# Publicatieblad L 222/2010

| | ISSN 1725-2598
  doi:10.3000/17252598.L_2010.222.nld |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | L 222 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Wetgeving | 53e jaargang24 augustus 2010 |

ISSN 1725-2598

doi:10.3000/17252598.L_2010.222.nld

Publicatieblad

van de Europese Unie

L 222

Uitgave in de Nederlandse taal

Wetgeving

53e jaargang24 augustus 2010

---

| Inhoud | | II   Niet-wetgevingshandelingen | Bladzijde |
| --- | --- | --- | --- |
| | | HANDELINGEN VAN BIJ INTERNATIONALE OVEREENKOMSTEN INGESTELDE ORGANEN |
| | * | Reglement nr. 123 van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN/ECE) — Uniforme bepalingen voor de goedkeuring van adaptieve koplampsystemen (AFS) voor motorvoertuigen | 1 |

Inhoud

II   Niet-wetgevingshandelingen

Bladzijde

HANDELINGEN VAN BIJ INTERNATIONALE OVEREENKOMSTEN INGESTELDE ORGANEN

*

Reglement nr. 123 van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN/ECE) — Uniforme bepalingen voor de goedkeuring van adaptieve koplampsystemen (AFS) voor motorvoertuigen

1

| | | IV   Handelingen die vóór 1 december 2009 zijn aangenomen krachtens het EG-Verdrag, het EU-Verdrag en het Euratom-Verdrag |
| --- | --- | --- |
| | | 2010/459/EG |
| | * | Beschikking van de Commissie van 17 september 2008 betreffende steunmaatregel C 61/07 (ex NN 71/07) — Griekenland Staatssteun ten gunste van Olympic Airways Services/Olympic Airlines
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2008) 5073)

   (
  1
  ) | 62 |

IV   Handelingen die vóór 1 december 2009 zijn aangenomen krachtens het EG-Verdrag, het EU-Verdrag en het Euratom-Verdrag

2010/459/EG

*

Beschikking van de Commissie van 17 september 2008 betreffende steunmaatregel C 61/07 (ex NN 71/07) — Griekenland Staatssteun ten gunste van Olympic Airways Services/Olympic Airlines
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2008) 5073)

   (
  1
  )

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2008) 5073)

1

62

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst

1

| NL | Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.
  Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten. |
| --- | --- |

NL

Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.

Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten.

---

II Niet-wetgevingshandelingen

HANDELINGEN VAN BIJ INTERNATIONALE OVEREENKOMSTEN INGESTELDE ORGANEN

| 24.8.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 222/1 |
| --- | --- | --- | --- |

24.8.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 222/1

---

Voor het internationaal publiekrecht hebben alleen de originele VN/ECE-teksten rechtsgevolgen. Voor de status en de datum van inwerkingtreding van dit reglement, zie de recentste versie van VN/ECE-statusdocument TRANS/WP.29/343 op:

http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html

Reglement nr. 123 van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN/ECE) — Uniforme bepalingen voor de goedkeuring van adaptieve koplampsystemen (AFS) voor motorvoertuigen

Bevat de volledige geldige tekst tot en met:

Supplement 4 op de oorspronkelijke versie van het reglement — Datum van inwerkingtreding: 19 augustus 2010

INHOUD

REGLEMENT

A.   ADMINISTRATIEVE BEPALINGEN

| 0. | Toepassingsgebied |
| --- | --- |

0.

| 1. | Definities |
| --- | --- |

1.

| 2. | Goedkeuringsaanvraag voor een systeem |
| --- | --- |

2.

| 3. | Opschriften |
| --- | --- |

3.

| 4. | Goedkeuring |
| --- | --- |

4.

B.   TECHNISCHE VOORSCHRIFTEN VOOR SYSTEMEN OF DELEN ERVAN

| 5. | Algemene voorschriften |
| --- | --- |

5.

| 6. | Verlichtingssterkte |
| --- | --- |

6.

| 6.1 | Algemene voorschriften |
| --- | --- |

6.1

| 6.2 | Voorschriften voor het dimlicht |
| --- | --- |

6.2

| 6.3 | Voorschriften voor het grootlicht |
| --- | --- |

6.3

| 6.4 | Andere voorschriften |
| --- | --- |

6.4

| 7. | Kleur |
| --- | --- |

7.

C.   ANDERE ADMINISTRATIEVE BEPALINGEN

| 8. | Wijziging van het type systeem en uitbreiding van de goedkeuring |
| --- | --- |

8.

| 9. | Conformiteit van de productie |
| --- | --- |

9.

| 10. | Sancties bij non-conformiteit van de productie |
| --- | --- |

10.

| 11. | Definitieve stopzetting van de productie |
| --- | --- |

11.

| 12. | Naam en adres van de met de goedkeuringstests belaste technische diensten en van de administratieve instanties |
| --- | --- |

12.

BIJLAGEN

| Bijlage 1 — | Mededeling betreffende de goedkeuring, de uitbreiding, weigering of intrekking van de goedkeuring of de definitieve stopzetting van de productie van een type systeem krachtens Reglement nr. 123 |
| --- | --- |

Bijlage 1 —

| Bijlage 2 — | Voorbeelden van goedkeuringsmerken |
| --- | --- |

Bijlage 2 —

| Bijlage 3 — | Fotometrische voorschriften voor het dimlicht |
| --- | --- |

Bijlage 3 —

| Bijlage 4 — | Tests van de stabiliteit van de fotometrische eigenschappen van in bedrijf zijnde systemen |
| --- | --- |

Bijlage 4 —

| Bijlage 5 — | Minimumvoorschriften voor de procedures om de conformiteit van de productie te controleren |
| --- | --- |

Bijlage 5 —

| Bijlage 6 — | Voorschriften voor systemen met kunststoflens — tests van lenzen of materiaalmonsters en van complete systemen of delen ervan |
| --- | --- |

Bijlage 6 —

| Aanhangsel 1 — | Chronologische volgorde van de goedkeuringstests |
| --- | --- |

Aanhangsel 1 —

| Aanhangsel 2 — | Methode voor het meten van de lichtverstrooiing en -doorlating |
| --- | --- |

Aanhangsel 2 —

| Aanhangsel 3 — | Spuittestmethode |
| --- | --- |

Aanhangsel 3 —

| Aanhangsel 4 — | Plakbandhechtingstest |
| --- | --- |

Aanhangsel 4 —

| Bijlage 7 — | Minimumvoorschriften voor de monsterneming door een inspecteur |
| --- | --- |

Bijlage 7 —

| Bijlage 8 — | Bepalingen inzake de afstelling van de licht-donkergrens en de oriëntatie van het dimlicht |
| --- | --- |

Bijlage 8 —

| Bijlage 9 — | Bepalingen inzake de fotometrische metingen |
| --- | --- |

Bijlage 9 —

| Bijlage 10 — | Beschrijvingsformulieren |
| --- | --- |

Bijlage 10 —

| Bijlage 11 — | Voorschriften voor ledmodules en adaptieve koplampsystemen (AFS) met ledmodules |
| --- | --- |

Bijlage 11 —

A.   ADMINISTRATIEVE BEPALINGEN

0.   TOEPASSINGSGEBIED

Dit reglement is van toepassing op adaptieve koplampsystemen (AFS) voor motorvoertuigen van de categorieën M en N (1).

1.   DEFINITIES

Voor de toepassing van dit reglement wordt verstaan onder:

| 1.1. | de definities van Reglement nr. 48 en van de desbetreffende wijzigingenreeks die op het ogenblik van de goedkeuringsaanvraag van kracht is, zijn van toepassing; |
| --- | --- |

1.1.

de definities van Reglement nr. 48 en van de desbetreffende wijzigingenreeks die op het ogenblik van de goedkeuringsaanvraag van kracht is, zijn van toepassing;

| 1.2. | „adaptief koplampsysteem” (of „systeem”): een verlichtingsinrichting die lichtbundels produceert waarvan de eigenschappen zich automatisch aan de wisselende gebruiksomstandigheden van het dimlicht en eventueel het grootlicht aanpassen en die een minimumaantal functies bieden, zoals aangegeven in punt 6.1.1; het systeem bestaat uit de „systeembesturing”, een of meer „voedings- en bedrijfsinrichtingen” en de „installatie-units” aan de rechter- en linkerkant van het voertuig; |
| --- | --- |

1.2.

„adaptief koplampsysteem” (of „systeem”): een verlichtingsinrichting die lichtbundels produceert waarvan de eigenschappen zich automatisch aan de wisselende gebruiksomstandigheden van het dimlicht en eventueel het grootlicht aanpassen en die een minimumaantal functies bieden, zoals aangegeven in punt 6.1.1; het systeem bestaat uit de „systeembesturing”, een of meer „voedings- en bedrijfsinrichtingen” en de „installatie-units” aan de rechter- en linkerkant van het voertuig;

| 1.3. | „klasse” van een dimlicht (C, V, E of W): een dimlicht met de in dit reglement en in Reglement nr. 48 gespecificeerde eigenschappen (2); |
| --- | --- |

1.3.

„klasse” van een dimlicht (C, V, E of W): een dimlicht met de in dit reglement en in Reglement nr. 48 gespecificeerde eigenschappen (2);

| 1.4. | „modus” van een koplampfunctie waarin een systeem voorziet: een lichtbundel overeenkomstig de punten 6.2 en 6.3, die bestemd is voor een van de dimlichtklassen of voor het grootlicht en die door de fabrikant is ontworpen voor gebruik op bepaalde voertuigen en onder bepaalde omgevingsomstandigheden;






  1.4.1. | „bochtverlichtingsmodus”: een koplampfunctie waarbij de verlichting zijdelings wordt verplaatst of wordt gewijzigd (om een vergelijkbaar resultaat te verkrijgen); deze modus is bedoeld voor het nemen van bochten, het veranderen van richting of het afslaan bij kruisingen, en bezit specifieke fotometrische eigenschappen; |
| --- | --- | --- |

1.4.

„modus” van een koplampfunctie waarin een systeem voorziet: een lichtbundel overeenkomstig de punten 6.2 en 6.3, die bestemd is voor een van de dimlichtklassen of voor het grootlicht en die door de fabrikant is ontworpen voor gebruik op bepaalde voertuigen en onder bepaalde omgevingsomstandigheden;

1.4.1.

„bochtverlichtingsmodus”: een koplampfunctie waarbij de verlichting zijdelings wordt verplaatst of wordt gewijzigd (om een vergelijkbaar resultaat te verkrijgen); deze modus is bedoeld voor het nemen van bochten, het veranderen van richting of het afslaan bij kruisingen, en bezit specifieke fotometrische eigenschappen;

| 1.4.2. | „bochtverlichtingsmodus van categorie 1”: een bochtverlichtingsmodus met horizontale verplaatsing van de knik in de licht-donkergrens; |
| --- | --- |

1.4.2.

„bochtverlichtingsmodus van categorie 1”: een bochtverlichtingsmodus met horizontale verplaatsing van de knik in de licht-donkergrens;

| 1.4.3. | „bochtverlichtingsmodus van categorie 2”: een bochtverlichtingsmodus zonder horizontale verplaatsing van de knik in de licht-donkergrens; |
| --- | --- |

1.4.3.

„bochtverlichtingsmodus van categorie 2”: een bochtverlichtingsmodus zonder horizontale verplaatsing van de knik in de licht-donkergrens;

| 1.5. | „verlichtingseenheid”: een lichtuitstralend deel van het systeem, dat uit optische, mechanische en elektrische elementen kan bestaan en dat ontworpen is om de lichtbundel van een of meer door het systeem geproduceerde koplampfuncties volledig of gedeeltelijk te produceren; |
| --- | --- |

1.5.

„verlichtingseenheid”: een lichtuitstralend deel van het systeem, dat uit optische, mechanische en elektrische elementen kan bestaan en dat ontworpen is om de lichtbundel van een of meer door het systeem geproduceerde koplampfuncties volledig of gedeeltelijk te produceren;

| 1.6. | „installatie-unit”: een ondeelbare behuizing (lamphuis) met een of meer verlichtingseenheden; |
| --- | --- |

1.6.

„installatie-unit”: een ondeelbare behuizing (lamphuis) met een of meer verlichtingseenheden;

| 1.7. | „rechterkant” of „linkerkant”: alle verlichtingseenheden samen die bestemd zijn voor montage aan de voorkant, respectievelijk rechts of links van het middenlangsvlak van het voertuig; |
| --- | --- |

1.7.

„rechterkant” of „linkerkant”: alle verlichtingseenheden samen die bestemd zijn voor montage aan de voorkant, respectievelijk rechts of links van het middenlangsvlak van het voertuig;

| 1.8. | „systeembesturing”: een of meer delen van het systeem die de signalen van het voertuig ontvangen en de werking van de verlichtingseenheden automatisch besturen; |
| --- | --- |

1.8.

„systeembesturing”: een of meer delen van het systeem die de signalen van het voertuig ontvangen en de werking van de verlichtingseenheden automatisch besturen;

| 1.9. | „neutrale stand”: de stand van het systeem waarbij een specifieke modus van het dimlicht van klasse C („basisdimlicht”) of eventueel van het grootlicht wordt uitgestraald en er geen AFS-besturingssignaal wordt gegeven; |
| --- | --- |

1.9.

„neutrale stand”: de stand van het systeem waarbij een specifieke modus van het dimlicht van klasse C („basisdimlicht”) of eventueel van het grootlicht wordt uitgestraald en er geen AFS-besturingssignaal wordt gegeven;

| 1.10. | „signaal”: elk AFS-besturingssignaal zoals gedefinieerd in Reglement nr. 48, elk signaal voor een extra besturingsinput in het systeem of ook elke besturingsoutput van het systeem naar het voertuig; |
| --- | --- |

1.10.

„signaal”: elk AFS-besturingssignaal zoals gedefinieerd in Reglement nr. 48, elk signaal voor een extra besturingsinput in het systeem of ook elke besturingsoutput van het systeem naar het voertuig;

| 1.11. | „signaalgenerator”: een inrichting die een of meer signalen kan reproduceren voor het testen van het systeem; |
| --- | --- |

1.11.

„signaalgenerator”: een inrichting die een of meer signalen kan reproduceren voor het testen van het systeem;

| 1.12. | „voedings- en bedrijfsinrichting”: een of meer elementen van een systeem die een of meer delen van dat systeem van energie voorzien, zoals een voedings- en/of spanningsregelaar voor een of meer lichtbronnen (bv. voorzieningen voor de elektronische besturing van de lichtbronnen); |
| --- | --- |

1.12.

„voedings- en bedrijfsinrichting”: een of meer elementen van een systeem die een of meer delen van dat systeem van energie voorzien, zoals een voedings- en/of spanningsregelaar voor een of meer lichtbronnen (bv. voorzieningen voor de elektronische besturing van de lichtbronnen);

| 1.13. | „referentieas van het systeem”: de snijlijn van het middenlangsvlak van het voertuig met het horizontale vlak door het referentiepunt van een van de verlichtingseenheden, zoals aangegeven op de in punt 2.2.1 bedoelde tekeningen; |
| --- | --- |

1.13.

„referentieas van het systeem”: de snijlijn van het middenlangsvlak van het voertuig met het horizontale vlak door het referentiepunt van een van de verlichtingseenheden, zoals aangegeven op de in punt 2.2.1 bedoelde tekeningen;

| 1.14. | „lens”: het buitenste lichtdoorlatende element van een installatie-unit; |
| --- | --- |

1.14.

„lens”: het buitenste lichtdoorlatende element van een installatie-unit;

| 1.15. | „coating”: elk product dat in een of meer lagen op de buitenkant van een lens is aangebracht; |
| --- | --- |

1.15.

„coating”: elk product dat in een of meer lagen op de buitenkant van een lens is aangebracht;

| 1.16. | systemen van verschillende „typen”: systemen die onderling verschillen op essentiële punten zoals:






  1.16.1. | de handelsnaam of het handelsmerk; |
| --- | --- | --- |

1.16.

systemen van verschillende „typen”: systemen die onderling verschillen op essentiële punten zoals:

1.16.1.

de handelsnaam of het handelsmerk;

| 1.16.2. | de aan- of afwezigheid van elementen die de optische of fotometrische eigenschappen van het systeem kunnen wijzigen; |
| --- | --- |

1.16.2.

de aan- of afwezigheid van elementen die de optische of fotometrische eigenschappen van het systeem kunnen wijzigen;

| 1.16.3. | de aanpassing aan rechts en/of links verkeer; |
| --- | --- |

1.16.3.

de aanpassing aan rechts en/of links verkeer;

| 1.16.4. | de geproduceerde verlichtingsfunctie(s), -modus (modi) en -klassen; |
| --- | --- |

1.16.4.

de geproduceerde verlichtingsfunctie(s), -modus (modi) en -klassen;

| 1.16.5. | de materialen waarvan de lenzen en hun eventueel aanwezige coating zijn gemaakt; |
| --- | --- |

1.16.5.

de materialen waarvan de lenzen en hun eventueel aanwezige coating zijn gemaakt;

| 1.16.6. | de eigenschap(pen) van het (de) voor het systeem gedefinieerde signaal (signalen); |
| --- | --- |

1.16.6.

de eigenschap(pen) van het (de) voor het systeem gedefinieerde signaal (signalen);

| 1.17. | „oriëntatie”: de positie van de lichtbundel of een deel ervan op een meetscherm overeenkomstig de voorschriften; |
| --- | --- |

1.17.

„oriëntatie”: de positie van de lichtbundel of een deel ervan op een meetscherm overeenkomstig de voorschriften;

| 1.18. | „afstelling”: het gebruik van de door het systeem geboden middelen voor de verticale en/of horizontale oriëntatie van de lichtbundel; |
| --- | --- |

1.18.

„afstelling”: het gebruik van de door het systeem geboden middelen voor de verticale en/of horizontale oriëntatie van de lichtbundel;

| 1.19. | „omschakelfunctie rechts/links verkeer”: elke koplampfunctie (of modus ervan, slechts een of meer delen ervan, dan wel elke combinatie van deze elementen) die verblinding moet voorkomen en voor voldoende verlichting moet zorgen wanneer een voertuig dat uitgerust is met een voor één soort verkeer ontworpen systeem, tijdelijk wordt gebruikt in een land met het andere soort verkeer; |
| --- | --- |

1.19.

„omschakelfunctie rechts/links verkeer”: elke koplampfunctie (of modus ervan, slechts een of meer delen ervan, dan wel elke combinatie van deze elementen) die verblinding moet voorkomen en voor voldoende verlichting moet zorgen wanneer een voertuig dat uitgerust is met een voor één soort verkeer ontworpen systeem, tijdelijk wordt gebruikt in een land met het andere soort verkeer;

| 1.20. | „vervangingsfunctie”: elke koplampfunctie en/of lichtsignaalfunctie vooraan (of een modus, slechts een of meer delen, dan wel elke combinatie van deze elementen) die een defecte koplampfunctie of –modus moet vervangen. |
| --- | --- |

1.20.

„vervangingsfunctie”: elke koplampfunctie en/of lichtsignaalfunctie vooraan (of een modus, slechts een of meer delen, dan wel elke combinatie van deze elementen) die een defecte koplampfunctie of –modus moet vervangen.

| 1.21. | De verwijzingen in dit reglement naar referentiegloeilampen en naar gasontladingslichtbronnen zijn verwijzingen naar de Reglementen nr. 37 en nr. 99 en de desbetreffende wijzigingenreeks die op het ogenblik van de typegoedkeuringsaanvraag van kracht is. |
| --- | --- |

1.21.

De verwijzingen in dit reglement naar referentiegloeilampen en naar gasontladingslichtbronnen zijn verwijzingen naar de Reglementen nr. 37 en nr. 99 en de desbetreffende wijzigingenreeks die op het ogenblik van de typegoedkeuringsaanvraag van kracht is.

2.   GOEDKEURINGSAANVRAAG VOOR EEN SYSTEEM

| 2.1. | De goedkeuringsaanvraag wordt door de houder van de handelsnaam of het handelsmerk of door zijn daartoe gemachtigde vertegenwoordiger ingediend.
  In deze aanvraag wordt vermeld:






  2.1.1. | de koplampfuncties waarin het systeem moet voorzien en waarvoor goedkeuring krachtens dit reglement wordt aangevraagd;






  2.1.1.1. | elke andere koplampfunctie of lichtsignaalfunctie vooraan waarin een of meer gegroepeerde, gecombineerde of met de verlichtingseenheden van het systeem samengebouwde lampen voorzien en waarvoor goedkeuring wordt aangevraagd; voldoende informatie om deze lamp(en) te kunnen identificeren en opgave van het reglement (de reglementen) op basis waarvan zij (afzonderlijk) moeten worden goedgekeurd; |
| --- | --- | --- | --- |

2.1.

De goedkeuringsaanvraag wordt door de houder van de handelsnaam of het handelsmerk of door zijn daartoe gemachtigde vertegenwoordiger ingediend.

In deze aanvraag wordt vermeld:

2.1.1.

de koplampfuncties waarin het systeem moet voorzien en waarvoor goedkeuring krachtens dit reglement wordt aangevraagd;

2.1.1.1.

elke andere koplampfunctie of lichtsignaalfunctie vooraan waarin een of meer gegroepeerde, gecombineerde of met de verlichtingseenheden van het systeem samengebouwde lampen voorzien en waarvoor goedkeuring wordt aangevraagd; voldoende informatie om deze lamp(en) te kunnen identificeren en opgave van het reglement (de reglementen) op basis waarvan zij (afzonderlijk) moeten worden goedgekeurd;

| 2.1.2. | of het dimlicht voor zowel links als rechts verkeer of alleen voor een van beide is bestemd; |
| --- | --- |

2.1.2.

of het dimlicht voor zowel links als rechts verkeer of alleen voor een van beide is bestemd;

| 2.1.3. | als het systeem met een of meer verstelbare verlichtingseenheden is uitgerust:






  2.1.3.1. | de montagestand(en) van elke verlichtingseenheid ten opzichte van het wegdek en het middenlangsvlak van het voertuig; |
| --- | --- | --- |

2.1.3.

als het systeem met een of meer verstelbare verlichtingseenheden is uitgerust:

2.1.3.1.

de montagestand(en) van elke verlichtingseenheid ten opzichte van het wegdek en het middenlangsvlak van het voertuig;

| 2.1.3.2. | de maximumhoeken boven en onder de normale stand(en) die met de hoogteverstelinrichting(en) kunnen worden bereikt; |
| --- | --- |

2.1.3.2.

de maximumhoeken boven en onder de normale stand(en) die met de hoogteverstelinrichting(en) kunnen worden bereikt;

| 2.1.4. | de categorie, zoals gedefinieerd in Reglement nr. 37 of 99 en de desbetreffende wijzigingenreeks die van kracht is op de datum van de typegoedkeuringsaanvraag, van de gebruikte vervangbare of niet-vervangbare gloeilamp(en) of gasontladingslichtbron(nen) en/of de identificatiecode van de lichtbronmodule voor de eventueel aanwezige ledmodules; |
| --- | --- |

2.1.4.

de categorie, zoals gedefinieerd in Reglement nr. 37 of 99 en de desbetreffende wijzigingenreeks die van kracht is op de datum van de typegoedkeuringsaanvraag, van de gebruikte vervangbare of niet-vervangbare gloeilamp(en) of gasontladingslichtbron(nen) en/of de identificatiecode van de lichtbronmodule voor de eventueel aanwezige ledmodules;

| 2.1.5. | als het systeem met een of meer niet-vervangbare lichtbronnen is uitgerust:






  2.1.5.1. | identificatie van de verlichtingseenheid of -eenheden waarvan die niet-vervangbare lichtbronnen deel uitmaken; |
| --- | --- | --- |

2.1.5.

als het systeem met een of meer niet-vervangbare lichtbronnen is uitgerust:

2.1.5.1.

identificatie van de verlichtingseenheid of -eenheden waarvan die niet-vervangbare lichtbronnen deel uitmaken;

| 2.1.6. | eventueel de bedrijfsomstandigheden, d.w.z. de verschillende voedingsspanningen overeenkomstig bijlage 9. |
| --- | --- |

2.1.6.

eventueel de bedrijfsomstandigheden, d.w.z. de verschillende voedingsspanningen overeenkomstig bijlage 9.

| 2.2. | Elke goedkeuringsaanvraag gaat vergezeld van:






  2.2.1. | tekeningen (in drievoud) die voldoende gedetailleerd zijn om het type te kunnen identificeren en waarop de plaats voor het goedkeuringsnummer (de goedkeuringsnummers) en de aanvullende symbolen ten opzichte van de cirkel rond het goedkeuringsmerk (de goedkeuringsmerken) is aangegeven, alsmede de geometrische positie waarin de verlichtingseenheden moeten worden gemonteerd ten opzichte van het wegdek en het middenlangsvlak van het voertuig; elke verlichtingseenheid moet worden afgebeeld in verticale (axiale) doorsnede en in vooraanzicht, met vermelding van de belangrijkste optische eigenschappen, met name de referentieas(sen) en het punt dat (de punten die) bij tests als referentiepunt(en) moet(en) dienen, en ook alle optische eigenschappen van de gebruikte lenzen. In voorkomend geval, ook bij ledmodules, de voor de identificatiecode van de modules voorbehouden plaats(en); |
| --- | --- | --- |

2.2.

Elke goedkeuringsaanvraag gaat vergezeld van:

2.2.1.

tekeningen (in drievoud) die voldoende gedetailleerd zijn om het type te kunnen identificeren en waarop de plaats voor het goedkeuringsnummer (de goedkeuringsnummers) en de aanvullende symbolen ten opzichte van de cirkel rond het goedkeuringsmerk (de goedkeuringsmerken) is aangegeven, alsmede de geometrische positie waarin de verlichtingseenheden moeten worden gemonteerd ten opzichte van het wegdek en het middenlangsvlak van het voertuig; elke verlichtingseenheid moet worden afgebeeld in verticale (axiale) doorsnede en in vooraanzicht, met vermelding van de belangrijkste optische eigenschappen, met name de referentieas(sen) en het punt dat (de punten die) bij tests als referentiepunt(en) moet(en) dienen, en ook alle optische eigenschappen van de gebruikte lenzen. In voorkomend geval, ook bij ledmodules, de voor de identificatiecode van de modules voorbehouden plaats(en);

| 2.2.2. | een korte technische beschrijving van het systeem, met opgave van:






  a) | de verlichtingsfunctie(s) en -modi waarin het systeem voorziet (3); |
| --- | --- | --- |

2.2.2.

een korte technische beschrijving van het systeem, met opgave van:

a)

de verlichtingsfunctie(s) en -modi waarin het systeem voorziet (3);

| b) | de verlichtingseenheden die elke functie helpen produceren (3), en de signalen (4) met de voor hun werking relevante technische kenmerken; |
| --- | --- |

b)

de verlichtingseenheden die elke functie helpen produceren (3), en de signalen (4) met de voor hun werking relevante technische kenmerken;

| c) | eventueel de categorieën (3) van de bochtverlichtingsmodus; |
| --- | --- |

c)

eventueel de categorieën (3) van de bochtverlichtingsmodus;

| d) | eventueel de aanvullende gegevensset(s) met de voorschriften voor dimlicht van klasse E overeenkomstig tabel 6 van bijlage 3; |
| --- | --- |

d)

eventueel de aanvullende gegevensset(s) met de voorschriften voor dimlicht van klasse E overeenkomstig tabel 6 van bijlage 3;

| e) | eventueel de aanvullende voorschriftenset(s) voor dimlicht van klasse W overeenkomstig bijlage 3; |
| --- | --- |

e)

eventueel de aanvullende voorschriftenset(s) voor dimlicht van klasse W overeenkomstig bijlage 3;

| f) | de verlichtingseenheden (4) die een of meer licht-donkergrenzen van het dimlicht produceren of helpen produceren; |
| --- | --- |

f)

de verlichtingseenheden (4) die een of meer licht-donkergrenzen van het dimlicht produceren of helpen produceren;

| g) | de indicatie(s) (3) overeenkomstig punt 6.4.6 van dit reglement met betrekking tot de punten 6.22.6.1.2.1 en 6.22.6.1.3 van Reglement nr. 48; |
| --- | --- |

g)

de indicatie(s) (3) overeenkomstig punt 6.4.6 van dit reglement met betrekking tot de punten 6.22.6.1.2.1 en 6.22.6.1.3 van Reglement nr. 48;

| h) | de verlichtingseenheden die voor de minimumverlichting bij dimlicht moeten zorgen overeenkomstig punt 6.2.9.1; |
| --- | --- |

h)

de verlichtingseenheden die voor de minimumverlichting bij dimlicht moeten zorgen overeenkomstig punt 6.2.9.1;

| i) | de montage- en gebruiksvoorschriften voor testdoeleinden; |
| --- | --- |

i)

de montage- en gebruiksvoorschriften voor testdoeleinden;

| j) | andere relevante informatie; |
| --- | --- |

j)

andere relevante informatie;

| k) | bij ledmodules houdt dat in:






  i) | een korte technische beschrijving van de ledmodule(s); |
| --- | --- | --- |

k)

bij ledmodules houdt dat in:

i)

een korte technische beschrijving van de ledmodule(s);

| ii) | een zijaanzicht met opgave van de elektrische en fotometrische basiswaarden en de normale lichtstroom; |
| --- | --- |

ii)

een zijaanzicht met opgave van de elektrische en fotometrische basiswaarden en de normale lichtstroom;

| iii) | in geval van een elektronische lichtbronregelmodule: informatie over de voor de goedkeuringstests vereiste elektrische interface; |
| --- | --- |

iii)

in geval van een elektronische lichtbronregelmodule: informatie over de voor de goedkeuringstests vereiste elektrische interface;

| 2.2.2.1. | het veiligheidsconcept, zoals het is vastgesteld in de documentatie die, tot tevredenheid van de voor de goedkeuringstests verantwoordelijke technische dienst:






  i) | een beschrijving geeft van de in het systeem geïntegreerde maatregelen die ervoor moeten zorgen dat het systeem in overeenstemming is met de punten 5.7.3, 5.9 en 6.2.6.4; |
| --- | --- | --- |

2.2.2.1.

het veiligheidsconcept, zoals het is vastgesteld in de documentatie die, tot tevredenheid van de voor de goedkeuringstests verantwoordelijke technische dienst:

i)

een beschrijving geeft van de in het systeem geïntegreerde maatregelen die ervoor moeten zorgen dat het systeem in overeenstemming is met de punten 5.7.3, 5.9 en 6.2.6.4;

| ii) | de instructies bevat voor de controle van het systeem overeenkomstig punt 6.2.7, en/of |
| --- | --- |

ii)

de instructies bevat voor de controle van het systeem overeenkomstig punt 6.2.7, en/of

| iii) | toegang geeft tot de relevante documenten waarin de doeltreffendheid van het systeem dankzij de betrouwbaarheid en de goede werking van de in punt 2.2.2.1, onder i), bedoelde maatregelen wordt aangetoond, bijvoorbeeld de analyse van de faalwijzen en de gevolgen ervan (FMEA) en de foutenboomanalyse (FTA) of gelijk welke andere geschikte procedure om na te gaan of de veiligheidsvoorwaarden worden vervuld; |
| --- | --- |

iii)

toegang geeft tot de relevante documenten waarin de doeltreffendheid van het systeem dankzij de betrouwbaarheid en de goede werking van de in punt 2.2.2.1, onder i), bedoelde maatregelen wordt aangetoond, bijvoorbeeld de analyse van de faalwijzen en de gevolgen ervan (FMEA) en de foutenboomanalyse (FTA) of gelijk welke andere geschikte procedure om na te gaan of de veiligheidsvoorwaarden worden vervuld;

| 2.2.2.2. | het merk en type van de eventueel aanwezige voedings- en bedrijfsinrichting(en), mits deze geen deel uitmaakt (uitmaken) van de installatie-unit; |
| --- | --- |

2.2.2.2.

het merk en type van de eventueel aanwezige voedings- en bedrijfsinrichting(en), mits deze geen deel uitmaakt (uitmaken) van de installatie-unit;

| 2.2.3. | één exemplaar van het type systeem waarvoor goedkeuring wordt aangevraagd, inclusief de eventueel aanwezige bevestigingsmiddelen, voedings- en bedrijfsinrichtingen en signaalgenerators; |
| --- | --- |

2.2.3.

één exemplaar van het type systeem waarvoor goedkeuring wordt aangevraagd, inclusief de eventueel aanwezige bevestigingsmiddelen, voedings- en bedrijfsinrichtingen en signaalgenerators;

| 2.2.4. | voor het testen van de kunststof waarvan de lenzen zijn gemaakt:






  2.2.4.1. | veertien lenzen;






  2.2.4.1.1. | tien van deze lenzen mogen worden vervangen door tien kunststofmonsters van ten minste 60 × 80 mm met een vlak of bol buitenoppervlak en een overwegend vlak middengedeelte (kromtestraal minimaal 300 mm) van ten minste 15 × 15 mm; |
| --- | --- | --- | --- |

2.2.4.

voor het testen van de kunststof waarvan de lenzen zijn gemaakt:

2.2.4.1.

veertien lenzen;

2.2.4.1.1.

tien van deze lenzen mogen worden vervangen door tien kunststofmonsters van ten minste 60 × 80 mm met een vlak of bol buitenoppervlak en een overwegend vlak middengedeelte (kromtestraal minimaal 300 mm) van ten minste 15 × 15 mm;

| 2.2.4.1.2. | alle lenzen of kunststofmonsters moeten zijn vervaardigd volgens de bij de massaproductie toegepaste procedés; |
| --- | --- |

2.2.4.1.2.

alle lenzen of kunststofmonsters moeten zijn vervaardigd volgens de bij de massaproductie toegepaste procedés;

| 2.2.4.2. | één verlichtingselement of, in voorkomend geval, één optische unit waarop de lenzen volgens de instructies van de fabrikant kunnen worden gemonteerd; |
| --- | --- |

2.2.4.2.

één verlichtingselement of, in voorkomend geval, één optische unit waarop de lenzen volgens de instructies van de fabrikant kunnen worden gemonteerd;

| 2.2.5. | om de bestandheid van de lichtdoorlatende kunststofelementen tegen de ultraviolette straling die door de lichtbron(nen) binnen het systeem, bijvoorbeeld gasontladingslampen of ledmodules, kan worden uitgezonden, te testen overeenkomstig punt 2.2.4 van bijlage 6:
  één monster van alle in het systeem gebruikte materialen, dan wel één compleet systeem of een of meer delen ervan die deze materialen bevatten. Alle materiaalmonsters moeten hetzelfde uitzicht hebben en, in voorkomend geval, dezelfde oppervlaktebehandeling hebben ondergaan als wanneer ze bestemd waren om te worden gebruikt in het systeem waarvoor goedkeuring wordt aangevraagd; |
| --- | --- |

2.2.5.

om de bestandheid van de lichtdoorlatende kunststofelementen tegen de ultraviolette straling die door de lichtbron(nen) binnen het systeem, bijvoorbeeld gasontladingslampen of ledmodules, kan worden uitgezonden, te testen overeenkomstig punt 2.2.4 van bijlage 6:

één monster van alle in het systeem gebruikte materialen, dan wel één compleet systeem of een of meer delen ervan die deze materialen bevatten. Alle materiaalmonsters moeten hetzelfde uitzicht hebben en, in voorkomend geval, dezelfde oppervlaktebehandeling hebben ondergaan als wanneer ze bestemd waren om te worden gebruikt in het systeem waarvoor goedkeuring wordt aangevraagd;

| 2.2.6. | wanneer de eigenschappen van de materialen waarvan de lenzen en eventuele coatings zijn vervaardigd reeds eerder zijn getest, wordt het desbetreffende testrapport meegeleverd; |
| --- | --- |

2.2.6.

wanneer de eigenschappen van de materialen waarvan de lenzen en eventuele coatings zijn vervaardigd reeds eerder zijn getest, wordt het desbetreffende testrapport meegeleverd;

| 2.2.7. | voor een systeem overeenkomstig punt 4.1.7, een voertuig dat representatief is voor het (de) in punt 4.1.6 bedoelde voertuig(en). |
| --- | --- |

2.2.7.

voor een systeem overeenkomstig punt 4.1.7, een voertuig dat representatief is voor het (de) in punt 4.1.6 bedoelde voertuig(en).

3.   OPSCHRIFTEN

| 3.1. | De installatie-units van een ter goedkeuring aangeboden systeem moeten voorzien zijn van de handelsnaam of het handelsmerk van de aanvrager. |
| --- | --- |

3.1.

De installatie-units van een ter goedkeuring aangeboden systeem moeten voorzien zijn van de handelsnaam of het handelsmerk van de aanvrager.

| 3.2. | De lens en de behuizing ervan moeten voldoende plaats bieden voor het goedkeuringsmerk en de aanvullende symbolen zoals voorgeschreven in punt 4; deze plaats(en) moet(en) op de in punt 2.2.1 bedoelde tekeningen worden aangegeven.






  3.2.1. | Als de lens echter niet van de behuizing van de installatie-unit kan worden verwijderd, volstaat één opschrift overeenkomstig punt 4.2.5. |
| --- | --- | --- |

3.2.

De lens en de behuizing ervan moeten voldoende plaats bieden voor het goedkeuringsmerk en de aanvullende symbolen zoals voorgeschreven in punt 4; deze plaats(en) moet(en) op de in punt 2.2.1 bedoelde tekeningen worden aangegeven.

3.2.1.

Als de lens echter niet van de behuizing van de installatie-unit kan worden verwijderd, volstaat één opschrift overeenkomstig punt 4.2.5.

| 3.3. | Installatie-units of systemen die zijn ontworpen om aan de eisen voor zowel rechts als links verkeer te voldoen, moeten voorzien zijn van opschriften die de twee montagestanden van het optische element (de optische elementen) van het voertuig of van de lichtbron(nen) van de reflector(en) aangeven; deze opschriften bestaan uit de letters R/D voor rechts verkeer en L/G voor links verkeer. |
| --- | --- |

3.3.

Installatie-units of systemen die zijn ontworpen om aan de eisen voor zowel rechts als links verkeer te voldoen, moeten voorzien zijn van opschriften die de twee montagestanden van het optische element (de optische elementen) van het voertuig of van de lichtbron(nen) van de reflector(en) aangeven; deze opschriften bestaan uit de letters R/D voor rechts verkeer en L/G voor links verkeer.

| 3.4. | Bij een systeem waarmee aan de voorschriften van punt 5.8.2 kan worden voldaan door eventueel een deel van de voorzijde van de lens van de installatie-unit te bedekken, moet dat deel op onuitwisbare wijze zijn aangegeven. Als dat deel duidelijk als zodanig herkenbaar is, hoeft er geen opschrift te worden aangebracht. |
| --- | --- |

3.4.

Bij een systeem waarmee aan de voorschriften van punt 5.8.2 kan worden voldaan door eventueel een deel van de voorzijde van de lens van de installatie-unit te bedekken, moet dat deel op onuitwisbare wijze zijn aangegeven. Als dat deel duidelijk als zodanig herkenbaar is, hoeft er geen opschrift te worden aangebracht.

| 3.5. | Bij een adaptief koplampsysteem met ledmodules moet(en) de desbetreffende installatie-unit(s) voorzien zijn van een opschrift met de nominale spanning en het nominale vermogen, alsmede de voor de verlichtingsmodule specifieke identificatiecode. |
| --- | --- |

3.5.

Bij een adaptief koplampsysteem met ledmodules moet(en) de desbetreffende installatie-unit(s) voorzien zijn van een opschrift met de nominale spanning en het nominale vermogen, alsmede de voor de verlichtingsmodule specifieke identificatiecode.

| 3.6. | De bij de goedkeuring van het adaptieve koplampsysteem ingediende ledmodule(s) moet(en):






  3.6.1. | voorzien zijn van de handelsnaam of het handelsmerk van de aanvrager, die of dat goed leesbaar en onuitwisbaar moet zijn; |
| --- | --- | --- |

3.6.

De bij de goedkeuring van het adaptieve koplampsysteem ingediende ledmodule(s) moet(en):

3.6.1.

voorzien zijn van de handelsnaam of het handelsmerk van de aanvrager, die of dat goed leesbaar en onuitwisbaar moet zijn;

| 3.6.2. | voorzien zijn van de voor de verlichtingsmodule specifieke identificatiecode die goed leesbaar en onuitwisbaar moet zijn.
  Deze specifieke identificatiecode bestaat uit de letters MD voor module, gevolgd door het goedkeuringsmerk zonder de in punt 4.2.1 voorgeschreven cirkel en, als diverse niet-identieke lichtbronmodules worden gebruikt, gevolgd door extra symbolen of tekens. Deze identificatiecode moet op de in punt 2.2.1 bedoelde tekeningen worden vermeld. Het goedkeuringsmerk moet niet noodzakelijk hetzelfde zijn als dat op het licht waarin de module wordt gebruikt, maar beide opschriften moeten van dezelfde aanvrager zijn. |
| --- | --- |

3.6.2.

voorzien zijn van de voor de verlichtingsmodule specifieke identificatiecode die goed leesbaar en onuitwisbaar moet zijn.

Deze specifieke identificatiecode bestaat uit de letters MD voor module, gevolgd door het goedkeuringsmerk zonder de in punt 4.2.1 voorgeschreven cirkel en, als diverse niet-identieke lichtbronmodules worden gebruikt, gevolgd door extra symbolen of tekens. Deze identificatiecode moet op de in punt 2.2.1 bedoelde tekeningen worden vermeld. Het goedkeuringsmerk moet niet noodzakelijk hetzelfde zijn als dat op het licht waarin de module wordt gebruikt, maar beide opschriften moeten van dezelfde aanvrager zijn.

| 3.7. | Wanneer een elektronische lichtbronregelmodule die geen deel uitmaakt van een ledmodule, wordt gebruikt om een of meer ledmodules te doen functioneren, moet die regelmodule voorzien zijn van haar specifieke identificatiecode(s), alsook van een opschrift met de nominale voedingsspanning en het nominale vermogen. |
| --- | --- |

3.7.

Wanneer een elektronische lichtbronregelmodule die geen deel uitmaakt van een ledmodule, wordt gebruikt om een of meer ledmodules te doen functioneren, moet die regelmodule voorzien zijn van haar specifieke identificatiecode(s), alsook van een opschrift met de nominale voedingsspanning en het nominale vermogen.

4.   GOEDKEURING

4.1.   Algemeen

| 4.1.1. | Indien alle overeenkomstig punt 2 ingediende monsters van een type systeem aan de voorschriften van dit reglement voldoen, wordt goedkeuring verleend. |
| --- | --- |

4.1.1.

Indien alle overeenkomstig punt 2 ingediende monsters van een type systeem aan de voorschriften van dit reglement voldoen, wordt goedkeuring verleend.

| 4.1.2. | Indien gegroepeerde, gecombineerde of met het systeem samengebouwde lichten aan de voorschriften van meer dan één reglement voldoen, mag een enkel internationaal goedkeuringsmerk worden aangebracht op voorwaarde dat elk van deze lichten aan de relevante voorschriften voldoet. |
| --- | --- |

4.1.2.

Indien gegroepeerde, gecombineerde of met het systeem samengebouwde lichten aan de voorschriften van meer dan één reglement voldoen, mag een enkel internationaal goedkeuringsmerk worden aangebracht op voorwaarde dat elk van deze lichten aan de relevante voorschriften voldoet.

| 4.1.3. | Aan elk goedgekeurd type wordt een goedkeuringsnummer toegekend. De eerste twee cijfers ervan (momenteel 00) geven de wijzigingenreeks aan met de recentste belangrijke technische wijzigingen van het reglement op de datum van goedkeuring. Dezelfde overeenkomstsluitende partij mag hetzelfde nummer niet aan een ander onder dit reglement vallend type systeem toekennen. |
| --- | --- |

4.1.3.

Aan elk goedgekeurd type wordt een goedkeuringsnummer toegekend. De eerste twee cijfers ervan (momenteel 00) geven de wijzigingenreeks aan met de recentste belangrijke technische wijzigingen van het reglement op de datum van goedkeuring. Dezelfde overeenkomstsluitende partij mag hetzelfde nummer niet aan een ander onder dit reglement vallend type systeem toekennen.

| 4.1.4. | Van de goedkeuring, de uitbreiding, weigering of intrekking van de goedkeuring of de definitieve stopzetting van de productie van een type systeem krachtens dit reglement wordt aan de partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, mededeling gedaan door middel van een formulier volgens het model in bijlage 1, met de in punt 2.1.3 voorgeschreven aanwijzingen.






  4.1.4.1. | Indien de installatie-unit(s) met een verstelbare reflector is (zijn) uitgerust en uitsluitend in de in punt 2.1.3 beschreven montagestanden mag (mogen) worden gebruikt, is de aanvrager vanaf het ogenblik van de goedkeuring verplicht de gebruiker naar behoren van de juiste montagestand(en) op de hoogte te brengen. |
| --- | --- | --- |

4.1.4.

Van de goedkeuring, de uitbreiding, weigering of intrekking van de goedkeuring of de definitieve stopzetting van de productie van een type systeem krachtens dit reglement wordt aan de partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, mededeling gedaan door middel van een formulier volgens het model in bijlage 1, met de in punt 2.1.3 voorgeschreven aanwijzingen.

4.1.4.1.

Indien de installatie-unit(s) met een verstelbare reflector is (zijn) uitgerust en uitsluitend in de in punt 2.1.3 beschreven montagestanden mag (mogen) worden gebruikt, is de aanvrager vanaf het ogenblik van de goedkeuring verplicht de gebruiker naar behoren van de juiste montagestand(en) op de hoogte te brengen.

| 4.1.5. | Behalve het in punt 3.1 beschreven opschrift wordt op elke installatie-unit van een systeem dat conform is met het krachtens dit reglement goedgekeurde type, op de in punt 3.2 bedoelde plaatsen het in de punten 4.2 en 4.3 beschreven goedkeuringsmerk aangebracht. |
| --- | --- |

4.1.5.

Behalve het in punt 3.1 beschreven opschrift wordt op elke installatie-unit van een systeem dat conform is met het krachtens dit reglement goedgekeurde type, op de in punt 3.2 bedoelde plaatsen het in de punten 4.2 en 4.3 beschreven goedkeuringsmerk aangebracht.

| 4.1.6. | De aanvrager moet op een formulier volgens het model in bijlage 1 aangeven voor welk(e) voertuig(en) het systeem is bedoeld. |
| --- | --- |

4.1.6.

De aanvrager moet op een formulier volgens het model in bijlage 1 aangeven voor welk(e) voertuig(en) het systeem is bedoeld.

| 4.1.7. | Als de goedkeuring wordt aangevraagd voor een systeem dat niet moet vallen onder de goedkeuring van een voertuigtype krachtens Reglement nr. 48,






  4.1.7.1. | moet de aanvrager voldoende bewijsstukken indienen om aan te tonen dat het systeem aan de voorschriften van punt 6.22 van Reglement nr. 48 kan voldoen wanneer het correct is geïnstalleerd, en |
| --- | --- | --- |

4.1.7.

Als de goedkeuring wordt aangevraagd voor een systeem dat niet moet vallen onder de goedkeuring van een voertuigtype krachtens Reglement nr. 48,

4.1.7.1.

moet de aanvrager voldoende bewijsstukken indienen om aan te tonen dat het systeem aan de voorschriften van punt 6.22 van Reglement nr. 48 kan voldoen wanneer het correct is geïnstalleerd, en

| 4.1.7.2. | moet het systeem krachtens Reglement nr. 10 worden goedgekeurd. |
| --- | --- |

4.1.7.2.

moet het systeem krachtens Reglement nr. 10 worden goedgekeurd.

4.2.   Samenstelling van het goedkeuringsmerk

Het goedkeuringsmerk bestaat uit:

| 4.2.1. | een internationaal goedkeuringsmerk, bestaande uit:






  4.2.1.1. | een cirkel met daarin de letter E, gevolgd door het nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend (5); |
| --- | --- | --- |

4.2.1.

een internationaal goedkeuringsmerk, bestaande uit:

4.2.1.1.

een cirkel met daarin de letter E, gevolgd door het nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend (5);

| 4.2.1.2. | het in punt 4.1.3 voorgeschreven goedkeuringsnummer; |
| --- | --- |

4.2.1.2.

het in punt 4.1.3 voorgeschreven goedkeuringsnummer;

| 4.2.2. | het (de) volgende aanvullende symbool (symbolen):






  4.2.2.1. | op het systeem, de letter X plus de letter(s) voor de functie(s) waarin het systeem voorziet:






  C | voor het dimlicht van klasse C, met daarnaast de symbolen voor de andere relevante dimlichtklassen, |
| --- | --- | --- | --- |
| E | voor het dimlicht van klasse E, |
| V | voor het dimlicht van klasse V, |
| W | voor het dimlicht van klasse W, |
| R | voor het grootlicht; |

4.2.2.

het (de) volgende aanvullende symbool (symbolen):

4.2.2.1.

op het systeem, de letter X plus de letter(s) voor de functie(s) waarin het systeem voorziet:

C

voor het dimlicht van klasse C, met daarnaast de symbolen voor de andere relevante dimlichtklassen,

E

voor het dimlicht van klasse E,

V

voor het dimlicht van klasse V,

W

voor het dimlicht van klasse W,

R

voor het grootlicht;

| 4.2.2.2. | een horizontale streep boven elk symbool, indien in de verlichtingsfunctie of -modus wordt voorzien door meerdere installatie-units aan één kant of aan weerskanten; |
| --- | --- |

4.2.2.2.

een horizontale streep boven elk symbool, indien in de verlichtingsfunctie of -modus wordt voorzien door meerdere installatie-units aan één kant of aan weerskanten;

| 4.2.2.3. | het symbool T, na de samen uiterst links geplaatste symbolen van alle verlichtingsfuncties en/of -klassen die ontworpen zijn om aan de voorschriften voor bochtverlichting te voldoen; |
| --- | --- |

4.2.2.3.

het symbool T, na de samen uiterst links geplaatste symbolen van alle verlichtingsfuncties en/of -klassen die ontworpen zijn om aan de voorschriften voor bochtverlichting te voldoen;

| 4.2.2.4. | op afzonderlijke installatie-units, de letter X plus de letter(s) voor de functie(s) waarin de daarin vervatte verlichtingseenheid (verlichtingseenheden) voorziet (voorzien); |
| --- | --- |

4.2.2.4.

op afzonderlijke installatie-units, de letter X plus de letter(s) voor de functie(s) waarin de daarin vervatte verlichtingseenheid (verlichtingseenheden) voorziet (voorzien);

| 4.2.2.5. | als de installatie-unit aan één kant niet de enige is die in een verlichtingsfunctie of -modus voorziet, moet boven het symbool van de functie een horizontale streep worden geplaatst; |
| --- | --- |

4.2.2.5.

als de installatie-unit aan één kant niet de enige is die in een verlichtingsfunctie of -modus voorziet, moet boven het symbool van de functie een horizontale streep worden geplaatst;

| 4.2.2.6. | op systemen of delen ervan die uitsluitend aan de voorschriften voor links verkeer voldoen, een horizontale pijl die naar rechts wijst als men naar de installatie-unit kijkt, met andere woorden naar de kant van de weg waaraan het verkeer rijdt; |
| --- | --- |

4.2.2.6.

op systemen of delen ervan die uitsluitend aan de voorschriften voor links verkeer voldoen, een horizontale pijl die naar rechts wijst als men naar de installatie-unit kijkt, met andere woorden naar de kant van de weg waaraan het verkeer rijdt;

| 4.2.2.7. | op systemen of delen ervan die ontworpen zijn om aan de voorschriften van beide soorten verkeer te voldoen, bijvoorbeeld door afstelling van het optische element of de lichtbron, een horizontale pijl die naar links en naar rechts wijst; |
| --- | --- |

4.2.2.7.

op systemen of delen ervan die ontworpen zijn om aan de voorschriften van beide soorten verkeer te voldoen, bijvoorbeeld door afstelling van het optische element of de lichtbron, een horizontale pijl die naar links en naar rechts wijst;

| 4.2.2.8. | op installatie-units met kunststoflens, de letters PL dicht bij de in de punten 4.2.2.1 tot en met 4.2.2.7 voorgeschreven symbolen; |
| --- | --- |

4.2.2.8.

op installatie-units met kunststoflens, de letters PL dicht bij de in de punten 4.2.2.1 tot en met 4.2.2.7 voorgeschreven symbolen;

| 4.2.2.9. | op installatie-units die ertoe bijdragen dat aan de voorschriften van dit reglement voor het grootlicht wordt voldaan, een indicatie van de maximale lichtsterkte in de vorm van de in punt 6.3.2.1.3 gedefinieerde referentiemarkering dicht bij de cirkel om de letter E; |
| --- | --- |

4.2.2.9.

op installatie-units die ertoe bijdragen dat aan de voorschriften van dit reglement voor het grootlicht wordt voldaan, een indicatie van de maximale lichtsterkte in de vorm van de in punt 6.3.2.1.3 gedefinieerde referentiemarkering dicht bij de cirkel om de letter E;

| 4.2.3. | in elk geval moeten de tijdens de testprocedure van punt 1.1.1.1 van bijlage 4 toegepaste werkwijze en de volgens punt 1.1.1.2 van bijlage 4 toegestane spanning(en) worden vermeld op de goedkeuringsformulieren en op de mededelingenformulieren die worden gezonden naar alle landen die partij zijn bij de overeenkomst en dit reglement toepassen.
  In die gevallen moeten de systemen of delen ervan op de volgende wijze worden gemarkeerd:






  4.2.3.1. | op installatie-units die aan de voorschriften van dit reglement voldoen en die zo zijn ontworpen dat de lichtbron(nen) van het dimlicht en die van gelijk welke andere functie waarmee het dimlicht kan worden samengebouwd, niet tegelijk kunnen worden ontstoken, moet in het goedkeuringsmerk na het symbool (de symbolen) voor het dimlicht een schuine streep (/) worden toegevoegd; |
| --- | --- | --- |

4.2.3.

in elk geval moeten de tijdens de testprocedure van punt 1.1.1.1 van bijlage 4 toegepaste werkwijze en de volgens punt 1.1.1.2 van bijlage 4 toegestane spanning(en) worden vermeld op de goedkeuringsformulieren en op de mededelingenformulieren die worden gezonden naar alle landen die partij zijn bij de overeenkomst en dit reglement toepassen.

In die gevallen moeten de systemen of delen ervan op de volgende wijze worden gemarkeerd:

4.2.3.1.

op installatie-units die aan de voorschriften van dit reglement voldoen en die zo zijn ontworpen dat de lichtbron(nen) van het dimlicht en die van gelijk welke andere functie waarmee het dimlicht kan worden samengebouwd, niet tegelijk kunnen worden ontstoken, moet in het goedkeuringsmerk na het symbool (de symbolen) voor het dimlicht een schuine streep (/) worden toegevoegd;

| 4.2.3.2. | op installatie-units die alleen bij een spanning van 6 of 12 V aan de voorschriften van bijlage 4 voldoen, moet dicht bij de houder van de lichtbron(nen) een symbool worden aangebracht, bestaande uit het cijfer 24 dat met een andreaskruis (X) is doorgehaald; |
| --- | --- |

4.2.3.2.

op installatie-units die alleen bij een spanning van 6 of 12 V aan de voorschriften van bijlage 4 voldoen, moet dicht bij de houder van de lichtbron(nen) een symbool worden aangebracht, bestaande uit het cijfer 24 dat met een andreaskruis (X) is doorgehaald;

| 4.2.4. | de twee cijfers van het goedkeuringsnummer (momenteel 00), die de wijzigingenreeks aangeven met de recentste belangrijke technische wijzigingen van het reglement op de datum van goedkeuring, en eventueel de voorgeschreven pijl mogen dicht bij de bovenstaande aanvullende symbolen worden aangebracht; |
| --- | --- |

4.2.4.

de twee cijfers van het goedkeuringsnummer (momenteel 00), die de wijzigingenreeks aangeven met de recentste belangrijke technische wijzigingen van het reglement op de datum van goedkeuring, en eventueel de voorgeschreven pijl mogen dicht bij de bovenstaande aanvullende symbolen worden aangebracht;

| 4.2.5. | de in de punten 4.2.1 en 4.2.2 bedoelde opschriften en symbolen moeten goed leesbaar en onuitwisbaar zijn. Zij mogen zijn aangebracht op een binnen- of buitendeel (al dan niet transparant) van de installatie-unit, dat niet van het lichtuitstralende oppervlak ervan kan worden gescheiden. Zij moeten in ieder geval zichtbaar zijn wanneer de installatie-unit op het voertuig is gemonteerd. Om aan dit voorschrift te voldoen, is het toegestaan een beweegbaar deel van het voertuig te verplaatsen. |
| --- | --- |

4.2.5.

de in de punten 4.2.1 en 4.2.2 bedoelde opschriften en symbolen moeten goed leesbaar en onuitwisbaar zijn. Zij mogen zijn aangebracht op een binnen- of buitendeel (al dan niet transparant) van de installatie-unit, dat niet van het lichtuitstralende oppervlak ervan kan worden gescheiden. Zij moeten in ieder geval zichtbaar zijn wanneer de installatie-unit op het voertuig is gemonteerd. Om aan dit voorschrift te voldoen, is het toegestaan een beweegbaar deel van het voertuig te verplaatsen.

4.3.   Opstelling van het goedkeuringsmerk

4.3.1.   Afzonderlijke lichten

Bijlage 2, figuren 1 tot en met 10, geeft voorbeelden van het goedkeuringsmerk en van de bovenstaande aanvullende symbolen.

4.3.2.   Gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten

| 4.3.2.1. | Wanneer met het systeem gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten aan de voorschriften van verscheidene reglementen voldoen, mag een enkel internationaal goedkeuringsmerk worden aangebracht, bestaande uit een cirkel met daarin de letter E, gevolgd door het nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend, en een goedkeuringsnummer. Dit goedkeuringsmerk mag op een willekeurige plaats op de gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten worden aangebracht, op voorwaarde dat:






  4.3.2.1.1. | het zichtbaar is zoals bepaald in punt 4.2.5; |
| --- | --- | --- |

4.3.2.1.

Wanneer met het systeem gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten aan de voorschriften van verscheidene reglementen voldoen, mag een enkel internationaal goedkeuringsmerk worden aangebracht, bestaande uit een cirkel met daarin de letter E, gevolgd door het nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend, en een goedkeuringsnummer. Dit goedkeuringsmerk mag op een willekeurige plaats op de gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten worden aangebracht, op voorwaarde dat:

4.3.2.1.1.

het zichtbaar is zoals bepaald in punt 4.2.5;

| 4.3.2.1.2. | geen enkel lichtdoorlatend element van de gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten kan worden verwijderd zonder tegelijkertijd ook het goedkeuringsmerk te verwijderen. |
| --- | --- |

4.3.2.1.2.

geen enkel lichtdoorlatend element van de gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten kan worden verwijderd zonder tegelijkertijd ook het goedkeuringsmerk te verwijderen.

| 4.3.2.2. | Het identificatiesymbool dat voor elk licht aangeeft krachtens welk reglement goedkeuring is verleend, de bijbehorende wijzigingenreeks met de recentste belangrijke technische wijzigingen van het reglement op de datum van goedkeuring en eventueel de voorgeschreven pijl moeten worden aangebracht:






  4.3.2.2.1. | hetzij op het desbetreffende verlichtingsoppervlak, |
| --- | --- | --- |

4.3.2.2.

Het identificatiesymbool dat voor elk licht aangeeft krachtens welk reglement goedkeuring is verleend, de bijbehorende wijzigingenreeks met de recentste belangrijke technische wijzigingen van het reglement op de datum van goedkeuring en eventueel de voorgeschreven pijl moeten worden aangebracht:

4.3.2.2.1.

hetzij op het desbetreffende verlichtingsoppervlak,

| 4.3.2.2.2. | hetzij zodanig gegroepeerd dat elk van de gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten duidelijk kan worden herkend (zie de mogelijkheden in bijlage 2). |
| --- | --- |

4.3.2.2.2.

hetzij zodanig gegroepeerd dat elk van de gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten duidelijk kan worden herkend (zie de mogelijkheden in bijlage 2).

| 4.3.2.3. | De afmetingen van de elementen van een enkel goedkeuringsmerk mogen niet kleiner zijn dan de minimumafmetingen die voor het kleinste opschrift gelden krachtens het reglement op basis waarvan de goedkeuring is verleend. |
| --- | --- |

4.3.2.3.

De afmetingen van de elementen van een enkel goedkeuringsmerk mogen niet kleiner zijn dan de minimumafmetingen die voor het kleinste opschrift gelden krachtens het reglement op basis waarvan de goedkeuring is verleend.

| 4.3.2.4. | Elk goedgekeurd type krijgt een goedkeuringsnummer. Dezelfde overeenkomstsluitende partij mag hetzelfde nummer niet aan een ander onder dit reglement vallend type gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten toekennen. |
| --- | --- |

4.3.2.4.

Elk goedgekeurd type krijgt een goedkeuringsnummer. Dezelfde overeenkomstsluitende partij mag hetzelfde nummer niet aan een ander onder dit reglement vallend type gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten toekennen.

| 4.3.2.5. | Bijlage 2, figuren 11 en 12, geeft voorbeelden van het goedkeuringsmerk voor gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten, met alle bovenstaande aanvullende symbolen, voor systemen waarvan de functies door verschillende installatie-units aan weerskanten van het voertuig worden vervuld. |
| --- | --- |

4.3.2.5.

Bijlage 2, figuren 11 en 12, geeft voorbeelden van het goedkeuringsmerk voor gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten, met alle bovenstaande aanvullende symbolen, voor systemen waarvan de functies door verschillende installatie-units aan weerskanten van het voertuig worden vervuld.

| 4.3.2.6. | Bijlage 2, figuur 13, geeft voorbeelden van goedkeuringsmerken voor het complete systeem. |
| --- | --- |

4.3.2.6.

Bijlage 2, figuur 13, geeft voorbeelden van goedkeuringsmerken voor het complete systeem.

B.   TECHNISCHE VOORSCHRIFTEN VOOR SYSTEMEN OF DELEN ERVAN

Tenzij anders is bepaald, worden de fotometrische metingen verricht volgens de voorschriften van bijlage 9.

5.   ALGEMENE VOORSCHRIFTEN

| 5.1. | Alle monsters waarvoor alleen voor rechts verkeer goedkeuring wordt aangevraagd, moeten voldoen aan de bepalingen van de punten 6 en 7; als echter goedkeuring voor links verkeer wordt aangevraagd, gelden de bepalingen van punt 6, inclusief de relevante bijlagen bij dit reglement, waarbij rechts door links wordt vervangen en omgekeerd.
  Zo moet ook de aanduiding van de hoekposities en elementen worden aangepast door R te vervangen door L en omgekeerd.






  5.1.2. | De systemen of delen ervan moeten zodanig zijn ontworpen dat zij onder normale gebruiksomstandigheden hun fotometrische eigenschappen behouden en goed blijven functioneren ondanks de trillingen waaraan zij kunnen worden blootgesteld. |
| --- | --- | --- |

5.1.

Alle monsters waarvoor alleen voor rechts verkeer goedkeuring wordt aangevraagd, moeten voldoen aan de bepalingen van de punten 6 en 7; als echter goedkeuring voor links verkeer wordt aangevraagd, gelden de bepalingen van punt 6, inclusief de relevante bijlagen bij dit reglement, waarbij rechts door links wordt vervangen en omgekeerd.

Zo moet ook de aanduiding van de hoekposities en elementen worden aangepast door R te vervangen door L en omgekeerd.

5.1.2.

De systemen of delen ervan moeten zodanig zijn ontworpen dat zij onder normale gebruiksomstandigheden hun fotometrische eigenschappen behouden en goed blijven functioneren ondanks de trillingen waaraan zij kunnen worden blootgesteld.

| 5.2. | De systemen of delen ervan moeten worden voorzien van een inrichting waarmee zij op het voertuig volgens de relevante voorschriften kunnen worden afgesteld.






  5.2.1. | De systemen of delen ervan kunnen daarvan worden vrijgesteld, mits deze inrichtingen enkel worden gebruikt op voertuigen waarbij de afstelling volgens de beschrijving van de aanvrager met andere middelen plaatsvindt of overbodig is. |
| --- | --- | --- |

5.2.

De systemen of delen ervan moeten worden voorzien van een inrichting waarmee zij op het voertuig volgens de relevante voorschriften kunnen worden afgesteld.

5.2.1.

De systemen of delen ervan kunnen daarvan worden vrijgesteld, mits deze inrichtingen enkel worden gebruikt op voertuigen waarbij de afstelling volgens de beschrijving van de aanvrager met andere middelen plaatsvindt of overbodig is.

| 5.3. | Met uitzondering van ledmodules mag het systeem niet worden voorzien van lichtbronnen die niet zijn goedgekeurd krachtens Reglement nr. 37 of 99 en de desbetreffende wijzigingenreeks die op de datum van de typegoedkeuringsaanvraag van kracht is en/of waarvoor Reglement nr. 37 een gebruiksbeperking oplegt;






  5.3.1. | indien een lichtbron vervangbaar is:






  5.3.1.1. | moet de lamphouder conform zijn met de op het inlichtingenblad van IEC-publicatie 60061 gespecificeerde kenmerken, zoals aangegeven in het relevante reglement betreffende lichtbronnen; |
| --- | --- | --- | --- |

5.3.

Met uitzondering van ledmodules mag het systeem niet worden voorzien van lichtbronnen die niet zijn goedgekeurd krachtens Reglement nr. 37 of 99 en de desbetreffende wijzigingenreeks die op de datum van de typegoedkeuringsaanvraag van kracht is en/of waarvoor Reglement nr. 37 een gebruiksbeperking oplegt;

5.3.1.

indien een lichtbron vervangbaar is:

5.3.1.1.

moet de lamphouder conform zijn met de op het inlichtingenblad van IEC-publicatie 60061 gespecificeerde kenmerken, zoals aangegeven in het relevante reglement betreffende lichtbronnen;

| 5.3.1.2. | moet de voorziening zo zijn ontworpen dat de gloeilamp enkel en alleen in de correctie stand kan worden gemonteerd. |
| --- | --- |

5.3.1.2.

moet de voorziening zo zijn ontworpen dat de gloeilamp enkel en alleen in de correctie stand kan worden gemonteerd.

| 5.3.2. | Een niet-vervangbare lichtbron mag geen deel uitmaken van een verlichtingseenheid die in de neutrale stand het dimlicht produceert. |
| --- | --- |

5.3.2.

Een niet-vervangbare lichtbron mag geen deel uitmaken van een verlichtingseenheid die in de neutrale stand het dimlicht produceert.

| 5.4. | Systemen of delen ervan die zo gebouwd zijn dat ze aan de voorschriften voor zowel rechts als links verkeer voldoen, mogen naderhand aan een van beide soorten verkeer worden aangepast, hetzij door een geschikte beginafstelling bij de montage op het voertuig, hetzij door een vrijwillige handeling van de gebruiker. In ieder geval mogen er slechts twee duidelijk verschillende afstelmogelijkheden zijn, namelijk één voor rechts en één voor links verkeer, en moet omschakeling door onoplettendheid van de ene in de andere stand of in een tussenstand onmogelijk zijn. |
| --- | --- |

5.4.

Systemen of delen ervan die zo gebouwd zijn dat ze aan de voorschriften voor zowel rechts als links verkeer voldoen, mogen naderhand aan een van beide soorten verkeer worden aangepast, hetzij door een geschikte beginafstelling bij de montage op het voertuig, hetzij door een vrijwillige handeling van de gebruiker. In ieder geval mogen er slechts twee duidelijk verschillende afstelmogelijkheden zijn, namelijk één voor rechts en één voor links verkeer, en moet omschakeling door onoplettendheid van de ene in de andere stand of in een tussenstand onmogelijk zijn.

| 5.5. | Volgens de voorschriften van bijlage 4 moeten aanvullende tests worden uitgevoerd om zich ervan te vergewissen dat er tijdens het gebruik geen al te grote veranderingen van de fotometrische eigenschappen optreden. |
| --- | --- |

5.5.

Volgens de voorschriften van bijlage 4 moeten aanvullende tests worden uitgevoerd om zich ervan te vergewissen dat er tijdens het gebruik geen al te grote veranderingen van de fotometrische eigenschappen optreden.

| 5.6. | Als de lens van een verlichtingseenheid van kunststof is, moeten de tests volgens de voorschriften van bijlage 6 worden uitgevoerd. |
| --- | --- |

5.6.

Als de lens van een verlichtingseenheid van kunststof is, moeten de tests volgens de voorschriften van bijlage 6 worden uitgevoerd.

| 5.7. | Bij systemen of delen ervan die zijn ontworpen om afwisselend dimlicht en grootlicht te produceren, moet elke mechanische, elektromechanische of andere inrichting die in de verlichtingseenheid is geïntegreerd om van de ene lichtbundel op de andere over te schakelen, zodanig zijn vervaardigd dat:






  5.7.1. | de inrichting robuust genoeg is om 50 000 keer te functioneren zonder defect te raken, ondanks de trillingen waaraan zij bij normaal gebruik dreigt te worden blootgesteld; |
| --- | --- | --- |

5.7.

Bij systemen of delen ervan die zijn ontworpen om afwisselend dimlicht en grootlicht te produceren, moet elke mechanische, elektromechanische of andere inrichting die in de verlichtingseenheid is geïntegreerd om van de ene lichtbundel op de andere over te schakelen, zodanig zijn vervaardigd dat:

5.7.1.

de inrichting robuust genoeg is om 50 000 keer te functioneren zonder defect te raken, ondanks de trillingen waaraan zij bij normaal gebruik dreigt te worden blootgesteld;

| 5.7.2. | altijd dimlicht of grootlicht wordt verkregen en een tussenstand of onbepaalde stand uitgesloten is; is dit niet mogelijk, dan moet de verkregen stand voldoen aan de bepalingen van punt 5.7.3; |
| --- | --- |

5.7.2.

altijd dimlicht of grootlicht wordt verkregen en een tussenstand of onbepaalde stand uitgesloten is; is dit niet mogelijk, dan moet de verkregen stand voldoen aan de bepalingen van punt 5.7.3;

| 5.7.3. | het systeem bij een defect automatisch in dimlichtstand gaat of in een zodanige stand dat de fotometrische waarden niet meer bedragen dan 1,5 lux in zone IIIb, zoals gedefinieerd in bijlage 3, en niet minder dan 4 lux in een punt van het „segment Emax”, door bijvoorbeeld de lichtbundel te doven, te dimmen of lager te richten en/of op een andere functie over te schakelen; |
| --- | --- |

5.7.3.

het systeem bij een defect automatisch in dimlichtstand gaat of in een zodanige stand dat de fotometrische waarden niet meer bedragen dan 1,5 lux in zone IIIb, zoals gedefinieerd in bijlage 3, en niet minder dan 4 lux in een punt van het „segment Emax”, door bijvoorbeeld de lichtbundel te doven, te dimmen of lager te richten en/of op een andere functie over te schakelen;

| 5.7.4. | de gebruiker de vorm of stand van de bewegende elementen niet met gewoon gereedschap kan wijzigen en hij de omschakelinrichting niet kan beïnvloeden. |
| --- | --- |

5.7.4.

de gebruiker de vorm of stand van de bewegende elementen niet met gewoon gereedschap kan wijzigen en hij de omschakelinrichting niet kan beïnvloeden.

| 5.8. | De systemen moeten voorzien zijn van middelen waarmee zij tijdelijk kunnen worden gebruikt in landen met het tegenovergestelde soort verkeer van dat waarvoor goedkeuring wordt aangevraagd, zonder dat de tegenliggers worden verblind. Daartoe moeten de systemen of delen ervan:






  5.8.1. | de gebruiker in staat stellen een afstelling te kiezen overeenkomstig punt 5.4, zonder speciaal gereedschap, of |
| --- | --- | --- |

5.8.

De systemen moeten voorzien zijn van middelen waarmee zij tijdelijk kunnen worden gebruikt in landen met het tegenovergestelde soort verkeer van dat waarvoor goedkeuring wordt aangevraagd, zonder dat de tegenliggers worden verblind. Daartoe moeten de systemen of delen ervan:

5.8.1.

de gebruiker in staat stellen een afstelling te kiezen overeenkomstig punt 5.4, zonder speciaal gereedschap, of

| 5.8.2. | een functie bezitten voor een verandering van verkeersrichting, waarbij de in onderstaande tabel aangegeven waarden in acht worden genomen wanneer de tests overeenkomstig punt 6.2 worden uitgevoerd, zonder de afstelling voor de oorspronkelijke verkeersrichting te wijzigen;






  5.8.2.1. | dimlicht ontworpen voor rechts verkeer en aangepast aan links verkeer:






  op punt 0,86 D-1,72 L | ten minste 3 lux, |
| --- | --- | --- | --- |
| op punt 0,57 U-3,43 R | niet meer dan 1,0 lux; |

5.8.2.

een functie bezitten voor een verandering van verkeersrichting, waarbij de in onderstaande tabel aangegeven waarden in acht worden genomen wanneer de tests overeenkomstig punt 6.2 worden uitgevoerd, zonder de afstelling voor de oorspronkelijke verkeersrichting te wijzigen;

5.8.2.1.

dimlicht ontworpen voor rechts verkeer en aangepast aan links verkeer:

op punt 0,86 D-1,72 L

ten minste 3 lux,

op punt 0,57 U-3,43 R

niet meer dan 1,0 lux;

| 5.8.2.2. | dimlicht ontworpen voor links verkeer en aangepast aan rechts verkeer:






  op punt 0,86 D-1,72 R | ten minste 3 lux, |
| --- | --- | --- |
| op punt 0,57 U-3,43 L | niet meer dan 1,0 lux; |

5.8.2.2.

dimlicht ontworpen voor links verkeer en aangepast aan rechts verkeer:

op punt 0,86 D-1,72 R

ten minste 3 lux,

op punt 0,57 U-3,43 L

niet meer dan 1,0 lux;

| 5.8.2.3. | het bedekken van een respectief lensoppervlak overeenkomstig punt 3.4 kan een dergelijke functie zijn of er deel van uitmaken. |
| --- | --- |

5.8.2.3.

het bedekken van een respectief lensoppervlak overeenkomstig punt 3.4 kan een dergelijke functie zijn of er deel van uitmaken.

| 5.9. | Het systeem moet zodanig zijn ontworpen dat een defecte lichtbron en/of ledmodule wordt gesignaleerd om aan de relevante voorschriften van Reglement nr. 48 te voldoen. |
| --- | --- |

5.9.

Het systeem moet zodanig zijn ontworpen dat een defecte lichtbron en/of ledmodule wordt gesignaleerd om aan de relevante voorschriften van Reglement nr. 48 te voldoen.

| 5.10. | Het element (de elementen) waarop een vervangbare lichtbron wordt bevestigd, moet(en) zodanig zijn ontworpen dat de lichtbron makkelijk kan worden gemonteerd, zelfs in het donker, en zonder enig risico om zich te vergissen. |
| --- | --- |

5.10.

Het element (de elementen) waarop een vervangbare lichtbron wordt bevestigd, moet(en) zodanig zijn ontworpen dat de lichtbron makkelijk kan worden gemonteerd, zelfs in het donker, en zonder enig risico om zich te vergissen.

| 5.11. | Bij een systeem overeenkomstig punt 4.1.7:






  5.11.1. | moet het systeem vergezeld gaan van een exemplaar van het in punt 4.1.4 bedoelde formulier en van instructies waarmee het systeem volgens de voorschriften van Reglement nr. 48 kan worden gemonteerd; |
| --- | --- | --- |

5.11.

Bij een systeem overeenkomstig punt 4.1.7:

5.11.1.

moet het systeem vergezeld gaan van een exemplaar van het in punt 4.1.4 bedoelde formulier en van instructies waarmee het systeem volgens de voorschriften van Reglement nr. 48 kan worden gemonteerd;

| 5.11.2. | moet de voor de goedkeuring verantwoordelijke technische dienst erop toezien dat:






  a) | het systeem volgens de instructies correct kan worden gemonteerd; |
| --- | --- | --- |

5.11.2.

moet de voor de goedkeuring verantwoordelijke technische dienst erop toezien dat:

a)

het systeem volgens de instructies correct kan worden gemonteerd;

| b) | het op het voertuig gemonteerde systeem voldoet aan de bepalingen van punt 6.22 van Reglement nr. 48; om de conformiteit met de bepalingen van punt 6.22.7.4 van Reglement nr. 48 te bevestigen, is een testrit verplicht, inclusief in elke voor de systeembesturing relevante situatie, op basis van de door de aanvrager gemaakte beschrijving. Ook moet worden aangegeven of alle modi geactiveerd zijn, functioneren of gedeactiveerd zijn volgens de door de aanvrager gemaakte beschrijving; elke evidente storing (een te grote hoek of flikkering bijvoorbeeld) moet een betwisting tot gevolg hebben. |
| --- | --- |

b)

het op het voertuig gemonteerde systeem voldoet aan de bepalingen van punt 6.22 van Reglement nr. 48; om de conformiteit met de bepalingen van punt 6.22.7.4 van Reglement nr. 48 te bevestigen, is een testrit verplicht, inclusief in elke voor de systeembesturing relevante situatie, op basis van de door de aanvrager gemaakte beschrijving. Ook moet worden aangegeven of alle modi geactiveerd zijn, functioneren of gedeactiveerd zijn volgens de door de aanvrager gemaakte beschrijving; elke evidente storing (een te grote hoek of flikkering bijvoorbeeld) moet een betwisting tot gevolg hebben.

| 5.12. | Een van ledmodules voorzien adaptief koplampsysteem en de ledmodules zelf moeten voldoen aan de voorschriften van bijlage 11. De naleving van de voorschriften moet met een test worden geverifieerd. |
| --- | --- |

5.12.

Een van ledmodules voorzien adaptief koplampsysteem en de ledmodules zelf moeten voldoen aan de voorschriften van bijlage 11. De naleving van de voorschriften moet met een test worden geverifieerd.

| 5.13. | In geval van een adaptief koplampsysteem dat lichtbronnen en/of ledmodules bevat om het basisdimlicht te produceren en waarbij de totale normale lichtstroom van de verlichtingseenheden, zoals aangegeven in punt 9.2.3 van het mededelingenformulier volgens het model in bijlage 1, meer dan 2 000 lumen per kant bedraagt, moet dat in punt 9.2.4 van het mededelingenformulier van bijlage 1 worden vermeld. De normale lichtstroom van de ledmodules moet worden gemeten volgens de beschrijving in punt 5 van bijlage 11. |
| --- | --- |

5.13.

In geval van een adaptief koplampsysteem dat lichtbronnen en/of ledmodules bevat om het basisdimlicht te produceren en waarbij de totale normale lichtstroom van de verlichtingseenheden, zoals aangegeven in punt 9.2.3 van het mededelingenformulier volgens het model in bijlage 1, meer dan 2 000 lumen per kant bedraagt, moet dat in punt 9.2.4 van het mededelingenformulier van bijlage 1 worden vermeld. De normale lichtstroom van de ledmodules moet worden gemeten volgens de beschrijving in punt 5 van bijlage 11.

| 5.14. | Indien het basisdimlicht in de neutrale stand uitsluitend door de ledmodules wordt geproduceerd, moet de totale normale lichtstroom van die ledmodules, gemeten volgens de beschrijving in punt 5 van bijlage 11, gelijk zijn aan of meer bedragen dan 1 000 lumen per kant. |
| --- | --- |

5.14.

Indien het basisdimlicht in de neutrale stand uitsluitend door de ledmodules wordt geproduceerd, moet de totale normale lichtstroom van die ledmodules, gemeten volgens de beschrijving in punt 5 van bijlage 11, gelijk zijn aan of meer bedragen dan 1 000 lumen per kant.

6.   VERLICHTINGSSTERKTE

6.1.   Algemene voorschriften

| 6.1.1. | Elk systeem moet een dimlicht leveren van klasse C overeenkomstig punt 6.2.5 en een of meer dimlichten van een andere klasse; het mag een of meer andere modi binnen elke dimlichtklasse omvatten, alsook de koplampfuncties overeenkomstig punt 6.3 en/of 2.1.1.1. |
| --- | --- |

6.1.1.

Elk systeem moet een dimlicht leveren van klasse C overeenkomstig punt 6.2.5 en een of meer dimlichten van een andere klasse; het mag een of meer andere modi binnen elke dimlichtklasse omvatten, alsook de koplampfuncties overeenkomstig punt 6.3 en/of 2.1.1.1.

| 6.1.2. | Het systeem moet de mogelijkheid bieden tot automatische wijzigingen, zodat een goede verlichting van de weg wordt verkregen die noch de bestuurder, noch andere verkeersdeelnemers hindert. |
| --- | --- |

6.1.2.

Het systeem moet de mogelijkheid bieden tot automatische wijzigingen, zodat een goede verlichting van de weg wordt verkregen die noch de bestuurder, noch andere verkeersdeelnemers hindert.

| 6.1.3. | Het systeem wordt aanvaardbaar geacht als het voldoet aan de relevante fotometrische voorschriften van de punten 6.2 en 6.3. |
| --- | --- |

6.1.3.

Het systeem wordt aanvaardbaar geacht als het voldoet aan de relevante fotometrische voorschriften van de punten 6.2 en 6.3.

| 6.1.4. | De fotometrische metingen worden volgens de aanwijzingen van de aanvrager verricht:






  6.1.4.1. | in de neutrale stand overeenkomstig punt 1.9; |
| --- | --- | --- |

6.1.4.

De fotometrische metingen worden volgens de aanwijzingen van de aanvrager verricht:

6.1.4.1.

in de neutrale stand overeenkomstig punt 1.9;

| 6.1.4.2. | bij V-signaal, respectievelijk W-signaal, E-signaal of T-signaal, overeenkomstig punt 1.10; |
| --- | --- |

6.1.4.2.

bij V-signaal, respectievelijk W-signaal, E-signaal of T-signaal, overeenkomstig punt 1.10;

| 6.1.4.3. | eventueel bij elk ander signaal overeenkomstig punt 1.10 en bij combinaties van signalen volgens de aanwijzingen van de aanvrager. |
| --- | --- |

6.1.4.3.

eventueel bij elk ander signaal overeenkomstig punt 1.10 en bij combinaties van signalen volgens de aanwijzingen van de aanvrager.

6.2.   Voorschriften voor het dimlicht

Vóór elke test volgens de onderstaande punten moet het systeem in de neutrale stand worden geplaatst, d.w.z. moet het dimlicht van klasse C uitstralen.

| 6.2.1. | Aan weerskanten van het systeem (d.w.z. van het voertuig) moet het dimlicht in de neutrale stand via ten minste één verlichtingseenheid een licht-donkergrens produceren overeenkomstig bijlage 8 of






  6.2.1.1. | moet het systeem andere middelen, zoals optische middelen of tijdelijke extra lichtbundels, bieden voor een duidelijke en correcte oriëntatie van de lichtbundels. |
| --- | --- | --- |

6.2.1.

Aan weerskanten van het systeem (d.w.z. van het voertuig) moet het dimlicht in de neutrale stand via ten minste één verlichtingseenheid een licht-donkergrens produceren overeenkomstig bijlage 8 of

6.2.1.1.

moet het systeem andere middelen, zoals optische middelen of tijdelijke extra lichtbundels, bieden voor een duidelijke en correcte oriëntatie van de lichtbundels.

| 6.2.1.2. | Bijlage 8 is niet van toepassing op de functie voor de verandering van soort verkeer, die in de punten 5.8 tot en met 5.8.2.1 wordt beschreven. |
| --- | --- |

6.2.1.2.

Bijlage 8 is niet van toepassing op de functie voor de verandering van soort verkeer, die in de punten 5.8 tot en met 5.8.2.1 wordt beschreven.

| 6.2.2. | Het systeem of de delen ervan moeten zo zijn georiënteerd dat de positie van de licht-donkergrens voldoet aan de voorschriften in tabel 2 van bijlage 3. |
| --- | --- |

6.2.2.

Het systeem of de delen ervan moeten zo zijn georiënteerd dat de positie van de licht-donkergrens voldoet aan de voorschriften in tabel 2 van bijlage 3.

| 6.2.3. | Als de aanvraag alleen betrekking heeft op het dimlicht, moeten het zo georiënteerde systeem of de delen ervan voldoen aan de voorschriften van de relevante onderstaande punten; als zij daarentegen ontworpen zijn om extra verlichting of lichtsignaalfuncties te leveren die tot het toepassingsgebied van dit reglement behoren, moeten zij eveneens voldoen aan de voorschriften van de relevante onderstaande punten, op voorwaarde dat zij niet afzonderlijk kunnen worden afgesteld. |
| --- | --- |

6.2.3.

Als de aanvraag alleen betrekking heeft op het dimlicht, moeten het zo georiënteerde systeem of de delen ervan voldoen aan de voorschriften van de relevante onderstaande punten; als zij daarentegen ontworpen zijn om extra verlichting of lichtsignaalfuncties te leveren die tot het toepassingsgebied van dit reglement behoren, moeten zij eveneens voldoen aan de voorschriften van de relevante onderstaande punten, op voorwaarde dat zij niet afzonderlijk kunnen worden afgesteld.

| 6.2.4. | Als een zo georiënteerd systeem of delen ervan niet voldoen aan de voorschriften van punt 6.2.3, mag de afstelling volgens de instructies van de fabrikant worden gewijzigd tot maximaal 0,5° naar rechts of naar links en 0,2° naar boven of naar onder ten opzichte van de beginafstelling. |
| --- | --- |

6.2.4.

Als een zo georiënteerd systeem of delen ervan niet voldoen aan de voorschriften van punt 6.2.3, mag de afstelling volgens de instructies van de fabrikant worden gewijzigd tot maximaal 0,5° naar rechts of naar links en 0,2° naar boven of naar onder ten opzichte van de beginafstelling.

| 6.2.5. | Als het systeem een bepaalde dimlichtmodus produceert, moet het voldoen aan de voorschriften van de relevante rubriek (C, V, E of W) van deel A van tabel 1 (fotometrische waarden) en van tabel 2 (Emax en positie van de licht-donkergrens) van bijlage 3, alsook van punt 1 (voorschriften voor de licht-donkergrens) van bijlage 8. |
| --- | --- |

6.2.5.

Als het systeem een bepaalde dimlichtmodus produceert, moet het voldoen aan de voorschriften van de relevante rubriek (C, V, E of W) van deel A van tabel 1 (fotometrische waarden) en van tabel 2 (Emax en positie van de licht-donkergrens) van bijlage 3, alsook van punt 1 (voorschriften voor de licht-donkergrens) van bijlage 8.

| 6.2.6. | Een bochtverlichtingsmodus mag worden geproduceerd, op voorwaarde dat:






  6.2.6.1. | het systeem voldoet aan de relevante voorschriften van deel B van tabel 1 (fotometrische waarden) en van punt 2 van tabel 2 (voorschriften voor de licht-donkergrens) van bijlage 3, wanneer de waarden worden gemeten volgens de procedure van bijlage 9, naar gelang de categorie (1 of 2) van de bochtverlichtingsmodus waarvoor goedkeuring wordt aangevraagd; |
| --- | --- | --- |

6.2.6.

Een bochtverlichtingsmodus mag worden geproduceerd, op voorwaarde dat:

6.2.6.1.

het systeem voldoet aan de relevante voorschriften van deel B van tabel 1 (fotometrische waarden) en van punt 2 van tabel 2 (voorschriften voor de licht-donkergrens) van bijlage 3, wanneer de waarden worden gemeten volgens de procedure van bijlage 9, naar gelang de categorie (1 of 2) van de bochtverlichtingsmodus waarvoor goedkeuring wordt aangevraagd;

| 6.2.6.2. | het punt Emax niet ligt buiten de rechthoek die zich bevindt tussen de hoogste verticale positie volgens de definitie in tabel 2 van bijlage 3 voor de desbetreffende dimlichtklasse, en 2° onder lijn H-H, en tussen 45° links en 45° rechts van de referentieas van het systeem; |
| --- | --- |

6.2.6.2.

het punt Emax niet ligt buiten de rechthoek die zich bevindt tussen de hoogste verticale positie volgens de definitie in tabel 2 van bijlage 3 voor de desbetreffende dimlichtklasse, en 2° onder lijn H-H, en tussen 45° links en 45° rechts van de referentieas van het systeem;

| 6.2.6.3. | als het T-signaal overeenkomt met de kleinste draaicirkel van het voertuig naar links (of naar rechts), de som van de door alle bestanddelen van de rechter- of linkerkant van het systeem geproduceerde verlichtingswaarden ten minste 3 lux bedraagt in een of meer punten van de zone tussen lijn H-H en 2° daaronder, en tussen 10 en 45° aan de linker- of rechterkant; |
| --- | --- |

6.2.6.3.

als het T-signaal overeenkomt met de kleinste draaicirkel van het voertuig naar links (of naar rechts), de som van de door alle bestanddelen van de rechter- of linkerkant van het systeem geproduceerde verlichtingswaarden ten minste 3 lux bedraagt in een of meer punten van de zone tussen lijn H-H en 2° daaronder, en tussen 10 en 45° aan de linker- of rechterkant;

| 6.2.6.4. | als de goedkeuring wordt aangevraagd voor een bochtverlichtingsmodus van categorie 1, het gebruik van het systeem beperkt is tot voertuigen die zodanig zijn ontworpen dat het horizontale gedeelte van de knik in de door het systeem geproduceerde licht-donkergrens voldoet aan de relevante bepalingen van punt 6.22.7.4.5, onder i), van Reglement nr. 48; |
| --- | --- |

6.2.6.4.

als de goedkeuring wordt aangevraagd voor een bochtverlichtingsmodus van categorie 1, het gebruik van het systeem beperkt is tot voertuigen die zodanig zijn ontworpen dat het horizontale gedeelte van de knik in de door het systeem geproduceerde licht-donkergrens voldoet aan de relevante bepalingen van punt 6.22.7.4.5, onder i), van Reglement nr. 48;

| 6.2.6.5. | als de goedkeuring wordt aangevraagd voor een bochtverlichtingsmodus van categorie 1, het systeem zodanig is ontworpen dat het bij een defect van de zijdelingse beweging of de wijziging van de verlichtingssterkte mogelijk is automatisch fotometrische waarden te verkrijgen die hetzij overeenkomen met die in punt 6.2.5, hetzij niet meer bedragen dan 1,5 lux in zone IIIb, zoals gedefinieerd in bijlage 3, en niet minder dan 4 lux in een punt van het „segment Emax”;






  6.2.6.5.1. | dit is echter niet noodzakelijk indien, voor posities links van de referentieas van het systeem, boven de lijn op 0,3° boven lijn H-H tot 5° links en boven de lijn op 0,57° boven lijn H-H meer dan 5° naar links, de waarde van 1 lux nergens wordt overschreden. |
| --- | --- | --- |

6.2.6.5.

als de goedkeuring wordt aangevraagd voor een bochtverlichtingsmodus van categorie 1, het systeem zodanig is ontworpen dat het bij een defect van de zijdelingse beweging of de wijziging van de verlichtingssterkte mogelijk is automatisch fotometrische waarden te verkrijgen die hetzij overeenkomen met die in punt 6.2.5, hetzij niet meer bedragen dan 1,5 lux in zone IIIb, zoals gedefinieerd in bijlage 3, en niet minder dan 4 lux in een punt van het „segment Emax”;

6.2.6.5.1.

dit is echter niet noodzakelijk indien, voor posities links van de referentieas van het systeem, boven de lijn op 0,3° boven lijn H-H tot 5° links en boven de lijn op 0,57° boven lijn H-H meer dan 5° naar links, de waarde van 1 lux nergens wordt overschreden.

| 6.2.7. | Het systeem moet worden gecontroleerd volgens de instructies van de fabrikant in het kader van het in punt 2.2.2.1 gedefinieerde veiligheidsconcept. |
| --- | --- |

6.2.7.

Het systeem moet worden gecontroleerd volgens de instructies van de fabrikant in het kader van het in punt 2.2.2.1 gedefinieerde veiligheidsconcept.

| 6.2.8. | De systemen of delen ervan die zijn ontworpen om aan de voorschriften voor zowel rechts als links verkeer te voldoen, moeten voor elk van beide posities overeenkomstig punt 5.4 voldoen aan de voor het desbetreffende soort verkeer geldende voorschriften. |
| --- | --- |

6.2.8.

De systemen of delen ervan die zijn ontworpen om aan de voorschriften voor zowel rechts als links verkeer te voldoen, moeten voor elk van beide posities overeenkomstig punt 5.4 voldoen aan de voor het desbetreffende soort verkeer geldende voorschriften.

| 6.2.9. | De systemen moeten zodanig zijn ontworpen dat:






  6.2.9.1. | elke gespecificeerde dimlichtmodus ten minste 3 lux produceert op punt 50V aan weerskanten van het systeem; de dimlichtmodus of -modi van klasse V zijn hiervan vrijgesteld; |
| --- | --- | --- |

6.2.9.

De systemen moeten zodanig zijn ontworpen dat:

6.2.9.1.

elke gespecificeerde dimlichtmodus ten minste 3 lux produceert op punt 50V aan weerskanten van het systeem; de dimlichtmodus of -modi van klasse V zijn hiervan vrijgesteld;

| 6.2.9.2. | vier seconden na de inschakeling van het systeem, dat ten minste 30 minuten niet heeft gefunctioneerd, moet het dimlicht van klasse C op punt 50V ten minste 5 lux produceren; |
| --- | --- |

6.2.9.2.

vier seconden na de inschakeling van het systeem, dat ten minste 30 minuten niet heeft gefunctioneerd, moet het dimlicht van klasse C op punt 50V ten minste 5 lux produceren;

| 6.2.9.3. | andere modi:
  bij de in punt 6.1.4.3 gedefinieerde ingangssignalen moet aan de voorschriften van punt 6.2 worden voldaan. |
| --- | --- |

6.2.9.3.

andere modi:

bij de in punt 6.1.4.3 gedefinieerde ingangssignalen moet aan de voorschriften van punt 6.2 worden voldaan.

6.3.   Voorschriften voor het grootlicht

Vóór elke test volgens de onderstaande punten moet het systeem in de neutrale stand worden geplaatst.

| 6.3.1. | De verlichtingseenheid of -eenheden van het systeem moeten volgens de instructies van de fabrikant zo worden afgesteld dat het middelpunt van het gebied met de maximale verlichtingssterkte samenvalt met het snijpunt (HV) van de lijnen H-H en V-V;






  6.3.1.1. | elke verlichtingseenheid die niet afzonderlijk kan worden afgesteld of waarvan de afstelling heeft plaatsgevonden aan de hand van metingen overeenkomstig punt 6.2, moet met die afstelling worden getest. |
| --- | --- | --- |

6.3.1.

De verlichtingseenheid of -eenheden van het systeem moeten volgens de instructies van de fabrikant zo worden afgesteld dat het middelpunt van het gebied met de maximale verlichtingssterkte samenvalt met het snijpunt (HV) van de lijnen H-H en V-V;

6.3.1.1.

elke verlichtingseenheid die niet afzonderlijk kan worden afgesteld of waarvan de afstelling heeft plaatsgevonden aan de hand van metingen overeenkomstig punt 6.2, moet met die afstelling worden getest.

| 6.3.2. | Bij metingen overeenkomstig bijlage 9 moet de verlichtingssterkte voldoen aan de volgende voorschriften:






  6.3.2.1. | HV moet zich binnen de isolux van 80 % van de maximale verlichtingssterkte van het grootlicht bevinden.






  6.3.2.1.1. | Deze maximumwaarde (EM) mag niet minder dan 48 lux bedragen en mag in geen geval 240 lux overschrijden. |
| --- | --- | --- | --- |

6.3.2.

Bij metingen overeenkomstig bijlage 9 moet de verlichtingssterkte voldoen aan de volgende voorschriften:

6.3.2.1.

HV moet zich binnen de isolux van 80 % van de maximale verlichtingssterkte van het grootlicht bevinden.

6.3.2.1.1.

Deze maximumwaarde (EM) mag niet minder dan 48 lux bedragen en mag in geen geval 240 lux overschrijden.

| 6.3.2.1.2. | De maximale lichtsterkte (IM) van elke installatie-unit die de maximale lichtsterkte van het grootlicht produceert of helpt produceren, uitgedrukt in duizenden candela’s, wordt berekend met de volgende formule:
  IM = 0,625 EM |
| --- | --- |

6.3.2.1.2.

De maximale lichtsterkte (IM) van elke installatie-unit die de maximale lichtsterkte van het grootlicht produceert of helpt produceren, uitgedrukt in duizenden candela’s, wordt berekend met de volgende formule:

IM = 0,625 EM

| 6.3.2.1.3. | De referentiemarkering (I’M) van deze maximale lichtsterkte volgens de definitie in punt 4.2.2.9 wordt berekend met de formule:

  Deze waarde wordt afgerond op de dichtstbijzijnde van de volgende waarden: 5 – 10 – 12,5 – 17,5 – 20 – 25 – 27,5 – 30 – 37,5 – 40 – 45 – 50. |
| --- | --- |

6.3.2.1.3.

De referentiemarkering (I’M) van deze maximale lichtsterkte volgens de definitie in punt 4.2.2.9 wordt berekend met de formule:

Deze waarde wordt afgerond op de dichtstbijzijnde van de volgende waarden: 5 – 10 – 12,5 – 17,5 – 20 – 25 – 27,5 – 30 – 37,5 – 40 – 45 – 50.

| 6.3.2.2. | Uitgaande van punt HV, horizontaal naar rechts en naar links, moet de verlichtingssterkte van het grootlicht ten minste 24 lux bedragen tot op 2,6° en ten minste 6 lux tot op 5,2°. |
| --- | --- |

6.3.2.2.

Uitgaande van punt HV, horizontaal naar rechts en naar links, moet de verlichtingssterkte van het grootlicht ten minste 24 lux bedragen tot op 2,6° en ten minste 6 lux tot op 5,2°.

| 6.3.3. | De door het systeem uitgestraalde verlichting of een deel ervan mag automatisch zijdelings worden verplaatst (of worden gewijzigd om een vergelijkbaar effect te verkrijgen), op voorwaarde dat:






  6.3.3.1. | het systeem voldoet aan de voorschriften van de punten 6.3.2.1.1 en 6.3.2.2, wanneer elke verlichtingseenheid wordt gemeten volgens de procedure van bijlage 9. |
| --- | --- | --- |

6.3.3.

De door het systeem uitgestraalde verlichting of een deel ervan mag automatisch zijdelings worden verplaatst (of worden gewijzigd om een vergelijkbaar effect te verkrijgen), op voorwaarde dat:

6.3.3.1.

het systeem voldoet aan de voorschriften van de punten 6.3.2.1.1 en 6.3.2.2, wanneer elke verlichtingseenheid wordt gemeten volgens de procedure van bijlage 9.

| 6.3.4. | Het systeem moet zodanig zijn ontworpen dat:






  6.3.4.1. | elke verlichtingseenheid (elk van de verlichtingseenheden) aan de rechter- en de linkerkant ten minste de helft van de in punt 6.3.2.2 voorgeschreven minimale verlichtingssterkte van het grootlicht produceert; |
| --- | --- | --- |

6.3.4.

Het systeem moet zodanig zijn ontworpen dat:

6.3.4.1.

elke verlichtingseenheid (elk van de verlichtingseenheden) aan de rechter- en de linkerkant ten minste de helft van de in punt 6.3.2.2 voorgeschreven minimale verlichtingssterkte van het grootlicht produceert;

| 6.3.4.2. | vier seconden na de inschakeling van het systeem, dat ten minste 30 minuten niet heeft gefunctioneerd, moet het grootlicht op punt HV ten minste 42 lux produceren; |
| --- | --- |

6.3.4.2.

vier seconden na de inschakeling van het systeem, dat ten minste 30 minuten niet heeft gefunctioneerd, moet het grootlicht op punt HV ten minste 42 lux produceren;

| 6.3.4.3. | bij de in punt 6.1.4.3 gedefinieerde ingangssignalen moeten de voorschriften van punt 6.3 worden vervuld. |
| --- | --- |

6.3.4.3.

bij de in punt 6.1.4.3 gedefinieerde ingangssignalen moeten de voorschriften van punt 6.3 worden vervuld.

| 6.3.5. | Als aan de voor de desbetreffende lichtbundel geldende voorschriften niet wordt voldaan, mag de oriëntatie ervan worden gewijzigd tot 0,5° naar boven of naar onder en/of 1° naar rechts of naar links ten opzichte van de beginafstelling. In deze nieuwe positie moet aan alle fotometrische voorschriften worden voldaan. Deze bepalingen zijn niet van toepassing op de in punt 6.3.1.1 gedefinieerde verlichtingseenheden. |
| --- | --- |

6.3.5.

Als aan de voor de desbetreffende lichtbundel geldende voorschriften niet wordt voldaan, mag de oriëntatie ervan worden gewijzigd tot 0,5° naar boven of naar onder en/of 1° naar rechts of naar links ten opzichte van de beginafstelling. In deze nieuwe positie moet aan alle fotometrische voorschriften worden voldaan. Deze bepalingen zijn niet van toepassing op de in punt 6.3.1.1 gedefinieerde verlichtingseenheden.

6.4.   Andere voorschriften

Bij systemen of delen ervan met afstelbare verlichtingseenheden gelden de voorschriften van de punten 6.2 (dimlicht) en 6.3 (grootlicht) voor alle in punt 2.1.3 (afstelbereik) gedefinieerde montagestanden. Ter controle wordt onderstaande procedure gevolgd:

| 6.4.1. | elke aangegeven stand wordt met de testhoekmeter ingesteld ten opzichte van de rechte die het referentiepunt met punt HV op het meetscherm verbindt. Het afstelbare systeem of het afstelbare deel (de afstelbare delen) ervan wordt (worden) vervolgens in een zodanige stand geplaatst dat het lichtpatroon op het meetscherm aan de relevante oriëntatievoorschriften voldoet; |
| --- | --- |

6.4.1.

elke aangegeven stand wordt met de testhoekmeter ingesteld ten opzichte van de rechte die het referentiepunt met punt HV op het meetscherm verbindt. Het afstelbare systeem of het afstelbare deel (de afstelbare delen) ervan wordt (worden) vervolgens in een zodanige stand geplaatst dat het lichtpatroon op het meetscherm aan de relevante oriëntatievoorschriften voldoet;

| 6.4.2. | met het systeem of een of meer delen ervan in de in punt 6.4.1 bedoelde oorspronkelijke stand moeten de inrichting of de delen ervan aan de relevante fotometrische voorschriften van de punten 6.2 en 6.3 voldoen; |
| --- | --- |

6.4.2.

met het systeem of een of meer delen ervan in de in punt 6.4.1 bedoelde oorspronkelijke stand moeten de inrichting of de delen ervan aan de relevante fotometrische voorschriften van de punten 6.2 en 6.3 voldoen;

| 6.4.3. | aanvullende tests worden uitgevoerd nadat de reflector, het systeem of een of meer delen ervan met behulp van hun respectieve afstelinrichting ± 2° in verticale richting zijn verschoven ten opzichte van hun oorspronkelijke stand, of ten minste in de uiterste stand zijn geplaatst als die minder dan 2° bedraagt. Nadat het complete systeem of een of meer delen ervan (met behulp van de hoekmeter bijvoorbeeld) in de juiste tegenovergestelde richting zijn versteld, moet de lichtuitstraling in de volgende richtingen worden gecontroleerd en binnen de voorgeschreven grenswaarden blijven:






  6.4.3.1. | dimlicht: de punten HV en 75R of eventueel 50R; grootlicht: IM en punt HV (percentage van IM); |
| --- | --- | --- |

6.4.3.

aanvullende tests worden uitgevoerd nadat de reflector, het systeem of een of meer delen ervan met behulp van hun respectieve afstelinrichting ± 2° in verticale richting zijn verschoven ten opzichte van hun oorspronkelijke stand, of ten minste in de uiterste stand zijn geplaatst als die minder dan 2° bedraagt. Nadat het complete systeem of een of meer delen ervan (met behulp van de hoekmeter bijvoorbeeld) in de juiste tegenovergestelde richting zijn versteld, moet de lichtuitstraling in de volgende richtingen worden gecontroleerd en binnen de voorgeschreven grenswaarden blijven:

6.4.3.1.

dimlicht: de punten HV en 75R of eventueel 50R; grootlicht: IM en punt HV (percentage van IM);

| 6.4.4. | als de aanvrager meer dan één montagestand heeft aangegeven, moet de procedure van de punten 6.4.1 tot en met 6.4.3 voor alle andere standen worden herhaald; |
| --- | --- |

6.4.4.

als de aanvrager meer dan één montagestand heeft aangegeven, moet de procedure van de punten 6.4.1 tot en met 6.4.3 voor alle andere standen worden herhaald;

| 6.4.5. | als de aanvrager geen bijzondere montagestand heeft aangegeven, moeten het systeem of een of meer delen ervan worden afgesteld zoals voor de metingen van de punten 6.2 (dimlicht) en 6.3 (grootlicht), met de relevante afstelinrichting in de middelste stand. De in punt 6.4.3 bedoelde aanvullende tests moeten worden verricht nadat de reflector of de delen ervan met behulp van hun afstelinrichting in hun uiterste stand zijn geplaatst (in plaats van ze ± 2° te verplaatsen); |
| --- | --- |

6.4.5.

als de aanvrager geen bijzondere montagestand heeft aangegeven, moeten het systeem of een of meer delen ervan worden afgesteld zoals voor de metingen van de punten 6.2 (dimlicht) en 6.3 (grootlicht), met de relevante afstelinrichting in de middelste stand. De in punt 6.4.3 bedoelde aanvullende tests moeten worden verricht nadat de reflector of de delen ervan met behulp van hun afstelinrichting in hun uiterste stand zijn geplaatst (in plaats van ze ± 2° te verplaatsen);

| 6.4.6. | door middel van een formulier volgens het model in bijlage 1 moet worden aangegeven welke verlichtingseenheid of –eenheden een licht-donkergrens produceren zoals gedefinieerd in bijlage 8, over een zone die zich uitstrekt van 6° links tot 4° rechts en boven een horizontale lijn die daar 0,8° onder is getrokken; |
| --- | --- |

6.4.6.

door middel van een formulier volgens het model in bijlage 1 moet worden aangegeven welke verlichtingseenheid of –eenheden een licht-donkergrens produceren zoals gedefinieerd in bijlage 8, over een zone die zich uitstrekt van 6° links tot 4° rechts en boven een horizontale lijn die daar 0,8° onder is getrokken;

| 6.4.7. | door middel van een formulier volgens het model in bijlage 1 moet worden aangegeven welke eventuele dimlichtmodus (-modi) van klasse E voldoet (voldoen) aan de gegevensset van tabel 6 van bijlage 3. |
| --- | --- |

6.4.7.

door middel van een formulier volgens het model in bijlage 1 moet worden aangegeven welke eventuele dimlichtmodus (-modi) van klasse E voldoet (voldoen) aan de gegevensset van tabel 6 van bijlage 3.

7.   KLEUR

| 7.1. | De kleur van het uitgestraalde licht moet wit zijn. |
| --- | --- |

7.1.

De kleur van het uitgestraalde licht moet wit zijn.

C.   ANDERE ADMINISTRATIEVE BEPALINGEN

8.   WIJZIGING VAN HET TYPE SYSTEEM EN UITBREIDING VAN DE GOEDKEURING

| 8.1. | Elke wijziging van het type systeem moet worden meegedeeld aan de administratieve instantie die dat type systeem heeft goedgekeurd. Die instantie kan dan:






  8.1.1. | oordelen dat de aangebrachte wijzigingen waarschijnlijk geen noemenswaardige nadelige effecten zullen hebben en dat het systeem in ieder geval nog steeds aan de voorschriften voldoet, of |
| --- | --- | --- |

8.1.

Elke wijziging van het type systeem moet worden meegedeeld aan de administratieve instantie die dat type systeem heeft goedgekeurd. Die instantie kan dan:

8.1.1.

oordelen dat de aangebrachte wijzigingen waarschijnlijk geen noemenswaardige nadelige effecten zullen hebben en dat het systeem in ieder geval nog steeds aan de voorschriften voldoet, of

| 8.1.2. | van de technische dienst die met de uitvoering van de tests is belast, een nieuw testrapport eisen. |
| --- | --- |

8.1.2.

van de technische dienst die met de uitvoering van de tests is belast, een nieuw testrapport eisen.

| 8.2. | De overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, moeten volgens de procedure van punt 4.1.4 in kennis worden gesteld van de goedkeuring of weigering van de goedkeuring, met vermelding van de wijzigingen. |
| --- | --- |

8.2.

De overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, moeten volgens de procedure van punt 4.1.4 in kennis worden gesteld van de goedkeuring of weigering van de goedkeuring, met vermelding van de wijzigingen.

| 8.3. | De bevoegde instantie die de uitbreiding van de goedkeuring moet toestaan, kent een volgnummer toe aan elk mededelingenformulier dat krachtens deze uitbreiding wordt afgegeven en stelt de andere partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, daarvan in kennis door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 1. |
| --- | --- |

8.3.

De bevoegde instantie die de uitbreiding van de goedkeuring moet toestaan, kent een volgnummer toe aan elk mededelingenformulier dat krachtens deze uitbreiding wordt afgegeven en stelt de andere partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, daarvan in kennis door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 1.

9.   CONFORMITEIT VAN DE PRODUCTIE

Voor de controle van de conformiteit van de productie gelden de procedures van aanhangsel 2 van de overeenkomst (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2), met inachtneming van de volgende voorschriften:

| 9.1. | de krachtens dit reglement goedgekeurde systemen moeten zodanig zijn vervaardigd dat zij met het goedgekeurde type overeenstemmen en aan de voorschriften van de punten 6 en 7 voldoen. |
| --- | --- |

9.1.

de krachtens dit reglement goedgekeurde systemen moeten zodanig zijn vervaardigd dat zij met het goedgekeurde type overeenstemmen en aan de voorschriften van de punten 6 en 7 voldoen.

| 9.2. | De in bijlage 5 vermelde minimumvoorschriften voor de procedures om de conformiteit van de productie te controleren, moeten worden nageleefd. |
| --- | --- |

9.2.

De in bijlage 5 vermelde minimumvoorschriften voor de procedures om de conformiteit van de productie te controleren, moeten worden nageleefd.

| 9.3. | De in bijlage 7 vermelde minimumvoorschriften voor de monsterneming door een inspecteur moeten worden nageleefd. |
| --- | --- |

9.3.

De in bijlage 7 vermelde minimumvoorschriften voor de monsterneming door een inspecteur moeten worden nageleefd.

| 9.4. | De instantie die de goedkeuring heeft verleend, kan op elk tijdstip de in elke productie-eenheid toegepaste methoden voor de controle van de conformiteit verifiëren. Deze inspecties vinden gewoonlijk om de twee jaar plaats. |
| --- | --- |

9.4.

De instantie die de goedkeuring heeft verleend, kan op elk tijdstip de in elke productie-eenheid toegepaste methoden voor de controle van de conformiteit verifiëren. Deze inspecties vinden gewoonlijk om de twee jaar plaats.

| 9.5. | Systemen of delen ervan met zichtbare defecten worden buiten beschouwing gelaten. |
| --- | --- |

9.5.

Systemen of delen ervan met zichtbare defecten worden buiten beschouwing gelaten.

| 9.6. | De referentiemarkering wordt buiten beschouwing gelaten. |
| --- | --- |

9.6.

De referentiemarkering wordt buiten beschouwing gelaten.

10.   SANCTIES BIJ NON-CONFORMITEIT VAN DE PRODUCTIE

| 10.1. | De krachtens dit reglement verleende goedkeuring voor een type systeem kan worden ingetrokken indien niet aan de voorschriften is voldaan of indien een systeem of een of meer delen ervan die van het goedkeuringsmerk zijn voorzien, niet conform zijn met het goedgekeurde type. |
| --- | --- |

10.1.

De krachtens dit reglement verleende goedkeuring voor een type systeem kan worden ingetrokken indien niet aan de voorschriften is voldaan of indien een systeem of een of meer delen ervan die van het goedkeuringsmerk zijn voorzien, niet conform zijn met het goedgekeurde type.

| 10.2. | Indien een overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast een eerder door haar verleende goedkeuring intrekt, stelt zij de andere overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, daarvan onmiddellijk in kennis door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 1. |
| --- | --- |

10.2.

Indien een overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast een eerder door haar verleende goedkeuring intrekt, stelt zij de andere overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, daarvan onmiddellijk in kennis door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 1.

11.   DEFINITIEVE STOPZETTING VAN DE PRODUCTIE

| 11.1. | Indien de houder van een goedkeuring de productie van een type systeem waarvoor krachtens dit reglement goedkeuring is verleend, definitief stopzet, stelt hij de instantie die de goedkeuring heeft verleend daarvan in kennis. Zodra deze instantie de kennisgeving heeft ontvangen, stelt zij de andere partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, daarvan in kennis door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 1. |
| --- | --- |

11.1.

Indien de houder van een goedkeuring de productie van een type systeem waarvoor krachtens dit reglement goedkeuring is verleend, definitief stopzet, stelt hij de instantie die de goedkeuring heeft verleend daarvan in kennis. Zodra deze instantie de kennisgeving heeft ontvangen, stelt zij de andere partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, daarvan in kennis door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 1.

12.   NAAM EN ADRES VAN DE MET DE GOEDKEURINGSTESTS BELASTE TECHNISCHE DIENSTEN EN VAN DE ADMINISTRATIEVE INSTANTIES

| 12.1. | De partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, delen het secretariaat van de Verenigde Naties de naam en het adres mee van de met de goedkeuringstests belaste technische diensten en van de administratieve instanties die goedkeuring verlenen en waaraan de in andere landen afgegeven formulieren betreffende de goedkeuring, de uitbreiding, weigering of intrekking van de goedkeuring of de definitieve stopzetting van de productie moeten worden toegezonden. |
| --- | --- |

12.1.

De partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, delen het secretariaat van de Verenigde Naties de naam en het adres mee van de met de goedkeuringstests belaste technische diensten en van de administratieve instanties die goedkeuring verlenen en waaraan de in andere landen afgegeven formulieren betreffende de goedkeuring, de uitbreiding, weigering of intrekking van de goedkeuring of de definitieve stopzetting van de productie moeten worden toegezonden.

---

(1)  Zoals gedefinieerd in bijlage 7 bij de Geconsolideerde resolutie betreffende de constructie van voertuigen (R.E.3) (document TRANS/WP.29/78/Rev.1/Amend.2, laatstelijk gewijzigd bij Amend.4).

(2)  Ter informatie: C staat voor het basisdimlicht, V voor het dimlicht in verlichte zones zoals agglomeraties, E voor het dimlicht op grote wegen of autosnelwegen en W voor het dimlicht bij slechte weersomstandigheden, zoals op natte wegen.

(3)  Aan te geven op een formulier volgens het model in bijlage 1.

(4)  Aan te geven op een formulier volgens het model in bijlage 10.

(5)  1 voor Duitsland, 2 voor Frankrijk, 3 voor Italië, 4 voor Nederland, 5 voor Zweden, 6 voor België, 7 voor Hongarije, 8 voor Tsjechië, 9 voor Spanje, 10 voor Servië, 11 voor het Verenigd Koninkrijk, 12 voor Oostenrijk, 13 voor Luxemburg, 14 voor Zwitserland, 15 (niet gebruikt), 16 voor Noorwegen, 17 voor Finland, 18 voor Denemarken, 19 voor Roemenië, 20 voor Polen, 21 voor Portugal, 22 voor de Russische Federatie, 23 voor Griekenland, 24 voor Ierland, 25 voor Kroatië, 26 voor Slovenië, 27 voor Slowakije, 28 voor Belarus, 29 voor Estland, 30 (niet gebruikt), 31 voor Bosnië en Herzegovina, 32 voor Letland, 33 (niet gebruikt), 34 voor Bulgarije, 35-36 (niet gebruikt), 37 voor Turkije, 38-39 (niet gebruikt), 40 voor de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, 41 (niet gebruikt), 42 voor de Europese Gemeenschap (goedkeuring wordt verleend door de lidstaten door middel van hun respectieve ECE-symbool), 43 voor Japan, 44 (niet gebruikt), 45 voor Australië, 46 voor Oekraïne, 47 voor Zuid-Afrika, 48 voor Nieuw-Zeeland, 49 voor Cyprus, 50 voor Malta en 51 voor de Republiek Korea. De daaropvolgende nummers zullen worden toegekend aan andere landen in de chronologische volgorde waarin zij de Overeenkomst betreffende het aannemen van eenvormige technische voorschriften die van toepassing zijn op voertuigen op wielen, uitrustingsstukken en onderdelen die in een voertuig op wielen kunnen worden gemonteerd of gebruikt en de voorwaarden voor wederzijdse erkenning van overeenkomstig deze voorschriften verleende goedkeuringen ratificeren of tot deze overeenkomst toetreden. De aldus toegekende nummers zullen door de secretaris-generaal van de Verenigde Naties aan de overeenkomstsluitende partijen worden meegedeeld.

---

BIJLAGE 1

MEDEDELING

(maximumformaat: A4 (210 × 297 mm))

Image

Image

Image

---

BIJLAGE 2

VOORBEELDEN VAN GOEDKEURINGSMERKEN

Voorbeeld 1

a ≥ 8 mm (glazen lens)

a ≥ 5 mm (kunststoflens)

| Figuur 1 | Figuur 2 |
| --- | --- |

Figuur 1

Image

Figuur 2

Image

De installatie-unit van een systeem met een van de bovenstaande goedkeuringsmerken is in Nederland (E4) krachtens dit reglement goedgekeurd onder nummer 19243 en voldoet aan de voorschriften van dit reglement in zijn oorspronkelijke vorm (00). Het dimlicht is uitsluitend bestemd voor rechts verkeer. De letters CT (figuur 1) geven aan dat het een dimlicht met bochtverlichtingsmodus betreft en de letters CWR (figuur 2) wijzen erop dat het een dimlicht van klasse C, een dimlicht van klasse W en een grootlicht betreft.

Het getal 30 geeft aan dat de maximale lichtsterkte van het grootlicht tussen 86 250 en 101 250 candela ligt.

Opmerking: Het goedkeuringsnummer en de aanvullende symbolen moeten dicht bij de cirkel rond de letter E worden geplaatst, hetzij boven of onder die letter, hetzij links of rechts ervan. De cijfers van het goedkeuringsnummer moeten zich aan dezelfde kant van de letter E bevinden en in dezelfde richting wijzen.

Het gebruik van Romeinse cijfers als goedkeuringsnummers moet worden vermeden om elke verwarring met andere symbolen uit te sluiten.

Voorbeeld 2

| Figuur 3 | Figuur 4 a |
| --- | --- |
| Figuur 4 b |

Figuur 3

Image

Figuur 4 a

Image

Figuur 4 b

Image

De installatie-unit van een systeem met bovenstaand goedkeuringsmerk voldoet voor zowel het dimlicht als het grootlicht aan de voorschriften van dit reglement en is ontworpen als:

| | Figuur 3: Dimlicht van klasse C met dimlicht van klasse E, uitsluitend voor links verkeer. |
| --- | --- |

Figuur 3: Dimlicht van klasse C met dimlicht van klasse E, uitsluitend voor links verkeer.

| | Figuren 4 a) en 4 b): Dimlicht van klasse C met dimlicht van klasse V, voor beide soorten verkeer dankzij een afstelmechanisme voor het optische element of de lichtbron op het voertuig, en grootlicht. Het dimlicht van klasse C, het dimlicht van klasse V en het grootlicht moeten voldoen aan de voorschriften voor bochtverlichting, zoals aangegeven door de letter T. Het streepje boven de letter R geeft aan dat meerdere installatie-units aan die kant van het systeem in de grootlichtfunctie voorzien. |
| --- | --- |

Figuren 4 a) en 4 b): Dimlicht van klasse C met dimlicht van klasse V, voor beide soorten verkeer dankzij een afstelmechanisme voor het optische element of de lichtbron op het voertuig, en grootlicht. Het dimlicht van klasse C, het dimlicht van klasse V en het grootlicht moeten voldoen aan de voorschriften voor bochtverlichting, zoals aangegeven door de letter T. Het streepje boven de letter R geeft aan dat meerdere installatie-units aan die kant van het systeem in de grootlichtfunctie voorzien.

Voorbeeld 3

| Figuur 5 | Figuur 6 |
| --- | --- |

Figuur 5

Image

Figuur 6

Image

De installatie-unit met bovenstaand goedkeuringsmerk bevat een kunststoflens, voldoet alleen voor het dimlicht aan de voorschriften van dit reglement en is ontworpen als:

| | Figuur 5: Dimlicht van klasse C en dimlicht van klasse W, voor beide soorten verkeer. |
| --- | --- |

Figuur 5: Dimlicht van klasse C en dimlicht van klasse W, voor beide soorten verkeer.

| | Figuur 6: Dimlicht van klasse C met bochtverlichtingsmodus, uitsluitend voor rechts verkeer. |
| --- | --- |

Figuur 6: Dimlicht van klasse C met bochtverlichtingsmodus, uitsluitend voor rechts verkeer.

Voorbeeld 4

| Figuur 7 | Figuur 8 |
| --- | --- |

Figuur 7

Image

Figuur 8

Image

Figuur 7: De installatie-unit met bovenstaand goedkeuringsmerk voldoet aan de voorschriften van dit reglement voor het dimlicht van klasse C en het dimlicht van klasse V en is uitsluitend ontworpen voor links verkeer.

Figuur 8: De installatie-unit met bovenstaand goedkeuringsmerk is een (afzonderlijke) installatie-unit die deel uitmaakt van een systeem, en voldoet uitsluitend voor het grootlicht aan de voorschriften van dit reglement.

Voorbeeld 5

Identificatie van een installatie-unit met kunststoflens volgens de voorschriften van dit reglement

| Figuur 9 | Figuur 10 |
| --- | --- |

Figuur 9

Image

Figuur 10

Image

Figuur 9: Dimlicht van klasse C en dimlicht van klasse W, beide met bochtverlichtingsmodus en grootlicht, uitsluitend ontworpen voor rechts verkeer.

Het dimlicht en de modi ervan mogen niet tegelijk functioneren met het grootlicht in een andere samengebouwde koplamp.

Figuur 10: Dimlicht van klasse E en dimlicht van klasse W, uitsluitend ontworpen voor rechts verkeer, en grootlicht. Het streepje boven de letter E en de letter W geeft aan dat deze dimlichtklassen door meer dan één installatie-unit aan die kant van het systeem worden geproduceerd.

Voorbeeld 6

Vereenvoudigde markering voor gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten die krachtens een ander reglement dan dit zijn goedgekeurd (fig. 11) (De verticale en horizontale lijnen maken geen deel uit van het goedkeuringsmerk, maar dienen gewoon om de vorm van de lichtsignaalinrichting schematisch weer te geven)

Dit zijn twee voorbeelden van installatie-units die aan dezelfde kant van een systeem zijn geplaatst, voorzien zijn van een goedkeuringsmerk en bestaan uit (model A en model B):

Installatie-unit 1

Een breedtelicht aan de voorzijde, goedgekeurd krachtens Reglement nr. 7, wijzigingenreeks 02;

een of meer verlichtingseenheden met een dimlicht van klasse C in bochtverlichtingsmodus, ontworpen om te functioneren met een of meer andere installatie-units aan dezelfde kant van het systeem (zoals aangegeven door het streepje boven de letter C), en een dimlicht van klasse V, beide bestemd voor rechts en links verkeer, alsmede een grootlicht met een maximale lichtsterkte tussen 86 250 en 101 250 candela (zoals aangegeven door het getal 30), goedgekeurd volgens de voorschriften van dit reglement in zijn oorspronkelijke versie (00) en voorzien van een kunststoflens;

een dagrijlicht, goedgekeurd krachtens Reglement nr. 87 in zijn oorspronkelijke vorm (00);

een voorrichtingaanwijzer van categorie 1a, goedgekeurd krachtens Reglement nr. 6, wijzigingenreeks 01.

Installatie-unit 3

Een mistvoorlicht, goedgekeurd krachtens Reglement nr. 19, wijzigingenreeks 02, of een dimlicht van klasse C in bochtverlichtingsmodus, ontworpen voor rechts en links verkeer en om te functioneren met een of meer andere installatie-units aan dezelfde kant van het systeem, zoals aangegeven door het streepje boven de letter C.

Installatie-unit 1 van het system

Figuur 11

Image

Installatie-unit 3 van het system

Image

Voorbeeld 7

Voorbeeld 7: Opstelling van de goedkeuringsmerken voor een systeem (fig. 12)

Figuur 12

Image

Image

Dit zijn twee voorbeelden van een adaptief koplampsysteem met twee installatie-units (met dezelfde functies) aan weerskanten (de units 1 en 3 aan de linkerkant en de units 2 en 4 aan de rechterkant).

Installatie-unit 1 (of 2) van het systeem met de bovenstaande goedkeuringsnummers voldoet aan de voorschriften van dit reglement in zijn oorspronkelijke vorm (00) voor zowel een dimlicht van klasse C voor links verkeer als een grootlicht met een maximale lichtsterkte tussen 86 250 en 101 250 candela (aangegeven door het getal 30), gegroepeerd met een voorrichtingaanwijzer van categorie 1a, goedgekeurd krachtens Reglement nr. 6, wijzigingenreeks 01.

In voorbeeld 7 a) bevat installatie-unit 1 (of 2) van het systeem een dimlicht van klasse C met bochtverlichtingsmodus, een dimlicht van klasse W, een dimlicht van klasse V en een dimlicht van klasse E. Het streepje boven de letter C geeft aan dat het dimlicht van klasse C wordt geproduceerd door twee installatie-units aan die kant van het systeem.

Installatie-unit 3 (of 4) is ontworpen om het tweede deel van het dimlicht van klasse C te produceren aan die kant van het systeem, zoals aangegeven door het streepje boven de letter C.

In voorbeeld 7 b) is installatie-unit 1 (of 2) van het systeem ontworpen om een dimlicht van klasse C, een dimlicht van klasse W en een dimlicht van klasse E te produceren. Het streepje boven de letter W geeft aan dat het dimlicht van klasse W wordt geproduceerd door twee installatie-units aan die kant van het systeem. De letter T, rechts aansluitend op de lijst van symbolen (en links van het goedkeuringsnummer), geeft aan dat elke lichtbundel, d.w.z. het dimlicht van klasse C, het dimlicht van klasse W, het dimlicht van klasse E en het grootlicht, een bochtverlichtingsmodus heeft.

Installatie-unit 3 (of 4) van het systeem is ontworpen om het tweede deel van het dimlicht van klasse W aan die kant van het systeem (zoals aangegeven door het streepje boven de letter W) en van het dimlicht van klasse V te produceren.

Voorbeeld 8

Opstelling van de goedkeuringsmerken voor de twee kanten van een systeem (fig. 13)

Dit is een voorbeeld van een adaptief koplampsysteem met twee installatie-units aan de linkerkant van het voertuig en één installatie-unit aan de rechterkant.

Figuur 13

| Rechterkant van het systeem of voertuig | Linkerkant van het systeem of voertuig |
| --- | --- |
| |

Rechterkant van het systeem of voertuig

Linkerkant van het systeem of voertuig

Image

Het systeem met bovenstaande goedkeuringsmerken voldoet aan de voorschriften van dit reglement in zijn oorspronkelijke vorm (00) voor zowel een dimlicht voor links verkeer als een grootlicht met een maximale lichtsterkte tussen 86 250 en 101 250 candela (aangegeven door het getal 30), gegroepeerd met een voorrichtingaanwijzer van categorie 1a, goedgekeurd krachtens Reglement nr. 6, wijzigingenreeks 01, en een breedtelicht aan de voorzijde, goedgekeurd krachtens Reglement nr. 7, wijzigingenreeks 02.

Installatie-unit 1 van het systeem (links) is ontworpen om het dimlicht van klasse C en het dimlicht van klasse E te helpen produceren. Het streepje boven de letter C geeft aan dat aan die kant meerdere installatie-units het dimlicht van klasse C helpen produceren. De letter T, rechts aansluitend op de lijst van symbolen, geeft aan dat zowel het dimlicht van klasse C als het dimlicht van klasse E een bochtverlichtingsmodus heeft.

Installatie-unit 3 van het systeem (links) is ontworpen om het tweede deel van het dimlicht van klasse C aan die kant (zoals aangegeven door het streepje boven de letter C) en het dimlicht van klasse W te produceren.

Installatie-unit 2 van het systeem (rechts) is ontworpen om het dimlicht van klasse C en het dimlicht van klasse E, die beide een bochtverlichtingsmodus hebben, en ook het dimlicht van klasse W te helpen produceren.

Opmerking: In de voorbeelden 6, 7 en 8 moeten de verschillende installatie-units van het systeem hetzelfde goedkeuringsnummer dragen

Figuur 14

Image

De ledmodule met bovenstaande lichtbronidentificatiecode is goedgekeurd samen met een adaptief koplampsysteem dat aanvankelijk in Italië (E3) is goedgekeurd onder nummer 17325.

---

BIJLAGE 3

FOTOMETRISCHE VOORSCHRIFTEN VOOR HET DIMLICHT
   (1)

In deze bijlage wordt verstaan onder:

„daarboven”: verticaal daarboven geplaatst; „daaronder”: verticaal daaronder geplaatst.

De hoekposities worden uitgedrukt in graden boven (deg U) of onder (deg D) lijn H-H en in graden rechts (deg R) of links (deg L) van lijn V-V.

Figuur 1

Hoekposities van de fotometrische voorschriften voor dimlicht (voor rechts verkeer)

Image

Tabel 1

Fotometrische eigenschappen die gelden voor het dimlicht

| Voorschriften uitgedrukt in lux op 25 m | Positie/graden | Dimlicht |
| --- | --- | --- |
| Horizontaal | verticaal | klasse C | klasse V | klasse E | klasse W |
| Nr. | Element | op/van | tot | tot | min. | max. | min. | max. | min. | max. | min. | max. |
| Deel A |
| 1 | B50L (5) | L 3,43 | | U 0,57 | | 0,4 | | 0,4 | | 0,7 (9) | | 0,7 |
| 2 | HV (5) | V | | H | | 0,7 | | 0,7 | | | | |
| 3 | BR (5) | R 2,5 | | U 1 | 0,2 | 2 | 0,1 | 1 | 0,2 | 2 | 0,2 | 3 |
| 4 | Segment BRR (5) | R 8 | R 20 | U 0,57 | | 4 | | 1 | | 4 | | 6 |
| 5 | Segment BLL (5) | L 8 | L 20 | U 0,57 | | 0,7 | | 1 | | 1 | | 1 |
| 6 | P | L 7 | | H | 0,1 | | | | | | 0,1 | |
| 7 | Zone III (zoals gedefinieerd in tabel 3 van deze bijlage) | | | | | 0,7 | | 0,7 | | 1 | | 1 |
| 8a | S50, S50LL, S50RR (6) | | | U 4 | 0,1 (8) | | | | 0,1 (8) | | 0,1 (8) | |
| 9a | S100, S100LL, S100RR (6) | | | U 2 | 0,2 (8) | | | | 0,2 (8) | | 0,2 (8) | |
| 10 | 50 R | R 1,72 | | D 0,86 | | | 6 | | | | | |
| 11 | 75 R | R 1,15 | | D 0,57 | 12 | | | | 18 | | 24 | |
| 12 | 50 V | V | | D 0,86 | 6 | | 6 | | 12 | | 12 | |
| 13 | 50 L | L 3,43 | | D 0,86 | 4,2 | 15 (10) | 4,2 | 15 (10) | 8 | | 8 | 30 (10) |
| 14 | 25 LL | L 16 | | D 1,72 | 1,4 | | 1 | | 1,4 | | 4 | |
| 15 | 25 RR | R 11 | | D 1,72 | 1,4 | | 1 | | 1,4 | | 4 | |
| 16 | Segment 20 en daaronder | L 3,5 | V | D 2 | | | | | | | | 20 (3) |
| 17 | Segment 10 en daaronder | L 4,5 | R 2,0 | D 4 | | 14 (2) | | 14 (2) | | 14 (2) | | 8 (3) |
| 18 | Emax
   (4) | | | | 20 | 50 | 10 | 50 | 20 | 90 (9) | 35 | 80 (3) |
| Deel B (bochtverlichtingsmodi): Deel A is van toepassing, evenwel nadat de regels 1, 2, 7, 13 en 18 zijn vervangen door de onderstaande regels. |
| 1 | B50L (5) | L 3,43 | | U 0,57 | | 0,6 | | 0,6 | | | | 0,9 |
| 2 | HV (5) | | | | | 1 | | 1 | | | | |
| 7 | Zone III (zoals gedefinieerd in tabel 3 van deze bijlage | | | | | 1 | | 1 | | 1 | | 1 |
| 13 | 50L | L 3,43 | | D 0,86 | 2 | | 2 | | 4 | | 4 | |
| 18 | Emax
   (7) | | | | 12 | 50 | 6 | 50 | 12 | 90 (9) | 24 | 80 (3) |

Voorschriften uitgedrukt in lux op 25 m

Positie/graden

Dimlicht

Horizontaal

verticaal

klasse C

klasse V

klasse E

klasse W

Nr.

Element

op/van

tot

tot

min.

max.

min.

max.

min.

max.

min.

max.

Deel A

1

B50L (5)

L 3,43

U 0,57

0,4

0,4

0,7 (9)

0,7

2

HV (5)

V

H

0,7

0,7

3

BR (5)

R 2,5

U 1

0,2

2

0,1

1

0,2

2

0,2

3

4

Segment BRR (5)

R 8

R 20

U 0,57

4

1

4

6

5

Segment BLL (5)

L 8

L 20

U 0,57

0,7

1

1

1

6

P

L 7

H

0,1

0,1

7

Zone III (zoals gedefinieerd in tabel 3 van deze bijlage)

0,7

0,7

1

1

8a

S50, S50LL, S50RR (6)

U 4

0,1 (8)

0,1 (8)

0,1 (8)

9a

S100, S100LL, S100RR (6)

U 2

0,2 (8)

0,2 (8)

0,2 (8)

10

50 R

R 1,72

D 0,86

6

11

75 R

R 1,15

D 0,57

12

18

24

12

50 V

V

D 0,86

6

6

12

12

13

50 L

L 3,43

D 0,86

4,2

15 (10)

4,2

15 (10)

8

8

30 (10)

14

25 LL

L 16

D 1,72

1,4

1

1,4

4

15

25 RR

R 11

D 1,72

1,4

1

1,4

4

16

Segment 20 en daaronder

L 3,5

V

D 2

20 (3)

17

Segment 10 en daaronder

L 4,5

R 2,0

D 4

14 (2)

14 (2)

14 (2)

8 (3)

18

Emax
   (4)

20

50

10

50

20

90 (9)

35

80 (3)

Deel B (bochtverlichtingsmodi): Deel A is van toepassing, evenwel nadat de regels 1, 2, 7, 13 en 18 zijn vervangen door de onderstaande regels.

1

B50L (5)

L 3,43

U 0,57

0,6

0,6

0,9

2

HV (5)

1

1

7

Zone III (zoals gedefinieerd in tabel 3 van deze bijlage

1

1

1

1

13

50L

L 3,43

D 0,86

2

2

4

4

18

Emax
   (7)

12

50

6

50

12

90 (9)

24

80 (3)

Tabel 2

Elementen, hoekpositie of waarde in graden van een dimlicht en aanvullende voorschriften

| | Hoekpositie/waarde in graden | Dimlicht van klasse C | Dimlicht van klasse V | Dimlicht van klasse E | Dimlicht van klasse W |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Nr. | Aanduiding van het deel van de lichtbundel en voorschriften | horizontaal | verticaal | horizontaal | verticaal | horizontaal | verticaal | horizontaal | verticaal |
| 2.1. | Emax mag niet liggen buiten de rechthoek die zich (boven „segment Emax”) bevindt | tussen 0,5L
  en 3R | tussen 0,3 D
  en 1,72 D | | tussen 0,3 D
  en 1,72 D | tussen 0,5L
  en 3R | tussen 0,1 D
  en 1,72 D | tussen 0,5L
  en 3R | tussen 0,3 D
  en 1,72 |
| 2.2. | De licht-donkergrens en de delen ervan moeten:






  — | voldoen aan de voorschriften van punt 1 van bijlage 8, waarbij de knik zich op lijn V-V bevindt,
  en |

Hoekpositie/waarde in graden

Dimlicht van klasse C

Dimlicht van klasse V

Dimlicht van klasse E

Dimlicht van klasse W

Nr.

Aanduiding van het deel van de lichtbundel en voorschriften

horizontaal

verticaal

horizontaal

verticaal

horizontaal

verticaal

horizontaal

verticaal

2.1.

Emax mag niet liggen buiten de rechthoek die zich (boven „segment Emax”) bevindt

tussen 0,5L

en 3R

tussen 0,3 D

en 1,72 D

tussen 0,3 D

en 1,72 D

tussen 0,5L

en 3R

tussen 0,1 D

en 1,72 D

tussen 0,5L

en 3R

tussen 0,3 D

en 1,72

2.2.

De licht-donkergrens en de delen ervan moeten:

—

voldoen aan de voorschriften van punt 1 van bijlage 8, waarbij de knik zich op lijn V-V bevindt,

en

| — | geplaatst zijn met het horizontale gedeelte ervan |
| --- | --- |

—

geplaatst zijn met het horizontale gedeelte ervan

op V = 0,57 D

≤ 0,57D

≥ 1,3 D

≤ 0,23D (11)

≥ 0,57D

≤ 0,23 (11)

≥ 0,57D

Tabel 3

Zones III van het dimlicht, coördinaten van de bovenste hoeken

| Hoekpositie in graden | Referentiedriehoek nr. | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Zone III a
  voor dimlicht van klasse C of V | horizontaal | 8 L | 8 L | 8 R | 8 R | 6 R | 1,5 R | V-V | 4 L |
| verticaal | 1 U | 4 U | 4 U | 2 U | 1,5 U | 1,5 U | H-H | H-H |
| Zone III b
  voor dimlicht van klasse W of E | horizontaal | 8 L | 8 L | 8 R | 8 R | 6 R | 1,5 R | 0,5 L | 4 L |
| verticaal | 1 U | 4 U | 4 U | 2 U | 1,5 U | 1,5 U | 0,34 U | 0,34 U |

Hoekpositie in graden

Referentiedriehoek nr.

1

2

3

4

5

6

7

8

Zone III a

voor dimlicht van klasse C of V

horizontaal

8 L

8 L

8 R

8 R

6 R

1,5 R

V-V

4 L

verticaal

1 U

4 U

4 U

2 U

1,5 U

1,5 U

H-H

H-H

Zone III b

voor dimlicht van klasse W of E

horizontaal

8 L

8 L

8 R

8 R

6 R

1,5 R

0,5 L

4 L

verticaal

1 U

4 U

4 U

2 U

1,5 U

1,5 U

0,34 U

0,34 U

Tabel 4

Aanvullende bepalingen voor dimlicht van klasse W, uitgedrukt in lux op 25 m

| 4.1. | Definitie en voorschriften voor de segmenten E, F1, F2 en F3 (niet aangegeven op figuur 1) |
| --- | --- |
| Het toegestane maximum is 0,2 lux: a) in een segment E dat zich op 10° U tussen 20 L en 20° R bevindt; en b) in drie verticale segmenten (F1, F2 en F3) op horizontale posities 10° L, V en 10° R, alle drie van 10 U tot 60° U. |
| 4.2. | Andere (aanvullende) voorschriften voor Emax, segment 20 en segment 10: Deel A of B van tabel 1 is van toepassing, mits de maximumvoorschriften van de regels 16, 17 en 18 worden vervangen door de onderstaande voorschriften. |
| Als volgens de aanwijzingen van de aanvrager overeenkomstig punt 2.2.2, onder e), van dit reglement een dimlicht van klasse W ontworpen is om in segment 20 en daaronder niet meer dan 10 lux en in segment 10 en daaronder niet meer dan 4 lux uit te stralen, mag de nominale waarde van het Emax van deze lichtbundel 100 lux niet overschrijden. |

4.1.

Definitie en voorschriften voor de segmenten E, F1, F2 en F3 (niet aangegeven op figuur 1)

Het toegestane maximum is 0,2 lux: a) in een segment E dat zich op 10° U tussen 20 L en 20° R bevindt; en b) in drie verticale segmenten (F1, F2 en F3) op horizontale posities 10° L, V en 10° R, alle drie van 10 U tot 60° U.

4.2.

Andere (aanvullende) voorschriften voor Emax, segment 20 en segment 10: Deel A of B van tabel 1 is van toepassing, mits de maximumvoorschriften van de regels 16, 17 en 18 worden vervangen door de onderstaande voorschriften.

Als volgens de aanwijzingen van de aanvrager overeenkomstig punt 2.2.2, onder e), van dit reglement een dimlicht van klasse W ontworpen is om in segment 20 en daaronder niet meer dan 10 lux en in segment 10 en daaronder niet meer dan 4 lux uit te stralen, mag de nominale waarde van het Emax van deze lichtbundel 100 lux niet overschrijden.

Tabel 5

Voorschriften voor het bovenste gedeelte en hoekpositie van de meetpunten

| Aanduiding van het punt | S50LL | S50 | S50RR | S100LL | S100 | S100RR |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Hoekpositie in graden | 4 U/8 L | 4 U/V-V | 4 U/8 R | 2 U/4 L | 2 U/V-V | 2 U/4 R |

Aanduiding van het punt

S50LL

S50

S50RR

S100LL

S100

S100RR

Hoekpositie in graden

4 U/8 L

4 U/V-V

4 U/8 R

2 U/4 L

2 U/V-V

2 U/4 R

Tabel 6

Aanvullende voorschriften voor dimlicht van klasse E

| De delen A en B van tabel 1 en ook tabel 2 zijn van toepassing, mits de regels 1 en 18 van tabel 1 en punt 2.2 van tabel 2 worden vervangen als volgt: |
| --- |
| Punt | Aanduiding | Regel 1 van tabel 1, deel A of B | Regel 18 van tabel 1, deel A of B | punt 2.2. van tabel 2 |
| Nr. | Gegevensset | EB50L in lux op 25m | Emax in lux op 25m | Positie van het horizontale gedeelte van de licht-donkergrens in graden |
| | | max. | max. | niet daarboven |
| 6.1. | E1 | 0,6 | 80 | 0,34 D |
| 6.2. | E2 | 0,5 | 70 | 0,45 D |
| 6.3. | E3 | 0,4 | 60 | 0,57 D |

De delen A en B van tabel 1 en ook tabel 2 zijn van toepassing, mits de regels 1 en 18 van tabel 1 en punt 2.2 van tabel 2 worden vervangen als volgt:

Punt

Aanduiding

Regel 1 van tabel 1, deel A of B

Regel 18 van tabel 1, deel A of B

punt 2.2. van tabel 2

Nr.

Gegevensset

EB50L in lux op 25m

Emax in lux op 25m

Positie van het horizontale gedeelte van de licht-donkergrens in graden

max.

max.

niet daarboven

6.1.

E1

0,6

80

0,34 D

6.2.

E2

0,5

70

0,45 D

6.3.

E3

0,4

60

0,57 D

---

(1)  Opmerking: De meetprocedure wordt beschreven in bijlage 9.

(2)  Max. 18 lux, als het systeem ook ontworpen is om dimlicht van klasse W uit te stralen.

(3)  De voorschriften van tabel 4 zijn eveneens van toepassing.

(4)  Voor de positie gelden de voorschriften van tabel 2 („segment Emax”).

(5)  De bijdrage van elke kant van het systeem, gemeten overeenkomstig bijlage 9, mag niet minder zijn dan 0,1 lux.

(6)  Voor de positie gelden de voorschriften van tabel 5.

(7)  Voor de positie geldt punt 6.2.6.2 van dit reglement.

(8)  Eén paar breedtelichten dat met het systeem is samengebouwd of bedoeld is om met het systeem te worden gemonteerd, mag volgens de aanwijzingen van de aanvrager worden ontstoken.

(9)  De voorschriften van tabel 6 zijn eveneens van toepassing

(10)  De maximumwaarde mag met 1,4 worden vermenigvuldigd als de door de fabrikant gemaakte beschrijving waarborgt dat deze waarde tijdens het gebruik niet zal worden overschreden en/of als het systeem alleen wordt gebruikt op voertuigen met een overeenkomstige stabilisering/beperking van de voeding van het systeem, zoals aangegeven op het mededelingenformulier.

(11)  De voorschriften van tabel 6 zijn eveneens van toepassing.

Aanhangsel van tabel 1

Alleen ter informatie: de fotometrische waarden van tabel 1 worden hieronder uitgedrukt in candela’s.

| De voorschriften zijn uitgedrukt in candela’s (cd) | Positie/graden | Dimlicht |
| --- | --- | --- |
| Horizontaal | verticaal | klasse C | klasse V | klasse E | klasse W |
| Nr. | Element | op/van | tot | tot | min. | max. | min. | max. | min. | max. | min. | max. |
| Deel A |
| 1 | B50L (4) | L 3,43 | | U 0,57 | | 250 | | 250 | | 438 (8) | | 438 |
| 2 | HV (4) | V | | H | | 438 | | 438 | | | | |
| 3 | BR (4) | R 2,5 | | U 1 | 125 | 1 250 | 63 | 625 | 125 | 1 250 | 125 | 1 875 |
| 4 | Segment BRR (4) | R 8 | R 20 | U 0,57 | | 2 500 | | 625 | | 2 500 | | 3 750 |
| 5 | Segment BLL (4) | L 8 | L 20 | U 0,57 | | 438 | | 625 | | 625 | | 625 |
| 6 | P | L 7 | | H | 63 | | | | | | 63 | |
| 7 | Zone III (zoals gedefinieerd in tabel 3 van deze bijlage) | | | | | 438 | | 438 | | 625 | | 625 |
| 8a | S50, S50LL, S50RR (5) | | | U 4 | 63 (7) | | | | 63 (7) | | 63 (7) | |
| 9a | S100, S100LL, S100RR (5) | | | U 2 | 125 (7) | | | | 125 (7) | | 125 (7) | |
| 10 | 50 R | R 1,72 | | D 0,86 | | | 3 750 | | | | | |
| 11 | 75 R | R 1,15 | | D 0,57 | 7 500 | | | | 11 250 | | 15 000 | |
| 12 | 50 V | V | | D 0,86 | 3 750 | | 3 750 | | 7 500 | | 7 500 | |
| 13 | 50 L | L 3,43 | | D 0,86 | 2 625 | 9 375 | 2 625 | 9 375 | 5 000 | | 5 000 | 18 750 |
| 14 | 25 LL | L 16 | | D 1,72 | 875 | | 625 | | 875 | | 2 500 | |
| 15 | 25 RR | R 11 | | D 1,72 | 875 | | 625 | | 875 | | 2 500 | |
| 16 | Segment 20 en daaronder | L 3,5 | V | D 2 | | | | | | | | 12 500 (2) |
| 17 | Segment 10 en daaronder | L 4,5 | R 2,0 | D 4 | | 8 750 (1) | | 8 750 (1) | | 8 750 (1) | | 5 000 (2) |
| 18 | Emax
   (3) | | | | 12 500 | 31 250 | 6 250 | 31 250 | 12 500 | 56 250 (8) | 21 875 | 50 000 (2) |
| Deel B (bochtverlichtingsmodi): Deel A is van toepassing, evenwel nadat de regels 1, 2, 7, 13 en 18 zijn vervangen door de onderstaande regels. |
| 1 | B50L (4) | L 3,43 | | U 0,57 | | 375 | | 375 | | | | 563 |
| 2 | HV (4) | | | | | 625 | | 625 | | | | |
| 7 | Zone III (zoals gedefinieerd in tabel 3 van deze bijlage) | | | | | 625 | | 625 | | 625 | | 625 |
| 13 | 50L | L 3,43 | | D 0,86 | 1 250 | | 1 250 | | 2 500 | | 2 500 | |
| 18 | Emax
   (6) | | | | 7 500 | 31 250 | 3 750 | 31 250 | 7 500 | 56 250 (8) | 15 000 | 50 000 (2) |

De voorschriften zijn uitgedrukt in candela’s (cd)

Positie/graden

Dimlicht

Horizontaal

verticaal

klasse C

klasse V

klasse E

klasse W

Nr.

Element

op/van

tot

tot

min.

max.

min.

max.

min.

max.

min.

max.

Deel A

1

B50L (4)

L 3,43

U 0,57

250

250

438 (8)

438

2

HV (4)

V

H

438

438

3

BR (4)

R 2,5

U 1

125

1 250

63

625

125

1 250

125

1 875

4

Segment BRR (4)

R 8

R 20

U 0,57

2 500

625

2 500

3 750

5

Segment BLL (4)

L 8

L 20

U 0,57

438

625

625

625

6

P

L 7

H

63

63

7

Zone III (zoals gedefinieerd in tabel 3 van deze bijlage)

438

438

625

625

8a

S50, S50LL, S50RR (5)

U 4

63 (7)

63 (7)

63 (7)

9a

S100, S100LL, S100RR (5)

U 2

125 (7)

125 (7)

125 (7)

10

50 R

R 1,72

D 0,86

3 750

11

75 R

R 1,15

D 0,57

7 500

11 250

15 000

12

50 V

V

D 0,86

3 750

3 750

7 500

7 500

13

50 L

L 3,43

D 0,86

2 625

9 375

2 625

9 375

5 000

5 000

18 750

14

25 LL

L 16

D 1,72

875

625

875

2 500

15

25 RR

R 11

D 1,72

875

625

875

2 500

16

Segment 20 en daaronder

L 3,5

V

D 2

12 500 (2)

17

Segment 10 en daaronder

L 4,5

R 2,0

D 4

8 750 (1)

8 750 (1)

8 750 (1)

5 000 (2)

18

Emax
   (3)

12 500

31 250

6 250

31 250

12 500

56 250 (8)

21 875

50 000 (2)

Deel B (bochtverlichtingsmodi): Deel A is van toepassing, evenwel nadat de regels 1, 2, 7, 13 en 18 zijn vervangen door de onderstaande regels.

1

B50L (4)

L 3,43

U 0,57

375

375

563

2

HV (4)

625

625

7

Zone III (zoals gedefinieerd in tabel 3 van deze bijlage)

625

625

625

625

13

50L

L 3,43

D 0,86

1 250

1 250

2 500

2 500

18

Emax
   (6)

7 500

31 250

3 750

31 250

7 500

56 250 (8)

15 000

50 000 (2)

---

(1)  Max. 11 250 candela, als het systeem ook ontworpen is om dimlicht van klasse W uit te stralen.

(2)  De voorschriften van tabel 4 zijn eveneens van toepassing.

(3)  Voor de positie gelden de voorschriften van tabel 2 („segment Emax”).

(4)  De bijdrage van elke kant van het systeem, gemeten overeenkomstig bijlage 9, mag niet minder zijn dan 63 candela.

(5)  Voor de positie gelden de voorschriften van tabel 5.

(6)  Voor de positie geldt punt 6.2.6.2.

(7)  Eén paar breedtelichten dat met het systeem is samengebouwd of bedoeld is om met het systeem te worden gemonteerd, mag volgens de aanwijzingen van de aanvrager worden ontstoken.

(8)  De voorschriften van tabel 6 zijn eveneens van toepassing.

---

BIJLAGE 4

Tests van de stabiliteit van de fotometrische eigenschappen van in bedrijf zijnde systemen

TESTS OP COMPLETE SYSTEMEN

Zodra de fotometrische waarden volgens de voorschriften van dit reglement op het punt Emax voor het grootlicht en op de punten HV, 50V en B50L (of R) voor het dimlicht zijn gemeten, wordt een monster van een compleet systeem op de stabiliteit van de fotometrische eigenschappen tijdens de werking getest.

In deze bijlage wordt verstaan onder:

a)   „compleet systeem”: de rechter- en de linkerkant van een systeem, inclusief de elektronische besturing van de verlichting en/of de voedings- en bedrijfsinrichting(en), alsmede de carrosseriedelen en lampen die de warmtedissipatie ervan kunnen beïnvloeden. Elke installatie-unit van het systeem en elke lamp en/of ledmodule die deel uitmaakt van het complete systeem, mag afzonderlijk worden getest;

b)   „testmonster”: hetzij het complete systeem dat wordt getest, hetzij de geteste installatie-unit;

c)   „lichtbron”: elke gloeidraad van een gloeilamp, elke ledmodule of elk lichtuitstralend deel van een ledmodule.

De tests moeten worden uitgevoerd:

| a) | in een droge en rustige omgeving bij een temperatuur van 23 ± 5 °C, waarbij het testmonster wordt geplaatst op een steun die de correcte montage ervan op het voertuig simuleert; |
| --- | --- |

a)

in een droge en rustige omgeving bij een temperatuur van 23 ± 5 °C, waarbij het testmonster wordt geplaatst op een steun die de correcte montage ervan op het voertuig simuleert;

| b) | bij vervangbare lichtbronnen: met een gloeilamp uit serieproductie die al ten minste één uur heeft gebrand, een gasontladingslichtbron uit serieproductie die al ten minste 15 uur heeft gebrand, of een ledmodule uit serieproductie die al ten minste 48 uur heeft gebrand en is afgekoeld tot omgevingstemperatuur voordat wordt begonnen met de in dit reglement voorgeschreven tests. Hierbij wordt gebruikgemaakt van de door de aanvrager geleverde ledmodules. |
| --- | --- |

b)

bij vervangbare lichtbronnen: met een gloeilamp uit serieproductie die al ten minste één uur heeft gebrand, een gasontladingslichtbron uit serieproductie die al ten minste 15 uur heeft gebrand, of een ledmodule uit serieproductie die al ten minste 48 uur heeft gebrand en is afgekoeld tot omgevingstemperatuur voordat wordt begonnen met de in dit reglement voorgeschreven tests. Hierbij wordt gebruikgemaakt van de door de aanvrager geleverde ledmodules.

De meetapparatuur moet gelijkwaardig zijn aan die welke bij de typegoedkeuringstests van de testmonsters van het systeem is gebruikt. Vóór de volgende tests moet het systeem of een of meer delen ervan in de neutrale stand worden geplaatst.

Het testmonster wordt op dimlicht ontstoken zonder het van zijn steun te nemen of het ten opzichte daarvan bij te stellen. De gebruikte lichtbron moet van de voor die koplamp gespecificeerde categorie zijn.

1.   TESTS VAN DE STABILITEIT VAN DE FOTOMETRISCHE EIGENSCHAPPEN

1.1.   Schoon testmonster

Elk testmonster moet 12 uur lang op de in punt 1.1.1 aangegeven wijze branden en worden gecontroleerd zoals voorgeschreven in punt 1.1.2.

1.1.1.   Testprocedure

1.1.1.1.   Testsequentie

| a) | Als het testmonster voor een enkele verlichtingsfunctie (dimlicht of grootlicht) en, in het geval van een dimlicht, voor een enkele klasse is ontworpen, laat men de desbetreffende lichtbron(nen) gedurende de in punt 1.1 voorgeschreven tijd (1) branden. |
| --- | --- |

a)

Als het testmonster voor een enkele verlichtingsfunctie (dimlicht of grootlicht) en, in het geval van een dimlicht, voor een enkele klasse is ontworpen, laat men de desbetreffende lichtbron(nen) gedurende de in punt 1.1 voorgeschreven tijd (1) branden.

| b) | Als het testmonster meer dan één functie vervult of meer dan één klasse dimlicht levert overeenkomstig dit reglement en de aanvrager verklaart dat elke functie of klasse van het testmonster haar eigen lichtbron(nen) heeft die om beurt wordt (worden) ontstoken (2), moet de test dienovereenkomstig worden uitgevoerd door de meest energieverbruikende modus van elke dimlichtfunctie of —klasse achtereenvolgens gedurende de in punt 1.1 voorgeschreven (gelijkelijk verdeelde) tijd (1) te activeren
  In alle andere gevallen (1)
   (2) moet het testmonster voor elke dimlichtmodus van klasse C, klasse V, klasse E en klasse W die door het testmonster volledig of gedeeltelijk wordt geproduceerd, gedurende dezelfde in punt 1.1 voorgeschreven (gelijkelijk verdeelde) tijd aan de volgende testcyclus worden onderworpen:
  15 minuten, bijvoorbeeld eerst met het dimlicht van klasse C ontstoken in de meest energieverbruikende modus voor verkeer op rechte wegen;
  5 minuten, in dezelfde dimlichtmodus als tevoren, maar met bovendien alle lichtbronnen (3) van het testmonster aan die, volgens de aanwijzingen van de aanvragers, tegelijk kunnen worden ontstoken.
  Nadat de in punt 1.1 voorgeschreven (gelijkelijk verdeelde) tijd is verstreken, moet de bovenstaande testcyclus met de eventueel tweede, derde en vierde dimlichtklasse in de hierboven aangegeven volgorde worden uitgevoerd. |
| --- | --- |

b)

Als het testmonster meer dan één functie vervult of meer dan één klasse dimlicht levert overeenkomstig dit reglement en de aanvrager verklaart dat elke functie of klasse van het testmonster haar eigen lichtbron(nen) heeft die om beurt wordt (worden) ontstoken (2), moet de test dienovereenkomstig worden uitgevoerd door de meest energieverbruikende modus van elke dimlichtfunctie of —klasse achtereenvolgens gedurende de in punt 1.1 voorgeschreven (gelijkelijk verdeelde) tijd (1) te activeren

In alle andere gevallen (1)
   (2) moet het testmonster voor elke dimlichtmodus van klasse C, klasse V, klasse E en klasse W die door het testmonster volledig of gedeeltelijk wordt geproduceerd, gedurende dezelfde in punt 1.1 voorgeschreven (gelijkelijk verdeelde) tijd aan de volgende testcyclus worden onderworpen:

15 minuten, bijvoorbeeld eerst met het dimlicht van klasse C ontstoken in de meest energieverbruikende modus voor verkeer op rechte wegen;

5 minuten, in dezelfde dimlichtmodus als tevoren, maar met bovendien alle lichtbronnen (3) van het testmonster aan die, volgens de aanwijzingen van de aanvragers, tegelijk kunnen worden ontstoken.

Nadat de in punt 1.1 voorgeschreven (gelijkelijk verdeelde) tijd is verstreken, moet de bovenstaande testcyclus met de eventueel tweede, derde en vierde dimlichtklasse in de hierboven aangegeven volgorde worden uitgevoerd.

| c) | Als het testmonster andere gegroepeerde verlichtingsfuncties omvat, moeten al deze functies gedurende de in a) of b) voor elke verlichtingsfunctie voorgeschreven tijd en volgens de specificaties van de fabrikant tegelijk worden geactiveerd. |
| --- | --- |

c)

Als het testmonster andere gegroepeerde verlichtingsfuncties omvat, moeten al deze functies gedurende de in a) of b) voor elke verlichtingsfunctie voorgeschreven tijd en volgens de specificaties van de fabrikant tegelijk worden geactiveerd.

| d) | Als een testmonster ontworpen is om een dimlicht in bochtverlichtingsmodus uit te stralen door een extra lichtbron onder spanning te zetten, moet deze lichtbron gedurende 1 minuut tegelijk worden ontstoken en vervolgens gedurende 9 minuten worden gedoofd terwijl alleen het dimlicht brandt, zoals hierboven voorgeschreven onder a) en b). |
| --- | --- |

d)

Als een testmonster ontworpen is om een dimlicht in bochtverlichtingsmodus uit te stralen door een extra lichtbron onder spanning te zetten, moet deze lichtbron gedurende 1 minuut tegelijk worden ontstoken en vervolgens gedurende 9 minuten worden gedoofd terwijl alleen het dimlicht brandt, zoals hierboven voorgeschreven onder a) en b).

1.1.1.2.   Testspanning

De spanning wordt op de aansluitpunten van het testmonster als volgt toegepast:

| a) | bij vervangbare lichtbronnen met gloeidraad die direct op de spanning van het voertuig werken, wordt de test uitgevoerd bij respectievelijk 6,3 V, 13,2 V of 28 V, behalve als de aanvrager vermeldt dat het testmonster bij een andere spanning mag worden gebruikt. In dat geval wordt de test met de lichtbron met gloeidraad uitgevoerd bij de hoogste toegelaten spanning; |
| --- | --- |

a)

bij vervangbare lichtbronnen met gloeidraad die direct op de spanning van het voertuig werken, wordt de test uitgevoerd bij respectievelijk 6,3 V, 13,2 V of 28 V, behalve als de aanvrager vermeldt dat het testmonster bij een andere spanning mag worden gebruikt. In dat geval wordt de test met de lichtbron met gloeidraad uitgevoerd bij de hoogste toegelaten spanning;

| b) | bij vervangbare gasontladingslichtbronnen bedraagt de testspanning van hun elektronische besturing 13,2 ± 0,1 V voor een voertuig dat onder een spanning van 12 V werkt, tenzij anders aangegeven in de goedkeuringsaanvraag; |
| --- | --- |

b)

bij vervangbare gasontladingslichtbronnen bedraagt de testspanning van hun elektronische besturing 13,2 ± 0,1 V voor een voertuig dat onder een spanning van 12 V werkt, tenzij anders aangegeven in de goedkeuringsaanvraag;

| c) | bij een niet-vervangbare lichtbron die direct op de spanning van het voertuig werkt, worden alle metingen aan verlichtingseenheden met een niet-vervangbare lichtbron (lichtbronnen met gloeidraad en/of andere lichtbronnen) bij 6,3 V, 13,2 V of 28,0 V verricht of bij een andere, door de aanvrager aangegeven voertuigspanning; |
| --- | --- |

c)

bij een niet-vervangbare lichtbron die direct op de spanning van het voertuig werkt, worden alle metingen aan verlichtingseenheden met een niet-vervangbare lichtbron (lichtbronnen met gloeidraad en/of andere lichtbronnen) bij 6,3 V, 13,2 V of 28,0 V verricht of bij een andere, door de aanvrager aangegeven voertuigspanning;

| d) | bij vervangbare of niet-vervangbare lichtbronnen die onafhankelijk van de voedingsspanning van het voertuig functioneren en volledig door het systeem worden bestuurd, of bij lichtbronnen die door een voedings- en bedrijfsinrichting worden geactiveerd, wordt bovengenoemde testspanning op de ingangsklemmen van die inrichting toegepast. Het testlaboratorium mag de fabrikant vragen de voedings- en bedrijfsinrichting of een speciale elektrische voedingsinrichting voor de lichtbron(nen) ter beschikking te stellen; |
| --- | --- |

d)

bij vervangbare of niet-vervangbare lichtbronnen die onafhankelijk van de voedingsspanning van het voertuig functioneren en volledig door het systeem worden bestuurd, of bij lichtbronnen die door een voedings- en bedrijfsinrichting worden geactiveerd, wordt bovengenoemde testspanning op de ingangsklemmen van die inrichting toegepast. Het testlaboratorium mag de fabrikant vragen de voedings- en bedrijfsinrichting of een speciale elektrische voedingsinrichting voor de lichtbron(nen) ter beschikking te stellen;

| e) | bij ledmodules worden de metingen verricht bij respectievelijk 6,75 V, 13,2 V of 28 V, tenzij anders bepaald in dit reglement. Bij ledmodules met elektronische lichtbronregelmodule worden de metingen verricht volgens de aanwijzingen van de aanvrager; |
| --- | --- |

e)

bij ledmodules worden de metingen verricht bij respectievelijk 6,75 V, 13,2 V of 28 V, tenzij anders bepaald in dit reglement. Bij ledmodules met elektronische lichtbronregelmodule worden de metingen verricht volgens de aanwijzingen van de aanvrager;

| f) | wanneer signaallichten gegroepeerd, gecombineerd of samengebouwd zijn in het testmonster en zij op een andere spanning dan de nominale spanning van 6 V, 12 V of 24 V werken, wordt de spanning conform de verklaring van de fabrikant aangepast met het oog op een correcte werking van die lichten. |
| --- | --- |

f)

wanneer signaallichten gegroepeerd, gecombineerd of samengebouwd zijn in het testmonster en zij op een andere spanning dan de nominale spanning van 6 V, 12 V of 24 V werken, wordt de spanning conform de verklaring van de fabrikant aangepast met het oog op een correcte werking van die lichten.

1.1.2.   Testresultaten

1.1.2.1.   Visuele controle

Zodra de temperatuur van het testmonster zich op de omgevingstemperatuur heeft gestabiliseerd, worden de lens die als testmonster dient en, indien aanwezig, de buitenlens met een schone en vochtige katoenen doek gereinigd. Bij de daaropvolgende visuele controle mogen noch in de testlens, noch in de eventueel aanwezige buitenlens vervormingen, barsten of kleurveranderingen worden geconstateerd.

1.1.2.2.   Fotometrische test

Volgens de voorschriften van dit reglement worden de fotometrische waarden gecontroleerd op de volgende punten:

voor het dimlicht van klasse C en van bepaalde andere klassen: 50V, B50L (of R) en eventueel HV;

voor het grootlicht in de neutrale stand: punt Emax.

Een nieuwe afstelling van de oriëntatie kan nodig zijn om rekening te houden met een eventuele vervorming van de steun van het testmonster onder invloed van de warmte (voor de verplaatsing van de licht-donkergrens: zie punt 2).

Een afwijking van 10 %, met inbegrip van de toleranties als gevolg van de meetmethode, tussen de fotometrische eigenschappen en de vóór de test gemeten waarden is toegestaan.

1.2.   Vuil testmonster

Nadat het testmonster op de in punt 1.1 voorgeschreven wijze is getest, wordt het op de in punt 1.2.1 beschreven wijze geprepareerd. Vervolgens laat men het één uur branden volgens de in punt 1.1.1 voor elke dimlichtfunctie of –klasse (4) gegeven beschrijving, waarna het gecontroleerd wordt volgens de methode van punt 1.1.2. Na elke test moet voor een voldoende lange afkoelingsperiode worden gezorgd.

1.2.1.   Prepareren van het testmonster

Testmengsel

1.2.1.1.   Voor een systeem of een of meer delen ervan met een glazen lens: bestaat het mengsel van water en vuil dat op het testmonster moet worden aangebracht, uit:

| | 9 gewichtsdelen kiezelzand met een korrelgrootte tussen 0 en 100 μm, wat overeenkomt met de in punt 1.2.1.3 voorgeschreven korrelgrootteverdeling; |
| --- | --- |

9 gewichtsdelen kiezelzand met een korrelgrootte tussen 0 en 100 μm, wat overeenkomt met de in punt 1.2.1.3 voorgeschreven korrelgrootteverdeling;

| | 1 gewichtsdeel plantaardig kolenstof (beukenhout) met een korrelgrootte tussen 0 en 100 μm |
| --- | --- |

1 gewichtsdeel plantaardig kolenstof (beukenhout) met een korrelgrootte tussen 0 en 100 μm

| | 0,2 gewichtsdeel NaCMC (5), en |
| --- | --- |

0,2 gewichtsdeel NaCMC (5), en

| | een voldoende hoeveelheid gedestilleerd water met een soortelijke geleiding van minder dan 1 μS/m. |
| --- | --- |

een voldoende hoeveelheid gedestilleerd water met een soortelijke geleiding van minder dan 1 μS/m.

1.2.1.2.   Voor systemen of een of meer delen ervan met kunststof buitenlens:

bestaat het mengsel van water en vuil dat op het monster moet worden aangebracht, uit:

| | 9 gewichtsdelen kiezelzand met een korrelgrootte tussen 0 en 100 μm, wat overeenkomt met de in punt 1.2.1.3 voorgeschreven korrelgrootteverdeling; |
| --- | --- |

9 gewichtsdelen kiezelzand met een korrelgrootte tussen 0 en 100 μm, wat overeenkomt met de in punt 1.2.1.3 voorgeschreven korrelgrootteverdeling;

| | 1 gewichtsdeel plantaardig kolenstof (beukenhout) met een korrelgrootte tussen 0 en 100 μm, |
| --- | --- |

1 gewichtsdeel plantaardig kolenstof (beukenhout) met een korrelgrootte tussen 0 en 100 μm,

| | 0,2 gewichtsdeel NaCMC (5), |
| --- | --- |

0,2 gewichtsdeel NaCMC (5),

| | 5 gewichtsdelen natriumchloride (99 % zuiver), |
| --- | --- |

5 gewichtsdelen natriumchloride (99 % zuiver),

| | 13 gewichtsdelen gedestilleerd water met een soortelijke geleiding van minder dan 1 μS/m, en |
| --- | --- |

13 gewichtsdelen gedestilleerd water met een soortelijke geleiding van minder dan 1 μS/m, en

| | 2 ± 1 gewichtsdelen tensioactieve stof. |
| --- | --- |

2 ± 1 gewichtsdelen tensioactieve stof.

1.2.1.3.   Korrelgrootteverdeling

| Korrelgrootte (in μm) | Korrelgrootteverdeling (in %) |
| --- | --- |
| van 0 tot 5 | 12 ± 2 |
| van 5 tot 10 | 12 ± 3 |
| van 10 tot 20 | 14 ± 3 |
| van 20 tot 40 | 23 ± 3 |
| van 40 tot 80 | 30 ± 3 |
| van 80 tot 100 | 9 ± 3 |

Korrelgrootte (in μm)

Korrelgrootteverdeling (in %)

van 0 tot 5

12 ± 2

van 5 tot 10

12 ± 3

van 10 tot 20

14 ± 3

van 20 tot 40

23 ± 3

van 40 tot 80

30 ± 3

van 80 tot 100

9 ± 3

1.2.1.4.   Het mengsel mag niet meer dan 14 dagen oud zijn.

1.2.1.5.   Aanbrengen van het testmengsel op het monster:

Het testmengsel wordt gelijkmatig op het volledige lichtdoorlatende oppervlak (op alle lichtdoorlatende oppervlakken) van het testmonster aangebracht, waarna men het laat drogen. Deze bewerking wordt herhaald tot de verlichtingssterkte op elk van de onderstaande punten gedaald is tot 15 à 20 % van de waarden die onder de in deze bijlage beschreven omstandigheden zijn gemeten:

| | punt Emax voor een grootlicht in de neutrale stand, |
| --- | --- |

punt Emax voor een grootlicht in de neutrale stand,

| | 50V voor een dimlicht van klasse C en elke aangegeven modus ervan. |
| --- | --- |

50V voor een dimlicht van klasse C en elke aangegeven modus ervan.

2.   CONTROLE VAN DE VERTICALE VERPLAATSING VAN DE LICHT-DONKERGRENS ONDER INVLOED VAN DE WARMTE

Het doel is te controleren of de verticale verplaatsing van de licht-donkergrens onder invloed van de warmte een bepaalde waarde niet overschrijdt die voor het systeem of de delen ervan die een dimlicht van klasse C (basisdimlicht) uitstralen, of voor elke aangegeven dimlichtmodus is voorgeschreven.

Als het testmonster bestaat uit meer dan één verlichtingseenheid of meer dan één combinatie van verlichtingseenheden die een licht-donkergrens produceren, wordt elke eenheid of combinatie als monster worden beschouwd voor deze test en dus afzonderlijk worden getest.

Het overeenkomstig punt 1 geteste testmonster wordt aan de in punt 2.1 beschreven test onderworpen zonder dat het van zijn steun is genomen of ten opzichte daarvan is bijgesteld.

Als het testmonster voorzien is van een bewegend optisch deel, wordt alleen de positie het dichtst bij de gemiddelde hoek in het verticale vlak en/of de beginpositie in de neutrale stand in aanmerking genomen voor deze test.

De test is beperkt tot de ingangssignalen voor verkeer op een rechte weg.

2.1.   Test

Voor deze test wordt de spanning geregeld overeenkomstig punt 1.1.1.2.

Het testmonster wordt in werking gesteld en getest terwijl het een dimlicht van klasse C, klasse V, klasse E of klasse W uitstraalt.

De positie van het horizontale gedeelte van de licht-donkergrens tussen V-V en de verticale lijn door punt B50L (of B50R) wordt 3 minuten (r3) en 60 minuten (r60) na het inschakelen gecontroleerd.

De meting van de hierboven beschreven verandering van de positie van de licht-donkergrens wordt uitgevoerd met gelijk welke methode die voldoende nauwkeurigheid en reproduceerbare resultaten oplevert.

2.2.   Testresultaten

2.2.1.   Het resultaat, uitgedrukt in milliradialen (mrad), wordt aanvaardbaar geacht voor een testmonster dat dimlicht uitstraalt, als de bij dat testmonster geregistreerde absolute waarde Formula niet meer bedraagt dan 1,0 mrad (ΔrI ≤ 1,0 mrad).

2.2.2.   Bedraagt deze waarde echter meer dan 1,0 mrad, maar niet meer dan 1,5 mrad (1,0 mrad < Δ rI ≤ 1,5 mrad), dan wordt een tweede testmonster getest overeenkomstig punt 2.1. Dit gebeurt nadat het monster driemaal na elkaar aan de hieronder beschreven cyclus is onderworpen om de positie van de mechanische delen van het monster op een steun die de correcte montage ervan op het voertuig simuleert, te stabiliseren:

dimlicht ingeschakeld gedurende één uur (waarbij de voedingsspanning wordt geregeld zoals voorgeschreven in punt 1.1.1.2);

dimlicht uitgeschakeld gedurende één uur.

Het systeem of delen ervan worden aanvaardbaar geacht, als het gemiddelde van de absolute waarden Δ rI, gemeten bij het eerste testmonster, en Δ rII, gemeten bij het tweede monster, niet meer bedraagt dan 1,0 mrad.

Formula

---

(1)  Als het testmonster met de signaallichten is gegroepeerd en/of samengebouwd, moeten deze tijdens de hele test blijven branden, behalve als het een dagrijlicht is. Als het om een richtingaanwijzer gaat, moet hij knipperend worden ontstoken, waarbij de tijd dat hij oplicht ongeveer gelijk moet zijn aan de tijd dat hij gedoofd is.

(2)  Dat extra lichtbronnen gaan branden wanneer met de koplampen wordt geknipperd, mag niet als normaal gebruik worden beschouwd.

(3)  Ook al wordt geen enkele aanvraag om goedkeuring krachtens dit reglement ingediend, moeten alle lichtbronnen van de verlichtingsfuncties in aanmerking worden genomen, behalve die bedoeld in voetnoot 2.

(4)  Het eventuele dimlicht van klasse W wordt niet in aanmerking genomen bij verlichtingseenheden die een dimlicht van een andere klasse (helpen) produceren of in een andere verlichtingsfunctie (helpen) voorzien.

(5)  NaCMC staat voor carboxymethylcellulosenatrium, gewoonlijk CMC genoemd. Het in het mengsel gebruikte NaCMC moet een substitutiegraad (DS) van 0,6-0,7 hebben en een viscositeit van 200-300 cP voor een 2 %-oplossing bij een temperatuur van 20 °C.

---

BIJLAGE 5

Minimumvoorschriften voor de procedures om de conformiteit van de productie te controleren

1.   ALGEMENE VOORSCHRIFTEN

| 1.1. | Aan de conformiteitsvoorschriften van dit reglement wordt geacht uit mechanisch en geometrisch oogpunt te zijn voldaan, als de verschillen niet groter zijn dan onvermijdelijke fabricageafwijkingen. Dit geldt ook voor de kleur. |
| --- | --- |

1.1.

Aan de conformiteitsvoorschriften van dit reglement wordt geacht uit mechanisch en geometrisch oogpunt te zijn voldaan, als de verschillen niet groter zijn dan onvermijdelijke fabricageafwijkingen. Dit geldt ook voor de kleur.

| 1.2. | Wat de fotometrische eigenschappen betreft, wordt de conformiteit van in serie geproduceerde systemen niet betwist, wanneer bij de test van een willekeurig gekozen systeem dat voorzien is van een onder spanning gezette en eventueel gecorrigeerde lichtbron overeenkomstig de punten 1 en 2 van bijlage 9:






  1.2.1. | geen enkele volgens de voorschriften van punt 2 van bijlage 9 gemeten en gecorrigeerde waarde in ongunstige zin meer dan 20 % afwijkt van de in dit reglement voorgeschreven waarde;






  1.2.1.1. | voor de volgende waarden van het dimlicht en de modi ervan mag de maximale ongunstige afwijking respectievelijk de volgende zijn: | voor de maximumwaarden op punt B50L: 0,2 lux (of 20 %) en 0,3 lux (of 30 %); |
| --- | --- | --- | --- | --- |

1.2.

Wat de fotometrische eigenschappen betreft, wordt de conformiteit van in serie geproduceerde systemen niet betwist, wanneer bij de test van een willekeurig gekozen systeem dat voorzien is van een onder spanning gezette en eventueel gecorrigeerde lichtbron overeenkomstig de punten 1 en 2 van bijlage 9:

1.2.1.

geen enkele volgens de voorschriften van punt 2 van bijlage 9 gemeten en gecorrigeerde waarde in ongunstige zin meer dan 20 % afwijkt van de in dit reglement voorgeschreven waarde;

1.2.1.1.

voor de volgende waarden van het dimlicht en de modi ervan mag de maximale ongunstige afwijking respectievelijk de volgende zijn:

voor de maximumwaarden op punt B50L: 0,2 lux (of 20 %) en 0,3 lux (of 30 %);

| | voor de maximumwaarden in zone III, op punt HV en in segment BLL: 0,3 lux (of 20 %) en 0,45 lux (of 30 %); |
| --- | --- |

voor de maximumwaarden in zone III, op punt HV en in segment BLL: 0,3 lux (of 20 %) en 0,45 lux (of 30 %);

| | voor de maximumwaarden in de segmenten E, F1, F2 en F3: 0,2 lux (of 20 %) en 0,3 lux (of 30 %); |
| --- | --- |

voor de maximumwaarden in de segmenten E, F1, F2 en F3: 0,2 lux (of 20 %) en 0,3 lux (of 30 %);

| | voor de minimumwaarden op de punten BR, P, S50, S50LL, S50RR, S100, S100LL, S100RR en op de in voetnoot 4 van tabel 1 in bijlage 3 voorgeschreven punten (B50L, HV, BR, BRR en BLL): de helft van de vereiste waarde (of 20 %) en driekwart van de vereiste waarde (of 30 %); |
| --- | --- |

voor de minimumwaarden op de punten BR, P, S50, S50LL, S50RR, S100, S100LL, S100RR en op de in voetnoot 4 van tabel 1 in bijlage 3 voorgeschreven punten (B50L, HV, BR, BRR en BLL): de helft van de vereiste waarde (of 20 %) en driekwart van de vereiste waarde (of 30 %);

| 1.2.1.2. | voor het grootlicht, waarbij punt HV zich binnen de isolux 0,75 Emax bevindt, wordt een tolerantie van +20 % voor de maximumwaarden en –20 % voor de minimumwaarden toegestaan wat de fotometrische waarden betreft van alle meetpunten die in punt 6.3.2 zijn gedefinieerd. |
| --- | --- |

1.2.1.2.

voor het grootlicht, waarbij punt HV zich binnen de isolux 0,75 Emax bevindt, wordt een tolerantie van +20 % voor de maximumwaarden en –20 % voor de minimumwaarden toegestaan wat de fotometrische waarden betreft van alle meetpunten die in punt 6.3.2 zijn gedefinieerd.

| 1.2.2. | Als de resultaten van de hierboven beschreven test niet aan de voorschriften voldoen, mag de oriëntatie van het systeem worden gewijzigd, op voorwaarde dat de as van de lichtbundel niet meer dan 0,5° naar rechts of naar links en niet meer dan 0,2° naar boven of naar onder wordt verplaatst ten opzichte van de beginafstelling.
  Deze bepalingen zijn niet van toepassing op de in punt 6.3.1.1 gedefinieerde verlichtingseenheden. |
| --- | --- |

1.2.2.

Als de resultaten van de hierboven beschreven test niet aan de voorschriften voldoen, mag de oriëntatie van het systeem worden gewijzigd, op voorwaarde dat de as van de lichtbundel niet meer dan 0,5° naar rechts of naar links en niet meer dan 0,2° naar boven of naar onder wordt verplaatst ten opzichte van de beginafstelling.

Deze bepalingen zijn niet van toepassing op de in punt 6.3.1.1 gedefinieerde verlichtingseenheden.

| 1.2.3. | Als de resultaten van de hierboven beschreven tests niet aan de voorschriften voldoen, worden de tests met een andere referentielichtbron en/of een andere voedings- en bedrijfsinrichting herhaald. |
| --- | --- |

1.2.3.

Als de resultaten van de hierboven beschreven tests niet aan de voorschriften voldoen, worden de tests met een andere referentielichtbron en/of een andere voedings- en bedrijfsinrichting herhaald.

| 1.3. | Om de verandering van de verticale positie van de licht-donkergrens onder invloed van de warmte te controleren, wordt de volgende methode toegepast:
  Een van de systemen wordt volgens de in punt 2.1 van bijlage 4 beschreven methode getest, nadat het driemaal na elkaar aan de in punt 2.2.2 van bijlage 4 gedefinieerde cyclus is onderworpen.
  Het systeem wordt aanvaardbaar geacht als Δr niet meer dan 1,5 mrad bedraagt.
  Als deze waarde 1,5 mrad overschrijdt, maar niet meer dan 2 mrad bedraagt, wordt een tweede monster aan de test onderworpen, waarna het gemiddelde van de voor beide monsters geregistreerde absolute waarden 1,5 mrad niet mag overschrijden. |
| --- | --- |

1.3.

Om de verandering van de verticale positie van de licht-donkergrens onder invloed van de warmte te controleren, wordt de volgende methode toegepast:

Een van de systemen wordt volgens de in punt 2.1 van bijlage 4 beschreven methode getest, nadat het driemaal na elkaar aan de in punt 2.2.2 van bijlage 4 gedefinieerde cyclus is onderworpen.

Het systeem wordt aanvaardbaar geacht als Δr niet meer dan 1,5 mrad bedraagt.

Als deze waarde 1,5 mrad overschrijdt, maar niet meer dan 2 mrad bedraagt, wordt een tweede monster aan de test onderworpen, waarna het gemiddelde van de voor beide monsters geregistreerde absolute waarden 1,5 mrad niet mag overschrijden.

| 1.4. | De kleurcoördinaten moeten in acht worden genomen. |
| --- | --- |

1.4.

De kleurcoördinaten moeten in acht worden genomen.

2.   MINIMUMVOORSCHRIFTEN VOOR DE CONTROLE VAN DE CONFORMITEIT DOOR DE FABRIKANT

Voor elk type systeem voert de houder van de goedkeuring op gezette tijden en volgens de voorschriften van dit reglement ten minste de volgende tests uit.

Indien bij het desbetreffende type test een monster niet conform blijkt te zijn, wordt een nieuw monster genomen en opnieuw getest. De fabrikant neemt alle maatregelen om de conformiteit van de betrokken productie te waarborgen.

2.1.   Aard van de tests

De in dit reglement bedoelde conformiteitstests hebben betrekking op de fotometrische eigenschappen en op de controle van de verandering van de verticale positie van de licht-donkergrens van het dimlicht onder invloed van de warmte.

2.2.   Toegepaste testmethoden

| 2.2.1. | De tests worden over het algemeen volgens de in dit reglement beschreven methoden uitgevoerd. |
| --- | --- |

2.2.1.

De tests worden over het algemeen volgens de in dit reglement beschreven methoden uitgevoerd.

| 2.2.2. | Bij elke door hem uitgevoerde conformiteitstest kan de fabrikant echter met instemming van de met de goedkeuringstests belaste bevoegde instantie gelijkwaardige methoden toepassen. De fabrikant moet aantonen dat de toegepaste methoden gelijkwaardig zijn met de in dit reglement vastgestelde methoden. |
| --- | --- |

2.2.2.

Bij elke door hem uitgevoerde conformiteitstest kan de fabrikant echter met instemming van de met de goedkeuringstests belaste bevoegde instantie gelijkwaardige methoden toepassen. De fabrikant moet aantonen dat de toegepaste methoden gelijkwaardig zijn met de in dit reglement vastgestelde methoden.

| 2.2.3. | De toepassing van de punten 2.2.1 en 2.2.2 vergt regelmatige kalibratie van de testapparatuur en vergelijking met de metingen die door een bevoegde instantie zijn verricht. |
| --- | --- |

2.2.3.

De toepassing van de punten 2.2.1 en 2.2.2 vergt regelmatige kalibratie van de testapparatuur en vergelijking met de metingen die door een bevoegde instantie zijn verricht.

| 2.2.4. | In alle gevallen gelden de in dit reglement vastgestelde methoden als referentiemethoden, met name ten behoeve van de administratieve controle en de monsterneming. |
| --- | --- |

2.2.4.

In alle gevallen gelden de in dit reglement vastgestelde methoden als referentiemethoden, met name ten behoeve van de administratieve controle en de monsterneming.

2.3.   Aard van de monsterneming

De monsters van systemen worden willekeurig genomen uit een homogene partij. Onder homogene partij wordt een reeks systemen van hetzelfde type verstaan, gedefinieerd volgens de productiemethoden van de fabrikant.

De beoordeling heeft over het algemeen betrekking op systemen die door één fabriek in serie zijn geproduceerd. Een fabrikant mag echter de productiecijfers voor systemen van hetzelfde type die door verscheidene fabrieken zijn geproduceerd, samenvoegen op voorwaarde dat die fabrieken dezelfde kwaliteitscriteria en hetzelfde kwaliteitsbeheer toepassen.

2.4.   Gemeten en geregistreerde fotometrische eigenschappen

De als monster genomen koplampen worden onderworpen aan fotometrische metingen op de in dit reglement vastgestelde punten, waarbij de aflezing wordt beperkt tot:

| | de punten Emax, HV (1), HL en HR (2) en |
| --- | --- |

de punten Emax, HV (1), HL en HR (2) en

| | de punten B50L , HV in voorkomend geval, 50V, 75R in voorkomend geval, en 25LL bij het dimlicht (zie figuur 1 in bijlage 3). |
| --- | --- |

de punten B50L , HV in voorkomend geval, 50V, 75R in voorkomend geval, en 25LL bij het dimlicht (zie figuur 1 in bijlage 3).

2.5.   Aanvaardbaarheidscriteria

De fabrikant moet de testresultaten statistisch onderzoeken en in overleg met de bevoegde instantie criteria vaststellen voor de aanvaardbaarheid van zijn productie om te voldoen aan de voorschriften voor de controle van de conformiteit van de productie in punt 9.1 van dit reglement.

De aanvaardbaarheidscriteria moeten zo zijn dat, met een betrouwbaarheid van 95 %, de kans dat een steekproef zoals beschreven in bijlage 7 (eerste monsterneming) met succes wordt doorstaan, minimaal 0,95 is.

---

(1)  Als het grootlicht en het dimlicht zijn samengebouwd, is het meetpunt HV voor beide lichtbundels hetzelfde.

(2)  De punten HL en HR op H-H bevinden zich respectievelijk 2,6° links en 2,6° rechts van punt HV.

---

BIJLAGE 6

Voorschriften voor systemen met kunststoflens - tests van lenzen of materiaalmonsters en van complete systemen of delen ervan

1.   ALGEMENE VOORSCHRIFTEN

| 1.1. | De overeenkomstig punt 2.2.4 van dit reglement verstrekte monsters moeten voldoen aan de voorschriften van de punten 2.1 tot en met 2.5. |
| --- | --- |

1.1.

De overeenkomstig punt 2.2.4 van dit reglement verstrekte monsters moeten voldoen aan de voorschriften van de punten 2.1 tot en met 2.5.

| 1.2. | De twee overeenkomstig punt 2.2.3 van dit reglement verstrekte monsters van complete systemen met kunststoflenzen moeten, wat het lensmateriaal betreft, voldoen aan de voorschriften van punt 2.6. |
| --- | --- |

1.2.

De twee overeenkomstig punt 2.2.3 van dit reglement verstrekte monsters van complete systemen met kunststoflenzen moeten, wat het lensmateriaal betreft, voldoen aan de voorschriften van punt 2.6.

| 1.3. | De monsters van kunststoflenzen of de materiaalmonsters worden, samen met de reflector waarvóór de lenzen in voorkomend geval moeten worden gemonteerd, aan de goedkeuringstests onderworpen in de chronologische volgorde die in tabel A van aanhangsel 1 is aangegeven. |
| --- | --- |

1.3.

De monsters van kunststoflenzen of de materiaalmonsters worden, samen met de reflector waarvóór de lenzen in voorkomend geval moeten worden gemonteerd, aan de goedkeuringstests onderworpen in de chronologische volgorde die in tabel A van aanhangsel 1 is aangegeven.

| 1.4. | Als de fabrikant van het systeem echter kan aantonen dat het product de in de punten 2.1 tot en met 2.5 bedoelde tests of gelijkwaardige tests krachtens een ander reglement al met succes heeft doorstaan, hoeven die tests niet opnieuw te worden uitgevoerd; alleen de in tabel B van aanhangsel 1 bedoelde tests zijn verplicht. |
| --- | --- |

1.4.

Als de fabrikant van het systeem echter kan aantonen dat het product de in de punten 2.1 tot en met 2.5 bedoelde tests of gelijkwaardige tests krachtens een ander reglement al met succes heeft doorstaan, hoeven die tests niet opnieuw te worden uitgevoerd; alleen de in tabel B van aanhangsel 1 bedoelde tests zijn verplicht.

| 1.5. | Als het systeem of een deel ervan uitsluitend voor een van beide soorten verkeer is ontworpen, mogen de in deze bijlage bedoelde tests worden uitgevoerd op een enkel monster, naar keuze van de aanvrager. |
| --- | --- |

1.5.

Als het systeem of een deel ervan uitsluitend voor een van beide soorten verkeer is ontworpen, mogen de in deze bijlage bedoelde tests worden uitgevoerd op een enkel monster, naar keuze van de aanvrager.

2.   TESTS

2.1.   Bestandheid tegen temperatuurveranderingen

2.1.1.   Tests

Drie nieuwe monsters (lenzen) worden aan vijf cycli van temperatuur- en vochtigheidsverandering (RV = relatieve vochtigheid) onderworpen volgens het onderstaande programma:

| | 3 uur bij 40 ± 2 °C en 85-95 % RV; |
| --- | --- |

3 uur bij 40 ± 2 °C en 85-95 % RV;

| | 1 uur bij 23 ± 5 °C en 60-75 % RV; |
| --- | --- |

1 uur bij 23 ± 5 °C en 60-75 % RV;

| | 15 uur bij 30 ± 2 °C; |
| --- | --- |

15 uur bij 30 ± 2 °C;

| | 1 uur bij 23 ± 5 °C en 60-75 % RV; |
| --- | --- |

1 uur bij 23 ± 5 °C en 60-75 % RV;

| | 3 uur bij 80 ± 2 °C; |
| --- | --- |

3 uur bij 80 ± 2 °C;

| | 1 uur bij 23 ± 5 °C en 60-75 % RV; |
| --- | --- |

1 uur bij 23 ± 5 °C en 60-75 % RV;

Vóór deze test worden de monsters gedurende ten minste vier uur op 23 ± 5 °C en 60-75 % RV gehouden.

Opmerking: De perioden van één uur bij 23 ± 5 °C omvatten de overgangsperioden van de ene temperatuur naar de andere die nodig zijn om thermische schokeffecten te vermijden.

2.1.2.   Fotometrische metingen

2.1.2.1.   Methode

Vóór en na de test worden op de monsters fotometrische metingen verricht.

Deze metingen worden overeenkomstig bijlage 9 uitgevoerd op de volgende punten:

| | B50L en 50V voor het dimlicht van klasse C; |
| --- | --- |

B50L en 50V voor het dimlicht van klasse C;

| | Emax voor het grootlicht van het systeem. |
| --- | --- |

Emax voor het grootlicht van het systeem.

2.1.2.2.   Resultaten

Het verschil tussen de bij elk monster gemeten fotometrische waarden voor en na de test mag, met inbegrip van de toleranties als gevolg van de meetmethode, niet meer dan 10 % bedragen.

2.2.   Bestandheid tegen stoffen in de atmosfeer en tegen chemische stoffen

2.2.1.   Bestandheid tegen stoffen in de atmosfeer

Drie nieuwe monsters (lenzen of materiaalmonsters) worden blootgesteld aan straling van een bron met een spectrale energiedistributie zoals die van een zwart voorwerp bij een temperatuur tussen 5 500 en 6 000 K. Tussen de bron en de monsters worden passende filters geplaatst om de straling met een golflengte van minder dan 295 nm en meer dan 2 500 nm aanzienlijk te beperken. De verlichtingssterkte ter hoogte van de monsters moet zolang 1 200 ± 200 W/m2 bedragen tot de lichtenergie die zij ontvangen, gelijk is aan 4 500 ± 200 MJ/m2. Binnen de opstelling moet de temperatuur gemeten op de ter hoogte van de monsters geplaatste zwarte plaat, 50 ± 5 °C bedragen. Voor een gelijkmatige blootstelling moeten de monsters met een snelheid van 1 tot 5 omw./min. rond de stralingsbron draaien.

De monsters worden met gedestilleerd water met een soortelijke geleiding van minder dan 1 μS/m en bij een temperatuur van 23 ± 5 °C besproeid volgens de onderstaande cyclus:

besproeien: 5 minuten; drogen: 25 minuten.

2.2.2.   Bestandheid tegen chemische stoffen

Na de in punt 2.2.1 beschreven test en de in punt 2.2.3.1 beschreven meting wordt de buitenkant van de drie monsters op de in punt 2.2.2.2 beschreven wijze behandeld met het in punt 2.2.2.1 gedefinieerde mengsel.

2.2.2.1.   Testmengsel

Het testmengsel bestaat uit 61,5 % n-heptaan, 12,5 % tolueen, 7,5 % ethyltetrachloride, 12,5 % trichloorethyleen and 6 % xyleen (vol. %).

2.2.2.2.   Aanbrengen van het testmengsel

Doordrenk een stuk katoenen doek (conform ISO 105) tot verzadiging met het in punt 2.2.2.1 gedefinieerde mengsel en breng dit binnen 10 seconden gedurende 10 minuten op de buitenkant van het monster aan met een druk van 50 N/cm2, wat overeenkomt met een kracht van 100 N die op een testoppervlak van 14 × 14 mm wordt uitgeoefend.

Gedurende deze 10 minuten wordt de doek opnieuw met het mengsel doordrenkt, zodat de samenstelling van de aangebrachte vloeistof steeds identiek blijft aan de voorgeschreven testdosering.

Tijdens het aanbrengen mag de op het monster uitgeoefende druk worden gecompenseerd om barsten te vermijden.

2.2.2.3.   Wassen

Na het aanbrengen van het testmengsel worden de monsters in open lucht gedroogd en vervolgens met de in punt 2.3 (bestandheid tegen detergentia) beschreven oplossing gewassen bij 23 ± 5 °C. Daarna worden de monsters zorgvuldig gespoeld met gedestilleerd water dat niet meer dan 0,2 % verontreinigingen bevat bij 23 ± 5 °C en vervolgens met een zachte doek afgedroogd.

2.2.3.   Resultaten

| 2.2.3.1. | Na de test van de bestandheid tegen stoffen in de atmosfeer mag de buitenkant van de monsters geen barsten, krassen, afschilferingen of vervormingen vertonen en moet het gemiddelde verschil in lichtdoorlating Δt = (T2-T3)/T2, gemeten bij de drie monsters volgens de procedure van aanhangsel 2, kleiner zijn dan of gelijk aan 0,020 (Δtm ≤ 0,020). |
| --- | --- |

2.2.3.1.

Na de test van de bestandheid tegen stoffen in de atmosfeer mag de buitenkant van de monsters geen barsten, krassen, afschilferingen of vervormingen vertonen en moet het gemiddelde verschil in lichtdoorlating Δt = (T2-T3)/T2, gemeten bij de drie monsters volgens de procedure van aanhangsel 2, kleiner zijn dan of gelijk aan 0,020 (Δtm ≤ 0,020).

| 2.2.3.2. | Na de test van de bestandheid tegen chemische stoffen mogen de monsters geen sporen van chemische inwerking vertonen die een verschil in lichtverstrooiing Δd = (T5-T4)/T2 kunnen veroorzaken. Het gemiddelde verschil in lichtverstrooiing, gemeten bij de drie monsters volgens de procedure van aanhangsel 2 van deze bijlage, moet kleiner zijn dan of gelijk aan 0,020 (Δdm ≤ 0,020). |
| --- | --- |

2.2.3.2.

Na de test van de bestandheid tegen chemische stoffen mogen de monsters geen sporen van chemische inwerking vertonen die een verschil in lichtverstrooiing Δd = (T5-T4)/T2 kunnen veroorzaken. Het gemiddelde verschil in lichtverstrooiing, gemeten bij de drie monsters volgens de procedure van aanhangsel 2 van deze bijlage, moet kleiner zijn dan of gelijk aan 0,020 (Δdm ≤ 0,020).

2.2.4.   Bestandheid tegen straling van de lichtbron

Zo nodig wordt de volgende test uitgevoerd:

Vlakke monsters van elk lichtdoorlatend kunststofelement van het systeem worden aan het licht van de lichtbron blootgesteld. De parameters zoals de hoeken en de afstanden tussen de monsters moeten dezelfde zijn als in het systeem. Deze monsters moeten dezelfde kleur hebben en eventueel dezelfde oppervlaktebehandeling hebben ondergaan als de delen van het systeem.

Na 1 500 uur continue blootstelling moet met behulp van een nieuwe lichtbron aan de colorimetrische eigenschappen van het doorgelaten licht worden voldaan en mag het oppervlak van de monsters geen barsten, krassen, afschilferingen of vervormingen vertonen.

De bestandheid van de binnenmaterialen van de lichtbron hoeft niet te worden gecontroleerd, als die lichtbron conform is met Reglement nr. 37 of als het een gasontladingslichtbron of ledmodule is met lage ultraviolette straling of ook als er maatregelen zijn genomen om de elementen van het systeem bijvoorbeeld met glasfilters tegen ultraviolette straling te beschermen.

2.3.   Bestandheid tegen detergentia en koolwaterstoffen

2.3.1.   Bestandheid tegen detergentia

De buitenkant van drie monsters (lenzen of materiaalmonsters) wordt verwarmd tot 50 ± 5 °C en vervolgens gedurende vijf minuten ondergedompeld in een mengsel dat op een temperatuur van 23 ± 5 °C wordt gehouden en dat bestaat uit 99 delen gedestilleerd water met niet meer dan 0,02 % verontreinigingen en 1 deel alkylarylsulfonaat.

Aan het eind van de test worden de monsters gedroogd bij 50 ± 5 °C. Het oppervlak van de monsters wordt met een vochtige doek schoongemaakt.

2.3.2.   Bestandheid tegen koolwaterstoffen

Daarna wordt met een katoenen doek die met een mengsel van 70 % n-heptaan en 30 % tolueen (vol. %) is doordrenkt, gedurende 1 minuut zachtjes gewreven over de buitenkant van deze drie monsters. Vervolgens worden de monsters in open lucht gedroogd.

2.3.3.   Resultaten

Na deze twee tests moet het gemiddelde verschil in lichtdoorlating Δt = (T2-T3)/T2, gemeten bij de drie monsters volgens de procedure van aanhangsel 2, kleiner zijn dan of gelijk aan 0,010 (Δtm ≤ 0,010).

2.4.   Bestandheid tegen mechanische slijtage

2.4.1.   Testmethode voor mechanische slijtage

De buitenkant van drie nieuwe monsters (lenzen) wordt aan de uniforme mechanische-slijtagetest onderworpen volgens de in aanhangsel 3 beschreven methode.

2.4.2.   Resultaten

Na deze test wordt het verschil:

in lichtdoorlating: Δt = (T2-T3)/T2

en in lichtverstrooiing: Δd = (T5-T4)/T2

in het in punt 2.2.4.1.1 van dit reglement gedefinieerde gebied gemeten volgens de procedure van aanhangsel 2. De gemiddelde waarde bij de drie monsters moet zo zijn dat:

Δtm ≤ 0,100; Δdm ≤ 0,050.

2.5.   Test van de hechting van eventueel aanwezige coatings

2.5.1.   Prepareren van het monster

Een oppervlak van 20 × 20 mm van de coating van een lens wordt met een scheermesje of een naald zo ingesneden dat een rasterpatroon wordt verkregen waarbij elk vierkantje ongeveer 2 × 2 mm meet. De druk op het mesje of de naald moet voldoende zijn om ten minste door de coating heen te snijden.

2.5.2.   Beschrijving van de test

Gebruik plakband met een hechtvermogen van 2 N/(cm breedte) ± 20 %, gemeten onder de genormaliseerde omstandigheden die zijn beschreven in aanhangsel 4. Dit plakband, dat ten minste 25 mm breed moet zijn, wordt gedurende ten minste 5 minuten op het overeenkomstig punt 2.5.1 geprepareerde oppervlak gedrukt.

Vervolgens wordt het uiteinde van het plakband zodanig belast dat het hechtvermogen op het desbetreffende oppervlak in evenwicht wordt gehouden door een kracht loodrecht op dat oppervlak. Op dat ogenblik wordt het plakband met een constante snelheid van 1,5 ± 0,2 m/s losgetrokken.

2.5.3.   Resultaten

Het gerasterde oppervlak mag niet noemenswaardig zijn aangetast. Beschadigingen op de snijpunten van het raster of aan de rand van de insnijdingen zijn toegestaan, mits het aangetaste gebied niet groter is dan 15 % van het gerasterde oppervlak.

2.6.   Tests van het complete systeem met kunststoflens

2.6.1.   Bestandheid van het lensoppervlak tegen mechanische slijtage

2.6.1.1.   Tests

De lens van systeem nr. 1 wordt aan de in punt 2.4.1 beschreven test onderworpen.

2.6.1.2.   Resultaten

Na de test mogen de resultaten van de fotometrische metingen die krachtens dit reglement op het systeem of een of meer delen ervan zijn verricht, niet meer dan 30 % hoger zijn dan de maximumwaarden die op de punten B50L en HV zijn voorgeschreven, en niet meer dan 10 % lager dan de minimumwaarde die eventueel op punt 75R is voorgeschreven.

2.6.2.   Test van de hechting van de eventueel aanwezige coating

De lens van installatie-unit nr. 2 wordt aan de in punt 2.5 beschreven test onderworpen.

3.   CONTROLE VAN DE CONFORMITEIT VAN DE PRODUCTIE

| 3.1. | Wat de voor de fabricage van de lenzen gebruikte materialen betreft, worden de installatie-units van een serie geacht aan dit reglement te voldoen, als:






  3.1.1. | na een test van de bestandheid tegen chemische stoffen en een test van de bestandheid tegen detergentia en koolwaterstoffen, de buitenkant van de monsters geen met het blote oog zichtbare barsten, afschilferingen of vervormingen vertoont (zie de punten 2.2.2, 2.3.1 en 2.3.2); |
| --- | --- | --- |

3.1.

Wat de voor de fabricage van de lenzen gebruikte materialen betreft, worden de installatie-units van een serie geacht aan dit reglement te voldoen, als:

3.1.1.

na een test van de bestandheid tegen chemische stoffen en een test van de bestandheid tegen detergentia en koolwaterstoffen, de buitenkant van de monsters geen met het blote oog zichtbare barsten, afschilferingen of vervormingen vertoont (zie de punten 2.2.2, 2.3.1 en 2.3.2);

| 3.1.2. | na de in punt 2.6.1.1 beschreven test de fotometrische waarden op de in punt 2.6.1.2 vermelde meetpunten binnen de grenzen liggen die voor de conformiteit van de productie bij dit reglement zijn voorgeschreven. |
| --- | --- |

3.1.2.

na de in punt 2.6.1.1 beschreven test de fotometrische waarden op de in punt 2.6.1.2 vermelde meetpunten binnen de grenzen liggen die voor de conformiteit van de productie bij dit reglement zijn voorgeschreven.

| 3.2. | Als de testresultaten niet aan de voorschriften voldoen, worden de tests met een ander willekeurig genomen monster van het systeem herhaald. |
| --- | --- |

3.2.

Als de testresultaten niet aan de voorschriften voldoen, worden de tests met een ander willekeurig genomen monster van het systeem herhaald.

AANHANGSEL 1

CHRONOLOGISCHE VOLGORDE VAN DE GOEDKEURINGSTESTS

| A. | Tests van kunststof (overeenkomstig punt 2.2.4 van dit reglement verstrekte lenzen of materiaalmonsters)



















  Monsters | Lenzen of materiaalmonsters | Lenzen |
| --- | --- | --- | --- |
| Tests | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 1.1 | Beperkte fotometrie (punt 2.1.2) |

A.

Tests van kunststof (overeenkomstig punt 2.2.4 van dit reglement verstrekte lenzen of materiaalmonsters)

Monsters

Lenzen of materiaalmonsters

Lenzen

Tests

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

1.1

Beperkte fotometrie (punt 2.1.2)

X

X

X

| 1.1.1 | Temperatuurverandering (punt 2.1.1) |
| --- | --- |

1.1.1

Temperatuurverandering (punt 2.1.1)

X

X

X

| 1.2 | Beperkte fotometrie (punt 2.1.2) |
| --- | --- |

1.2

Beperkte fotometrie (punt 2.1.2)

X

X

X

| 1.2.1 | Meting van de lichtdoorlating |
| --- | --- |

1.2.1

Meting van de lichtdoorlating

X

X

X

X

X

X

X

X

X

| 1.2.2 | Meting van de lichtverstrooiing |
| --- | --- |

1.2.2

Meting van de lichtverstrooiing

X

X

X

X

X

X

| 1.3 | Stoffen in de atmosfeer (punt 2.2.1) |
| --- | --- |

1.3

Stoffen in de atmosfeer (punt 2.2.1)

X

X

X

| 1.3.1 | Meting van de lichtdoorlating |
| --- | --- |

1.3.1

Meting van de lichtdoorlating

X

X

X

| 1.4 | Chemische stoffen (punt 2.2.2) |
| --- | --- |

1.4

Chemische stoffen (punt 2.2.2)

X

X

X

| 1.4.1 | Meting van de lichtverstrooiing |
| --- | --- |

1.4.1

Meting van de lichtverstrooiing

X

X

X

| 1.5 | Detergentia (punt 2.3.1) |
| --- | --- |

1.5

Detergentia (punt 2.3.1)

X

X

X

| 1.6 | Koolwaterstoffen (punt 2.3.2) |
| --- | --- |

1.6

Koolwaterstoffen (punt 2.3.2)

X

X

X

| 1.6.1 | Meting van de lichtdoorlating |
| --- | --- |

1.6.1

Meting van de lichtdoorlating

X

X

X

| 1.7 | Slijtage (punt 2.4.1) |
| --- | --- |

1.7

Slijtage (punt 2.4.1)

X

X

X

| 1.7.1 | Meting van de lichtdoorlating |
| --- | --- |

1.7.1

Meting van de lichtdoorlating

X

X

X

| 1.7.2 | Meting van de lichtverstrooiing |
| --- | --- |

1.7.2

Meting van de lichtverstrooiing

X

X

X

| 1.8 | Hechting (punt 2.5) |
| --- | --- |

1.8

Hechting (punt 2.5)

X

| 1.9 | Bestandheid tegen straling van de lichtbron (punt 2.2.4) |
| --- | --- |

1.9

Bestandheid tegen straling van de lichtbron (punt 2.2.4)

X

| B. | Tests van complete systemen (verstrekt overeenkomstig punt 2.2.3 van dit reglement)







  Tests | Compleet systeem |
| --- | --- | --- |
| Monster nr. |
| 1 | 2 |
| 2.1 | Slijtage (punt 2.6.1.1) |

B.

Tests van complete systemen (verstrekt overeenkomstig punt 2.2.3 van dit reglement)

Tests

Compleet systeem

Monster nr.

1

2

2.1

Slijtage (punt 2.6.1.1)

X

| 2.2 | Fotometrie (punt 2.6.1.2) |
| --- | --- |

2.2

Fotometrie (punt 2.6.1.2)

X

| 2.3 | Hechting (punt 2.6.2) |
| --- | --- |

2.3

Hechting (punt 2.6.2)

X

AANHANGSEL 2

Methode voor het meten van de lichtverstrooiing en -doorlating

1.   APPARATUUR (zie figuur1)

Een collimator K met een halve divergentie β/2 = 17,4 × 10-4 rd wordt tot 6 mm gediafragmeerd door middel van diafragma Dτ waartegen zich de monsterstander bevindt.

Een achromatische convergerende lens L2, gecorrigeerd voor sferische aberraties, verbindt diafragma Dτ met ontvanger R; de diameter van lens L2 moet zo zijn dat het door het monster verstrooide licht niet wordt gediafragmeerd in een kegel met een halvetophoek van β/2 = 14°.

Een ringvormig diafragma DD met hoeken αo/2 = 1° en αmax/2 = 12°, wordt in een beeldbrandvlak van lens L2 geplaatst.

Het niet-transparante middengedeelte van het diafragma is noodzakelijk om het licht dat rechtstreeks van de lichtbron komt, te elimineren. Het moet mogelijk zijn het middengedeelte van het diafragma zo van de lichtbundel te verwijderen dat het precies naar zijn oorspronkelijke stand terugkeert.

De afstand L2 Dτ en de brandpuntslengte F2 van lens L2 worden zo gekozen dat het beeld van Dτ ontvanger R volledig bedekt.

Voor L2 wordt een brandpuntsafstand van circa 80 mm aanbevolen.

Wanneer de eerste invallende lichtstroom op 1 eenheid wordt gesteld, moet de absolute nauwkeurigheid van elke afgelezen waarde beter zijn dan 0,001.

Figuur 1

Optische opstelling voor het meten van verschillen in lichtverstrooiing en -doorlating

Image

2.   METINGEN

De volgende metingen worden verricht:

| Aflezing | Met monster | Met middengedeelte van DD | Weergegeven hoeveelheid |
| --- | --- | --- | --- |
| T1 | neen | neen | Aanvankelijk gemeten invallende lichtstroom |
| T2 | ja
  (vóór de test) | neen | Door het nieuwe materiaal doorgelaten lichtstroom in een gebied van 24° |
| T3 | ja
  (na de test) | neen | Door het geteste materiaal doorgelaten lichtstroom in een gebied van 24° |
| T4 | ja
  (vóór de test) | ja | Door het nieuwe materiaal verstrooide lichtstroom |
| T5 | ja
  (na de test) | ja | Door het geteste materiaal verstrooide lichtstroom |

Aflezing

Met monster

Met middengedeelte van DD

Weergegeven hoeveelheid

T1

neen

neen

Aanvankelijk gemeten invallende lichtstroom

T2

ja

(vóór de test)

neen

Door het nieuwe materiaal doorgelaten lichtstroom in een gebied van 24°

T3

ja

(na de test)

neen

Door het geteste materiaal doorgelaten lichtstroom in een gebied van 24°

T4

ja

(vóór de test)

ja

Door het nieuwe materiaal verstrooide lichtstroom

T5

ja

(na de test)

ja

Door het geteste materiaal verstrooide lichtstroom

AANHANGSEL 3

SPUITTESTMETHODE

1.   TESTAPPARATUUR

1.1.   Pistool

Er wordt gebruikgemaakt van een waterpistool dat voorzien is van een spuitopening met een diameter van 1,3 mm, waarmee een vloeistofdebiet van 0,24 ± 0,02 l/min. bij een druk van 6,0 bar – 0/+ 0,5 bar kan worden verkregen.

Onder deze gebruiksomstandigheden moet een straal van 170 ± 50 mm worden verkregen op het aan slijtage bloot te stellen oppervlak dat zich op 380 ± 10 mm afstand van de spuitopening bevindt.

1.2.   Testmengsel

Het testmengsel bestaat uit:

kiezelzand met hardheid 7 op de schaal van Mohs, een korrelgrootte tussen 0 en 0,2 mm en een vrijwel normale verdeling, en een hoekfactor van 1,8 tot 2;

water met een hardheid van niet meer dan 205 g/m3 voor een mengsel dat 25 g zand per liter water bevat.

2.   TEST

De buitenkant van de lenzen wordt een of meerdere malen blootgesteld aan de inwerking van de hierboven beschreven zandstraal, die vrijwel loodrecht op het te testen oppervlak wordt gericht.

De slijtage wordt gecontroleerd aan de hand van een of meer glasmonsters die als referentie dicht bij de te testen lenzen zijn geplaatst. Het mengsel wordt gespoten totdat het verschil in lichtverstrooiing op de monsters, gemeten volgens de in aanhangsel 2 beschreven methode, zo is dat: Δd = (T5 – T4)/T2 = 0,0250 ± 0,0025.

Er kunnen meerdere referentiemonsters worden gebruikt om de homogeniteit van de slijtage op het volledige te testen oppervlak te controleren.

AANHANGSEL 4

PLAKBANDHECHTINGSTEST

1.   DOEL

Het doel van deze methode is onder genormaliseerde omstandigheden het lineaire hechtvermogen van plakband op een glasplaat te bepalen.

2.   BEGINSEL

Meting van de kracht die nodig is om plakband onder een hoek van 90° van een glasplaat los te maken.

3.   ATMOSFERISCHE OMSTANDIGHEDEN

De temperatuur moet 23 ± 5 °C en de relatieve luchtvochtigheid (RV) 65 ± 15 % bedragen.

4.   TESTSTUKKEN

Vóór de test wordt de rol met het te onderzoeken plakband gedurende 24 uur in de voorgeschreven atmosfeer bewaard (zie punt 3).

Van elke rol worden vijf teststukken van 400 mm lang getest. De teststukken worden van de rol genomen nadat de eerste drie wikkelingen zijn verwijderd.

5.   WERKWIJZE

De test vindt plaats in de in punt 3 gedefinieerde atmosfeer.

Neem de vijf teststukken terwijl het plakband radiaal wordt ontrold met een snelheid van circa 300 mm/s; breng ze vervolgens binnen 15 seconden aan op de volgende wijze:

breng het plakband geleidelijk op de glasplaat aan door met de vinger lichtjes in de lengterichting te wrijven zodat er tussen het plakband en de glasplaat geen enkele luchtbel meer zit, maar zonder daarbij al teveel druk uit te oefenen;

laat het geheel 10 minuten rusten in de voorgeschreven atmosferische omstandigheden;

maak ongeveer 25 mm van het teststuk los van de plaat in een vlak loodrecht op de as van het teststuk;

zet de plaat vast en vouw het vrije uiteinde van het plakband om in een hoek van 90°. Oefen op zodanige wijze kracht uit dat de licht-donkergrens tussen het plakband en de plaat loodrecht op deze kracht en loodrecht op de plaat staat;

trek los met een snelheid van 300 ± 30 mm/s en noteer de vereiste kracht.

6.   RESULTATEN

De vijf verkregen waarden worden gerangschikt en de mediaan wordt als resultaat van de meting genomen. Deze waarde wordt uitgedrukt in Newton per centimeter breedte van het plakband.

---

BIJLAGE 7

MINIMUMVOORSCHRIFTEN VOOR DE MONSTERNEMING DOOR EEN INSPECTEUR

1.   ALGEMEEN

1.1.   Aan de conformiteitsvoorschriften van dit reglement wordt geacht uit mechanisch en geometrisch oogpunt te zijn voldaan, als de verschillen niet groter zijn dan onvermijdelijke fabricageafwijkingen. Dit geldt ook voor de kleur.

1.2.   Wat de fotometrische eigenschappen betreft, wordt de conformiteit van in serie geproduceerde systemen niet betwist, wanneer bij de fotometrische test van een willekeurig gekozen systeem dat voorzien is van een onder spanning gezette en eventueel gecorrigeerde lichtbron overeenkomstig de punten 1 en 2 van bijlage 9 bij dit reglement:

1.2.1.   geen gemeten waarde in ongunstige zin meer dan 20 % afwijkt van de in dit reglement voorgeschreven waarden.

1.2.1.1.   Voor de volgende waarden van het dimlicht en de modi ervan mag de maximumafwijking in ongunstige zin respectievelijk de volgende zijn:

| a) | voor de maximumwaarden op punt B50L: 0,2 lux (of 20 %) en 0,3 lux (of 30 %); |
| --- | --- |

a)

voor de maximumwaarden op punt B50L: 0,2 lux (of 20 %) en 0,3 lux (of 30 %);

| b) | voor de maximumwaarden in zone III, op punt HV en in segment BLL: 0,3 lux (of 20 %) en 0,45 lux (of 30 %); |
| --- | --- |

b)

voor de maximumwaarden in zone III, op punt HV en in segment BLL: 0,3 lux (of 20 %) en 0,45 lux (of 30 %);

| c) | voor de maximumwaarden in de segmenten E, F1, F2 en F3: 0,2 lux (of 20 %) en 0,3 lux (of 30 %); |
| --- | --- |

c)

voor de maximumwaarden in de segmenten E, F1, F2 en F3: 0,2 lux (of 20 %) en 0,3 lux (of 30 %);

| d) | voor de minimumwaarden op de punten BR, P, S50, S50LL, S50RR, S100, S100LL, S100RR en op de in voetnoot 4 van tabel 1 in bijlage 3 voorgeschreven punten (B50L, HV, BR, BRR en BLL): de helft van de voorgeschreven waarde (of 20 %) en driekwart van de voorgeschreven waarde (of 30 %). |
| --- | --- |

d)

voor de minimumwaarden op de punten BR, P, S50, S50LL, S50RR, S100, S100LL, S100RR en op de in voetnoot 4 van tabel 1 in bijlage 3 voorgeschreven punten (B50L, HV, BR, BRR en BLL): de helft van de voorgeschreven waarde (of 20 %) en driekwart van de voorgeschreven waarde (of 30 %).

1.2.1.2.   Voor het grootlicht, waarbij punt HV zich binnen de isolux 0,75 Emax bevindt, wordt een tolerantie van + 20 % voor de maximumwaarden en -20 % voor de minimumwaarden toegestaan wat de fotometrische waarden betreft van alle meetpunten die in punt 6.3.2 zijn gedefinieerd.

1.2.2.   Als de resultaten van de hierboven beschreven tests niet aan de voorschriften voldoen, mag de oriëntatie van het systeem worden gewijzigd, op voorwaarde dat de as van de lichtbundel niet meer dan 0,5° naar rechts of naar links en niet meer dan 0,2° naar boven of naar onder wordt verplaatst. Deze bepalingen zijn niet van toepassing op de in punt 6.3.1.1 gedefinieerde verlichtingseenheden.

1.2.3.   Als de resultaten van de hierboven beschreven tests niet aan de voorschriften voldoen, worden de tests met een andere referentielichtbron en/of een andere voedings- en bedrijfsinrichting herhaald.

1.2.4.   Systemen met zichtbare defecten worden buiten beschouwing gelaten.

1.2.5.   De referentiemarkering wordt buiten beschouwing gelaten.

2.   EERSTE MONSTERNEMING

Bij de eerste monsterneming worden vier systemen willekeurig gekozen. Op het eerste en het derde systeem wordt de letter A aangebracht, op het tweede en het vierde systeem de letter B.

2.1.   De conformiteit wordt niet betwist

2.1.1.   Na afloop van de monsternemingsprocedure volgens figuur 1 van deze bijlage wordt de conformiteit van in serie geproduceerde systemen niet betwist als de verschillen tussen de bij de systemen gemeten waarden in ongunstige zin de volgende zijn:

2.1.1.1.   Monster A

| A1: | voor het ene systeem | | 0 % |
| --- | --- | --- | --- |
| voor het andere systeem | niet meer dan | 20 % |
| A2: | voor beide systemen | meer dan | 0 % |
| maar niet meer dan | 20 % |
| ga naar monster B | | |

A1:

voor het ene systeem

0 %

voor het andere systeem

niet meer dan

20 %

A2:

voor beide systemen

meer dan

0 %

maar niet meer dan

20 %

ga naar monster B

2.1.1.2.   Monster B

| B1: | voor beide systemen | | 0 % |
| --- | --- | --- | --- |

B1:

voor beide systemen

0 %

2.1.2.   of als de voorwaarden van punt 1.2.2 voor monster A zijn vervuld.

2.2.   De conformiteit wordt betwist

2.2.1.   Na afloop van de monsternemingsprocedure volgens figuur 1 van deze bijlage wordt de conformiteit van in serie geproduceerde systemen betwist en wordt de fabrikant verzocht zijn productie opnieuw in overeenstemming te brengen met de voorschriften (aanpassing), als de verschillen tussen de bij de systemen gemeten waarden de volgende zijn:

2.2.1.1.   Monster A

| A3: | voor het ene systeem | niet meer dan | 20 % |
| --- | --- | --- | --- |
| voor het andere systeem | meer dan | 20 % |
| maar niet meer dan | 30 % |

A3:

voor het ene systeem

niet meer dan

20 %

voor het andere systeem

meer dan

20 %

maar niet meer dan

30 %

2.2.1.2.   Monster B

| B2: | in geval A2 |
| --- | --- |
| voor het ene systeem | meer dan | 0 % |
| maar niet meer dan | 20 % |
| voor het andere systeem | niet meer dan | 20 % |
| B3: | in geval A2 |
| voor het ene systeem | | 0 % |
| voor het andere systeem | meer dan | 20 % |
| maar niet meer dan | 30 % |

B2:

in geval A2

voor het ene systeem

meer dan

0 %

maar niet meer dan

20 %

voor het andere systeem

niet meer dan

20 %

B3:

in geval A2

voor het ene systeem

0 %

voor het andere systeem

meer dan

20 %

maar niet meer dan

30 %

2.2.2.   of als de voorwaarden van punt 1.2.2 voor monster A niet zijn vervuld.

2.3.   Intrekking van de goedkeuring

De conformiteit wordt betwist en punt 10 wordt toegepast als na de monsternemingsprocedure volgens figuur 1 van deze bijlage de verschillen tussen de bij de systemen gemeten waarden de volgende zijn:

2.3.1.   Monster A

| A4: | voor het ene systeem | niet meer dan | 20 % |
| --- | --- | --- | --- |
| voor het andere systeem | meer dan | 30 % |
| A5: | voor beide systemen | meer dan | 20 % |

A4:

voor het ene systeem

niet meer dan

20 %

voor het andere systeem

meer dan

30 %

A5:

voor beide systemen

meer dan

20 %

2.3.2.   Monster B

| B4: | in geval A2 |
| --- | --- |
| voor het ene systeem | meer dan | 0 % |
| maar niet meer dan | 20 % |
| voor het andere systeem | meer dan | 20 % |
| B5: | in geval A2 |
| voor beide systemen | meer dan | 20 % |
| B6: | in geval A2 |
| voor het ene systeem | | 0 % |
| voor het andere systeem | meer dan | 30 % |

B4:

in geval A2

voor het ene systeem

meer dan

0 %

maar niet meer dan

20 %

voor het andere systeem

meer dan

20 %

B5:

in geval A2

voor beide systemen

meer dan

20 %

B6:

in geval A2

voor het ene systeem

0 %

voor het andere systeem

meer dan

30 %

2.3.3.   of als de voorwaarden van punt 1.2.2 voor de monsters A en B niet zijn vervuld.

3.   TWEEDE MONSTERNEMING

In het geval van de monsters A3, B2 en B3 vindt binnen twee maanden na de kennisgeving een nieuwe monsterneming plaats en wordt een derde monster (C) van twee systemen genomen uit de voorraad die na het in overeenstemming brengen van de productie (aanpassing) is gevormd.

3.1.   De conformiteit wordt niet betwist

3.1.1.   Na afloop van de monsternemingsprocedure volgens figuur 1 van deze bijlage wordt de conformiteit van in serie geproduceerde systemen niet betwist als de verschillen tussen de bij de systemen gemeten waarden de volgende zijn:

3.1.1.1.   Monster C

| C1: | voor het ene systeem | | 0 % |
| --- | --- | --- | --- |
| voor het andere systeem | niet meer dan | 20 % |
| C2: | voor beide systemen | meer dan | 0 % |
| maar niet meer dan | 20 % |
| ga naar monster D | | |

C1:

voor het ene systeem

0 %

voor het andere systeem

niet meer dan

20 %

C2:

voor beide systemen

meer dan

0 %

maar niet meer dan

20 %

ga naar monster D

3.1.1.2.   Monster D

| D1: | in geval C2 |
| --- | --- |
| voor beide systemen | | 0 % |

D1:

in geval C2

voor beide systemen

0 %

3.1.2.   of als de voorwaarden van punt 1.2.2 voor monster C zijn vervuld.

3.2.   De conformiteit wordt betwist

3.2.1.   Na afloop van de monsternemingsprocedure volgens figuur 1 van deze bijlage wordt de conformiteit van in serie geproduceerde systemen betwist en wordt de fabrikant verzocht zijn productie in overeenstemming te brengen met de voorschriften, als de verschillen tussen de bij de systemen gemeten waarden de volgende zijn:

3.2.1.1.   Monster D

| D2: | in geval C2 |
| --- | --- |
| voor het ene systeem | meer dan | 0 % |
| maar niet meer dan | 20 % |
| voor het andere systeem | niet meer dan | 20 % |

D2:

in geval C2

voor het ene systeem

meer dan

0 %

maar niet meer dan

20 %

voor het andere systeem

niet meer dan

20 %

3.2.1.2.   of als de voorwaarden van punt 1.2.2 voor monster C niet zijn vervuld.

3.3.   Intrekking van de goedkeuring

De conformiteit wordt betwist en punt 10 wordt toegepast als na de monsternemingsprocedure volgens figuur 1 van deze bijlage de verschillen tussen de bij de systemen gemeten waarden de volgende zijn:

3.3.1.   Monster C

| C3: | voor het ene systeem | niet meer dan | 20 % |
| --- | --- | --- | --- |
| voor het andere systeem | meer dan | 20 % |
| C4: | voor beide systemen | meer dan | 20 % |

C3:

voor het ene systeem

niet meer dan

20 %

voor het andere systeem

meer dan

20 %

C4:

voor beide systemen

meer dan

20 %

3.3.2.   Monster D

| D3: | in geval C2 |
| --- | --- |
| voor het ene systeem | | 0 % |
| of meer dan | 0 % |
| voor het andere systeem | meer dan | 20 % |

D3:

in geval C2

voor het ene systeem

0 %

of meer dan

0 %

voor het andere systeem

meer dan

20 %

3.3.3.   of als de voorwaarden van punt 1.2.2 voor de monsters C en D niet zijn vervuld.

4.   WIJZIGING VAN DE VERTICALE POSITIE VAN DE LICHT-DONKERGRENS VAN HET DIMLICHT

Om de wijziging van de verticale positie van de licht-donkergrens onder invloed van de warmte te controleren, wordt de volgende methode toegepast:

| | na de monsterneming volgens figuur 1 wordt een van de systemen van monster A volgens de in punt 2.1 van bijlage 4 beschreven methode getest, nadat het driemaal na elkaar aan de in punt 2.2.2 van bijlage 4 gedefinieerde cyclus is onderworpen; |
| --- | --- |

na de monsterneming volgens figuur 1 wordt een van de systemen van monster A volgens de in punt 2.1 van bijlage 4 beschreven methode getest, nadat het driemaal na elkaar aan de in punt 2.2.2 van bijlage 4 gedefinieerde cyclus is onderworpen;

| | het systeem wordt aanvaardbaar geacht als Δr niet meer dan 1,5 mrad bedraagt; |
| --- | --- |

het systeem wordt aanvaardbaar geacht als Δr niet meer dan 1,5 mrad bedraagt;

| | als deze waarde meer dan 1,5 mrad maar niet meer dan 2 mrad bedraagt, wordt het tweede systeem van monster A getest, waarna het gemiddelde van de voor beide monsters geregistreerde absolute waarden niet hoger mag zijn dan 1,5 mrad; |
| --- | --- |

als deze waarde meer dan 1,5 mrad maar niet meer dan 2 mrad bedraagt, wordt het tweede systeem van monster A getest, waarna het gemiddelde van de voor beide monsters geregistreerde absolute waarden niet hoger mag zijn dan 1,5 mrad;

| | als deze waarde van 1,5 mrad bij monster A echter niet in acht wordt genomen, worden de twee systemen van monster B aan dezelfde procedure onderworpen, waarna de waarde Δr bij geen van beide hoger mag zijn dan 1,5 mrad. |
| --- | --- |

als deze waarde van 1,5 mrad bij monster A echter niet in acht wordt genomen, worden de twee systemen van monster B aan dezelfde procedure onderworpen, waarna de waarde Δr bij geen van beide hoger mag zijn dan 1,5 mrad.

Figuur 1

Image

Opmerking: Voor „voorziening”, lees „systeem”

---

BIJLAGE 8

BEPALINGEN INZAKE DE AFSTELLING VAN DE LICHT-DONKERGRENS EN DE ORIËNTATIE VAN HET DIMLICHT
   (1)

1.   DEFINITIE VAN DE LICHT-DONKERGRENS

Als de licht-donkergrens wordt geprojecteerd op een meetscherm volgens de definitie in bijlage 9 bij dit reglement, moet hij voldoende scherp zijn om hem te kunnen afstellen en moet hij voldoen aan de volgende voorschriften.

1.1.   Vorm (zie fig. A.8-1)

De licht-donkergrens bestaat uit:

| — | een horizontaal gedeelte aan de linkerkant en |
| --- | --- |

—

een horizontaal gedeelte aan de linkerkant en

| — | een oplopend gedeelte aan de rechterkant; |
| --- | --- |

—

een oplopend gedeelte aan de rechterkant;

voorts moet hij, nadat hij overeenkomstig de punten 2.1 tot en met 2.5 is ingesteld, een zodanige vorm hebben dat:

| 1.1.1. | het horizontale gedeelte in een verticaal vlak






  — | tussen 0,5 en 4,5° links van lijn V-V niet meer dan 0,2° naar boven of naar onder van zijn horizontale mediaan afwijkt, en |
| --- | --- | --- |

1.1.1.

het horizontale gedeelte in een verticaal vlak

—

tussen 0,5 en 4,5° links van lijn V-V niet meer dan 0,2° naar boven of naar onder van zijn horizontale mediaan afwijkt, en

| — | over twee derden van de aangegeven lengte niet meer dan 0,1° naar boven of naar onder afwijkt. |
| --- | --- |

—

over twee derden van de aangegeven lengte niet meer dan 0,1° naar boven of naar onder afwijkt.

| 1.1.2. | het oplopende gedeelte






  — | een voldoende scherpe linkerrand heeft, en |
| --- | --- | --- |

1.1.2.

het oplopende gedeelte

—

een voldoende scherpe linkerrand heeft, en

| — | de rechte vanuit het snijpunt van A en V-V en rakend aan die linkerrand, met lijn H-H een hoek van minimaal 10° en maximaal 60° vormt (zie fig. A.8-1). |
| --- | --- |

—

de rechte vanuit het snijpunt van A en V-V en rakend aan die linkerrand, met lijn H-H een hoek van minimaal 10° en maximaal 60° vormt (zie fig. A.8-1).

2.   PROCEDURE VOOR VISUELE AFSTELLING

2.1.   Vóór elke nieuwe test moet het systeem in de neutrale stand worden geplaatst. De onderstaande instructies gelden voor de lichtbundels van verlichtingseenheden die volgens de aanvrager moeten worden afgesteld.

2.2.   De lichtbundel moet verticaal zo worden ingesteld dat het horizontale gedeelte van zijn licht-donkergrens zich in de nominale verticale stand (lijn A) bevindt overeenkomstig de voorschriften in tabel 2 van bijlage 3; hieraan wordt geacht te zijn voldaan als de horizontale mediaan van het horizontale gedeelte van de licht-donkergrens op lijn A ligt (zie fig. A.8-2);

2.3.   De lichtbundel moet horizontaal zo worden ingesteld dat het oplopende gedeelte ervan zich rechts van lijn V-V bevindt en deze lijn raakt (zie fig. A.8-2);

2.3.1.   Als een gedeeltelijke lichtbundel alleen het horizontale gedeelte van de licht-donkergrens produceert, zijn er voor de horizontale afstelling — bij afwezigheid van specificaties van de aanvrager — geen voorschriften.

2.4.   De licht-donkergrens van een verlichtingseenheid die niet ontworpen is om volgens de aanwijzingen van de aanvrager afzonderlijk te worden afgesteld, moet voldoen aan de relevante voorschriften.

2.5.   Verlichtingseenheden die volgens de door de aanvrager gespecificeerde methode zijn afgesteld overeenkomstig de punten 5.2 en 6.2.1.1, moeten een licht-donkergrens produceren waarvan de vorm en de stand voldoen aan de voorschriften in tabel 2 van bijlage 3.

2.6.   Voor elke andere dimlichtmodus

De vorm en de stand van de eventuele licht-donkergrens moeten automatisch voldoen aan de relevante voorschriften in tabel 2 van bijlage 3.

2.7.   Een oriëntatie en/of beginafstelling volgens de aanwijzingen van de aanvrager overeenkomstig de punten 2.1 tot en met 2.6 kan van toepassing zijn op verlichtingseenheden die ontworpen zijn om afzonderlijk te worden gemonteerd.

Figuren

Image

Image

Opmerking: De projectie van de licht-donkergrens op het meetscherm is schematisch weergegeven.

---

(1)  Eventueel aan te vullen met extra algemene bepalingen die momenteel door GRE worden bestudeerd.

---

BIJLAGE 9

BEPALINGEN INZAKE DE FOTOMETRISCHE METINGEN

1.   ALGEMENE BEPALINGEN

| 1.1. | Het systeem of een of meer delen ervan moeten worden gemonteerd op een hoekmeter met een vaste horizontale as en een beweegbare as die loodrecht staat op de vaste as. |
| --- | --- |

1.1.

Het systeem of een of meer delen ervan moeten worden gemonteerd op een hoekmeter met een vaste horizontale as en een beweegbare as die loodrecht staat op de vaste as.

| 1.2. | De verlichtingswaarden worden bepaald door middel van een foto-elektrische cel die binnen een vierkant met zijden van 65 mm valt en die op ten minste 25 m afstand vóór het referentiepunt van elke verlichtingseenheid loodrecht wordt geplaatst op de meetas die door de oorsprong van de hoekmeter loopt. |
| --- | --- |

1.2.

De verlichtingswaarden worden bepaald door middel van een foto-elektrische cel die binnen een vierkant met zijden van 65 mm valt en die op ten minste 25 m afstand vóór het referentiepunt van elke verlichtingseenheid loodrecht wordt geplaatst op de meetas die door de oorsprong van de hoekmeter loopt.

| 1.3. | Tijdens de fotometrische metingen moeten storende weerkaatsingen worden vermeden door middel van een passende afscherming. |
| --- | --- |

1.3.

Tijdens de fotometrische metingen moeten storende weerkaatsingen worden vermeden door middel van een passende afscherming.

| 1.4. | De lichtsterkte wordt gemeten en omgezet in verlichtingssterkte op een vlak dat loodrecht staat op de meetrichting en zich op een nominale afstand van 25 m bevindt. |
| --- | --- |

1.4.

De lichtsterkte wordt gemeten en omgezet in verlichtingssterkte op een vlak dat loodrecht staat op de meetrichting en zich op een nominale afstand van 25 m bevindt.

| 1.5. | De hoekcoördinaten worden in graden aangegeven op een bol met een verticale poolas overeenkomstig CIE-publicatie nr. 70, Wenen 1987, d.w.z. zoals bij een hoekmeter waarvan de horizontale as vast is ten opzichte van de grond en de rotatieas beweegbaar is en loodrecht staat op de horizontale as. |
| --- | --- |

1.5.

De hoekcoördinaten worden in graden aangegeven op een bol met een verticale poolas overeenkomstig CIE-publicatie nr. 70, Wenen 1987, d.w.z. zoals bij een hoekmeter waarvan de horizontale as vast is ten opzichte van de grond en de rotatieas beweegbaar is en loodrecht staat op de horizontale as.

| 1.6. | Elke gelijkwaardige fotometrische methode is aanvaardbaar, mits de vereiste correlatie in acht wordt genomen. |
| --- | --- |

1.6.

Elke gelijkwaardige fotometrische methode is aanvaardbaar, mits de vereiste correlatie in acht wordt genomen.

| 1.7. | Elke verplaatsing van het referentiepunt van de verlichtingseenheden ten opzichte van de rotatieas van de hoekmeter moet worden vermeden. Dit geldt vooral voor de verticale richting en voor verlichtingseenheden die een licht-donkergrens produceren.
  De afstelling wordt verricht door middel van een scherm dat op een kleinere afstand mag worden geplaatst dan die van de foto-elektrische cel. |
| --- | --- |

1.7.

Elke verplaatsing van het referentiepunt van de verlichtingseenheden ten opzichte van de rotatieas van de hoekmeter moet worden vermeden. Dit geldt vooral voor de verticale richting en voor verlichtingseenheden die een licht-donkergrens produceren.

De afstelling wordt verricht door middel van een scherm dat op een kleinere afstand mag worden geplaatst dan die van de foto-elektrische cel.

| 1.8. | De in dit reglement vervatte fotometrische voorschriften voor elk meetpunt (elke hoekpositie) van een verlichtingsfunctie of -modus zijn van toepassing op de helft van de som van de verkregen waarden bij alle verlichtingseenheden van het systeem voor de desbetreffende functie of modus, respectievelijk bij alle door het desbetreffende voorschrift beoogde verlichtingseenheden. |
| --- | --- |

1.8.

De in dit reglement vervatte fotometrische voorschriften voor elk meetpunt (elke hoekpositie) van een verlichtingsfunctie of -modus zijn van toepassing op de helft van de som van de verkregen waarden bij alle verlichtingseenheden van het systeem voor de desbetreffende functie of modus, respectievelijk bij alle door het desbetreffende voorschrift beoogde verlichtingseenheden.

| 1.8.1. | Als het voorschrift echter maar betrekking heeft op één kant, is de deling door twee niet van toepassing. Dit is het geval in de punten 6.2.6.3, 6.2.9.1, 6.3.2.1.2, 6.3.2.1.3 en 6.4.6 en in noot 4 van tabel 1 in bijlage 3 bij dit reglement. |
| --- | --- |

1.8.1.

Als het voorschrift echter maar betrekking heeft op één kant, is de deling door twee niet van toepassing. Dit is het geval in de punten 6.2.6.3, 6.2.9.1, 6.3.2.1.2, 6.3.2.1.3 en 6.4.6 en in noot 4 van tabel 1 in bijlage 3 bij dit reglement.

| 1.9. | De verlichtingseenheden van het systeem worden afzonderlijk gemeten;
  twee of meer verlichtingseenheden die deel uitmaken van dezelfde installatie-unit en voorzien zijn van lichtbronnen met een voeding van hetzelfde type (geregeld of niet-geregeld), mogen echter tegelijkertijd worden gemeten op voorwaarde dat hun lichtdoorlatende gedeelten door hun afmetingen en plaatsing volledig passen in een rechthoek van niet meer dan 300 mm lang (in horizontale richting) en niet meer dan 150 mm breed (in verticale richting) en dat een gemeenschappelijk referentiepunt door de fabrikant is aangegeven. |
| --- | --- |

1.9.

De verlichtingseenheden van het systeem worden afzonderlijk gemeten;

twee of meer verlichtingseenheden die deel uitmaken van dezelfde installatie-unit en voorzien zijn van lichtbronnen met een voeding van hetzelfde type (geregeld of niet-geregeld), mogen echter tegelijkertijd worden gemeten op voorwaarde dat hun lichtdoorlatende gedeelten door hun afmetingen en plaatsing volledig passen in een rechthoek van niet meer dan 300 mm lang (in horizontale richting) en niet meer dan 150 mm breed (in verticale richting) en dat een gemeenschappelijk referentiepunt door de fabrikant is aangegeven.

| 1.10. | Vóór elke nieuwe test wordt het systeem in de neutrale stand geplaatst. |
| --- | --- |

1.10.

Vóór elke nieuwe test wordt het systeem in de neutrale stand geplaatst.

| 1.11. | Vóór het begin van de metingen moet het systeem of een of meer delen ervan zodanig zijn georiënteerd dat de positie van de licht-donkergrens voldoet aan de voorschriften in tabel 2 van bijlage 3 bij dit reglement. Delen van een systeem die afzonderlijk worden gemeten en geen licht-donkergrens produceren, worden op de hoekmeter geplaatst volgens de aanwijzingen van de aanvrager (montagestand). |
| --- | --- |

1.11.

Vóór het begin van de metingen moet het systeem of een of meer delen ervan zodanig zijn georiënteerd dat de positie van de licht-donkergrens voldoet aan de voorschriften in tabel 2 van bijlage 3 bij dit reglement. Delen van een systeem die afzonderlijk worden gemeten en geen licht-donkergrens produceren, worden op de hoekmeter geplaatst volgens de aanwijzingen van de aanvrager (montagestand).

2.   MEETOMSTANDIGHEDEN NAARGELANG DE LICHTBRONNEN

| 2.1. | Bij vervangbare gloeilampen die direct op de spanning van het voertuig werken:
  Het systeem of een of meer delen ervan moet voorzien zijn van een of meer kleurloze referentiegloeilampen die ontworpen zijn om onder een nominale spanning van 12 V te werken. Tijdens de test moet de spanning op de aansluitpunten van de gloeilamp(en) zo worden geregeld dat de op het datablad van Reglement nr. 37 voorgeschreven referentielichtstroom wordt verkregen.
  Het systeem of een of meer delen ervan wordt aanvaardbaar geacht als aan de voorschriften van punt 6 wordt voldaan door ten minste één referentiegloeilamp, die samen met het systeem ter beschikking mag worden gesteld. |
| --- | --- |

2.1.

Bij vervangbare gloeilampen die direct op de spanning van het voertuig werken:

Het systeem of een of meer delen ervan moet voorzien zijn van een of meer kleurloze referentiegloeilampen die ontworpen zijn om onder een nominale spanning van 12 V te werken. Tijdens de test moet de spanning op de aansluitpunten van de gloeilamp(en) zo worden geregeld dat de op het datablad van Reglement nr. 37 voorgeschreven referentielichtstroom wordt verkregen.

Het systeem of een of meer delen ervan wordt aanvaardbaar geacht als aan de voorschriften van punt 6 wordt voldaan door ten minste één referentiegloeilamp, die samen met het systeem ter beschikking mag worden gesteld.

| 2.2. | Bij vervangbare gasontladingslichtbronnen:
  De systemen of delen ervan die voorzien zijn van een vervangbare gasontladingslichtbron, moeten aan de fotometrische voorschriften van de relevante punten van dit reglement voldoen met ten minste één referentielichtbron die al ten minste 15 cycli heeft gebrand, zoals aangegeven in Reglement nr. 99. De lichtstroom van deze gasontladingslichtbron mag verschillen van de in Reglement nr. 99 voorgeschreven objectieve lichtstroom.
  In dat geval moeten de fotometrische waarden dienovereenkomstig worden gecorrigeerd. Zij moeten met een factor 0,7 worden vermenigvuldigd voordat de overeenstemming met de voorschriften wordt gecontroleerd. |
| --- | --- |

2.2.

Bij vervangbare gasontladingslichtbronnen:

De systemen of delen ervan die voorzien zijn van een vervangbare gasontladingslichtbron, moeten aan de fotometrische voorschriften van de relevante punten van dit reglement voldoen met ten minste één referentielichtbron die al ten minste 15 cycli heeft gebrand, zoals aangegeven in Reglement nr. 99. De lichtstroom van deze gasontladingslichtbron mag verschillen van de in Reglement nr. 99 voorgeschreven objectieve lichtstroom.

In dat geval moeten de fotometrische waarden dienovereenkomstig worden gecorrigeerd. Zij moeten met een factor 0,7 worden vermenigvuldigd voordat de overeenstemming met de voorschriften wordt gecontroleerd.

| 2.3. | Bij niet-vervangbare lichtbronnen die direct op de spanning van het voertuig werken:
  Alle metingen aan lampen die met niet-vervangbare lichtbronnen (gloeilampen of andere lampen) zijn uitgerust, moeten worden verricht bij een spanning van 6,75 V, 13,5 V of 28,0 V of bij de door de aanvrager aangegeven spanning, rekening houdend met elk ander voedingssysteem van het voertuig. De verkregen fotometrische waarden moeten met een factor 0,7 worden vermenigvuldigd voordat de overeenstemming met de voorschriften wordt gecontroleerd. |
| --- | --- |

2.3.

Bij niet-vervangbare lichtbronnen die direct op de spanning van het voertuig werken:

Alle metingen aan lampen die met niet-vervangbare lichtbronnen (gloeilampen of andere lampen) zijn uitgerust, moeten worden verricht bij een spanning van 6,75 V, 13,5 V of 28,0 V of bij de door de aanvrager aangegeven spanning, rekening houdend met elk ander voedingssysteem van het voertuig. De verkregen fotometrische waarden moeten met een factor 0,7 worden vermenigvuldigd voordat de overeenstemming met de voorschriften wordt gecontroleerd.

| 2.4. | Bij vervangbare of niet-vervangbare lichtbronnen die onafhankelijk van de voertuigspanning functioneren en volledig door het systeem worden bestuurd, of bij lichtbronnen die door een speciale energiebron worden gevoed, moet de in punt 2.3 aangegeven testspanning op de ingang van dat systeem of van die energiebron worden gezet. Het testlaboratorium mag van de fabrikant eisen dat hij die speciale voedingsbronnen ter beschikking stelt.
  Bij ledmodules worden de metingen verricht bij respectievelijk 6,75 V, 13,5 V of 28,0 V, tenzij anders bepaald in dit reglement. Bij ledmodules met elektronische lichtbronregelmodule worden de metingen verricht volgens de aanwijzingen van de aanvrager. |
| --- | --- |

2.4.

Bij vervangbare of niet-vervangbare lichtbronnen die onafhankelijk van de voertuigspanning functioneren en volledig door het systeem worden bestuurd, of bij lichtbronnen die door een speciale energiebron worden gevoed, moet de in punt 2.3 aangegeven testspanning op de ingang van dat systeem of van die energiebron worden gezet. Het testlaboratorium mag van de fabrikant eisen dat hij die speciale voedingsbronnen ter beschikking stelt.

Bij ledmodules worden de metingen verricht bij respectievelijk 6,75 V, 13,5 V of 28,0 V, tenzij anders bepaald in dit reglement. Bij ledmodules met elektronische lichtbronregelmodule worden de metingen verricht volgens de aanwijzingen van de aanvrager.

| 2.5. | Vóór de conformiteitstest worden de gemeten fotometrische waarden met een factor 0,7 vermenigvuldigd.
  De verkregen fotometrische waarden moeten met een factor 0,7 worden vermenigvuldigd voordat de overeenstemming met de voorschriften wordt gecontroleerd, tenzij deze correctiefactor al overeenkomstig punt 2.2 is toegepast. |
| --- | --- |

2.5.

Vóór de conformiteitstest worden de gemeten fotometrische waarden met een factor 0,7 vermenigvuldigd.

De verkregen fotometrische waarden moeten met een factor 0,7 worden vermenigvuldigd voordat de overeenstemming met de voorschriften wordt gecontroleerd, tenzij deze correctiefactor al overeenkomstig punt 2.2 is toegepast.

3.   MEETOMSTANDIGHEDEN IN DE BOCHTVERLICHTINGSMODUS

| 3.1. | Bij systemen of delen ervan die een bochtverlichtingsmodus produceren, gelden de voorschriften van de punten 6.2 (dimlicht) en/of 6.3 (grootlicht) voor alle situaties naargelang de draaicirkel van het voertuig. Voor de controle van het dimlicht en het grootlicht wordt de volgende procedure toegepast:






  3.1.1. | Het systeem moet worden getest in de neutrale stand (stuur in de middelste stand/rechtuitstand) en bovendien in de stand(en) overeenkomend met de kleinste draaicirkel van het voertuig naar rechts en naar links, waarbij eventueel gebruik wordt gemaakt van de signaalgenerator.






  3.1.1.1. | De overeenstemming met de voorschriften van de punten 6.2.6.2, 6.2.6.3 en 6.2.6.5.1 moet worden gecontroleerd voor de bochtverlichtingsmodi van categorie 1 en 2, zonder dat een nieuwe horizontale oriëntatie plaatsvindt. |
| --- | --- | --- | --- |

3.1.

Bij systemen of delen ervan die een bochtverlichtingsmodus produceren, gelden de voorschriften van de punten 6.2 (dimlicht) en/of 6.3 (grootlicht) voor alle situaties naargelang de draaicirkel van het voertuig. Voor de controle van het dimlicht en het grootlicht wordt de volgende procedure toegepast:

3.1.1.

Het systeem moet worden getest in de neutrale stand (stuur in de middelste stand/rechtuitstand) en bovendien in de stand(en) overeenkomend met de kleinste draaicirkel van het voertuig naar rechts en naar links, waarbij eventueel gebruik wordt gemaakt van de signaalgenerator.

3.1.1.1.

De overeenstemming met de voorschriften van de punten 6.2.6.2, 6.2.6.3 en 6.2.6.5.1 moet worden gecontroleerd voor de bochtverlichtingsmodi van categorie 1 en 2, zonder dat een nieuwe horizontale oriëntatie plaatsvindt.

| 3.1.1.2. | De overeenstemming met de voorschriften van punt 6.2.6.1, respectievelijk punt 6.3 moet worden gecontroleerd:






  a) | bij een bochtverlichtingsmodus van categorie 2: zonder dat een nieuwe horizontale oriëntatie plaatsvindt; |
| --- | --- | --- |

3.1.1.2.

De overeenstemming met de voorschriften van punt 6.2.6.1, respectievelijk punt 6.3 moet worden gecontroleerd:

a)

bij een bochtverlichtingsmodus van categorie 2: zonder dat een nieuwe horizontale oriëntatie plaatsvindt;

| b) | bij een dimlicht in een bochtverlichtingsmodus van categorie 1 of bij een bochtverlichtingsgrootlicht: nadat een nieuwe horizontale oriëntatie van de relevante installatie-unit (bijvoorbeeld door middel van een hoekmeter) in de overeenkomstige tegenovergestelde richting heeft plaatsgevonden. |
| --- | --- |

b)

bij een dimlicht in een bochtverlichtingsmodus van categorie 1 of bij een bochtverlichtingsgrootlicht: nadat een nieuwe horizontale oriëntatie van de relevante installatie-unit (bijvoorbeeld door middel van een hoekmeter) in de overeenkomstige tegenovergestelde richting heeft plaatsgevonden.

| 3.1.2. | Bij het testen van een bochtverlichtingsmodus van categorie 1 of 2 voor een andere draaicirkel van het voertuig dan die aangegeven in punt 3.1.1, moet erop worden toegezien dat de verdeling van het licht gelijkmatig is en geen te grote verblinding veroorzaakt. Als dat niet het geval is, moet de overeenstemming met de voorschriften in tabel 1 van bijlage 3 bij dit reglement worden gecontroleerd. |
| --- | --- |

3.1.2.

Bij het testen van een bochtverlichtingsmodus van categorie 1 of 2 voor een andere draaicirkel van het voertuig dan die aangegeven in punt 3.1.1, moet erop worden toegezien dat de verdeling van het licht gelijkmatig is en geen te grote verblinding veroorzaakt. Als dat niet het geval is, moet de overeenstemming met de voorschriften in tabel 1 van bijlage 3 bij dit reglement worden gecontroleerd.

---

BIJLAGE 10

BESCHRIJVINGSFORMULIEREN

maximumformaat: A4 (210 × 297 mm)

FORMULIER NR. 1 VOOR DE BESCHRIJVING VAN EEN ADAPTIEF KOPLAMPSYSTEEM

AFS-besturingssignalen voor de verlichtingsfuncties en -modi waarin het systeem voorziet

| AFS-besturingssignaal | Door het signaal beïnvloede functie of modus (modi) (1) | Technische kenmerken (2)

  (zo nodig een inlegvel gebruiken) |
| --- | --- | --- |
| Dimlicht | Grootlicht |
| klasse C | klasse V | klasse E | klasse W |
| Geen/default | | | | |  | |
| V-signaal |  |  |  |  |  | |
| E-signaal |  |  |  |  |  | |
| W-signaal |  |  |  |  |  | |
| T-signaal |  |  |  |  |  | |
| Andere signalen (3) |  |  |  |  |  | |

AFS-besturingssignaal

Door het signaal beïnvloede functie of modus (modi) (1)

Technische kenmerken (2)

(zo nodig een inlegvel gebruiken)

Dimlicht

Grootlicht

klasse C

klasse V

klasse E

klasse W

Geen/default

Image



V-signaal











E-signaal











W-signaal











T-signaal











Andere signalen (3)











FORMULIER NR. 2 VOOR DE BESCHRIJVING VAN EEN ADAPTIEF KOPLAMPSYSTEEM

Licht-donkergrenzen en afstelinrichtingen en -procedures van de verlichtingseenheden

| Verlichtingseenheid nr. (4) | Licht-donkergrens (5) | Afstelinrichting | Kenmerken en eventuele aanvullende bepalingen (8) |
| --- | --- | --- | --- |
| De verlichtingseenheid produceert een of meer licht-donkergrenzen van het dimlicht of helpt die produceren | Verticaal | Horizontaal |
| Zoals gedefinieerd in bijlage 8 bij dit reglement (6) | Punt 6.4.6 is van toepassing (6) | Individueel („hoofdeenheid”) (6), (9) | Verbonden met hoofdeenheid (7) | Individueel („hoofdeenheid”) (6), (9) | Verbonden met hoofdeenheid nr. (7) |
| 1 | ja/neen | ja/neen | ja/neen | ... | ja/neen | ... | |
| 2 | ja/neen | ja/neen | ja/neen | ... | ja/neen | ... | |
| 3 | ja/neen | ja/neen | ja/neen | ... | ja/neen | ... | |
| 4 | ja/neen | ja/neen | ja/neen | ... | ja/neen | ... | |
| 5 | ja/neen | ja/neen | ja/neen | ... | ja/neen | ... | |
| 6 | ja/neen | ja/neen | ja/neen | ... | ja/neen | ... | |
| 7 | ja/neen | ja/neen | ja/neen | ... | ja/neen | ... | |

Verlichtingseenheid nr. (4)

Licht-donkergrens (5)

Afstelinrichting

Kenmerken en eventuele aanvullende bepalingen (8)

De verlichtingseenheid produceert een of meer licht-donkergrenzen van het dimlicht of helpt die produceren

Verticaal

Horizontaal

Zoals gedefinieerd in bijlage 8 bij dit reglement (6)

Punt 6.4.6 is van toepassing (6)

Individueel („hoofdeenheid”) (6), (9)

Verbonden met hoofdeenheid (7)

Individueel („hoofdeenheid”) (6), (9)

Verbonden met hoofdeenheid nr. (7)

1

ja/neen

ja/neen

ja/neen

...

ja/neen

...

2

ja/neen

ja/neen

ja/neen

...

ja/neen

...

3

ja/neen

ja/neen

ja/neen

...

ja/neen

...

4

ja/neen

ja/neen

ja/neen

...

ja/neen

...

5

ja/neen

ja/neen

ja/neen

...

ja/neen

...

6

ja/neen

ja/neen

ja/neen

...

ja/neen

...

7

ja/neen

ja/neen

ja/neen

...

ja/neen

...

---

(1)  De van toepassing zijnde combinatie aankruisen.

(2)  Te verstrekken gegevens:

| a) | fysische aard (elektrische stroom/spanning, optisch, mechanisch, hydraulisch, pneumatisch enz.); |
| --- | --- |

a)

fysische aard (elektrische stroom/spanning, optisch, mechanisch, hydraulisch, pneumatisch enz.);

| b) | soort informatie (continu/analoog, binair, digitaal gecodeerd enz.); |
| --- | --- |

b)

soort informatie (continu/analoog, binair, digitaal gecodeerd enz.);

| c) | chronologische gegevens (tijdconstante, resolutie enz.); |
| --- | --- |

c)

chronologische gegevens (tijdconstante, resolutie enz.);

| d) | status van het signaal wanneer de voorwaarden van punt 6.22.7.4 van Reglement nr. 48 zijn vervuld; |
| --- | --- |

d)

status van het signaal wanneer de voorwaarden van punt 6.22.7.4 van Reglement nr. 48 zijn vervuld;

| e) | status van het signaal bij defect (ten opzichte van de systeeminput). |
| --- | --- |

e)

status van het signaal bij defect (ten opzichte van de systeeminput).

(3)  Overeenkomstig de beschrijving van de aanvragers; zo nodig een inlegvel gebruiken.

(4)  Opgave van elke verlichtingseenheid van het systeem overeenkomstig bijlage 1 bij dit reglement en zoals aangegeven op de in punt 2.2.1 bedoelde tekeningen; zo nodig een of meer inlegvellen gebruiken.

(5)  Overeenkomstig punt 6.22.6.1.2 van Reglement nr. 48.

(6)  Doorhalen wat niet van toepassing is.

(7)  Eventueel het aantal verlichtingseenheden opgeven.

(8)  Bijvoorbeeld de volgorde waarin de verlichtingseenheden of combinaties van verlichtingseenheden moeten worden afgesteld of aanvullende bepalingen over de wijze van afstelling.

(9)  De afstelling van een hoofdverlichtingseenheid kan de afstelling van een of meer andere verlichtingseenheden impliceren.

---

BIJLAGE 11

Voorschriften voor Ledmodules en adaptieve koplampsystemen (AFS) met Ledmodules

1.   ALGEMENE BEPALINGEN

| 1.1. | Elk ter beschikking gesteld monster van een ledmodule moet voldoen aan de specificaties van dit reglement, wanneer het wordt getest met de ter beschikking gestelde elektronische lichtbronregelmodule(s), indien van toepassing. |
| --- | --- |

1.1.

Elk ter beschikking gesteld monster van een ledmodule moet voldoen aan de specificaties van dit reglement, wanneer het wordt getest met de ter beschikking gestelde elektronische lichtbronregelmodule(s), indien van toepassing.

| 1.2. | Ledmodules moeten zo zijn ontworpen dat zij onder normale gebruiksomstandigheden goed functioneren en blijven functioneren. Zij mogen geen ontwerp of fabricagefouten vertonen. Een ledmodule wordt geacht te hebben gefaald als een van haar leds heeft gefaald. |
| --- | --- |

1.2.

Ledmodules moeten zo zijn ontworpen dat zij onder normale gebruiksomstandigheden goed functioneren en blijven functioneren. Zij mogen geen ontwerp of fabricagefouten vertonen. Een ledmodule wordt geacht te hebben gefaald als een van haar leds heeft gefaald.

| 1.3. | Ledmodules moeten manipulatieveilig zijn. |
| --- | --- |

1.3.

Ledmodules moeten manipulatieveilig zijn.

| 1.4. | Het ontwerp van verwijderbare ledmodules moet zo zijn dat:






  1.4.1. | wanneer de ledmodule wordt verwijderd en door een andere, door de aanvrager verstrekte module met dezelfde lichtbronidentificatiecode wordt vervangen, aan de fotometrische specificaties van het AFS wordt voldaan; |
| --- | --- | --- |

1.4.

Het ontwerp van verwijderbare ledmodules moet zo zijn dat:

1.4.1.

wanneer de ledmodule wordt verwijderd en door een andere, door de aanvrager verstrekte module met dezelfde lichtbronidentificatiecode wordt vervangen, aan de fotometrische specificaties van het AFS wordt voldaan;

| 1.4.2. | ledmodules met verschillende lichtbronidentificatiecode binnen dezelfde lampbehuizing niet kunnen worden verwisseld. |
| --- | --- |

1.4.2.

ledmodules met verschillende lichtbronidentificatiecode binnen dezelfde lampbehuizing niet kunnen worden verwisseld.

| 1.5. | Een of meer elektronische lichtbronregelmodules kunnen deel uitmaken van de ledmodule(s). |
| --- | --- |

1.5.

Een of meer elektronische lichtbronregelmodules kunnen deel uitmaken van de ledmodule(s).

2.   FABRICAGE

| 2.1. | De leds van de ledmodule moeten voorzien zijn van passende bevestigingselementen. |
| --- | --- |

2.1.

De leds van de ledmodule moeten voorzien zijn van passende bevestigingselementen.

| 2.2. | De bevestigingselementen moeten robuust zijn en stevig op de leds en de ledmodule zijn bevestigd. |
| --- | --- |

2.2.

De bevestigingselementen moeten robuust zijn en stevig op de leds en de ledmodule zijn bevestigd.

3.   TESTOMSTANDIGHEDEN

3.1.   Activering

| 3.1.1. | Alle monsters worden getest zoals aangegeven in punt 4. |
| --- | --- |

3.1.1.

Alle monsters worden getest zoals aangegeven in punt 4.

| 3.1.2. | Het type lichtbron van een ledmodule moet een lichtdiode (led) zijn zoals gedefinieerd in Reglement nr. 48, punt 2.7.1, met name wat het element betreft dat de zichtbare straling produceert. Het type lichtbron van een ledmodule moet een lichtdiode (led) zijn zoals gedefinieerd in Reglement nr. 48, punt 2.7.1, met name wat het element betreft dat de zichtbare straling produceert. |
| --- | --- |

3.1.2.

Het type lichtbron van een ledmodule moet een lichtdiode (led) zijn zoals gedefinieerd in Reglement nr. 48, punt 2.7.1, met name wat het element betreft dat de zichtbare straling produceert. Het type lichtbron van een ledmodule moet een lichtdiode (led) zijn zoals gedefinieerd in Reglement nr. 48, punt 2.7.1, met name wat het element betreft dat de zichtbare straling produceert.

3.2.   Gebruiksomstandigheden

3.2.1.   Alle monsters worden getest zoals aangegeven in punt 4.

Alle monsters worden getest onder de in de punten 6.1.4 en 6.1.5 van dit reglement beschreven omstandigheden. Indien niet anders aangegeven in deze bijlage, worden de ledmodules getest binnen het AFS dat door de fabrikant ter beschikking is gesteld.

3.2.2.   Omgevingstemperatuur

De meting van de elektrische en fotometrische eigenschappen van het AFS vindt plaats in een droge en rustige omgeving bij een temperatuur van 23 ± 5 °C.

3.3.   Veroudering

Op verzoek van de fabrikant moet men de ledmodule 15 uur laten branden en dan laten afkoelen tot omgevingstemperatuur voordat zij aan de in dit reglement voorgeschreven tests wordt onderworpen.

4.   BIJZONDERE BEPALINGEN EN TESTS

4.1.   Kleurweergave

4.1.1.   Roodgehalte

Naast de in punt 7 van dit reglement beschreven metingen moet worden nagegaan of het minimale roodgehalte van het licht van een bij 50 V geteste ledmodule of AFS met een of meer ledmodules zo is dat:

Formula

waarin:

| Ee(λ) | (eenheid: W) | de spectrale distributie van de straling is: |
| --- | --- | --- |
| V(λ) | (eenheid: 1) | de spectrale lichtefficiëntie is: |
| (λ) | (eenheid: nm) | de golflengte is. |

Ee(λ)

(eenheid: W)

de spectrale distributie van de straling is:

V(λ)

(eenheid: 1)

de spectrale lichtefficiëntie is:

(λ)

(eenheid: nm)

de golflengte is.

Deze waarde wordt berekend met intervallen van één nanometer.

4.2.   Uv-straling

De uv-straling van een type ledmodule met lage uv-straling moet zo zijn dat:

Formula

waarin:

S(λ) (eenheid: 1) de spectrale weegfunctie is;

| km | = | 683 lm/W de maximumwaarde van de lichtefficiëntie van de straling is. |
| --- | --- | --- |

km

=

683 lm/W de maximumwaarde van de lichtefficiëntie van de straling is.

(Voor de definitie van de andere symbolen: zie punt 4.1.1.)

Deze waarde wordt berekend met intervallen van één nanometer. De uv-straling wordt gewogen volgens de waarden die in onderstaande uv-tabel zijn aangegeven.

| λ | S(λ) |
| --- | --- |
| 250 | 0,430 |
| 255 | 0,520 |
| 260 | 0,650 |
| 265 | 0,810 |
| 270 | 1,000 |
| 275 | 0,960 |
| 280 | 0,880 |
| 285 | 0,770 |
| 290 | 0,640 |
| 295 | 0,540 |
| 300 | 0,300 |
| 305 | 0,060 |
| 310 | 0,015 |
| 315 | 0,003 |
| 320 | 0,001 |
| 325 | 0,00050 |
| 330 | 0,00041 |
| 335 | 0,00034 |
| 340 | 0,00028 |
| 345 | 0,00024 |
| 350 | 0,00020 |
| 355 | 0,00016 |
| 360 | 0,00013 |
| 365 | 0,00011 |
| 370 | 0,00009 |
| 375 | 0,000077 |
| 380 | 0,000064 |
| 385 | 0,000530 |
| 390 | 0,000044 |
| 395 | 0,000036 |
| 400 | 0,000030 |

λ

S(λ)

250

0,430

255

0,520

260

0,650

265

0,810

270

1,000

275

0,960

280

0,880

285

0,770

290

0,640

295

0,540

300

0,300

305

0,060

310

0,015

315

0,003

320

0,001

325

0,00050

330

0,00041

335

0,00034

340

0,00028

345

0,00024

350

0,00020

355

0,00016

360

0,00013

365

0,00011

370

0,00009

375

0,000077

380

0,000064

385

0,000530

390

0,000044

395

0,000036

400

0,000030

Uv-tabel: Waarden overeenkomstig de IRPA/INIRC-richtsnoeren voor de blootstelling aan uv-straling. De gekozen golflengten (in nanometers) dienen ter indicatie. De andere waarden moeten worden geïnterpoleerd.

4.3.   Temperatuurstabiliteit

4.3.1.   Verlichtingssterkte

| 4.3.1.1. | Voor elke klasse grootlicht en voor het dimlicht wordt, nadat de verlichtingseenheid één minuut is blijven branden, een meting van de fotometrische waarden uitgevoerd op de volgende testpunten:







  dimlicht | : | 50V |
| --- | --- | --- | --- |
| grootlicht | : | HV |

4.3.1.1.

Voor elke klasse grootlicht en voor het dimlicht wordt, nadat de verlichtingseenheid één minuut is blijven branden, een meting van de fotometrische waarden uitgevoerd op de volgende testpunten:

dimlicht

:

50V

grootlicht

:

HV

| 4.3.1.2. | De in punt 4.3.1.1 bedoelde verlichtingseenheid moet dan blijven branden totdat de fotometrische stabiliteit is bereikt; deze voorwaarde wordt geacht te zijn vervuld als de variatie van de verlichtingssterkte op de in punt 4.3.1.1 vermelde punten minder is dan 3 % binnen een periode van 15 minuten. Zodra de fotometrische stabiliteit is bereikt, wordt de oriëntatie voor een complete fotometrische meting verricht en worden de fotometrische waarden op alle voorgeschreven testpunten vastgesteld. |
| --- | --- |

4.3.1.2.

De in punt 4.3.1.1 bedoelde verlichtingseenheid moet dan blijven branden totdat de fotometrische stabiliteit is bereikt; deze voorwaarde wordt geacht te zijn vervuld als de variatie van de verlichtingssterkte op de in punt 4.3.1.1 vermelde punten minder is dan 3 % binnen een periode van 15 minuten. Zodra de fotometrische stabiliteit is bereikt, wordt de oriëntatie voor een complete fotometrische meting verricht en worden de fotometrische waarden op alle voorgeschreven testpunten vastgesteld.

| 4.3.1.3. | Men berekent de verhouding tussen de fotometrische waarde gemeten na één minuut branden en die gemeten nadat de fotometrische stabiliteit is bereikt, op de in punt 4.3.1.1 vermelde testpunten. Dan past men deze verhouding op alle andere testpunten toe om hun fotometrische waarden na één minuut branden vast te stellen. |
| --- | --- |

4.3.1.3.

Men berekent de verhouding tussen de fotometrische waarde gemeten na één minuut branden en die gemeten nadat de fotometrische stabiliteit is bereikt, op de in punt 4.3.1.1 vermelde testpunten. Dan past men deze verhouding op alle andere testpunten toe om hun fotometrische waarden na één minuut branden vast te stellen.

| 4.3.1.4. | De waarden van de verlichtingssterkte gemeten na één minuut branden en na het bereiken van de fotometrische stabiliteit, moeten blijven voldoen aan de voorgeschreven minimum- en maximumwaarden. |
| --- | --- |

4.3.1.4.

De waarden van de verlichtingssterkte gemeten na één minuut branden en na het bereiken van de fotometrische stabiliteit, moeten blijven voldoen aan de voorgeschreven minimum- en maximumwaarden.

4.3.2.   Kleur

De kleur van het uitgestraalde licht gemeten na één minuut branden en vervolgens nadat de fotometrische stabiliteit is bereikt zoals aangegeven in punt 4.3.1.2, moet in beide gevallen binnen de voorgeschreven kleurgrenzen liggen.

5.   De meting van de normale lichtstroom van de ledmodule(s) die het hoofddimlicht produceert (produceren), moet als volgt worden uitgevoerd:

| 5.1. | de ledmodule(s) wordt (worden) gepresenteerd overeenkomstig de technische specificaties van punt 2.2.2 van dit reglement. De optische elementen (secundaire optiek) worden op verzoek van de fabrikant door de technische dienst met gereedschap verwijderd. Deze procedure en de omstandigheden tijdens de metingen die worden verricht zoals hieronder aangegeven, moeten in het testrapport worden beschreven. |
| --- | --- |

5.1.

de ledmodule(s) wordt (worden) gepresenteerd overeenkomstig de technische specificaties van punt 2.2.2 van dit reglement. De optische elementen (secundaire optiek) worden op verzoek van de fabrikant door de technische dienst met gereedschap verwijderd. Deze procedure en de omstandigheden tijdens de metingen die worden verricht zoals hieronder aangegeven, moeten in het testrapport worden beschreven.

| 5.2. | Drie ledmodules van elk type moeten door de fabrikant ter beschikking worden gesteld, samen met de eventueel gebruikte lichtbronregelmodule en voldoende instructies. |
| --- | --- |

5.2.

Drie ledmodules van elk type moeten door de fabrikant ter beschikking worden gesteld, samen met de eventueel gebruikte lichtbronregelmodule en voldoende instructies.

Er mag een thermisch regelsysteem (bv. een koellichaam) worden verstrekt om ongeveer dezelfde thermische omstandigheden te simuleren als in het echte AFS.

Vóór de test moet elke ledmodule ten minste 72 uur gebrand hebben onder vrijwel dezelfde omstandigheden als in het echte AFS.

Wanneer een bol van Ulbricht wordt gebruikt, moet deze een diameter van ten minste één meter of tienmaal de maximumafmeting van de ledmodule hebben (de grootste waarde telt). De metingen van de lichtstroom kunnen ook worden uitgevoerd door integratie met behulp van een goniofotometer. De voorschriften van CIE-publicatie 84 – 1989 met betrekking tot de kamertemperatuur, de plaatsing enz., moeten in acht worden genomen.

Vóór de meting moet de ledmodule in de gesloten bol of goniofotometer een opwarmtest van ongeveer één uur ondergaan.

De lichtstroom wordt gemeten zodra de stabiliteit is bereikt, zoals toegelicht in punt 4.3.1.2.

Het gemiddelde van de metingen op de drie monsters van elk type ledmodule wordt geacht de normale lichtstroom van dat type te zijn.

---

IV Handelingen die vóór 1 december 2009 zijn aangenomen krachtens het EG-Verdrag, het EU-Verdrag en het Euratom-Verdrag

| 24.8.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 222/62 |
| --- | --- | --- | --- |

24.8.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 222/62

---

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 17 september 2008

betreffende steunmaatregel C 61/07 (ex NN 71/07) — Griekenland Staatssteun ten gunste van Olympic Airways Services/Olympic Airlines

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2008) 5073)

(Slechts de tekst in de Griekse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2010/459/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 88, lid 2, eerste alinea,

Gelet op de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, inzonderheid op artikel 62, lid 1, onder a),

Na de belanghebbenden overeenkomstig bovengenoemde artikelen (1) te hebben verzocht hun opmerkingen te maken en gezien deze opmerkingen,

Overwegende hetgeen volgt:

1.   PROCEDURE

| (1) | De Commissie heeft Griekenland bij brief van 19 december 2007 in kennis gesteld van haar besluit tot inleiding van de procedure vastgesteld in artikel 88, lid 2, van het Verdrag, met betrekking tot een reeks financiële stromen en overdrachten die bezorgdheid deden rijzen in verband met eventuele staatssteun met betrekking tot de financiering en exploitatie van Olympic Airways Services n.v. en Olympic Airlines n.v. |
| --- | --- |

(1)

De Commissie heeft Griekenland bij brief van 19 december 2007 in kennis gesteld van haar besluit tot inleiding van de procedure vastgesteld in artikel 88, lid 2, van het Verdrag, met betrekking tot een reeks financiële stromen en overdrachten die bezorgdheid deden rijzen in verband met eventuele staatssteun met betrekking tot de financiering en exploitatie van Olympic Airways Services n.v. en Olympic Airlines n.v.

| (2) | Op 14 januari 2008 verzocht Griekenland om een verlenging van de termijn voor zijn antwoord, die door de Commissie werd aanvaard. Griekenland heeft opmerkingen meegedeeld op 13 februari 2008. |
| --- | --- |

(2)

Op 14 januari 2008 verzocht Griekenland om een verlenging van de termijn voor zijn antwoord, die door de Commissie werd aanvaard. Griekenland heeft opmerkingen meegedeeld op 13 februari 2008.

| (3) | Het besluit van de Commissie tot inleiding van de procedure is bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie
   (2). De Commissie heeft de belanghebbenden uitgenodigd binnen één maand na die bekendmaking hun opmerkingen over de betrokken steunmaatregelen in te dienen. |
| --- | --- |

(3)

Het besluit van de Commissie tot inleiding van de procedure is bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie
   (2). De Commissie heeft de belanghebbenden uitgenodigd binnen één maand na die bekendmaking hun opmerkingen over de betrokken steunmaatregelen in te dienen.

| (4) | De Commissie heeft van belanghebbenden opmerkingen ter zake ontvangen. Zij heeft de opmerkingen op 9 april 2008 per e-mail aan Griekenland overgemaakt. Griekenland kreeg de gelegenheid om op deze opmerkingen te reageren. De Commissie ontving opmerkingen van Griekenland via e-mail van 13 mei 2008. |
| --- | --- |

(4)

De Commissie heeft van belanghebbenden opmerkingen ter zake ontvangen. Zij heeft de opmerkingen op 9 april 2008 per e-mail aan Griekenland overgemaakt. Griekenland kreeg de gelegenheid om op deze opmerkingen te reageren. De Commissie ontving opmerkingen van Griekenland via e-mail van 13 mei 2008.

2.   BESCHRIJVING VAN DE FEITEN

2.1.   De partijen

2.1.1.   Olympic Airways Services n.v.

| (5) | Olympic Airways Services n.v. is de huidige naam van de onderneming die voorheen bekend stond als Olympic Airways n.v. (3) Zij houdt zich voornamelijk bezig met het verlenen van gronddiensten en het onderhoud van vliegtuigen/technische diensten in Griekenland en exploiteert geen luchtvaartuigen. De onderneming is volledig in handen van de overheid. |
| --- | --- |

(5)

Olympic Airways Services n.v. is de huidige naam van de onderneming die voorheen bekend stond als Olympic Airways n.v. (3) Zij houdt zich voornamelijk bezig met het verlenen van gronddiensten en het onderhoud van vliegtuigen/technische diensten in Griekenland en exploiteert geen luchtvaartuigen. De onderneming is volledig in handen van de overheid.

2.1.2.   Olympic Airlines n.v.

| (6) | Olympic Airlines n.v. begon met haar activiteiten in december 2003 en werd opgericht op basis van de afdeling „vluchten” van Olympic Airways. De onderneming verzorgt geregelde luchtdiensten in Griekenland op routes binnen de Europese Unie en op intercontinentale routes. De onderneming is volledig in handen van de overheid (4). |
| --- | --- |

(6)

Olympic Airlines n.v. begon met haar activiteiten in december 2003 en werd opgericht op basis van de afdeling „vluchten” van Olympic Airways. De onderneming verzorgt geregelde luchtdiensten in Griekenland op routes binnen de Europese Unie en op intercontinentale routes. De onderneming is volledig in handen van de overheid (4).

2.2.   Maatregelen in het kader van het onderzoek

| (7) | In het besluit tot inleiding van de procedure zijn de volgende vier punten onderzocht:






  — | Potentiële staatssteun ten gunste van Olympic Airways Services n.v. door het niet-invorderen van schulden. De Helleense Republiek heeft wellicht illegale en onverenigbare staatssteun ten gunste van deze onderneming verleend door een voortdurend uitstel van betaling toe te staan met betrekking tot de belastings- en socialezekerheidsschulden van de onderneming sinds januari 2005 (5). |
| --- | --- | --- |

(7)

In het besluit tot inleiding van de procedure zijn de volgende vier punten onderzocht:

—

Potentiële staatssteun ten gunste van Olympic Airways Services n.v. door het niet-invorderen van schulden. De Helleense Republiek heeft wellicht illegale en onverenigbare staatssteun ten gunste van deze onderneming verleend door een voortdurend uitstel van betaling toe te staan met betrekking tot de belastings- en socialezekerheidsschulden van de onderneming sinds januari 2005 (5).

| — | Potentiële staatssteun aan Olympic Airways Services n.v. via door het arbitragepanel verleende schadevergoedingen. De Helleense Republiek heeft wellicht illegale en onverenigbare staatssteun ten gunste van Olympic Airways Services verleend door betaling van een aantal door het arbitragepanel toegekende schadevergoedingen. Tot deze betalingen is besloten na indiening door deze onderneming van een aantal schadevergoedingseisen tegen de staat. |
| --- | --- |

—

Potentiële staatssteun aan Olympic Airways Services n.v. via door het arbitragepanel verleende schadevergoedingen. De Helleense Republiek heeft wellicht illegale en onverenigbare staatssteun ten gunste van Olympic Airways Services verleend door betaling van een aantal door het arbitragepanel toegekende schadevergoedingen. Tot deze betalingen is besloten na indiening door deze onderneming van een aantal schadevergoedingseisen tegen de staat.

| — | Potentiële staatssteun ten gunste van Olympic Airlines n.v.. De Helleense Republiek heeft wellicht illegale en onverenigbare staatssteun verleend door middel van verlaagde betalingen voor het leasen van vliegtuigen en het niet-invorderen van de schulden (inclusief belasting- en socialezekerheidsverplichtingen) van deze schuldplichtige overheidsonderneming sinds juni 2005 (6). |
| --- | --- |

—

Potentiële staatssteun ten gunste van Olympic Airlines n.v.. De Helleense Republiek heeft wellicht illegale en onverenigbare staatssteun verleend door middel van verlaagde betalingen voor het leasen van vliegtuigen en het niet-invorderen van de schulden (inclusief belasting- en socialezekerheidsverplichtingen) van deze schuldplichtige overheidsonderneming sinds juni 2005 (6).

| — | Potentiële staatssteun ten gunste van Olympic Airways Services n.v. en Olympic Airlines door middel van een speciale bescherming tegen schuldeisers. Dit houdt in dat een particuliere schuldeiser tegen bedoelde ondernemingen geen rechtsvorderingen kan instellen of individuele, dan wel collectieve uitvoeringsmaatregelen (inclusief voorlopige en dwingende maatregelen) kan treffen, in Griekenland noch in het buitenland. Deze juridische bescherming wordt niet verleend aan enige andere entiteit in Griekenland en is specifiek voor deze ondernemingen. Elke andere onderneming in Griekenland die zulke bescherming tegen schuldeisers zou vragen, zou het faillissement moeten aanvragen. |
| --- | --- |

—

Potentiële staatssteun ten gunste van Olympic Airways Services n.v. en Olympic Airlines door middel van een speciale bescherming tegen schuldeisers. Dit houdt in dat een particuliere schuldeiser tegen bedoelde ondernemingen geen rechtsvorderingen kan instellen of individuele, dan wel collectieve uitvoeringsmaatregelen (inclusief voorlopige en dwingende maatregelen) kan treffen, in Griekenland noch in het buitenland. Deze juridische bescherming wordt niet verleend aan enige andere entiteit in Griekenland en is specifiek voor deze ondernemingen. Elke andere onderneming in Griekenland die zulke bescherming tegen schuldeisers zou vragen, zou het faillissement moeten aanvragen.

| (8) | De potentiële staatssteun ten gunste van Olympic Airways Services via door het arbitragepanel verleende schadevergoedingen vergt een verder, meer uitgediept onderzoek. Daarom wordt deze uitgesloten van het toepassingsgebied van de huidige beschikking en zal deze later worden behandeld in een afzonderlijke beschikking van de Commissie. |
| --- | --- |

(8)

De potentiële staatssteun ten gunste van Olympic Airways Services via door het arbitragepanel verleende schadevergoedingen vergt een verder, meer uitgediept onderzoek. Daarom wordt deze uitgesloten van het toepassingsgebied van de huidige beschikking en zal deze later worden behandeld in een afzonderlijke beschikking van de Commissie.

2.2.1.   Belastings- en socialezekerheidsschulden van Olympic Airways Services sinds december 2004

| (9) | In haar beschikking van 2005 stelde de Commissie een gedragspatroon vast waarbij de overheid de door Olympic Airways verschuldigde belastings- en socialezekerheidsschulden niet inde op de vervaldag. Deze schulden werden dan „gecertificeerd” ten opzichte van de onderneming, maar de overheid ging niet over tot afwikkeling van deze schuld. Na verloop van tijd zou de onderneming dan gedeeltelijke betalingen verrichten in termijnen (7). In de beschikking van 2005 besloot de Commissie dat de uitgestelde of te lage betalingen van belastings- en socialezekerheidsverplichtingen door Olympic Airways voor deze onderneming een cashflowvoordeel vormt op kosten van de overheid. |
| --- | --- |

(9)

In haar beschikking van 2005 stelde de Commissie een gedragspatroon vast waarbij de overheid de door Olympic Airways verschuldigde belastings- en socialezekerheidsschulden niet inde op de vervaldag. Deze schulden werden dan „gecertificeerd” ten opzichte van de onderneming, maar de overheid ging niet over tot afwikkeling van deze schuld. Na verloop van tijd zou de onderneming dan gedeeltelijke betalingen verrichten in termijnen (7). In de beschikking van 2005 besloot de Commissie dat de uitgestelde of te lage betalingen van belastings- en socialezekerheidsverplichtingen door Olympic Airways voor deze onderneming een cashflowvoordeel vormt op kosten van de overheid.

| (10) | In de beschikking van 2005 (artikel 3) verplichtte de Commissie Griekenland tot de „onmiddellijke opschorting van alle verdere betalingen van staatssteun aan Olympic Airways en Olympic Airlines”. De Commissie aan de Griekse overheid meermaals informatie gevraagd (8) over de manier waarop zij dit aspect van de beschikking had uitgevoerd, en haar verzocht de diensten van de Commissie informatie te verstrekken betreffende de belastingen en socialezekerheidsbijdragen die door deze onderneming aan de staat werden betaald. Ondanks deze herhaaldelijke, specifieke vragen heeft de Griekse overheid in dit verband onvoldoende informatie verstrekt. |
| --- | --- |

(10)

In de beschikking van 2005 (artikel 3) verplichtte de Commissie Griekenland tot de „onmiddellijke opschorting van alle verdere betalingen van staatssteun aan Olympic Airways en Olympic Airlines”. De Commissie aan de Griekse overheid meermaals informatie gevraagd (8) over de manier waarop zij dit aspect van de beschikking had uitgevoerd, en haar verzocht de diensten van de Commissie informatie te verstrekken betreffende de belastingen en socialezekerheidsbijdragen die door deze onderneming aan de staat werden betaald. Ondanks deze herhaaldelijke, specifieke vragen heeft de Griekse overheid in dit verband onvoldoende informatie verstrekt.

| (11) | In plaats van de diensten van de Commissie informatie te bezorgen en te bevestigen dat deze ondernemingen hun schulden aan de belastingen en de sociale zekerheid volledig en tijdig betalen, suggereert de informatie die door de Griekse overheid aan de Commissie en de Europese rechtbanken is verstrekt dat de twee ondernemingen, Olympic Airways Services en Olympic Airlines, hun verder toenemende schulden aan de overheid niet aflossen. |
| --- | --- |

(11)

In plaats van de diensten van de Commissie informatie te bezorgen en te bevestigen dat deze ondernemingen hun schulden aan de belastingen en de sociale zekerheid volledig en tijdig betalen, suggereert de informatie die door de Griekse overheid aan de Commissie en de Europese rechtbanken is verstrekt dat de twee ondernemingen, Olympic Airways Services en Olympic Airlines, hun verder toenemende schulden aan de overheid niet aflossen.

| (12) | Bij brief van 30 oktober 2006 (9) verstrekte de Griekse overheid de diensten van de Commissie een schrijven gedateerd 13 juni 2006 vanwege een „onafhankelijke taxateur”, genaamd „Progressive Finance”, betreffende de financiële toestand van Olympic Airways. De expert baseerde zich op de balans van 2004 (niet aan de Commissie verstrekt) en de cashflow van 2006. De expert besloot dat de negatieve financiële toestand van de onderneming, op basis van de informatie waarover hij beschikte, rechtstreeks verband hield met haar verplichtingen aan de overheid en de sociale zekerheid en met de onopgeloste problemen in verband met overheidssteun. „Progressive Finance” meldde ook dat de onderneming op basis van de cashflow van 2006 niet kredietwaardig wordt geacht en dat zij niet in de mogelijkheid verkeerde om een lening aan te gaan en er rente op te betalen om de in de beschikking van 2005 vastgestelde staatssteun terug te betalen. |
| --- | --- |

(12)

Bij brief van 30 oktober 2006 (9) verstrekte de Griekse overheid de diensten van de Commissie een schrijven gedateerd 13 juni 2006 vanwege een „onafhankelijke taxateur”, genaamd „Progressive Finance”, betreffende de financiële toestand van Olympic Airways. De expert baseerde zich op de balans van 2004 (niet aan de Commissie verstrekt) en de cashflow van 2006. De expert besloot dat de negatieve financiële toestand van de onderneming, op basis van de informatie waarover hij beschikte, rechtstreeks verband hield met haar verplichtingen aan de overheid en de sociale zekerheid en met de onopgeloste problemen in verband met overheidssteun. „Progressive Finance” meldde ook dat de onderneming op basis van de cashflow van 2006 niet kredietwaardig wordt geacht en dat zij niet in de mogelijkheid verkeerde om een lening aan te gaan en er rente op te betalen om de in de beschikking van 2005 vastgestelde staatssteun terug te betalen.

| (13) | Voorts werd Olympic Airways in verband met Zaak T-423/05 R door de voorzitter van het Gerecht van eerste aanleg verzocht om het Gerecht informatie te verstrekken over haar capaciteit om de door de Commissie vastgestelde staatssteun terug te betalen en over de omvang van haar schuldenlast. |
| --- | --- |

(13)

Voorts werd Olympic Airways in verband met Zaak T-423/05 R door de voorzitter van het Gerecht van eerste aanleg verzocht om het Gerecht informatie te verstrekken over haar capaciteit om de door de Commissie vastgestelde staatssteun terug te betalen en over de omvang van haar schuldenlast.

| (14) | Bij brief van 27 november 2006 verstrekte de onderneming het Gerecht een verslag door de onafhankelijke expert PriceWaterhouseCoopers over de mogelijkheid van een terugbetaling van de steun in termijnen en een taxatie van de steun die was terugbetaald na de negatieve beschikkingen van de Commissie in 2002 en 2005. |
| --- | --- |

(14)

Bij brief van 27 november 2006 verstrekte de onderneming het Gerecht een verslag door de onafhankelijke expert PriceWaterhouseCoopers over de mogelijkheid van een terugbetaling van de steun in termijnen en een taxatie van de steun die was terugbetaald na de negatieve beschikkingen van de Commissie in 2002 en 2005.

| (15) | De expert van Olympic Airways (PwC) berekende de bedragen die ten gevolge van de beschikking van 2005 moesten worden terugbetaald op 411 miljoen EUR, die naar zijn zeggen in 48 maandelijkse termijnen konden worden terugbetaald en die, voor wat betreft de schulden aan de sociale zekerheid, alleen na een wetswijziging konden worden verlengd tot 96 termijnen. De expert erkende echter dat „de analyse van de cashflow van Olympic Airways zoals deze door de onderneming aan ons werd verstrekt (en die wegens tijdsgebrek niet uitvoerig kon worden gecontroleerd op haar nauwkeurigheid en volledigheid) leidt tot de conclusie dat de gebeurlijkheid van een volledige of gedeeltelijke terugbetaling van de verschuldigde bedragen niet mogelijk is.” |
| --- | --- |

(15)

De expert van Olympic Airways (PwC) berekende de bedragen die ten gevolge van de beschikking van 2005 moesten worden terugbetaald op 411 miljoen EUR, die naar zijn zeggen in 48 maandelijkse termijnen konden worden terugbetaald en die, voor wat betreft de schulden aan de sociale zekerheid, alleen na een wetswijziging konden worden verlengd tot 96 termijnen. De expert erkende echter dat „de analyse van de cashflow van Olympic Airways zoals deze door de onderneming aan ons werd verstrekt (en die wegens tijdsgebrek niet uitvoerig kon worden gecontroleerd op haar nauwkeurigheid en volledigheid) leidt tot de conclusie dat de gebeurlijkheid van een volledige of gedeeltelijke terugbetaling van de verschuldigde bedragen niet mogelijk is.”

| (16) | In haar inleiding van de onderzoeksprocedure kwam de Commissie tot de voorlopige conclusie dat de verplichting om alle verdere betalingen van steun aan Olympic Airways, vermeld in artikel 3 van de beschikking van 2005, op te schorten, niet was nagekomen. Bovendien kwam de Commissie tot de voorlopige conclusie dat Olympic Airways haar belastings- en socialezekerheidsverplichtingen niet volledig en tijdig betaalt en zelfs niet in staat is om haar bestaande schulden te betalen en dat dit gedrag uitsluitend mogelijk is dankzij de tolerantie van de staat. |
| --- | --- |

(16)

In haar inleiding van de onderzoeksprocedure kwam de Commissie tot de voorlopige conclusie dat de verplichting om alle verdere betalingen van steun aan Olympic Airways, vermeld in artikel 3 van de beschikking van 2005, op te schorten, niet was nagekomen. Bovendien kwam de Commissie tot de voorlopige conclusie dat Olympic Airways haar belastings- en socialezekerheidsverplichtingen niet volledig en tijdig betaalt en zelfs niet in staat is om haar bestaande schulden te betalen en dat dit gedrag uitsluitend mogelijk is dankzij de tolerantie van de staat.

2.2.2.   Staatssteun ten gunste van Olympic Airlines sinds 2005

| (17) | Met betrekking tot Olympic Airlines vormt de „Aanvaarding door Olympic Airways en door Griekenland van leasebetalingen vanwege Olympic Airlines voor het subleasen van vliegtuigen die lager zijn dan de bedragen die werden betaald voor de hoofdleaseovereenkomsten ...” volgens de Commissie in haar beschikking van 2005 staatssteun ten gunste van Olympic Airlines. |
| --- | --- |

(17)

Met betrekking tot Olympic Airlines vormt de „Aanvaarding door Olympic Airways en door Griekenland van leasebetalingen vanwege Olympic Airlines voor het subleasen van vliegtuigen die lager zijn dan de bedragen die werden betaald voor de hoofdleaseovereenkomsten ...” volgens de Commissie in haar beschikking van 2005 staatssteun ten gunste van Olympic Airlines.

| (18) | De Helleense Republiek (10) vocht het feit dat de staat en Olympic Airways de vliegtuigen in kwestie aan Olympic Airlines hadden gesubleaset tegen lagere tarieven dan die van de originele leaseovereenkomsten niet aan, maar was het niet eens met de zienswijze dat dit neerkomt op staatssteun. De Helleense Republiek was van mening dat Olympic Airlines voor deze subleaseovereenkomsten de marktprijs betaalde en dus geen voordeel heeft genoten. |
| --- | --- |

(18)

De Helleense Republiek (10) vocht het feit dat de staat en Olympic Airways de vliegtuigen in kwestie aan Olympic Airlines hadden gesubleaset tegen lagere tarieven dan die van de originele leaseovereenkomsten niet aan, maar was het niet eens met de zienswijze dat dit neerkomt op staatssteun. De Helleense Republiek was van mening dat Olympic Airlines voor deze subleaseovereenkomsten de marktprijs betaalde en dus geen voordeel heeft genoten.

| (19) | Zoals eerder vermeld, vereiste artikel 3 van de beschikking van 2005 dat Griekenland onmiddellijk alle betalingen van staatssteun zou opschorten. Ondanks herhaaldelijke herinneringen van de Commissie (11) aan de verplichting om „alle verdere betalingen van steun aan Olympic Airways en Olympic Airlines onmiddellijk op te schorten” en verzoeken om de Commissie informatie te verschaffen dat Olympic Airlines momenteel de betalingen voor de hoofdleaseovereenkomst in verband met het leasen van vliegtuigen vermeld in de beschikking van 2005 betaalt of betaald heeft, heeft de Griekse overheid hieraan geen gevolg gegeven. |
| --- | --- |

(19)

Zoals eerder vermeld, vereiste artikel 3 van de beschikking van 2005 dat Griekenland onmiddellijk alle betalingen van staatssteun zou opschorten. Ondanks herhaaldelijke herinneringen van de Commissie (11) aan de verplichting om „alle verdere betalingen van steun aan Olympic Airways en Olympic Airlines onmiddellijk op te schorten” en verzoeken om de Commissie informatie te verschaffen dat Olympic Airlines momenteel de betalingen voor de hoofdleaseovereenkomst in verband met het leasen van vliegtuigen vermeld in de beschikking van 2005 betaalt of betaald heeft, heeft de Griekse overheid hieraan geen gevolg gegeven.

| (20) | Aangaande de financiële toestand van Olympic Airlines heeft de Commissie aan Griekenland gevraagd om haar informatie te bezorgen betreffende de huidige financiële toestand van Olympic Airlines en de manier waarop de onderneming momenteel te werk gaat. De informatie die door de Griekse overheid werd verschaft voordat de procedure werd ingeleid, heeft de Commissie niet overtuigd. De Commissie begrijpt niet hoe de onderneming haar dagelijkse activiteiten financiert en haar verliezen aanpakt. De Commissie betwijfelt of de onderneming tijdig volledige belastingen en socialezekerheidsschulden betaalt aan de staat dan wel of zij in dit opzicht de tolerantie van de staat geniet. |
| --- | --- |

(20)

Aangaande de financiële toestand van Olympic Airlines heeft de Commissie aan Griekenland gevraagd om haar informatie te bezorgen betreffende de huidige financiële toestand van Olympic Airlines en de manier waarop de onderneming momenteel te werk gaat. De informatie die door de Griekse overheid werd verschaft voordat de procedure werd ingeleid, heeft de Commissie niet overtuigd. De Commissie begrijpt niet hoe de onderneming haar dagelijkse activiteiten financiert en haar verliezen aanpakt. De Commissie betwijfelt of de onderneming tijdig volledige belastingen en socialezekerheidsschulden betaalt aan de staat dan wel of zij in dit opzicht de tolerantie van de staat geniet.

| (21) | In haar besluit tot inleiding van de procedure stelde de Commissie vast dat Olympic Airlines weliswaar in december 2003 haar activiteiten aanvatte met weinig of geen schulden (12), maar dat deze onderneming in 2004 reeds een exploitatieverlies van 94,5 miljoen EUR leed op een omzet van 616,7 miljoen EUR en dat het nettoverlies vóór belastingen dat jaar 87,1 miljoen EUR bedroeg. In 2005 boekte Olympic Airlines een nettoverlies van 123,7 miljoen EUR (13) op inkomsten voor 2005 ten bedrage van 643 miljoen EUR (14). Door de media (15) werd uitvoerig bericht dat de verliezen van de onderneming voor 2006 meer dan 120 miljoen EUR zouden bedragen. Op basis van deze gegevens heeft Olympic Airlines, sinds het in december 2003 van start ging met zijn diensten, gedurende de eerste drie jaar van zijn activiteiten in totaal meer dan 330 miljoen EUR verlies geleden. |
| --- | --- |

(21)

In haar besluit tot inleiding van de procedure stelde de Commissie vast dat Olympic Airlines weliswaar in december 2003 haar activiteiten aanvatte met weinig of geen schulden (12), maar dat deze onderneming in 2004 reeds een exploitatieverlies van 94,5 miljoen EUR leed op een omzet van 616,7 miljoen EUR en dat het nettoverlies vóór belastingen dat jaar 87,1 miljoen EUR bedroeg. In 2005 boekte Olympic Airlines een nettoverlies van 123,7 miljoen EUR (13) op inkomsten voor 2005 ten bedrage van 643 miljoen EUR (14). Door de media (15) werd uitvoerig bericht dat de verliezen van de onderneming voor 2006 meer dan 120 miljoen EUR zouden bedragen. Op basis van deze gegevens heeft Olympic Airlines, sinds het in december 2003 van start ging met zijn diensten, gedurende de eerste drie jaar van zijn activiteiten in totaal meer dan 330 miljoen EUR verlies geleden.

2.2.3.   Staatssteun ten gunste van Olympic Airways Services n.v. en Olympic Airlines n.v. door middel van een speciale bescherming tegen schuldeisers

| (22) | Artikel 22 van wet nr. 3404/05 (16) bepaalt dat „tot en met 28 februari 2006 tegen Olympic Airlines n.v., Olympic Airways - Services n.v., Olympic Aviation n.v., hun activa of een deel van hun activa dat nodig of nuttig is voor hun activa geen rechtsvordering mag worden ingesteld en geen individuele of collectieve uitvoeringsmaatregelen (inclusief voorlopige en dwingende maatregelen) mogen worden getroffen, in Griekenland noch in het buitenland; momenteel lopende rechtsvorderingen en de gevolgen van die maatregelen worden opgeschort voor bovenvermelde duur. De Griekse staat is vrijgesteld van die restricties.” De geldigheid van deze bepaling werd driemaal verlengd, een eerste keer tot 31 oktober 2006 (17), vervolgens tot 31 oktober 2007 (18) en ten slotte tot 31 oktober 2008. |
| --- | --- |

(22)

Artikel 22 van wet nr. 3404/05 (16) bepaalt dat „tot en met 28 februari 2006 tegen Olympic Airlines n.v., Olympic Airways - Services n.v., Olympic Aviation n.v., hun activa of een deel van hun activa dat nodig of nuttig is voor hun activa geen rechtsvordering mag worden ingesteld en geen individuele of collectieve uitvoeringsmaatregelen (inclusief voorlopige en dwingende maatregelen) mogen worden getroffen, in Griekenland noch in het buitenland; momenteel lopende rechtsvorderingen en de gevolgen van die maatregelen worden opgeschort voor bovenvermelde duur. De Griekse staat is vrijgesteld van die restricties.” De geldigheid van deze bepaling werd driemaal verlengd, een eerste keer tot 31 oktober 2006 (17), vervolgens tot 31 oktober 2007 (18) en ten slotte tot 31 oktober 2008.

| (23) | Deze bepaling verbood effectief dat er tegen ondernemingen binnen de groep Olympic rechterlijke beslissingen ten uitvoer werden gelegd, in Griekenland of in het buitenland. Deze wet heeft tot gevolg dat deze ondernemingen eenzijdig in bescherming worden genomen tegen hun door een rechtbank opgelegde verplichtingen, zodat de procedures die bedoeld zijn om zulke verplichtingen af te dwingen worden stopgezet en de mogelijkheid van voorlopige maatregelen wordt geblokkeerd. |
| --- | --- |

(23)

Deze bepaling verbood effectief dat er tegen ondernemingen binnen de groep Olympic rechterlijke beslissingen ten uitvoer werden gelegd, in Griekenland of in het buitenland. Deze wet heeft tot gevolg dat deze ondernemingen eenzijdig in bescherming worden genomen tegen hun door een rechtbank opgelegde verplichtingen, zodat de procedures die bedoeld zijn om zulke verplichtingen af te dwingen worden stopgezet en de mogelijkheid van voorlopige maatregelen wordt geblokkeerd.

| (24) | De Commissie besloot dat deze bepaling Olympic Airways en de andere ondernemingen in de groep derhalve een voorkeursbehandeling geeft, doordat zij deze een vorm van wettelijke bescherming verleent die niet wordt gegeven aan andere binnenlandse of buitenlandse luchtvaartmaatschappijen of zelfs andere marktdeelnemers. Elke andere onderneming in Griekenland die zulke bescherming tegen schuldeisers zou verlangen, zou het faillissement moeten aanvragen. |
| --- | --- |

(24)

De Commissie besloot dat deze bepaling Olympic Airways en de andere ondernemingen in de groep derhalve een voorkeursbehandeling geeft, doordat zij deze een vorm van wettelijke bescherming verleent die niet wordt gegeven aan andere binnenlandse of buitenlandse luchtvaartmaatschappijen of zelfs andere marktdeelnemers. Elke andere onderneming in Griekenland die zulke bescherming tegen schuldeisers zou verlangen, zou het faillissement moeten aanvragen.

2.3.   Aanvankelijk oordeel van de Commissie

2.3.1.   Is er sprake van steun?

2.3.1.1.   Belastings- en socialezekerheidsschulden van Olympic Airways Services sinds december 2004

| (25) | Bij de inleiding van de onderzoeksprocedure besloot de Commissie dat het niet-invorderen door de overheid van de sinds januari 2005 opgelopen belastings- en socialezekerheidsschulden van Olympic Airways Services duidelijk het verlenen van staatsmiddelen inhoudt ten gunste van één onderneming die in concurrentie is met andere ondernemingen, wat als zodanig neerkomt op staatssteun. |
| --- | --- |

(25)

Bij de inleiding van de onderzoeksprocedure besloot de Commissie dat het niet-invorderen door de overheid van de sinds januari 2005 opgelopen belastings- en socialezekerheidsschulden van Olympic Airways Services duidelijk het verlenen van staatsmiddelen inhoudt ten gunste van één onderneming die in concurrentie is met andere ondernemingen, wat als zodanig neerkomt op staatssteun.

2.3.1.2.   Staatsste un ten gunste van Olympic Airlines sinds 2005

| (26) | Bij de inleiding van de onderzoeksprocedure besloot de Commissie dat de vermoedelijke verlaging van de betalingen voor het leasen van vliegtuigen en het niet-invorderen van schulden aan de staat (inclusief belastings- en socialezekerheidsverplichtingen) ten gunste van Olympic Airlines sinds mei 2005 inhoudt dat staatsmiddelen worden gebruikt ten gunste van specifieke ondernemingen die in concurrentie zijn met andere ondernemingen, wat als zodanig neerkomt op staatssteun. |
| --- | --- |

(26)

Bij de inleiding van de onderzoeksprocedure besloot de Commissie dat de vermoedelijke verlaging van de betalingen voor het leasen van vliegtuigen en het niet-invorderen van schulden aan de staat (inclusief belastings- en socialezekerheidsverplichtingen) ten gunste van Olympic Airlines sinds mei 2005 inhoudt dat staatsmiddelen worden gebruikt ten gunste van specifieke ondernemingen die in concurrentie zijn met andere ondernemingen, wat als zodanig neerkomt op staatssteun.

2.3.1.3.   Staatssteun door middel van een speciale bescherming tegen schuldeisers

| (27) | De Commissie besloot ook dat de speciale bescherming tegen schuldeisers die aan beide ondernemingen wordt verleend, kan worden vergeleken met een bescherming tegen faillissement. In dat verband is de gevestigde jurisprudentie (19). dat in situaties waarin een lidstaat ten behoeve van een onderneming een systeem heeft ingevoerd dat afwijkt van de regels van de normale faillissementswetgeving, een dergelijk systeem als staatssteun moet worden beschouwd wanneer wordt vastgesteld dat de onderneming in kwestie toestemming heeft gekregen om verder op de markt aanwezig te zijn in omstandigheden waarin dit niet langer zou zijn toegestaan als de regels van het gemene recht inzake faillissement zouden zijn toegepast, of wanneer wordt vastgesteld dat bedoelde onderneming verdere voordelen van de staat heeft ontvangen. |
| --- | --- |

(27)

De Commissie besloot ook dat de speciale bescherming tegen schuldeisers die aan beide ondernemingen wordt verleend, kan worden vergeleken met een bescherming tegen faillissement. In dat verband is de gevestigde jurisprudentie (19). dat in situaties waarin een lidstaat ten behoeve van een onderneming een systeem heeft ingevoerd dat afwijkt van de regels van de normale faillissementswetgeving, een dergelijk systeem als staatssteun moet worden beschouwd wanneer wordt vastgesteld dat de onderneming in kwestie toestemming heeft gekregen om verder op de markt aanwezig te zijn in omstandigheden waarin dit niet langer zou zijn toegestaan als de regels van het gemene recht inzake faillissement zouden zijn toegepast, of wanneer wordt vastgesteld dat bedoelde onderneming verdere voordelen van de staat heeft ontvangen.

2.3.2.   Verenigbaarheid van steun

| (28) | Bij het inleiden van het onderzoek betreffende de overheidsfinanciering, die naar wordt vermoed aan Olympic Airways Services is verleend door middel van het niet-invorderen van schulden (inclusief wat belastingen en sociale zekerheid betreft) en de speciale bescherming tegen schuldeisers, uitte de Commissie ernstige twijfels of deze maatregelen als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt konden worden beschouwd, aangezien geen van de in het Verdrag genoemde afwijkingen van het algemene verbod op staatssteun hier van toepassing leek te zijn. |
| --- | --- |

(28)

Bij het inleiden van het onderzoek betreffende de overheidsfinanciering, die naar wordt vermoed aan Olympic Airways Services is verleend door middel van het niet-invorderen van schulden (inclusief wat belastingen en sociale zekerheid betreft) en de speciale bescherming tegen schuldeisers, uitte de Commissie ernstige twijfels of deze maatregelen als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt konden worden beschouwd, aangezien geen van de in het Verdrag genoemde afwijkingen van het algemene verbod op staatssteun hier van toepassing leek te zijn.

| (29) | Ook wat de overheidsfinanciering betreft, die naar wordt vermoed aan Olympic Airlines is verleend door middel van het niet-invorderen van schulden (inclusief wat belastingen en sociale zekerheid betreft), de verminderde betalingen voor het leasen van vliegtuigen en de speciale bescherming tegen schuldeisers, uitte de Commissie ernstige twijfels of deze maatregelen als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt kunnen worden beschouwd, aangezien geen van de in het Verdrag genoemde afwijkingen van het algemene verbod op staatssteun hier van toepassing lijkt te zijn. |
| --- | --- |

(29)

Ook wat de overheidsfinanciering betreft, die naar wordt vermoed aan Olympic Airlines is verleend door middel van het niet-invorderen van schulden (inclusief wat belastingen en sociale zekerheid betreft), de verminderde betalingen voor het leasen van vliegtuigen en de speciale bescherming tegen schuldeisers, uitte de Commissie ernstige twijfels of deze maatregelen als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt kunnen worden beschouwd, aangezien geen van de in het Verdrag genoemde afwijkingen van het algemene verbod op staatssteun hier van toepassing lijkt te zijn.

3.   OPMERKINGEN VAN GRIEKENLAND

| (30) | De Helleense Republiek begon haar opmerkingen door te onderstrepen dat het belangrijk was om licht te werpen op de periode die in het huidige onderzoek wordt bekeken. De inleiding van de procedure in verband met Olympic Airways betreft de periode vanaf december 2004 en die in verband met Olympic Airlines de periode vanaf mei 2005. De Helleense Republiek is het daarmee niet eens en wijst erop dat bijvoorbeeld het bedrag van EUR 12 267 250 (kapitaal plus rente) vermeld in de derde regel van de tabel in alinea 138 van de beschikking van 2005 betrekking heeft op een schuld van Olympic Airways - Services n.v. van 9 maart 2005 aan de belastingadministratie. Volgens de Griekse overheid moet de aanvangsdatum voor het huidige onderzoek van de Commissie volgens artikel 88, lid 2, van het Verdrag de datum zijn waarop de beschikking van 2005 werd vastgesteld (14 september 2005). |
| --- | --- |

(30)

De Helleense Republiek begon haar opmerkingen door te onderstrepen dat het belangrijk was om licht te werpen op de periode die in het huidige onderzoek wordt bekeken. De inleiding van de procedure in verband met Olympic Airways betreft de periode vanaf december 2004 en die in verband met Olympic Airlines de periode vanaf mei 2005. De Helleense Republiek is het daarmee niet eens en wijst erop dat bijvoorbeeld het bedrag van EUR 12 267 250 (kapitaal plus rente) vermeld in de derde regel van de tabel in alinea 138 van de beschikking van 2005 betrekking heeft op een schuld van Olympic Airways - Services n.v. van 9 maart 2005 aan de belastingadministratie. Volgens de Griekse overheid moet de aanvangsdatum voor het huidige onderzoek van de Commissie volgens artikel 88, lid 2, van het Verdrag de datum zijn waarop de beschikking van 2005 werd vastgesteld (14 september 2005).

| (31) | Bovendien vermeldt de Helleense Republiek dat zij de steun voor de periode waarnaar in de beschikking van 2005 wordt verwezen, reeds had teruggekregen. Bij brief van 21 november 2007 informeerde de Helleense Republiek de Commissie dat zij de beschikking van 2005 volledig had uitgevoerd. |
| --- | --- |

(31)

Bovendien vermeldt de Helleense Republiek dat zij de steun voor de periode waarnaar in de beschikking van 2005 wordt verwezen, reeds had teruggekregen. Bij brief van 21 november 2007 informeerde de Helleense Republiek de Commissie dat zij de beschikking van 2005 volledig had uitgevoerd.

3.1.   Belastings- en socialezekerheidsschulden van Olympic Airways Services sinds december 2004

| (32) | De Helleense Republiek beweert in verband met deze steunrubriek dat de onderneming een formulier betreffende de vereffening van belastings- en socialezekerheidsschulden bezit. Dit betekent dat de Griekse overheid momenteel geen vorderingen heeft tegen de onderneming die deze onmiddellijk moet vereffenen. De onderneming is niet verplicht om aan de belastingdienst onmiddellijk schulden te betalen die onbetaald blijven wegens het feit dat zij met succes beroep aantekende en uitspraken van de bevoegde nationale rechtbanken heeft verkregen. Er zijn geen vorderingen voor opeisbare schulden van de Burgerluchtvaartautoriteit in verband met Olympic Airways Services. Enkele oudere schulden van Olympic Airways Services aan het IKA-fonds (socialezekerheidsfonds) worden betaald in maandelijkse termijnen, in overeenstemming met de algemeen geldende bepalingen van Wet 3518/2006. Bijgevolg betoogt Griekenland dat de Griekse overheid geen „langdurig uitstel van betaling” verleent in verband met de vermeende niet-betaling van schulden. |
| --- | --- |

(32)

De Helleense Republiek beweert in verband met deze steunrubriek dat de onderneming een formulier betreffende de vereffening van belastings- en socialezekerheidsschulden bezit. Dit betekent dat de Griekse overheid momenteel geen vorderingen heeft tegen de onderneming die deze onmiddellijk moet vereffenen. De onderneming is niet verplicht om aan de belastingdienst onmiddellijk schulden te betalen die onbetaald blijven wegens het feit dat zij met succes beroep aantekende en uitspraken van de bevoegde nationale rechtbanken heeft verkregen. Er zijn geen vorderingen voor opeisbare schulden van de Burgerluchtvaartautoriteit in verband met Olympic Airways Services. Enkele oudere schulden van Olympic Airways Services aan het IKA-fonds (socialezekerheidsfonds) worden betaald in maandelijkse termijnen, in overeenstemming met de algemeen geldende bepalingen van Wet 3518/2006. Bijgevolg betoogt Griekenland dat de Griekse overheid geen „langdurig uitstel van betaling” verleent in verband met de vermeende niet-betaling van schulden.

| (33) | De Helleense Republiek erkent dat de onderneming haar balansen met vertraging bekendmaakte en dat dit niet overeenstemt met haar verplichtingen volgens de nationale wetgeving. Zij bracht de Commissie er echter van op de hoogte dat zij reeds gepaste maatregelen had getroffen om ervoor te zorgen dat dit probleem werd aangepakt. De raad van bestuur van Olympic Airways Services heeft al het besluit genomen om een accountantsbureau aan te stellen dat haar financiële overzichten dient bij te werken. De onderneming heeft voor de jaren 2004 tot 2006 al ontwerpbalansen opgesteld. De onderneming heeft een indruk van haar financiële toestand voor 2007 opgenomen in een balansraming. |
| --- | --- |

(33)

De Helleense Republiek erkent dat de onderneming haar balansen met vertraging bekendmaakte en dat dit niet overeenstemt met haar verplichtingen volgens de nationale wetgeving. Zij bracht de Commissie er echter van op de hoogte dat zij reeds gepaste maatregelen had getroffen om ervoor te zorgen dat dit probleem werd aangepakt. De raad van bestuur van Olympic Airways Services heeft al het besluit genomen om een accountantsbureau aan te stellen dat haar financiële overzichten dient bij te werken. De onderneming heeft voor de jaren 2004 tot 2006 al ontwerpbalansen opgesteld. De onderneming heeft een indruk van haar financiële toestand voor 2007 opgenomen in een balansraming.

| (34) | De ontwerpbalansen voor de periode 2004-2006 tonen aan dat de onderneming op het einde van 2006 in de rode cijfers stond met een eigen vermogen van [...] (20)
  - miljoen en dat zij belastings-, accijns- en socialezekerheidsschulden had die opliepen tot 1 098 miljoen EUR. Op het einde van het boekjaar 2007 had de onderneming haar eigen vermogen echter sterk opgetrokken tot [...]* miljoen. Haar belastings-, accijns- en socialezekerheidsschulden bedragen nu [...]* miljoen. |
| --- | --- |

(34)

De ontwerpbalansen voor de periode 2004-2006 tonen aan dat de onderneming op het einde van 2006 in de rode cijfers stond met een eigen vermogen van [...] (20)
  - miljoen en dat zij belastings-, accijns- en socialezekerheidsschulden had die opliepen tot 1 098 miljoen EUR. Op het einde van het boekjaar 2007 had de onderneming haar eigen vermogen echter sterk opgetrokken tot [...]* miljoen. Haar belastings-, accijns- en socialezekerheidsschulden bedragen nu [...]* miljoen.

| (35) | Volgens de verstrekte informatie (op basis van ramingen door de onderneming) waren de schulden aan de overheid en de sociale zekerheid op 31.12.2007 verdeeld als volgt:








  in miljoen EUR |
| --- | --- |
| | Schulden van Olympic Airways Services | Bedragen uitgedrukt | Totaal |
| Socialezekerheidsschulden | Saldo van oude schulden aan het IKA-fonds betaald in maandelijkse termijnen | [...]* | |
| Socialezekerheidsschulden | Niet-vervallen schulden van Olympic Airways Services voor de maand december en de eindejaarspremie (betaalbaar einde februari 2008) | [...]* | |
| Socialezekerheidsschulden | | | [...]* |
| Belastingen - accijnzen | Gecertificeerde schulden aan FABE-belastingdienst opgeschort dankzij succesvol gerechtelijk beroep (van belastingcontroles tot 30.4.2007) | [...]* | |
| | Door Olympic Airways Services geraamde belastingen en boetes van mei tot december 2007 | [...]* | |
| Belastingen - accijnzen | | | [...]* |
| Algemeen totaal | | | [...]* |

(35)

Volgens de verstrekte informatie (op basis van ramingen door de onderneming) waren de schulden aan de overheid en de sociale zekerheid op 31.12.2007 verdeeld als volgt:

in miljoen EUR

Schulden van Olympic Airways Services

Bedragen uitgedrukt

Totaal

Socialezekerheidsschulden

Saldo van oude schulden aan het IKA-fonds betaald in maandelijkse termijnen

[...]*

Socialezekerheidsschulden

Niet-vervallen schulden van Olympic Airways Services voor de maand december en de eindejaarspremie (betaalbaar einde februari 2008)

[...]*

Socialezekerheidsschulden

[...]*

Belastingen - accijnzen

Gecertificeerde schulden aan FABE-belastingdienst opgeschort dankzij succesvol gerechtelijk beroep (van belastingcontroles tot 30.4.2007)

[...]*

Door Olympic Airways Services geraamde belastingen en boetes van mei tot december 2007

[...]*

Belastingen - accijnzen

[...]*

Algemeen totaal

[...]*

| (36) | Wat de socialezekerheidsschulden betreft, heeft Olympic Airways Services al haar schulden aan het IKA-fonds betaald en heeft de onderneming volgens Wet 3518/2006 regelingen getroffen voor de terugbetaling van oude schulden voor de periode tot en met 31.10.2006. Voor boekhoudkundige doeleinden wordt de onderneming in de financiële overzichten van 2007 vermeld met een verplichting aan de socialezekerheidsinstellingen voor een totaalbedrag dat gelijk is aan het bedrag van de schuldsaneringsregeling op 31.12.2007 plus de bijdragen voor de maand december en de eindejaarspremie voor 2007. |
| --- | --- |

(36)

Wat de socialezekerheidsschulden betreft, heeft Olympic Airways Services al haar schulden aan het IKA-fonds betaald en heeft de onderneming volgens Wet 3518/2006 regelingen getroffen voor de terugbetaling van oude schulden voor de periode tot en met 31.10.2006. Voor boekhoudkundige doeleinden wordt de onderneming in de financiële overzichten van 2007 vermeld met een verplichting aan de socialezekerheidsinstellingen voor een totaalbedrag dat gelijk is aan het bedrag van de schuldsaneringsregeling op 31.12.2007 plus de bijdragen voor de maand december en de eindejaarspremie voor 2007.

| (37) | De Helleense Republiek heeft er in verband met de schuldsaneringsregeling voor de oude schulden van Olympic Airways Services ten gunste van het IKA-fonds en de terugbetaling via maandelijkse termijnen op gewezen dat de terugbetaling van schulden aan de overheid zowel volgens de communautaire wetgeving als volgens de gevestigde jurisprudentie moet worden uitgevoerd in overeenstemming met de regels van de nationale wetgeving. Dit stemt overeen met de communautaire wetgeving waar het specifieke wettelijke kader geen discriminatie tussen debiteuren invoert. In dit verband citeert de Helleense Republiek ook de mededeling van de Commissie over de toepassing van de regels betreffende steunmaatregelen van de staten op het gebied van de directe belastingen op ondernemingen (21), waarin de Commissie verklaart dat belastingmaatregelen die van toepassing zijn op alle marktdeelnemers die werkzaam zijn op het grondgebied van een lidstaat, in principe, algemene maatregelen zijn. |
| --- | --- |

(37)

De Helleense Republiek heeft er in verband met de schuldsaneringsregeling voor de oude schulden van Olympic Airways Services ten gunste van het IKA-fonds en de terugbetaling via maandelijkse termijnen op gewezen dat de terugbetaling van schulden aan de overheid zowel volgens de communautaire wetgeving als volgens de gevestigde jurisprudentie moet worden uitgevoerd in overeenstemming met de regels van de nationale wetgeving. Dit stemt overeen met de communautaire wetgeving waar het specifieke wettelijke kader geen discriminatie tussen debiteuren invoert. In dit verband citeert de Helleense Republiek ook de mededeling van de Commissie over de toepassing van de regels betreffende steunmaatregelen van de staten op het gebied van de directe belastingen op ondernemingen (21), waarin de Commissie verklaart dat belastingmaatregelen die van toepassing zijn op alle marktdeelnemers die werkzaam zijn op het grondgebied van een lidstaat, in principe, algemene maatregelen zijn.

| (38) | In dit geval zijn de inningsprocedures voor de oude schulden aan het IKA-fonds die in de nationale wetgeving zijn opgenomen zonder discriminatie van toepassing op alle debiteuren, inclusief Olympic Airways Services, in overeenstemming met het algemene wettelijke kader betreffende de betaling van schulden aan de overheid. Bijgevolg is er volgens Griekenland geen specificiteit en dus geen inbreuk op artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag. |
| --- | --- |

(38)

In dit geval zijn de inningsprocedures voor de oude schulden aan het IKA-fonds die in de nationale wetgeving zijn opgenomen zonder discriminatie van toepassing op alle debiteuren, inclusief Olympic Airways Services, in overeenstemming met het algemene wettelijke kader betreffende de betaling van schulden aan de overheid. Bijgevolg is er volgens Griekenland geen specificiteit en dus geen inbreuk op artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag.

| (39) | Wat haar belastingsschulden betreft, heeft Olympic Airways Services alle gecertificeerde schulden betaald aan de belastingdienst (de belastingdiensten FABE en FAEE) behalve de schulden waarvoor de onderneming met succes beroep heeft aangetekend bij de Griekse rechtbanken. Bijgevolg zijn de enige uitstaande schulden van de onderneming de schulden die niet verschuldigd en betaalbaar zijn volgens de nationale wetgeving. |
| --- | --- |

(39)

Wat haar belastingsschulden betreft, heeft Olympic Airways Services alle gecertificeerde schulden betaald aan de belastingdienst (de belastingdiensten FABE en FAEE) behalve de schulden waarvoor de onderneming met succes beroep heeft aangetekend bij de Griekse rechtbanken. Bijgevolg zijn de enige uitstaande schulden van de onderneming de schulden die niet verschuldigd en betaalbaar zijn volgens de nationale wetgeving.

| (40) | In de balansraming van 2007 wordt vermeld dat de onderneming een belasting-accijnsverplichting heeft waarbij alle bedragen in die tabel met betrekking tot 2007 worden vermeld. In totaal komen die bedragen (plus boetes en toeslagen) neer op [...]* miljoen EUR. De Helleense Republiek verklaart echter dat de onderneming momenteel niet verplicht is om voornoemde schulden te betalen aan de Griekse overheid aangezien de onderneming in dit verband met succes in beroep is gegaan. |
| --- | --- |

(40)

In de balansraming van 2007 wordt vermeld dat de onderneming een belasting-accijnsverplichting heeft waarbij alle bedragen in die tabel met betrekking tot 2007 worden vermeld. In totaal komen die bedragen (plus boetes en toeslagen) neer op [...]* miljoen EUR. De Helleense Republiek verklaart echter dat de onderneming momenteel niet verplicht is om voornoemde schulden te betalen aan de Griekse overheid aangezien de onderneming in dit verband met succes in beroep is gegaan.

| (41) | Voorts bevat de balansraming 2007 een raming van de onderneming betreffende vermoedelijke schulden voor een bedrag van [...]* miljoen EUR. |
| --- | --- |

(41)

Voorts bevat de balansraming 2007 een raming van de onderneming betreffende vermoedelijke schulden voor een bedrag van [...]* miljoen EUR.

| (42) | In dit verband vraagt de Helleense Republiek aan de Commissie om een onderscheid te maken tussen a) de schulden die omwille van boekhoudkundige doeleinden in de boeken van de onderneming worden vermeld en b) de schulden die momenteel betaalbaar zijn aan de Griekse overheid in overeenstemming met de algemeen toepasselijke bepalingen van de nationale wetgeving. Een onderzoek van kwesties die de Commissie in verband met deze procedure bekeek, mocht alleen gericht zijn op laatstgenoemde schulden. |
| --- | --- |

(42)

In dit verband vraagt de Helleense Republiek aan de Commissie om een onderscheid te maken tussen a) de schulden die omwille van boekhoudkundige doeleinden in de boeken van de onderneming worden vermeld en b) de schulden die momenteel betaalbaar zijn aan de Griekse overheid in overeenstemming met de algemeen toepasselijke bepalingen van de nationale wetgeving. Een onderzoek van kwesties die de Commissie in verband met deze procedure bekeek, mocht alleen gericht zijn op laatstgenoemde schulden.

| (43) | Op basis van de verstrekte informatie is de Helleense Republiek van mening dat er in dit geval geen sprake is van een overdracht van staatsmiddelen in de betekenis van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, en nog minder van een voorkeursbehandeling voor Olympic Airways Services. |
| --- | --- |

(43)

Op basis van de verstrekte informatie is de Helleense Republiek van mening dat er in dit geval geen sprake is van een overdracht van staatsmiddelen in de betekenis van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, en nog minder van een voorkeursbehandeling voor Olympic Airways Services.

3.2.   Staatssteun ten gunste van Olympic Airlines vanaf 2005

| (44) | Aangaande het subleasen van vliegtuigen aan Olympic Airlines door Olympic Airways Services en de Griekse staat verklaart de Griekse overheid dat Olympic Airlines financieel in staat was om rechtstreeks operationele leaseovereenkomsten te sluiten met marktspelers en dat Olympic Airlines nooit een voorkeursbehandeling genoot door operationele leaseovereenkomsten te sluiten aangezien die leaseovereenkomsten werden gesloten tegen de gangbare markttarieven en dat er derhalve geen verborgen staatssteun werd verstrekt. |
| --- | --- |

(44)

Aangaande het subleasen van vliegtuigen aan Olympic Airlines door Olympic Airways Services en de Griekse staat verklaart de Griekse overheid dat Olympic Airlines financieel in staat was om rechtstreeks operationele leaseovereenkomsten te sluiten met marktspelers en dat Olympic Airlines nooit een voorkeursbehandeling genoot door operationele leaseovereenkomsten te sluiten aangezien die leaseovereenkomsten werden gesloten tegen de gangbare markttarieven en dat er derhalve geen verborgen staatssteun werd verstrekt.

| (45) | Door Olympic Airlines te selecteren, trad Olympic Airways Services voorts alleen maar op zoals een particuliere investeerder in dezelfde positie zou zijn opgetreden, aangezien de onderneming er niet alleen in slaagde om haar maandelijkse verliezen op de best mogelijke manier te verkleinen, maar er ook zorg voor droeg dat dit verlies na verloop van tijd beperkt zou blijven aangezien Olympic Airlines had verklaard dat het de intentie had om opnieuw te onderhandelen over de hoofdleaseovereenkomsten en deze over te nemen. |
| --- | --- |

(45)

Door Olympic Airlines te selecteren, trad Olympic Airways Services voorts alleen maar op zoals een particuliere investeerder in dezelfde positie zou zijn opgetreden, aangezien de onderneming er niet alleen in slaagde om haar maandelijkse verliezen op de best mogelijke manier te verkleinen, maar er ook zorg voor droeg dat dit verlies na verloop van tijd beperkt zou blijven aangezien Olympic Airlines had verklaard dat het de intentie had om opnieuw te onderhandelen over de hoofdleaseovereenkomsten en deze over te nemen.

| (46) | De Helleense Republiek wenste er ook op te wijzen dat de leasebetalingen van Olympic Airlines voor operationele subleaseovereenkomsten niet vergeleken mogen worden met leasebetalingen voor financiële leaseovereenkomsten, waarmee de Commissie ze volgens haar ten onrechte heeft vergeleken. Het gaat in werkelijkheid om verschillende vormen van leaseovereenkomsten. |
| --- | --- |

(46)

De Helleense Republiek wenste er ook op te wijzen dat de leasebetalingen van Olympic Airlines voor operationele subleaseovereenkomsten niet vergeleken mogen worden met leasebetalingen voor financiële leaseovereenkomsten, waarmee de Commissie ze volgens haar ten onrechte heeft vergeleken. Het gaat in werkelijkheid om verschillende vormen van leaseovereenkomsten.

| (47) | Aangaande de belastings- en socialezekerheidsschulden van Olympic Airlines verklaart de Helleense Republiek dat zij geen tolerantie aan de dag heeft gelegd in verband met de niet-betaling van die schulden en dat Olympic Airlines haar socialezekerheidsschulden volledig heeft betaald. Wat de belastingsschulden betreft, vormt het uitstel van betaling van slechts een gedeelte van haar belastingsschulden aan de Griekse staat gedurende een beperkte periode sinds de beschikking van 2005 geen „langdurig uitstel van betaling” toegekend door de Griekse overheid. In elk geval verklaart de Griekse overheid dat zij reeds alle volgens de nationale wetgeving nodige maatregelen heeft getroffen om het grootste gedeelte van de schulden van de onderneming te certificeren en vervolgens te innen. Bovendien heeft de onderneming al een verzoek ingediend tot terugbetaling van haar gecertificeerde belastingsschulden in 48 termijnen, volgens de algemeen toepasselijke voorschriften van de nationale wetgeving. |
| --- | --- |

(47)

Aangaande de belastings- en socialezekerheidsschulden van Olympic Airlines verklaart de Helleense Republiek dat zij geen tolerantie aan de dag heeft gelegd in verband met de niet-betaling van die schulden en dat Olympic Airlines haar socialezekerheidsschulden volledig heeft betaald. Wat de belastingsschulden betreft, vormt het uitstel van betaling van slechts een gedeelte van haar belastingsschulden aan de Griekse staat gedurende een beperkte periode sinds de beschikking van 2005 geen „langdurig uitstel van betaling” toegekend door de Griekse overheid. In elk geval verklaart de Griekse overheid dat zij reeds alle volgens de nationale wetgeving nodige maatregelen heeft getroffen om het grootste gedeelte van de schulden van de onderneming te certificeren en vervolgens te innen. Bovendien heeft de onderneming al een verzoek ingediend tot terugbetaling van haar gecertificeerde belastingsschulden in 48 termijnen, volgens de algemeen toepasselijke voorschriften van de nationale wetgeving.

3.2.1.   Het subleasen van vliegtuigen

| (48) | Het subleasen van vliegtuigen tegen een prijs die lager is dan die van de leasebetalingen in de hoofdleaseovereenkomsten vormt geen staatssteun omdat Olympic Airlines geen voorkeursbehandeling kreeg en omdat die onderneming geen voordeel deed dat zij hoe dan ook niet zou verkregen hebben in het licht van de marktomstandigheden. De Griekse overheid betoogt dat de Commissie geen onderzoek heeft gevoerd naar de omvang van de leasebetalingen in het licht van het criterium van particuliere investeerder en een foutieve methodiek heeft aangewend door rekening te houden met het verschil tussen de hoofd- en de subleaseovereenkomst van de vliegtuigen in plaats van te onderzoeken of de subleaseovereenkomst tegen markttarieven was gesloten. |
| --- | --- |

(48)

Het subleasen van vliegtuigen tegen een prijs die lager is dan die van de leasebetalingen in de hoofdleaseovereenkomsten vormt geen staatssteun omdat Olympic Airlines geen voorkeursbehandeling kreeg en omdat die onderneming geen voordeel deed dat zij hoe dan ook niet zou verkregen hebben in het licht van de marktomstandigheden. De Griekse overheid betoogt dat de Commissie geen onderzoek heeft gevoerd naar de omvang van de leasebetalingen in het licht van het criterium van particuliere investeerder en een foutieve methodiek heeft aangewend door rekening te houden met het verschil tussen de hoofd- en de subleaseovereenkomst van de vliegtuigen in plaats van te onderzoeken of de subleaseovereenkomst tegen markttarieven was gesloten.

3.2.2.   Financiële en operationele leaseovereenkomsten

| (49) | De Helleense Republiek meent dat de Commissie zich duidelijk heeft vergist door geen onderscheid te maken tussen financiële en operationele leaseovereenkomsten. |
| --- | --- |

(49)

De Helleense Republiek meent dat de Commissie zich duidelijk heeft vergist door geen onderscheid te maken tussen financiële en operationele leaseovereenkomsten.

| (50) | Ten eerste wijst de Helleense Republiek erop dat van alle vliegtuigen die door Olympic Airlines werden geleaset, vier A340-300-toestellen aan die onderneming werden gesubleaset door Olympic Airways Services die deze vliegtuigen bezat op basis van financiële leaseovereenkomsten. De Griekse overheid verving Olympic Airways Services in de genoemde financiële leaseovereenkomsten vanaf december 2004 (voor de eerste twee toestellen) en vanaf april 2005 (voor de volgende twee toestellen). Sindsdien werden deze vliegtuigen door de Griekse overheid gesubleaset aan Olympic Airlines. |
| --- | --- |

(50)

Ten eerste wijst de Helleense Republiek erop dat van alle vliegtuigen die door Olympic Airlines werden geleaset, vier A340-300-toestellen aan die onderneming werden gesubleaset door Olympic Airways Services die deze vliegtuigen bezat op basis van financiële leaseovereenkomsten. De Griekse overheid verving Olympic Airways Services in de genoemde financiële leaseovereenkomsten vanaf december 2004 (voor de eerste twee toestellen) en vanaf april 2005 (voor de volgende twee toestellen). Sindsdien werden deze vliegtuigen door de Griekse overheid gesubleaset aan Olympic Airlines.

| (51) | Griekenland licht toe dat een financiële leaseovereenkomst een leaseovereenkomst is waarbij de risico’s en voordelen die voortvloeien uit het eigendom van een actief daadwerkelijk worden overgedragen (het eigendomsrecht kan uiteindelijk al dan niet worden overgedragen). In werkelijkheid is dit gelijk aan aankoop, op voorwaarde dat de prijs in termijnen wordt betaald. Een operationele leaseovereenkomst is elke leaseovereenkomst die geen financiële leaseovereenkomst is. Bijgevolg stemt de leasebetaling in het kader van een financiële leaseovereenkomst overeen met het termijnbedrag dat dient om de waarde van de vliegtuigen terug te betalen zodat de leasingnemer op het einde van de overeenkomst uiteindelijk eigenaar wordt van de vliegtuigen. De maandelijkse leasebetaling die de Griekse overheid aan de leasinggevers betaalt voor de vliegtuigen, wordt in 2011 stopgezet omdat de vliegtuigen dan volledig haar eigendom worden. |
| --- | --- |

(51)

Griekenland licht toe dat een financiële leaseovereenkomst een leaseovereenkomst is waarbij de risico’s en voordelen die voortvloeien uit het eigendom van een actief daadwerkelijk worden overgedragen (het eigendomsrecht kan uiteindelijk al dan niet worden overgedragen). In werkelijkheid is dit gelijk aan aankoop, op voorwaarde dat de prijs in termijnen wordt betaald. Een operationele leaseovereenkomst is elke leaseovereenkomst die geen financiële leaseovereenkomst is. Bijgevolg stemt de leasebetaling in het kader van een financiële leaseovereenkomst overeen met het termijnbedrag dat dient om de waarde van de vliegtuigen terug te betalen zodat de leasingnemer op het einde van de overeenkomst uiteindelijk eigenaar wordt van de vliegtuigen. De maandelijkse leasebetaling die de Griekse overheid aan de leasinggevers betaalt voor de vliegtuigen, wordt in 2011 stopgezet omdat de vliegtuigen dan volledig haar eigendom worden.

| (52) | De beslissing van de Griekse overheid om de vliegtuigen te subleasen tegen prijzen die lager liggen dan de financiële leasebetalingen die in het kader van de hoofdleaseovereenkomst worden betaald, vormt geen staatssteun ten gunste van Olympic Airlines omdat (a) dit is gerechtvaardigd door de verschillende aard van de twee vormen van overeenkomst en (b) de leasebetalingen die in het kader van de operationele subleaseovereenkomsten worden betaald de markttarieven weerspiegelen voor leaseovereenkomsten van soortgelijke vliegtuigen op het cruciale ogenblik toen de overeenkomsten werden gesloten. |
| --- | --- |

(52)

De beslissing van de Griekse overheid om de vliegtuigen te subleasen tegen prijzen die lager liggen dan de financiële leasebetalingen die in het kader van de hoofdleaseovereenkomst worden betaald, vormt geen staatssteun ten gunste van Olympic Airlines omdat (a) dit is gerechtvaardigd door de verschillende aard van de twee vormen van overeenkomst en (b) de leasebetalingen die in het kader van de operationele subleaseovereenkomsten worden betaald de markttarieven weerspiegelen voor leaseovereenkomsten van soortgelijke vliegtuigen op het cruciale ogenblik toen de overeenkomsten werden gesloten.

| (53) | Bijgevolg is het vanzelfsprekend dat de leasebetaling in het kader van een financiële leaseovereenkomst hoger is dan de leasebetaling in het kader van een gewone operationele leaseovereenkomst aangezien die betaling ook de geleidelijke terugbetaling van de waarde van de vliegtuigen omvat. Olympic Airlines betaalde de Griekse overheid daarentegen alleen een leasebetaling voor het inzetten van de vliegtuigen zonder de verwachting door de overeenkomst eigenaar te worden in de toekomst. |
| --- | --- |

(53)

Bijgevolg is het vanzelfsprekend dat de leasebetaling in het kader van een financiële leaseovereenkomst hoger is dan de leasebetaling in het kader van een gewone operationele leaseovereenkomst aangezien die betaling ook de geleidelijke terugbetaling van de waarde van de vliegtuigen omvat. Olympic Airlines betaalde de Griekse overheid daarentegen alleen een leasebetaling voor het inzetten van de vliegtuigen zonder de verwachting door de overeenkomst eigenaar te worden in de toekomst.

| (54) | Omtrent de operationele leaseovereenkomsten voor vliegtuigen die door Olympic Airlines worden ingezet, deelde de Helleense Republiek de Commissie mee dat al zulke subleaseovereenkomsten voor vliegtuigen tussen Olympic Airways Services en Olympic Airlines verstreken zijn behalve voor één vliegtuig (een A300-600-toestel). In een aantal gevallen werden (op verschillende data tussen 2005 en 2007) overeenkomsten tussen Olympic Airlines en de oorspronkelijke leasinggevers opnieuw onderhandeld en verlengd, zonder de tussenkomst van Olympic Airways Services en op basis van de gangbare markttarieven. |
| --- | --- |

(54)

Omtrent de operationele leaseovereenkomsten voor vliegtuigen die door Olympic Airlines worden ingezet, deelde de Helleense Republiek de Commissie mee dat al zulke subleaseovereenkomsten voor vliegtuigen tussen Olympic Airways Services en Olympic Airlines verstreken zijn behalve voor één vliegtuig (een A300-600-toestel). In een aantal gevallen werden (op verschillende data tussen 2005 en 2007) overeenkomsten tussen Olympic Airlines en de oorspronkelijke leasinggevers opnieuw onderhandeld en verlengd, zonder de tussenkomst van Olympic Airways Services en op basis van de gangbare markttarieven.

| (55) | In het geval van vier leaseovereenkomsten voor DHC 8-102-toestellen, vier leaseovereenkomsten voor B-737-400-vliegtuigen, één leaseovereenkomst voor een B-737-300-toestel en drie leaseovereenkomsten voor B-717-200-vliegtuigen, waarbij de leasingnemer Olympic Airways Services was, is de leasingnemer van de operationele hoofdleaseovereenkomst nu Olympic Airlines. |
| --- | --- |

(55)

In het geval van vier leaseovereenkomsten voor DHC 8-102-toestellen, vier leaseovereenkomsten voor B-737-400-vliegtuigen, één leaseovereenkomst voor een B-737-300-toestel en drie leaseovereenkomsten voor B-717-200-vliegtuigen, waarbij de leasingnemer Olympic Airways Services was, is de leasingnemer van de operationele hoofdleaseovereenkomst nu Olympic Airlines.

| (56) | Volgens Griekenland was de beslissing van Olympic Airways Services om inkomsten te genereren uit de vliegtuigen en haar verliezen terug te dringen door deze vliegtuigen te subleasen aan Olympic Airlines commercieel helemaal gerechtvaardigd en stemde dit overeen met het criterium van particuliere investeerder. Door deze subleaseovereenkomsten te ondertekenen, ontsloeg Olympic Airways Services zichzelf bovendien van de kosten voor de vrijwaring en het onderhoud van de vliegtuigen en deed de onderneming haar voordeel met de grond- en onderhoudsdiensten die ze voor die vliegtuigen aan Olympic Airlines verstrekte. |
| --- | --- |

(56)

Volgens Griekenland was de beslissing van Olympic Airways Services om inkomsten te genereren uit de vliegtuigen en haar verliezen terug te dringen door deze vliegtuigen te subleasen aan Olympic Airlines commercieel helemaal gerechtvaardigd en stemde dit overeen met het criterium van particuliere investeerder. Door deze subleaseovereenkomsten te ondertekenen, ontsloeg Olympic Airways Services zichzelf bovendien van de kosten voor de vrijwaring en het onderhoud van de vliegtuigen en deed de onderneming haar voordeel met de grond- en onderhoudsdiensten die ze voor die vliegtuigen aan Olympic Airlines verstrekte.

3.2.3.   Schulden en huidige financiële situatie van Olympic Airlines

| (57) | Gedurende de periode 2004-2007 rapporteerde Olympic Airlines inkomsten die met zowat 16,5 % waren gestegen en slaagde de onderneming erin om haar kostenstijgingen (brandstof uitgezonderd) tot 9,7 % te beperken. |
| --- | --- |

(57)

Gedurende de periode 2004-2007 rapporteerde Olympic Airlines inkomsten die met zowat 16,5 % waren gestegen en slaagde de onderneming erin om haar kostenstijgingen (brandstof uitgezonderd) tot 9,7 % te beperken.

| (58) | Volgens de bepalingen van Wet 2190/1920 is de onderneming verplicht om de voorbereiding van haar financiële overzichten voor 2007 af te ronden tegen eind april 2008. Griekenland verstrekte de volgende tabel als toelichting bij de financiële situatie van Olympic Airlines.









  INKOMSTEN - UITGAVEN | Ramingen 2007 | 2006 | 2005 | 2004 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| TOTAAL INKOMSTEN | [...]* | [...]* | [...]* | [...]* |
| | [...]* | [...]* | [...]* | [...]* |
| VLIEGTUIGBRANDSTOF | [...]* | [...]* | [...]* | [...]* |
| ANDERE PROPORTIONELE UITGAVEN | [...]* | [...]* | [...]* | [...]* |
| TOTAAL PROPORTIONELE UITGAVEN | [...]* | [...]* | [...]* | [...]* |
| RESULTATEN VÓÓR VASTE UITGAVEN | [...]* | [...]* | [...]* | [...]* |
| | [...]* | [...]* | [...]* | [...]* |
| LEASEBETALINGEN VLIEGTUIGEN | [...]* | [...]* | [...]* | [...]* |
| ANDERE UITGAVEN | [...]* | [...]* | [...]* | [...]* |
| TOTAAL | [...]* | [...]* | [...]* | [...]* |
| EBITDA | [...]* | [...]* | [...]* | [...]* |
| | [...]* | [...]* | [...]* | [...]* |
| TOTAAL AFSCHRIJVINGEN | [...]* | [...]* | [...]* | [...]* |
| RESULTATEN | [...]* | [...]* | [...]* | [...]* |
| OVERIGE FINANCIËLE UITGAVEN | [...]* | [...]* | [...]* | [...]* |
| TOTAAL UITGAVEN | [...]* | [...]* | [...]* | [...]* |
| INKOMSTEN VÓÓR BELASTINGEN & UITZONDERLIJKE POSTEN | [...]* | [...]* | [...]* | [...]* |
| UITZONDERLIJKE RESULTATEN | [...]* | [...]* | [...]* | [...]* |
| EBT | [...]* | [...]* | [...]* | [...]* |

(58)

Volgens de bepalingen van Wet 2190/1920 is de onderneming verplicht om de voorbereiding van haar financiële overzichten voor 2007 af te ronden tegen eind april 2008. Griekenland verstrekte de volgende tabel als toelichting bij de financiële situatie van Olympic Airlines.

INKOMSTEN - UITGAVEN

Ramingen 2007

2006

2005

2004

TOTAAL INKOMSTEN

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

VLIEGTUIGBRANDSTOF

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

ANDERE PROPORTIONELE UITGAVEN

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

TOTAAL PROPORTIONELE UITGAVEN

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

RESULTATEN VÓÓR VASTE UITGAVEN

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

LEASEBETALINGEN VLIEGTUIGEN

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

ANDERE UITGAVEN

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

TOTAAL

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

EBITDA

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

TOTAAL AFSCHRIJVINGEN

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

RESULTATEN

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

OVERIGE FINANCIËLE UITGAVEN

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

TOTAAL UITGAVEN

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

INKOMSTEN VÓÓR BELASTINGEN & UITZONDERLIJKE POSTEN

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

UITZONDERLIJKE RESULTATEN

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

EBT

[...]*

[...]*

[...]*

[...]*

| (59) | Zoals vermeld in de tabel, bedroegen de totale inkomsten van Olympic Airlines in 2004 [...]*miljoen terwijl de totale uitgaven vóór belastingen [...]* bedroegen, met als resultaat dat de onderneming een verlies van 87,1 miljoen EUR leed. De volgende jaren verslechterde de situatie van de onderneming. In 2007 bedroeg haar verlies [...]*miljoen. |
| --- | --- |

(59)

Zoals vermeld in de tabel, bedroegen de totale inkomsten van Olympic Airlines in 2004 [...]*miljoen terwijl de totale uitgaven vóór belastingen [...]* bedroegen, met als resultaat dat de onderneming een verlies van 87,1 miljoen EUR leed. De volgende jaren verslechterde de situatie van de onderneming. In 2007 bedroeg haar verlies [...]*miljoen.

| (60) | Volgens de Griekse overheid is deze wijziging in de financiële situatie van Olympic Airlines grotendeels een gevolg van het feit dat de onderneming haar aandelenkapitaal wettelijk gezien niet kan verhogen (22), een regel die is opgelegd door de enige aandeelhouder (de Griekse overheid) en door de complicaties die eerdere beslissingen in verband met staatssteun hebben veroorzaakt in een poging om particuliere middelen in de onderneming op te nemen. |
| --- | --- |

(60)

Volgens de Griekse overheid is deze wijziging in de financiële situatie van Olympic Airlines grotendeels een gevolg van het feit dat de onderneming haar aandelenkapitaal wettelijk gezien niet kan verhogen (22), een regel die is opgelegd door de enige aandeelhouder (de Griekse overheid) en door de complicaties die eerdere beslissingen in verband met staatssteun hebben veroorzaakt in een poging om particuliere middelen in de onderneming op te nemen.

| (61) | De onderneming heeft erop gewezen dat zij er door een langdurig kapitaaltekort toe gedwongen is haar kosten aanzienlijk te laten stijgen, vooral in verband met vliegtuigleaseovereenkomsten, waarbij leaseovereenkomsten voor de korte in plaats van voor de lange termijn in grote mate hebben bijgedragen tot haar negatieve resultaten. Door het kapitaaltekort heeft de onderneming bovendien een grote vertraging opgelopen bij de invoering van innovaties in het productieproces waardoor bijvoorbeeld de invoering van e-ticketing vertraagd is. |
| --- | --- |

(61)

De onderneming heeft erop gewezen dat zij er door een langdurig kapitaaltekort toe gedwongen is haar kosten aanzienlijk te laten stijgen, vooral in verband met vliegtuigleaseovereenkomsten, waarbij leaseovereenkomsten voor de korte in plaats van voor de lange termijn in grote mate hebben bijgedragen tot haar negatieve resultaten. Door het kapitaaltekort heeft de onderneming bovendien een grote vertraging opgelopen bij de invoering van innovaties in het productieproces waardoor bijvoorbeeld de invoering van e-ticketing vertraagd is.

| (62) | Niettegenstaande deze feiten vermeldt de Griekse overheid dat de onderneming haar schulden aan socialezekerheidsstelsels regelmatig heeft betaald en dat zij geen schulden heeft bij het belangrijkste socialezekerheidsstelsel, het IKA-fonds. |
| --- | --- |

(62)

Niettegenstaande deze feiten vermeldt de Griekse overheid dat de onderneming haar schulden aan socialezekerheidsstelsels regelmatig heeft betaald en dat zij geen schulden heeft bij het belangrijkste socialezekerheidsstelsel, het IKA-fonds.

| (63) | Momenteel heeft de onderneming de betaling van haar schulden aan een bepaald aantal schuldeisers uitgesteld. Het totaal aan opeisbare schulden (tot 31.12.2007) ten gunste van Olympic Airways Services (en diens dochteronderneming Olympic Aviation) bedroeg [...]*, ten gunste van de internationale luchthaven van Athene was dat [...]*miljoen en haar schulden aan Olympic Catering bedroegen [...]*miljoen. |
| --- | --- |

(63)

Momenteel heeft de onderneming de betaling van haar schulden aan een bepaald aantal schuldeisers uitgesteld. Het totaal aan opeisbare schulden (tot 31.12.2007) ten gunste van Olympic Airways Services (en diens dochteronderneming Olympic Aviation) bedroeg [...]*, ten gunste van de internationale luchthaven van Athene was dat [...]*miljoen en haar schulden aan Olympic Catering bedroegen [...]*miljoen.

| (64) | Momenteel is er ook enige vertraging in de betaling van bepaalde schulden die de onderneming heeft bij de belastingdiensten en de Burgerluchtvaartautoriteit. Volgens gegevens waarover de Helleense Republiek beschikt, bedroegen de gecertificeerde belastingschulden van Olympic Airways Services voor de periode tot 31.12.2007 op 7 februari 2008 [...]* miljoen. Van dat bedrag is slechts [...]*miljoen momenteel betaalbaar en invorderbaar. |
| --- | --- |

(64)

Momenteel is er ook enige vertraging in de betaling van bepaalde schulden die de onderneming heeft bij de belastingdiensten en de Burgerluchtvaartautoriteit. Volgens gegevens waarover de Helleense Republiek beschikt, bedroegen de gecertificeerde belastingschulden van Olympic Airways Services voor de periode tot 31.12.2007 op 7 februari 2008 [...]* miljoen. Van dat bedrag is slechts [...]*miljoen momenteel betaalbaar en invorderbaar.

| (65) | De onderneming heeft voor een totaal bedrag van [...]*miljoen aan betalingen aan de Griekse overheid voor het leasen van vliegtuigen uitgesteld. De onderneming heeft de Griekse overheid ook het bedrag van [...]* miljoen voor vliegtuigonderhoudswisselstukken niet betaald. |
| --- | --- |

(65)

De onderneming heeft voor een totaal bedrag van [...]*miljoen aan betalingen aan de Griekse overheid voor het leasen van vliegtuigen uitgesteld. De onderneming heeft de Griekse overheid ook het bedrag van [...]* miljoen voor vliegtuigonderhoudswisselstukken niet betaald.

| (66) | De Helleense Republiek wijst erop dat de kwestie van aanhoudende schuldtolerantie betreffende de niet-betaling van de schulden van Olympic Airlines aan de Griekse overheid voor het eerst wordt vermeld in de beschikking van 2005. Zij wijst erop dat in de beschikking van 2005 is vastgesteld dat na het onderzoek door communautaire deskundigen de onderneming aan haar verplichtingen ter zake had voldaan voor de periode waarvoor zij onderzocht was (namelijk tot mei 2005). |
| --- | --- |

(66)

De Helleense Republiek wijst erop dat de kwestie van aanhoudende schuldtolerantie betreffende de niet-betaling van de schulden van Olympic Airlines aan de Griekse overheid voor het eerst wordt vermeld in de beschikking van 2005. Zij wijst erop dat in de beschikking van 2005 is vastgesteld dat na het onderzoek door communautaire deskundigen de onderneming aan haar verplichtingen ter zake had voldaan voor de periode waarvoor zij onderzocht was (namelijk tot mei 2005).

| (67) | Bijgevolg beklemtoont de Helleense Republiek dat, ook al heeft Olympic Airways momenteel bepaalde onbetaalde schulden bij de overheid, elk uitstel van betaling daarvan slechts op een korte periode betrekking heeft. Volgens de overheid is dit op zich niet voldoende om te beweren dat de Griekse overheid aanhoudende schuldtolerantie heeft betoond in het licht van de voorwaarden die door de communautaire jurisprudentie in dit verband zijn vastgesteld. |
| --- | --- |

(67)

Bijgevolg beklemtoont de Helleense Republiek dat, ook al heeft Olympic Airways momenteel bepaalde onbetaalde schulden bij de overheid, elk uitstel van betaling daarvan slechts op een korte periode betrekking heeft. Volgens de overheid is dit op zich niet voldoende om te beweren dat de Griekse overheid aanhoudende schuldtolerantie heeft betoond in het licht van de voorwaarden die door de communautaire jurisprudentie in dit verband zijn vastgesteld.

| (68) | Volgens de jurisprudentie verleent „de houding van een openbare instelling, die bevoegd is voor het innen van socialezekerheidsbijdragen en die toestaat dat die bijdragen met vertraging worden betaald, de begunstigde onderneming dus een aanzienlijk commercieel voordeel, door voor die onderneming de lasten te verminderen welke voortvloeien uit de normale toepassing van het socialezekerheidsstelsel.” (23). |
| --- | --- |

(68)

Volgens de jurisprudentie verleent „de houding van een openbare instelling, die bevoegd is voor het innen van socialezekerheidsbijdragen en die toestaat dat die bijdragen met vertraging worden betaald, de begunstigde onderneming dus een aanzienlijk commercieel voordeel, door voor die onderneming de lasten te verminderen welke voortvloeien uit de normale toepassing van het socialezekerheidsstelsel.” (23).

| (69) | Dat economische voordeel kan echter alleen maar worden aangemerkt als staatssteun in de betekenis van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag op voorwaarde dat ook wordt aangetoond dat de onderneming dat voordeel niet zou hebben verkregen onder normale marktvoorwaarden. Anders gezegd, er dient onderzocht of de organisatie die de bijdragen ontving op dezelfde manier handelde als een particuliere schuldeiser in dezelfde omstandigheden zou doen. |
| --- | --- |

(69)

Dat economische voordeel kan echter alleen maar worden aangemerkt als staatssteun in de betekenis van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag op voorwaarde dat ook wordt aangetoond dat de onderneming dat voordeel niet zou hebben verkregen onder normale marktvoorwaarden. Anders gezegd, er dient onderzocht of de organisatie die de bijdragen ontving op dezelfde manier handelde als een particuliere schuldeiser in dezelfde omstandigheden zou doen.

| (70) | Griekenland is van mening dat het niet gemakkelijk is om dit criterium in de praktijk toe te passen aangezien er voor particuliere schuldeisers geen gedragscode is. Het is met name zo dat een schuldeiser, afhankelijk van de financiële vooruitzichten van de debiteur en diens levensvatbaarheid, kan beslissen om niets te doen om de schulden te innen dan wel om daarvoor alle wettelijke middelen aan te wenden die hem ter beschikking staan. Daarom is Griekenland van mening dat onderzocht dient te worden of de overheidsinstantie alle mogelijke juridische stappen heeft ondernomen om de schuld te innen en of deze dat zonder uitstel heeft gedaan (24). |
| --- | --- |

(70)

Griekenland is van mening dat het niet gemakkelijk is om dit criterium in de praktijk toe te passen aangezien er voor particuliere schuldeisers geen gedragscode is. Het is met name zo dat een schuldeiser, afhankelijk van de financiële vooruitzichten van de debiteur en diens levensvatbaarheid, kan beslissen om niets te doen om de schulden te innen dan wel om daarvoor alle wettelijke middelen aan te wenden die hem ter beschikking staan. Daarom is Griekenland van mening dat onderzocht dient te worden of de overheidsinstantie alle mogelijke juridische stappen heeft ondernomen om de schuld te innen en of deze dat zonder uitstel heeft gedaan (24).

| (71) | In de zaak Magefesa (25) oordeelde het hof dat niet-betaling van belastings- en socialezekerheidsschulden gedurende vele jaren (meer dan 8 jaar) erop wees dat de overheid niet alle wettelijke middelen aanwendde om betaling van schulden te garanderen. |
| --- | --- |

(71)

In de zaak Magefesa (25) oordeelde het hof dat niet-betaling van belastings- en socialezekerheidsschulden gedurende vele jaren (meer dan 8 jaar) erop wees dat de overheid niet alle wettelijke middelen aanwendde om betaling van schulden te garanderen.

| (72) | Zo ook meende het GEA in de zaak Lenzing (26) dat a) tolerantie voor niet-betaling van socialezekerheidsbijdragen gedurende een periode van minstens 6 jaar, waardoor schulden werden opgestapeld, b) tolerantie voor niet-naleving van een gesloten schuldherschikkingsovereenkomst en c) sluiting van een nieuwe schuldherschikkingsovereenkomst ook al was de overheid in staat om onmiddellijke betaling van het totale bedrag van haar schuldvorderingen te eisen aangezien niet werd voldaan aan de voorwaarden van de originele herschikkingsovereenkomst — mogelijk door gedwongen tenuitvoerlegging, niet voldeed aan het criterium van particuliere schuldeiser en bijgevolg gelijk was aan staatssteun. |
| --- | --- |

(72)

Zo ook meende het GEA in de zaak Lenzing (26) dat a) tolerantie voor niet-betaling van socialezekerheidsbijdragen gedurende een periode van minstens 6 jaar, waardoor schulden werden opgestapeld, b) tolerantie voor niet-naleving van een gesloten schuldherschikkingsovereenkomst en c) sluiting van een nieuwe schuldherschikkingsovereenkomst ook al was de overheid in staat om onmiddellijke betaling van het totale bedrag van haar schuldvorderingen te eisen aangezien niet werd voldaan aan de voorwaarden van de originele herschikkingsovereenkomst — mogelijk door gedwongen tenuitvoerlegging, niet voldeed aan het criterium van particuliere schuldeiser en bijgevolg gelijk was aan staatssteun.

| (73) | Tot slot oordeelde het EHJ in de zaak Spanje tegen de Commissie (27) dat, hoewel de Spaanse autoriteiten drie jaar tijd nodig hadden om met ondernemingen tot schuldherschikkingsovereenkomsten te komen en zij twee derde van de schulden kwijtscholden en schuldherschikkingsovereenkomsten sloten met een looptijd van 10 jaar en een aflossingsvrije periode van twee jaar, zij niettemin handelden in overeenstemming met het criterium van de particuliere schuldeiser en alle wettelijke middelen aanwendden om de schulden te innen. |
| --- | --- |

(73)

Tot slot oordeelde het EHJ in de zaak Spanje tegen de Commissie (27) dat, hoewel de Spaanse autoriteiten drie jaar tijd nodig hadden om met ondernemingen tot schuldherschikkingsovereenkomsten te komen en zij twee derde van de schulden kwijtscholden en schuldherschikkingsovereenkomsten sloten met een looptijd van 10 jaar en een aflossingsvrije periode van twee jaar, zij niettemin handelden in overeenstemming met het criterium van de particuliere schuldeiser en alle wettelijke middelen aanwendden om de schulden te innen.

| (74) | In het licht hiervan meent de Helleense Republiek dat er door haar geen langdurig uitstel van betaling werd gegund in verband met de inning van de schulden van Olympic Airlines. |
| --- | --- |

(74)

In het licht hiervan meent de Helleense Republiek dat er door haar geen langdurig uitstel van betaling werd gegund in verband met de inning van de schulden van Olympic Airlines.

3.3.   Staatssteun door middel van een speciale bescherming tegen schuldeisers

| (75) | In haar antwoord voert de Helleense Republiek aan dat de betreffende rechtsregels er niet toe leiden dat de rechten van de schuldeisers van Olympic Airways en Olympic Airlines betreffende de afdwinging van hun vorderingen volgens de nationale wetgeving worden opgeheven, maar wel dat deze alleen worden opgeschort, en dat nationale jurisprudentie ter zake in overeenstemming is bevonden met de nationale wetgeving (en meer bepaald met de grondwet). Zij merkt voorts op dat de overheid (inclusief alle overheidsinstanties die via staatsmiddelen voordelen zouden kunnen verlenen) uitdrukkelijk uitgesloten is van het toepassingsgebied van deze bescherming tegen schuldeisers. Bijgevolg kan er volgens haar geen sprake zijn van staatssteun in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag. Er zou alleen sprake zijn van staatssteun als de Griekse overheid de betaling van de schulden van Olympic Airways Services en/of Olympic Airlines aan de schuldeisers had gegarandeerd of als zij namens die ondernemingen betalingen zou hebben uitgevoerd aan leveranciers en/of schuldeisers. |
| --- | --- |

(75)

In haar antwoord voert de Helleense Republiek aan dat de betreffende rechtsregels er niet toe leiden dat de rechten van de schuldeisers van Olympic Airways en Olympic Airlines betreffende de afdwinging van hun vorderingen volgens de nationale wetgeving worden opgeheven, maar wel dat deze alleen worden opgeschort, en dat nationale jurisprudentie ter zake in overeenstemming is bevonden met de nationale wetgeving (en meer bepaald met de grondwet). Zij merkt voorts op dat de overheid (inclusief alle overheidsinstanties die via staatsmiddelen voordelen zouden kunnen verlenen) uitdrukkelijk uitgesloten is van het toepassingsgebied van deze bescherming tegen schuldeisers. Bijgevolg kan er volgens haar geen sprake zijn van staatssteun in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag. Er zou alleen sprake zijn van staatssteun als de Griekse overheid de betaling van de schulden van Olympic Airways Services en/of Olympic Airlines aan de schuldeisers had gegarandeerd of als zij namens die ondernemingen betalingen zou hebben uitgevoerd aan leveranciers en/of schuldeisers.

| (76) | De Helleense Republiek is het er niet mee oneens dat deze bepaling specifiek verband houdt met Olympic Airways Services en Olympic Airlines. De specificiteit van die bepalingen op zich is echter onvoldoende om een inbreuk op artikel 87 van het EG-Verdrag te vormen aangezien artikel 22 van Wet 3404/2005 geen economisch voordeel verleent. |
| --- | --- |

(76)

De Helleense Republiek is het er niet mee oneens dat deze bepaling specifiek verband houdt met Olympic Airways Services en Olympic Airlines. De specificiteit van die bepalingen op zich is echter onvoldoende om een inbreuk op artikel 87 van het EG-Verdrag te vormen aangezien artikel 22 van Wet 3404/2005 geen economisch voordeel verleent.

| (77) | Volgens Griekenland is het van cruciaal belang dat er werkelijk staatsmiddelen worden overgedragen opdat er sprake zou zijn van staatssteun volgens artikel 87 van het EG-Verdrag (28). De bescherming tegen schuldeisers die ten gunste van Olympic Airways Services en Olympic Airlines werd verleend van 17 oktober 2005 tot 28 februari 2006 en vervolgens na een verlenging van de oorspronkelijke termijn tot 31 oktober 2006, daarna tot 31 oktober 2007 en vervolgens tot 31 oktober 2008 heeft uitsluitend betrekking op schulden aan particuliere schuldeisers. |
| --- | --- |

(77)

Volgens Griekenland is het van cruciaal belang dat er werkelijk staatsmiddelen worden overgedragen opdat er sprake zou zijn van staatssteun volgens artikel 87 van het EG-Verdrag (28). De bescherming tegen schuldeisers die ten gunste van Olympic Airways Services en Olympic Airlines werd verleend van 17 oktober 2005 tot 28 februari 2006 en vervolgens na een verlenging van de oorspronkelijke termijn tot 31 oktober 2006, daarna tot 31 oktober 2007 en vervolgens tot 31 oktober 2008 heeft uitsluitend betrekking op schulden aan particuliere schuldeisers.

| (78) | De beweegreden om de Griekse overheid van het toepassingsgebied van deze bepaling uit te sluiten was juist om ervoor te zorgen dat werd voldaan aan de vereisten van de communautaire wetgeving inzake staatssteun zoals in de toelichting bij de wet wordt vermeld. |
| --- | --- |

(78)

De beweegreden om de Griekse overheid van het toepassingsgebied van deze bepaling uit te sluiten was juist om ervoor te zorgen dat werd voldaan aan de vereisten van de communautaire wetgeving inzake staatssteun zoals in de toelichting bij de wet wordt vermeld.

| (79) | De Helleense Republiek wenst te beklemtonen dat de enige zaak waarin er sprake zou zijn van staatssteun op basis van speciale bescherming tegen schuldeisers voor particuliere schuldeisers een zaak zou zijn waarbij de Griekse overheid de betaling van de schulden van Olympic Airways Services en Olympic Airlines aan hun schuldeisers zou hebben gegarandeerd of waarbij zij namens deze ondernemingen betalingen zou hebben uitgevoerd aan hun leveranciers/en of schuldeisers. |
| --- | --- |

(79)

De Helleense Republiek wenst te beklemtonen dat de enige zaak waarin er sprake zou zijn van staatssteun op basis van speciale bescherming tegen schuldeisers voor particuliere schuldeisers een zaak zou zijn waarbij de Griekse overheid de betaling van de schulden van Olympic Airways Services en Olympic Airlines aan hun schuldeisers zou hebben gegarandeerd of waarbij zij namens deze ondernemingen betalingen zou hebben uitgevoerd aan hun leveranciers/en of schuldeisers.

4.   OPMERKINGEN VAN DERDEN

4.1.   Olympic Airlines n.v.

| (80) | De opmerkingen van Olympic Airlines stemden volledig overeen met het antwoord dat de Helleense Republiek gaf op 11 februari 2008. |
| --- | --- |

(80)

De opmerkingen van Olympic Airlines stemden volledig overeen met het antwoord dat de Helleense Republiek gaf op 11 februari 2008.

| (81) | Aangaande het subleasen van vliegtuigen van de Griekse overheid en Olympic Airways is Olympic Airlines van mening dat zowel Olympic Airways als de Griekse overheid zijn opgetreden op een wijze die volledig strookt met het criterium van de particuliere investeerder en dat Olympic Airlines geen voorkeursbehandeling heeft gekregen. Voorts beweert de onderneming dat de leasebetalingen die door Olympic Airlines aan Olympic Airways en de Griekse overheid werden betaald in het algemeen overeenstemmen met de gangbare markttarieven. |
| --- | --- |

(81)

Aangaande het subleasen van vliegtuigen van de Griekse overheid en Olympic Airways is Olympic Airlines van mening dat zowel Olympic Airways als de Griekse overheid zijn opgetreden op een wijze die volledig strookt met het criterium van de particuliere investeerder en dat Olympic Airlines geen voorkeursbehandeling heeft gekregen. Voorts beweert de onderneming dat de leasebetalingen die door Olympic Airlines aan Olympic Airways en de Griekse overheid werden betaald in het algemeen overeenstemmen met de gangbare markttarieven.

| (82) | Olympic Airlines verwees ook naar het onderscheid dat moet worden gemaakt tussen een financiële en een operationele leaseovereenkomst. |
| --- | --- |

(82)

Olympic Airlines verwees ook naar het onderscheid dat moet worden gemaakt tussen een financiële en een operationele leaseovereenkomst.

| (83) | Door haar keuze om de vliegtuigen te subleasen tegen prijzen die lager waren dan de financiële leasebedragen die in de hoofdleaseovereenkomsten werden betaald, verleende de Griekse overheid niet noodzakelijk onwettelijke steun aan Olympic Airlines. Ten eerste wordt het verschil in het bedrag van de leasebetalingen gerechtvaardigd door het feit dat het om twee verschillende soorten leaseovereenkomsten gaat en ten tweede door het feit dat de leaseprijzen die in het kader van de operationele leaseovereenkomsten werden betaald de markttarieven weerspiegelen die gangbaar waren voor het leasen van soortgelijke vliegtuigen op het cruciale tijdstip waarop de leaseovereenkomsten werden gesloten. |
| --- | --- |

(83)

Door haar keuze om de vliegtuigen te subleasen tegen prijzen die lager waren dan de financiële leasebedragen die in de hoofdleaseovereenkomsten werden betaald, verleende de Griekse overheid niet noodzakelijk onwettelijke steun aan Olympic Airlines. Ten eerste wordt het verschil in het bedrag van de leasebetalingen gerechtvaardigd door het feit dat het om twee verschillende soorten leaseovereenkomsten gaat en ten tweede door het feit dat de leaseprijzen die in het kader van de operationele leaseovereenkomsten werden betaald de markttarieven weerspiegelen die gangbaar waren voor het leasen van soortgelijke vliegtuigen op het cruciale tijdstip waarop de leaseovereenkomsten werden gesloten.

| (84) | Eenvoudig gezegd komt het erop neer dat de financiële leasingnemer met recht mag verwachten dat hij op het einde van de financiële leaseovereenkomst eigenaar zal zijn van de vliegtuigen, wat niet het geval zou zijn bij een operationele leaseovereenkomst. Bijgevolg stemt de leasebetaling in het kader van een financiële leaseovereenkomst overeen met het termijnbedrag dat dient om de waarde van de vliegtuigen terug te betalen zodat de leasingnemer op het einde van de overeenkomst uiteindelijk eigenaar wordt van de vliegtuigen. In dit specifieke geval stopt de maandelijkse leasebetaling die de Griekse overheid voor de vliegtuigen aan de leasinggevers betaalt in 2011 omdat de vliegtuigen dan volledig haar eigendom worden. |
| --- | --- |

(84)

Eenvoudig gezegd komt het erop neer dat de financiële leasingnemer met recht mag verwachten dat hij op het einde van de financiële leaseovereenkomst eigenaar zal zijn van de vliegtuigen, wat niet het geval zou zijn bij een operationele leaseovereenkomst. Bijgevolg stemt de leasebetaling in het kader van een financiële leaseovereenkomst overeen met het termijnbedrag dat dient om de waarde van de vliegtuigen terug te betalen zodat de leasingnemer op het einde van de overeenkomst uiteindelijk eigenaar wordt van de vliegtuigen. In dit specifieke geval stopt de maandelijkse leasebetaling die de Griekse overheid voor de vliegtuigen aan de leasinggevers betaalt in 2011 omdat de vliegtuigen dan volledig haar eigendom worden.

| (85) | Olympic Airlines wees erop dat alle operationele subleaseovereenkomsten voor vliegtuigen van Olympic Airways nu zijn verlopen. |
| --- | --- |

(85)

Olympic Airlines wees erop dat alle operationele subleaseovereenkomsten voor vliegtuigen van Olympic Airways nu zijn verlopen.

| (86) | De operationele leaseovereenkomsten die tussen Olympic Airways en Olympic Airlines werden gesloten voor de periode waarin ze geldig waren (totdat laatstgenoemde in de hoofdleaseovereenkomst haar plaats innam), werden zoals hierboven vermeld afgesloten tegen de gangbare markttarieven. Bijgevolg was er geen verborgen staatssteun. Olympic Airlines herhaalde dat het in het kader van vermelde operationele subleaseovereenkomsten geen voorkeursbehandeling genoot aangezien de leasebetaling die werd overeengekomen op het ogenblik dat de leaseovereenkomsten werden gesloten (11.12.2003) overeenstemde met het markttarief, zoals kan worden opgemaakt uit het eerder vermelde rapport van Aviation Economics. Daarna sloot Olympic Airlines rechtstreekse leaseovereenkomsten met de oorspronkelijke leasinggevers (in enkele gevallen in 2005 en in andere gevallen in 2007) tegen de gangbare markttarieven. |
| --- | --- |

(86)

De operationele leaseovereenkomsten die tussen Olympic Airways en Olympic Airlines werden gesloten voor de periode waarin ze geldig waren (totdat laatstgenoemde in de hoofdleaseovereenkomst haar plaats innam), werden zoals hierboven vermeld afgesloten tegen de gangbare markttarieven. Bijgevolg was er geen verborgen staatssteun. Olympic Airlines herhaalde dat het in het kader van vermelde operationele subleaseovereenkomsten geen voorkeursbehandeling genoot aangezien de leasebetaling die werd overeengekomen op het ogenblik dat de leaseovereenkomsten werden gesloten (11.12.2003) overeenstemde met het markttarief, zoals kan worden opgemaakt uit het eerder vermelde rapport van Aviation Economics. Daarna sloot Olympic Airlines rechtstreekse leaseovereenkomsten met de oorspronkelijke leasinggevers (in enkele gevallen in 2005 en in andere gevallen in 2007) tegen de gangbare markttarieven.

| (87) | Bovendien was de enige operationele leaseovereenkomst die in 2003 tussen Olympic Airways en Olympic Airlines was afgesloten en die tot enkele dagen geleden van kracht was, en die betrekking had op een A 300-600-toestel - net zoals alle andere overeenkomsten - afgesloten tegen de gangbare markttarieven. Deze overeenkomst is nu verlopen. |
| --- | --- |

(87)

Bovendien was de enige operationele leaseovereenkomst die in 2003 tussen Olympic Airways en Olympic Airlines was afgesloten en die tot enkele dagen geleden van kracht was, en die betrekking had op een A 300-600-toestel - net zoals alle andere overeenkomsten - afgesloten tegen de gangbare markttarieven. Deze overeenkomst is nu verlopen.

| (88) | De beslissing van Olympic Airways om het vermelde vliegtuig te subleasen aan Olympic Airlines was noodzakelijk in die omstandigheden en stemde overeen met het gedrag van elke particuliere investeerder in dezelfde positie. Indien dit niet gebeurd was, zou Olympic Airways enorme schadevergoedingen hebben moeten betalen aan de leasinggever van het vliegtuig, dat het niet langer had kunnen gebruiken omdat de luchtvaartdiensten in december 2003 niet langer een bedrijfsdoelstelling waren. |
| --- | --- |

(88)

De beslissing van Olympic Airways om het vermelde vliegtuig te subleasen aan Olympic Airlines was noodzakelijk in die omstandigheden en stemde overeen met het gedrag van elke particuliere investeerder in dezelfde positie. Indien dit niet gebeurd was, zou Olympic Airways enorme schadevergoedingen hebben moeten betalen aan de leasinggever van het vliegtuig, dat het niet langer had kunnen gebruiken omdat de luchtvaartdiensten in december 2003 niet langer een bedrijfsdoelstelling waren.

| (89) | Op te merken valt dat betaling van de leasebedragen in het kader van de leaseovereenkomst met de oorspronkelijke leasinggevers verplicht bleef, ongeacht of het vliegtuig door Olympic Airways voor vluchten werd gebruikt. Gezien deze omstandigheden was de beslissing van Olympic Airways om de vliegtuigen inkomsten te laten genereren en om haar verlies te beperken door deze toestellen aan Olympic Airlines te subleasen commercieel volstrekt gerechtvaardigd en in overeenstemming met het criterium van particuliere investeerder. Door deze subleaseovereenkomsten te sluiten ontsloeg Olympic Airways zichzelf bovendien van de kosten voor instandhouding en onderhoud van de vliegtuigen. De onderneming deed ook haar voordeel met de grond- en onderhoudsdiensten die zij aan Olympic Airlines voor deze vliegtuigen verstrekte. |
| --- | --- |

(89)

Op te merken valt dat betaling van de leasebedragen in het kader van de leaseovereenkomst met de oorspronkelijke leasinggevers verplicht bleef, ongeacht of het vliegtuig door Olympic Airways voor vluchten werd gebruikt. Gezien deze omstandigheden was de beslissing van Olympic Airways om de vliegtuigen inkomsten te laten genereren en om haar verlies te beperken door deze toestellen aan Olympic Airlines te subleasen commercieel volstrekt gerechtvaardigd en in overeenstemming met het criterium van particuliere investeerder. Door deze subleaseovereenkomsten te sluiten ontsloeg Olympic Airways zichzelf bovendien van de kosten voor instandhouding en onderhoud van de vliegtuigen. De onderneming deed ook haar voordeel met de grond- en onderhoudsdiensten die zij aan Olympic Airlines voor deze vliegtuigen verstrekte.

| (90) | Olympic Airlines bevestigde de informatie die reeds door de Helleense Republiek was meegedeeld betreffende de schulden en de huidige financiële situatie van de onderneming. |
| --- | --- |

(90)

Olympic Airlines bevestigde de informatie die reeds door de Helleense Republiek was meegedeeld betreffende de schulden en de huidige financiële situatie van de onderneming.

| (91) | Aangaande de vermeende staatssteun aan Olympic Airlines door middel van de speciale bescherming tegen schuldeisers is de onderneming van mening dat artikel 22 van Wet 3404/2005 Olympic Airlines geen financieel voordeel oplevert. |
| --- | --- |

(91)

Aangaande de vermeende staatssteun aan Olympic Airlines door middel van de speciale bescherming tegen schuldeisers is de onderneming van mening dat artikel 22 van Wet 3404/2005 Olympic Airlines geen financieel voordeel oplevert.

| (92) | Tot besluit meent Olympic Airlines dat de Commissie na overweging van deze opmerkingen niet langer zal twijfelen over de onderzochte kwesties. |
| --- | --- |

(92)

Tot besluit meent Olympic Airlines dat de Commissie na overweging van deze opmerkingen niet langer zal twijfelen over de onderzochte kwesties.

4.2.   Olympic Airways Services n.v.

| (93) | De opmerkingen vanwege Olympic Airways Services verwezen in eerste instantie naar de procedure van het arbitragepanel en de toekenning van schadevergoedingen. Deze zijn niet opgenomen in het toepassingsgebied van onderhavige beschikking (29) Voor zover deze betrekking hadden op de andere kwesties die in onderhavige beschikking worden behandeld, waren ze volledig in overeenstemming met de opmerkingen van Olympic Airlines en met het door de Helleense Republiek op 11 februari 2008 verstrekte antwoord. |
| --- | --- |

(93)

De opmerkingen vanwege Olympic Airways Services verwezen in eerste instantie naar de procedure van het arbitragepanel en de toekenning van schadevergoedingen. Deze zijn niet opgenomen in het toepassingsgebied van onderhavige beschikking (29) Voor zover deze betrekking hadden op de andere kwesties die in onderhavige beschikking worden behandeld, waren ze volledig in overeenstemming met de opmerkingen van Olympic Airlines en met het door de Helleense Republiek op 11 februari 2008 verstrekte antwoord.

4.3.   Aegean Airlines

| (94) | Aegean Airlines is een concurrent van Olympic Airlines. In haar opmerkingen wenste deze onderneming in het bijzonder de kwestie van de door het arbitragepanel verleende schadevergoedingen te behandelen. Aegean Airlines wees er ook op dat de Griekse luchtvaartmarkt 35 miljoen passagiers en meer dan 150 luchtvaartmaatschappijen omvat en dat Olympic Airlines 17 % van die markt in handen heeft, zodat de onderneming dus geen „essentieel” onderdeel van de markt vormt. Wat er volgens Aegean Airlines in de Griekse luchtvaartmarkt nodig is, is een billijke reglementering, gelijke behandeling en geen speciale subsidies, kosten of rechten voor één marktdeelnemer. |
| --- | --- |

(94)

Aegean Airlines is een concurrent van Olympic Airlines. In haar opmerkingen wenste deze onderneming in het bijzonder de kwestie van de door het arbitragepanel verleende schadevergoedingen te behandelen. Aegean Airlines wees er ook op dat de Griekse luchtvaartmarkt 35 miljoen passagiers en meer dan 150 luchtvaartmaatschappijen omvat en dat Olympic Airlines 17 % van die markt in handen heeft, zodat de onderneming dus geen „essentieel” onderdeel van de markt vormt. Wat er volgens Aegean Airlines in de Griekse luchtvaartmarkt nodig is, is een billijke reglementering, gelijke behandeling en geen speciale subsidies, kosten of rechten voor één marktdeelnemer.

4.4.   HATTA

| (95) | De Griekse vereniging voor reis- en toerismebureaus (HATTA of „Hellenic Association of Travel and Tourism Agencies”) vertegenwoordigt meer dan 1 500 Griekse reisagentschappen en touroperators en zegt zeer bezorgd te zijn over de toekomst van Olympic Airlines en de invloed die deze kan hebben op de Griekse toeristische sector. |
| --- | --- |

(95)

De Griekse vereniging voor reis- en toerismebureaus (HATTA of „Hellenic Association of Travel and Tourism Agencies”) vertegenwoordigt meer dan 1 500 Griekse reisagentschappen en touroperators en zegt zeer bezorgd te zijn over de toekomst van Olympic Airlines en de invloed die deze kan hebben op de Griekse toeristische sector.

| (96) | HATTA is van mening dat Olympic Airlines een particuliere onderneming met een particulier management dient te worden die dezelfde mededingingsvoorwaarden geniet als de andere binnenlandse en communautaire luchtvaartmaatschappijen. HATTA wenst ook te onderstrepen dat een mogelijk faillissement van Olympic Airlines enorme gevolgen zou hebben voor de Griekse economie; daardoor is deze zaak in haar ogen geen gerechtelijke procedure maar een politieke aangelegenheid. |
| --- | --- |

(96)

HATTA is van mening dat Olympic Airlines een particuliere onderneming met een particulier management dient te worden die dezelfde mededingingsvoorwaarden geniet als de andere binnenlandse en communautaire luchtvaartmaatschappijen. HATTA wenst ook te onderstrepen dat een mogelijk faillissement van Olympic Airlines enorme gevolgen zou hebben voor de Griekse economie; daardoor is deze zaak in haar ogen geen gerechtelijke procedure maar een politieke aangelegenheid.

| (97) | Toerisme maakt 18 % van het Griekse bbp uit; als Olympic Airlines zou verdwijnen, zouden er vluchten verloren gaan en volgens HATTA zou er onvoldoende commerciële belangstelling zijn om het dan ontstane tekort aan vluchten weer volledig aan te vullen. Hier staat niet alleen de toekomst van een staatsonderneming op het spel, maar ook de toekomst en stabiliteit van een sector waarvan de Griekse economie sterk afhankelijk is. |
| --- | --- |

(97)

Toerisme maakt 18 % van het Griekse bbp uit; als Olympic Airlines zou verdwijnen, zouden er vluchten verloren gaan en volgens HATTA zou er onvoldoende commerciële belangstelling zijn om het dan ontstane tekort aan vluchten weer volledig aan te vullen. Hier staat niet alleen de toekomst van een staatsonderneming op het spel, maar ook de toekomst en stabiliteit van een sector waarvan de Griekse economie sterk afhankelijk is.

4.5.   Ryanair

| (98) | Ryanair zegt dat het momenteel geen routes naar en van Griekenland verzorgt, ofschoon het vliegt naar minder populaire toeristische bestemmingen voor West-Europese reizigers, zoals Riga in Letland, Kaunas in Litouwen en Constanta in Roemenië. Naar zij zeggen is het feit dat ze niet op de Griekse markt aanwezig zijn toe te schrijven aan de kunstmatige instandhouding van Olympic Airlines en Olympic Airways Services door middel van staatssteun. Als die staatssteun zou worden afgeschaft, zou Ryanair zich in een veel betere positie bevinden om, met de luchtvloot waarover de onderneming beschikt, op een aantal binnenlandse en internationale routes naar en van Griekenland een concurrent te worden van Olympic Airlines. Bijgevolg beweert Ryanair dat zij niet alleen een belanghebbende partij is, maar dat haar marktpositie sterk wordt aangetast door de staatssteun ten gunste van Olympic Airlines/Olympic Airways Services. |
| --- | --- |

(98)

Ryanair zegt dat het momenteel geen routes naar en van Griekenland verzorgt, ofschoon het vliegt naar minder populaire toeristische bestemmingen voor West-Europese reizigers, zoals Riga in Letland, Kaunas in Litouwen en Constanta in Roemenië. Naar zij zeggen is het feit dat ze niet op de Griekse markt aanwezig zijn toe te schrijven aan de kunstmatige instandhouding van Olympic Airlines en Olympic Airways Services door middel van staatssteun. Als die staatssteun zou worden afgeschaft, zou Ryanair zich in een veel betere positie bevinden om, met de luchtvloot waarover de onderneming beschikt, op een aantal binnenlandse en internationale routes naar en van Griekenland een concurrent te worden van Olympic Airlines. Bijgevolg beweert Ryanair dat zij niet alleen een belanghebbende partij is, maar dat haar marktpositie sterk wordt aangetast door de staatssteun ten gunste van Olympic Airlines/Olympic Airways Services.

| (99) | Volgens Ryanair had het onderzoek betreffende artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag vroeger gestart moeten worden en moet dit zonder uitstel, lang vóór de periode van 18 maanden worden afgesloten. Ryanair wijst op de talrijke rechtsvorderingen betreffende staatssteun die de Commissie sinds 1994 in verband met Olympic Airways heeft ingesteld. Ryanair beweert dat, hoewel de diverse vorderingen en onderzoeken oppervlakkig gezien handelen over verschillende vormen en gevallen van staatssteun, al deze steunmaatregelen feitelijk met elkaar verweven zijn. Ze geven blijk van een systematische, en tot dusver succesvolle, inspanning van de Griekse autoriteiten om het gehele proces te vertragen door voortdurend eerdere en nieuwe steunmaatregelen opnieuw te verpakken in nieuwe vormen - en vervolgens, met alle beschikbare middelen, te betwisten dat deze maatregelen onrechtmatige staatssteun vormen. De nauwe banden tussen de verschillende vormen van staatssteun die gedurende vele jaren via verschillende middelen werden verleend, blijken ook duidelijk uit het relaas van de Commissie. |
| --- | --- |

(99)

Volgens Ryanair had het onderzoek betreffende artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag vroeger gestart moeten worden en moet dit zonder uitstel, lang vóór de periode van 18 maanden worden afgesloten. Ryanair wijst op de talrijke rechtsvorderingen betreffende staatssteun die de Commissie sinds 1994 in verband met Olympic Airways heeft ingesteld. Ryanair beweert dat, hoewel de diverse vorderingen en onderzoeken oppervlakkig gezien handelen over verschillende vormen en gevallen van staatssteun, al deze steunmaatregelen feitelijk met elkaar verweven zijn. Ze geven blijk van een systematische, en tot dusver succesvolle, inspanning van de Griekse autoriteiten om het gehele proces te vertragen door voortdurend eerdere en nieuwe steunmaatregelen opnieuw te verpakken in nieuwe vormen - en vervolgens, met alle beschikbare middelen, te betwisten dat deze maatregelen onrechtmatige staatssteun vormen. De nauwe banden tussen de verschillende vormen van staatssteun die gedurende vele jaren via verschillende middelen werden verleend, blijken ook duidelijk uit het relaas van de Commissie.

| (100) | Als het verleden als voorbeeld mag dienen, zal de uitvoerige financiële informatie die door de Commissie wordt gevraagd volgens Ryanair onvolledig zijn en/of te laat worden verstrekt; de Commissie zal uiteindelijk een negatieve beschikking aannemen waarbij ze herstelbetaling vordert, die de Griekse autoriteiten dan zullen negeren en waartegen ze beroep zullen aantekenen en tegen de tijd dat de rechtbanken van de Gemeenschap de beschikking van de Commissie hebben bevestigd en tot de vaststelling zijn gekomen dat Griekenland zijn verplichtingen niet is nagekomen, zal de betrokken staatssteun gedeeltelijk of geheel in weer andere vormen van onrechtmatige steun aan Olympic Airlines/Olympic Airways Services gegoten zijn. |
| --- | --- |

(100)

Als het verleden als voorbeeld mag dienen, zal de uitvoerige financiële informatie die door de Commissie wordt gevraagd volgens Ryanair onvolledig zijn en/of te laat worden verstrekt; de Commissie zal uiteindelijk een negatieve beschikking aannemen waarbij ze herstelbetaling vordert, die de Griekse autoriteiten dan zullen negeren en waartegen ze beroep zullen aantekenen en tegen de tijd dat de rechtbanken van de Gemeenschap de beschikking van de Commissie hebben bevestigd en tot de vaststelling zijn gekomen dat Griekenland zijn verplichtingen niet is nagekomen, zal de betrokken staatssteun gedeeltelijk of geheel in weer andere vormen van onrechtmatige steun aan Olympic Airlines/Olympic Airways Services gegoten zijn.

| (101) | Ryanair beweert dat de Commissie de macht en de plicht heeft om de procedure aanzienlijk te versnellen. Volgens de onderneming zou het ongehoord zijn als het formele onderzoek dat uiteindelijk door de Commissie werd gestart de volle 18 maanden in beslag zou nemen of zelfs langer zou duren dan deze periode van 18 maanden die is bepaald door artikel 7, lid 6, van Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad van 22 maart 1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 93 (momenteel artikel 88) van het EG-Verdrag (30) (hierna de procedureverordening genoemd). Een dergelijke formalistische benadering zou alleen de vertragingstactiek van de Griekse autoriteiten in de kaart spelen en een precedent scheppen dat anderen zouden kunnen volgen. De over het bedrag van de steun verstrekte informatie is onvolledig omdat belangrijke gegevens die door de Griekse autoriteiten als „vertrouwelijk” zijn aangemerkt, niet zijn bekendgemaakt zoals zou moeten. |
| --- | --- |

(101)

Ryanair beweert dat de Commissie de macht en de plicht heeft om de procedure aanzienlijk te versnellen. Volgens de onderneming zou het ongehoord zijn als het formele onderzoek dat uiteindelijk door de Commissie werd gestart de volle 18 maanden in beslag zou nemen of zelfs langer zou duren dan deze periode van 18 maanden die is bepaald door artikel 7, lid 6, van Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad van 22 maart 1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 93 (momenteel artikel 88) van het EG-Verdrag (30) (hierna de procedureverordening genoemd). Een dergelijke formalistische benadering zou alleen de vertragingstactiek van de Griekse autoriteiten in de kaart spelen en een precedent scheppen dat anderen zouden kunnen volgen. De over het bedrag van de steun verstrekte informatie is onvolledig omdat belangrijke gegevens die door de Griekse autoriteiten als „vertrouwelijk” zijn aangemerkt, niet zijn bekendgemaakt zoals zou moeten.

| (102) | Volgens het standpunt van Ryanair is er geen gegronde reden om bepaalde informatie betreffende steunbedragen en de manier waarop deze werden berekend vertrouwelijk te behandelen. De bekendmaking ervan zou concurrenten of anderen geen concurrentievoordeel verschaffen, maar zou hen wel helpen om met concretere argumenten gevolg te geven aan het verzoek van de Commissie, vergelijkende gegevens te verstrekken en zwakke plekken in de beweringen van Olympic Airlines/Olympic Airways Services te onthullen die aan het onderzoek van de Commissie kunnen ontsnappen. |
| --- | --- |

(102)

Volgens het standpunt van Ryanair is er geen gegronde reden om bepaalde informatie betreffende steunbedragen en de manier waarop deze werden berekend vertrouwelijk te behandelen. De bekendmaking ervan zou concurrenten of anderen geen concurrentievoordeel verschaffen, maar zou hen wel helpen om met concretere argumenten gevolg te geven aan het verzoek van de Commissie, vergelijkende gegevens te verstrekken en zwakke plekken in de beweringen van Olympic Airlines/Olympic Airways Services te onthullen die aan het onderzoek van de Commissie kunnen ontsnappen.

| (103) | Wat het niet-invorderen van de belastings- en socialezekerheidsschulden sinds december 2004 betreft, wijst Ryanair erop dat de indicatieve cijfers voor de verliezen van Olympic Airways Services de ernst van de zaak onderstrepen. |
| --- | --- |

(103)

Wat het niet-invorderen van de belastings- en socialezekerheidsschulden sinds december 2004 betreft, wijst Ryanair erop dat de indicatieve cijfers voor de verliezen van Olympic Airways Services de ernst van de zaak onderstrepen.

| (104) | Aangaande de speciale bescherming tegen schuldeisers dringt Ryanair er bij de Commissie op aan om vooral de rechten op schadevergoeding te verduidelijken die particuliere partijen zullen ontlenen aan deze overtreding van de staatssteunregels. |
| --- | --- |

(104)

Aangaande de speciale bescherming tegen schuldeisers dringt Ryanair er bij de Commissie op aan om vooral de rechten op schadevergoeding te verduidelijken die particuliere partijen zullen ontlenen aan deze overtreding van de staatssteunregels.

5.   OPMERKINGEN VAN GRIEKENLAND BETREFFENDE DE OPMERKINGEN VAN BELANGHEBBENDEN

| (105) | De Helleense Republiek verklaarde dat zij volledig akkoord gaat met de opmerkingen van Olympic Airways Services, Olympic Airlines en HATTA. De Helleense Republiek betwist echter de door Aegean Airlines en Ryanair gemaakte opmerkingen en vindt dat deze geen belangrijke nieuwe of cruciale informatie en/of documentatie aan het onderzoek toevoegen. |
| --- | --- |

(105)

De Helleense Republiek verklaarde dat zij volledig akkoord gaat met de opmerkingen van Olympic Airways Services, Olympic Airlines en HATTA. De Helleense Republiek betwist echter de door Aegean Airlines en Ryanair gemaakte opmerkingen en vindt dat deze geen belangrijke nieuwe of cruciale informatie en/of documentatie aan het onderzoek toevoegen.

| (106) | Aangaande de opmerkingen van Aegean Airlines onderstreept de Helleense Republiek dat Aegean Airlines vooral de laatste tien jaar bijzonder succesvol is geweest op de Griekse markt en dat dit succes uiteindelijk ten goede komt van de eindconsument - de passagier - wat aldus de voordelen van concurrentie aantoont. Het voornaamste standpunt en doel van de Griekse overheid is dat er in de luchtvaart concurrentie bestaat. |
| --- | --- |

(106)

Aangaande de opmerkingen van Aegean Airlines onderstreept de Helleense Republiek dat Aegean Airlines vooral de laatste tien jaar bijzonder succesvol is geweest op de Griekse markt en dat dit succes uiteindelijk ten goede komt van de eindconsument - de passagier - wat aldus de voordelen van concurrentie aantoont. Het voornaamste standpunt en doel van de Griekse overheid is dat er in de luchtvaart concurrentie bestaat.

| (107) | De Griekse overheid vestigt de aandacht op wat zij beschouwt als een tegenspraak in de opmerkingen van Aegean Airlines, namelijk dat deze onderneming haar belangrijkste concurrent — Olympic Airlines — enerzijds als een onderneming met belangrijke activiteiten, maar aan de andere kant ook als een vervangbare onderneming voorstelt. Volgens de Helleense Republiek stoelt deze beoordeling op de gedachte dat Olympic Airways schijnbaar een klein percentage van het gehele passagiersvervoer naar/van Griekse luchthavens in handen heeft. De Griekse overheid is het niet eens met deze beoordeling. |
| --- | --- |

(107)

De Griekse overheid vestigt de aandacht op wat zij beschouwt als een tegenspraak in de opmerkingen van Aegean Airlines, namelijk dat deze onderneming haar belangrijkste concurrent — Olympic Airlines — enerzijds als een onderneming met belangrijke activiteiten, maar aan de andere kant ook als een vervangbare onderneming voorstelt. Volgens de Helleense Republiek stoelt deze beoordeling op de gedachte dat Olympic Airways schijnbaar een klein percentage van het gehele passagiersvervoer naar/van Griekse luchthavens in handen heeft. De Griekse overheid is het niet eens met deze beoordeling.

| (108) | De belangrijkste doelstelling van de Griekse overheid bestaat erin om onbelemmerde vluchten te verzorgen naar de Griekse eilanden en afgelegen gebieden, met zo nodig gebruik van speciale openbaredienstverplichtingen (PSO’s). Ze wijst erop dat Aegean tot dusver nog niet heeft deelgenomen aan een inschrijving van de Burgerluchtvaartautoriteit betreffende PSO’s. |
| --- | --- |

(108)

De belangrijkste doelstelling van de Griekse overheid bestaat erin om onbelemmerde vluchten te verzorgen naar de Griekse eilanden en afgelegen gebieden, met zo nodig gebruik van speciale openbaredienstverplichtingen (PSO’s). Ze wijst erop dat Aegean tot dusver nog niet heeft deelgenomen aan een inschrijving van de Burgerluchtvaartautoriteit betreffende PSO’s.

| (109) | De Griekse overheid is het oneens met de verwijzingen door Aegean Airlines naar de „Groep Olympic Airways”, die volgens de staat onjuist zijn aangezien Olympic Airways Services geen deelneming heeft in het aandelenkapitaal en niet in het bestuur van Olympic Airlines zetelt, geen zeggenschap uitoefent over de beslissingen van de algemene vergadering van die onderneming en niet bevoegd is om leden van haar raad van bestuur te benoemen. De twee ondernemingen vormen met name geen gemeenschappelijke financiële entiteit, aangezien de ene onderneming geen invloed uitoefent op het financieel beleid van de andere en ze geen gemeenschappelijke belangen hebben; integendeel, hun bedrijfsrelaties zijn strikt commercieel. |
| --- | --- |

(109)

De Griekse overheid is het oneens met de verwijzingen door Aegean Airlines naar de „Groep Olympic Airways”, die volgens de staat onjuist zijn aangezien Olympic Airways Services geen deelneming heeft in het aandelenkapitaal en niet in het bestuur van Olympic Airlines zetelt, geen zeggenschap uitoefent over de beslissingen van de algemene vergadering van die onderneming en niet bevoegd is om leden van haar raad van bestuur te benoemen. De twee ondernemingen vormen met name geen gemeenschappelijke financiële entiteit, aangezien de ene onderneming geen invloed uitoefent op het financieel beleid van de andere en ze geen gemeenschappelijke belangen hebben; integendeel, hun bedrijfsrelaties zijn strikt commercieel.

| (110) | Aangaande de financiële situatie van Olympic Airways merkt de Helleense Republiek op dat Aegean Airlines geen informatie heeft voorgelegd die bewijst dat de dagelijkse activiteiten van Olympic Airways gebaseerd zijn op staatssteun. |
| --- | --- |

(110)

Aangaande de financiële situatie van Olympic Airways merkt de Helleense Republiek op dat Aegean Airlines geen informatie heeft voorgelegd die bewijst dat de dagelijkse activiteiten van Olympic Airways gebaseerd zijn op staatssteun.

| (111) | Volgens de Helleense Republiek mag Ryanair in deze zaak niet als „belanghebbende” worden beschouwd. De reden daarvoor is dat Ryanair geen vluchten naar en/of vanuit Griekenland verzorgt, zodat niet kan worden volgehouden dat deze onderneming op enige manier nadeel ondervindt van de vermeende toekenning van staatssteun aan Olympic Airlines en Olympic Airways. |
| --- | --- |

(111)

Volgens de Helleense Republiek mag Ryanair in deze zaak niet als „belanghebbende” worden beschouwd. De reden daarvoor is dat Ryanair geen vluchten naar en/of vanuit Griekenland verzorgt, zodat niet kan worden volgehouden dat deze onderneming op enige manier nadeel ondervindt van de vermeende toekenning van staatssteun aan Olympic Airlines en Olympic Airways.

| (112) | Volgens Griekenland worden de beweringen van Ryanair dat deze onderneming geen vluchten naar en/of vanuit Griekenland verzorgt omwille van de langdurige toekenning van een concurrentievoordeel aan Olympic Airways en Olympic Airlines door de Griekse overheid, niet door de feiten gestaafd. De Griekse autoriteiten wijzen erop dat andere lagekostenmaatschappijen actief zijn op de Griekse markt, zoals „Easy JET”, „Aer Lingus”, „Air Berlin”, „Sky Europe”, „Germanwings” en „Virgin Express”. Zowel „Easy JET” (31) als „Germanwings” (32) voeren dagelijks vluchten uit naar en vanuit de internationale luchthaven van Athene, terwijl ze ook verbindingen verzorgen met andere grote Griekse luchthavens. Evenzo voert „Air Berlin” vluchten uit naar in totaal vijftien luchthavens in het land (33), met dagelijkse vluchten (meer dan één) naar en vanuit de internationale luchthaven van Athene. |
| --- | --- |

(112)

Volgens Griekenland worden de beweringen van Ryanair dat deze onderneming geen vluchten naar en/of vanuit Griekenland verzorgt omwille van de langdurige toekenning van een concurrentievoordeel aan Olympic Airways en Olympic Airlines door de Griekse overheid, niet door de feiten gestaafd. De Griekse autoriteiten wijzen erop dat andere lagekostenmaatschappijen actief zijn op de Griekse markt, zoals „Easy JET”, „Aer Lingus”, „Air Berlin”, „Sky Europe”, „Germanwings” en „Virgin Express”. Zowel „Easy JET” (31) als „Germanwings” (32) voeren dagelijks vluchten uit naar en vanuit de internationale luchthaven van Athene, terwijl ze ook verbindingen verzorgen met andere grote Griekse luchthavens. Evenzo voert „Air Berlin” vluchten uit naar in totaal vijftien luchthavens in het land (33), met dagelijkse vluchten (meer dan één) naar en vanuit de internationale luchthaven van Athene.

| (113) | Ten tweede bestaat er geen hinderpaal die de intrede van Ryanair op de Griekse markt verhindert omwille van de vermeende voordelen ten gunste van Olympic Airlines, aangezien beide ondernemingen hun diensten verlenen op grond van twee volledig verschillende bedrijfsmodellen. Zoals blijkt uit de intrede van bovenvermelde lagekostenmaatschappijen op de Griekse markt, zou de activiteit van Olympic Airlines en Aegean de intrede van Ryanair niet verhinderen of beïnvloeden, en bovendien is er geen sprake van een beperkt aantal „slots” op de Griekse luchthavens. |
| --- | --- |

(113)

Ten tweede bestaat er geen hinderpaal die de intrede van Ryanair op de Griekse markt verhindert omwille van de vermeende voordelen ten gunste van Olympic Airlines, aangezien beide ondernemingen hun diensten verlenen op grond van twee volledig verschillende bedrijfsmodellen. Zoals blijkt uit de intrede van bovenvermelde lagekostenmaatschappijen op de Griekse markt, zou de activiteit van Olympic Airlines en Aegean de intrede van Ryanair niet verhinderen of beïnvloeden, en bovendien is er geen sprake van een beperkt aantal „slots” op de Griekse luchthavens.

| (114) | De Griekse autoriteiten vinden het daarom vreemd dat Ryanair beweert dat de onderneming geen vluchten kan uitvoeren op de Griekse markt omwille van de vermeende concurrentieverstoring, aangezien alle bovenvermelde luchtvaartmaatschappijen, waaronder een aantal die kleiner zijn en hogere kosten moeten dragen dan Ryanair, daarin wèl geslaagd zijn. |
| --- | --- |

(114)

De Griekse autoriteiten vinden het daarom vreemd dat Ryanair beweert dat de onderneming geen vluchten kan uitvoeren op de Griekse markt omwille van de vermeende concurrentieverstoring, aangezien alle bovenvermelde luchtvaartmaatschappijen, waaronder een aantal die kleiner zijn en hogere kosten moeten dragen dan Ryanair, daarin wèl geslaagd zijn.

| (115) | De Helleense Republiek vat de belangrijkste standpunten van bovenvermelde ondernemingen als volgt samen: |
| --- | --- |

(115)

De Helleense Republiek vat de belangrijkste standpunten van bovenvermelde ondernemingen als volgt samen:

5.1.   Betreffende de belastings- en socialezekerheidsschulden van Olympic Airways Services

| (116) | Op 11 februari 2008 waren de bijgewerkte belastings- en socialezekerheidsdossiers van Olympic Airways Services reeds aangetoond. Betreffende de oudere schulden van Olympic Airways aan de socialezekerheidsinstelling is er een aanpassing gebeurd om deze schulden in maandelijkse termijnen af te betalen, volgens de algemene bepalingen van Wet nr. 3518/2006 die geldt voor alle Griekse ondernemingen en natuurlijke personen (34). |
| --- | --- |

(116)

Op 11 februari 2008 waren de bijgewerkte belastings- en socialezekerheidsdossiers van Olympic Airways Services reeds aangetoond. Betreffende de oudere schulden van Olympic Airways aan de socialezekerheidsinstelling is er een aanpassing gebeurd om deze schulden in maandelijkse termijnen af te betalen, volgens de algemene bepalingen van Wet nr. 3518/2006 die geldt voor alle Griekse ondernemingen en natuurlijke personen (34).

| (117) | Bijgevolg is er volgens Griekenland geen sprake van „tolerantie” en nog minder van „langdurige tolerantie” vanwege de Griekse overheid met betrekking tot de niet-betaling van de schulden van Olympic Airways. |
| --- | --- |

(117)

Bijgevolg is er volgens Griekenland geen sprake van „tolerantie” en nog minder van „langdurige tolerantie” vanwege de Griekse overheid met betrekking tot de niet-betaling van de schulden van Olympic Airways.

5.2.   Betreffende vermeende staatssteun ten gunste van Olympic Airlines

5.2.1.   Staatssteun via subleaseovereenkomsten van vliegtuigen

| (118) | Griekenland gaat akkoord met de verklaring van Olympic Airlines dat deze onderneming de financiële mogelijkheden had om rechtstreeks met de markt operationele leaseovereenkomsten te sluiten. Het is aangetoond dat dit zo is, want onmiddellijk na afloop van elke operationele leaseovereenkomst, werd door Olympic Airlines met sommige oorspronkelijke leasinggevers in de hoofdovereenkomsten rechtstreeks, zonder tussenkomst van Olympic Airways, een overeenkomst gesloten tegen de gangbare markttarieven. |
| --- | --- |

(118)

Griekenland gaat akkoord met de verklaring van Olympic Airlines dat deze onderneming de financiële mogelijkheden had om rechtstreeks met de markt operationele leaseovereenkomsten te sluiten. Het is aangetoond dat dit zo is, want onmiddellijk na afloop van elke operationele leaseovereenkomst, werd door Olympic Airlines met sommige oorspronkelijke leasinggevers in de hoofdovereenkomsten rechtstreeks, zonder tussenkomst van Olympic Airways, een overeenkomst gesloten tegen de gangbare markttarieven.

| (119) | Op zijn beurt handelde Olympic Airways, door Olympic Airlines te selecteren, zoals elke andere particuliere investeerder in dezelfde positie zou hebben gedaan. Enerzijds slaagde de onderneming erin om de maandelijkse kosten zo goed mogelijk te beperken, en anderzijds zorgde zij ervoor dat de kosten in kwestie in de tijd beperkt bleven, gezien de intentie van Olympic Airlines om zelf opnieuw te onderhandelen over de hoofdleaseovereenkomsten en deze zelf te sluiten. |
| --- | --- |

(119)

Op zijn beurt handelde Olympic Airways, door Olympic Airlines te selecteren, zoals elke andere particuliere investeerder in dezelfde positie zou hebben gedaan. Enerzijds slaagde de onderneming erin om de maandelijkse kosten zo goed mogelijk te beperken, en anderzijds zorgde zij ervoor dat de kosten in kwestie in de tijd beperkt bleven, gezien de intentie van Olympic Airlines om zelf opnieuw te onderhandelen over de hoofdleaseovereenkomsten en deze zelf te sluiten.

| (120) | Olympic Airlines werd zelfs niet bevoordeeld in het subleasen van vier financiële leaseovereenkomsten voor Airbus A340-300-toestellen aan de Griekse overheid aangezien deze overeenkomsten werden opgesteld tegen marktprijs. Hierbij dient te worden vermeld dat de leasekosten die door Olympic Airlines voor de operationele leaseovereenkomsten werden betaald alleen kunnen worden vergeleken met de respectieve kosten voor operationele leasing op de markt gedurende dezelfde periode en niet met de kosten voor financiële leasing zoals de Commissie ten onrechte deed. |
| --- | --- |

(120)

Olympic Airlines werd zelfs niet bevoordeeld in het subleasen van vier financiële leaseovereenkomsten voor Airbus A340-300-toestellen aan de Griekse overheid aangezien deze overeenkomsten werden opgesteld tegen marktprijs. Hierbij dient te worden vermeld dat de leasekosten die door Olympic Airlines voor de operationele leaseovereenkomsten werden betaald alleen kunnen worden vergeleken met de respectieve kosten voor operationele leasing op de markt gedurende dezelfde periode en niet met de kosten voor financiële leasing zoals de Commissie ten onrechte deed.

5.2.2.   Staatssteun door belastings- en socialezekerheidsschulden van Olympic Airlines

| (121) | De Helleense Republiek merkt op dat er geen „langdurige tolerantie” is betoond betreffende de achterstallige betalingen van deze onderneming. |
| --- | --- |

(121)

De Helleense Republiek merkt op dat er geen „langdurige tolerantie” is betoond betreffende de achterstallige betalingen van deze onderneming.

5.3.   Betreffende de speciale bescherming tegen schuldeisers

| (122) | De bepalingen van Wet nr. 3404/05 impliceren niet zozeer een uitschakeling dan wel een opschorting van de rechten van de schuldeisers van Olympic Airways en Olympic Airlines met betrekking tot de uitvoering van hun vorderingen. Dit is in overeenstemming met de Griekse wetgeving. |
| --- | --- |

(122)

De bepalingen van Wet nr. 3404/05 impliceren niet zozeer een uitschakeling dan wel een opschorting van de rechten van de schuldeisers van Olympic Airways en Olympic Airlines met betrekking tot de uitvoering van hun vorderingen. Dit is in overeenstemming met de Griekse wetgeving.

| (123) | De aan Olympic Airlines en Olympic Airways verleende bescherming tegen schuldeisers betreft uitsluitend schulden aan particulieren en geen schulden met betrekking tot de staat, namelijk de Griekse overheid. Bijgevolg is er geen sprake van staatssteun in de zin van artikel 87, lid 1 van het EG-Verdrag. |
| --- | --- |

(123)

De aan Olympic Airlines en Olympic Airways verleende bescherming tegen schuldeisers betreft uitsluitend schulden aan particulieren en geen schulden met betrekking tot de staat, namelijk de Griekse overheid. Bijgevolg is er geen sprake van staatssteun in de zin van artikel 87, lid 1 van het EG-Verdrag.

6.   RESULTATEN VAN HET DOOR DE COMMISSIE GEVRAAGDE DESKUNDIGENONDERZOEK

| (124) | Vooraleer de Commissie kon overgaan tot een beoordeling van de punten die naar voren werden gebracht bij de inleiding van de procedure en van de informatie die door Griekenland en belanghebbenden werd verstrekt, diende de huidige economische en financiële situatie van Olympic Airways Services en Olympic Airlines te worden onderzocht. |
| --- | --- |

(124)

Vooraleer de Commissie kon overgaan tot een beoordeling van de punten die naar voren werden gebracht bij de inleiding van de procedure en van de informatie die door Griekenland en belanghebbenden werd verstrekt, diende de huidige economische en financiële situatie van Olympic Airways Services en Olympic Airlines te worden onderzocht.

| (125) | Daartoe deed de Commissie een beroep op de diensten van een onafhankelijke deskundige (Moore Stephens) en verzocht deze om een onderzoek te voeren naar de financiering en bedrijfsactiviteiten van beide ondernemingen om na te gaan wat er gebeurd was sinds de beschikking van de Commissie van 2005. |
| --- | --- |

(125)

Daartoe deed de Commissie een beroep op de diensten van een onafhankelijke deskundige (Moore Stephens) en verzocht deze om een onderzoek te voeren naar de financiering en bedrijfsactiviteiten van beide ondernemingen om na te gaan wat er gebeurd was sinds de beschikking van de Commissie van 2005.

| (126) | Moore Stephens (hierna „de deskundigen”) voerde dit onderzoek tussen 1 en 15 juli 2008 uit in Athene. Bij de uitvoering van dit onderzoek kregen zij alle medewerking van de Griekse autoriteiten, Olympic Airways Services, Olympic Airlines en hun adviseurs. |
| --- | --- |

(126)

Moore Stephens (hierna „de deskundigen”) voerde dit onderzoek tussen 1 en 15 juli 2008 uit in Athene. Bij de uitvoering van dit onderzoek kregen zij alle medewerking van de Griekse autoriteiten, Olympic Airways Services, Olympic Airlines en hun adviseurs.

6.1.   Betreffende de belastings- en socialezekerheidsschulden van Olympic Airways Services

| (127) | Aangaande het niet-invorderen van belastingschulden (inclusief toeslagen en boetes) hebben de deskundigen (op basis van een beoordeling door de belastingdienst van de totale verplichtingen, verstrekt op 17 juni 2008) vastgesteld dat Olympic Airways Services een bedrag van [...]* miljoen EUR verschuldigd is. De balans per 31 mei 2008 vermeldt de cumulatieve balansen op die datum, die, behalve waar anders vermeld, bedragen omvatten die vóór 31 december 2004 zijn ontstaan. Zij komen tot deze verplichtingen na verrekening van [...]* miljoen EUR op basis van door het arbitragepanel verleende schadevergoedingen namelijk ([...]* miljoen EUR - [...]* miljoen EUR). De verplichtingen omvatten:






  — | Achterstallige inkomstenbelasting, btw, zegelrecht en bronbelasting (35) Passagiersheffing voor luchthavenontwikkeling (Spatosimo) |
| --- | --- | --- |

(127)

Aangaande het niet-invorderen van belastingschulden (inclusief toeslagen en boetes) hebben de deskundigen (op basis van een beoordeling door de belastingdienst van de totale verplichtingen, verstrekt op 17 juni 2008) vastgesteld dat Olympic Airways Services een bedrag van [...]* miljoen EUR verschuldigd is. De balans per 31 mei 2008 vermeldt de cumulatieve balansen op die datum, die, behalve waar anders vermeld, bedragen omvatten die vóór 31 december 2004 zijn ontstaan. Zij komen tot deze verplichtingen na verrekening van [...]* miljoen EUR op basis van door het arbitragepanel verleende schadevergoedingen namelijk ([...]* miljoen EUR - [...]* miljoen EUR). De verplichtingen omvatten:

—

Achterstallige inkomstenbelasting, btw, zegelrecht en bronbelasting (35) Passagiersheffing voor luchthavenontwikkeling (Spatosimo)

| — | Parkeerheffingen en afhandelingskosten voor andere luchthavens dan de internationale luchthaven van Athene |
| --- | --- |

—

Parkeerheffingen en afhandelingskosten voor andere luchthavens dan de internationale luchthaven van Athene

| — | Terugbetalingen van een ABN-lening, door de Griekse overheid verricht namens Olympic Airways Services |
| --- | --- |

—

Terugbetalingen van een ABN-lening, door de Griekse overheid verricht namens Olympic Airways Services

| (128) | Moore Stephens merkt op dat Olympic Airways Services in verband met dit bedrag beroep heeft aangetekend bij de rechtbank. De rechtbank heeft een vonnis uitgevaardigd waarbij de schuld wordt opgeschort in afwachting van een definitieve uitspraak. De opschorting is een toepassing van het algemene wettelijke kader inzake verzoeken tot kort geding, dat elke persoon of onderneming tijdens een rechtsgeschil met de Griekse overheid kan inroepen. Het bedrag dat werd verrekend met de door het arbitragepanel verleende schadevergoeding vertegenwoordigde het gedeelte van de totale balans dat Olympic Airways Services niet betwistte. |
| --- | --- |

(128)

Moore Stephens merkt op dat Olympic Airways Services in verband met dit bedrag beroep heeft aangetekend bij de rechtbank. De rechtbank heeft een vonnis uitgevaardigd waarbij de schuld wordt opgeschort in afwachting van een definitieve uitspraak. De opschorting is een toepassing van het algemene wettelijke kader inzake verzoeken tot kort geding, dat elke persoon of onderneming tijdens een rechtsgeschil met de Griekse overheid kan inroepen. Het bedrag dat werd verrekend met de door het arbitragepanel verleende schadevergoeding vertegenwoordigde het gedeelte van de totale balans dat Olympic Airways Services niet betwistte.

| (129) | De toeslagen die zijn opgenomen in het bedrag van [...]* miljoen EUR betreffen de periode tot juni 2008. |
| --- | --- |

(129)

De toeslagen die zijn opgenomen in het bedrag van [...]* miljoen EUR betreffen de periode tot juni 2008.

| (130) | De huidige bronbelasting (voornamelijk inkomstenbelasting van de werknemers) voor de periode mei 2007 tot mei 2008 bedraagt ongeveer [...]*miljoen EUR, terwijl de huidige bronbelasting (inkomstenbelasting van de werknemers) betreffende personeel dat gedurende de periode december 2006 tot mei 2008 naar Olympic Aviation werd gedetacheerd ongeveer [...]*miljoen EUR bedraagt. |
| --- | --- |

(130)

De huidige bronbelasting (voornamelijk inkomstenbelasting van de werknemers) voor de periode mei 2007 tot mei 2008 bedraagt ongeveer [...]*miljoen EUR, terwijl de huidige bronbelasting (inkomstenbelasting van de werknemers) betreffende personeel dat gedurende de periode december 2006 tot mei 2008 naar Olympic Aviation werd gedetacheerd ongeveer [...]*miljoen EUR bedraagt.

| (131) | Wat het niet-invorderen van socialezekerheidsbijdragen betreft, deze bedragen ongeveer [...]* miljoen EUR voor de periode tot oktober 2006 waarbij de Griekse overheid in september 2007 [...]* miljoen EUR betaalde uit de middelen die werden ontvangen nadat het arbitragepanel schadevergoedingen had toegekend. [...]* miljoen EUR (inclusief toeslagen en boetes) vormt (in juli 2008) het bedrag dat in de toekomst nog in termijnen door Olympic Airways Services moet worden betaald volgens het algemeen kader van Wet 3518/2006. De socialezekerheidsinstelling (IKA) heeft een voorschot van [...]* miljoen EUR aanvaard van Olympic Airways Services. |
| --- | --- |

(131)

Wat het niet-invorderen van socialezekerheidsbijdragen betreft, deze bedragen ongeveer [...]* miljoen EUR voor de periode tot oktober 2006 waarbij de Griekse overheid in september 2007 [...]* miljoen EUR betaalde uit de middelen die werden ontvangen nadat het arbitragepanel schadevergoedingen had toegekend. [...]* miljoen EUR (inclusief toeslagen en boetes) vormt (in juli 2008) het bedrag dat in de toekomst nog in termijnen door Olympic Airways Services moet worden betaald volgens het algemeen kader van Wet 3518/2006. De socialezekerheidsinstelling (IKA) heeft een voorschot van [...]* miljoen EUR aanvaard van Olympic Airways Services.

| (132) | [...]*. |
| --- | --- |

(132)

[...]*.

| (133) | [...]*. |
| --- | --- |

(133)

[...]*.

| (134) | Verder werden socialezekerheidsschulden opgetekend voor de periode november 2006 tot mei 2008. Het gaat hierbij om een bedrag van [...]* EUR voor Olympic Airways Services en [...]*miljoen EUR voor personen die naar Olympic Aviation werden gedetacheerd. |
| --- | --- |

(134)

Verder werden socialezekerheidsschulden opgetekend voor de periode november 2006 tot mei 2008. Het gaat hierbij om een bedrag van [...]* EUR voor Olympic Airways Services en [...]*miljoen EUR voor personen die naar Olympic Aviation werden gedetacheerd.

| (135) | Ondanks al het bovenstaande stelt de Commissie vast dat Olympic Airways Services van IKA de bevestiging had gekregen dat de schulden niet achterstallig waren. De bevindingen van Moore Stephens kunnen als volgt worden samengevat:






  in miljoen EUR |
| --- | --- |
| | Balans |
| Beoordeling door belastingdienst van totale verplichtingen, verstrekt op 17 juni 2008 (opgeschort) | [...]* |
| Huidige bronbelasting mei 2007 - mei 2008 (voornamelijk inkomstenbelasting werknemers) | [...]* |
| Huidige bronbelasting december 2006 - mei 2008 (Olympic Aviation) | [...]* |
| Socialezekerheidsschuld tot oktober 2006 | [...]* |
| Socialezekerheidsschulden november 2006 - mei 2008 | [...]* |
| Socialezekerheidsschulden november 2006 - mei 2008 (Olympic Aviation) | [...]* |
| Schulden van Olympic Airways Services aan de overheid per juni 2008
  (exclusief opgeschorte schulden) | [...]* |
| Totale schulden van Olympic Airways Services aan de overheid per juni 2008 | [...]* |

(135)

Ondanks al het bovenstaande stelt de Commissie vast dat Olympic Airways Services van IKA de bevestiging had gekregen dat de schulden niet achterstallig waren. De bevindingen van Moore Stephens kunnen als volgt worden samengevat:

in miljoen EUR

Balans

Beoordeling door belastingdienst van totale verplichtingen, verstrekt op 17 juni 2008 (opgeschort)

[...]*

Huidige bronbelasting mei 2007 - mei 2008 (voornamelijk inkomstenbelasting werknemers)

[...]*

Huidige bronbelasting december 2006 - mei 2008 (Olympic Aviation)

[...]*

Socialezekerheidsschuld tot oktober 2006

[...]*

Socialezekerheidsschulden november 2006 - mei 2008

[...]*

Socialezekerheidsschulden november 2006 - mei 2008 (Olympic Aviation)

[...]*

Schulden van Olympic Airways Services aan de overheid per juni 2008

(exclusief opgeschorte schulden)

[...]*

Totale schulden van Olympic Airways Services aan de overheid per juni 2008

[...]*

| (136) | De deskundigen besluiten dat, gezien het feit dat Olympic Airways Services heeft gerekend op ongeveer [...]* aan door het arbitragepanel verleende schuldvergoedingen om haar belastings- en socialezekerheidsschulden (betaling van [...]* miljoen EUR aan de belastingdienst en [...]* miljoen EUR aan IKA) gedeeltelijk terug te betalen, als de Commissie zou besluiten dat de aanhoudende schuldtolerantie van de overheid ten opzichte van Olympic Airways Services sinds 2005 als staatssteun aangemerkt dient te worden, dan zou Olympic Airways Services op basis van haar huidige bedrijfsresultaten en financiële situatie niet in staat zijn deze staatssteun terug te betalen. |
| --- | --- |

(136)

De deskundigen besluiten dat, gezien het feit dat Olympic Airways Services heeft gerekend op ongeveer [...]* aan door het arbitragepanel verleende schuldvergoedingen om haar belastings- en socialezekerheidsschulden (betaling van [...]* miljoen EUR aan de belastingdienst en [...]* miljoen EUR aan IKA) gedeeltelijk terug te betalen, als de Commissie zou besluiten dat de aanhoudende schuldtolerantie van de overheid ten opzichte van Olympic Airways Services sinds 2005 als staatssteun aangemerkt dient te worden, dan zou Olympic Airways Services op basis van haar huidige bedrijfsresultaten en financiële situatie niet in staat zijn deze staatssteun terug te betalen.

6.2.   Betreffende vermeende staatssteun ten gunste van Olympic Airlines

6.2.1.   Staatssteun via subleaseovereenkomsten van vliegtuigen

| (137) | Moore Stephens stelde vast dat betreffende het leasen van vliegtuigen een achterstallig bedrag van [...]*miljoen EUR aan de Griekse overheid verschuldigd was. De deskundigen vermelden dat het bedrag in kwestie per 31 mei 2005 [...]* EUR bedroeg, wat betekent dat de schuld van Olympic Airlines bij de staat voor het leasen van vliegtuigen gedurende de periode waarover onderhavige beschikking handelt, opliep tot [...]*miljoen EUR. Het maandelijks verschuldigde bedrag is ongeveer [...]*miljoen EUR voor de [...]* en [...]*miljoen EUR voor onderhoudswisselstukken. Gedurende de periode van 36 maanden werd ongeveer [...]* miljoen EUR betaald, wat ongeveer overeenstemt met 6 maandelijkse termijnen. In 2007 en 2008 werd er niets betaald. |
| --- | --- |

(137)

Moore Stephens stelde vast dat betreffende het leasen van vliegtuigen een achterstallig bedrag van [...]*miljoen EUR aan de Griekse overheid verschuldigd was. De deskundigen vermelden dat het bedrag in kwestie per 31 mei 2005 [...]* EUR bedroeg, wat betekent dat de schuld van Olympic Airlines bij de staat voor het leasen van vliegtuigen gedurende de periode waarover onderhavige beschikking handelt, opliep tot [...]*miljoen EUR. Het maandelijks verschuldigde bedrag is ongeveer [...]*miljoen EUR voor de [...]* en [...]*miljoen EUR voor onderhoudswisselstukken. Gedurende de periode van 36 maanden werd ongeveer [...]* miljoen EUR betaald, wat ongeveer overeenstemt met 6 maandelijkse termijnen. In 2007 en 2008 werd er niets betaald.

6.2.2.   Staatssteun door belastings- en socialezekerheidsschulden van Olympic Airlines

| (138) | Het achterstallige bedrag van de passagiersheffing voor luchthavenontwikkeling (Spatosimo) is volgens de belastingdienst [...]* miljoen EUR. Per 31 mei 2008 bedroeg het totale verschuldigde bedrag [...]* miljoen EUR. Daarvan is [...]* miljoen EUR betaalbaar in maandelijkse termijnen tot 2012. Dit bedrag wordt niet als een achterstallige schuld beschouwd. Van het saldo ten bedrage van [...]* miljoen EUR is [...]*miljoen EUR het onderwerp van een beroepsprocedure die door Olympic Airlines is ingesteld. De rechtbank heeft een vonnis uitgevaardigd waarbij dit gedeelte van de schuld wordt opgeschort in afwachting van een definitieve uitspraak. |
| --- | --- |

(138)

Het achterstallige bedrag van de passagiersheffing voor luchthavenontwikkeling (Spatosimo) is volgens de belastingdienst [...]* miljoen EUR. Per 31 mei 2008 bedroeg het totale verschuldigde bedrag [...]* miljoen EUR. Daarvan is [...]* miljoen EUR betaalbaar in maandelijkse termijnen tot 2012. Dit bedrag wordt niet als een achterstallige schuld beschouwd. Van het saldo ten bedrage van [...]* miljoen EUR is [...]*miljoen EUR het onderwerp van een beroepsprocedure die door Olympic Airlines is ingesteld. De rechtbank heeft een vonnis uitgevaardigd waarbij dit gedeelte van de schuld wordt opgeschort in afwachting van een definitieve uitspraak.

| (139) | Volgens Moore Stephens is er een achterstallig bedrag van [...]* EUR verschuldigd aan Olympic Airways Services en Olympic Aviation voor diensten verleend in het kader van diverse overeenkomsten voor grond- en onderhoudsdiensten. |
| --- | --- |

(139)

Volgens Moore Stephens is er een achterstallig bedrag van [...]* EUR verschuldigd aan Olympic Airways Services en Olympic Aviation voor diensten verleend in het kader van diverse overeenkomsten voor grond- en onderhoudsdiensten.

| (140) | Voorts is een bedrag van [...]* miljoen EUR verschuldigd aan de Griekse Burgerluchtvaartautoriteit voor landingsvergoedingen en parkeerheffingen.







  in miljoen EUR |
| --- | --- |
| | | Balans |
| Achterstallig bedrag voor het leasen van vliegtuigen | [...]* | [...]* |
| Verschuldigde leasebetalingen | [...]* | [...]* |
| Verschuldigde onderhoudsreserve | [...]* | [...]* |
| Rente op leasebetaling & onderhoudsreserve | [...]* | [...]* |
| Verschil tussen hoofd- en subleaseovereenkomsten | [...]* | [...]* |
| Spatosimo (passagiersheffing voor luchthavenontwikkeling - verschuldigd totaal 98 miljoen EUR waarvan 59,9 miljoen EUR opgeschort door rechtbank) | [...]* | [...]* |
| Achterstallig bedrag verschuldigd aan andere entiteiten | [...]* | [...]* |
| Olympic Airways Services | [...]* | [...]* |
| Olympic Aviation | [...]* | [...]* |
| Landingsvergoedingen en parkeerheffingen (behalve voor internationale luchthaven van Athene) | [...]* | [...]* |
| Schulden van Olympic Airlines aan de overheid per juni 2008
  (exclusief opgeschorte schulden) | [...]* | [...]* |
| Totaal geraamde schulden van Olympic Airlines aan de overheid per juni 2008 | [...]* | [...]* |

(140)

Voorts is een bedrag van [...]* miljoen EUR verschuldigd aan de Griekse Burgerluchtvaartautoriteit voor landingsvergoedingen en parkeerheffingen.

in miljoen EUR

Balans

Achterstallig bedrag voor het leasen van vliegtuigen

[...]*

[...]*

Verschuldigde leasebetalingen

[...]*

[...]*

Verschuldigde onderhoudsreserve

[...]*

[...]*

Rente op leasebetaling & onderhoudsreserve

[...]*

[...]*

Verschil tussen hoofd- en subleaseovereenkomsten

[...]*

[...]*

Spatosimo (passagiersheffing voor luchthavenontwikkeling - verschuldigd totaal 98 miljoen EUR waarvan 59,9 miljoen EUR opgeschort door rechtbank)

[...]*

[...]*

Achterstallig bedrag verschuldigd aan andere entiteiten

[...]*

[...]*

Olympic Airways Services

[...]*

[...]*

Olympic Aviation

[...]*

[...]*

Landingsvergoedingen en parkeerheffingen (behalve voor internationale luchthaven van Athene)

[...]*

[...]*

Schulden van Olympic Airlines aan de overheid per juni 2008

(exclusief opgeschorte schulden)

[...]*

[...]*

Totaal geraamde schulden van Olympic Airlines aan de overheid per juni 2008

[...]*

[...]*

6.3.   Betreffende de speciale bescherming tegen schuldeisers

| (141) | Moore Stephens bevestigde dat de speciale bescherming tegen schuldeisers tot 31 oktober 2008 werd verlengd op grond van artikel 21 van Wet 3607/2007. |
| --- | --- |

(141)

Moore Stephens bevestigde dat de speciale bescherming tegen schuldeisers tot 31 oktober 2008 werd verlengd op grond van artikel 21 van Wet 3607/2007.

7.   BEOORDELING VAN DE STEUNMAATREGELEN

7.1.   Rechtsgrondslag voor de beoordeling van de steunmaatregelen

| (142) | Volgens artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag „zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt”. |
| --- | --- |

(142)

Volgens artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag „zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt”.

| (143) | Het begrip staatssteun geldt voor elk voordeel dat rechtstreeks of onrechtstreeks wordt toegekend, dat wordt bekostigd met staatsmiddelen, dat wordt toegekend door de staat zelf of door een bemiddelende instantie die optreedt op grond van de bevoegdheden die haar zijn verleend. |
| --- | --- |

(143)

Het begrip staatssteun geldt voor elk voordeel dat rechtstreeks of onrechtstreeks wordt toegekend, dat wordt bekostigd met staatsmiddelen, dat wordt toegekend door de staat zelf of door een bemiddelende instantie die optreedt op grond van de bevoegdheden die haar zijn verleend.

| (144) | De in artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag vermelde criteria zijn cumulatief. Om derhalve te bepalen of de meegedeelde maatregelen aangemerkt dienen te worden als staatssteun in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, moet aan alle hiernavermelde voorwaarden voldaan zijn. De financiële steun:






  — | is door de staat toegekend of met staatsmiddelen bekostigd, |
| --- | --- | --- |

(144)

De in artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag vermelde criteria zijn cumulatief. Om derhalve te bepalen of de meegedeelde maatregelen aangemerkt dienen te worden als staatssteun in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, moet aan alle hiernavermelde voorwaarden voldaan zijn. De financiële steun:

—

is door de staat toegekend of met staatsmiddelen bekostigd,

| — | begunstigt bepaalde ondernemingen of bepaalde producties, |
| --- | --- |

—

begunstigt bepaalde ondernemingen of bepaalde producties,

| — | vervalst de mededinging of dreigt deze te vervalsen, en |
| --- | --- |

—

vervalst de mededinging of dreigt deze te vervalsen, en

| — | heeft een ongunstige invloed op het handelsverkeer tussen de lidstaten. |
| --- | --- |

—

heeft een ongunstige invloed op het handelsverkeer tussen de lidstaten.

| (145) | Onderhavige beschikking heeft uitsluitend betrekking op de steun die werd verleend sinds de periode die werd behandeld door de beschikking van 2005. |
| --- | --- |

(145)

Onderhavige beschikking heeft uitsluitend betrekking op de steun die werd verleend sinds de periode die werd behandeld door de beschikking van 2005.

7.2.   Is er sprake van steun?

| (146) | De Commissie heeft de opmerkingen die zij in de loop van de inleiding van de procedure heeft ontvangen nauwgezet en grondig geanalyseerd evenals de opmerkingen van Griekenland en van het deskundigenonderzoek van de rekeningen en bedrijfsactiviteiten van Olympic Airways Services en Olympic Airlines. In dat verband heeft zij beslist om haar beoordeling over het al dan niet bestaan van steun in te delen in drie rubrieken namelijk:






  — | Potentiële staatssteun ten gunste van Olympic Airways Services door het niet-invorderen van belastings- en socialezekerheidsschulden sinds december 2004 (36). |
| --- | --- | --- |

(146)

De Commissie heeft de opmerkingen die zij in de loop van de inleiding van de procedure heeft ontvangen nauwgezet en grondig geanalyseerd evenals de opmerkingen van Griekenland en van het deskundigenonderzoek van de rekeningen en bedrijfsactiviteiten van Olympic Airways Services en Olympic Airlines. In dat verband heeft zij beslist om haar beoordeling over het al dan niet bestaan van steun in te delen in drie rubrieken namelijk:

—

Potentiële staatssteun ten gunste van Olympic Airways Services door het niet-invorderen van belastings- en socialezekerheidsschulden sinds december 2004 (36).

| — | Potentiële staatssteun ten gunste van Olympic Airlines door middel van betalingen voor het leasen van vliegtuigen en het niet-invorderen van schulden (inclusief belastings- en socialezekerheidsverplichtingen) sinds mei 2005 (37). |
| --- | --- |

—

Potentiële staatssteun ten gunste van Olympic Airlines door middel van betalingen voor het leasen van vliegtuigen en het niet-invorderen van schulden (inclusief belastings- en socialezekerheidsverplichtingen) sinds mei 2005 (37).

| — | Potentiële staatssteun ten gunste van Olympic Airways Services en Olympic Airlines door middel van een speciale bescherming tegen schuldeisers. |
| --- | --- |

—

Potentiële staatssteun ten gunste van Olympic Airways Services en Olympic Airlines door middel van een speciale bescherming tegen schuldeisers.

7.2.1.   Staatssteun ten gunste van Olympic Airways Services door het niet-invorderen van schulden

| (147) | Zoals aangetoond door de deskundige van de Commissie heeft Olympic Airways Services sinds de datum waarop de beschikking van 2005 werd aangenomen, de betaling van aan de staat verschuldigde bedragen uitgesteld en zijn de belastings- en socialezekerheidsverplichtingen van die onderneming aan de staat toegenomen. |
| --- | --- |

(147)

Zoals aangetoond door de deskundige van de Commissie heeft Olympic Airways Services sinds de datum waarop de beschikking van 2005 werd aangenomen, de betaling van aan de staat verschuldigde bedragen uitgesteld en zijn de belastings- en socialezekerheidsverplichtingen van die onderneming aan de staat toegenomen.

| (148) | De moeilijke en verslechterende toestand van Olympic Airways Services in verband met belastingen en sociale zekerheid werd eerder beschreven. De belastings- en socialezekerheidsverplichtingen van Olympic Airways Services die in de beschikking van 2005 werden behandeld, waren reeds hoog, namelijk 627 miljoen EUR, bestaande uit naar raming 431 miljoen EUR aan onbetaalde belastingen en 196 miljoen EUR aan onbetaalde IKA-bijdragen. |
| --- | --- |

(148)

De moeilijke en verslechterende toestand van Olympic Airways Services in verband met belastingen en sociale zekerheid werd eerder beschreven. De belastings- en socialezekerheidsverplichtingen van Olympic Airways Services die in de beschikking van 2005 werden behandeld, waren reeds hoog, namelijk 627 miljoen EUR, bestaande uit naar raming 431 miljoen EUR aan onbetaalde belastingen en 196 miljoen EUR aan onbetaalde IKA-bijdragen.

| (149) | Momenteel worden de totale belastingschulden, ondanks een „vereffening” van [...]* miljoen EUR na de door het arbitragepanel verleende schadevergoedingen, per juni 2008 geraamd op [...]* miljoen EUR, zoals vermeld in de tabel na alinea 135 hierboven. Dit uitstel van betaling van belastingen voor een bedrag van minstens [...]* miljoen EUR is toe te rekenen aan de staat. |
| --- | --- |

(149)

Momenteel worden de totale belastingschulden, ondanks een „vereffening” van [...]* miljoen EUR na de door het arbitragepanel verleende schadevergoedingen, per juni 2008 geraamd op [...]* miljoen EUR, zoals vermeld in de tabel na alinea 135 hierboven. Dit uitstel van betaling van belastingen voor een bedrag van minstens [...]* miljoen EUR is toe te rekenen aan de staat.

| (150) | Olympic Airways Services heeft betoogd dat het bedrag van [...]* miljoen EUR in verband met belastingsschulden is opgeschort, wat betekent dat het bedrijf „bij is met de belastingen”. Dit veronachtzaamt echter het feit dat een gedeelte van haar belastingsschuld aan de staat weliswaar uitgesteld is, maar dat dit uitstel het bedrag in kwestie niet in vraag stelt. Ook al zou een Griekse rechtbank dit bedrag neerwaarts kunnen herzien, toch komt de Commissie tot het besluit dat de orde van grootte van het door Olympic Airways Services aan de staat verschuldigde bedrag in het kader van belastingen niet ingrijpend zal wijzigen. Niettegenstaande deze mening, kan de Commissie besluiten dat het bedrag dat Olympic Airways Services aan de staat verschuldigd is in verband met haar belastingverplichtingen om en nabij [...]* miljoen EUR bedraagt. |
| --- | --- |

(150)

Olympic Airways Services heeft betoogd dat het bedrag van [...]* miljoen EUR in verband met belastingsschulden is opgeschort, wat betekent dat het bedrijf „bij is met de belastingen”. Dit veronachtzaamt echter het feit dat een gedeelte van haar belastingsschuld aan de staat weliswaar uitgesteld is, maar dat dit uitstel het bedrag in kwestie niet in vraag stelt. Ook al zou een Griekse rechtbank dit bedrag neerwaarts kunnen herzien, toch komt de Commissie tot het besluit dat de orde van grootte van het door Olympic Airways Services aan de staat verschuldigde bedrag in het kader van belastingen niet ingrijpend zal wijzigen. Niettegenstaande deze mening, kan de Commissie besluiten dat het bedrag dat Olympic Airways Services aan de staat verschuldigd is in verband met haar belastingverplichtingen om en nabij [...]* miljoen EUR bedraagt.

| (151) | Aangaande de stijgende belastingschulden van Olympic Airways Services is het de staat zelf die via de belastingdienst tolerantie betoont betreffende het voortdurende uitstel en de niet-betaling van verschillende door Olympic Airways Services verschuldigde belastingen en heffingen. |
| --- | --- |

(151)

Aangaande de stijgende belastingschulden van Olympic Airways Services is het de staat zelf die via de belastingdienst tolerantie betoont betreffende het voortdurende uitstel en de niet-betaling van verschillende door Olympic Airways Services verschuldigde belastingen en heffingen.

| (152) | De situatie is vergelijkbaar voor wat betreft de socialezekerheidsbijdragen. De socialezekerheidsschulden die in de beschikking van 2005 werden vastgesteld op een bedrag van [...]* zijn nu gestegen tot [...]* miljoen EUR, zoals vermeld in de tabel na alinea 135 hierboven, ongeacht de betaling op 27 september 2007 van een eenmalig bedrag van [...]* miljoen EUR uit de door het arbitragepanel verleende schadevergoedingen. |
| --- | --- |

(152)

De situatie is vergelijkbaar voor wat betreft de socialezekerheidsbijdragen. De socialezekerheidsschulden die in de beschikking van 2005 werden vastgesteld op een bedrag van [...]* zijn nu gestegen tot [...]* miljoen EUR, zoals vermeld in de tabel na alinea 135 hierboven, ongeacht de betaling op 27 september 2007 van een eenmalig bedrag van [...]* miljoen EUR uit de door het arbitragepanel verleende schadevergoedingen.

| (153) | De instantie die de opdracht heeft om deze socialezekerheidsbijdragen te innen (IKA) is een openbaar lichaam, opgericht naar Grieks recht (38), dat onder toezicht van de staat verantwoordelijk is voor het beheer van het socialezekerheidsstelsel en het innen van de verplichte socialezekerheidsbijdragen. Ze heeft het recht (39) maar niet de plicht om schikkingsakkoorden voor de achterstallige betaling van schulden te sluiten. De steeds toenemende socialezekerheidsverplichting van Olympic Airways Services ten opzichte van de staat is derhalve duidelijk toe te rekenen aan de staat. |
| --- | --- |

(153)

De instantie die de opdracht heeft om deze socialezekerheidsbijdragen te innen (IKA) is een openbaar lichaam, opgericht naar Grieks recht (38), dat onder toezicht van de staat verantwoordelijk is voor het beheer van het socialezekerheidsstelsel en het innen van de verplichte socialezekerheidsbijdragen. Ze heeft het recht (39) maar niet de plicht om schikkingsakkoorden voor de achterstallige betaling van schulden te sluiten. De steeds toenemende socialezekerheidsverplichting van Olympic Airways Services ten opzichte van de staat is derhalve duidelijk toe te rekenen aan de staat.

| (154) | Zowel de belastinggelden als de socialezekerheidsbijdragen zijn staatsmiddelen en de niet-invordering ervan betreft dus een overdracht van staatsmiddelen. |
| --- | --- |

(154)

Zowel de belastinggelden als de socialezekerheidsbijdragen zijn staatsmiddelen en de niet-invordering ervan betreft dus een overdracht van staatsmiddelen.

| (155) | Deze schuldtolerantie verleent een voordeel aan Olympic Airways Services. De niet-invordering vanwege de staat zorgt voor uitstel van betaling van kosten die de onderneming normaal gezien tijdig had moeten betalen, hetgeen de begunstigde een bron van bedrijfskapitaal verschaft. Olympic Airways Services is verlieslatend en chronisch schuldplichtig. Daarom kan dit uitstel van betaling niet worden beschouwd als normaal of gangbaar gedrag van een particuliere schuldeiser in een markteconomie; het vindt systematisch plaats en gezien de hachelijke financiële situatie van Olympic Airways Services, zoals aangetoond door de deskundige van de Commissie, is de verwachting dat Olympic Airways Services erin zal slagen om deze bedragen in de toekomst ooit terug te betalen aan de staat niet realistisch. De niet-invordering heeft een ongunstige invloed op het handelsverkeer tussen de lidstaten en verstoort de concurrentie aangezien de betrokken markten volledig zijn vrijgemaakt. |
| --- | --- |

(155)

Deze schuldtolerantie verleent een voordeel aan Olympic Airways Services. De niet-invordering vanwege de staat zorgt voor uitstel van betaling van kosten die de onderneming normaal gezien tijdig had moeten betalen, hetgeen de begunstigde een bron van bedrijfskapitaal verschaft. Olympic Airways Services is verlieslatend en chronisch schuldplichtig. Daarom kan dit uitstel van betaling niet worden beschouwd als normaal of gangbaar gedrag van een particuliere schuldeiser in een markteconomie; het vindt systematisch plaats en gezien de hachelijke financiële situatie van Olympic Airways Services, zoals aangetoond door de deskundige van de Commissie, is de verwachting dat Olympic Airways Services erin zal slagen om deze bedragen in de toekomst ooit terug te betalen aan de staat niet realistisch. De niet-invordering heeft een ongunstige invloed op het handelsverkeer tussen de lidstaten en verstoort de concurrentie aangezien de betrokken markten volledig zijn vrijgemaakt.

| (156) | De Commissie moet derhalve tot het besluit komen dat de niet-invordering vanwege de staat betreffende de onbetaalde en stijgende belastings- en socialezekerheidsschulden van Olympic Airways Services aangemerkt dient te worden als staatssteun ten gunste van Olympic Airways Services in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag. Aangezien deze steun nooit is aangemeld bij de Commissie, is deze derhalve illegaal. |
| --- | --- |

(156)

De Commissie moet derhalve tot het besluit komen dat de niet-invordering vanwege de staat betreffende de onbetaalde en stijgende belastings- en socialezekerheidsschulden van Olympic Airways Services aangemerkt dient te worden als staatssteun ten gunste van Olympic Airways Services in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag. Aangezien deze steun nooit is aangemeld bij de Commissie, is deze derhalve illegaal.

7.2.2.   Staatssteun ten gunste van Olympic Airlines door het niet-invorderen van schulden

| (157) | Zoals werd vastgesteld door de deskundige van de Commissie heeft Olympic Airlines sinds de door de beschikking van 2005 behandelde periode geld verloren en meer schulden aan de staat opgestapeld. |
| --- | --- |

(157)

Zoals werd vastgesteld door de deskundige van de Commissie heeft Olympic Airlines sinds de door de beschikking van 2005 behandelde periode geld verloren en meer schulden aan de staat opgestapeld.

| (158) | Tijdens de periode die in het huidige onderzoek wordt behandeld, zijn de schulden van Olympic Airlines aan de staat in verband met leaseovereenkomsten voor 4 A340-toestellen gestegen tot [...]* miljoen EUR; het saldo van dit bedrag per 31 mei 2005 bedroeg [...]* EUR. Dit betekent dat de schuld van Olympic Airlines aan de staat in verband met onbetaalde vliegtuigleaseovereenkomsten gedurende de periode die door onderhavige beschikking wordt behandeld, is gestegen met [...]* miljoen EUR. |
| --- | --- |

(158)

Tijdens de periode die in het huidige onderzoek wordt behandeld, zijn de schulden van Olympic Airlines aan de staat in verband met leaseovereenkomsten voor 4 A340-toestellen gestegen tot [...]* miljoen EUR; het saldo van dit bedrag per 31 mei 2005 bedroeg [...]* EUR. Dit betekent dat de schuld van Olympic Airlines aan de staat in verband met onbetaalde vliegtuigleaseovereenkomsten gedurende de periode die door onderhavige beschikking wordt behandeld, is gestegen met [...]* miljoen EUR.

| (159) | Volgens de Commissie vormt dit echter niet het volledige bedrag dat Olympic Airlines aan de staat verschuldigd was in verband met het leasen van deze vliegtuigen. Zoals vermeld in de beschikking van 2005 betaalde de staat na overname van de hoofdleaseovereenkomsten van Olympic Airways een bedrag tussen [...]* EUR en [...]*EUR per maand in verband met elk van deze vliegtuigen. Zoals aangetoond door de deskundige van de Commissie betaalde Olympic Airlines echter tussen [...]* USD en [...]*USD. Door dat lagere bedrag te aanvaarden, „aanvaardt” de staat dat hij een bedrag tussen ongeveer [...]*EUR en [...]*EUR per vliegtuig per maand misloopt - wat een bijkomend bedrag aan staatssteun vormt van minstens 36 miljoen EUR en hoogstens 50,4 miljoen EUR. |
| --- | --- |

(159)

Volgens de Commissie vormt dit echter niet het volledige bedrag dat Olympic Airlines aan de staat verschuldigd was in verband met het leasen van deze vliegtuigen. Zoals vermeld in de beschikking van 2005 betaalde de staat na overname van de hoofdleaseovereenkomsten van Olympic Airways een bedrag tussen [...]* EUR en [...]*EUR per maand in verband met elk van deze vliegtuigen. Zoals aangetoond door de deskundige van de Commissie betaalde Olympic Airlines echter tussen [...]* USD en [...]*USD. Door dat lagere bedrag te aanvaarden, „aanvaardt” de staat dat hij een bedrag tussen ongeveer [...]*EUR en [...]*EUR per vliegtuig per maand misloopt - wat een bijkomend bedrag aan staatssteun vormt van minstens 36 miljoen EUR en hoogstens 50,4 miljoen EUR.

| (160) | Het bedrag dat de onderneming momenteel aan de staat verschuldigd is in verband met de passagiersheffing voor luchthavenontwikkeling (Spatosimo) bedraagt [...]* miljoen EUR. Olympic Airlines heeft betoogd dat dit bedrag niet in zijn totaal verschuldigd is aangezien ongeveer [...]* miljoen EUR van dit bedrag werd opgeschort door een rechter in afwachting van een vonnis. De Commissie merkt in dit verband op dat die opschorting de schuld niet kwijtscheldt, maar enkel de betaling ervan opschort. In dit verband kan de Commissie besluiten dat het bedrag dat Olympic Airlines per mei 2008 schuldig is in verband met onbetaalde Spatosimo ergens tussen 38 miljoen EUR en 98 miljoen EUR ligt. |
| --- | --- |

(160)

Het bedrag dat de onderneming momenteel aan de staat verschuldigd is in verband met de passagiersheffing voor luchthavenontwikkeling (Spatosimo) bedraagt [...]* miljoen EUR. Olympic Airlines heeft betoogd dat dit bedrag niet in zijn totaal verschuldigd is aangezien ongeveer [...]* miljoen EUR van dit bedrag werd opgeschort door een rechter in afwachting van een vonnis. De Commissie merkt in dit verband op dat die opschorting de schuld niet kwijtscheldt, maar enkel de betaling ervan opschort. In dit verband kan de Commissie besluiten dat het bedrag dat Olympic Airlines per mei 2008 schuldig is in verband met onbetaalde Spatosimo ergens tussen 38 miljoen EUR en 98 miljoen EUR ligt.

| (161) | Olympic Airlines is een bedrag van 86,3 miljoen EUR schuldig aan twee gelieerde bedrijven, namelijk Olympic Airways Services en Olympic Aviation. Per 31 mei 2005 bedroeg het bedrag dat Olympic Airlines aan deze ondernemingen verschuldigd was 2,6 miljoen EUR, een bedrag dat gedurende de volgende drie jaar snel is toegenomen, want in de periode die in onderhavige beschikking wordt onderzocht, zijn de schulden aangegroeid met 83,7 miljoen EUR. Een bedrag van 4,5 miljoen EUR is verschuldigd voor landingsvergoedingen en parkeerheffingen op andere luchthavens dan de internationale luchthaven van Athene en moet worden betaald aan de Griekse Burgerluchtvaartautoriteit. Olympic Airlines heeft aangevoerd dat dit bedrag niet verschuldigd is en dat betaling ervan is opgeschort door een rechter in afwachting van een vonnis. De Commissie merkt nogmaals op dat deze opschorting de schuld niet kwijtscheldt, maar alleen betaling ervan opschort. |
| --- | --- |

(161)

Olympic Airlines is een bedrag van 86,3 miljoen EUR schuldig aan twee gelieerde bedrijven, namelijk Olympic Airways Services en Olympic Aviation. Per 31 mei 2005 bedroeg het bedrag dat Olympic Airlines aan deze ondernemingen verschuldigd was 2,6 miljoen EUR, een bedrag dat gedurende de volgende drie jaar snel is toegenomen, want in de periode die in onderhavige beschikking wordt onderzocht, zijn de schulden aangegroeid met 83,7 miljoen EUR. Een bedrag van 4,5 miljoen EUR is verschuldigd voor landingsvergoedingen en parkeerheffingen op andere luchthavens dan de internationale luchthaven van Athene en moet worden betaald aan de Griekse Burgerluchtvaartautoriteit. Olympic Airlines heeft aangevoerd dat dit bedrag niet verschuldigd is en dat betaling ervan is opgeschort door een rechter in afwachting van een vonnis. De Commissie merkt nogmaals op dat deze opschorting de schuld niet kwijtscheldt, maar alleen betaling ervan opschort.

| (162) | Alle bovenvermelde niet-invordering van schulden met betrekking tot een bedrag van 326 miljoen EUR, zoals uiteengezet in de tabel na alinea 140 hierboven, heeft betrekking op staatsmiddelen aangezien het gaat om schulden aan de staat, openbare lichamen (de Griekse Burgerluchtvaartautoriteit) of staatsondernemingen (Olympic Airways Services en Olympic Aviation). |
| --- | --- |

(162)

Alle bovenvermelde niet-invordering van schulden met betrekking tot een bedrag van 326 miljoen EUR, zoals uiteengezet in de tabel na alinea 140 hierboven, heeft betrekking op staatsmiddelen aangezien het gaat om schulden aan de staat, openbare lichamen (de Griekse Burgerluchtvaartautoriteit) of staatsondernemingen (Olympic Airways Services en Olympic Aviation).

| (163) | Aangaande de vraag of de schuldtolerantie die door Olympic Airways Services en Olympic Aviation betoond werd aan Olympic Airlines toe te schrijven is aan de staat, merkt de Commissie op dat het antwoord op de vraag of een maatregel die door een overheidsbedrijf wordt genomen toe te schrijven is aan de staat kan worden afgeleid uit een aantal indicatoren die voortvloeien uit de omstandigheden van de zaak en de context waarin de maatregelen werden getroffen. |
| --- | --- |

(163)

Aangaande de vraag of de schuldtolerantie die door Olympic Airways Services en Olympic Aviation betoond werd aan Olympic Airlines toe te schrijven is aan de staat, merkt de Commissie op dat het antwoord op de vraag of een maatregel die door een overheidsbedrijf wordt genomen toe te schrijven is aan de staat kan worden afgeleid uit een aantal indicatoren die voortvloeien uit de omstandigheden van de zaak en de context waarin de maatregelen werden getroffen.

| (164) | In dit verband merkt de Commissie op dat de staat 100 % van de aandelen van de drie ondernemingen in handen had. Bovendien waren het management en de raden van bestuur van deze ondernemingen aangesteld door de staat. In deze omstandigheden moet worden besloten dat de ondernemingen op alle belangrijke tijdstippen onder zeggenschap van de staat stonden. Griekenland was in staat om rechtstreeks en onrechtstreeks (als grootste schuldeiser van zowel Olympic Airways Services en Olympic Airlines) op alle ondernemingen een dominante invloed uit te oefenen. Tot slot gaat deze schuldtolerantie gepaard met de schuldtolerantie van de staat zelf en van openbare lichamen. Als dusdanig waren de beslissingen van Olympic Airways Services en Olympic Aviation om aan Olympic Airlines krediet te verschaffen en toe te staan dat een bedrag van 86,3 miljoen EUR aan schulden werd opgestapeld geen handelingen van zelfstandige ondernemingen en zijn deze derhalve toe te rekenen aan de staat. |
| --- | --- |

(164)

In dit verband merkt de Commissie op dat de staat 100 % van de aandelen van de drie ondernemingen in handen had. Bovendien waren het management en de raden van bestuur van deze ondernemingen aangesteld door de staat. In deze omstandigheden moet worden besloten dat de ondernemingen op alle belangrijke tijdstippen onder zeggenschap van de staat stonden. Griekenland was in staat om rechtstreeks en onrechtstreeks (als grootste schuldeiser van zowel Olympic Airways Services en Olympic Airlines) op alle ondernemingen een dominante invloed uit te oefenen. Tot slot gaat deze schuldtolerantie gepaard met de schuldtolerantie van de staat zelf en van openbare lichamen. Als dusdanig waren de beslissingen van Olympic Airways Services en Olympic Aviation om aan Olympic Airlines krediet te verschaffen en toe te staan dat een bedrag van 86,3 miljoen EUR aan schulden werd opgestapeld geen handelingen van zelfstandige ondernemingen en zijn deze derhalve toe te rekenen aan de staat.

| (165) | Deze schuldtolerantie heeft ook betrekking op een voordeel voor Olympic Airlines doordat het wordt bevrijd van de verplichtingen die het anders had moeten nakomen. |
| --- | --- |

(165)

Deze schuldtolerantie heeft ook betrekking op een voordeel voor Olympic Airlines doordat het wordt bevrijd van de verplichtingen die het anders had moeten nakomen.

| (166) | De moeilijke financiële situatie van Olympic Airlines werd reeds uitvoerig besproken. In 2004 maakte de onderneming een verlies van 87,1 miljoen EUR bekend. In elk van de daarop volgende jaren heeft zij steeds meer verlies geleden en in 2007 bedroeg dat verlies [...]* miljoen EUR. De bedrijfsactiviteiten van Olympic Airlines zijn zeer cyclisch van aard, zoals wordt aangetoond door de negatieve kasstroom in de maanden oktober tot maart die wordt goedgemaakt door een positieve kasstroom in de maanden april tot september. Deze cyclus herhaalt zich elk jaar opnieuw met steeds grotere verliezen. De netto-instroom in de zomermaanden weegt nooit volledig op tegen de netto-uitstroom van de wintermaanden zodat de onderneming globaal genomen steeds meer geld verliest. De onderneming kan alleen bestaan dankzij de vrijgevigheid van de staat. Het is verre van duidelijk of de onderneming in haar huidige structuur ooit een positieve kasstroom kan bereiken. Daarom is het duidelijk dat deze schuldtolerantie niet kan worden beschouwd als normaal gedrag van een particuliere schuldeiser in een markteconomie; zij is systematisch van aard en gezien de moeilijke situatie van Olympic Airlines is de kans klein dat deze schulden ooit worden afgelost. |
| --- | --- |

(166)

De moeilijke financiële situatie van Olympic Airlines werd reeds uitvoerig besproken. In 2004 maakte de onderneming een verlies van 87,1 miljoen EUR bekend. In elk van de daarop volgende jaren heeft zij steeds meer verlies geleden en in 2007 bedroeg dat verlies [...]* miljoen EUR. De bedrijfsactiviteiten van Olympic Airlines zijn zeer cyclisch van aard, zoals wordt aangetoond door de negatieve kasstroom in de maanden oktober tot maart die wordt goedgemaakt door een positieve kasstroom in de maanden april tot september. Deze cyclus herhaalt zich elk jaar opnieuw met steeds grotere verliezen. De netto-instroom in de zomermaanden weegt nooit volledig op tegen de netto-uitstroom van de wintermaanden zodat de onderneming globaal genomen steeds meer geld verliest. De onderneming kan alleen bestaan dankzij de vrijgevigheid van de staat. Het is verre van duidelijk of de onderneming in haar huidige structuur ooit een positieve kasstroom kan bereiken. Daarom is het duidelijk dat deze schuldtolerantie niet kan worden beschouwd als normaal gedrag van een particuliere schuldeiser in een markteconomie; zij is systematisch van aard en gezien de moeilijke situatie van Olympic Airlines is de kans klein dat deze schulden ooit worden afgelost.

| (167) | De Commissie merkt ook op dat de betrokken maatregelen een ongunstige invloed hebben op het handelsverkeer tussen de lidstaten en de mededinging op deze markt verstoren of dreigen te verstoren aangezien zij betrekking hebben op een luchtvaartmaatschappij van de Gemeenschap. De Commissie besluit daarom dat het voortdurend niet-invorderen vanwege de staat, openbare lichamen en staatsondernemingen met betrekking tot de belastingsschulden van Olympic Airlines en andere operationele verplichtingen van deze onderneming aangemerkt dient te worden als staatssteun ten gunste van Olympic Airlines in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag. Aangezien deze steun nooit is aangemeld bij de Commissie, is deze derhalve illegaal. |
| --- | --- |

(167)

De Commissie merkt ook op dat de betrokken maatregelen een ongunstige invloed hebben op het handelsverkeer tussen de lidstaten en de mededinging op deze markt verstoren of dreigen te verstoren aangezien zij betrekking hebben op een luchtvaartmaatschappij van de Gemeenschap. De Commissie besluit daarom dat het voortdurend niet-invorderen vanwege de staat, openbare lichamen en staatsondernemingen met betrekking tot de belastingsschulden van Olympic Airlines en andere operationele verplichtingen van deze onderneming aangemerkt dient te worden als staatssteun ten gunste van Olympic Airlines in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag. Aangezien deze steun nooit is aangemeld bij de Commissie, is deze derhalve illegaal.

7.2.3.   Staatssteun door middel van een speciale bescherming tegen schuldeisers

| (168) | Volgens de gevestigde jurisprudentie omvat het begrip steun door overheden verleende voordelen die, in diverse vormen, de kosten verminderen die normaal gezien in de begroting van een onderneming zijn opgenomen (40). Aan Olympic Airways Services en Olympic Airlines werd blijkbaar een aanzienlijk voordeel verleend door middel van de speciale en unieke bescherming tegen schuldeisers die deze ondernemingen vanwege de staat genoten via de wet die specifiek met dit doel werd aangenomen, waarbij de uitvoering van vonnissen door particuliere schuldeisers tegen deze ondernemingen wordt uitgesteld. |
| --- | --- |

(168)

Volgens de gevestigde jurisprudentie omvat het begrip steun door overheden verleende voordelen die, in diverse vormen, de kosten verminderen die normaal gezien in de begroting van een onderneming zijn opgenomen (40). Aan Olympic Airways Services en Olympic Airlines werd blijkbaar een aanzienlijk voordeel verleend door middel van de speciale en unieke bescherming tegen schuldeisers die deze ondernemingen vanwege de staat genoten via de wet die specifiek met dit doel werd aangenomen, waarbij de uitvoering van vonnissen door particuliere schuldeisers tegen deze ondernemingen wordt uitgesteld.

| (169) | In dit geval werd de speciale bescherming tegen schuldeisers alleen verleend aan Olympic Airways Services en Olympic Airlines; derhalve is dit een selectieve en specifieke maatregel in de zin van artikel 87, lid 1. |
| --- | --- |

(169)

In dit geval werd de speciale bescherming tegen schuldeisers alleen verleend aan Olympic Airways Services en Olympic Airlines; derhalve is dit een selectieve en specifieke maatregel in de zin van artikel 87, lid 1.

| (170) | Volgens de gevestigde jurisprudentie is het begrip steun ruimer dan het begrip subsidie omdat steun niet alleen positieve voordelen omvat, zoals subsidies, maar ook maatregelen die, in diverse vormen, de kosten verlagen die normaal gezien opgenomen zijn in de begroting van een onderneming en die, zonder daarom subsidies te zijn in de strikte zin van het woord, een soortgelijk karakter hebben en hetzelfde effect sorteren (41). |
| --- | --- |

(170)

Volgens de gevestigde jurisprudentie is het begrip steun ruimer dan het begrip subsidie omdat steun niet alleen positieve voordelen omvat, zoals subsidies, maar ook maatregelen die, in diverse vormen, de kosten verlagen die normaal gezien opgenomen zijn in de begroting van een onderneming en die, zonder daarom subsidies te zijn in de strikte zin van het woord, een soortgelijk karakter hebben en hetzelfde effect sorteren (41).

| (171) | De uitdrukking „steun”, in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, houdt noodzakelijkerwijs voordelen in die rechtstreeks of onrechtstreeks met staatsmiddelen worden bekostigd of die een extra last voor de staat of voor daartoe aangewezen of ingestelde lichamen meebrengen (42). |
| --- | --- |

(171)

De uitdrukking „steun”, in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, houdt noodzakelijkerwijs voordelen in die rechtstreeks of onrechtstreeks met staatsmiddelen worden bekostigd of die een extra last voor de staat of voor daartoe aangewezen of ingestelde lichamen meebrengen (42).

| (172) | Naar analogie met wat het Hof besliste in Ecotrade
   (43) betreffende artikel 4, onder c), van het EGKS-Verdrag, maken verschillende kenmerken van speciale bescherming tegen schuldeisers het mogelijk om het bestaan van steun in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag vast te stellen. |
| --- | --- |

(172)

Naar analogie met wat het Hof besliste in Ecotrade
   (43) betreffende artikel 4, onder c), van het EGKS-Verdrag, maken verschillende kenmerken van speciale bescherming tegen schuldeisers het mogelijk om het bestaan van steun in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag vast te stellen.

| (173) | Eerst en vooral blijkt dat de speciale bescherming tegen schuldeisers alleen geldt voor Olympic Airways Services en Olympic Airlines, beide staatsondernemingen die bijzonder grote schulden hebben bij bepaalde, vooral openbare, klassen van schuldeisers. Zoals reeds aangetoond in onderhavige beschikking, is Olympic Airlines aan Olympic Airways Services ongeveer 86,3 miljoen EUR verschuldigd voor onbetaalde diensten. |
| --- | --- |

(173)

Eerst en vooral blijkt dat de speciale bescherming tegen schuldeisers alleen geldt voor Olympic Airways Services en Olympic Airlines, beide staatsondernemingen die bijzonder grote schulden hebben bij bepaalde, vooral openbare, klassen van schuldeisers. Zoals reeds aangetoond in onderhavige beschikking, is Olympic Airlines aan Olympic Airways Services ongeveer 86,3 miljoen EUR verschuldigd voor onbetaalde diensten.

| (174) | Het is ook onbetwistbaar vast komen te staan dat de speciale bescherming tegen schuldeisers Olympic Airways Services en Olympic Airlines in een meer bevoorrechte positie heeft gebracht dan andere ondernemingen, aangezien deze ondernemingen dankzij deze bescherming hun bedrijf kunnen voortzetten onder omstandigheden waarin een dergelijke mogelijkheid uitgesloten zou zijn bij toepassing van de gewone bepalingen van het faillissementsrecht, omdat volgens die bepalingen de bescherming van de belangen van de schuldeisers de determinerende factor is. Het feit dat deze twee ondernemingen hun bedrijf kunnen voortzetten vormt een extra last voor de overheid omdat staatsondernemingen tot de belangrijkste schuldeisers van de onderneming in moeilijkheden behoren, temeer omdat die onderneming, per definitie, schulden van aanzienlijke omvang heeft. Gezien de hachelijke financiële situatie van Olympics en de speciale bescherming tegen schuldeisers, zullen particuliere ondernemingen naar alle waarschijnlijkheid onder normale marktvoorwaarden geen zaken willen doen met Olympic Airlines of Olympic Airways Services, omdat de mogelijkheid om verschuldigde bedragen in de toekomst ooit terug te krijgen niet realistisch is. Gezien de hoge schulden aan openbare schuldeisers (zie overweging 139), zullen staatsondernemingen middelen verliezen ten gevolge van de speciale bescherming tegen schuldeisers en, overwegende dat de voortdurende staatssteun aan Olympic Airlines en Olympic Airways Services alleen toe te schrijven kan zijn aan aandacht voor het nationale industriebeleid en niet aan de overwegingen van een particuliere schuldeiser in een markteconomie die de terugbetaling van verschuldigde bedragen verlangt, kan de Commissie besluiten dat er staatsmiddelen betrokken zijn en dat de maatregel toe te rekenen is aan de staat. |
| --- | --- |

(174)

Het is ook onbetwistbaar vast komen te staan dat de speciale bescherming tegen schuldeisers Olympic Airways Services en Olympic Airlines in een meer bevoorrechte positie heeft gebracht dan andere ondernemingen, aangezien deze ondernemingen dankzij deze bescherming hun bedrijf kunnen voortzetten onder omstandigheden waarin een dergelijke mogelijkheid uitgesloten zou zijn bij toepassing van de gewone bepalingen van het faillissementsrecht, omdat volgens die bepalingen de bescherming van de belangen van de schuldeisers de determinerende factor is. Het feit dat deze twee ondernemingen hun bedrijf kunnen voortzetten vormt een extra last voor de overheid omdat staatsondernemingen tot de belangrijkste schuldeisers van de onderneming in moeilijkheden behoren, temeer omdat die onderneming, per definitie, schulden van aanzienlijke omvang heeft. Gezien de hachelijke financiële situatie van Olympics en de speciale bescherming tegen schuldeisers, zullen particuliere ondernemingen naar alle waarschijnlijkheid onder normale marktvoorwaarden geen zaken willen doen met Olympic Airlines of Olympic Airways Services, omdat de mogelijkheid om verschuldigde bedragen in de toekomst ooit terug te krijgen niet realistisch is. Gezien de hoge schulden aan openbare schuldeisers (zie overweging 139), zullen staatsondernemingen middelen verliezen ten gevolge van de speciale bescherming tegen schuldeisers en, overwegende dat de voortdurende staatssteun aan Olympic Airlines en Olympic Airways Services alleen toe te schrijven kan zijn aan aandacht voor het nationale industriebeleid en niet aan de overwegingen van een particuliere schuldeiser in een markteconomie die de terugbetaling van verschuldigde bedragen verlangt, kan de Commissie besluiten dat er staatsmiddelen betrokken zijn en dat de maatregel toe te rekenen is aan de staat.

| (175) | In het licht van het voorgaande moet worden besloten dat de toepassing van een stelsel van speciale bescherming tegen schuldeisers ten voordele van een onderneming zoals in deze zaak, dat afwijkt „van de bepalingen van het commune faillissementsrecht”, moet worden aangemerkt als door de staat verleende steun, in de zin van artikel 87, lid 1 van het EG-Verdrag, wanneer komt vast te staan dat die onderneming






  — | toestemming heeft gekregen om haar bedrijf voort te zetten onder omstandigheden waarin een dergelijke mogelijkheid uitgesloten zou zijn bij toepassing van de bepalingen van het commune faillissementsrecht, of |
| --- | --- | --- |

(175)

In het licht van het voorgaande moet worden besloten dat de toepassing van een stelsel van speciale bescherming tegen schuldeisers ten voordele van een onderneming zoals in deze zaak, dat afwijkt „van de bepalingen van het commune faillissementsrecht”, moet worden aangemerkt als door de staat verleende steun, in de zin van artikel 87, lid 1 van het EG-Verdrag, wanneer komt vast te staan dat die onderneming

—

toestemming heeft gekregen om haar bedrijf voort te zetten onder omstandigheden waarin een dergelijke mogelijkheid uitgesloten zou zijn bij toepassing van de bepalingen van het commune faillissementsrecht, of

| — | een feitelijke algehele of gedeeltelijke kwijtschelding van vorderingen van de overheid heeft genoten, waarop een andere insolvabele onderneming in het kader van de toepassing van de bepalingen van het gemene recht inzake faillissement geen aanspraak had kunnen maken (44). |
| --- | --- |

—

een feitelijke algehele of gedeeltelijke kwijtschelding van vorderingen van de overheid heeft genoten, waarop een andere insolvabele onderneming in het kader van de toepassing van de bepalingen van het gemene recht inzake faillissement geen aanspraak had kunnen maken (44).

| (176) | In onderhavig geval merkt de Commissie betreffende de speciale en unieke bescherming tegen schuldeisers die aan Olympic Airways Services en Olympic Airlines werd verstrekt, op dat aan beide bovenvermelde criteria is voldaan. De ondernemingen in kwestie hebben toestemming gekregen om hun bedrijf voort te zetten onder omstandigheden waarin een dergelijke mogelijkheid uitgesloten zou zijn bij toepassing van de bepalingen van het commune faillissementsrecht. Bovendien is in de uiteenzetting van deze beschikking aangetoond dat de ondernemingen in kwestie verschillende voordelen vanwege de staat hebben genoten, waarop een andere insolvabele onderneming in het kader van de toepassing van de bepalingen van het commune faillissementsrecht geen aanspraak had kunnen maken. |
| --- | --- |

(176)

In onderhavig geval merkt de Commissie betreffende de speciale en unieke bescherming tegen schuldeisers die aan Olympic Airways Services en Olympic Airlines werd verstrekt, op dat aan beide bovenvermelde criteria is voldaan. De ondernemingen in kwestie hebben toestemming gekregen om hun bedrijf voort te zetten onder omstandigheden waarin een dergelijke mogelijkheid uitgesloten zou zijn bij toepassing van de bepalingen van het commune faillissementsrecht. Bovendien is in de uiteenzetting van deze beschikking aangetoond dat de ondernemingen in kwestie verschillende voordelen vanwege de staat hebben genoten, waarop een andere insolvabele onderneming in het kader van de toepassing van de bepalingen van het commune faillissementsrecht geen aanspraak had kunnen maken.

| (177) | De betrokken maatregelen hebben een ongunstige invloed op het handelsverkeer tussen de lidstaten aangezien zij ondernemingen betreffen die bedrijvig zijn in een vrijgemaakte markt. Daarom verstoren zij ook de mededinging op deze markt of dreigen zij deze te verstoren, aangezien zij gericht zijn op specifieke ondernemingen die concurreren met andere communautaire marktdeelnemers. |
| --- | --- |

(177)

De betrokken maatregelen hebben een ongunstige invloed op het handelsverkeer tussen de lidstaten aangezien zij ondernemingen betreffen die bedrijvig zijn in een vrijgemaakte markt. Daarom verstoren zij ook de mededinging op deze markt of dreigen zij deze te verstoren, aangezien zij gericht zijn op specifieke ondernemingen die concurreren met andere communautaire marktdeelnemers.

| (178) | Onder deze omstandigheden besluit de Commissie aangaande de speciale bescherming tegen schuldeisers ten gunste van Olympic Airways Services en Olympic Airlines dat deze neerkomt op staatssteun. Aangezien deze steun nooit is aangemeld bij de Commissie, is deze derhalve illegaal. |
| --- | --- |

(178)

Onder deze omstandigheden besluit de Commissie aangaande de speciale bescherming tegen schuldeisers ten gunste van Olympic Airways Services en Olympic Airlines dat deze neerkomt op staatssteun. Aangezien deze steun nooit is aangemeld bij de Commissie, is deze derhalve illegaal.

7.3.   Verenigbaarheid van steun

7.3.1.   Verenigbaarheid van steun ten gunste van Olympic Airlines door middel van betalingen voor het leasen van vliegtuigen, het niet-invorderen van schulden en een speciale bescherming tegen schuldeisers.

| (179) | Nu de Commissie tot de conclusie is gekomen dat Olympic Airlines sinds 2005 staatssteun heeft ontvangen, dient zij vervolgens de maatregelen ten gunste van deze onderneming te onderzoeken in het licht van artikel 87, leden 2 en 3, van het EG-Verdrag, die voorzien in uitzonderingen op de algemene regel van onverenigbaarheid vermeld in artikel 87, lid 1. |
| --- | --- |

(179)

Nu de Commissie tot de conclusie is gekomen dat Olympic Airlines sinds 2005 staatssteun heeft ontvangen, dient zij vervolgens de maatregelen ten gunste van deze onderneming te onderzoeken in het licht van artikel 87, leden 2 en 3, van het EG-Verdrag, die voorzien in uitzonderingen op de algemene regel van onverenigbaarheid vermeld in artikel 87, lid 1.

| (180) | De uitzonderingen in artikel 87, lid 2, van het EG-Verdrag kunnen in onderhavig geval niet van toepassing zijn omdat de steunmaatregel geen sociaal karakter heeft en niet aan individuele verbruikers is toegekend, bovendien dient de steunmaatregel niet tot herstel van schade veroorzaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen en wordt zij niet verleend aan de economie van bepaalde streken van de Bondsrepubliek Duitsland die nadelen ondervinden van de deling van Duitsland. |
| --- | --- |

(180)

De uitzonderingen in artikel 87, lid 2, van het EG-Verdrag kunnen in onderhavig geval niet van toepassing zijn omdat de steunmaatregel geen sociaal karakter heeft en niet aan individuele verbruikers is toegekend, bovendien dient de steunmaatregel niet tot herstel van schade veroorzaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen en wordt zij niet verleend aan de economie van bepaalde streken van de Bondsrepubliek Duitsland die nadelen ondervinden van de deling van Duitsland.

| (181) | Verdere uitzonderingen op het algemene verbod op staatssteun worden vermeld in artikel 87, lid 3. De uitzonderingen in artikel 87, lid 3, onder b), en artikel 87, lid 3, onder d), zijn in dit geval niet van toepassing omdat de steunmaatregel de verwezenlijking van een belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang niet bevordert en een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat niet opheft; ook bevordert zij niet de cultuur of de instandhouding van het culturele erfgoed. |
| --- | --- |

(181)

Verdere uitzonderingen op het algemene verbod op staatssteun worden vermeld in artikel 87, lid 3. De uitzonderingen in artikel 87, lid 3, onder b), en artikel 87, lid 3, onder d), zijn in dit geval niet van toepassing omdat de steunmaatregel de verwezenlijking van een belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang niet bevordert en een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat niet opheft; ook bevordert zij niet de cultuur of de instandhouding van het culturele erfgoed.

| (182) | Artikel 87, lid 3, onder a) en c), van het EG-Verdrag bevat uitzonderingen in verband met steunmaatregelen ter bevordering van de economische ontwikkeling van streken waar de levensstandaard abnormaal laag is of waar een ernstig gebrek aan werkgelegenheid heerst. Griekenland is een regio die volledig onder het toepassingsgebied van artikel 87, lid 3, onder a), valt. Niettemin voldoen de steunmaatregelen niet aan de criteria van de geldende „Richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen” (45). |
| --- | --- |

(182)

Artikel 87, lid 3, onder a) en c), van het EG-Verdrag bevat uitzonderingen in verband met steunmaatregelen ter bevordering van de economische ontwikkeling van streken waar de levensstandaard abnormaal laag is of waar een ernstig gebrek aan werkgelegenheid heerst. Griekenland is een regio die volledig onder het toepassingsgebied van artikel 87, lid 3, onder a), valt. Niettemin voldoen de steunmaatregelen niet aan de criteria van de geldende „Richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen” (45).

| (183) | Wat betreft de in artikel 87, lid 3, onder c), van het Verdrag bedoelde uitzondering in verband met steunmaatregelen om de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid te vergemakkelijken, mits de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt daardoor niet zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad, zal de Commissie moeten onderzoeken of deze bepaling op de huidige situatie van toepassing kan zijn. Bij de uitvoering van dit onderzoek dient de Commissie rekening te houden met de richtsnoeren die van toepassing zijn op de luchtvaartsector (46). |
| --- | --- |

(183)

Wat betreft de in artikel 87, lid 3, onder c), van het Verdrag bedoelde uitzondering in verband met steunmaatregelen om de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid te vergemakkelijken, mits de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt daardoor niet zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad, zal de Commissie moeten onderzoeken of deze bepaling op de huidige situatie van toepassing kan zijn. Bij de uitvoering van dit onderzoek dient de Commissie rekening te houden met de richtsnoeren die van toepassing zijn op de luchtvaartsector (46).

| (184) | In dit verband is het duidelijk dat in onderhavig geval aan geen enkele van de bepalingen van de richtsnoeren is voldaan. Het is ook duidelijk dat de steun niet bedoeld is ter compensatie van openbaredienstverplichtingen in de zin van artikel 86, lid 2, van het EG-Verdrag en daarom niet verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt. |
| --- | --- |

(184)

In dit verband is het duidelijk dat in onderhavig geval aan geen enkele van de bepalingen van de richtsnoeren is voldaan. Het is ook duidelijk dat de steun niet bedoeld is ter compensatie van openbaredienstverplichtingen in de zin van artikel 86, lid 2, van het EG-Verdrag en daarom niet verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt.

7.3.2.   Verenigbaarheid van steun ten gunste van Olympic Airways Services door het niet-invorderen van schulden en speciale bescherming tegen schuldeisers

| (185) | Nu de Commissie tot de conclusie is gekomen dat Olympic Airways Services ook illegale staatssteun heeft ontvangen, dient zij de maatregel te onderzoeken in het licht van artikel 87, leden 2 en 3, van het Verdrag, dat voorziet in uitzonderingen op de algemene regel van onverenigbaarheid vermeld in artikel 87, lid 1. |
| --- | --- |

(185)

Nu de Commissie tot de conclusie is gekomen dat Olympic Airways Services ook illegale staatssteun heeft ontvangen, dient zij de maatregel te onderzoeken in het licht van artikel 87, leden 2 en 3, van het Verdrag, dat voorziet in uitzonderingen op de algemene regel van onverenigbaarheid vermeld in artikel 87, lid 1.

| (186) | De uitzonderingen in artikel 87, lid 2, van het Verdrag kunnen in onderhavig geval niet van toepassing zijn omdat de steunmaatregel geen sociaal karakter heeft en niet aan individuele verbruikers is toegekend, bovendien dient de steunmaatregel niet tot herstel van de schade veroorzaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen en wordt zij niet verleend aan de economie van bepaalde streken van de Bondsrepubliek Duitsland die nadelen ondervinden van de deling van Duitsland. |
| --- | --- |

(186)

De uitzonderingen in artikel 87, lid 2, van het Verdrag kunnen in onderhavig geval niet van toepassing zijn omdat de steunmaatregel geen sociaal karakter heeft en niet aan individuele verbruikers is toegekend, bovendien dient de steunmaatregel niet tot herstel van de schade veroorzaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen en wordt zij niet verleend aan de economie van bepaalde streken van de Bondsrepubliek Duitsland die nadelen ondervinden van de deling van Duitsland.

| (187) | Verdere uitzonderingen op het algemene verbod op staatssteun worden vermeld in artikel 87, lid 3. De uitzonderingen in artikel 87, lid 3, onder b), en artikel 87, lid 3, onder d), zijn in dit geval niet van toepassing omdat de steunmaatregel de verwezenlijking van een belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang niet bevordert en een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat niet opheft; ook bevordert zij niet de cultuur of de instandhouding van het culturele erfgoed. |
| --- | --- |

(187)

Verdere uitzonderingen op het algemene verbod op staatssteun worden vermeld in artikel 87, lid 3. De uitzonderingen in artikel 87, lid 3, onder b), en artikel 87, lid 3, onder d), zijn in dit geval niet van toepassing omdat de steunmaatregel de verwezenlijking van een belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang niet bevordert en een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat niet opheft; ook bevordert zij niet de cultuur of de instandhouding van het culturele erfgoed.

| (188) | Artikel 87, lid 3, onder a), van het EG-Verdrag bevat uitzonderingen in verband met steunmaatregelen ter bevordering van de economische ontwikkeling van streken waarin de levensstandaard abnormaal laag is of waar een ernstig gebrek aan werkgelegenheid heerst. Niettemin voldoen de steunmaatregelen niet aan de criteria van de geldende „Richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen”. |
| --- | --- |

(188)

Artikel 87, lid 3, onder a), van het EG-Verdrag bevat uitzonderingen in verband met steunmaatregelen ter bevordering van de economische ontwikkeling van streken waarin de levensstandaard abnormaal laag is of waar een ernstig gebrek aan werkgelegenheid heerst. Niettemin voldoen de steunmaatregelen niet aan de criteria van de geldende „Richtsnoeren inzake regionale steunmaatregelen”.

| (189) | Wat betreft de in artikel 87, lid 3, onder c), van het Verdrag bedoelde uitzondering in verband met steunmaatregelen om de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid te vergemakkelijken, mits de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt daardoor niet zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad, zal de Commissie moeten onderzoeken of deze bepaling op de huidige situatie van toepassing kan zijn. Bij de uitvoering van dit onderzoek dient de Commissie rekening te houden met de richtsnoeren die van toepassing zijn op de luchtvaartsector (47). |
| --- | --- |

(189)

Wat betreft de in artikel 87, lid 3, onder c), van het Verdrag bedoelde uitzondering in verband met steunmaatregelen om de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid te vergemakkelijken, mits de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt daardoor niet zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad, zal de Commissie moeten onderzoeken of deze bepaling op de huidige situatie van toepassing kan zijn. Bij de uitvoering van dit onderzoek dient de Commissie rekening te houden met de richtsnoeren die van toepassing zijn op de luchtvaartsector (47).

| (190) | In dit verband is het duidelijk dat in onderhavig geval aan geen enkele van de bepalingen van de richtsnoeren is voldaan. Het is ook duidelijk dat de steun niet bedoeld is ter compensatie van openbaredienstverplichtingen in de zin van artikel 86, lid 2, van het EG-Verdrag en daarom niet verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt. |
| --- | --- |

(190)

In dit verband is het duidelijk dat in onderhavig geval aan geen enkele van de bepalingen van de richtsnoeren is voldaan. Het is ook duidelijk dat de steun niet bedoeld is ter compensatie van openbaredienstverplichtingen in de zin van artikel 86, lid 2, van het EG-Verdrag en daarom niet verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt.

| (191) | Dienovereenkomstig besluit de Commissie dat Griekenland door zijn tolerantie in verband met laattijdige betalingen en de niet-betaling van belastings- en socialezekerheidsschulden en door middel van de speciale bescherming die het aan deze onderneming heeft verstrekt, niet-verenigbare staatssteun heeft verleend, |
| --- | --- |

(191)

Dienovereenkomstig besluit de Commissie dat Griekenland door zijn tolerantie in verband met laattijdige betalingen en de niet-betaling van belastings- en socialezekerheidsschulden en door middel van de speciale bescherming die het aan deze onderneming heeft verstrekt, niet-verenigbare staatssteun heeft verleend,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

1.   De aanhoudende schuldtolerantie van de Griekse overheid ten opzichte van Olympic Airways Services in verband met diens belastings- en socialezekerheidsschulden aan de staat, voor een bedrag van naar schatting minstens 590,4 miljoen EUR, houdt het verlenen van illegale staatssteun ten gunste van Olympic Airways Services in, wat niet verenigbaar is met het Verdrag.

2.   De aanhoudende schuldtolerantie van de Griekse overheid ten opzichte van Olympic Airlines in verband met leaseovereenkomsten voor vliegtuigen van naar schatting 137,2 miljoen EUR, schulden aan Olympic Airways Services en Olympic Aviation van naar schatting 86,3 miljoen EUR, schulden aan de Griekse Burgerluchtvaartautoriteit ten bedrage van 4,5 miljoen EUR en de Spatosimo-heffing van minstens 38,1 miljoen EUR houdt het verlenen van illegale staatssteun ten gunste van Olympic Airlines in, wat niet verenigbaar is met het Verdrag.

3.   De speciale bescherming tegen schuldeisers die via de Griekse wetgeving werd verleend aan Olympic Airways Services en Olympic Airlines houdt het verlenen van illegale staatssteun ten gunste van beide ondernemingen in, wat niet verenigbaar is met het Verdrag.

Artikel 2

1.   Griekenland moet de in artikel 1 bedoelde steun van de begunstigde terugvorderen.

2.   De terug te vorderen bedragen zullen rente dragen vanaf de datum waarop ze aan de begunstigde ter beschikking werden gesteld tot de datum waarop ze werden teruggevorderd.

3.   De rente zal worden berekend op samengestelde grondslag in overeenstemming met Hoofdstuk V van Verordening (EG) nr. 794/2004 van de Commissie (48) zoals gewijzigd door Verordening (EG) nr. 271/2008 (49).

4.   Griekenland moet alle uitstaande betalingen van de in artikel 1 bedoelde steun annuleren met ingang van de datum waarop deze beschikking wordt gegeven.

Artikel 3

1.   De in artikel 1 bedoelde steun wordt onmiddellijk en op doeltreffende wijze teruggevorderd.

2.   Griekenland ziet erop toe dat deze beschikking binnen vier maanden na de datum van de kennisgeving ervan wordt uitgevoerd.

Artikel 4

1.   Binnen twee maanden na de datum van kennisgeving van deze beschikking verstrekt Griekenland de Commissie de volgende informatie:

| a) | het totale bedrag (hoofdsom en invorderingsrente) dat van de begunstigde moet worden teruggevorderd; |
| --- | --- |

a)

het totale bedrag (hoofdsom en invorderingsrente) dat van de begunstigde moet worden teruggevorderd;

| b) | een gedetailleerde beschrijving van de maatregelen die reeds zijn genomen of die zullen worden genomen om aan deze beschikking te voldoen; |
| --- | --- |

b)

een gedetailleerde beschrijving van de maatregelen die reeds zijn genomen of die zullen worden genomen om aan deze beschikking te voldoen;

| c) | documenten waaruit blijkt dat de begunstigde is aangemaand de steun terug te betalen. |
| --- | --- |

c)

documenten waaruit blijkt dat de begunstigde is aangemaand de steun terug te betalen.

2.   Griekenland houdt de Commissie op de hoogte van de vooruitgang die bij de nationale maatregelen ter uitvoering van deze beschikking wordt gemaakt, totdat de in artikel 1 bedoelde steun volledig is terugbetaald. Het verstrekt onmiddellijk alle informatie die de Commissie wenst te verkrijgen over de maatregelen die reeds zijn genomen of die zullen worden genomen om aan deze beschikking te voldoen. Het verstrekt ook gedetailleerde gegevens over de steunbedragen en de invorderingsrente die reeds door de begunstigde zijn terugbetaald.

Artikel 5

Griekenland schort alle verdere betalingen van steun aan Olympic Airways Services en Olympic Airlines onmiddellijk op.

Artikel 6

Deze beschikking is gericht tot de Helleense Republiek.

Gedaan te Brussel, 17 september 2008.

Voor de Commissie

Antonio TAJANI

Vicevoorzitter

---

(1)  PB C 50 van 23.2.2008, blz. 13.

1

(2)  Zie voetnoot 1.

2

(3)  Olympic Airways n.v. kreeg formeel de nieuwe naam Olympic Airways - Services n.v. Een wijziging van de statuten van Olympic Airways n.v. werd bekendgemaakt in het Griekse staatsblad nr. 1485/19.2.2004, nv-uitgave, op 19 februari 2004. De wijziging betrof artikel 1, op basis waarvan de onderneming de nieuwe naam „Olympic Airways - Services n.v.” kreeg en werd opgericht voor de duur van 46 jaar, namelijk tot en met 31.12.2049. De wijziging betrof ook artikel 2. Het hoofddoel van de onderneming is het uitvoeren van gronddiensten, onderhoudsdiensten voor motoren en vliegtuigen, vertegenwoordiging en agentschap van luchtvervoersondernemingen enz. In deze beschikking wordt de term „Olympic Airways” verder gebruikt voor zowel „Olympic Airways n.v.” tot februari 2004 als voor „Olympic Airways - Services n.v.” na die datum.

3

(4)  Op 14 september 2005 heeft de Commissie een definitieve negatieve beschikking vastgesteld (Beschikking 2005/2706/EG — nog niet bekendgemaakt) betreffende door de Helleense Republiek verleende steun aan Olympic Airways en Olympic Airlines.

4

(5)  De beschikking van 2005 hield uitsluitend rekening met steun die aan Olympic Airways werd verleend tot en met december 2004.

5

(6)  De beschikking van 2005 hield uitsluitend rekening met steun die aan Olympic Airlines werd verleend tot en met mei 2005.

6

(7)  In 2003-2004 bijvoorbeeld voerde Olympic Airways betalingen ten bedrage van 7,7 miljoen EUR uit in verband met een schikkingsakkoord voor de jaren vóór 2003.

7

(8)  Brieven van de Commissie van 25 augustus 2006 (ref D (2006) 217009) en 16 juli 2007 (ref D (2007) 313288).

8

(9)  Ref.: 3082.07/004/A/9749.

9

(10)  Brief van 16 november 2006.

10

(11)  Brieven van 25 augustus 2006 (ref. D (2006) 217009) en 16 juli 2007 TREN (ref. D (2007) 313288).

11

(12)  Alle langetermijnschulden bleven bij Olympic Airways en van de belastingen, sociale zekerheid en andere heffingen die aan de Griekse overheid verschuldigd waren, werden slechts de verplichtingen van één maand overgedragen naar Olympic Airlines.

12

(13)  Bron Reuters, 20 december 2006.

13

(14)  Het lijkt erop dat de onderneming sinds december 2003 geen gecontroleerde rekeningen meer heeft bekendgemaakt.

14

(15)  Bron Kathimerini, 21 september 2007.

15

(16)  „Regeling van aangelegenheden betreffende de universiteit en technologische domeinen binnen het hoger onderwijs en andere bepalingen” (Grieks Staatsblad A 260).

16

(17)  Artikel 28 van Wet nr. 3446/2006 (Grieks Staatsblad A 49, 10.3.2006).

17

(18)  Artikel 35(B) van Wet nr. 3492/2006 (Grieks Staatsblad A 210, 5.10.2006).

18

(19)  Zaak C-295/97:Industrie Aeronautiche e Meccaniche Rinaldo Piaggio SpA tegen International Factors Italia SpA (Ifitalia).

19

(20)  Deze informatie valt onder de geheimhoudingsplicht.

20

(21)  PB C 384 van 10.12.1998, blz. 3.

21

(22)  In tegenstelling tot zijn belangrijkste concurrent op de binnenlandse markt, Aegean Airlines, die onlangs zijn aandelenkapitaal heeft verhoogd.

22

(23)  Zaak C-256/97, DM Transport [1999] Jurispr. I-3913, punt 19.

23

(24)  Zaak C-480/98, Spanje/Commissie (Magefesa) [2000] Jurispr. I-8717, en zaak C-276/02, Spanje/Commissie [2004] 1-8091.

24

(25)  Zie voetnoot 23.

25

(26)  Zaak Τ-36/99 Lenzing AG/Commissie [2004] Jurispr. II-3597, punten 131, 136,138 en 146.

26

(27)  Zaak C-276/02, Spanje/Commissie.

27

(28)  Zaak C-248/84, Duitsland/Commissie [1987] Jurispr. 4013, punt 17.

28

(29)  Zie punt 8 hierboven.

29

(30)  PB L 83 van 27.3.1999, blz. 1.

30

(31)  EasyJet verzorgt verbindingen met Athene, Kerkyra, Mykonos, Rhodos, Heraklion en Thessaloniki (zie http://www.easyjet.com).

31

(32)  Germanwings verzorgt verbindingen met Athene, Kerkyra, Kavala, Mykonos, Rhodos, Heraklion en Thessaloniki (zie http://www.aia.gr).

32

(33)  Air Berlin verzorgt verbindingen met Athene, Kerkyra, Kavala, Mykonos, Rhodos, Heraklion, Thessaloniki, Volos, Preveza, Zakynthos, Santorini, Kos, Samos, Karpathos, Lesbos (zie http//www.aia.gr).

33

(34)  De bepalingen van Wet nr. 3518/2006 zijn opgenomen in het antwoord van de Helleense Republiek van 11 februari 2008, punt 75.

34

(35)  Omvat andere bronbelasting dan de bronbelasting die verschuldigd was voor de perioden vermeld in onderstaande tabel.

35

(36)  De beschikking van 2005 hield uitsluitend rekening met steun die aan Olympic Airways werd verleend tot en met december 2004.

36

(37)  De beschikking van 2005 hield uitsluitend rekening met steun die aan Olympic Airlines werd verleend tot en met mei 2005.

37

(38)  Wet 1846/1951, artikel 11.

38

(39)  Wet 2676/1999.

39

(40)  Zie onder meer de arresten in zaak 30/59 De Gezamenlijke Steenkolenmijnen in Limburg/Hoge Autoriteit [1961] Jurispr. 1, zaak C-387/92 Banco Exterior de España [1994] Jurispr. I-877, punt 13; zaak C-241/94 Frankrijk/Commissie [1996] Jurispr. I-4551, punt 34; en zaak C-256/97 DM Transport [1999] Jurispr. I-3913, punt 19).

40

De Gezamenlijke Steenkolenmijnen in Limburg/Hoge Autoriteit

Banco Exterior de España

Frankrijk/Commissie

DM Transport

(41)  Zaak C-387/92 Banco Exterior de Espana tegen Ayuntamiento de Valencia [1994] Jurispr. I-877, punt 13; zaak C-200/97, Ecotrade Srl tegen Altiforni e Ferriere di Servola SpA, [1998] Jurispr. I-07907, punt 34).

41

(42)  Gevoegde zaken C-52/97 tot en met C-54/97 Viscido en anderen tegen Ente Poste Italiane [1998] Jurispr. I-2629, punt 13.

42

(43)  Zaak C-200/97, zie voetnoot 40.

43

(44)  Zaak C-295/97 Rinaldo Piaggio (punt 43).

44

(45)  Voor de periode 2000-2006 (PB C 74 van 10.3.1998, blz. 9), voor de periode 2007-2013, (PB C 54 van 4.3.2006, blz. 13).

45

(46)  „Toepassing van de artikelen 92 en 93 van het EG-Verdrag en van artikel 61 van de EER-overeenkomst op steunmaatregelen van de staten in de luchtvaartsector” (PB C 350 van 10.12.1994, blz. 5) en „Communautaire richtsnoeren voor financiering van luchthavens en aanloopsteun van de overheid voor luchtvaartmaatschappijen met een regionale luchthaven als thuishaven” (PB C 312 van 9.12.2005 blz.1).

46

(47)  Zie voetnoot 45.

47

(48)  PB L 140 van 30.4.2004, blz. 1.

48

(49)  PB L 82 van 25.3.2008, blz. 1.

49

---