de Europese Rekenkamer onregelmatigheden ontdekken waaruit blijkt dat er een ernstige tekortkoming in de beheer- en controlesystemen bestaat, wordt de steun van de Unie aan het operationele programma verlaagd met de resulterende financiële correctie.

De eerste alinea is niet van toepassing in het geval van een ernstige tekortkoming van een beheer- en controlesysteem, die voorafgaand aan de datum dat deze was ontdekt door de Commissie of de Europese Rekenkamer:

| a) | was vermeld in de beheerverklaring, het jaarlijkse controleverslag of het auditadvies die of dat bij de Commissie is ingediend overeenkomstig artikel 68, of in andere aan de Commissie overgelegde auditverslagen van de auditautoriteit, en de nodige maatregelen zijn genomen; of |
| --- | --- |

a)

was vermeld in de beheerverklaring, het jaarlijkse controleverslag of het auditadvies die of dat bij de Commissie is ingediend overeenkomstig artikel 68, of in andere aan de Commissie overgelegde auditverslagen van de auditautoriteit, en de nodige maatregelen zijn genomen; of

| b) | waarvoor de beheerautoriteit de nodige corrigerende maatregelen had genomen. |
| --- | --- |

b)

waarvoor de beheerautoriteit de nodige corrigerende maatregelen had genomen.

De beoordeling van ernstige tekortkomingen in de beheer- en controlesystemen wordt gebaseerd op het recht dat van toepassing was op het tijdstip van indiening van de relevante beheerverklaringen, jaarlijkse controleverslagen en auditadviezen.

Bij het besluit over een financiële correctie handelt de Commissie als volgt:

| a) | zij neemt het evenredigheidsbeginsel in acht door rekening te houden met de aard en de zwaarte van de ernstige tekortkoming in een beheer- en controlesysteem en de financiële gevolgen daarvan voor de begroting van de Unie; |
| --- | --- |

a)

zij neemt het evenredigheidsbeginsel in acht door rekening te houden met de aard en de zwaarte van de ernstige tekortkoming in een beheer- en controlesysteem en de financiële gevolgen daarvan voor de begroting van de Unie;

| b) | met het oog op de toepassing van een vast percentage of een geëxtrapoleerde correctie, sluit zij onregelmatige uitgaven uit die al eerder waren ontdekt door de beheerautoriteit en waarvoor een aanpassing van de rekeningen is verricht, alsmede uitgaven waarvan de beoordeling van de wettigheid en de regelmatigheid gaande is; |
| --- | --- |

b)

met het oog op de toepassing van een vast percentage of een geëxtrapoleerde correctie, sluit zij onregelmatige uitgaven uit die al eerder waren ontdekt door de beheerautoriteit en waarvoor een aanpassing van de rekeningen is verricht, alsmede uitgaven waarvan de beoordeling van de wettigheid en de regelmatigheid gaande is;

| c) | zij houdt bij het bepalen van het resterende risico voor de begroting van de Unie rekening met correcties op basis van het vaste percentage of de geëxtrapoleerde correcties die door de beheerautoriteit worden toegepast voor andere door de beheerautoriteit vastgestelde ernstige tekortkomingen. |
| --- | --- |

c)

zij houdt bij het bepalen van het resterende risico voor de begroting van de Unie rekening met correcties op basis van het vaste percentage of de geëxtrapoleerde correcties die door de beheerautoriteit worden toegepast voor andere door de beheerautoriteit vastgestelde ernstige tekortkomingen.

Afdeling 2

Terugvorderingen

Artikel 74

Financiële verantwoordelijkheden en terugvorderingen

1.   De beheerautoriteit is verantwoordelijk voor het terugvorderen van onterecht betaalde bedragen.

2.   Als de terugvordering betrekking heeft op een inbreuk door de beheerautoriteit op de wettelijke verplichtingen van deze verordening en van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012, is de beheerautoriteit verantwoordelijk voor de terugbetaling van de betrokken bedragen aan de Commissie.

3.   Als de terugvordering betrekking heeft op systeemtekortkomingen in het beheer- en controlesysteem van het programma, is de beheerautoriteit verantwoordelijk voor de terugbetaling van de betrokken bedragen aan de Commissie overeenkomstig de verdeling van de aansprakelijkheden tussen de deelnemende landen, zoals die is vastgelegd in het programma.

4.   Als de terugvordering betrekking heeft op een verzoek aan een begunstigde die in een lidstaat is gevestigd, en de beheerautoriteit niet in staat is de schuld terug te vorderen, betaalt de lidstaat waar de begunstigde is gevestigd, het verschuldigde bedrag aan de beheerautoriteit en vordert zij dit terug van de begunstigde.

5.   Als de terugvordering betrekking heeft op een verzoek aan een begunstigde die in een partnerland voor grensoverschrijdende samenwerking is gevestigd, en de beheerautoriteit niet in staat is de schuld terug te vorderen, wordt de mate van verantwoordelijkheid van het partnerland voor grensoverschrijdende samenwerking waarin de begunstigde is gevestigd, bepaald door de in de artikelen 8 en 9 bedoelde financieringsovereenkomsten.

Artikel 75

Terugbetaling aan de beheerautoriteit

1.   De beheerautoriteit vordert de onterecht betaalde bedragen samen met de rente over late betalingen terug van de hoofdbegunstigde. De betrokken begunstigden betalen de hoofdbegunstigde de onterecht betaalde bedragen terug overeenkomstig de partnerschapsovereenkomst die zij hebben ondertekend. Als de hoofdbegunstigde er niet in slaagt de terugbetaling te verkrijgen van de betreffende begunstigde, informeert de beheerautoriteit deze begunstigde formeel over de terugbetaling aan de hoofdbegunstigde. Als de betreffende begunstigde de terugbetaling niet uitvoert, verzoekt de beheerautoriteit het deelnemende land waarin de betreffende begunstigde is gevestigd, de onterecht betaalde bedragen terug te betalen overeenkomstig artikel 74, lid 2 tot en met 5.

2.   De beheerautoriteit hanteert gepaste zorgvuldigheid om de terugbetaling van de invorderingsopdrachten te waarborgen, met de steun van de deelnemende landen. De beheerautoriteit zorgt met name voor de verificatie van de zekere, vaststaande en invorderbare aard van het verzoek. Wanneer de beheerautoriteit overweegt van het invorderen van een vastgestelde schuldvordering af te zien, verifieert zij of dit regelmatig is en strookt met het beginsel van goed financieel beheer en het evenredigheidsbeginsel. Het besluit om van de invordering af te zien moet voor voorafgaande goedkeuring worden voorgelegd aan het gezamenlijk comité van toezicht.

3.   De beheerautoriteit licht de Commissie in over alle stappen die zijn genomen om de verschuldigde bedragen terug te vorderen. De Commissie kan op elk moment de taak overnemen om de bedragen rechtstreeks terug te vorderen, hetzij van de begunstigde, hetzij van het betrokken deelnemende land.

4.   Dossiers die worden overgedragen aan een deelnemend land of aan de Commissie, moeten alle documenten bevatten die nodig zijn voor de terugvordering, en bewijsstukken over de stappen die de beheerautoriteit heeft gezet om de verschuldigde bedragen terug te vorderen.

5.   Contracten die door de beheerautoriteit worden gesloten, moeten een clausule bevatten die de Commissie of het deelnemende land waarin de begunstigde is gevestigd, de mogelijkheid biedt de bedragen die aan de beheerautoriteit verschuldigd zijn, terug te vorderen als de beheerautoriteit hier niet in is geslaagd.

Artikel 76

Terugbetaling aan de Commissie

1.   Een aan de Commissie verschuldigde terugbetaling wordt uitgevoerd vóór de vervaldag die in de invorderingsopdracht is vermeld. De vervaldag valt 45 dagen na de datum van uitgifte van de debetnota.

2.   Elke vertraging van de terugbetaling geeft aanleiding tot rente wegens te late betaling, te rekenen vanaf de vervaldatum tot en met de datum van de daadwerkelijke betaling. De toegepaste rentevoet is 3,5 procentpunt hoger dan die welke de Europese Centrale Bank toepast bij haar voornaamste herfinancieringstransacties op de eerste werkdag van de maand waarin de vervaldag valt. Terug te betalen bedragen kunnen worden verrekend met bedragen die nog aan het begunstigde of deelnemende land verschuldigd zijn. Aan het recht van de partijen om in te stemmen met betalingen in termijnen, wordt geen afbreuk gedaan.

TITEL IX

RAPPORTAGE, TOEZICHT EN EVALUATIE

Artikel 77

Jaarverslagen van de beheerautoriteit

1.   Ten laatste op 15 februari dient de beheerautoriteit bij de Commissie een jaarverslag in dat door het gezamenlijk comité van toezicht is goedgekeurd. Dit jaarverslag bevat een technisch en een financieel deel betreffende het voorbije boekjaar.

2.   In het technische deel moeten de volgende punten worden beschreven:

| a) | de geboekte vooruitgang bij de uitvoering van het programma en de hierin gestelde prioriteiten; |
| --- | --- |

a)

de geboekte vooruitgang bij de uitvoering van het programma en de hierin gestelde prioriteiten;

| b) | de gedetailleerde lijst van ondertekende contracten, en de lijst met geselecteerde projecten waarvoor nog geen contract is afgesloten, met inbegrip van de reservelijsten; |
| --- | --- |

b)

de gedetailleerde lijst van ondertekende contracten, en de lijst met geselecteerde projecten waarvoor nog geen contract is afgesloten, met inbegrip van de reservelijsten;

| c) | de activiteiten die op het vlak van technische bijstand zijn uitgevoerd; |
| --- | --- |

c)

de activiteiten die op het vlak van technische bijstand zijn uitgevoerd;

| d) | de maatregelen in verband met het toezicht op en de evaluatie van de projecten, de resultaten van die maatregelen en hoe problemen zijn opgelost; |
| --- | --- |

d)

de maatregelen in verband met het toezicht op en de evaluatie van de projecten, de resultaten van die maatregelen en hoe problemen zijn opgelost;

| e) | de uitgevoerde informatie- en communicatieactiviteiten. |
| --- | --- |

e)

de uitgevoerde informatie- en communicatieactiviteiten.

3.   Het financiële deel wordt opgesteld overeenkomstig artikel 68, lid 2.

4.   Bovendien bevat het jaarverslag een vooruitblik op de uit te voeren activiteiten van het volgende boekjaar. Deze vooruitblik omvat:

| a) | een bijgewerkte auditstrategie; |
| --- | --- |

a)

een bijgewerkte auditstrategie;

| b) | het werkprogramma, een financieel plan en het geplande gebruik van de technische bijstand; |
| --- | --- |

b)

het werkprogramma, een financieel plan en het geplande gebruik van de technische bijstand;

| c) | het jaarlijkse toezicht- en evaluatieplan overeenkomstig artikel 78, lid 2; |
| --- | --- |

c)

het jaarlijkse toezicht- en evaluatieplan overeenkomstig artikel 78, lid 2;

| d) | het jaarlijkse informatie- en communicatieplan overeenkomstig artikel 79, lid 4. |
| --- | --- |

d)

het jaarlijkse informatie- en communicatieplan overeenkomstig artikel 79, lid 4.

5.   Ten laatste op 30 september 2014 dient de beheerautoriteit bij de Commissie een eindverslag in dat door het gezamenlijk comité van toezicht is goedgekeurd. Dit eindverslag bevat mutatis mutandis de informatie gevraagd in lid 2 en lid 3 hierboven, voor het afgelopen boekjaar en voor de hele looptijd van het programma.

Artikel 78

Toezicht en evaluatie

1.   Het toezicht op en de evaluatie van het programma zijn bedoeld ter verbetering van de kwaliteit van het ontwerp en de uitvoering, en ter beoordeling en verbetering van de consistentie, de doeltreffendheid en de impact van het programma. De resultaten van het toezicht en de evaluatie worden bij de programmerings- en uitvoeringscyclus in aanmerking genomen.

2.   In het programma wordt een indicatief toezichts- en evaluatieplan voor de hele looptijd opgenomen. Voor elk programma wordt vervolgens een jaarlijks toezichts- en evaluatieplan ontwikkeld, dat moet worden uitgevoerd door de beheerautoriteit, overeenkomstig de richtsnoeren en evaluatiemethodiek van de Commissie. Dit plan wordt ten laatste op 15 februari aan de Commissie voorgelegd.

3.   De beheerautoriteit houdt resultaatgericht toezicht op programma's en projecten bovenop het dagelijkse toezicht.

4.   De Commissie heeft toegang tot alle toezichts- en evaluatieverslagen.

5.   De Commissie kan op ieder moment beginnen met de evaluatie van of het toezicht op het programma of een deel ervan. De resultaten hiervan, die worden meegedeeld aan het gezamenlijk comité van toezicht en de beheerautoriteit van het programma, kunnen leiden tot aanpassingen van het programma.

TITEL X

ZICHTBAARHEID

Artikel 79

Zichtbaarheid

1.   Zowel de beheerautoriteit als de begunstigden zijn er verantwoordelijk voor dat het publiek op passende wijze wordt voorgelicht.

2.   De beheerautoriteit en de begunstigden zorgen dat de bijdrage van de Unie aan programma's en projecten goed zichtbaar is om het publiek beter bewust te maken van de acties van de Unie en in alle deelnemende landen een consistent beeld tot stand te brengen van de steun die de Unie biedt.

3.   De beheerautoriteit zorgt ervoor dat haar zichtbaarheidsstrategie en de maatregelen die de begunstigden treffen inzake zichtbaarheid conform de richtlijnen van de Commissie zijn.

4.   In het programma moet de communicatiestrategie voor de hele looptijd worden opgenomen, alsmede een indicatief informatie- en communicatieplan voor het eerste jaar, met daarin ook de zichtbaarheidsmaatregelen. Voor elk programma wordt vervolgens een jaarlijks informatie- en communicatieplan ontwikkeld, dat moet worden uitgevoerd door de beheerautoriteit. Dit plan wordt ten laatste op 15 februari aan de Commissie voorgelegd.

DEEL DRIE

BIJZONDERE BEPALINGEN

TITEL I

INDIRECT BEHEER MET INTERNATIONALE ORGANISATIES

Artikel 80

Internationale organisaties als beheerautoriteit

1.   Deelnemende landen kunnen voorstellen dat het programma wordt beheerd door een internationale organisatie.

2.   Alleen internationale organisaties in de zin van artikel 43 van Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 kunnen worden voorgesteld als beheerautoriteit.

3.   Een internationale organisatie moet voldoen aan de vereisten van artikel 60 van Verordening (EU) nr. 966/2012.

4.   Voordat de Commissie een programma goedkeurt, moet worden bewezen dat aan de in lid 3 bedoelde vereisten is voldaan.

Artikel 81

Regels voor programma's die worden beheerd door een internationale organisatie

1.   De Commissie en de internationale organisatie sluiten een overeenkomst waarin de regelingen die van toepassing zijn op het programma, nader worden beschreven. Als het programma een bijdrage levert aan een financieel instrument krachtens artikel 42, moet worden voldaan aan de voorwaarden en de rapportagevoorschriften bepaald in artikel 140 van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012.

2.   De bepalingen van deel twee zijn van toepassing op programma's die worden beheerd door een internationale organisatie, tenzij anders bepaald in de in lid 1 bedoelde overeenkomst.

TITEL II

INDIRECT BEHEER MET EEN PARTNERLAND VOOR GRENSOVERSCHRIJDENDE SAMENWERKING

Artikel 82

Partnerlanden voor grensoverschrijdende samenwerking als beheerautoriteit

1.   Deelnemende landen kunnen voorstellen dat het programma wordt beheerd door een partnerland voor grensoverschrijdende samenwerking.

2.   De aard van de taken die aan het aangewezen partnerland voor grensoverschrijdende samenwerking worden toegewezen, wordt uiteengezet in de overeenkomst tussen de Commissie en het partnerland voor grensoverschrijdende samenwerking, krachtens de bepalingen over indirect beheer van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 en Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012.

3.   In de overeenkomst waarvan sprake is in lid 2, wordt gedetailleerd beschreven welke regelingen die van toepassing zijn op het programma. In het bijzonder wordt erin beschreven welke bepalingen van deel twee van toepassing zijn in het licht van de aard van de taken die de beheerautoriteit heeft gekregen en de betrokken budgetten.

DEEL VIER

SLOTBEPALINGEN

Artikel 83

Overgangsbepalingen

Verordening (EG) nr. 951/2007 van de Commissie (14) blijft van toepassing voor rechtshandelingen en vastleggingen voor de begrotingsjaren voorafgaande aan 2014.

Artikel 84

Inwerkingtreding

Deze verordening treedt in werking op de derde dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Zij is vanaf 1 januari 2014 van toepassing.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 18 augustus 2014.

Voor de Commissie

De voorzitter

José Manuel BARROSO

---

(1)  PB L 77 van 15.3.2014, blz. 27.

1

(2)  PB L 77 van 15.3.2014, blz. 95.

2

(3)  Verordening (EU) nr. 1299/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 betreffende specifieke bepalingen voor steun uit het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling ter verwezenlijking van de doelstelling „Europese territoriale samenwerking” (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 259).

3

(4)  Verordening (EU) nr. 231/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2014 tot vaststelling van een instrument voor pretoetredingssteun (IPA II) (PB L 77 van 15.3.2014, blz. 11).

4

(5)  Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1).

5

(6)  Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 van de Commissie van 29 oktober 2012 houdende uitvoeringsvoorschriften voor Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (PB L 362 van 31.12.2012, blz. 1).

6

(7)  Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/95 van de Raad van 18 december 1995 betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen (PB L 312 van 23.12.1995, blz. 1).

7

(8)  Richtlijn 2001/42/EG van het Europees Parlement en de Raad van woensdag 27 juni 2001 betreffende de beoordeling van de gevolgen voor het milieu van bepaalde plannen en programma's (PB L 197 van 21.7.2001, blz. 1).

8

(9)  Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad van 22 maart 1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 93 van het EG-Verdrag (PB L 83 van 27.3.1999, blz. 1).

9

(10)  Richtlijn 2006/43/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 mei 2006 betreffende de wettelijke controles van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen en tot wijziging van Richtlijnen 78/660/EEG en 83/349/EEG van de Raad en tot intrekking van Richtlijn 84/253/EEG van de Raad (PB L 157 van 9.6.2006, blz. 87).

10

(11)  Richtlijn 2011/92/EU van het Europees Parlement en de Raad van 13 december 2011 betreffende de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten (PB L 26 van 28.1.2012, blz. 1).

11

(12)  Verordening (EU) nr. 1303/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 houdende gemeenschappelijke bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en algemene bepalingen inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het Europees Sociaal Fonds, het Cohesiefonds en het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1083/2006 van de Raad (PB L 347 van 20.12.2013, blz. 320).

12

(13)  Besluit van de Commissie van 19 december 2013 betreffende de vaststelling en goedkeuring van richtsnoeren voor de bepaling van door de Commissie te verrichten financiële correcties voor uitgaven die in gedeeld beheer door de Unie zijn gefinancierd, in geval van niet-naleving van de regels inzake overheidsopdrachten (C(2013) 9527).

13

(14)  Verordening (EG) nr. 951/2007 van de Commissie van 9 augustus 2007 tot vaststelling van de uitvoeringsvoorschriften voor de programma's voor grensoverschrijdende samenwerking die worden gefinancierd in het kader van Verordening (EG) nr. 1638/2006 van het Europees Parlement en de Raad houdende algemene bepalingen tot invoering van een Europees nabuurschaps- en partnerschapsinstrument (PB L 210 van 10.8.2007, blz. 10).

14

---

BIJLAGE

Criteria voor de aanwijzing van de beheerautoriteit

De aanwijzingsprocedure wordt gebaseerd op de volgende onderdelen van interne controle:

1.   Interne controleomgeving

| i) | een organisatiestructuur voor de werking van de beheerautoriteit en de toewijzing van taken tussen de organen en binnen ieder orgaan als bedoeld in deel twee, titel IV, hoofdstuk 2, zodat het beginsel van de gescheiden functies waar nodig wordt gerespecteerd; |
| --- | --- |

i)

een organisatiestructuur voor de werking van de beheerautoriteit en de toewijzing van taken tussen de organen en binnen ieder orgaan als bedoeld in deel twee, titel IV, hoofdstuk 2, zodat het beginsel van de gescheiden functies waar nodig wordt gerespecteerd;

| ii) | in het geval van delegatie van taken aan intermediaire instanties, een kader voor de omschrijving van hun respectieve verantwoordelijkheden en verplichtingen, verificatie van hun vermogens om gedelegeerde taken uit te voeren en het bestaan van verslagleggingsprocedures; |
| --- | --- |

ii)

in het geval van delegatie van taken aan intermediaire instanties, een kader voor de omschrijving van hun respectieve verantwoordelijkheden en verplichtingen, verificatie van hun vermogens om gedelegeerde taken uit te voeren en het bestaan van verslagleggingsprocedures;

| iii) | procedures voor verslaglegging en toezicht met het oog op het voorkómen, opsporen en corrigeren van onregelmatigheden en voor de terugvordering van ten onrechte betaalde bedragen; |
| --- | --- |

iii)

procedures voor verslaglegging en toezicht met het oog op het voorkómen, opsporen en corrigeren van onregelmatigheden en voor de terugvordering van ten onrechte betaalde bedragen;

| iv) | een plan voor de toewijzing van geschikt personeel met de vereiste vaardigheden, op diverse niveaus en voor diverse functies in de organisatie. |
| --- | --- |

iv)

een plan voor de toewijzing van geschikt personeel met de vereiste vaardigheden, op diverse niveaus en voor diverse functies in de organisatie.

2.   Risicobeheer

Rekening houdend met het evenredigheidsbeginsel, een systeem dat waarborgt dat ten minste een keer per jaar een goede risicobeheersingsoefening wordt gehouden, en in het bijzonder in het geval van ingrijpende wijzigingen in de activiteiten.

3.   Beheer- en controleactiviteiten

| i) | procedures voor de selectie van projecten, die de naleving waarborgen van de beginselen van transparantie, gelijke behandeling, non-discriminatie, objectiviteit en eerlijke concurrentie. In dit verband geldt het volgende:






  a) | de projecten worden geselecteerd en gegund op basis van vooraf aangekondigde selectie- en gunningcriteria die in de beoordelingstabel worden vastgelegd. De selectiecriteria zijn bedoeld om het vermogen van de inschrijver te beoordelen om de voorgestelde actie of het werkprogramma te voltooien. De gunningscriteria zijn bedoeld om de kwaliteit te beoordelen van het projectvoorstel in het licht van de gestelde doelen en prioriteiten; |
| --- | --- | --- |

i)

procedures voor de selectie van projecten, die de naleving waarborgen van de beginselen van transparantie, gelijke behandeling, non-discriminatie, objectiviteit en eerlijke concurrentie. In dit verband geldt het volgende:

a)

de projecten worden geselecteerd en gegund op basis van vooraf aangekondigde selectie- en gunningcriteria die in de beoordelingstabel worden vastgelegd. De selectiecriteria zijn bedoeld om het vermogen van de inschrijver te beoordelen om de voorgestelde actie of het werkprogramma te voltooien. De gunningscriteria zijn bedoeld om de kwaliteit te beoordelen van het projectvoorstel in het licht van de gestelde doelen en prioriteiten;

| b) | voor de subsidies gelden voorschriften inzake publiciteit vooraf en achteraf; |
| --- | --- |

b)

voor de subsidies gelden voorschriften inzake publiciteit vooraf en achteraf;

| c) | de inschrijvers worden schriftelijk ingelicht over de beoordelingsresultaten. Als de gevraagde subsidie niet wordt toegekend, geeft de beheerautoriteit de redenen voor het verwerpen van het verzoek, met verwijzing naar de selectie- en gunningscriteria waaraan de aanvraag niet voldoet; |
| --- | --- |

c)

de inschrijvers worden schriftelijk ingelicht over de beoordelingsresultaten. Als de gevraagde subsidie niet wordt toegekend, geeft de beheerautoriteit de redenen voor het verwerpen van het verzoek, met verwijzing naar de selectie- en gunningscriteria waaraan de aanvraag niet voldoet;

| d) | ieder belangenconflict moet worden vermeden; |
| --- | --- |

d)

ieder belangenconflict moet worden vermeden;

| e) | voor alle inschrijvers gelden dezelfde regels en voorwaarden; |
| --- | --- |

e)

voor alle inschrijvers gelden dezelfde regels en voorwaarden;

| ii) | procedures voor contractbeheer; |
| --- | --- |

ii)

procedures voor contractbeheer;

| iii) | verificatieprocedures inclusief administratieve verificaties met betrekking tot elk betalingsverzoek van begunstigden en de verificaties ter plaatse van projecten; |
| --- | --- |

iii)

verificatieprocedures inclusief administratieve verificaties met betrekking tot elk betalingsverzoek van begunstigden en de verificaties ter plaatse van projecten;

| iv) | procedures voor de verwerking en goedkeuring van betalingen; |
| --- | --- |

iv)

procedures voor de verwerking en goedkeuring van betalingen;

| v) | procedures voor het opzetten van een systeem om voor ieder project elektronisch gegevens te verzamelen, vast te leggen en te bewaren en om te waarborgen dat de IT-systemen beveiligd zijn volgens internationaal aanvaarde normen; |
| --- | --- |

v)

procedures voor het opzetten van een systeem om voor ieder project elektronisch gegevens te verzamelen, vast te leggen en te bewaren en om te waarborgen dat de IT-systemen beveiligd zijn volgens internationaal aanvaarde normen;

| vi) | door de beheerautoriteit vastgestelde procedures om ervoor te zorgen dat de begunstigden hetzij een afzonderlijk boekhoudsysteem, hetzij een passende boekhoudkundige code gebruiken voor alle verrichtingen die op een project betrekking hebben; |
| --- | --- |

vi)

door de beheerautoriteit vastgestelde procedures om ervoor te zorgen dat de begunstigden hetzij een afzonderlijk boekhoudsysteem, hetzij een passende boekhoudkundige code gebruiken voor alle verrichtingen die op een project betrekking hebben;

| vii) | procedures voor het nemen van doeltreffende en evenredige fraudepreventiemaatregelen; |
| --- | --- |

vii)

procedures voor het nemen van doeltreffende en evenredige fraudepreventiemaatregelen;

| viii) | procedures voor het opstellen van de rekeningen en het waarborgen dat ze waarachtig, volledig en nauwkeurig zijn en dat de uitgaven in overeenstemming zijn met de toepasselijke regels; |
| --- | --- |

viii)

procedures voor het opstellen van de rekeningen en het waarborgen dat ze waarachtig, volledig en nauwkeurig zijn en dat de uitgaven in overeenstemming zijn met de toepasselijke regels;

| ix) | procedures die resulteren in een toereikend auditspoor en archiveringssysteem; |
| --- | --- |

ix)

procedures die resulteren in een toereikend auditspoor en archiveringssysteem;

| x) | procedures voor het opstellen van de beheerverklaring, het verslag over de uitgevoerde controles en aangetroffen zwakke punten en het jaarlijks overzicht van eindaudits en -controles; |
| --- | --- |

x)

procedures voor het opstellen van de beheerverklaring, het verslag over de uitgevoerde controles en aangetroffen zwakke punten en het jaarlijks overzicht van eindaudits en -controles;

| xi) | als taken worden gedelegeerd aan intermediaire instanties, moeten de aanwijzingscriteria een beoordeling omvatten van de geldende procedures om te waarborgen dat de beheerautoriteit controleert of de intermediaire instanties genoeg capaciteit hebben om de taken uit te voeren en of deze taken correct worden uitgevoerd. |
| --- | --- |

xi)

als taken worden gedelegeerd aan intermediaire instanties, moeten de aanwijzingscriteria een beoordeling omvatten van de geldende procedures om te waarborgen dat de beheerautoriteit controleert of de intermediaire instanties genoeg capaciteit hebben om de taken uit te voeren en of deze taken correct worden uitgevoerd.

4.   Informatie en communicatie

| i) | De beheerautoriteit verkrijgt of genereert en gebruikt nuttige informatie om de werking van andere onderdelen van de interne controle te ondersteunen. |
| --- | --- |

i)

De beheerautoriteit verkrijgt of genereert en gebruikt nuttige informatie om de werking van andere onderdelen van de interne controle te ondersteunen.

| ii) | De beheerautoriteit verspreidt intern informatie, ook over doelstellingen en verantwoordelijkheden van de interne controle, die nodig is om de werking van andere onderdelen van de interne controle te ondersteunen. |
| --- | --- |

ii)

De beheerautoriteit verspreidt intern informatie, ook over doelstellingen en verantwoordelijkheden van de interne controle, die nodig is om de werking van andere onderdelen van de interne controle te ondersteunen.

| iii) | De beheerautoriteit communiceert met externe partijen over kwesties aangaande de werking van andere onderdelen van de interne controle. |
| --- | --- |

iii)

De beheerautoriteit communiceert met externe partijen over kwesties aangaande de werking van andere onderdelen van de interne controle.

5.   Toezicht

Schriftelijk vastgelegde procedures, controles en evaluaties om te waarborgen dat de onderdelen van de interne controle aanwezig zijn en functioneren.

---

| 19.8.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 244/55 |
| --- | --- | --- | --- |

19.8.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 244/55

---

UITVOERINGSVERORDENING (EU) Nr. 898/2014 VAN DE COMMISSIE

van 18 augustus 2014

tot intrekking van het definitief antidumpingrecht op actieve kool in poedervorm van oorsprong uit de Volksrepubliek China naar aanleiding van een nieuw onderzoek bij het vervallen van de maatregelen op grond van artikel 11, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1225/2009 van de Raad

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EG) nr. 1225/2009 van de Raad van 30 november 2009 betreffende beschermende maatregelen tegen invoer met dumping uit landen die geen lid zijn van de Europese Gemeenschap (1) („de basisverordening”), en met name artikel 9 en artikel 11, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

A.   PROCEDURE

1.   Geldende maatregelen

| (1) | Na een antidumpingonderzoek („het oorspronkelijke onderzoek”) heeft de Raad bij Verordening (EG) nr. 1006/1996 (2) een definitief antidumpingrecht ingesteld op actieve kool in poedervorm („AKP”), momenteel ingedeeld onder GN-code ex 3802 10 00, van oorsprong uit de Volksrepubliek China („VRC”) („de definitieve antidumpingmaatregelen”). Dat recht was een vast recht van 323 EUR per ton (nettogewicht). |
| --- | --- |

(1)

Na een antidumpingonderzoek („het oorspronkelijke onderzoek”) heeft de Raad bij Verordening (EG) nr. 1006/1996 (2) een definitief antidumpingrecht ingesteld op actieve kool in poedervorm („AKP”), momenteel ingedeeld onder GN-code ex 3802 10 00, van oorsprong uit de Volksrepubliek China („VRC”) („de definitieve antidumpingmaatregelen”). Dat recht was een vast recht van 323 EUR per ton (nettogewicht).

| (2) | Naar aanleiding van twee nieuwe onderzoeken bij het vervallen van de maatregelen heeft de Raad de bestaande maatregelen gehandhaafd bij respectievelijk Verordening (EG) nr. 1011/2002 (3) („eerste nieuwe onderzoek bij het vervallen van de maatregelen”) en Verordening (EG) nr. 649/2008 (4) („tweede nieuwe onderzoek bij het vervallen van de maatregelen”). |
| --- | --- |

(2)

Naar aanleiding van twee nieuwe onderzoeken bij het vervallen van de maatregelen heeft de Raad de bestaande maatregelen gehandhaafd bij respectievelijk Verordening (EG) nr. 1011/2002 (3) („eerste nieuwe onderzoek bij het vervallen van de maatregelen”) en Verordening (EG) nr. 649/2008 (4) („tweede nieuwe onderzoek bij het vervallen van de maatregelen”).

2.   Verzoek om een nieuw onderzoek bij het vervallen van de maatregelen

| (3) | Na de publicatie van een bericht dat de geldende definitieve antidumpingmaatregelen op korte termijn zouden vervallen (5), heeft de Commissie op 9 april 2013 een verzoek tot opening van een nieuw onderzoek bij het vervallen van die maatregelen op grond van artikel 11, lid 2, van de basisverordening ontvangen. Het verzoek werd ingediend door Cabot Norit Nederland BV en Cabot Norit (UK) Ltd („de indieners van het verzoek”) namens producenten die een groot deel van de totale productie van AKP in de Unie voor hun rekening nemen, in dit geval meer dan 25 %. |
| --- | --- |

(3)

Na de publicatie van een bericht dat de geldende definitieve antidumpingmaatregelen op korte termijn zouden vervallen (5), heeft de Commissie op 9 april 2013 een verzoek tot opening van een nieuw onderzoek bij het vervallen van die maatregelen op grond van artikel 11, lid 2, van de basisverordening ontvangen. Het verzoek werd ingediend door Cabot Norit Nederland BV en Cabot Norit (UK) Ltd („de indieners van het verzoek”) namens producenten die een groot deel van de totale productie van AKP in de Unie voor hun rekening nemen, in dit geval meer dan 25 %.

| (4) | De reden voor dit verzoek was dat het vervallen van de maatregelen waarschijnlijk zou leiden tot voortzetting van dumping en herhaling van schade voor de bedrijfstak van de Unie. |
| --- | --- |

(4)

De reden voor dit verzoek was dat het vervallen van de maatregelen waarschijnlijk zou leiden tot voortzetting van dumping en herhaling van schade voor de bedrijfstak van de Unie.

3.   Opening van een nieuw onderzoek bij het vervallen van de maatregelen

| (5) | Nadat de Commissie na raadpleging van het Raadgevend Comité tot de conclusie was gekomen dat er voldoende bewijsmateriaal was om een nieuw onderzoek bij het vervallen van de maatregelen te openen, heeft zij op 6 juli 2013 door de bekendmaking van een bericht in het Publicatieblad van de Europese Unie
   (6) („het bericht van opening”) de opening van een nieuw onderzoek op grond van artikel 11, lid 2, van de basisverordening aangekondigd. |
| --- | --- |

(5)

Nadat de Commissie na raadpleging van het Raadgevend Comité tot de conclusie was gekomen dat er voldoende bewijsmateriaal was om een nieuw onderzoek bij het vervallen van de maatregelen te openen, heeft zij op 6 juli 2013 door de bekendmaking van een bericht in het Publicatieblad van de Europese Unie
   (6) („het bericht van opening”) de opening van een nieuw onderzoek op grond van artikel 11, lid 2, van de basisverordening aangekondigd.

B.   INTREKKING VAN HET VERZOEK OM EEN NIEUW ONDERZOEK BIJ HET VERVALLEN VAN DE MAATREGELEN, EN BEËINDIGING VAN DE PROCEDURE

| (6) | Bij brief van 7 mei 2014 aan de Commissie hebben de indieners van het verzoek hun verzoek om een nieuw onderzoek bij het vervallen van de maatregelen formeel ingetrokken. |
| --- | --- |

(6)

Bij brief van 7 mei 2014 aan de Commissie hebben de indieners van het verzoek hun verzoek om een nieuw onderzoek bij het vervallen van de maatregelen formeel ingetrokken.

| (7) | Overeenkomstig artikel 9, lid 1, van de basisverordening kan een procedure worden beëindigd wanneer het verzoek om een nieuw onderzoek wordt ingetrokken, tenzij dit strijdig met het belang van de Unie is. |
| --- | --- |

(7)

Overeenkomstig artikel 9, lid 1, van de basisverordening kan een procedure worden beëindigd wanneer het verzoek om een nieuw onderzoek wordt ingetrokken, tenzij dit strijdig met het belang van de Unie is.

| (8) | Bij het onderzoek is uit niets gebleken dat beëindiging van de procedure in strijd met het belang van de Unie zou zijn. De Commissie is dan ook van oordeel dat deze procedure moet worden beëindigd en het geldende antidumpingrecht ingetrokken. |
| --- | --- |

(8)

Bij het onderzoek is uit niets gebleken dat beëindiging van de procedure in strijd met het belang van de Unie zou zijn. De Commissie is dan ook van oordeel dat deze procedure moet worden beëindigd en het geldende antidumpingrecht ingetrokken.

| (9) | De belanghebbenden zijn hiervan in kennis gesteld en zij hebben de gelegenheid gekregen opmerkingen te maken. Er werden geen opmerkingen ontvangen. |
| --- | --- |

(9)

De belanghebbenden zijn hiervan in kennis gesteld en zij hebben de gelegenheid gekregen opmerkingen te maken. Er werden geen opmerkingen ontvangen.

| (10) | De Commissie concludeert bijgevolg dat de antidumpingprocedure betreffende de invoer in de Unie van AKP van oorsprong uit de VRC moet worden beëindigd en het antidumpingrecht ingetrokken. |
| --- | --- |

(10)

De Commissie concludeert bijgevolg dat de antidumpingprocedure betreffende de invoer in de Unie van AKP van oorsprong uit de VRC moet worden beëindigd en het antidumpingrecht ingetrokken.

| (11) | De intrekking van de in deze verordening vervatte maatregelen is in overeenstemming met het advies van het bij artikel 15, lid 1, van de basisverordening ingestelde comité, |
| --- | --- |

(11)

De intrekking van de in deze verordening vervatte maatregelen is in overeenstemming met het advies van het bij artikel 15, lid 1, van de basisverordening ingestelde comité,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Het antidumpingrecht op actieve kool in poedervorm, momenteel ingedeeld onder GN-code ex 3802 10 00 (Taric-code 3802100020), van oorsprong uit de Volksrepubliek China wordt ingetrokken en de desbetreffende procedure wordt beëindigd.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 18 augustus 2014.

Voor de Commissie

De voorzitter

José Manuel BARROSO

---

(1)  PB L 343 van 22.12.2009, blz. 51.

1

(2)  PB L 134 van 5.6.1996, blz. 20.

2

(3)  PB L 155 van 14.6.2002, blz. 1, zoals gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 931/2003 (PB L 133 van 29.5.2003, blz. 36).

3

(4)  PB L 181 van 10.7.2008, blz. 1.

4

(5)  PB C 349 van 15.11.2012, blz. 19.

5

(6)  PB C 195 van 6.7.2013, blz. 4.

6

---

| 19.8.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 244/57 |
| --- | --- | --- | --- |

19.8.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 244/57

---

UITVOERINGSVERORDENING (EU) Nr. 899/2014 VAN DE COMMISSIE

van 18 augustus 2014

tot vaststelling van de forfaitaire invoerwaarden voor de bepaling van de invoerprijs van bepaalde groenten en fruit

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EG) nr. 1234/2007 van de Raad van 22 oktober 2007 houdende een gemeenschappelijke ordening van de landbouwmarkten en specifieke bepalingen voor een aantal landbouwproducten („integrale-GMO-verordening”) (1),

Gezien Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011 van de Commissie van 7 juni 2011 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van Verordening (EG) nr. 1234/2007 van de Raad, wat de sectoren groenten en fruit en verwerkte groenten en fruit betreft (2), en met name artikel 136, lid 1,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011 zijn, op grond van de resultaten van de multilaterale handelsbesprekingen van de Uruguayronde, de criteria vastgesteld aan de hand waarvan de Commissie voor de producten en de perioden die in bijlage XVI, deel A, bij die verordening zijn vermeld, de forfaitaire waarden bij invoer uit derde landen vaststelt. |
| --- | --- |

(1)

Bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011 zijn, op grond van de resultaten van de multilaterale handelsbesprekingen van de Uruguayronde, de criteria vastgesteld aan de hand waarvan de Commissie voor de producten en de perioden die in bijlage XVI, deel A, bij die verordening zijn vermeld, de forfaitaire waarden bij invoer uit derde landen vaststelt.

| (2) | De forfaitaire invoerwaarde wordt elke dag berekend overeenkomstig artikel 136, lid 1, van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011, met inachtneming van de variabele gegevens voor die dag. Bijgevolg moet deze verordening in werking treden op de dag van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie, |
| --- | --- |

(2)

De forfaitaire invoerwaarde wordt elke dag berekend overeenkomstig artikel 136, lid 1, van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011, met inachtneming van de variabele gegevens voor die dag. Bijgevolg moet deze verordening in werking treden op de dag van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

De in artikel 136 van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011 bedoelde forfaitaire invoerwaarden worden vastgesteld in de bijlage bij de onderhavige verordening.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de dag van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 18 augustus 2014.

Voor de Commissie,

namens de voorzitter,

Jerzy PLEWA

Directeur-generaal Landbouw en Plattelandsontwikkeling

---

(1)  PB L 299 van 16.11.2007, blz. 1.

1

(2)  PB L 157 van 15.6.2011, blz. 1.

2

---

BIJLAGE

Forfaitaire invoerwaarden voor de bepaling van de invoerprijs van bepaalde groenten en fruit

| (EUR/100 kg) |
| --- |
| GN-code | Code derde landen (1) | Forfaitaire invoerwaarde |
| 0707 00 05 | TR | 81,4 |
| ZZ | 81,4 |
| 0709 93 10 | TR | 100,6 |
| ZZ | 100,6 |
| 0805 50 10 | AR | 141,5 |
| CL | 209,1 |
| TR | 164,2 |
| UY | 166,5 |
| ZA | 124,1 |
| ZZ | 161,1 |
| 0806 10 10 | BR | 182,9 |
| EG | 208,5 |
| MA | 170,5 |
| MX | 246,5 |
| TR | 144,4 |
| ZZ | 190,6 |
| 0808 10 80 | AR | 93,4 |
| BR | 91,6 |
| CL | 100,6 |
| CN | 120,3 |
| NZ | 120,6 |
| US | 131,1 |
| ZA | 112,2 |
| ZZ | 110,0 |
| 0808 30 90 | AR | 78,8 |
| CL | 72,3 |
| TR | 141,6 |
| ZA | 101,6 |
| ZZ | 98,6 |
| 0809 30 | MK | 69,0 |
| TR | 133,7 |
| ZZ | 101,4 |
| 0809 40 05 | BA | 44,3 |
| MK | 49,3 |
| ZA | 207,0 |
| ZZ | 100,2 |

(EUR/100 kg)

GN-code

Code derde landen (1)

Forfaitaire invoerwaarde

0707 00 05

TR

81,4

ZZ

81,4

0709 93 10

TR

100,6

ZZ

100,6

0805 50 10

AR

141,5

CL

209,1

TR

164,2

UY

166,5

ZA

124,1

ZZ

161,1

0806 10 10

BR

182,9

EG

208,5

MA

170,5

MX

246,5

TR

144,4

ZZ

190,6

0808 10 80

AR

93,4

BR

91,6

CL

100,6

CN

120,3

NZ

120,6

US

131,1

ZA

112,2

ZZ

110,0

0808 30 90

AR

78,8

CL

72,3

TR

141,6

ZA

101,6

ZZ

98,6

0809 30

MK

69,0

TR

133,7

ZZ

101,4

0809 40 05

BA

44,3

MK

49,3

ZA

207,0

ZZ

100,2

---

(1)  Landennomenclatuur vastgesteld bij Verordening (EG) nr. 1833/2006 van de Commissie (PB L 354 van 14.12.2006, blz. 19). De code „ZZ” staat voor „overige oorsprong”.

---

BESLUITEN

| 19.8.2014 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 244/59 |
| --- | --- | --- | --- |

19.8.2014

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 244/59

---

BESLUIT VAN DE COMMISSIE

van 23 november 2011

betreffende staatssteun C 28/10 die Portugal heeft toegekend in de vorm van een regeling voor kortlopende exportkredietverzekeringen

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2011) 7756)

(Slechts de tekst in de Portugese taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2014/532/EU)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 108, lid 2, eerste alinea,

Gezien de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name artikel 62, lid 1, onder a),

Na de belanghebbenden overeenkomstig de genoemde artikelen te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken (1),

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Het onderhavige besluit heeft betrekking op de staatssteun die door Portugal is verleend in de vorm van een regeling voor kortlopende exportkredietverzekering (hierna: „de regeling”). |
| --- | --- |

(1)

Het onderhavige besluit heeft betrekking op de staatssteun die door Portugal is verleend in de vorm van een regeling voor kortlopende exportkredietverzekering (hierna: „de regeling”).

1.   PROCEDURELE ASPECTEN

| (2) | Op 12 januari 2009 heeft Portugal een regeling voor kortlopende exportkredietverzekering aangemeld overeenkomstig punt 5.1 van de mededeling van de Commissie „Tijdelijke communautaire kaderregeling inzake staatssteun ter stimulering van de toegang tot financiering in de huidige financiële en economische crisis” (2) (hierna „de tijdelijke kaderregeling” genoemd). |
| --- | --- |

(2)

Op 12 januari 2009 heeft Portugal een regeling voor kortlopende exportkredietverzekering aangemeld overeenkomstig punt 5.1 van de mededeling van de Commissie „Tijdelijke communautaire kaderregeling inzake staatssteun ter stimulering van de toegang tot financiering in de huidige financiële en economische crisis” (2) (hierna „de tijdelijke kaderregeling” genoemd).

| (3) | Hoewel de regeling aanvankelijk als steun in de vorm van een regeling voor kortlopende exportkredietverzekering voor OESO-landen was aangemeld, heeft zij ook betrekking op commerciële activiteiten op de binnenlandse markt. |
| --- | --- |

(3)

Hoewel de regeling aanvankelijk als steun in de vorm van een regeling voor kortlopende exportkredietverzekering voor OESO-landen was aangemeld, heeft zij ook betrekking op commerciële activiteiten op de binnenlandse markt.

| (4) | Daar de Portugese autoriteiten hebben bevestigd dat de regeling vanaf januari 2009 is toegepast, heeft de Commissie Portugal bij brief van 19 april 2010 laten weten dat deze was opgenomen in het register van niet-aangemelde steunmaatregelen. |
| --- | --- |

(4)

Daar de Portugese autoriteiten hebben bevestigd dat de regeling vanaf januari 2009 is toegepast, heeft de Commissie Portugal bij brief van 19 april 2010 laten weten dat deze was opgenomen in het register van niet-aangemelde steunmaatregelen.

| (5) | Bij brief van 27 oktober 2010 heeft de Commissie Portugal meegedeeld dat een onderzoek overeenkomstig artikel 108, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) ten aanzien van de regeling was ingesteld. |
| --- | --- |

(5)

Bij brief van 27 oktober 2010 heeft de Commissie Portugal meegedeeld dat een onderzoek overeenkomstig artikel 108, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) ten aanzien van de regeling was ingesteld.

| (6) | Bij brief van 29 november 2010 hebben de Portugese autoriteiten hun opmerkingen over de brief van de Commissie van 27 oktober 2010 toegezonden. In de bijlage bij hun brief waren tevens brieven van twee kredietverzekeraars (CESCE en COSEC) opgenomen van 22 respectievelijk 23 november 2010. |
| --- | --- |

(6)

Bij brief van 29 november 2010 hebben de Portugese autoriteiten hun opmerkingen over de brief van de Commissie van 27 oktober 2010 toegezonden. In de bijlage bij hun brief waren tevens brieven van twee kredietverzekeraars (CESCE en COSEC) opgenomen van 22 respectievelijk 23 november 2010.

| (7) | Het besluit van de Commissie tot inleiding van de procedure werd in het Publicatieblad van de Europese Unie van 9 april 2011 (3) bekendgemaakt. De Commissie heeft de belanghebbenden verzocht hun opmerkingen over de regeling kenbaar te maken. Er werden geen opmerkingen ontvangen. |
| --- | --- |

(7)

Het besluit van de Commissie tot inleiding van de procedure werd in het Publicatieblad van de Europese Unie van 9 april 2011 (3) bekendgemaakt. De Commissie heeft de belanghebbenden verzocht hun opmerkingen over de regeling kenbaar te maken. Er werden geen opmerkingen ontvangen.

2.   BESCHRIJVING VAN DE MAATREGEL

2.1.   DOELSTELLING

| (8) | De Portugese autoriteiten hebben verklaard dat de huidige financiële crisis tot grotere risico's voor commerciële activiteiten heeft geleid. Dit heeft, op zijn beurt, een steeds conservatievere houding bij de kredietverzekeraars in de hand gewerkt, die tot uiting komt in het dekkingsniveau voor risico's die eigen zijn aan commerciële activiteiten. Slechts 18 % van het totale aangevraagde bedrag voor transacties met buitenlandse cliënten werd aanvaard, waarbij de verleende dekking minder dan een derde van het gevraagde volume bedroeg. Voor binnenlandse handelstransacties werd 20 % van de aanvragen aanvaard. |
| --- | --- |

(8)

De Portugese autoriteiten hebben verklaard dat de huidige financiële crisis tot grotere risico's voor commerciële activiteiten heeft geleid. Dit heeft, op zijn beurt, een steeds conservatievere houding bij de kredietverzekeraars in de hand gewerkt, die tot uiting komt in het dekkingsniveau voor risico's die eigen zijn aan commerciële activiteiten. Slechts 18 % van het totale aangevraagde bedrag voor transacties met buitenlandse cliënten werd aanvaard, waarbij de verleende dekking minder dan een derde van het gevraagde volume bedroeg. Voor binnenlandse handelstransacties werd 20 % van de aanvragen aanvaard.

| (9) | Het doel van de regeling is een marktfalen aan te pakken dat te wijten is aan de onbeschikbaarheid van kredietverzekeringsdekking, en het herstel van het vertrouwen in de kredietverzekeringsmarkt te bevorderen. |
| --- | --- |

(9)

Het doel van de regeling is een marktfalen aan te pakken dat te wijten is aan de onbeschikbaarheid van kredietverzekeringsdekking, en het herstel van het vertrouwen in de kredietverzekeringsmarkt te bevorderen.

| (10) | Om dit doel te bereiken wordt verzekeringsdekking geboden aan exporteurs en aan ondernemingen die, voor transacties met ondernemingen in OESO-landen of voor binnenlandse transacties, op de particuliere markt tijdelijk geen verzekeringsdekking kunnen krijgen. |
| --- | --- |

(10)

Om dit doel te bereiken wordt verzekeringsdekking geboden aan exporteurs en aan ondernemingen die, voor transacties met ondernemingen in OESO-landen of voor binnenlandse transacties, op de particuliere markt tijdelijk geen verzekeringsdekking kunnen krijgen.

| (11) | Volgens de Portugese autoriteiten is de verzekeringssector sinds 2008 aanzienlijk gekrompen, waardoor er geen dekking beschikbaar was. Zo liep de totale waarde van de verzekeringsportefeuille van 31 december 2008 tot 31 december 2009 terug met 32,84 % en van 31 december 2009 tot 30 september 2010 met nog eens 22,4 %. In absolute cijfers daalde de totale waarde van 30,6 miljard EUR eind 2008 tot 15,9 miljard EUR in 2010. Het aantal verzekerde ondernemingen daalde van 3 709 eind 2008 tot 2 290 in september 2010. Ook werden brieven van verzekeraars overgelegd om de noodzaak van de instandhouding van de regeling tot eind 2010 te rechtvaardigen, al werd in die brieven wel aangegeven dat het maximumbedrag van de dekking die door de regeling werd verleend niet zou worden bereikt. In deze brieven werd uiteengezet dat de regeling in kwestie noodzakelijk was omdat het risico van exportkredietverzekering was toegenomen ten gevolge van de algemene economische situatie die in die periode van herstel na de crisis bestond, waardoor de tarieven waren gestegen en de door particuliere verzekeraars in bepaalde sectoren geboden dekking was afgenomen. |
| --- | --- |

(11)

Volgens de Portugese autoriteiten is de verzekeringssector sinds 2008 aanzienlijk gekrompen, waardoor er geen dekking beschikbaar was. Zo liep de totale waarde van de verzekeringsportefeuille van 31 december 2008 tot 31 december 2009 terug met 32,84 % en van 31 december 2009 tot 30 september 2010 met nog eens 22,4 %. In absolute cijfers daalde de totale waarde van 30,6 miljard EUR eind 2008 tot 15,9 miljard EUR in 2010. Het aantal verzekerde ondernemingen daalde van 3 709 eind 2008 tot 2 290 in september 2010. Ook werden brieven van verzekeraars overgelegd om de noodzaak van de instandhouding van de regeling tot eind 2010 te rechtvaardigen, al werd in die brieven wel aangegeven dat het maximumbedrag van de dekking die door de regeling werd verleend niet zou worden bereikt. In deze brieven werd uiteengezet dat de regeling in kwestie noodzakelijk was omdat het risico van exportkredietverzekering was toegenomen ten gevolge van de algemene economische situatie die in die periode van herstel na de crisis bestond, waardoor de tarieven waren gestegen en de door particuliere verzekeraars in bepaalde sectoren geboden dekking was afgenomen.

2.2.   RECHTSGROND

| (12) | De nationale rechtsgrond voor de regeling was Wetsbesluit nr. 175/2008 — Oprichting van Finova, van 26 augustus 2008, en Wetsbesluit nr. 211/98 van 16 juli 1998, waarin de voorschriften zijn vastgelegd die van toepassing zijn op onderlinge waarborgmaatschappijen (zoals gewijzigd door Wetsbesluit nr. 19/2001 van 30 januari 2001 en Wetsbesluit nr. 309-A/2007 van 7 september 2007). |
| --- | --- |

(12)

De nationale rechtsgrond voor de regeling was Wetsbesluit nr. 175/2008 — Oprichting van Finova, van 26 augustus 2008, en Wetsbesluit nr. 211/98 van 16 juli 1998, waarin de voorschriften zijn vastgelegd die van toepassing zijn op onderlinge waarborgmaatschappijen (zoals gewijzigd door Wetsbesluit nr. 19/2001 van 30 januari 2001 en Wetsbesluit nr. 309-A/2007 van 7 september 2007).

2.3.   UITVOERINGSORGAAN

| (13) | De regeling wordt ten uitvoer gelegd via de volgende particuliere kredietverzekeraars die op de Portugese markt actief zijn: COSEC, CESCE, COFACE en Credito y Caución. |
| --- | --- |

(13)

De regeling wordt ten uitvoer gelegd via de volgende particuliere kredietverzekeraars die op de Portugese markt actief zijn: COSEC, CESCE, COFACE en Credito y Caución.

2.4.   DE BEGUNSTIGDEN

| (14) | Volgens de op 26 november 2010 door de Portugese autoriteiten verstrekte gegevens maakten tot oktober 2010 399 begunstigden van de regeling gebruik. |
| --- | --- |

(14)

Volgens de op 26 november 2010 door de Portugese autoriteiten verstrekte gegevens maakten tot oktober 2010 399 begunstigden van de regeling gebruik.

| (15) | De verdeling van de per oktober 2010 toegekende kredietlimieten wordt in onderstaande tabellen weergegeven: |
| --- | --- |

(15)

De verdeling van de per oktober 2010 toegekende kredietlimieten wordt in onderstaande tabellen weergegeven:

| (16) | Benutting per intermediaire verzekeraar:









  Verzekeringsmaatschappij | Begunstigden | Kredietlimiet in EUR |
| --- | --- | --- | --- |
| Aantal | (%) | Waarde | (%) |
| COSEC | 273 | 68,42 | 151 693 571 | 71,68 |
| Credito y Caución | 43 | 10,78 | 28 259 171 | 13,35 |
| CESCE | 55 | 13,78 | 24 747 850 | 11,69 |
| COFACE | 28 | 7,02 | 6 929 700 | 3,27 |
| Totaal | 399 | 100 | 211 630 292 | 100 |

(16)

Benutting per intermediaire verzekeraar:

Verzekeringsmaatschappij

Begunstigden

Kredietlimiet in EUR

Aantal

(%)

Waarde

(%)

COSEC

273

68,42

151 693 571

71,68

Credito y Caución

43

10,78

28 259 171

13,35

CESCE

55

13,78

24 747 850

11,69

COFACE

28

7,02

6 929 700

3,27

Totaal

399

100

211 630 292

100

| (17) | Uitsplitsing naar marktomvang in EUR in binnenlandse transacties en exporttransacties (oktober 2010): | Daadwerkelijk gebruikte kredietlimiet (4) |
| --- | --- | --- |
| Waarde (EUR) | (%) |
| Binnenlandse handelstransacties | 137 175 542 | 73,20 |
| Exporttransacties | 50 221 841 | 26,80 |
| Totaal | 187 397 383 | 100 |

(17)

Uitsplitsing naar marktomvang in EUR in binnenlandse transacties en exporttransacties (oktober 2010):

Daadwerkelijk gebruikte kredietlimiet (4)

Waarde (EUR)

(%)

Binnenlandse handelstransacties

137 175 542

73,20

Exporttransacties

50 221 841

26,80

Totaal

187 397 383

100

| (18) | Uitsplitsing naar omvang van de begunstigde:









  Omvang van de begunstigde | Begunstigden | Kredietlimiet in EUR |
| --- | --- | --- | --- |
| Aantal | (%) | Waarde (EUR) | (%) |
| Grote ondernemingen | 126 | 31,58 | 101 135 009 | 47,79 |
| Middelgrote ondernemingen | 158 | 39,60 | 71 507 618 | 33,79 |
| Kleine en microbedrijven | 115 | 28,82 | 38 987 665 | 18,42 |
| Totaal | 399 | 100 | 211 630 292 | 100 |

(18)

Uitsplitsing naar omvang van de begunstigde:

Omvang van de begunstigde

Begunstigden

Kredietlimiet in EUR

Aantal

(%)

Waarde (EUR)

(%)

Grote ondernemingen

126

31,58

101 135 009

47,79

Middelgrote ondernemingen

158

39,60

71 507 618

33,79

Kleine en microbedrijven

115

28,82

38 987 665

18,42

Totaal

399

100

211 630 292

100

2.5.   MODALITEITEN EN VOORWAARDEN VOOR DE TOEPASSING VAN DE REGELING

| (19) | De regeling dekt commerciële risico's (zoals insolventie en „voortgezette wanbetaling” (protracted default)), voor perioden van minder dan twee jaar, van transacties met OESO-landen en van binnenlandse handelstransacties. |
| --- | --- |

(19)

De regeling dekt commerciële risico's (zoals insolventie en „voortgezette wanbetaling” (protracted default)), voor perioden van minder dan twee jaar, van transacties met OESO-landen en van binnenlandse handelstransacties.

| (20) | De door de overheid geboden dekking werkt als een risicodelingsfaciliteit („top-up”) met particuliere verzekeraars; zij wordt alleen verleend als aanvulling op de dekking die door een particuliere verzekeraar wordt verschaft. |
| --- | --- |

(20)

De door de overheid geboden dekking werkt als een risicodelingsfaciliteit („top-up”) met particuliere verzekeraars; zij wordt alleen verleend als aanvulling op de dekking die door een particuliere verzekeraar wordt verschaft.

| (21) | De dekking door de overheidssector wordt, volgens de Portugese autoriteiten, tegen precies dezelfde voorwaarden als de particuliere verzekering verleend. Het door de publieke sector gedekte bedrag mag daarom nooit hoger zijn dan het bedrag dat door de particuliere verzekeraar wordt gedekt. Niettemin bedraagt de overeenkomstig de regeling toepasselijke verzekeringspremie slechts 60 % van de door de particuliere verzekeraars aangerekende premie. Het gemiddelde tarief dat volgens de regeling van toepassing is, bedroeg 0,21 % van de omzet, terwijl het markttarief dat door de particuliere verzekeraars werd toegepast gemiddeld 0,36 % van de in 2009 behaalde omzet bedroeg. Zelfs de gemiddelde markttarieven die in 2007 en 2008 door de particuliere verzekeraars werden aangerekend — respectievelijk 0,23 % en 0,24 % — waren hoger dan het gemiddelde tarief dat vanaf 2009 volgens de regeling van toepassing was. |
| --- | --- |

(21)

De dekking door de overheidssector wordt, volgens de Portugese autoriteiten, tegen precies dezelfde voorwaarden als de particuliere verzekering verleend. Het door de publieke sector gedekte bedrag mag daarom nooit hoger zijn dan het bedrag dat door de particuliere verzekeraar wordt gedekt. Niettemin bedraagt de overeenkomstig de regeling toepasselijke verzekeringspremie slechts 60 % van de door de particuliere verzekeraars aangerekende premie. Het gemiddelde tarief dat volgens de regeling van toepassing is, bedroeg 0,21 % van de omzet, terwijl het markttarief dat door de particuliere verzekeraars werd toegepast gemiddeld 0,36 % van de in 2009 behaalde omzet bedroeg. Zelfs de gemiddelde markttarieven die in 2007 en 2008 door de particuliere verzekeraars werden aangerekend — respectievelijk 0,23 % en 0,24 % — waren hoger dan het gemiddelde tarief dat vanaf 2009 volgens de regeling van toepassing was.

| (22) | Indien zich een verzekerde gebeurtenis voordoet, worden de eventuele verhaalde bedragen verdeeld tussen de staat en de particuliere verzekeraar die de basisdekking verstrekt, in verhouding tot hun aandeel in de totale gewaarborgde dekking („quota share”). De verhaalsprocedure wordt door de particuliere verzekeraar beheerd. |
| --- | --- |

(22)

Indien zich een verzekerde gebeurtenis voordoet, worden de eventuele verhaalde bedragen verdeeld tussen de staat en de particuliere verzekeraar die de basisdekking verstrekt, in verhouding tot hun aandeel in de totale gewaarborgde dekking („quota share”). De verhaalsprocedure wordt door de particuliere verzekeraar beheerd.

2.6.   LOOPTIJD

| (23) | De regeling werd op 12 januari 2009 aangemeld en loopt van 1 januari 2009 tot en met 31 december 2010. Er is bij de Commissie geen verlenging aangemeld. |
| --- | --- |

(23)

De regeling werd op 12 januari 2009 aangemeld en loopt van 1 januari 2009 tot en met 31 december 2010. Er is bij de Commissie geen verlenging aangemeld.

2.7.   BUDGET

| (24) | Volgens de door de Portugese autoriteiten aan de Commissie verstrekte gegevens bedraagt de maximumgarantie per begunstigde 1,5 miljoen EUR. |
| --- | --- |

(24)

Volgens de door de Portugese autoriteiten aan de Commissie verstrekte gegevens bedraagt de maximumgarantie per begunstigde 1,5 miljoen EUR.

| (25) | Volgens de door de Portugese autoriteiten aan de Commissie verstrekte gegevens beloopt het totale budget van de regeling voor zowel binnenlandse als exporttransacties 2 miljard EUR (5). |
| --- | --- |

(25)

Volgens de door de Portugese autoriteiten aan de Commissie verstrekte gegevens beloopt het totale budget van de regeling voor zowel binnenlandse als exporttransacties 2 miljard EUR (5).

3.   BESLUIT VAN DE COMMISSIE TOT INLEIDING VAN DE FORMELE ONDERZOEKSPROCEDURE

| (26) | In haar besluit van 27 oktober 2010 tot inleiding van de formele onderzoeksprocedure heeft de Commissie een voorlopige beoordeling gegeven waarbij zij twijfels heeft geuit over de verenigbaarheid van de regeling in kwestie met de interne markt. Deze twijfels betroffen met name:






  — | de toepassing van de regeling op kortlopende exportkredietverzekeringen, waarbij het tarief van de verzekeringsdekking werd vastgesteld onder het niveau dat normaal gesproken is vereist op grond van de mededeling van de Commissie inzake kortlopende exportkredietverzekering (6) (hierna „de mededeling” genoemd). De Commissie betwijfelde of de vergoeding noodzakelijk en evenredig was om de doelstelling van de regeling te bereiken, gelet op het potentieel concurrentievervalsend effect ervan. |
| --- | --- | --- |

(26)

In haar besluit van 27 oktober 2010 tot inleiding van de formele onderzoeksprocedure heeft de Commissie een voorlopige beoordeling gegeven waarbij zij twijfels heeft geuit over de verenigbaarheid van de regeling in kwestie met de interne markt. Deze twijfels betroffen met name:

—

de toepassing van de regeling op kortlopende exportkredietverzekeringen, waarbij het tarief van de verzekeringsdekking werd vastgesteld onder het niveau dat normaal gesproken is vereist op grond van de mededeling van de Commissie inzake kortlopende exportkredietverzekering (6) (hierna „de mededeling” genoemd). De Commissie betwijfelde of de vergoeding noodzakelijk en evenredig was om de doelstelling van de regeling te bereiken, gelet op het potentieel concurrentievervalsend effect ervan.

| — | de toepassing van de regeling op binnenlandse transacties. De Commissie betwijfelde of de maatregel in kwestie verenigbaar was en stelde wederom de prijs van de geboden verzekeringsdekking ter discussie. |
| --- | --- |

—

de toepassing van de regeling op binnenlandse transacties. De Commissie betwijfelde of de maatregel in kwestie verenigbaar was en stelde wederom de prijs van de geboden verzekeringsdekking ter discussie.

4.   OPMERKINGEN VAN PORTUGAL

| (27) | In hun opmerkingen in het kader van de inleiding van de formele onderzoeksprocedure betogen de Portugese autoriteiten dat de bewering van de Commissie dat ondernemingen die onder de regeling vallen een voordeel genieten dat zij anders niet zouden krijgen, niet strookt met de in de tijdelijke kaderregeling genoemde doelstellingen. Om het marktfalen aan te tonen verwijzen de Portugese autoriteiten naar de schadequote, die in 2008 een recordniveau had bereikt van 102 %, terwijl het aantal door een verzekering gedekte ondernemingen tussen eind 2008 en eind 2009 met 29,41 % terugliep, en tot eind september 2010 nog eens met 12,53 % afnam. De waarde van de verzekeringsportefeuille was eind 2009 gedaald met 32,84 % ten opzichte van eind 2008, en tot eind september 2010 kwam daar nog eens een daling met 22,36 % bij. Portugal voert bovendien aan dat ook andere lidstaten soortgelijke regelingen hebben ingevoerd. |
| --- | --- |

(27)

In hun opmerkingen in het kader van de inleiding van de formele onderzoeksprocedure betogen de Portugese autoriteiten dat de bewering van de Commissie dat ondernemingen die onder de regeling vallen een voordeel genieten dat zij anders niet zouden krijgen, niet strookt met de in de tijdelijke kaderregeling genoemde doelstellingen. Om het marktfalen aan te tonen verwijzen de Portugese autoriteiten naar de schadequote, die in 2008 een recordniveau had bereikt van 102 %, terwijl het aantal door een verzekering gedekte ondernemingen tussen eind 2008 en eind 2009 met 29,41 % terugliep, en tot eind september 2010 nog eens met 12,53 % afnam. De waarde van de verzekeringsportefeuille was eind 2009 gedaald met 32,84 % ten opzichte van eind 2008, en tot eind september 2010 kwam daar nog eens een daling met 22,36 % bij. Portugal voert bovendien aan dat ook andere lidstaten soortgelijke regelingen hebben ingevoerd.

| (28) | Wat het selectieve karakter van het voordeel betreft, betogen de Portugese autoriteiten dat de regeling niet selectief is, maar, daarentegen een algemene maatregel is die geen intersectorale of sectoroverschrijdende discriminatie met zich meebrengt. Portugal betreurt tevens dat de Commissie geen omschrijving geeft van wat onder algemene maatregel moet worden verstaan. De Portugese autoriteiten betogen dat het feit dat er geen sprake is van discriminatie wordt aangetoond dat: i) de regeling ook wordt toegepast op ondernemingen uit andere lidstaten die in Portugal actief zijn; ii) de aanvragen om aan de regeling deel te nemen van alle vier de verzekeraars die in Portugal actief zijn en die, althans ten dele, in handen van buitenlandse rechtspersonen zijn, zijn aanvaard; iii) de financieringsbehoeften tijdens een crisis niet zijn gewijzigd; iv) de voornaamste begunstigde van de regeling in oktober 2010 het deel van de activiteiten was dat betrekking heeft op de nationale markt (73,2 %); v) alle ondernemingen met activiteiten in Portugal van de regeling gebruik kunnen maken, los van de vraag of de aard van hun activiteiten al dan niet verband houdt met de handel in goederen (de bouwsector, de vervoersector en de sector „andere diensten — met uitzondering van handel” — hebben van de regeling geprofiteerd voor bedragen van 2 155 000 EUR, 471 500 EUR en 4 580 000 EUR respectievelijk), hoewel exportkredieten uiteraard vooral op goederentransacties betrekking hebben. Bovendien zou, volgens Portugal, het model van aanvullende dekking nietals discriminerend moeten worden beschouwd omdat het ondernemingen niet belet om met een particuliere verzekeraar over een dergelijke polis te onderhandelen. De overheidsinstanties baseren zich uitsluitend op de door de particuliere verzekeraars verrichte risicobeoordeling. Bovendien belet de maximumlimiet die voor elke verzekering is vastgesteld, volgens de Portugese autoriteiten niet dat grote ondernemingen van deze verzekering gebruik kunnen maken: gemeten in waarde van de activiteiten, bedraagt de deelname van grote ondernemingen 47,79 %, tegenover 33,79 % voor middelgrote en 18,42 % voor kleine ondernemingen, maar gemeten naar het aantal begunstigden hebben zij een aandeel van slechts 31,58 %, tegen 39,60 % voor middelgrote en 28,82 % voor kleine ondernemingen. Met die maximumlimiet wordt beoogd ervoor te zorgen dat de staatsmiddelen die voor deze regeling zijn bestemd, in verhouding staan tot de beoogde doelstellingen en dat het risico voldoende gediversifieerd is, terwijl tegelijkertijd een groter aantal ondernemingen van de regeling gebruik kan maken. Volgens de Portugese autoriteiten bewijst het feit dat het in de regeling vastgelegde maximumbedrag niet is bereikt, dat er geen sprake is van discriminatie van grote ondernemingen. Tot slot trekt Portugal het bestaan van een verband tussen de door de Commissie in punt 36 van haar besluit tot inleiding van de formele onderzoeksprocedure genoemde rechtspraak en de discriminatie in twijfel. Portugal betreurt dat de Commissie geen criteria heeft vastgesteld waaraan een maatregel moet voldoen om als algemene maatregel te worden beschouwd. |
| --- | --- |

(28)

Wat het selectieve karakter van het voordeel betreft, betogen de Portugese autoriteiten dat de regeling niet selectief is, maar, daarentegen een algemene maatregel is die geen intersectorale of sectoroverschrijdende discriminatie met zich meebrengt. Portugal betreurt tevens dat de Commissie geen omschrijving geeft van wat onder algemene maatregel moet worden verstaan. De Portugese autoriteiten betogen dat het feit dat er geen sprake is van discriminatie wordt aangetoond dat: i) de regeling ook wordt toegepast op ondernemingen uit andere lidstaten die in Portugal actief zijn; ii) de aanvragen om aan de regeling deel te nemen van alle vier de verzekeraars die in Portugal actief zijn en die, althans ten dele, in handen van buitenlandse rechtspersonen zijn, zijn aanvaard; iii) de financieringsbehoeften tijdens een crisis niet zijn gewijzigd; iv) de voornaamste begunstigde van de regeling in oktober 2010 het deel van de activiteiten was dat betrekking heeft op de nationale markt (73,2 %); v) alle ondernemingen met activiteiten in Portugal van de regeling gebruik kunnen maken, los van de vraag of de aard van hun activiteiten al dan niet verband houdt met de handel in goederen (de bouwsector, de vervoersector en de sector „andere diensten — met uitzondering van handel” — hebben van de regeling geprofiteerd voor bedragen van 2 155 000 EUR, 471 500 EUR en 4 580 000 EUR respectievelijk), hoewel exportkredieten uiteraard vooral op goederentransacties betrekking hebben. Bovendien zou, volgens Portugal, het model van aanvullende dekking nietals discriminerend moeten worden beschouwd omdat het ondernemingen niet belet om met een particuliere verzekeraar over een dergelijke polis te onderhandelen. De overheidsinstanties baseren zich uitsluitend op de door de particuliere verzekeraars verrichte risicobeoordeling. Bovendien belet de maximumlimiet die voor elke verzekering is vastgesteld, volgens de Portugese autoriteiten niet dat grote ondernemingen van deze verzekering gebruik kunnen maken: gemeten in waarde van de activiteiten, bedraagt de deelname van grote ondernemingen 47,79 %, tegenover 33,79 % voor middelgrote en 18,42 % voor kleine ondernemingen, maar gemeten naar het aantal begunstigden hebben zij een aandeel van slechts 31,58 %, tegen 39,60 % voor middelgrote en 28,82 % voor kleine ondernemingen. Met die maximumlimiet wordt beoogd ervoor te zorgen dat de staatsmiddelen die voor deze regeling zijn bestemd, in verhouding staan tot de beoogde doelstellingen en dat het risico voldoende gediversifieerd is, terwijl tegelijkertijd een groter aantal ondernemingen van de regeling gebruik kan maken. Volgens de Portugese autoriteiten bewijst het feit dat het in de regeling vastgelegde maximumbedrag niet is bereikt, dat er geen sprake is van discriminatie van grote ondernemingen. Tot slot trekt Portugal het bestaan van een verband tussen de door de Commissie in punt 36 van haar besluit tot inleiding van de formele onderzoeksprocedure genoemde rechtspraak en de discriminatie in twijfel. Portugal betreurt dat de Commissie geen criteria heeft vastgesteld waaraan een maatregel moet voldoen om als algemene maatregel te worden beschouwd.

| (29) | Portugal rechtvaardigt de lagere tarieven van de regeling ten opzichte van de premies van particuliere verzekeraars door erop te wijzen dat er sprake is van negatieve risicoselectie, aangezien ondernemingen geneigd zijn de minder riskante transacties in het kader van de regeling te verzekeren en de dekking van transacties met een hoger risico aan de particuliere verzekeraars over te laten. Tegen deze achtergrond gaat, volgens de Portugese autoriteiten, de redenering van de Commissie niet op voor de sector exportkredieten, waar het risico niet groter wordt naarmate het bedrag van het krediet hoger is, wat wel het geval is bij bankkredieten. Het lage risico zou volgens de Portugese autoriteiten ook blijken uit het feit dat het volume van de in het kader van de regeling ingediende schadeclaims tot oktober 2010 slechts met 0,26 % van de totale waarde van de afgesloten verzekeringen was gestegen. Bovendien komen de tarieven die op de door de overheid gesteunde verzekeringsdekking van toepassing zijn volgens de Portugese autoriteiten overeen met de marktprijzen vóór de crisis en houden zij derhalve geen voordeel voor de begunstigden in. |
| --- | --- |

(29)

Portugal rechtvaardigt de lagere tarieven van de regeling ten opzichte van de premies van particuliere verzekeraars door erop te wijzen dat er sprake is van negatieve risicoselectie, aangezien ondernemingen geneigd zijn de minder riskante transacties in het kader van de regeling te verzekeren en de dekking van transacties met een hoger risico aan de particuliere verzekeraars over te laten. Tegen deze achtergrond gaat, volgens de Portugese autoriteiten, de redenering van de Commissie niet op voor de sector exportkredieten, waar het risico niet groter wordt naarmate het bedrag van het krediet hoger is, wat wel het geval is bij bankkredieten. Het lage risico zou volgens de Portugese autoriteiten ook blijken uit het feit dat het volume van de in het kader van de regeling ingediende schadeclaims tot oktober 2010 slechts met 0,26 % van de totale waarde van de afgesloten verzekeringen was gestegen. Bovendien komen de tarieven die op de door de overheid gesteunde verzekeringsdekking van toepassing zijn volgens de Portugese autoriteiten overeen met de marktprijzen vóór de crisis en houden zij derhalve geen voordeel voor de begunstigden in.

| (30) | Voorts leidt de regeling volgens de Portugese autoriteiten niet tot concurrentieverstoring tussen de lidstaten, en wel om de volgende redenen: i) zij heeft ook betrekking op binnenlandse activiteiten; ii) de kosten van verzekering lopen tussen de lidstaten uiteen, zoals blijkt uit de verschillende verzekeringstarieven; en iii) dit soort dienstverlening is niet op de markt verkrijgbaar. |
| --- | --- |

(30)

Voorts leidt de regeling volgens de Portugese autoriteiten niet tot concurrentieverstoring tussen de lidstaten, en wel om de volgende redenen: i) zij heeft ook betrekking op binnenlandse activiteiten; ii) de kosten van verzekering lopen tussen de lidstaten uiteen, zoals blijkt uit de verschillende verzekeringstarieven; en iii) dit soort dienstverlening is niet op de markt verkrijgbaar.

5.   OPMERKINGEN VAN ANDERE BELANGHEBBENDEN

| (31) | De Commissie heeft na de bekendmaking van haar besluit tot inleiding van de formele onderzoeksprocedure in het Publicatieblad van de Europese Unie van 9 april 2011 geen opmerkingen van derden ontvangen. |
| --- | --- |

(31)

De Commissie heeft na de bekendmaking van haar besluit tot inleiding van de formele onderzoeksprocedure in het Publicatieblad van de Europese Unie van 9 april 2011 geen opmerkingen van derden ontvangen.

6.   BEOORDELING

6.1.   DE VRAAG OF DE MAATREGELEN STAATSSTEUN VORMEN

| (32) | Artikel 107, lid 1, VWEU luidt als volgt:
  „Behoudens de afwijkingen waarin dit Verdrag voorziet, zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de interne markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt.”. |
| --- | --- |

(32)

Artikel 107, lid 1, VWEU luidt als volgt:

„Behoudens de afwijkingen waarin dit Verdrag voorziet, zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de interne markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt.”

| (33) | Artikel 107, lid 1, VWEU kan slechts van toepassing zijn indien een steunmaatregel aan de staat valt toe te rekenen, met staatsmiddelen wordt bekostigd, het handelsverkeer tussen lidstaten ongunstig beïnvloedt en de mededinging op de interne markt vervalst door bepaalde ondernemingen een selectief voordeel toe te kennen. |
| --- | --- |

(33)

Artikel 107, lid 1, VWEU kan slechts van toepassing zijn indien een steunmaatregel aan de staat valt toe te rekenen, met staatsmiddelen wordt bekostigd, het handelsverkeer tussen lidstaten ongunstig beïnvloedt en de mededinging op de interne markt vervalst door bepaalde ondernemingen een selectief voordeel toe te kennen.

Staatsmiddelen

| (34) | Zoals in het besluit van de Commissie van 27 oktober 2010 tot inleiding van de formele onderzoeksprocedure werd uiteengezet, wordt de verzekering rechtstreeks door de staat verleend en komen eventuele uit de regeling voortvloeiende verliezen ten laste van de nationale begroting. De regeling wordt derhalve met staatsmiddelen bekostigd. Dit wordt door Portugal niet betwist. |
| --- | --- |

(34)

Zoals in het besluit van de Commissie van 27 oktober 2010 tot inleiding van de formele onderzoeksprocedure werd uiteengezet, wordt de verzekering rechtstreeks door de staat verleend en komen eventuele uit de regeling voortvloeiende verliezen ten laste van de nationale begroting. De regeling wordt derhalve met staatsmiddelen bekostigd. Dit wordt door Portugal niet betwist.

Selectief voordeel voor de verzekeraars

| (35) | De Commissie heeft in haar besluiten inzake regelingen voor kortlopende exportkredietverzekeringen, de markten voor exportkredieten onderzocht (7). De premies op de markt voor exportkredietverzekeringen worden doorgaans voor een periode van minstens één jaar in overeenkomsten vastgelegd. Een wijziging van het tarief van de geboden dekking treedt dan ook slechts met enige vertraging in werking. Daarenboven bestaat de marktpraktijk erin het aanbod van kredietverzekering aan te passen door de limieten van het geboden krediet te verhogen of te verlagen, en niet door alleen de voor de dekking geheven premie te wijzigen. Deze handelwijze werd ook sinds het begin van de financiële crisis waargenomen, zoals blijkt uit de door Portugal verzonden brieven waarin dekking wordt geweigerd, en de weigeringsbrieven die in andere gevallen betreffende regelingen voor kortlopende exportkredietverzekering zijn verstuurd (8). Over het algemeen wordt in weigeringsbrieven van verzekeraars aan exporteurs geen hoger tarief als alternatief voor de dekking van bepaalde kopers aangeboden. Uit de beschikbare gegevens blijkt dat particuliere verzekeraars ten gevolge van de financiële crisis de geboden dekking aanzienlijk hebben verlaagd en deze dikwijls volledig introkken. Kortom, uit de marktpraktijk op het gebied van kortlopende exportkredietverzekeringen blijkt dat de markt zich veeleer aanpast door de volumes te wijzigen dan door een verandering van de tarieven (9). Concurrentie tussen verzekeraars vindt derhalve hoofdzakelijk plaats op het niveau van de inhoud van de verleende dekking en niet op het niveau van de tarieven. Met de maatregel in kwestie voorzag de staat in een op de markt bestaande vraag waaraan door de huidige particuliere marktpartijen niet werd voldaan, terwijl een nieuwe marktdeelnemer aan de vraag had kunnen voldoen door aanvullende verzekeringsdekking te verschaffen. Derhalve heeft het optreden van de staat tot gevolg gehad dat de marktpositie van de reeds op de Portugese markt aanwezige particuliere verzekeraars werd beschermd. |
| --- | --- |

(35)

De Commissie heeft in haar besluiten inzake regelingen voor kortlopende exportkredietverzekeringen, de markten voor exportkredieten onderzocht (7). De premies op de markt voor exportkredietverzekeringen worden doorgaans voor een periode van minstens één jaar in overeenkomsten vastgelegd. Een wijziging van het tarief van de geboden dekking treedt dan ook slechts met enige vertraging in werking. Daarenboven bestaat de marktpraktijk erin het aanbod van kredietverzekering aan te passen door de limieten van het geboden krediet te verhogen of te verlagen, en niet door alleen de voor de dekking geheven premie te wijzigen. Deze handelwijze werd ook sinds het begin van de financiële crisis waargenomen, zoals blijkt uit de door Portugal verzonden brieven waarin dekking wordt geweigerd, en de weigeringsbrieven die in andere gevallen betreffende regelingen voor kortlopende exportkredietverzekering zijn verstuurd (8). Over het algemeen wordt in weigeringsbrieven van verzekeraars aan exporteurs geen hoger tarief als alternatief voor de dekking van bepaalde kopers aangeboden. Uit de beschikbare gegevens blijkt dat particuliere verzekeraars ten gevolge van de financiële crisis de geboden dekking aanzienlijk hebben verlaagd en deze dikwijls volledig introkken. Kortom, uit de marktpraktijk op het gebied van kortlopende exportkredietverzekeringen blijkt dat de markt zich veeleer aanpast door de volumes te wijzigen dan door een verandering van de tarieven (9). Concurrentie tussen verzekeraars vindt derhalve hoofdzakelijk plaats op het niveau van de inhoud van de verleende dekking en niet op het niveau van de tarieven. Met de maatregel in kwestie voorzag de staat in een op de markt bestaande vraag waaraan door de huidige particuliere marktpartijen niet werd voldaan, terwijl een nieuwe marktdeelnemer aan de vraag had kunnen voldoen door aanvullende verzekeringsdekking te verschaffen. Derhalve heeft het optreden van de staat tot gevolg gehad dat de marktpositie van de reeds op de Portugese markt aanwezige particuliere verzekeraars werd beschermd.

| (36) | Kortlopende exportkredietverzekering is een product waarbij de verzekeraar het commerciële en politieke risico van wanbetaling door de koper bij een handelstransactie overneemt. Ook banken bieden aan de commerciële risico's van handelstransacties over te nemen door middel van documentair krediet en non-recoursefactoring. Kortlopende exportkredietverzekering die door verzekeraars worden aangeboden en documentair krediet dat door banken wordt aangeboden zijn substituten aan de vraagzijde op de markt voor de bescherming van handelstransactie tegen commerciële risico's. Zonder de regeling van de overheid hadden de exporterende bedrijven, althans ten dele, hun toevlucht kunnen nemen tot het documentair krediet (kredietbrieven) dat door de banken wordt aangeboden (10). Ten gevolge van de mogelijke substitueerbaarheid tussen de exportkredietverzekering van de verzekeraars en het documentair krediet van de banken, houdt de maatregel een voordeel in zich mee voor de sector van de kortlopende exportkredietverzekering, omdat deze ertoe bijdraagt dat het marktaandeel van exportkredietverzekeraars op de markt voor de bescherming van handelstransacties tegen commerciële risico's behouden blijft. Aangezien banken niet in aanmerking komen voor de regeling is het voordeel selectief. |
| --- | --- |

(36)

Kortlopende exportkredietverzekering is een product waarbij de verzekeraar het commerciële en politieke risico van wanbetaling door de koper bij een handelstransactie overneemt. Ook banken bieden aan de commerciële risico's van handelstransacties over te nemen door middel van documentair krediet en non-recoursefactoring. Kortlopende exportkredietverzekering die door verzekeraars worden aangeboden en documentair krediet dat door banken wordt aangeboden zijn substituten aan de vraagzijde op de markt voor de bescherming van handelstransactie tegen commerciële risico's. Zonder de regeling van de overheid hadden de exporterende bedrijven, althans ten dele, hun toevlucht kunnen nemen tot het documentair krediet (kredietbrieven) dat door de banken wordt aangeboden (10). Ten gevolge van de mogelijke substitueerbaarheid tussen de exportkredietverzekering van de verzekeraars en het documentair krediet van de banken, houdt de maatregel een voordeel in zich mee voor de sector van de kortlopende exportkredietverzekering, omdat deze ertoe bijdraagt dat het marktaandeel van exportkredietverzekeraars op de markt voor de bescherming van handelstransacties tegen commerciële risico's behouden blijft. Aangezien banken niet in aanmerking komen voor de regeling is het voordeel selectief.

| (37) | Gelet op het voorgaande concludeert de Commissie dat de maatregel een selectief voordeel aan verzekeraars verschaft. |
| --- | --- |

(37)

Gelet op het voorgaande concludeert de Commissie dat de maatregel een selectief voordeel aan verzekeraars verschaft.

Selectief voordeel voor exportbedrijven en bedrijven die actief zijn in de binnenlandse handel

| (38) | Exporteurs en handelsondernemingen die van de regeling gebruikmaken, betalen een premie die onder de marktpremie ligt. Hierdoor wordt de positie versterkt van ondernemingen die van de regeling gebruikmaken, ten opzichte van ondernemingen die alleen bij particuliere verzekeraars tegen markttarief dekking zouden kunnen krijgen. Een door een regeling teweeggebrachte versterking van de positie van enkele marktpartijen ten opzichte van hun concurrenten in een vergelijkbare situatie, wordt als zodanig als een voordeel beschouwd (11). De versterking van de positie van die begunstigden zou zonder de regeling niet in dezelfde mate mogelijk zijn geweest. |
| --- | --- |

(38)

Exporteurs en handelsondernemingen die van de regeling gebruikmaken, betalen een premie die onder de marktpremie ligt. Hierdoor wordt de positie versterkt van ondernemingen die van de regeling gebruikmaken, ten opzichte van ondernemingen die alleen bij particuliere verzekeraars tegen markttarief dekking zouden kunnen krijgen. Een door een regeling teweeggebrachte versterking van de positie van enkele marktpartijen ten opzichte van hun concurrenten in een vergelijkbare situatie, wordt als zodanig als een voordeel beschouwd (11). De versterking van de positie van die begunstigden zou zonder de regeling niet in dezelfde mate mogelijk zijn geweest.

| (39) | Bovendien is, volgens Portugal, op de markt geen dekking beschikbaar — althans in dezelfde mate — voor de door de regeling gedekte risico's. Ondernemingen die van de regeling gebruikmaken, genieten aldus een dubbel voordeel in de vorm van toegang tot een verzekeringsdekking die anders niet beschikbaar zou zijn: niet alleen ligt de hun aangerekende premie onder de marktprijs, maar daarnaast profiteren zij van de aanwezigheid van aanvullende dekking. |
| --- | --- |

(39)

Bovendien is, volgens Portugal, op de markt geen dekking beschikbaar — althans in dezelfde mate — voor de door de regeling gedekte risico's. Ondernemingen die van de regeling gebruikmaken, genieten aldus een dubbel voordeel in de vorm van toegang tot een verzekeringsdekking die anders niet beschikbaar zou zijn: niet alleen ligt de hun aangerekende premie onder de marktprijs, maar daarnaast profiteren zij van de aanwezigheid van aanvullende dekking.

| (40) | De Portugese regeling biedt enige speelruimte bij de vaststelling van de begunstigde en is de facto selectief. |
| --- | --- |

(40)

De Portugese regeling biedt enige speelruimte bij de vaststelling van de begunstigde en is de facto selectief.

| (41) | Een eerste indicatie dat de regeling selectief is, is het feit dat de ondernemingen die van de maatregel profiteren bijna uitsluitend ondernemingen zijn die goederen verhandelen, terwijl ondernemingen die diensten verlenen er veel minder van profiteren. In het kader van de formele onderzoeksprocedure voeren de Portugese autoriteiten aan dat er geen juridische belemmeringen zijn waardoor ondernemingen die geen commerciële activiteiten uitoefenen niet van de regeling kunnen profiteren en dat de bouwsector, de vervoersector en de sector „andere diensten — met uitzondering van handel” van de regeling gebruik hebben gemaakt. Portugal geeft echter ook toe dat exportkredietverzekeringen vanwege hun aard vooral op goederentransacties betrekking hebben. In oktober 2010 maakten ondernemingen die transportdiensten en andere diensten verlenen, slechts 2,4 % van de in het kader van de regeling verstrekte verzekeringen uit. Aangezien slechts acht van de in totaal 361 ondernemingen die van de regeling gebruik hebben gemaakt, ondernemingen waren die diensten verlenen, en deze ongeveer 1,25 % van de kredietlimieten vormen, is het duidelijk dat de maatregel in kwestie voornamelijk steun heeft geboden aan ondernemingen die goederen verhandelen. |
| --- | --- |

(41)

Een eerste indicatie dat de regeling selectief is, is het feit dat de ondernemingen die van de maatregel profiteren bijna uitsluitend ondernemingen zijn die goederen verhandelen, terwijl ondernemingen die diensten verlenen er veel minder van profiteren. In het kader van de formele onderzoeksprocedure voeren de Portugese autoriteiten aan dat er geen juridische belemmeringen zijn waardoor ondernemingen die geen commerciële activiteiten uitoefenen niet van de regeling kunnen profiteren en dat de bouwsector, de vervoersector en de sector „andere diensten — met uitzondering van handel” van de regeling gebruik hebben gemaakt. Portugal geeft echter ook toe dat exportkredietverzekeringen vanwege hun aard vooral op goederentransacties betrekking hebben. In oktober 2010 maakten ondernemingen die transportdiensten en andere diensten verlenen, slechts 2,4 % van de in het kader van de regeling verstrekte verzekeringen uit. Aangezien slechts acht van de in totaal 361 ondernemingen die van de regeling gebruik hebben gemaakt, ondernemingen waren die diensten verlenen, en deze ongeveer 1,25 % van de kredietlimieten vormen, is het duidelijk dat de maatregel in kwestie voornamelijk steun heeft geboden aan ondernemingen die goederen verhandelen.

| (42) | Ook uit andere elementen blijkt dat de regeling de facto selectief is. |
| --- | --- |

(42)

Ook uit andere elementen blijkt dat de regeling de facto selectief is.

| (43) | In de eerste plaats verlenen de uit hoofde van de regeling vastgestelde voorwaarden, ondanks de bewering van de Portugese autoriteiten dat de regeling van algemene aard is omdat de begunstigden worden gedefinieerd aan de hand van objectieve criteria die geen discriminatie inhouden tegen rechtspersonen uit andere lidstaten, een zekere mate van vrijheid bij de keuze van de begunstigden. In de regeling wordt een „top-up”-model toegepast, waarbij alleen ondernemingen die een kredietlimiet bij een particuliere verzekeraar hebben voor de regeling in aanmerking komen, terwijl ondernemingen waaraan particuliere kredietverzekeraars iedere vorm van dekking weigeren, niet voor deze „top-up” in aanmerking komen. De regeling laat de beslissing of een onderneming voor dekking in aanmerking komt, volledig aan de particuliere verzekeraars over. Daar er geen objectieve en eenvormige criteria zijn om het risico te bepalen dat besloten ligt in transacties die door iedere exporteur of binnenlandse handelaar worden verricht, biedt de regeling particuliere marktpartijen een zekere ruimte bij de beoordeling van de kredietwaardigheid van de ondernemingen die voor dekking in aanmerking komen. Volgens het Hof van Justitie moet een maatregel, om als niet-selectief te worden beschouwd, gebaseerd zijn op een toepassingscriterium dat objectief is, zonder geografische of sectorale raakvlakken, dat bovendien met het doel van de maatregel strookt (12). In het onderhavige geval leidt het ontbreken van objectieve criteria voor het besluit om dekking aan de particuliere sector te verlenen tot potentiële discriminatie tussen ondernemingen die zich in een vergelijkbare feitelijke situatie bevinden (13). |
| --- | --- |

(43)

In de eerste plaats verlenen de uit hoofde van de regeling vastgestelde voorwaarden, ondanks de bewering van de Portugese autoriteiten dat de regeling van algemene aard is omdat de begunstigden worden gedefinieerd aan de hand van objectieve criteria die geen discriminatie inhouden tegen rechtspersonen uit andere lidstaten, een zekere mate van vrijheid bij de keuze van de begunstigden. In de regeling wordt een „top-up”-model toegepast, waarbij alleen ondernemingen die een kredietlimiet bij een particuliere verzekeraar hebben voor de regeling in aanmerking komen, terwijl ondernemingen waaraan particuliere kredietverzekeraars iedere vorm van dekking weigeren, niet voor deze „top-up” in aanmerking komen. De regeling laat de beslissing of een onderneming voor dekking in aanmerking komt, volledig aan de particuliere verzekeraars over. Daar er geen objectieve en eenvormige criteria zijn om het risico te bepalen dat besloten ligt in transacties die door iedere exporteur of binnenlandse handelaar worden verricht, biedt de regeling particuliere marktpartijen een zekere ruimte bij de beoordeling van de kredietwaardigheid van de ondernemingen die voor dekking in aanmerking komen. Volgens het Hof van Justitie moet een maatregel, om als niet-selectief te worden beschouwd, gebaseerd zijn op een toepassingscriterium dat objectief is, zonder geografische of sectorale raakvlakken, dat bovendien met het doel van de maatregel strookt (12). In het onderhavige geval leidt het ontbreken van objectieve criteria voor het besluit om dekking aan de particuliere sector te verlenen tot potentiële discriminatie tussen ondernemingen die zich in een vergelijkbare feitelijke situatie bevinden (13).

| (44) | Ten tweede heeft het Gerecht geoordeeld dat, zelfs indien de criteria voor toegang tot de regeling als objectief moesten worden beschouwd, het eenvoudige feit dat er sprake is van objectieve criteria niet uitsluit dat de maatregel selectief is wanneer deze ertoe leidt dat bepaalde ondernemingen worden bevoordeeld boven andere. Zo oordeelde het Gerecht dat „het feit dat de steun niet voor een of meer bijzondere en vooraf aangewezen begunstigden is bedoeld, maar met toepassing van een aantal objectieve criteria en binnen een vooraf bepaald globaal budget aan een onbepaald aantal begunstigden kan worden verleend die niet tevoren zijn geïndividualiseerd, niet volstaat om het selectief karakter van de maatregel te ontkennen en derhalve de kwalificatie ervan als steunmaatregel van de staat in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU te voorkomen. Een dergelijke omstandigheid betekent hoogstens, dat de betrokken maatregel geen individuele steunmaatregel is. Zij sluit daarentegen niet uit, dat deze hulp van de overheid moet worden aangemerkt als een steunregeling die een selectieve, en derhalve specifieke, maatregel vormt, indien op grond van de toepassingscriteria ervan een voordeel wordt verleend aan bepaalde ondernemingen of aan bepaalde producenten, met uitsluiting van alle anderen (14)”. Derhalve moeten, volgens het Hof van Justitie, steunmaatregelen van de staten niet naar hun oorzaken of doelstellingen, maar naar hun gevolgen worden beoordeeld (15). In het onderhavige geval is de regeling feitelijk selectief. |
| --- | --- |

(44)

Ten tweede heeft het Gerecht geoordeeld dat, zelfs indien de criteria voor toegang tot de regeling als objectief moesten worden beschouwd, het eenvoudige feit dat er sprake is van objectieve criteria niet uitsluit dat de maatregel selectief is wanneer deze ertoe leidt dat bepaalde ondernemingen worden bevoordeeld boven andere. Zo oordeelde het Gerecht dat „het feit dat de steun niet voor een of meer bijzondere en vooraf aangewezen begunstigden is bedoeld, maar met toepassing van een aantal objectieve criteria en binnen een vooraf bepaald globaal budget aan een onbepaald aantal begunstigden kan worden verleend die niet tevoren zijn geïndividualiseerd, niet volstaat om het selectief karakter van de maatregel te ontkennen en derhalve de kwalificatie ervan als steunmaatregel van de staat in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU te voorkomen. Een dergelijke omstandigheid betekent hoogstens, dat de betrokken maatregel geen individuele steunmaatregel is. Zij sluit daarentegen niet uit, dat deze hulp van de overheid moet worden aangemerkt als een steunregeling die een selectieve, en derhalve specifieke, maatregel vormt, indien op grond van de toepassingscriteria ervan een voordeel wordt verleend aan bepaalde ondernemingen of aan bepaalde producenten, met uitsluiting van alle anderen (14)”. Derhalve moeten, volgens het Hof van Justitie, steunmaatregelen van de staten niet naar hun oorzaken of doelstellingen, maar naar hun gevolgen worden beoordeeld (15). In het onderhavige geval is de regeling feitelijk selectief.

| (45) | Ten derde moet een maatregel niet alleen op objectieve en horizontale criteria gebaseerd zijn om een algemene maatregel te zijn, maar mag zij noch in de tijd, noch qua toepassingsgebied beperkt zijn. De regeling is, hoewel Portugal benadrukt dat deze een algemeen karakter heeft, zowel in de tijd als qua toepassingsgebied ervan beperkt, onder meer door de aard van het „top-up”-model, zoals in overweging 43 is uiteengezet. |
| --- | --- |

(45)

Ten derde moet een maatregel niet alleen op objectieve en horizontale criteria gebaseerd zijn om een algemene maatregel te zijn, maar mag zij noch in de tijd, noch qua toepassingsgebied beperkt zijn. De regeling is, hoewel Portugal benadrukt dat deze een algemeen karakter heeft, zowel in de tijd als qua toepassingsgebied ervan beperkt, onder meer door de aard van het „top-up”-model, zoals in overweging 43 is uiteengezet.

| (46) | Ten slotte zijn de in de regeling vastgelegde criteria niet in overeenstemming met de doelstelling en de opzet van de maatregel (16). Zelfs indien de regeling op objectieve wijze door de particuliere verzekeraars zou worden toegepast, zouden alleen ondernemingen waarvan de dekking tijdens de crisis is verlaagd daarvoor in aanmerking komen. Ondernemingen ten aanzien waarvan particuliere verzekeraars de kredietlimieten volledig hebben afgeschaft, zijn van de regeling uitgesloten. Daarom heeft de regeling, ondanks haar doelstelling om de vermeende onbeschikbaarheid van verzekeringsdekking op de particuliere markt te ondervangen, geen betrekking op ondernemingen die het sterkst wordt getroffen door de afname van de particuliere verzekeringscapaciteit op de markt. In die zin is de opzet van de maatregel niet geschikt om het geconstateerde marktfalen te verhelpen. |
| --- | --- |

(46)

Ten slotte zijn de in de regeling vastgelegde criteria niet in overeenstemming met de doelstelling en de opzet van de maatregel (16). Zelfs indien de regeling op objectieve wijze door de particuliere verzekeraars zou worden toegepast, zouden alleen ondernemingen waarvan de dekking tijdens de crisis is verlaagd daarvoor in aanmerking komen. Ondernemingen ten aanzien waarvan particuliere verzekeraars de kredietlimieten volledig hebben afgeschaft, zijn van de regeling uitgesloten. Daarom heeft de regeling, ondanks haar doelstelling om de vermeende onbeschikbaarheid van verzekeringsdekking op de particuliere markt te ondervangen, geen betrekking op ondernemingen die het sterkst wordt getroffen door de afname van de particuliere verzekeringscapaciteit op de markt. In die zin is de opzet van de maatregel niet geschikt om het geconstateerde marktfalen te verhelpen.

| (47) | Gelet op het bovenstaande kan worden geconcludeerd dat de voordelen welke zijn verleend aan exporteurs en handelsondernemingen die van de regeling gebruikmaken, een selectief karakter hebben. |
| --- | --- |

(47)

Gelet op het bovenstaande kan worden geconcludeerd dat de voordelen welke zijn verleend aan exporteurs en handelsondernemingen die van de regeling gebruikmaken, een selectief karakter hebben.

Beïnvloeding van het handelsverkeer en verstoring van de mededinging

| (48) | Wat de beoordeling van de gevolgen van de regeling voor het handelsverkeer betreft zij opgemerkt dat de regeling van toepassing is op exporttransacties en binnenlandse transacties met verhandelbare goederen. |
| --- | --- |

(48)

Wat de beoordeling van de gevolgen van de regeling voor het handelsverkeer betreft zij opgemerkt dat de regeling van toepassing is op exporttransacties en binnenlandse transacties met verhandelbare goederen.

| (49) | Doordat de regeling ook voor binnenlandse transacties geldt, kan zij potentieel gevolgen hebben voor het handelsverkeer tussen de lidstaten, en wel in die mate dat de handelsstromen aanmerkelijk verstoord zouden kunnen worden, bijvoorbeeld doordat economische activiteiten van export naar binnenlandse transacties worden verlegd. |
| --- | --- |

(49)

Doordat de regeling ook voor binnenlandse transacties geldt, kan zij potentieel gevolgen hebben voor het handelsverkeer tussen de lidstaten, en wel in die mate dat de handelsstromen aanmerkelijk verstoord zouden kunnen worden, bijvoorbeeld doordat economische activiteiten van export naar binnenlandse transacties worden verlegd.

| (50) | Wat de verstoring van de mededinging betreft wijst, volgens de rechtspraak van het Hof van Justitie, het enkele feit dat de concurrentiepositie van een onderneming ten opzichte van concurrerende ondernemingen wordt versterkt doordat haar een economisch voordeel wordt verschaft dat zij anders in het kader van de normale uitoefening van haar activiteiten niet zou hebben gehad, erop dat er mogelijk sprake is van een verstoring van de mededinging (17). |
| --- | --- |

(50)

Wat de verstoring van de mededinging betreft wijst, volgens de rechtspraak van het Hof van Justitie, het enkele feit dat de concurrentiepositie van een onderneming ten opzichte van concurrerende ondernemingen wordt versterkt doordat haar een economisch voordeel wordt verschaft dat zij anders in het kader van de normale uitoefening van haar activiteiten niet zou hebben gehad, erop dat er mogelijk sprake is van een verstoring van de mededinging (17).

| (51) | Aangezien de regeling op export van toepassing is, ook voor andere lidstaten, beïnvloedt de maatregel duidelijk de handelsstromen tussen de lidstaten, omdat deze het voor de begunstigden gemakkelijker maakt om exportactiviteiten uit te oefenen. |
| --- | --- |

(51)

Aangezien de regeling op export van toepassing is, ook voor andere lidstaten, beïnvloedt de maatregel duidelijk de handelsstromen tussen de lidstaten, omdat deze het voor de begunstigden gemakkelijker maakt om exportactiviteiten uit te oefenen.

| (52) | De regeling beïnvloedt het handelsverkeer ook ongunstig voor zover zij op binnenlandse transacties van toepassing is. Het is vaste rechtspraak dat wanneer steun van een lidstaat de positie van een onderneming ten opzichte van andere concurrerende ondernemingen in het intracommunautaire handelsverkeer versterkt, dit handelsverkeer moet worden geacht door de steun te worden beïnvloed. Wat dit aangaat, kan de omstandigheid dat een sector van de economie op gemeenschapsniveau is geliberaliseerd, een werkelijke of potentiële weerslag van de steun op de mededinging alsmede het effect daarvan op het handelsverkeer tussen de lidstaten aan het licht brengen. Het is trouwens niet noodzakelijk dat de begunstigde onderneming zelf aan het intracommunautaire handelsverkeer deelneemt. Immers, wanneer een lidstaat steun toekent aan een onderneming, kan de binnenlandse activiteit in stand blijven of stijgen, met als gevolg dat de kansen van in andere lidstaten gevestigde ondernemingen om in die lidstaat op de markt te komen, afnemen. Bovendien kan de versterking van een onderneming die voordien niet deelnam aan het intracommunautaire handelsverkeer, haar in een situatie brengen waardoor zij de markt van een andere lidstaat kan betreden (18). |
| --- | --- |

(52)

De regeling beïnvloedt het handelsverkeer ook ongunstig voor zover zij op binnenlandse transacties van toepassing is. Het is vaste rechtspraak dat wanneer steun van een lidstaat de positie van een onderneming ten opzichte van andere concurrerende ondernemingen in het intracommunautaire handelsverkeer versterkt, dit handelsverkeer moet worden geacht door de steun te worden beïnvloed. Wat dit aangaat, kan de omstandigheid dat een sector van de economie op gemeenschapsniveau is geliberaliseerd, een werkelijke of potentiële weerslag van de steun op de mededinging alsmede het effect daarvan op het handelsverkeer tussen de lidstaten aan het licht brengen. Het is trouwens niet noodzakelijk dat de begunstigde onderneming zelf aan het intracommunautaire handelsverkeer deelneemt. Immers, wanneer een lidstaat steun toekent aan een onderneming, kan de binnenlandse activiteit in stand blijven of stijgen, met als gevolg dat de kansen van in andere lidstaten gevestigde ondernemingen om in die lidstaat op de markt te komen, afnemen. Bovendien kan de versterking van een onderneming die voordien niet deelnam aan het intracommunautaire handelsverkeer, haar in een situatie brengen waardoor zij de markt van een andere lidstaat kan betreden (18).

| (53) | In deze zaak komt de maatregel ten goede aan ondernemingen die actief zijn in verscheidene sectoren die openstaan voor handelsverkeer binnen de Europese Unie. Derhalve hebben ook voordelen die worden toegekend voor binnenlandse transacties van ondernemingen die enkel op de Portugese markt actief zijn een ongunstige invloed op de handel tussen de lidstaten. |
| --- | --- |

(53)

In deze zaak komt de maatregel ten goede aan ondernemingen die actief zijn in verscheidene sectoren die openstaan voor handelsverkeer binnen de Europese Unie. Derhalve hebben ook voordelen die worden toegekend voor binnenlandse transacties van ondernemingen die enkel op de Portugese markt actief zijn een ongunstige invloed op de handel tussen de lidstaten.

| (54) | Daarenboven heeft de maatregel ten doel de commerciële handelsactiviteiten van in Portugal gevestigde ondernemingen te ondersteunen, en niet die van in andere lidstaten gevestigde ondernemingen. De maatregel kan derhalve de concurrentie in de interne markt verstoren. |
| --- | --- |

(54)

Daarenboven heeft de maatregel ten doel de commerciële handelsactiviteiten van in Portugal gevestigde ondernemingen te ondersteunen, en niet die van in andere lidstaten gevestigde ondernemingen. De maatregel kan derhalve de concurrentie in de interne markt verstoren.

Conclusie

| (55) | Derhalve vormt deze regeling staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU. De steun kan uitsluitend als verenigbaar met de interne markt worden beschouwd indien hij in aanmerking komt voor een van de uitzonderingen waarin het Verdrag voorziet. |
| --- | --- |

(55)

Derhalve vormt deze regeling staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU. De steun kan uitsluitend als verenigbaar met de interne markt worden beschouwd indien hij in aanmerking komt voor een van de uitzonderingen waarin het Verdrag voorziet.

6.2.   VERENIGBAARHEID VAN DE STEUN AAN VERZEKERAARS

| (56) | De Commissie heeft in haar mededeling de voorwaarden vastgelegd waaronder steun aan verzekeraars in de vorm van door de overheid gesteunde regelingen voor kortlopende exportkredietverzekering, als verenigbaar wordt beschouwd. In verband met de financiële crisis zijn de voorwaarden voor de toepassing van de mededeling in de tijdelijke kaderregeling vastgelegd. |
| --- | --- |

(56)

De Commissie heeft in haar mededeling de voorwaarden vastgelegd waaronder steun aan verzekeraars in de vorm van door de overheid gesteunde regelingen voor kortlopende exportkredietverzekering, als verenigbaar wordt beschouwd. In verband met de financiële crisis zijn de voorwaarden voor de toepassing van de mededeling in de tijdelijke kaderregeling vastgelegd.

| (57) | Punt 2.5 van de mededeling, zoals gewijzigd (19), definieert „verhandelbare risico's” als commerciële en politieke risico's met betrekking tot niet-openbare debiteuren die in de in de bijlage genoemde landen zijn gevestigd (20). Financiële voordelen ten behoeve van exportkredietverzekeraars die deelnemen aan een als verhandelbaar risico aangemerkte transactie of hiervoor dekking verschaffen, zijn normaal gesproken verboden. |
| --- | --- |

(57)

Punt 2.5 van de mededeling, zoals gewijzigd (19), definieert „verhandelbare risico's” als commerciële en politieke risico's met betrekking tot niet-openbare debiteuren die in de in de bijlage genoemde landen zijn gevestigd (20). Financiële voordelen ten behoeve van exportkredietverzekeraars die deelnemen aan een als verhandelbaar risico aangemerkte transactie of hiervoor dekking verschaffen, zijn normaal gesproken verboden.

| (58) | Overeenkomstig punt 3.1 van de mededeling omvatten de factoren die de mededinging tussen particuliere en openbare of door de overheid gesteunde exportkredietverzekeraars die verhandelbare risico's verzekeren kunnen vervalsen, onder andere rechtens of feitelijk verleende staatsgaranties voor leningen en verliezen. Dergelijke garanties stellen de verzekeraar in staat, tegen lagere rentevoeten dan de normale markttarieven te lenen of om hoe dan ook leningen aan te gaan. Bovendien voorkomen zij dat verzekeraars zich op de particuliere markt moeten herverzekeren. |
| --- | --- |

(58)

Overeenkomstig punt 3.1 van de mededeling omvatten de factoren die de mededinging tussen particuliere en openbare of door de overheid gesteunde exportkredietverzekeraars die verhandelbare risico's verzekeren kunnen vervalsen, onder andere rechtens of feitelijk verleende staatsgaranties voor leningen en verliezen. Dergelijke garanties stellen de verzekeraar in staat, tegen lagere rentevoeten dan de normale markttarieven te lenen of om hoe dan ook leningen aan te gaan. Bovendien voorkomen zij dat verzekeraars zich op de particuliere markt moeten herverzekeren.

| (59) | Wat de landen betreft die niet in de bijlage bij de mededeling zijn opgenomen, zijn dit soort risico's „niet-verhandelbaar” in de zin van de mededeling; de mededeling heeft geen betrekking op overheidssteun voor het verzekeren van deze risico's. |
| --- | --- |

(59)

Wat de landen betreft die niet in de bijlage bij de mededeling zijn opgenomen, zijn dit soort risico's „niet-verhandelbaar” in de zin van de mededeling; de mededeling heeft geen betrekking op overheidssteun voor het verzekeren van deze risico's.

| (60) | Bovendien mogen lidstaten geen staatssteun verlenen met betrekking tot verhandelbare risico's (punt 4.2 van de mededeling), tenzij deze risico's tijdelijk als niet-verhandelbaar kunnen worden beschouwd. In punt 4.4 van de mededeling wordt bepaald dat risico's ten aanzien van debiteuren welke zijn gevestigd in landen die in de bijlage bij de mededeling worden vermeld, alleen als tijdelijk niet-verhandelbaar worden beschouwd indien kan worden aangetoond dat particuliere verzekeringsdekking voor de risico's die doorgaans als verhandelbaar worden beschouwd niet beschikbaar is. lidstaten die van die ontsnappingsclausule gebruik willen maken moeten een marktverslag indienen en verklaringen overleggen van twee grote, internationaal erkende exportkredietverzekeraars, alsmede van een nationale kredietverzekeraar, waarin wordt aangetoond dat er op de particuliere verzekeringsmarkt geen dekking beschikbaar is. Daarnaast moet de door de overheid gesteunde exportkredietverzekeraar zijn tarieven voor dergelijke niet-verhandelbare risico's zoveel mogelijk afstemmen op die welke elders door particuliere exportkredietverzekeraars voor het betrokken soort risico worden berekend, en moet hij een beschrijving geven van de voorwaarden die hij voor deze risico's wil hanteren. |
| --- | --- |

(60)

Bovendien mogen lidstaten geen staatssteun verlenen met betrekking tot verhandelbare risico's (punt 4.2 van de mededeling), tenzij deze risico's tijdelijk als niet-verhandelbaar kunnen worden beschouwd. In punt 4.4 van de mededeling wordt bepaald dat risico's ten aanzien van debiteuren welke zijn gevestigd in landen die in de bijlage bij de mededeling worden vermeld, alleen als tijdelijk niet-verhandelbaar worden beschouwd indien kan worden aangetoond dat particuliere verzekeringsdekking voor de risico's die doorgaans als verhandelbaar worden beschouwd niet beschikbaar is. lidstaten die van die ontsnappingsclausule gebruik willen maken moeten een marktverslag indienen en verklaringen overleggen van twee grote, internationaal erkende exportkredietverzekeraars, alsmede van een nationale kredietverzekeraar, waarin wordt aangetoond dat er op de particuliere verzekeringsmarkt geen dekking beschikbaar is. Daarnaast moet de door de overheid gesteunde exportkredietverzekeraar zijn tarieven voor dergelijke niet-verhandelbare risico's zoveel mogelijk afstemmen op die welke elders door particuliere exportkredietverzekeraars voor het betrokken soort risico worden berekend, en moet hij een beschrijving geven van de voorwaarden die hij voor deze risico's wil hanteren.

| (61) | Om de procedure te bespoedigen voerde de tijdelijke kaderregeling een vereenvoudiging in van het bewijs van de onbeschikbaarheid van dekking dat de lidstaten moeten verstrekken, die tot en met 31 december 2010 van toepassing was. Daartoe moesten de lidstaten verklaringen overleggen van een grote, internationaal erkende exportkredietverzekeraar alsmede van een nationale kredietverzekeraar, dan wel van ten minste vier in de binnenlandse markt gevestigde exporteurs. De tijdelijke kaderregeling werd verlengd tot en met 31 december 2011 (21). |
| --- | --- |

(61)

Om de procedure te bespoedigen voerde de tijdelijke kaderregeling een vereenvoudiging in van het bewijs van de onbeschikbaarheid van dekking dat de lidstaten moeten verstrekken, die tot en met 31 december 2010 van toepassing was. Daartoe moesten de lidstaten verklaringen overleggen van een grote, internationaal erkende exportkredietverzekeraar alsmede van een nationale kredietverzekeraar, dan wel van ten minste vier in de binnenlandse markt gevestigde exporteurs. De tijdelijke kaderregeling werd verlengd tot en met 31 december 2011 (21).

Onbeschikbaarheid van dekking

| (62) | Portugal heeft een aantal brieven van exporteurs aan de Commissie gezonden waaruit blijkt dat hun voor een aantal transacties dekking is geweigerd. De Commissie heeft in de door de Portugese autoriteiten verstrekte brieven evenwel niet voldoende bewijzen voor onbeschikbaarheid van dekking gevonden. De redenen die in deze brieven worden opgegeven voor de weigering zijn ofwel vertrouwelijk, ofwel wordt uitdrukkelijk aangegeven dat de oorzaak van de weigering ligt in de onvoldoende liquiditeit en de slechte financiële situatie van de cliënt, wat in een goed werkende verzekeringsmarkt een normale praktijk is. In zijn antwoord op het besluit van de Commissie van 27 oktober 2010 tot inleiding van de formele onderzoeksprocedure heeft Portugal gegevens overgelegd die een daling laten zien van het aantal ondernemingen die een verzekering hebben afgesloten (er is een daling met 29,41 % tot eind 2009 ten opzichte van het voorgaande jaar en een daling met nog eens 12,53 % tot september 2010), evenals een daling van de waarde van de verzekeringsportefeuille (met 32,84 % tot eind 2009 ten opzichte van het voorafgaande jaar en met nog eens 22,36 % tot september 2010). In één van de twee door Portugal verstrekte brieven van particuliere verzekeraars, waarin wordt gewezen op de onbeschikbaarheid van dekking op de particuliere markt (van CESCE, gedateerd 22 november 2010), wordt echter gesteld dat de financieringsbehoefte van ondernemingen ook is afgenomen door het krimpen van de kopersmarkten. Derhalve vormt de vermeende afname van de verzekerde volumes niet voldoende bewijs voor de onbeschikbaarheid van verzekeringsdekking op de markt. |
| --- | --- |

(62)

Portugal heeft een aantal brieven van exporteurs aan de Commissie gezonden waaruit blijkt dat hun voor een aantal transacties dekking is geweigerd. De Commissie heeft in de door de Portugese autoriteiten verstrekte brieven evenwel niet voldoende bewijzen voor onbeschikbaarheid van dekking gevonden. De redenen die in deze brieven worden opgegeven voor de weigering zijn ofwel vertrouwelijk, ofwel wordt uitdrukkelijk aangegeven dat de oorzaak van de weigering ligt in de onvoldoende liquiditeit en de slechte financiële situatie van de cliënt, wat in een goed werkende verzekeringsmarkt een normale praktijk is. In zijn antwoord op het besluit van de Commissie van 27 oktober 2010 tot inleiding van de formele onderzoeksprocedure heeft Portugal gegevens overgelegd die een daling laten zien van het aantal ondernemingen die een verzekering hebben afgesloten (er is een daling met 29,41 % tot eind 2009 ten opzichte van het voorgaande jaar en een daling met nog eens 12,53 % tot september 2010), evenals een daling van de waarde van de verzekeringsportefeuille (met 32,84 % tot eind 2009 ten opzichte van het voorafgaande jaar en met nog eens 22,36 % tot september 2010). In één van de twee door Portugal verstrekte brieven van particuliere verzekeraars, waarin wordt gewezen op de onbeschikbaarheid van dekking op de particuliere markt (van CESCE, gedateerd 22 november 2010), wordt echter gesteld dat de financieringsbehoefte van ondernemingen ook is afgenomen door het krimpen van de kopersmarkten. Derhalve vormt de vermeende afname van de verzekerde volumes niet voldoende bewijs voor de onbeschikbaarheid van verzekeringsdekking op de markt.

| (63) | Indien bovendien op de particuliere markt daadwerkelijk geen dekking beschikbaar is en deze vervolgens beschikbaar wordt wanneer de staat gedeeltelijke dekking verleent, zou dit erop kunnen wijzen dat de verzekeraars staatssteun hebben gekregen. Aangezien die markt zich voornamelijk aanpast via de volumes en niet via de tarieven, zoals in overweging 35 werd uiteengezet, kunnen dankzij de beschikbaarheid van krediet ondernemingen op de markt bestaan die er anders niet zouden zijn geweest. |
| --- | --- |

(63)

Indien bovendien op de particuliere markt daadwerkelijk geen dekking beschikbaar is en deze vervolgens beschikbaar wordt wanneer de staat gedeeltelijke dekking verleent, zou dit erop kunnen wijzen dat de verzekeraars staatssteun hebben gekregen. Aangezien die markt zich voornamelijk aanpast via de volumes en niet via de tarieven, zoals in overweging 35 werd uiteengezet, kunnen dankzij de beschikbaarheid van krediet ondernemingen op de markt bestaan die er anders niet zouden zijn geweest.

Afstemming van de premies op de tarieven die door de particuliere kredietverzekeraars worden berekend

| (64) | De tarieven die in het kader van de regeling worden berekend belopen 60 % van het tarief dat door een particuliere verzekeraar wordt gehanteerd om aan dezelfde cliënt dekking te verschaffen. Verder kan, in tegenstelling tot hetgeen door Portugal wordt betoogd, het risico dat uit hoofde van de regeling aan de staat wordt overgedragen groter worden geacht dan het risico dat door de particuliere verzekeraar afzonderlijk wordt gedekt. Er zij aan herinnerd dat het wanbetalingsrisico toeneemt naarmate het door de verzekering gedekte bedrag hoger is. Derhalve zou de exporteur er bij een hoger bedrag aan verzekeringsdekking mee instemmen meer handelstransacties met een bepaalde koper te sluiten. Het totale volume van de transacties zou groter kunnen zijn dan de terugbetalingscapaciteit van die koper. |
| --- | --- |

(64)

De tarieven die in het kader van de regeling worden berekend belopen 60 % van het tarief dat door een particuliere verzekeraar wordt gehanteerd om aan dezelfde cliënt dekking te verschaffen. Verder kan, in tegenstelling tot hetgeen door Portugal wordt betoogd, het risico dat uit hoofde van de regeling aan de staat wordt overgedragen groter worden geacht dan het risico dat door de particuliere verzekeraar afzonderlijk wordt gedekt. Er zij aan herinnerd dat het wanbetalingsrisico toeneemt naarmate het door de verzekering gedekte bedrag hoger is. Derhalve zou de exporteur er bij een hoger bedrag aan verzekeringsdekking mee instemmen meer handelstransacties met een bepaalde koper te sluiten. Het totale volume van de transacties zou groter kunnen zijn dan de terugbetalingscapaciteit van die koper.

| (65) | De Portugese autoriteiten zijn van mening dat het risico dat in aanvullende transacties besloten ligt lager is aangezien een exporteur die een beperkte dekking heeft verkregen in eerste instantie een verzekering zal afsluiten voor de transacties met kopers die het grootste risico vormen; beschikt hij over een ruimere dekking, dan zal de exporteur geleidelijk ook de transacties met minder riskante kopers verzekeren. Met dit argument wordt evenwel voorbijgegaan aan het feit dat de kredietlimieten over het algemeen per cliënt worden toegekend; de exporteur heeft derhalve niet de keuze om de gehele toegekende kredietlimiet uitsluitend voor transacties met de minst kredietwaardige kopers te gebruiken. |
| --- | --- |

(65)

De Portugese autoriteiten zijn van mening dat het risico dat in aanvullende transacties besloten ligt lager is aangezien een exporteur die een beperkte dekking heeft verkregen in eerste instantie een verzekering zal afsluiten voor de transacties met kopers die het grootste risico vormen; beschikt hij over een ruimere dekking, dan zal de exporteur geleidelijk ook de transacties met minder riskante kopers verzekeren. Met dit argument wordt evenwel voorbijgegaan aan het feit dat de kredietlimieten over het algemeen per cliënt worden toegekend; de exporteur heeft derhalve niet de keuze om de gehele toegekende kredietlimiet uitsluitend voor transacties met de minst kredietwaardige kopers te gebruiken.

| (66) | Daarnaast zou het argument van de Portugese autoriteiten dat de met een aanvullende verzekering gedekte transacties een geringer risico inhouden dan transacties die door een particuliere verzekeraar worden gedekt, tot de conclusie leiden dat de particuliere verzekeraars voor een gegeven premieniveau een hoger risico zouden accepteren, terwijl zij de verzekering van transacties met een geringer risico voor hetzelfde premieniveau weigeren. Indien dat argument juist was, zou een rationele particuliere verzekeraar meer transacties verzekeren, waardoor zijn premie-inkomen zou stijgen en het risico zou afnemen. Met andere woorden; het argument van de Portugese autoriteiten zou duiden op irrationeel gedrag van particuliere verzekeraars, die immers zouden instemmen met het verzekeren van het gedeelte van de portefeuille waaraan een hoger risico is verbonden in plaats van het minder riskante gedeelte. Dit argument kan derhalve niet worden aanvaard. |
| --- | --- |

(66)

Daarnaast zou het argument van de Portugese autoriteiten dat de met een aanvullende verzekering gedekte transacties een geringer risico inhouden dan transacties die door een particuliere verzekeraar worden gedekt, tot de conclusie leiden dat de particuliere verzekeraars voor een gegeven premieniveau een hoger risico zouden accepteren, terwijl zij de verzekering van transacties met een geringer risico voor hetzelfde premieniveau weigeren. Indien dat argument juist was, zou een rationele particuliere verzekeraar meer transacties verzekeren, waardoor zijn premie-inkomen zou stijgen en het risico zou afnemen. Met andere woorden; het argument van de Portugese autoriteiten zou duiden op irrationeel gedrag van particuliere verzekeraars, die immers zouden instemmen met het verzekeren van het gedeelte van de portefeuille waaraan een hoger risico is verbonden in plaats van het minder riskante gedeelte. Dit argument kan derhalve niet worden aanvaard.

| (67) | Doordat met de steunregeling het grotere risico wordt gedekt is de blootstelling van de staat aan potentieel hogere uiteindelijke verliezen groter dan die van de particuliere verzekeraar die autonoom de aanvankelijke dekking verleent en de prijs daarvan vaststelt. Daarom moet bij regeling voor een aanvullende verzekering waarbij het besluit om de dekking te verruimen pas wordt genomen nadat de premie voor de aanvankelijke kredietverzekeringslimiet is vastgesteld, de prijs van de aanvullende verzekering het hogere risico van de eventuele bijkomende dekking weerspiegelen. Het argument van de Portugese autoriteiten dat exporteurs voor een negatieve selectie zouden opteren zodat riskantere transacties door particuliere verzekeraars zouden worden gedekt, wordt noch door concrete gegevens noch door de bekende marktpraktijk gestaafd. Bij de meest gebruikelijke vorm van kortlopende exportkredietverzekering die door de particuliere verzekeraars wordt aangeboden (omzetpolis), moet de polis de volledige portefeuille van de verzekerde verkopen van een cliënt dekken. De verzekerde cliënt kan derhalve zijn risico's niet selectief verzekeren. In het onderhavige geval had het hogere risico dat wordt gelopen in de prijs van de aanvullende verzekering moeten worden verdisconteerd. De premietarieven hadden derhalve hoger moeten zijn dan de prijs die de particuliere verzekeraars voor de basisdekking aanrekenen. |
| --- | --- |

(67)

Doordat met de steunregeling het grotere risico wordt gedekt is de blootstelling van de staat aan potentieel hogere uiteindelijke verliezen groter dan die van de particuliere verzekeraar die autonoom de aanvankelijke dekking verleent en de prijs daarvan vaststelt. Daarom moet bij regeling voor een aanvullende verzekering waarbij het besluit om de dekking te verruimen pas wordt genomen nadat de premie voor de aanvankelijke kredietverzekeringslimiet is vastgesteld, de prijs van de aanvullende verzekering het hogere risico van de eventuele bijkomende dekking weerspiegelen. Het argument van de Portugese autoriteiten dat exporteurs voor een negatieve selectie zouden opteren zodat riskantere transacties door particuliere verzekeraars zouden worden gedekt, wordt noch door concrete gegevens noch door de bekende marktpraktijk gestaafd. Bij de meest gebruikelijke vorm van kortlopende exportkredietverzekering die door de particuliere verzekeraars wordt aangeboden (omzetpolis), moet de polis de volledige portefeuille van de verzekerde verkopen van een cliënt dekken. De verzekerde cliënt kan derhalve zijn risico's niet selectief verzekeren. In het onderhavige geval had het hogere risico dat wordt gelopen in de prijs van de aanvullende verzekering moeten worden verdisconteerd. De premietarieven hadden derhalve hoger moeten zijn dan de prijs die de particuliere verzekeraars voor de basisdekking aanrekenen.

| (68) | De tarieven die in het kader van de regeling worden gehanteerd zijn lager dan de huidige tarieven op de markt voor exportkredietverzekering, wat door Portugal wordt bevestigd in zijn antwoord op het besluit van de Commissie tot inleiding van de formele onderzoeksprocedure van 27 oktober 2010. Die tarieven liggen ook lager dan de markttarieven van 2007 en 2008. Om die reden wordt het argument van de Portugese autoriteiten dat de prijzen in kwestie overeenkomen met de prijzen die vóór de crisis op de markt werden gehanteerd, eveneens niet gestaafd. Bovendien moet bij het vaststellen van de prijs rekening worden gehouden met het risico dat wordt gelopen. Daarom zouden de prijzen in feite hoger moeten zijn dan de marktprijzen. |
| --- | --- |

(68)

De tarieven die in het kader van de regeling worden gehanteerd zijn lager dan de huidige tarieven op de markt voor exportkredietverzekering, wat door Portugal wordt bevestigd in zijn antwoord op het besluit van de Commissie tot inleiding van de formele onderzoeksprocedure van 27 oktober 2010. Die tarieven liggen ook lager dan de markttarieven van 2007 en 2008. Om die reden wordt het argument van de Portugese autoriteiten dat de prijzen in kwestie overeenkomen met de prijzen die vóór de crisis op de markt werden gehanteerd, eveneens niet gestaafd. Bovendien moet bij het vaststellen van de prijs rekening worden gehouden met het risico dat wordt gelopen. Daarom zouden de prijzen in feite hoger moeten zijn dan de marktprijzen.

| (69) | Gelet op het voorgaande is de regeling zoals deze op verzekeraars wordt toegepast, onverenigbaar met de mededeling en met de tijdelijke kaderregeling. |
| --- | --- |

(69)

Gelet op het voorgaande is de regeling zoals deze op verzekeraars wordt toegepast, onverenigbaar met de mededeling en met de tijdelijke kaderregeling.

6.3.   VERENIGBAARHEID VAN DE AAN EXPORTEURS EN BINNENLANDSE HANDELSONDERNEMINGEN VERLEENDE STEUN

6.3.1.   Verenigbaarheid van de regeling betreffende kortlopende exportkredietverzekering

| (70) | Overeenkomstig artikel 107, lid 3, onder c), VWEU dat onder normale marktvoorwaarden van toepassing is, en artikel 107, lid 3, onder b), VWEU dat in perioden van ernstige verstoring in de economie van toepassing is, kan steun onder bepaalde voorwaarden als verenigbaar met de interne markt wordt beschouwd. |
| --- | --- |

(70)

Overeenkomstig artikel 107, lid 3, onder c), VWEU dat onder normale marktvoorwaarden van toepassing is, en artikel 107, lid 3, onder b), VWEU dat in perioden van ernstige verstoring in de economie van toepassing is, kan steun onder bepaalde voorwaarden als verenigbaar met de interne markt wordt beschouwd.

| (71) | De Commissie herinnert eraan dat het Gerecht van eerste aanleg heeft benadrukt dat artikel 107, lid 3, onder b), VWEU in restrictieve zin moet worden uitgelegd en dat de verstoring in kwestie de gehele economie van de lidstaat moet raken (22). |
| --- | --- |

(71)

De Commissie herinnert eraan dat het Gerecht van eerste aanleg heeft benadrukt dat artikel 107, lid 3, onder b), VWEU in restrictieve zin moet worden uitgelegd en dat de verstoring in kwestie de gehele economie van de lidstaat moet raken (22).

| (72) | In overeenstemming met de beginselen die in de tijdelijke kaderregeling, die tot 31 december 2012 is verlengd, zijn vastgelegd (punt 5.1) moeten steunmaatregelen, om verenigbaar te zijn, aan de volgende criteria voldoen:


  a) | b) | c) |
| --- | --- | --- | --- |

(72)

In overeenstemming met de beginselen die in de tijdelijke kaderregeling, die tot 31 december 2012 is verlengd, zijn vastgelegd (punt 5.1) moeten steunmaatregelen, om verenigbaar te zijn, aan de volgende criteria voldoen:

a)

b)

c)

Geschiktheid

| (73) | Zoals is uiteengezet in overweging 46 is de regeling op zodanige wijze opgezet dat ondernemingen die het sterkst de gevolgen van de crisis ondervinden ervan zijn uitgesloten; daarom is de regeling niet geschikt om het vermeende marktfalen op het vlak van de onbeschikbaarheid van verzekeringsdekking door particuliere verzekeraars op te vangen. |
| --- | --- |

(73)

Zoals is uiteengezet in overweging 46 is de regeling op zodanige wijze opgezet dat ondernemingen die het sterkst de gevolgen van de crisis ondervinden ervan zijn uitgesloten; daarom is de regeling niet geschikt om het vermeende marktfalen op het vlak van de onbeschikbaarheid van verzekeringsdekking door particuliere verzekeraars op te vangen.

Noodzaak en evenredigheid: afstemming van de premies op de door de particuliere kredietverzekeraars aangerekende tarieven

| (74) | Zoals in overweging 62 werd gesteld, wijzen de door Portugal verstrekte inlichtingen weliswaar op het bestaan van spanningen op de markt voor particuliere kredietverzekeringen, maar tonen zij niet aan dat er geen dekking beschikbaar is. Daarom kan de noodzaak van de steunmaatregel niet worden vastgesteld. |
| --- | --- |

(74)

Zoals in overweging 62 werd gesteld, wijzen de door Portugal verstrekte inlichtingen weliswaar op het bestaan van spanningen op de markt voor particuliere kredietverzekeringen, maar tonen zij niet aan dat er geen dekking beschikbaar is. Daarom kan de noodzaak van de steunmaatregel niet worden vastgesteld.

| (75) | Zoals in de overwegingen 21 en 64 werd vermeld, belopen de tarieven in het kader van de regeling 60 % van de tarieven die door particuliere verzekeraars worden gehanteerd om aan dezelfde cliënt dekking te verschaffen. |
| --- | --- |

(75)

Zoals in de overwegingen 21 en 64 werd vermeld, belopen de tarieven in het kader van de regeling 60 % van de tarieven die door particuliere verzekeraars worden gehanteerd om aan dezelfde cliënt dekking te verschaffen.

| (76) | Zoals in de overwegingen 65 tot en met 67 is uiteengezet, moet bij een aanvullende regeling waarbij het besluit om de dekking te verruimen pas wordt genomen wanneer de premie voor de aanvankelijke kredietverzekeringslimiet eenmaal is vastgesteld, de prijs van deze „top-up” het hogere risico van de eventuele bijkomende dekking weerspiegelen. |
| --- | --- |

(76)

Zoals in de overwegingen 65 tot en met 67 is uiteengezet, moet bij een aanvullende regeling waarbij het besluit om de dekking te verruimen pas wordt genomen wanneer de premie voor de aanvankelijke kredietverzekeringslimiet eenmaal is vastgesteld, de prijs van deze „top-up” het hogere risico van de eventuele bijkomende dekking weerspiegelen.

| (77) | Het doel om de dekking te verstrekken waarvan wordt beweerd dat deze op de markt niet beschikbaar is, zou ook kunnen worden bereikt met een regeling waarin de premies zodanig zijn vastgesteld dat zij het onderliggende risico dat de staat op zich neemt, weerspiegelen. Daarom staat de prijsstelling in de regeling op basis van lagere premies dan de premies die op de markt voor soortgelijke risico's worden gehanteerd, niet in verhouding tot de doelstelling van de regeling. |
| --- | --- |

(77)

Het doel om de dekking te verstrekken waarvan wordt beweerd dat deze op de markt niet beschikbaar is, zou ook kunnen worden bereikt met een regeling waarin de premies zodanig zijn vastgesteld dat zij het onderliggende risico dat de staat op zich neemt, weerspiegelen. Daarom staat de prijsstelling in de regeling op basis van lagere premies dan de premies die op de markt voor soortgelijke risico's worden gehanteerd, niet in verhouding tot de doelstelling van de regeling.

| (78) | Gelet op het voorgaande kan het gedeelte van de regeling dat betrekking heeft op exportkredietverzekering, niet worden geacht met de interne markt verenigbare steun aan exporteurs te zijn overeenkomstig artikel 107, lid 3, onder b), VWEU en de tijdelijke kaderregeling. |
| --- | --- |

(78)

Gelet op het voorgaande kan het gedeelte van de regeling dat betrekking heeft op exportkredietverzekering, niet worden geacht met de interne markt verenigbare steun aan exporteurs te zijn overeenkomstig artikel 107, lid 3, onder b), VWEU en de tijdelijke kaderregeling.

| (79) | Er zij op gewezen dat alle argumenten met betrekking tot geschiktheid, noodzaak en evenredigheid die aan artikel 107, lid 3, onder b), VWEU getoetst zijn, evenzeer opgaan wanneer de regeling in het licht van artikel 107, lid 3, onder c), wordt beoordeeld. Daarom kan het gedeelte van de regeling dat betrekking heeft op exportkredietverzekering niet worden geacht met de interne markt verenigbare steun aan exporteurs te zijn op grond van artikel 107, lid 3, onder c), om dezelfde redenen als die welke hierboven zijn uiteengezet. |
| --- | --- |

(79)

Er zij op gewezen dat alle argumenten met betrekking tot geschiktheid, noodzaak en evenredigheid die aan artikel 107, lid 3, onder b), VWEU getoetst zijn, evenzeer opgaan wanneer de regeling in het licht van artikel 107, lid 3, onder c), wordt beoordeeld. Daarom kan het gedeelte van de regeling dat betrekking heeft op exportkredietverzekering niet worden geacht met de interne markt verenigbare steun aan exporteurs te zijn op grond van artikel 107, lid 3, onder c), om dezelfde redenen als die welke hierboven zijn uiteengezet.

6.3.2.   Verenigbaarheid van de regeling ten aanzien van de verzekering van handelstransacties op de binnenlandse markt

| (80) | Ten aanzien van de toepassing van de regeling op binnenlandse transacties kan verzekeringsdekking voor binnenlandse handelstransacties onder de marktprijs ertoe leiden dat binnenlandse transacties worden begunstigd ten nadele van exporttransacties, met grote gevolgen voor de import. Onder normale marktvoorwaarden is staatssteun ten behoeve van binnenlandse handelstransacties dan ook streng verboden. In artikel 107, lid 3, onder b) en c), VWEU wordt echter bepaald dat steun onder bepaalde omstandigheden als verenigbaar met de interne markt kan worden beschouwd. In die context zijn in de mededeling en de tijdelijke kaderregeling criteria voor de verenigbaarheid van steunmaatregelen in de vorm van kortlopende exportkredietverzekering vastgelegd. Deze teksten zijn evenwel niet van toepassing op binnenlandse handelstransacties. |
| --- | --- |

(80)

Ten aanzien van de toepassing van de regeling op binnenlandse transacties kan verzekeringsdekking voor binnenlandse handelstransacties onder de marktprijs ertoe leiden dat binnenlandse transacties worden begunstigd ten nadele van exporttransacties, met grote gevolgen voor de import. Onder normale marktvoorwaarden is staatssteun ten behoeve van binnenlandse handelstransacties dan ook streng verboden. In artikel 107, lid 3, onder b) en c), VWEU wordt echter bepaald dat steun onder bepaalde omstandigheden als verenigbaar met de interne markt kan worden beschouwd. In die context zijn in de mededeling en de tijdelijke kaderregeling criteria voor de verenigbaarheid van steunmaatregelen in de vorm van kortlopende exportkredietverzekering vastgelegd. Deze teksten zijn evenwel niet van toepassing op binnenlandse handelstransacties.

| (81) | Portugal heeft de regeling echter in de context van de huidige financiële crisis overeenkomstig de tijdelijke kaderregeling aangemeld. Daarom moet worden vastgesteld of de regeling, gezien de verstrekkende gevolgen van de huidige economische crisis, rechtstreeks op grond van artikel 107, lid 3, onder b), VWEU als verenigbaar kan worden beschouwd. Zo niet, dan moet worden onderzocht of de maatregel op grond van artikel 107, lid 3, onder c), VWEU als verenigbaar kan worden beschouwd. |
| --- | --- |

(81)

Portugal heeft de regeling echter in de context van de huidige financiële crisis overeenkomstig de tijdelijke kaderregeling aangemeld. Daarom moet worden vastgesteld of de regeling, gezien de verstrekkende gevolgen van de huidige economische crisis, rechtstreeks op grond van artikel 107, lid 3, onder b), VWEU als verenigbaar kan worden beschouwd. Zo niet, dan moet worden onderzocht of de maatregel op grond van artikel 107, lid 3, onder c), VWEU als verenigbaar kan worden beschouwd.

| (82) | Wat de verenigbaarheid ingevolge artikel 107, lid 3, onder b), VWEU betreft, kan de Commissie steun als verenigbaar met de interne markt aanmerken wanneer deze erop is gericht „een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat op te heffen”. |
| --- | --- |

(82)

Wat de verenigbaarheid ingevolge artikel 107, lid 3, onder b), VWEU betreft, kan de Commissie steun als verenigbaar met de interne markt aanmerken wanneer deze erop is gericht „een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat op te heffen”.

| (83) | De Commissie herinnert eraan dat artikel 107, lid 3, onder b), VWEU in restrictieve zin moet worden uitgelegd en dat de verstoring in kwestie de gehele economie van de lidstaat moet raken (24). Zij herinnert er tevens aan dat, zoals in overweging 73 wordt gesteld, de maatregel moet voldoen aan de beginselen van geschiktheid, noodzaak en evenredigheid. |
| --- | --- |

(83)

De Commissie herinnert eraan dat artikel 107, lid 3, onder b), VWEU in restrictieve zin moet worden uitgelegd en dat de verstoring in kwestie de gehele economie van de lidstaat moet raken (24). Zij herinnert er tevens aan dat, zoals in overweging 73 wordt gesteld, de maatregel moet voldoen aan de beginselen van geschiktheid, noodzaak en evenredigheid.

| (84) | De maatregel is genomen in de context van de huidige financiële crisis en is beperkt in de tijd. |
| --- | --- |

(84)

De maatregel is genomen in de context van de huidige financiële crisis en is beperkt in de tijd.

| (85) | De Commissie heeft brieven ontvangen van exporteurs en particuliere verzekeraars waarin erop wordt gewezen dat de verzekeringsdekking voor binnenlandse transacties terugloopt. De Portugese autoriteiten betogen dat de schadequote tot 102 % is opgelopen. Deze opmerking is evenwel niet overtuigend omdat de stijging sedert 2004 een constant verloop heeft, zoals uit de door de Portugese autoriteiten ingediende opmerkingen blijkt. Die constante toename van de schadequote, zelfs vóór het begin van de financiële crisis, kan erop wijzen dat er niet zozeer sprake is van marktfalen wat de financiering van binnenlandse transacties betreft, maar veeleer van een structureel probleem in de markt. De Commissie heeft dus geen elementen gevonden die aantonen dat de regeling geschikt is om een ernstige verstoring van de economie op te heffen, en zij is daarom van mening dat de regeling niet verenigbaar kan worden verklaard op grond van de tijdelijke kaderregeling of artikel 107, lid 3, onder b). |
| --- | --- |

(85)

De Commissie heeft brieven ontvangen van exporteurs en particuliere verzekeraars waarin erop wordt gewezen dat de verzekeringsdekking voor binnenlandse transacties terugloopt. De Portugese autoriteiten betogen dat de schadequote tot 102 % is opgelopen. Deze opmerking is evenwel niet overtuigend omdat de stijging sedert 2004 een constant verloop heeft, zoals uit de door de Portugese autoriteiten ingediende opmerkingen blijkt. Die constante toename van de schadequote, zelfs vóór het begin van de financiële crisis, kan erop wijzen dat er niet zozeer sprake is van marktfalen wat de financiering van binnenlandse transacties betreft, maar veeleer van een structureel probleem in de markt. De Commissie heeft dus geen elementen gevonden die aantonen dat de regeling geschikt is om een ernstige verstoring van de economie op te heffen, en zij is daarom van mening dat de regeling niet verenigbaar kan worden verklaard op grond van de tijdelijke kaderregeling of artikel 107, lid 3, onder b).

| (86) | Wat de verenigbaarheid van de maatregel overeenkomstig de mededeling en artikel 107, lid 3, onder c), betreft, bestaat de doelstelling van de regeling erin de onbeschikbaarheid van verzekeringsdekking in de verzekeringsmarkt te verhelpen. Aangezien het hier echter een aanvullende regeling betreft die particuliere verzekeraars een zekere vrijheid laat bij de keuze van de begunstigde, sluit de regeling mogelijk ondernemingen van verzekeringsdekking uit die zich in een vergelijkbare feitelijke situatie bevinden als de ondernemingen die onder de regeling vallen maar die de gevolgen van de crisis in sterkere mate ondervinden. De verzekeringsdekking zou voor dergelijke uitgesloten ondernemingen niet gedeeltelijk, maar volledig zijn geweigerd. Bovendien voorziet de regeling niet alleen in aanvullende dekking voor begunstigden maar verleent zij hun tevens een voordeel wat de tarifering betreft, aangezien de premies onder de markttarieven liggen. Zoals reeds werd opgemerkt, belopen de tarieven die in het kader van de regeling worden gehanteerd 60 % van de tarieven die door een particuliere verzekeraar worden toegepast om aan dezelfde cliënt dekking te verschaffen, terwijl het feit dat de dekkingslimiet is uitgebreid tot tweemaal de aanvankelijke limiet een hoger risico inhoudt, wat niet in de premie tot uiting komt. Het prijsniveau dat in het kader van de regeling wordt gehanteerd is niet gerechtvaardigd, gelet op de noodzaak om de onbeschikbaarheid van verzekeringsdekking te verhelpen. De regeling is niet evenredig en evenmin geschikt om het gestelde doel te verwezenlijken, doordat zij de mededinging kan verstoren. |
| --- | --- |

(86)

Wat de verenigbaarheid van de maatregel overeenkomstig de mededeling en artikel 107, lid 3, onder c), betreft, bestaat de doelstelling van de regeling erin de onbeschikbaarheid van verzekeringsdekking in de verzekeringsmarkt te verhelpen. Aangezien het hier echter een aanvullende regeling betreft die particuliere verzekeraars een zekere vrijheid laat bij de keuze van de begunstigde, sluit de regeling mogelijk ondernemingen van verzekeringsdekking uit die zich in een vergelijkbare feitelijke situatie bevinden als de ondernemingen die onder de regeling vallen maar die de gevolgen van de crisis in sterkere mate ondervinden. De verzekeringsdekking zou voor dergelijke uitgesloten ondernemingen niet gedeeltelijk, maar volledig zijn geweigerd. Bovendien voorziet de regeling niet alleen in aanvullende dekking voor begunstigden maar verleent zij hun tevens een voordeel wat de tarifering betreft, aangezien de premies onder de markttarieven liggen. Zoals reeds werd opgemerkt, belopen de tarieven die in het kader van de regeling worden gehanteerd 60 % van de tarieven die door een particuliere verzekeraar worden toegepast om aan dezelfde cliënt dekking te verschaffen, terwijl het feit dat de dekkingslimiet is uitgebreid tot tweemaal de aanvankelijke limiet een hoger risico inhoudt, wat niet in de premie tot uiting komt. Het prijsniveau dat in het kader van de regeling wordt gehanteerd is niet gerechtvaardigd, gelet op de noodzaak om de onbeschikbaarheid van verzekeringsdekking te verhelpen. De regeling is niet evenredig en evenmin geschikt om het gestelde doel te verwezenlijken, doordat zij de mededinging kan verstoren.

| (87) | De Commissie komt dan ook tot de slotsom dat de staatssteun die ten behoeve van de verzekering van binnenlandse handelstransacties is verleend, niet voldoet aan de in artikel 107, lid 3, onder b) of c), VWEU vervatte voorwaarden en onverenigbaar is met de interne markt. |
| --- | --- |

(87)

De Commissie komt dan ook tot de slotsom dat de staatssteun die ten behoeve van de verzekering van binnenlandse handelstransacties is verleend, niet voldoet aan de in artikel 107, lid 3, onder b) of c), VWEU vervatte voorwaarden en onverenigbaar is met de interne markt.

7.   CONCLUSIE

| (88) | In het licht van het voorgaande concludeert de Commissie dat de regeling staatssteun inhoudt in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU die niet verenigbaar met de interne markt kan worden verklaard. |
| --- | --- |

(88)

In het licht van het voorgaande concludeert de Commissie dat de regeling staatssteun inhoudt in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU die niet verenigbaar met de interne markt kan worden verklaard.

8.   TERUGVORDERING

| (89) | Volgens artikel 14, lid 1, van Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad (25) besluit de Commissie, indien negatieve besluiten worden vastgesteld in gevallen van onrechtmatige steun, dat de betrokken lidstaat alle nodige maatregelen dient te nemen om de steun van de begunstigden terug te vorderen. Alleen met de interne markt onverenigbare steun zal worden teruggevorderd. |
| --- | --- |

(89)

Volgens artikel 14, lid 1, van Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad (25) besluit de Commissie, indien negatieve besluiten worden vastgesteld in gevallen van onrechtmatige steun, dat de betrokken lidstaat alle nodige maatregelen dient te nemen om de steun van de begunstigden terug te vorderen. Alleen met de interne markt onverenigbare steun zal worden teruggevorderd.

| (90) | Terugvordering heeft als doel de situatie te herstellen die vóór de toekenning van de steun bestond. Dit wordt bereikt wanneer de onverenigbare steun is terugbetaald door de begunstigden, die aldus afzien van de voordelen die zij ten opzichte van hun concurrenten genoten. Het teruggevorderde bedrag is van dien aard dat het economisch voordeel van de begunstigden teniet wordt gedaan. |
| --- | --- |

(90)

Terugvordering heeft als doel de situatie te herstellen die vóór de toekenning van de steun bestond. Dit wordt bereikt wanneer de onverenigbare steun is terugbetaald door de begunstigden, die aldus afzien van de voordelen die zij ten opzichte van hun concurrenten genoten. Het teruggevorderde bedrag is van dien aard dat het economisch voordeel van de begunstigden teniet wordt gedaan.

| (91) | Wat de exacte berekening van het steunbedrag betreft, moet, aangezien er geen passende marktprijs beschikbaar is voor het vergoeden van de door de staat verschafte dekking, een geschikte benchmark worden vastgesteld. Zoals in punt 4.2, eerste streepje, van de mededeling van de Commissie betreffende garanties (26) wordt uiteengezet, kan het „contante subsidie-equivalent” van een leninggarantie in een bepaald jaar op dezelfde wijze worden berekend als het subsidie-equivalent van een zachte lening. Het steunbedrag kan dus worden berekend als het verschil tussen de theoretische marktrente en het rentepercentage dat dankzij de staatsgarantie wordt betaald, rekening houdend met eventueel betaalde premies. |
| --- | --- |

(91)

Wat de exacte berekening van het steunbedrag betreft, moet, aangezien er geen passende marktprijs beschikbaar is voor het vergoeden van de door de staat verschafte dekking, een geschikte benchmark worden vastgesteld. Zoals in punt 4.2, eerste streepje, van de mededeling van de Commissie betreffende garanties (26) wordt uiteengezet, kan het „contante subsidie-equivalent” van een leninggarantie in een bepaald jaar op dezelfde wijze worden berekend als het subsidie-equivalent van een zachte lening. Het steunbedrag kan dus worden berekend als het verschil tussen de theoretische marktrente en het rentepercentage dat dankzij de staatsgarantie wordt betaald, rekening houdend met eventueel betaalde premies.

| (92) | Wat de steun aan verzekeraars betreft, ligt het voordeel in het behoud van het marktaandeel van de verzekeraars. Zonder steun zou de dekking door een andere marktpartij kunnen zijn verschaft. Zoals in overweging 35 al is uiteengezet, berust de concurrentie in de markt zich niet zozeer op de prijs van de verleende dekking als wel op het relatieve vermogen van de marktpartijen om kredietlimieten aan te bieden. Daarnaast bestaat de marktpraktijk erin voor de gehele portefeuille een gemiddelde prijs vast te stellen die vervolgens door dezelfde verzekeraar moet worden gedekt (27), om te voorkomen dat de verzekerde onderneming de dekkingslimiet alleen gebruikt met betrekking tot kopers met een groter risico („cherry picking”). Selectieve verzekering van riskantere transacties zou zich kunnen voordoen wanneer de verzekerde onderneming alleen voor cliënten met een hoger risico een gemiddelde prijs zou betalen en geen cliënten met een geringer risico in haar portefeuille zou opnemen of voor deze cliënten bij een andere leverancier van kredietprotectie een verzekering zou afsluiten. Daarom hadden de exporteurs, indien een andere marktpartij de dekking voor de exporteurs en/of binnenlandse handelaren had verstrekt voor het totaalbedrag van de gevraagde kredietlimieten, zelfs voor een hogere prijs, waarschijnlijk al hun verzekeringspolissen naar die andere marktpartij overgebracht. Het financiële voordeel is de winstmarge die wordt behaald op de dekking van het volume dat door elke leverancier van kredietprotectie wordt verzekerd, verminderd met de aan de dekking van dit volume verbonden kosten. Deze voordelen, die tot uiting komen in de winst welke is behaald door de particuliere verzekeraars die hebben deelgenomen aan de regeling gedurende de periode waarin de staat voor de aanvullende dekking zorgde, zouden zonder de steunregeling door een andere marktpartij zijn behaald. De steun voor de verzekeraars wordt derhalve gekwantificeerd als de winst die door de verzekeraars die aan de regeling hebben deelgenomen is behaald in de periode waarin deze van kracht was, en die voortvloeide uit de dekking die zij verschaften aan exporteurs en handelsondernemingen op de binnenlandse markt die van de regeling gebruikt maakten. Het voordeel voor de cliënten die van de regeling gebruik maakten moet afzonderlijk worden berekend voor iedere verzekeraar die aan de regeling heeft deelgenomen; indien dat voordeel het de-minimisbedragoverschrijdt, moet dit bedrag worden teruggevorderd. |
| --- | --- |

(92)

Wat de steun aan verzekeraars betreft, ligt het voordeel in het behoud van het marktaandeel van de verzekeraars. Zonder steun zou de dekking door een andere marktpartij kunnen zijn verschaft. Zoals in overweging 35 al is uiteengezet, berust de concurrentie in de markt zich niet zozeer op de prijs van de verleende dekking als wel op het relatieve vermogen van de marktpartijen om kredietlimieten aan te bieden. Daarnaast bestaat de marktpraktijk erin voor de gehele portefeuille een gemiddelde prijs vast te stellen die vervolgens door dezelfde verzekeraar moet worden gedekt (27), om te voorkomen dat de verzekerde onderneming de dekkingslimiet alleen gebruikt met betrekking tot kopers met een groter risico („cherry picking”). Selectieve verzekering van riskantere transacties zou zich kunnen voordoen wanneer de verzekerde onderneming alleen voor cliënten met een hoger risico een gemiddelde prijs zou betalen en geen cliënten met een geringer risico in haar portefeuille zou opnemen of voor deze cliënten bij een andere leverancier van kredietprotectie een verzekering zou afsluiten. Daarom hadden de exporteurs, indien een andere marktpartij de dekking voor de exporteurs en/of binnenlandse handelaren had verstrekt voor het totaalbedrag van de gevraagde kredietlimieten, zelfs voor een hogere prijs, waarschijnlijk al hun verzekeringspolissen naar die andere marktpartij overgebracht. Het financiële voordeel is de winstmarge die wordt behaald op de dekking van het volume dat door elke leverancier van kredietprotectie wordt verzekerd, verminderd met de aan de dekking van dit volume verbonden kosten. Deze voordelen, die tot uiting komen in de winst welke is behaald door de particuliere verzekeraars die hebben deelgenomen aan de regeling gedurende de periode waarin de staat voor de aanvullende dekking zorgde, zouden zonder de steunregeling door een andere marktpartij zijn behaald. De steun voor de verzekeraars wordt derhalve gekwantificeerd als de winst die door de verzekeraars die aan de regeling hebben deelgenomen is behaald in de periode waarin deze van kracht was, en die voortvloeide uit de dekking die zij verschaften aan exporteurs en handelsondernemingen op de binnenlandse markt die van de regeling gebruikt maakten. Het voordeel voor de cliënten die van de regeling gebruik maakten moet afzonderlijk worden berekend voor iedere verzekeraar die aan de regeling heeft deelgenomen; indien dat voordeel het de-minimisbedragoverschrijdt, moet dit bedrag worden teruggevorderd.

| (93) | Wat de exporteurs en de handelsondernemingen op de binnenlandse markt betreft, hadden de begunstigden voor de dekking door de staat een marktconforme vergoeding moeten betalen. Het bedrag van de steun moet dus worden berekend op basis van het verschil tussen de prijs die daadwerkelijk op de markt wordt gehanteerd, gecorrigeerd voor de wijziging van het risiconiveau. De Commissie heeft een methode ontwikkeld voor de berekening van het in te vorderen bedrag (welke in de bijlage bij dit besluit wordt uiteengezet) die is gebaseerd op redelijke hypothesen en op gangbare marktpraktijken. Overeenkomstig die methode is een theoretische marktprijs voor de door de staat verleende dekking gelijk aan 110 % van de prijs (wat de premie betreft) die door de particuliere verzekeraar ten aanzien van iedere cliënt afzonderlijk wordt gehanteerd. Aangezien de prijs die in het kader van de regeling worden toegepast 60 % bedraagt van de premie die door de particuliere verzekeraars wordt gehanteerd, is het bedrag dat voor elke transactie moet worden teruggevorderd gelijk aan het bedrag dat door de staat in het kader van de regeling is gedekt, vermenigvuldigd met 5/6. |
| --- | --- |

(93)

Wat de exporteurs en de handelsondernemingen op de binnenlandse markt betreft, hadden de begunstigden voor de dekking door de staat een marktconforme vergoeding moeten betalen. Het bedrag van de steun moet dus worden berekend op basis van het verschil tussen de prijs die daadwerkelijk op de markt wordt gehanteerd, gecorrigeerd voor de wijziging van het risiconiveau. De Commissie heeft een methode ontwikkeld voor de berekening van het in te vorderen bedrag (welke in de bijlage bij dit besluit wordt uiteengezet) die is gebaseerd op redelijke hypothesen en op gangbare marktpraktijken. Overeenkomstig die methode is een theoretische marktprijs voor de door de staat verleende dekking gelijk aan 110 % van de prijs (wat de premie betreft) die door de particuliere verzekeraar ten aanzien van iedere cliënt afzonderlijk wordt gehanteerd. Aangezien de prijs die in het kader van de regeling worden toegepast 60 % bedraagt van de premie die door de particuliere verzekeraars wordt gehanteerd, is het bedrag dat voor elke transactie moet worden teruggevorderd gelijk aan het bedrag dat door de staat in het kader van de regeling is gedekt, vermenigvuldigd met 5/6.

| (94) | Het in overweging 93 bedoelde bedrag vormt het terug te vorderen bedrag, te vermeerderen met de opgelopen terugvorderingsrente vanaf de datum waarop de steun aan de begunstigden ter beschikking werd gesteld (datum van de individuele garanties) tot de daadwerkelijke terugbetaling ervan. De rente wordt berekend op een samengestelde grondslag overeenkomstig hoofdstuk V van Verordening (EG) nr. 794/2004 van de Commissie (28), laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 271/2008 (29). |
| --- | --- |

(94)

Het in overweging 93 bedoelde bedrag vormt het terug te vorderen bedrag, te vermeerderen met de opgelopen terugvorderingsrente vanaf de datum waarop de steun aan de begunstigden ter beschikking werd gesteld (datum van de individuele garanties) tot de daadwerkelijke terugbetaling ervan. De rente wordt berekend op een samengestelde grondslag overeenkomstig hoofdstuk V van Verordening (EG) nr. 794/2004 van de Commissie (28), laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 271/2008 (29).

| (95) | Het onderhavige besluit treedt onverwijld in werking, met name wat de terugvordering betreft van alle individuele steun die uit hoofde van de regeling is toegekend, met uitzondering van de steun die voldoet aan de voorwaarden van krachtens de artikelen 1 en 2 van Verordening (EG) nr. 994/98 van de Raad (30) vastgestelde verordeningen of enige andere goedgekeurde steunregeling, voor zover de voor dit soort steun vastgestelde maximale steunintensiteit of de de-minimisgrenzen in acht zijn genomen. |
| --- | --- |

(95)

Het onderhavige besluit treedt onverwijld in werking, met name wat de terugvordering betreft van alle individuele steun die uit hoofde van de regeling is toegekend, met uitzondering van de steun die voldoet aan de voorwaarden van krachtens de artikelen 1 en 2 van Verordening (EG) nr. 994/98 van de Raad (30) vastgestelde verordeningen of enige andere goedgekeurde steunregeling, voor zover de voor dit soort steun vastgestelde maximale steunintensiteit of de de-minimisgrenzen in acht zijn genomen.

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

De staatssteun die besloten ligt in de regeling voor kortlopende exportkredietverzekeringen, welke regeling door Portugal is vastgesteld overeenkomstig Wetsbesluit nr. 175/2008 — Oprichting van Finova, van 26 augustus 2008, en Wetsbesluit nr. 211/98 van 16 juli 1998 waarin de voorschriften zijn vastgelegd die van toepassing zijn op onderlinge waarborgmaatschappijen, van 16 juli 1998 (zoals gewijzigd door Wetsbesluit nr. 19/2001 van 30 januari 2001 en Wetsbesluit nr. 309-A/2007 van 7 september 2007), en die door Portugal onrechtmatig en in strijd met artikel 108, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de interne markt is verleend, is onverenigbaar met de interne markt.

Artikel 2

De individuele steun welke is verleend uit hoofde van de in artikel 1 genoemde regeling en die, op de datum waarop deze werd verleend, voldeed aan de voorwaarden welke zijn vastgelegd in de verordening die is goedgekeurd op grond van de artikelen 1 of 2 van Verordening (EG) nr. 994/98 of in een andere goedgekeurde steunregeling, is verenigbaar met de interne markt, tot de maximale steunintensiteiten of het de-minimisniveau die op dit soort steun van toepassing zijn.

Artikel 3

1.   Portugal vordert de in artikel 1 bedoelde onverenigbare steun van de begunstigden terug.

2.   De terug te vorderen bedragen omvatten rente vanaf het tijdstip waarop deze de begunstigde ter beschikking zijn gesteld, tot het tijdstip van de daadwerkelijke terugbetaling ervan.

3.   De rente wordt op samengestelde grondslag berekend overeenkomstig hoofdstuk V van Verordening (EG) nr. 794/2004, laatstelijk gewijzigd door Verordening (EG) nr. 271/2008.

4.   Portugal trekt de in artikel 1 genoemde steunregeling onverwijld in en schorst alle uitstaande betalingen van de in artikel 1 bedoelde steunregeling vanaf de datum van kennisgeving van dit besluit.

Artikel 4

1.   De terugvordering van steun die uit hoofde van de in artikel 1 bedoelde regeling is verleend, geschiedt onverwijld en daadwerkelijk.

2.   Portugal zorgt ervoor dat het onderhavige besluit binnen vier maanden vanaf de datum van kennisgeving ervan ten uitvoer wordt gelegd.

Artikel 5

1.   Binnen twee maanden na de datum van kennisgeving van dit besluit verstrekt Portugal de Commissie de volgende informatie:

| a) | de lijst van begunstigden die in het kader van de in artikel 1 vermelde regeling steun hebben ontvangen en het totale bedrag aan steun dat elke begunstigde heeft ontvangen; |
| --- | --- |

a)

de lijst van begunstigden die in het kader van de in artikel 1 vermelde regeling steun hebben ontvangen en het totale bedrag aan steun dat elke begunstigde heeft ontvangen;

| b) | het totale van elke begunstigde terug te vorderen bedrag (hoofdsom en terugvorderingsrente); |
| --- | --- |

b)

het totale van elke begunstigde terug te vorderen bedrag (hoofdsom en terugvorderingsrente);

| c) | een uitvoerige beschrijving van de reeds genomen en voorgenomen maatregelen om aan het onderhavige besluit te voldoen; |
| --- | --- |

c)

een uitvoerige beschrijving van de reeds genomen en voorgenomen maatregelen om aan het onderhavige besluit te voldoen;

| d) | documenten die aantonen dat aan de begunstigden opdracht is gegeven de steun terug te betalen. |
| --- | --- |

d)

documenten die aantonen dat aan de begunstigden opdracht is gegeven de steun terug te betalen.

2.   Portugal houdt de Commissie op de hoogte van de vooruitgang die bij de nationale maatregelen ter uitvoering van dit besluit is geboekt totdat de in artikel 1 bedoelde steun volledig is terugbetaald. Op verzoek van de Commissie verstrekt Portugal onmiddellijk de benodigde informatie over de reeds genomen en de voorgenomen maatregelen om aan het onderhavige besluit te voldoen. Daarnaast verstrekt Portugal gedetailleerde informatie over de steunbedragen en terugvorderingsrente die reeds door de begunstigden zijn terugbetaald.

Artikel 6

Dit besluit is gericht tot de Portugese Republiek.

Gedaan te Brussel, 23 november 2011.

Voor de Commissie

Joaquín ALMUNIA

Vicevoorzitter

---

(1)  PB C 111 van 9.4.2011, blz. 46.

1

(2)  PB C 16 van 22.1.2009, blz. 1. De Commissie past de tijdelijke kaderregeling sinds 17 december 2008 toe en heeft op 19 januari 2009 op basis van deze kaderregeling formeel toestemming verleend voor de Portugese steunregeling „beperkte steunbedragen” (steunmaatregel N 13/09).

2

(3)  Zie voetnoot 1.

3

(4)  Het totaalbedrag van de toegekende kredietlimiet beloopt 211,6 miljoen EUR, terwijl de kredietlimiet die daadwerkelijk ter dekking van handelstransacties is gebruikt 187,3 miljoen EUR bedraagt.

4

(5)  Volgens de aanmelding van 12 januari 2009.

5

(6)  PB C 281 van 17.9.1997, blz. 4.

6

(7)  Zie met name het besluit van de Commissie in zaak N434/09 Oostenrijkse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering (PB C 25 van 2.2.2010, blz. 4); besluit van de Commissie in zaak N198/09 Exportkredieten Denemarken (PB C 179 van 1.8.2009, blz. 2); besluit van de Commissie in zaak N532/09 Belgische regeling voor kortlopende exportkredietverzekering (PB C 19 van 26.1.2010, blz. 7); besluit van de Commissie in zaak N258/09 Finse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering (PB C 227 van 22.9.2009, blz. 1); besluit van de Commissie in zaak N384/09 Duitse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering (PB C 212 van 5.9.2009, blz. 11); besluit van de Commissie in zaak N187/10 Hongaarse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering (PB C 259 van 15.9.2010, blz. 6); besluit van de Commissie in zaak N50/09 Luxemburgse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering (PB C 143 van 24.6.2009, blz. 6); besluit van de Commissie in zaak N659/09 Litouwse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering (PB C 33 van 10.2.2010, blz. 5); besluit van de Commissie in zaak N84/10 Letse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering (PB C 213 van 6.8.2010, blz. 11); besluit van de Commissie in zaak N409/09 Nederlandse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering (PB C 270 van 11.11.2009, blz. 11); besluit van de Commissie in zaak N713/09 Sloveense regeling voor kortlopende exportkredietverzekering (PB C 108 van 28.4.2010, blz. 3).

7

Oostenrijkse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering

Exportkredieten Denemarken

Belgische regeling voor kortlopende exportkredietverzekering

Finse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering

Duitse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering

Hongaarse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering

Luxemburgse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering

Litouwse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering

Letse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering

Nederlandse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering

Sloveense regeling voor kortlopende exportkredietverzekering

(8)  Zie met name besluit van de Commissie in zaak N532/09 Belgische regeling voor kortlopende exportkredietverzekering, besluit van de Commissie in zaak N258/09 Finse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering, besluit van de Commissie in zaak N384/09 Duitse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering, besluit van de Commissie in zaak N50/09 Luxemburgse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering, besluit van de Commissie in zaak N84/10 Letse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering, besluit van de Commissie in zaak N409/09 Nederlandse regeling voor exportkredietverzekeringen — herverzekeringsregeling, besluit van de Commissie in zaak N713/09 Sloveense regeling voor kortlopende exportkredietverzekering.

8

Belgische regeling voor kortlopende exportkredietverzekering

Finse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering

Duitse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering

Luxemburgse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering

Letse regeling voor kortlopende exportkredietverzekering

Nederlandse regeling voor exportkredietverzekeringen — herverzekeringsregeling

Sloveense regeling voor kortlopende exportkredietverzekering

(9)  Zie Credit insurance in support of international trade, Fabrice Morel, Berne Union, 2010, http://www.berneunion.org.uk/pdf/Credit%20insurance%20in%20support%20of%20international%20trade.pdf

9

Credit insurance in support of international trade

(10)  Zie The Report on Market Trends of Private Reinsurance in the Field of Export Credit Insurance, Europese Commissie, http://ec.europa.eu/competition/state_aid/studies_reports/export_credit_insurance_report.pdf

10

The Report on Market Trends of Private Reinsurance in the Field of Export Credit Insurance,

(11)  Arrest van het Hof van 8 september 2011 in zaak C-279/08 P, Europese Commissie/Koninkrijk der Nederlanden, nog niet gepubliceerd.

11

(12)  Arrest van het Gerecht van eerste aanleg van 10 april 2008 in zaak T-233/04, Nederland/Commissie van de Europese Gemeenschappen, Jurispr. 2008, blz. II-00591, punt 88.

12

(13)  Arrest van het Hof van Justitie in zaak C-143/99, Adria-Wien Pipeline GmbH en Wietersdorfer & Peggauer Zementwerke GmbH/Finanzlandesdirektion für Kärnten, Jurispr. 2001, blz. I-8365, punt 41.

13

(14)  Arrest van het Gerecht van eerste aanleg van 29 september 2000 in zaak T-55/99, Confederación Española de Transporte de Mercancias/Commissie, Jurispr. 2000, blz. II-3207, punt 40.

14

(15)  Arrest van het Hof van Justitie in zaak C-173/73, Italiaanse Republiek/Commissie van de Europese Gemeenschappen, Jurisprudentie 1974, blz. 709, rechtsoverweging 13.

15

(16)  Arrest van het Gerecht van eerste aanleg van 10 april 2008 in zaak T233/04, Koninkrijk der Nederlanden/Commissie van de Europese Gemeenschappen, Jurispr. 1980, blz. II-591, punt 88.

16

(17)  Arrest van het Hof van Justitie van 17 september 1980 in zaak 730/79, Philip Morris/Commissie, Jurisprudentie 1980, blz. 2671, rechtsoverweging 11 en 12.

17

(18)  Zie in het bijzonder het arrest van het Hof van Justitie van 10 januari 2006 in zaak C-222/04, Ministero dell'Economia e delle Finanze/Cassa di Risparmio di Firenze SpA, Fondazione Cassa di Risparmio di San Miniato en Cassa di Risparmio di San Miniato SpA., Jurispr. 2006, blz. I-289, punten 141-143 en de daarin aangehaalde jurisprudentie.

18

(19)  Zie rectificatie in PB C 217 van 2.8.2001, blz. 2.

19

(20)  De lijst omvat EU-lidstaten en OESO-landen.

20

(21)  PB C 6 van 11.1.2011, blz. 5.

21

(22)  Zie bijvoorbeeld het arrest van het Gerecht van eerste aanleg in gevoegde zaken T-132/96 en T-143/96 Freistaat Sachsen, Volkswagen AG en Volkswagen Sachsen GmbH/Commissie van de Europese Gemeenschappen, Jurispr.1999, blz. II-3663, punt 167.

22

(23)  Arrest van het Hof van Justitie in zaak 730/79, Philip Morris/Commissie, Jurisprudentie 1980, blz. 2671, rechtsoverweging 17. Dit beginsel is kortgeleden opnieuw bevestigd in het arrest van het Hof van Justitie in zaak C-390/06, Nuova Agricast Srl/Ministero delle Attività Produttive, Jurispr. 2008, blz. I-02577, punt 68.

23

(24)  Zie bijvoorbeeld het arrest van het Gerecht van eerste aanleg in gevoegde zaken T-132/96 en T-143/96 Freistaat Sachsen, Volkswagen AG en Volkswagen Sachsen GmbH/Commissie van de Europese Gemeenschappen, Jurispr.1999, blz. II-3663, punt 167.

24

(25)  Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad van 22 maart 1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 93 van het EG-Verdrag (PB L 83 van 27.3.1999, blz. 1).

25

(26)  Mededeling van de Commissie betreffende de toepassing van de artikelen 87 en 88 van het EG-Verdrag op staatssteun in de vorm van garanties (PB C 155 van 20.6.2008, blz. 10).

26

(27)  Deze marktpraktijk is gebaseerd op het feit dat hoofdzakelijk producten worden gebruikt die de totale omzet dekken (whole turnover products)in plaats van producten die voor iedere transactie een prijs en een kredietlimiet voorstellen (single risk products).

27

whole turnover products

single risk products

(28)  Verordening (EG) nr. 794/2004 van de Commissie van 21 april 2004 tot uitvoering van Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 93 van het EG-Verdrag (PB L 140 van 30.4.2004, blz. 1).

28

(29)  Verordening (EG) nr. 271/2008 van de Commissie van 30 januari 2008 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 794/2004 van de Commissie van 21 april 2004 tot uitvoering van Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 93 van het EG-Verdrag (PB L 82 van 25.3.2008, blz. 1).

29

(30)  Verordening (EG) nr. 994/98 van de Raad van 7 mei 1998 betreffende de toepassing van de artikelen 92 en 93 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap op bepaalde soorten van horizontale steunmaatregelen (PB L 142 van 14.5.1998, blz. 1).

30

---

BIJLAGE

DE VASTSTELLING VAN DE PRIJZEN VAN AANVULLENDE VERZEKERINGSDEKKING VOOR HANDELSTRANSACTIES

De premies voor de verzekeringsdekking worden op zodanige wijze vastgesteld dat zij ten minste de verwachte verliezen en de administratiekosten dekken. Derhalve kan de voor een rationele marktdeelnemer aanvaardbare minimumpremie als volgt worden uitgedrukt:

Formula waarbij:

PR— door de particuliere verzekeraars individueel toegepaste premie;

Waarsch— waarschijnlijkheid dat de verzekerde gebeurtenis zich voordoet;

Invorderingsbedrag— verwacht invorderingsbedrag, op basis van historische marktgegevens;

Adm— administratiekosten. Met het oog op vereenvoudiging wordt er in de analyse van uitgegaan dat de administratieve kosten gelijk zijn aan nul (adm = 0). Deze hypothese heeft geen invloed op het resultaat van de analyse omdat de administratiekosten geen doorslaggevend element zijn voor de vaststelling van het niveau van de premies. Indien betrouwbare gegevens betreffende de administratiekosten beschikbaar zouden zijn, kan de variabele gemakkelijk in de analyse worden betrokken.

(Blootstelling bij wanbetaling — het maximumbedrag van de verliezen die een instelling zou lijden in geval van wanbetaling van haar tegenpartij)

Hieronder geeft de index „0” een variabele aan zonder overheidsoptreden (of voorafgaand daaraan) en geeft de index „S” een variabele aan met overheidsoptreden.

Uit de bovenstaande formule volgt dat:

Formula

waarbij:

Formula

of Formula

De vergelijking kan op de volgende wijze worden omgezet:

Formula

Een kenmerk van de regeling in kwestie is dat de dekking uit hoofde van de regeling ten hoogste gelijk is aan of lager is dan de door de particuliere verzekeraar verschafte dekking (basisdekking) zonder staatssteun (dat wil zeggen dat de met staatssteun verschafte dekking ten hoogste gelijk is aan de door de particuliere verzekeraar verschafte dekking). Indien wij er in dit stadium van uitgaan dat de met staatssteun verleende dekking precies gelijk is aan de door de particuliere verzekeraar geboden dekking, dan komen wij tot het volgende resultaat: Formula.

In dit geval kan de vergelijking op de volgende wijze worden geformuleerd:

Formula

De gevolgen van wat in de sector „overkreditering” wordt genoemd ten opzichte van de correcte vaststelling van de prijzen van verzekeringsdekking in het kader van handelstransacties, worden hieronder uiteengezet. Overkreditering wordt zowel met betrekking tot de waarschijnlijkheid van wanbetaling als op het niveau van het invorderingspercentage waargenomen.

| — | Waarschijnlijkheid van wanbetaling |
| --- | --- |

—

Waarschijnlijkheid van wanbetaling

De waarschijnlijkheid van wanbetaling wordt groter naarmate de handelsactiviteit van de koper toeneemt. Handelskrediet en bankleningen zijn onvolledige vervangende producten, met name doordat zij beide door de koper/leningnemer kunnen worden gebruikt om zijn activiteiten uit te breiden. Derhalve leidt een omvangrijker handelskrediet, zoals in het geval van bankleningen, tot het risico van overkreditering, dat wil zeggen dat de koper zijn activiteiten sterker kan uitbreiden dan wat economisch gezien efficiënt is. In de vorm van een formule kan overkreditering als volgt worden weergegeven:

WaarschS

  Image
  Waarsch0

Deze situatie kan zich met name voordoen indien de exporteur de hoofdleverancier is van de koper. In dat geval neemt de economische activiteit van de koper evenredig met de handelstransacties die met de verzekerde exporteur zijn gesloten en dus evenredig met het bedrag van de verleende kredietdekking, toe.

| — | Invorderingspercentages |
| --- | --- |

—

Invorderingspercentages

Met het toenemende kredietrisico neemt het in te vorderen bedrag ook toe. Aangezien echter het in te vorderen bedrag afhangt van de opbrengst van de hypothetische liquidatie, is het hypothetische in te vorderen bedrag begrensd door de waarde van de activa die de koper (of de beheerder van de liquidatie) kan verkopen om de potentiële schuld te dekken, en aangezien de waarde van de activa beperkt is, zal het invorderingspercentage minder stijgen dan evenredig met het gedekte krediet.

Formula waarbij:

0,5 ≤ α ≤ 1 (α = 0,5, indien het invorderingsbedrag in het geheel niet stijgt wanneer aan de exporteur door de staat een aanvullende dekking wordt verleend voor een transactie met een bepaalde koper; α = 1 in het theoretische geval dat het invorderingsbedrag in dezelfde mate toeneemt als de totale kredietlimiet die door de exporteur voor de transactie met een bepaalde koper is verkregen).

In het licht van het voorgaande kan worden geconcludeerd dat PRS
  Image
  2PR0
  .

Het premiebedrag dat voor de door de staat verstrekte dekking moet worden betaald is derhalve hoger dan de aan de particuliere verzekeraar voor de aanvankelijke dekking betaalde premie.

Een premie van 110 % van de voor de aanvankelijke dekking betaalde premie kan worden geacht in voldoende mate rekening te houden met de toename van de waarschijnlijkheid van wanbetaling en de daling van het invorderingspercentage. Dit premieniveau zou in overeenstemming zijn met de marktprijzen. In het kader van de goedgekeurde exportkredietregelingen lagen de premieverhogingen voor de verschillende risicocategorieën tussen 25 en 50 % (1).

Indien BlootstellingS

  Image
  Blootstelling0
  , neemt PRS
  proportioneel af (maar ligt nog steeds hoger dan PR0
  ). Om met deze factor rekening te houden is in overweging 93 van het besluit bepaald dat het bedrag dat voor elke transactie moet worden ingevorderd moet worden gekwantificeerd als het door de staat gedekte bedrag, vermenigvuldigd met 5/6, en wel op basis van onderstaande redenering. De staat rekent bij elke transactie 60 % aan van de door de particuliere verzekeraars aangerekende premie, terwijl de marktprijs gelijk zou zijn aan 110 % van die premie. De marktpremie wordt dus berekend door de daadwerkelijk aan de staat betaalde premie door 60 % te delen en met 110 % te vermenigvuldigen. Om het in te vorderen bedrag te berekenen moet het reeds aan de staat betaalde bedrag van deze premie worden afgetrokken.

Formula

---

(1)  Zie bijvoorbeeld het besluit van de Commissie over de Finse kortlopende exportkredietverzekering in steunzaak N 258/09.

---