# Dziennik Urzędowy L 200/2010

| | ISSN 1725-5139
  doi:10.3000/17255139.L_2010.200.pol |
| --- | --- |
| Dziennik Urzędowy
  Unii Europejskiej | L 200 |
| | |
| Wydanie polskie | Legislacja | Tom 5331 lipca 2010 |

ISSN 1725-5139

doi:10.3000/17255139.L_2010.200.pol

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

L 200

Wydanie polskie

Legislacja

Tom 5331 lipca 2010

---

| Spis treści | | II   Akty o charakterze nieustawodawczym | Strona |
| --- | --- | --- | --- |
| | | AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH |
| | * | Regulamin nr 69 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) – Jednolite przepisy dotyczące homologacji tylnych tablic wyróżniających pojazdów o (konstrukcyjnie) ograniczonej prędkości i ich przyczep | 1 |
| | * | Regulamin nr 71 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) – Jednolite przepisy dotyczące homologacji ciągników rolniczych w odniesieniu do pola widzenia kierowcy | 28 |
| | * | Regulamin nr 125 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) – Jednolite przepisy dotyczące homologacji pojazdów w zakresie pola widoczności kierowcy w przód | 38 |

Spis treści

II   Akty o charakterze nieustawodawczym

Strona

AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH

*

Regulamin nr 69 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) – Jednolite przepisy dotyczące homologacji tylnych tablic wyróżniających pojazdów o (konstrukcyjnie) ograniczonej prędkości i ich przyczep

1

*

Regulamin nr 71 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) – Jednolite przepisy dotyczące homologacji ciągników rolniczych w odniesieniu do pola widzenia kierowcy

28

*

Regulamin nr 125 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) – Jednolite przepisy dotyczące homologacji pojazdów w zakresie pola widoczności kierowcy w przód

38

| PL | Akty, których tytuły wydrukowano zwykłą czcionką, odnoszą się do bieżącego zarządzania sprawami rolnictwa i generalnie zachowują ważność przez określony czas.
  Tytuły wszystkich innych aktów poprzedza gwiazdka, a drukuje się je czcionką pogrubioną. |
| --- | --- |

PL

Akty, których tytuły wydrukowano zwykłą czcionką, odnoszą się do bieżącego zarządzania sprawami rolnictwa i generalnie zachowują ważność przez określony czas.

Tytuły wszystkich innych aktów poprzedza gwiazdka, a drukuje się je czcionką pogrubioną.

---

II Akty o charakterze nieustawodawczym

AKTY PRZYJĘTE PRZEZ ORGANY UTWORZONE NA MOCY UMÓW MIĘDZYNARODOWYCH

| 31.7.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 200/1 |
| --- | --- | --- | --- |

31.7.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 200/1

---

Jedynie oryginalne teksty EKG ONZ mają skutek prawny w międzynarodowym prawie publicznym. Status i datę wejścia w życie niniejszego regulaminu należy sprawdzać w najnowszej wersji dokumentu EKG ONZ dotyczącego statusu TRANS/WP.29/343/, dostępnej pod adresem:

http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html

Regulamin nr 69 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) – Jednolite przepisy dotyczące homologacji tylnych tablic wyróżniających pojazdów o (konstrukcyjnie) ograniczonej prędkości i ich przyczep

Obejmujące wszystkie obowiązujące teksty, w tym:

Suplement nr 5 do serii poprawek 01 – Data wejścia w życie: 24 października 2009 r.

SPIS TREŚCI

REGULAMIN

| 1. | Zakres |
| --- | --- |

1.

| 2. | Definicje |
| --- | --- |

2.

| 3. | Wnioski o udzielenie homologacji |
| --- | --- |

3.

| 4. | Oznakowania |
| --- | --- |

4.

| 5. | Homologacja |
| --- | --- |

5.

| 6. | Specyfikacje ogólne |
| --- | --- |

6.

| 7. | Specyfikacje szczególne (badania) |
| --- | --- |

7.

| 8. | Zmiana i rozszerzenie homologacji tylnych tablic wyróżniających pojazdów o (konstrukcyjnie) ograniczonej prędkości i ich przyczep |
| --- | --- |

8.

| 9. | Zgodność produkcji |
| --- | --- |

9.

| 10. | Sankcje za niezgodność produkcji |
| --- | --- |

10.

| 11. | Ostateczne zaniechanie produkcji |
| --- | --- |

11.

| 12. | Przepisy przejściowe |
| --- | --- |

12.

| 13. | Nazwy i adresy upoważnionych placówek technicznych odpowiedzialnych za prowadzenie badań homologacyjnych oraz nazwy i adresy służb administracyjnych |
| --- | --- |

13.

ZAŁĄCZNIKI

| Załącznik 1 – | Układ współrzędnych CIE |
| --- | --- |

Załącznik 1 –

| Załącznik 2 – | Zawiadomienie o udzieleniu, odmowie, rozszerzeniu lub cofnięciu homologacji lub o ostatecznym zaniechaniu produkcji typu tylnej tablicy wyróżniającej POP zgodnie z regulaminem nr 69 |
| --- | --- |

Załącznik 2 –

| Załącznik 3 – | Układ znaku homologacji |
| --- | --- |

Załącznik 3 –

| Załącznik 4 – | Procedura badania |
| --- | --- |

Załącznik 4 –

| Załącznik 5 – | Specyfikacje kształtu i wymiarów tylnych tablic wyróżniających POP odblaskowych/fluorescencyjnych (klasa 1) lub wyłącznie odblaskowych (klasa 2) |
| --- | --- |

Załącznik 5 –

| Załącznik 6 – | Specyfikacje kolorymetryczne |
| --- | --- |

Załącznik 6 –

| Załącznik 7 – | Specyfikacje fotometryczne |
| --- | --- |

Załącznik 7 –

| Załącznik 8 – | Odporność na działanie czynników zewnętrznych |
| --- | --- |

Załącznik 8 –

| Załącznik 9 – | Odporność na działanie wysokich temperatur |
| --- | --- |

Załącznik 9 –

| Załącznik 10 – | Sztywność tablic |
| --- | --- |

Załącznik 10 –

| Załącznik 11 – | Stabilność w czasie właściwości optycznych tylnych tablic wyróżniających |
| --- | --- |

Załącznik 11 –

| Załącznik 12 – | Tylne tablice wyróżniające pojazdów o ograniczonej prędkości i ich przyczep |
| --- | --- |

Załącznik 12 –

| Załącznik 13 – | Minimalne wymogi dotyczące procedur kontroli zgodności produkcji |
| --- | --- |

Załącznik 13 –

| Załącznik 14 – | Minimalne wymogi dotyczące pobierania próbek przez kontrolera |
| --- | --- |

Załącznik 14 –

| Załącznik 15 – | Wytyczne dotyczące montażu tylnych tablic wyróżniających na pojazdach o (konstrukcyjnie) ograniczonej prędkości i ich przyczepach |
| --- | --- |

Załącznik 15 –

1.   ZAKRES

Niniejszy regulamin dotyczy tylnych tablic wyróżniających dla pojazdów kategorii M, N, O i T oraz maszyn samojezdnych, które konstrukcyjnie nie mogą poruszać się z predkością większą niż 40 km/h (1).

2.   DEFINICJE (2)

2.1.   Do celów niniejszych przepisów zastosowanie mają następujące definicje:

| 2.1.1. | „Tylna tablica wyróżniająca POP” oznacza tablicę w kształcie trójkąta ze ściętymi wierzchołkami, noszącą charakterystyczny wzór utworzony przez materiały lub urządzenia odblaskowe i fluorescencyjne (klasa 1) bądź przez materiały lub urządzenia wyłącznie odblaskowe (klasa 2). |
| --- | --- |

2.1.1.

„Tylna tablica wyróżniająca POP” oznacza tablicę w kształcie trójkąta ze ściętymi wierzchołkami, noszącą charakterystyczny wzór utworzony przez materiały lub urządzenia odblaskowe i fluorescencyjne (klasa 1) bądź przez materiały lub urządzenia wyłącznie odblaskowe (klasa 2).

| 2.1.2. | „Jednostka badana” oznacza kompletną, skończoną tablicę POP gotową do montażu na pojeździe i reprezentatywną dla bieżącej produkcji. |
| --- | --- |

2.1.2.

„Jednostka badana” oznacza kompletną, skończoną tablicę POP gotową do montażu na pojeździe i reprezentatywną dla bieżącej produkcji.

2.2.   Odblask

Odbicie promieniowania w kierunku zbliżonym do kierunku, z którego promieniowanie takie pada, przy czym właściwość ta jest zachowana nawet przy dużym zróżnicowaniu kierunków padającego promieniowania:

| 2.2.1. | „Materiał odblaskowy” oznacza powierzchnię lub urządzenie odbijające względnie dużą część promieniowania, którym jest kierunkowo napromieniowywane. |
| --- | --- |

2.2.1.

„Materiał odblaskowy” oznacza powierzchnię lub urządzenie odbijające względnie dużą część promieniowania, którym jest kierunkowo napromieniowywane.

| 2.2.2. | „Urządzenie odblaskowe” oznacza gotowy do użycia zespół obejmujący jedną lub więcej optycznych jednostek odblaskowych. |
| --- | --- |

2.2.2.

„Urządzenie odblaskowe” oznacza gotowy do użycia zespół obejmujący jedną lub więcej optycznych jednostek odblaskowych.

2.3.   Definicje geometryczne (zob. załącznik 1, rys. 1).

2.3.1.   „Środek odniesienia” oznacza punkt na lub w pobliżu powierzchni odblaskowej, wyznaczony jako środek urządzenia do celów określenia jego charakterystyki.

2.3.2.   „Oś oświetlenia” oznacza odcinek linii od środka odniesienia do źródła światła.

2.3.3.   „Oś obserwacji” oznacza odcinek linii od środka odniesienia do głowicy fotometrycznej.

2.3.4.   „Kąt obserwacji (symbol α)” oznacza kąt między osią oświetlenia i osią obserwacji. Kąt obserwacji ma zawsze wartość dodatnią, a w przypadku odblasku ograniczony jest do niewielkich wartości. Maksymalny zakres: 0° ≤ α ≤ 180°.

2.3.5.   „Półpłaszczyzna obserwacji” oznacza półpłaszczyznę zaczynającą się na osi oświetlenia i obejmującą oś obserwacji.

2.3.6.   „Oś odniesienia” oznacza wyznaczony odcinek linii, zaczynający się w środku odniesienia, używany do opisu pozycji kątowej urządzenia odblaskowego.

2.3.7.   „Kąt oświetlenia (symbol β)” oznacza kąt między osią oświetlenia i osią obserwacji. Kąt oświetlenia zwykle nie jest większy niż 90°, jednakże w celu uwzględnienia wszystkich przypadków jego pełny zakres definiuje się jako 0° ≤ β ≤ 180°. W celu pełnego określenia orientacji kąt ten charakteryzuje się dwiema składowymi, β1 i β2.

2.3.8.   „Pierwsza oś” oznacza oś przechodzącą przez środek odniesienia i prostopadłą do półpłaszczyzny obserwacji.

2.3.9.   „Pierwsza składowa kąta oświetlenia (symbol β1)” oznacza kąt między osią oświetlenia a płaszczyzną zawierającą oś odniesienia i pierwszą oś. Zakres: – 180° < β1 ≤ 180°.

2.3.10.   „Druga składowa kąta oświetlenia (symbol β2)” oznacza kąt między płaszczyzną zawierającą półpłaszczyznę obserwacji a osią odniesienia. Zakres: – 90° ≤ β2 ≤ 90°.

2.3.11.   „Druga oś” oznacza oś przechodzącą przez środek odniesienia i prostopadłą zarówno do pierwszej osi, jak i do osi odniesienia. Kierunek dodatni drugiej osi leży w półpłaszczyźnie obserwacji, jeżeli – 90° < β1 < 90° zgodnie z załącznikiem 1, rys. 1.

2.3.12.   Kąt obrotu ε

Kąt, o jaki próbka zostaje obrócona wokół swojej osi pionowej z arbitralnie wybranej pozycji, w kierunku przeciwnym (+ ε) lub zgodnym (– ε) z ruchem wskazówek zegara, gdy obserwację prowadzi się w kierunku oświetlenia. Jeżeli materiały lub urządzenia są oznakowane (np. „TOP” – „GÓRA”), to oznakowanie takie decyduje o pozycji wyjściowej. Kąt obrotu ε mieści się w zakresie – 180° < ε ≤ 180°.

2.4.   Definicje terminów fotometrycznych

2.4.1.   Współczynnik odblasku R’

Współczynnik (R’) uzyskany z natężenia światła (I) powierzchni odblaskowej w kierunku obserwacji i oświetlenia (E┴) na płaszczyźnie odblaskowej pod kątami prostymi do kierunku padającego światła oraz oświetlonej płaszczyzny próbki A.

Formula

Współczynnik odblasku R’ wyraża się w kandelach na metr kwadratowy na luks (cd. m–2. lx–1).

2.4.2.   „Średnica kątowa jednostki odblaskowej (symbol η)” oznacza kąt naprzeciwległy największemu wymiarowi jednostki odblaskowej, w środku źródła oświetlenia lub w środku odbiornika.

2.4.3.   „Współczynnik luminancji” oznacza stosunek luminancji badanego obiektu do luminancji rozpraszacza doskonałego w identycznych warunkach oświetlenia i obserwacji.

2.4.4.   „Kolor światła odbitego przez urządzenie”. Definicje koloru światła odbitego podane są w pkt 2.30 i 2.31 regulaminu nr 48.

2.5.   Fluorescencja

2.5.1.   Niektóre substancje umieszczone w pobliżu źródła promieniowania ultrafioletowego lub niebieskiego emitują promieniowanie o długości fali prawie zawsze większej od długości fali promieniowania wywołującego taki efekt. Zjawisko to nosi miano fluorescencji. W ciągu dnia oraz o zmierzchu i o świcie kolory fluorescencyjne są jaśniejsze od innych, ponieważ odbijają część padającego na nie światła, a także same emitują światło. W nocy nie są jaśniejsze od zwykłych kolorów.

2.5.2.   „Kolor fluorescencyjnego światła urządzenia”. Definicje koloru światła fluoroscencyjnego podane są w pkt 2.32 regulaminu nr 48.

2.6.   Opis goniometru

Goniometr, którego można używać do pomiarów odblasku w układzie współrzędnych CIE, przedstawiono na rysunku w załączniku 1, rys. 2. Na rysunku tym głowicę fotometryczną przedstawiono arbitralnie jako znajdującą się pionowo nad źródłem. Pierwsza oś pokazana jest jako stała, pozioma i prostopadła do półpłaszczyzny obserwacji. Zastosować można dowolny układ części składowych równoważny układowi przedstawionemu.

2.7.   Definicja „typu”

Tylne tablice wyróżniające POP różnych typów oznaczają tablice wyróżniające POP różniące się pod następującymi istotnymi względami:

| 2.7.1. | Nazwa handlowa lub znak towarowy. |
| --- | --- |

2.7.1.

Nazwa handlowa lub znak towarowy.

| 2.7.2. | Właściwości materiału odblaskowego lub urządzeń odblaskowych. |
| --- | --- |

2.7.2.

Właściwości materiału odblaskowego lub urządzeń odblaskowych.

| 2.7.3. | Właściwości materiału fluorescencyjnego. |
| --- | --- |

2.7.3.

Właściwości materiału fluorescencyjnego.

| 2.7.4. | Części mające wpływ na właściwości materiału odblaskowego lub urządzeń odblaskowych. |
| --- | --- |

2.7.4.

Części mające wpływ na właściwości materiału odblaskowego lub urządzeń odblaskowych.

3.   WNIOSEK O UDZIELENIE HOMOLOGACJI

3.1.   Wniosek o udzielenie homologacji typu tylnych tablic wyróżniających POP składa posiadacz nazwy handlowej lub znaku towarowego bądź, w razie konieczności, jego należycie upoważniony przedstawiciel; do wniosku załącza się:

| 3.1.1. | rysunki w trzech egzemplarzach, o dostatecznym stopniu szczegółowości pozwalającym na identyfikację typu. Rysunki w sposób geometryczny przedstawiają, w którym miejscu tylnej części pojazdu montowane mają być tylne tablice wyróżniające POP. Wskazują również miejsce przeznaczone dla numeru homologacji oraz symbolu identyfikacyjnego w odniesieniu do okręgu wokół znaku homologacji; |
| --- | --- |

3.1.1.

rysunki w trzech egzemplarzach, o dostatecznym stopniu szczegółowości pozwalającym na identyfikację typu. Rysunki w sposób geometryczny przedstawiają, w którym miejscu tylnej części pojazdu montowane mają być tylne tablice wyróżniające POP. Wskazują również miejsce przeznaczone dla numeru homologacji oraz symbolu identyfikacyjnego w odniesieniu do okręgu wokół znaku homologacji;

| 3.1.2. | krótki opis przedstawiający specyfikacje techniczne materiałów, z których wykonano powierzchnie odblaskowe; |
| --- | --- |

3.1.2.

krótki opis przedstawiający specyfikacje techniczne materiałów, z których wykonano powierzchnie odblaskowe;

| 3.1.3. | krótki opis przedstawiający specyfikacje techniczne materiałów, z których wykonano powierzchnię fluorescencyjną; |
| --- | --- |

3.1.3.

krótki opis przedstawiający specyfikacje techniczne materiałów, z których wykonano powierzchnię fluorescencyjną;

| 3.1.4. | próbki powierzchni odblaskowych i fluorescencyjnych (klasa 1) lub wyłącznie odblaskowych (klasa 2). |
| --- | --- |

3.1.4.

próbki powierzchni odblaskowych i fluorescencyjnych (klasa 1) lub wyłącznie odblaskowych (klasa 2).

3.2.   Właściwy organ weryfikuje istnienie odpowiednich środków zapewniających efektywną kontrolę zgodności produkcji przed udzieleniem homologacji typu.

4.   OZNAKOWANIA

4.1.   Każda tylna tablica wyróżniająca POP przedstawiona do homologacji nosi:

| 4.1.1. | Nazwę handlową lub znak towarowy wnioskodawcy. |
| --- | --- |

4.1.1.

Nazwę handlową lub znak towarowy wnioskodawcy.

| 4.1.2. | Na tablicach, których system odblaskowy nie jest przeznaczony do zastosowania ze wszystkimi kątami obrotu ε, słowo „TOP” („GÓRA”) umieszczone poziomo na części tablicy, która ma stanowić jej najwyższą część po zamontowaniu na pojeździe. |
| --- | --- |

4.1.2.

Na tablicach, których system odblaskowy nie jest przeznaczony do zastosowania ze wszystkimi kątami obrotu ε, słowo „TOP” („GÓRA”) umieszczone poziomo na części tablicy, która ma stanowić jej najwyższą część po zamontowaniu na pojeździe.

4.2.   Oznakowania umieszcza się na odblaskowej lub fluorescencyjnej powierzchni tablicy lub na krawędzi i są one widoczne z zewnątrz, kiedy tablica wyróżniająca zamontowana jest na pojeździe.

4.3.   Oznakowania są łatwe do odczytania i nieusuwalne.

5.   HOMOLOGACJA

5.1.   Homologacji typu tylnej tablicy wyróżniającej POP udziela się, jeżeli tablica, której dotyczy wniosek o homologację zgodnie z pkt 4 powyżej, spełnia wymogi niniejszego regulaminu.

5.2.   Każdy typ, któremu udzielono homologacji, otrzymuje numer homologacji. Pierwsze dwie cyfry takiego numeru (obecnie 01) wskazują serię poprawek wdrażających ostatnie poważniejsze zmiany techniczne wprowadzone do niniejszego regulaminu przed terminem udzielenia homologacji. Symbol powyżej okręgu wskazuje klasę tylnej tablicy wyróżniającej POP, „RF” w przypadku klasy 1 (materiały odblaskowe i fluorescencyjne) i „RR” w przypadku klasy 2 (wyłącznie materiały odblaskowe). Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru homologacji innemu typowi tylnej tablicy wyróżniającej POP.

5.3.   Zawiadomienie o udzieleniu, odmowie lub rozszerzeniu homologacji typu tylnych tablic wyróżniających POP zgodnie z niniejszym regulaminem zostaje przekazane Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin w postaci formularza zgodnego z wzorem przedstawionym w załączniku 2 do niniejszego regulaminu, do którego załącza się rysunek przedstawiony przez wnioskodawcę, w formacie nie większym niż A4 (210 × 297 mm) lub na arkuszu złożonym do tego formatu i, w miarę możliwości, w skali 1:1.

5.4.   Oprócz oznakowań określonych w pkt 4.1, każda tylna tablica wyróżniająca POP zgodna z typem homologowanym na mocy niniejszego regulaminu nosi:

5.4.1.   Międzynarodowy znak homologacji składający się z:

| 5.4.1.1. | okręgu otaczającego literę „E”, po której następuje numer wskazujący kraj, który udzielił homologacji (3); |
| --- | --- |

5.4.1.1.

okręgu otaczającego literę „E”, po której następuje numer wskazujący kraj, który udzielił homologacji (3);

| 5.4.1.2. | numeru homologacji. |
| --- | --- |

5.4.1.2.

numeru homologacji.

5.5.   Znak homologacji musi być łatwy do odczytania i nieusuwalny.

5.6.   W załączniku 3 do niniejszego regulaminu podano przykładowy układ znaku homologacji.

6.   SPECYFIKACJE OGÓLNE

6.1.   Tylne tablice wyróżniające POP konstruowane są sposób zapewniający ich właściwe działanie, trwałe w warunkach normalnego użytkowania. Ponadto wolne są od wad projektu lub wykonania wpływających niekorzystnie na wydajność ich działania lub na utrzymanie ich w dobrym stanie.

6.2.   Nie jest możliwy łatwy demontaż części składowych odblaskowych/fluorescencyjnych tylnych tablic wyróżniających POP (klasa 1) lub wyłącznie odblaskowych tylnych tablic wyróżniających POP (klasa 2).

6.3.   Sposób zamocowania tylnej tablicy wyróżniającej POP umożliwia jej stabilne i trwałe połączenie z tylną częścią pojazdu, np. za pomocą śrub lub nitów.

6.4.   Zewnętrzne powierzchnie odblaskowych/fluorescencyjnych tylnych tablic wyróżniających POP (klasa 1) lub wyłącznie odblaskowych tylnych tablic wyróżniających POP (klasa 2) powinny być łatwe do czyszczenia. W związku z tym nie mogą mieć chropowatej powierzchni, a ewentualne występujące na nich elementy wystające nie mogą utrudniać czyszczenia.

7.   SPECYFIKACJE SZCZEGÓLNE (BADANIA)

7.1.   Tylne tablice wyróżniające POP spełniają także warunki dotyczące wymiarów, kształtu i wzoru, a także wymogi kolorymetryczne, fotometryczne, fizyczne i mechaniczne przedstawione w załącznikach 5–12 do niniejszego regulaminu.

8.   ZMIANA I ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI TYLNYCH TABLIC WYRÓŻNIAJĄCYCH POJAZDÓW O (KONSTRUKCYJNIE) OGRANICZONEJ PRĘDKOŚCI I ICH PRZYCZEP

8.1.   Jakakolwiek modyfikacja typu tylnej tablicy wyróżniającej wymaga powiadomienia służby administracyjnej, która udzieliła homologacji typu. Służba taka może wówczas:

| 8.1.1. | uznać, że wprowadzone modyfikacje prawdopodobnie nie będą miały istotnego negatywnego skutku i że w każdym razie typ urządzenia nadal spełnia wymogi; lub |
| --- | --- |

8.1.1.

uznać, że wprowadzone modyfikacje prawdopodobnie nie będą miały istotnego negatywnego skutku i że w każdym razie typ urządzenia nadal spełnia wymogi; lub

| 8.1.2. | zażądać dodatkowego sprawozdania z badań od upoważnionej placówki technicznej odpowiedzialnej za przeprowadzenie badań. |
| --- | --- |

8.1.2.

zażądać dodatkowego sprawozdania z badań od upoważnionej placówki technicznej odpowiedzialnej za przeprowadzenie badań.

8.2.   Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin zostają powiadomione o potwierdzeniu lub odmowie homologacji, z wyszczególnieniem zmian, zgodnie z procedurą określoną w pkt 5.3 powyżej.

8.3.   Właściwy organ udzielający rozszerzenia homologacji przydziela numer seryjny dla takiego rozszerzenia oraz informuje o nim pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin za pomocą formularza zawiadomienia zgodnego z wzorem w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.

9.   ZGODNOŚĆ PRODUKCJI

Procedury produkcji powinny być zgodne z procedurami określonymi w aneksie 2 do Porozumienia (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2) i powinny spełniać następujące wymagania:

| 9.1. | Tylne tablice wyróżniające homologowane zgodnie z niniejszym regulaminem produkowane są w sposób zapewniający ich zgodność z typem homologowanym w drodze spełnienia wymogów określonych w pkt 6 i 7. |
| --- | --- |

9.1.

Tylne tablice wyróżniające homologowane zgodnie z niniejszym regulaminem produkowane są w sposób zapewniający ich zgodność z typem homologowanym w drodze spełnienia wymogów określonych w pkt 6 i 7.

| 9.2. | Spełnione są minimalne wymogi zgodności procedur kontroli produkcji określone w załączniku 13 do niniejszego regulaminu. |
| --- | --- |

9.2.

Spełnione są minimalne wymogi zgodności procedur kontroli produkcji określone w załączniku 13 do niniejszego regulaminu.

| 9.3. | Spełnione są minimalne wymogi pobierania próbek przez kontrolera, określone w załączniku 14 do niniejszego regulaminu. |
| --- | --- |

9.3.

Spełnione są minimalne wymogi pobierania próbek przez kontrolera, określone w załączniku 14 do niniejszego regulaminu.

| 9.4. | Organ, który udzielił homologacji typu, może w dowolnym czasie zweryfikować metody kontroli zgodności stosowane w każdym z obiektów produkcyjnych. Weryfikacje takie dokonywane są zazwyczaj co dwa lata. |
| --- | --- |

9.4.

Organ, który udzielił homologacji typu, może w dowolnym czasie zweryfikować metody kontroli zgodności stosowane w każdym z obiektów produkcyjnych. Weryfikacje takie dokonywane są zazwyczaj co dwa lata.

10.   SANKCJE ZA NIEZGODNOŚĆ PRODUKCJI

10.1.   Homologacja udzielona w odniesieniu do typu tylnej tablicy wyróżniającej POP zgodnie z niniejszym regulaminem może zostać cofnięta w razie niespełnienia wymogów określonych powyżej lub niezgodności tablicy wyróżniającej noszącej znak homologacji z homologowanym typem.

10.2.   Jeżeli Strona Porozumienia stosująca niniejszy regulamin postanowi o cofnięciu uprzednio przez siebie udzielonej homologacji, niezwłocznie powiadamia o tym fakcie pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin za pomocą formularza zawiadomienia zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.

11.   OSTATECZNE ZANIECHANIE PRODUKCJI

Jeżeli posiadacz homologacji całkowicie zaprzestanie produkcji tylnej tablicy wyróżniającej POP homologowanej zgodnie z niniejszym regulaminem, zobowiązany jest poinformować o tym organ, który udzielił homologacji. Po otrzymaniu właściwego komunikatu władza ta poinformuje o tym pozostałe Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin, za pomocą formularza zawiadomienia zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.

12.   PRZEPISY PRZEJŚCIOWE

12.1.   Od oficjalnej daty wejścia w życie suplementu nr 2 do serii poprawek 01 żadna z Umawiających się Stron stosujących niniejszy regulamin nie może odmówić udzielenia homologacji zgodnie z niniejszym regulaminem, zmienionym suplementem nr 2 do serii poprawek 01.

12.2.   Po upływie 24 miesięcy od wejścia w życie suplementu nr 2 do serii poprawek 01 Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin udzielają homologacji tylko typom tylnych tablic wyróżniających zgodnym z wymogami niniejszego regulaminu, zmienionego suplementem nr 2 do serii poprawek 01.

12.3.   Żadna z Umawiających się Stron stosujących niniejszy regulamin nie może odmówić udzielenia rozszerzenia homologacji zgodnie z poprzednią wersją niniejszego regulaminu, obejmującą suplement nr 1 do serii poprawek 01.

12.4.   Homologacje udzielone zgodnie z niniejszym regulaminem mniej niż 24 miesiące po dacie wejścia w życie suplementu nr 2 do serii poprawek 01 oraz wszelkie udzielone potem rozszerzenia homologacji, w tym zgodnie z poprzednią serią poprawek, pozostają w mocy na czas nieokreślony. Jeżeli typ tylnych tablic wyróżniających homologowany zgodnie z poprzednią wersją niniejszego regulaminu, obejmującą suplement nr 1 do serii poprawek 01, spełnia wymogi niniejszego regulaminu zmienionego suplementem nr 2 do serii poprawek 01, Umawiające się Strony, które udzieliły homologacji, powiadamiają o tym pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin.

12.5.   Żadna z Umawiających się Stron stosujących niniejszy regulamin nie może odmówić udzielenia homologacji tylnym tablicom wyróżniającym homologowanym zgodnie z niniejszym regulaminem zmienionym suplementem nr 2 do serii poprawek 01.

12.6.   Od oficjalnej daty wejścia w życie suplementu nr 2 do serii poprawek 01, żadna z Umawiających się Stron stosujących niniejszy regulamin nie może zakazać montażu na pojeździe tylnych tablic wyróżniających homologowanych zgodnie z niniejszym regulaminem, zmienionym suplementem nr 2 do serii poprawek 01.

12.7.   Przez okres 48 miesięcy od terminu wejścia w życie suplementu nr 2 do serii poprawek 01 Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin nadal zezwalają na montaż na pojazdach tylnych tablic wyróżniających homologowanych zgodnie z poprzednią wersją niniejszego regulaminu, do suplementu nr 1 do serii poprawek 01.

12.8.   Po upływie okresu 48 miesięcy od terminu wejścia w życie suplementu nr 2 do serii poprawek 01 Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin mogą zakazać montażu tylnych tablic wyróżniających niespełniających wymogów niniejszego regulaminu zmienionego suplementem nr 2 do serii poprawek 01 na nowych pojazdach, które krajową homologację typu lub homologację indywidualną uzyskały po 24 miesiącach od wejścia w życie suplementu nr 2 do serii poprawek 01 do niniejszego regulaminu.

13.   NAZWY I ADRESY UPOWAŻNIONYCH PLACÓWEK TECHNICZNYCH ODPOWIEDZIALNYCH ZA PRZEPROWADZANIE BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH ORAZ NAZWY I ADRESY SŁUŻB ADMINISTRACYJNYCH

Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin przekazują Sekretariatowi Organizacji Narodów Zjednoczonych nazwy i adresy upoważnionych placówek technicznych odpowiedzialnych za przeprowadzanie badań homologacyjnych oraz służb administracyjnych udzielających homologacji, którym należy przesłać wydane w innych krajach formularze poświadczające udzielenie, rozszerzenie, odmowę lub cofnięcie homologacji.

---

(1)  Zgodnie z definicją zawartą w załączniku 7 do ujednoliconej rezolucji w sprawie budowy pojazdów (R.E.3), (dokument TRANS/WP.29/78/Rev.1/Amend.2, ostatnio zmieniony dokumentem Amend.4).

(2)  Definicje terminów technicznych zostały przyjęte przez Międzynarodową Komisję Oświetleniową (CIE) – zob. Sprawozdanie techniczne dotyczące odblasku, publikacja CIE nr 54.

(3)  1 – Niemcy, 2 – Francja, 3 – Włochy, 4 – Niderlandy, 5 – Szwecja, 6 – Belgia, 7 – Węgry, 8 – Republika Czeska, 9 – Hiszpania, 10 – Serbia, 11 – Zjednoczone Królestwo, 12 – Austria, 13 – Luksemburg, 14 – Szwajcaria, 15 (numer wolny), 16 – Norwegia, 17 – Finlandia, 18 – Dania, 19 – Rumunia, 20 – Polska, 21 – Portugalia, 22 – Federacja Rosyjska, 23 – Grecja, 24 – Irlandia, 25 – Chorwacja, 26 – Słowenia, 27 – Słowacja, 28 – Białoruś, 29 – Estonia, 30 (numer wolny), 31 – Bośnia i Hercegowina, 32 – Łotwa, 33 (numer wolny), 34 – Bułgaria, 35 (numer wolny), 36 – Litwa, 37 – Turcja, 38 (numer wolny), 39 – Azerbejdżan, 40 – Była Jugosłowiańska Republika Macedonii, 41 (numer wolny), 42 – Wspólnota Europejska (homologacje udzielane są przez jej państwa członkowskie z użyciem właściwych im symboli EKG), 43 – Japonia, 44 (numer wolny), 45 – Australia, 46 – Ukraina, 47 – Republika Południowej Afryki, 48 – Nowa Zelandia, 49 – Cypr, 50 – Malta, 51 – Republika Korei, 52 – Malezja, 53 – Tajlandia, 54 i 55 (numery wolne), 56 – Czarnogóra, 57 (numer wolny) oraz 58 – Tunezja. Kolejne numery przydzielane są pozostałym krajom w porządku chronologicznym, zgodnie z ratyfikacją lub przystąpieniem do Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych wymagań technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być zamontowane lub stosowane w tych pojazdach, oraz warunków wzajemnego uznawania homologacji udzielonych na podstawie tych wymagań, a o przydzielonych w ten sposób numerach powiadamia Umawiające się Strony Porozumienia Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych.

---

ZAŁĄCZNIK 1

UKŁAD WSPÓŁRZĘDNYCH CIE

Rysunek 1

Image

Rysunek 2

Image

---

ZAŁĄCZNIK 2

ZAWIADOMIENIE

(Maksymalny format: A4 (210 × 297 mm))

Image

---

ZAŁĄCZNIK 3

UKŁAD ZNAKU HOMOLOGACJI

Image

Uwaga: Numer homologacji oraz symbole dodatkowe muszą znajdować się blisko okręgu, poniżej lub powyżej litery „E” lub też na prawo bądź na lewo od niej. Cyfry tworzące numer homologacji powinny znajdować się po tej samej stronie litery „E” i być zwrócone w tym samym kierunku. Dodatkowy symbol musi znajdować się dokładnie naprzeciw numeru homologacji. Należy unikać stosowania liczb rzymskich jako numerów homologacji, aby zapobiec pomyleniu ich z innymi symbolami.

---

ZAŁĄCZNIK 4

PROCEDURA BADANIA

BADANE PRÓBKI

| 1. | W celu przeprowadzenia różnych badań do laboratorium badawczego dostarcza się pięć tylnych tablic wyróżniających POP. |
| --- | --- |

1.

W celu przeprowadzenia różnych badań do laboratorium badawczego dostarcza się pięć tylnych tablic wyróżniających POP.

| 2. | Próbki przeznaczone do badania są reprezentatywne dla bieżącej produkcji, wyprodukowane zgodnie z zaleceniami producenta materiałów lub urządzeń odblaskowych i fluorescencyjnych (klasa 1) bądź wyłącznie fluorescencyjnych (klasa 2). |
| --- | --- |

2.

Próbki przeznaczone do badania są reprezentatywne dla bieżącej produkcji, wyprodukowane zgodnie z zaleceniami producenta materiałów lub urządzeń odblaskowych i fluorescencyjnych (klasa 1) bądź wyłącznie fluorescencyjnych (klasa 2).

| 3. | Po weryfikacji zgodności ze specyfikacjami ogólnymi (pkt 6 niniejszego regulaminu) oraz specyfikacjami dotyczącymi kształtu i wymiarów (załącznik 5) cztery próbki poddaje się badaniu odporności na wysokie temperatury opisanemu w załączniku 9 do niniejszego regulaminu, przed badaniami opisanymi w załącznikach 6, 7 i 8. Piątą próbkę zachowuje się do celów odniesienia podczas procedur badawczych. |
| --- | --- |

3.

Po weryfikacji zgodności ze specyfikacjami ogólnymi (pkt 6 niniejszego regulaminu) oraz specyfikacjami dotyczącymi kształtu i wymiarów (załącznik 5) cztery próbki poddaje się badaniu odporności na wysokie temperatury opisanemu w załączniku 9 do niniejszego regulaminu, przed badaniami opisanymi w załącznikach 6, 7 i 8. Piątą próbkę zachowuje się do celów odniesienia podczas procedur badawczych.

| 4. | Pomiary fotometryczne i kolorymetryczne przeprowadzane mogą być na tej samej próbce. |
| --- | --- |

4.

Pomiary fotometryczne i kolorymetryczne przeprowadzane mogą być na tej samej próbce.

| 5. | Do pozostałych badań należy użyć próbek, które nie zostały poddane jeszcze żadnemu badaniu. |
| --- | --- |

5.

Do pozostałych badań należy użyć próbek, które nie zostały poddane jeszcze żadnemu badaniu.

---

ZAŁĄCZNIK 5

SPECYFIKACJE DOTYCZĄCE KSZTAŁTU I WYMIARÓW

KSZTAŁT I WYMIARY TYLNYCH TABLIC WYRÓŻNIAJĄCYCH POP ODBLASKOWYCH/FLUORESCENCYJNYCH (KLASA 1) LUB WYŁĄCZNIE ODBLASKOWYCH (KLASA 2)

1.   Kształt

Tablice mają kształt trójkąta równobocznego o ściętych wierzchołkach i montowane są na tylnej części pojazdów o ograniczonej prędkości jednym wierzchołkiem do góry.

2.   Wzór

Tylne tablice wyróżniające POP mają czerwony fluorescencyjny środek i czerwone odblaskowe obwódki wykonane z odblaskowego arkusza lub powłoki bądź z plastikowych reflektorów rogowych (klasa 1). Tylne tablice wyróżniające POP klasy 2 mają odblaskowy środek.

3.   Wymiary

Długość podstawy wewnętrznego trójkąta fluorescencyjnego (klasa 1) lub trójkąta odblaskowego (klasa 2) wynoszą: nie mniej niż 350 mm i nie więcej niż 365 mm. Minimalna szerokość emitującej światło powierzchni czerwonej obwódki odblaskowej wynosi 45 mm, a maksymalna 48 mm. Parametry te zilustrowano na przykładzie w załączniku 12.

---

ZAŁĄCZNIK 6

SPECYFIKACJE KOLORYMETRYCZNE

1.   Tylne tablice wyróżniające POP dla pojazdów o ograniczonej prędkości i ich przyczep składają się z czerwonych materiałów lub urządzeń odblaskowych i fluorescencyjnych (klasa 1) bądź z czerwonych materiałów lub urządzeń wyłącznie odblaskowych (klasa 2).

2.   Czerwone materiały lub urządzenia odblaskowe

2.1.   Przy pomiarze za pomocą spektrofotometru zgodnie z wytycznymi dokumentu CIE nr 15 (1971) i przy oświetleniu iluminantem normalnym D65 (wg CIE) pod kątem 45° do normalnej oraz przy obserwacji wzdłuż normalnej (geometria 45/0), kolor materiału w nowym stanie mieści się w granicach zdefiniowanych w pkt 2.31 regulaminu nr 48.

Tabela 1

| Kolor | 1 | 2 | 3 | 4 | Współczynnik luminancji |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Czerwony x | 0,690 | 0,595 | 0,560 | 0,650 | ≥ 0,03 |
| y | 0,310 | 0,315 | 0,350 | 0,350 |

Kolor

1

2

3

4

Współczynnik luminancji

Czerwony x

0,690

0,595

0,560

0,650

≥ 0,03

y

0,310

0,315

0,350

0,350

| 2.1.1. | Współczynnik luminancji dla koloru czerwonego wynosi ≥ 0,03. |
| --- | --- |

2.1.1.

Współczynnik luminancji dla koloru czerwonego wynosi ≥ 0,03.

2.2.   Przy oświetleniu iluminantem normalnym A (wg CIE) pod kątem oświetlenia β1 = β2 = 0° lub, jeżeli w ten sposób uzyskuje się bezbarwne odbicie powierzchni, pod kątem β1 = ± 5°, β2 = 0°, i przy pomiarze pod kątem obserwacji 20’, kolor materiału w nowym stanie mieści się w granicach zdefiniowanych w pkt 2.30 regulaminu nr 48.

Tabela 2

| Kolor | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Czerwony x | 0,720 | 0,735 | 0,665 | 0,643 |
| y | 0,258 | 0,265 | 0,335 | 0,335 |

Kolor

1

2

3

4

Czerwony x

0,720

0,735

0,665

0,643

y

0,258

0,265

0,335

0,335

Uwaga: Kwestia koloru materiałów odblaskowych widzianych nocą jest obecnie przedmiotem badań CIE/TC/1.6; w związku z czym powyższe limity są jedynie tymczasowe i zostaną zrewidowane po zakończeniu prac CIE/TC/1.6.

3.   Czerwony materiał fluorescencyjny

3.1.   Przy pomiarze za pomocą spektrofotometru zgodnie z wytycznymi dokumentu CIE nr 15 (1971) i przy oświetleniu polichromatycznym iluminantem normalnym D65 (wg CIE) pod kątem 45° do normalnej oraz przy obserwacji wzdłuż normalnej (geometria 45/0), kolor materiału w nowym stanie mieści się w granicach zdefiniowanych w pkt 2.32 regulaminu nr 48.

Tabela 3

| Kolor | 1 | 2 | 3 | 4 | Współczynnik luminancji |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Czerwony x | 0,690 | 0,595 | 0,569 | 0,655 | ≥ 0,30 |
| y | 0,310 | 0,315 | 0,341 | 0,345 |

Kolor

1

2

3

4

Współczynnik luminancji

Czerwony x

0,690

0,595

0,569

0,655

≥ 0,30

y

0,310

0,315

0,341

0,345

| 3.1.1. | Współczynnik luminancji wynosi ≥ 0.30. |
| --- | --- |

3.1.1.

Współczynnik luminancji wynosi ≥ 0.30.

4.   Zgodność ze specyfikacjami kolorymetrycznymi weryfikowana jest poprzez porównanie wizualne.

Jeżeli po badaniu pozostają jakiekolwiek wątpliwości, zgodność ze specyfikacjami kolorymetrycznymi weryfikowana jest poprzez ustalenie współrzędnych trójchromatycznych próbki wzbudzającej najpoważniejsze wątpliwości.

---

ZAŁĄCZNIK 7

SPECYFIKACJE FOTOMETRYCZNE

WŁAŚCIWOŚCI FOTOMETRYCZNE

| 1. | Przy oświetleniu iluminantem normalnym A (wg CIE) i pomiarze zgodnym z zaleceniami CIE TC 2.3 (publikacja CIE nr 54, 1982) współczynnik odblasku R’ w kandelach na metr kwadratowy na luks (cd.m-2.lx-1) całej czerwonej powierzchni odblaskowej w nowym stanie odpowiada co najmniej wartościom przedstawionym w tabeli 1.

  Tabela 1


  Współczynnik odblasku R’ [cd.m-2.lx-1]








  Kąt obserwacji α
  [’] | Kąt oświetlenia β
  [°] |
| --- | --- | --- |
| 20’ | β1 | 0° 0° 0° 0° |
| β2 | 5° 20° 30° 40° |
| R’ obwódki (klasa 1, 2) [cd.m-2.lx-1]
  R’ wewnętrznego trójkąta (klasa 2) [cd.m-2.lx-1] | 120 60 30 10
  10 7 4 - |

1.

Przy oświetleniu iluminantem normalnym A (wg CIE) i pomiarze zgodnym z zaleceniami CIE TC 2.3 (publikacja CIE nr 54, 1982) współczynnik odblasku R’ w kandelach na metr kwadratowy na luks (cd.m-2.lx-1) całej czerwonej powierzchni odblaskowej w nowym stanie odpowiada co najmniej wartościom przedstawionym w tabeli 1.

Tabela 1

Współczynnik odblasku R’ [cd.m-2.lx-1]

Kąt obserwacji α

[’]

Kąt oświetlenia β

[°]

20’

β1

0° 0° 0° 0°

β2

5° 20° 30° 40°

R’ obwódki (klasa 1, 2) [cd.m-2.lx-1]

R’ wewnętrznego trójkąta (klasa 2) [cd.m-2.lx-1]

120 60 30 10

10 7 4 -

| 2. | Kąt naprzeciwległy przy próbce nie powinien przekraczać 80’. |
| --- | --- |

2.

Kąt naprzeciwległy przy próbce nie powinien przekraczać 80’.

---

ZAŁĄCZNIK 8

ODPORNOŚĆ NA DZIAŁANIE CZYNNIKÓW ZEWNĘTRZNYCH

1.   ODPORNOŚĆ NA DZIAŁANIE CZYNNIKÓW POGODOWYCH

1.1.   Procedura – Do każdego badania wykorzystuje się dwie próbki jednostki badanej (zob. pkt 2.1.2 niniejszego regulaminu). Jedną próbkę umieszcza się w ciemnym i suchym pojemniku do późniejszego wykorzystania w charakterze „próbki odniesienia”.

Drugą próbkę wystawia się na działanie źródła oświetlenia zgodnie z normą ISO 105-B02-1978, sekcja 4.3.1; materiał odblaskowy wystawia się na działanie światła do czasu, gdy wzorzec niebieski nr 7 wyblaknie do poziomu nr 4 na skali szarości, a materiał fluorescencyjny do czasu, gdy wzorzec niebieski nr 5 wyblaknie do poziomu nr 4 na skali szarości.

Po badaniu próbkę myje się rozcieńczonym roztworem neutralnego detergentu, suszy i sprawdza jej zgodność z wymogami określonymi w pkt 1.2–1.4.

1.2.   Wygląd – Wygląd żadnego z fragmentów powierzchni badanej próbki nie może wskazywać na wystąpienie pęknięcia, rozszczelnienia, wżerów, pęcherzy, rozwarstwienia, odkształcenia, wykwitów, plam lub korozji.

W żadnym kierunku liniowym nie występuje kurczenie się większe niż 0,5 %, nic nie wskazuje także na defekt spoiwa, np. krawędź nie oddziela się od podłoża.

1.3.   Trwałość kolorów – Kolory badanej próbki nadal spełniają wymogi określone w załączniku 6.

1.4.   Wpływ na współczynnik natężenia światła materiału odblaskowego.

| 1.4.1. | W tym badaniu pomiaru dokonuje się jedynie pod kątem obserwacji wynoszącym 20′ i kątem oświetlenia wynoszącym 5°, metodą określoną w załączniku 7. |
| --- | --- |

1.4.1.

W tym badaniu pomiaru dokonuje się jedynie pod kątem obserwacji wynoszącym 20′ i kątem oświetlenia wynoszącym 5°, metodą określoną w załączniku 7.

| 1.4.2. | Współczynnik natężenia światła po wysuszeniu wynosi nie mniej niż 80 % wartości podanej w załączniku 7, tabela 1. |
| --- | --- |

1.4.2.

Współczynnik natężenia światła po wysuszeniu wynosi nie mniej niż 80 % wartości podanej w załączniku 7, tabela 1.

| 1.4.3. | Następnie próbkę poddaje się działaniu symulowanego deszczu, przy czym jej współczynnik natężenia światła w takich warunkach wynosi nie mniej niż 90 % wartości uzyskanej po wysuszeniu, zgodnie z pkt 1.4.2 powyżej. |
| --- | --- |

1.4.3.

Następnie próbkę poddaje się działaniu symulowanego deszczu, przy czym jej współczynnik natężenia światła w takich warunkach wynosi nie mniej niż 90 % wartości uzyskanej po wysuszeniu, zgodnie z pkt 1.4.2 powyżej.

2.   ODPORNOŚĆ NA KOROZJĘ (norma ISO 3768)

2.1.   Próbkę jednostki badanej poddaje się działaniu mgły solankowej przez okres 48 godzin, obejmujący dwa okresy po 24 godziny oddzielone dwugodzinną przerwą, podczas której próbce pozwala się wyschnąć.

Mgłę solankową wytwarza się rozpylając w temperaturze 35 + 2 °C roztwór soli uzyskany poprzez rozpuszczenie pięciu części wagowych chlorku sodu w 95 częściach wody destylowanej zawierającej nie więcej niż 0,02 % zanieczyszczeń.

2.2.   Bezpośrednio po zakończeniu badania próbka nie wykazuje oznak korozji mogących niekorzystnie wpłynąć na skuteczność urządzenia.

| 2.2.1. | Współczynnik natężenia światła R powierzchni odblaskowej, mierzony po okresie 48 godzin określonym w załączniku 7, pkt 1, pod kątem oświetlenia wynoszącym 5° i kątem obserwacji wynoszącym 20′, wynosi nie mniej niż wartość podana w załączniku 7, tabela 1. Przed pomiarem powierzchnię należy oczyścić z osadów soli pozostawionych przez mgłę solankową. |
| --- | --- |

2.2.1.

Współczynnik natężenia światła R powierzchni odblaskowej, mierzony po okresie 48 godzin określonym w załączniku 7, pkt 1, pod kątem oświetlenia wynoszącym 5° i kątem obserwacji wynoszącym 20′, wynosi nie mniej niż wartość podana w załączniku 7, tabela 1. Przed pomiarem powierzchnię należy oczyścić z osadów soli pozostawionych przez mgłę solankową.

3.   ODPORNOŚĆ NA PALIWA

Fragment jednostki badanej o długości nie mniejszej niż 300 mm zanurza się na jedną minutę w mieszaninie n-heptanu (70 % objętości) i toluolu (30 % objętości).

Po wyjęciu z mieszaniny powierzchnię wyciera się do sucha miękką szmatką; nie są widoczne żadne zmiany powierzchni, ograniczające jej skuteczność.

4.   SIŁA SPOIWA (w przypadku materiałów przyczepnych)

4.1.   Należy ustalić przyczepność materiałów odblaskowych po okresie 24-godzinnego poddawania obróbce, używając siły odrywania pod kątem 90° na maszynie do badania naprężeń.

4.2.   Należy ustalić przyczepność laminowanych lub powlekanych materiałów odblaskowych i fluorescencyjnych.

4.3.   Nie powinno być możliwe usunięcie materiałów powlekanych dowolnego typu bez użycia narzędzi lub bez uszkadzania materiału.

4.4.   Usunięcie materiałów laminowanych (taśm przyczepnych) z podłoża powinno wymagać siły wynoszącej co najmniej 10 N na 25 mm szerokości przy prędkości 300 mm na minutę.

5.   ODPORNOŚĆ NA DZIAŁANIE WODY

Fragment jednostki badanej o długości nie mniejszej niż 300 mm zanurza się w wodzie destylowanej o temperaturze 23 ± 5 C na okres 18 godzin; następnie zostawia się go do wyschnięcia na 24 godziny w normalnych warunkach laboratoryjnych.

Po zakończeniu próby fragment taki zostaje zbadany. W odległości 10 mm od krawędzi nic nie wskazuje na degradację ograniczającą skuteczność tablicy.

6.   ODPORNOŚĆ NA UDERZENIA (z wyjątkiem plastikowych reflektorów rogowych)

Po upuszczeniu z wysokości 2 m kuli o średnicy 25 mm wykonanej ze stali uspokojonej na powierzchnie odblaskowe i fluorescencyjne podpartej tablicy, przy temperaturze otoczenia wynoszącej 23 ± 2 °C, na materiałach nie są widoczne żadne pęknięcia ani oddzielenie od podłoża w odległości większej niż 5 mm od miejsca uderzenia.

7.   ODPORNOŚĆ NA CZYSZCZENIE

7.1.   Czyszczenie ręczne

| 7.1.1. | Badaną próbkę po zabrudzeniu mieszaniną oleju smarowego z detergentami i grafitem można z łatwością oczyścić wycierając ją łagodnym rozpuszczalnikiem alifatycznym, takim jak n-heptan, a następnie myjąc neutralnym detergentem, nie uszkadzając przy tym powierzchni odblaskowych lub fluorescencyjnych. |
| --- | --- |

7.1.1.

Badaną próbkę po zabrudzeniu mieszaniną oleju smarowego z detergentami i grafitem można z łatwością oczyścić wycierając ją łagodnym rozpuszczalnikiem alifatycznym, takim jak n-heptan, a następnie myjąc neutralnym detergentem, nie uszkadzając przy tym powierzchni odblaskowych lub fluorescencyjnych.

7.2.   Czyszczenie pod wysokim ciśnieniem

| 7.2.1. | Po 60-sekundowym oddziaływaniu urządzeniem rozpylającym na badaną część zamontowaną w normalnych warunkach użytkowania próbka nie wykazuje żadnych uszkodzeń na powierzchni odblaskowej, odwarstwienia od podłoża lub oddzielenia od powierzchni, do której była przymocowana, przy następujących parametrach ustawienia:






  a) | ciśnienie wody/roztworu czyszczącego: 8 ± 0,2 Mpa; |
| --- | --- | --- |

7.2.1.

Po 60-sekundowym oddziaływaniu urządzeniem rozpylającym na badaną część zamontowaną w normalnych warunkach użytkowania próbka nie wykazuje żadnych uszkodzeń na powierzchni odblaskowej, odwarstwienia od podłoża lub oddzielenia od powierzchni, do której była przymocowana, przy następujących parametrach ustawienia:

a)

ciśnienie wody/roztworu czyszczącego: 8 ± 0,2 Mpa;

| b) | temperatura wody/roztworu czyszczącego: 60° - 5 °C; |
| --- | --- |

b)

temperatura wody/roztworu czyszczącego: 60° - 5 °C;

| c) | natężenie przepływu wody/roztworu czyszczącego: 7 ± 1 l/min; |
| --- | --- |

c)

natężenie przepływu wody/roztworu czyszczącego: 7 ± 1 l/min;

| d) | końcówka lancy spryskiwacza musi znajdować się w odległości 600 ± 20 mm od powierzchni odblaskowej; |
| --- | --- |

d)

końcówka lancy spryskiwacza musi znajdować się w odległości 600 ± 20 mm od powierzchni odblaskowej;

| e) | lanca spryskiwacza powinna być trzymana pod katem nie większym niż 45 stopni od prostopadłej do powierzchni odblaskowej; |
| --- | --- |

e)

lanca spryskiwacza powinna być trzymana pod katem nie większym niż 45 stopni od prostopadłej do powierzchni odblaskowej;

| f) | ustawienie dyszy pod kątem 40 stopni w celu uzyskania szerokiego strumienia. |
| --- | --- |

f)

ustawienie dyszy pod kątem 40 stopni w celu uzyskania szerokiego strumienia.

---

ZAŁĄCZNIK 9

ODPORNOŚĆ NA DZIAŁANIE WYSOKICH TEMPERATUR

| 1. | Cztery próbki umieszcza się na 48 godzin w suchej atmosferze o temperaturze 65 ± 2 °C, po czym pozwala im się stygnąć przez 1 godzinę przy temperaturze 23 ± 2 °C. Następnie umieszcza się je na 12 w temperaturze – 20 ± 2 °C. |
| --- | --- |

1.

Cztery próbki umieszcza się na 48 godzin w suchej atmosferze o temperaturze 65 ± 2 °C, po czym pozwala im się stygnąć przez 1 godzinę przy temperaturze 23 ± 2 °C. Następnie umieszcza się je na 12 w temperaturze – 20 ± 2 °C.

| 1.1. | Po kolejnych 4 godzinach próbkę sprawdza się w normalnych warunkach laboratoryjnych. |
| --- | --- |

1.1.

Po kolejnych 4 godzinach próbkę sprawdza się w normalnych warunkach laboratoryjnych.

| 2. | Po tym badaniu nie może być widoczne żadne pęknięcie ani zauważalne odkształcenie powierzchni, zwłaszcza jednostek optycznych. |
| --- | --- |

2.

Po tym badaniu nie może być widoczne żadne pęknięcie ani zauważalne odkształcenie powierzchni, zwłaszcza jednostek optycznych.

---

ZAŁĄCZNIK 10

SZTYWNOŚĆ TABLIC

Jeden z boków trójkątnej tablicy przytrzymuje się mocno zaciskami urządzenia przytrzymującego niezachodzącymi na powierzchnię tablicy dalej niż 20 mm. Do przeciwległego wierzchołka prostopadle do płaszczyzny przykłada się siłę 10 N.

Wierzchołek nie powinien przesunąć się w kierunku działania siły o więcej niż 40 mm.

Po usunięciu siły tablica powinna w sposób widoczny powrócić do pozycji wyjściowej. Ugięcie rezydualne wynosi nie mniej niż 5 mm.

---

ZAŁĄCZNIK 11

Stabilność w czasie właściwości optycznych
   (1)
  tylnych tablic wyróżniających

| 1. | Organ, który udzielił homologacji, ma prawo kontrolować stabilność w czasie właściwości optycznych znajdujących się w eksploatacji tylnych tablic wyróżniających danego typu. |
| --- | --- |

1.

Organ, który udzielił homologacji, ma prawo kontrolować stabilność w czasie właściwości optycznych znajdujących się w eksploatacji tylnych tablic wyróżniających danego typu.

| 2. | Właściwe organy krajów innych niż kraj, który udzielił homologacji, mają prawo przeprowadzania podobnych kontroli na swoim terytorium. Jeżeli typ znajdujących się w eksploatacji tylnych tablic wyróżniających wykazuje systematyczną wadę, wspomniane organy przekazują organowi, który udzielił homologacji, wszelkie części składowe usunięte w celu sprawdzenia wraz z wnioskiem o przedstawienie opinii. |
| --- | --- |

2.

Właściwe organy krajów innych niż kraj, który udzielił homologacji, mają prawo przeprowadzania podobnych kontroli na swoim terytorium. Jeżeli typ znajdujących się w eksploatacji tylnych tablic wyróżniających wykazuje systematyczną wadę, wspomniane organy przekazują organowi, który udzielił homologacji, wszelkie części składowe usunięte w celu sprawdzenia wraz z wnioskiem o przedstawienie opinii.

| 3. | Przy braku innych kryteriów pojęcie „systematycznej wady” typu znajdujących się w eksploatacji tylnych tablic wyróżniających interpretuje się zgodnie z intencją pkt 6.1 niniejszego regulaminu. |
| --- | --- |

3.

Przy braku innych kryteriów pojęcie „systematycznej wady” typu znajdujących się w eksploatacji tylnych tablic wyróżniających interpretuje się zgodnie z intencją pkt 6.1 niniejszego regulaminu.

---

(1)  Pomimo wagi badań sprawdzających stabilność w czasie właściwości optycznych tylnych tablic wyróżniających, przy obecnym poziomie rozwoju technicznego nie jest jeszcze możliwa ocena takiej stabilności w drodze badań laboratoryjnych o ograniczonym czasie trwania.

---

ZAŁĄCZNIK 12

Tylne tablice wyróżniające pojazdów o ograniczonej prędkości i ich przyczep

Przykład

Wszystkie wymiary w mm

Image

---

ZAŁĄCZNIK 13

Minimalne wymogi dotyczące zgodności z procedurami kontroli produkcji

1.   OGÓLNE

1.1.   Wymogi dotyczące zgodności uważa się za spełnione z mechanicznego i geometrycznego punktu widzenia, jeżeli różnice nie przekraczają nieuniknionych odchyleń produkcyjnych w granicach wymogów niniejszego regulaminu.

1.2.   W odniesieniu do charakterystyki fotometrycznej, zgodności produkowanych seryjnie tylnych tablic wyróżniających nie kwestionuje się, jeżeli przy badaniu charakterystyki fotometrycznej dowolnej tylnej tablicy wyróżniającej wybranej losowo żadna ze zmierzonych wartości nie odbiega niekorzystnie o więcej niż 20 % od wartości określonych w niniejszym regulaminie.

1.3.   Zachowuje się zgodność z współrzędnymi chromatyczności.

2.   MINIMALNE WYMOGI DOTYCZĄCE WERYFIKACJI ZGODNOŚCI PRZEZ PRODUCENTA

Dla każdego typu tylnej tablicy wyróżniającej posiadacz znaku homologacji przeprowadza co najmniej poniższe badania w odpowiednich odstępach czasu. Badania przeprowadza się zgodnie z przepisami niniejszego regulaminu.

Jeżeli jakiekolwiek próbkowanie wykazuje niezgodność w odniesieniu do danego rodzaju badania, pobiera się i bada kolejne próbki. Producent podejmuje kroki w celu zapewnienia zgodności danej produkcji.

2.1.   Charakter badań

Badania zgodności określone w niniejszym regulaminie obejmują właściwości fotometryczne i kolorymetryczne oraz sprawdzenie odporności tych właściwości na działanie pogody.

2.2.   Metody stosowane w badaniach

| 2.2.1. | Badania zasadniczo przeprowadza się zgodnie z metodami określonymi w niniejszym regulaminie. |
| --- | --- |

2.2.1.

Badania zasadniczo przeprowadza się zgodnie z metodami określonymi w niniejszym regulaminie.

| 2.2.2. | Za zgodą właściwego organu odpowiedzialnego za badania homologacyjne w dowolnym badaniu zgodności przeprowadzanym przez producenta mogą być zastosowane metody równoważne. Producent jest odpowiedzialny za wykazanie, że zastosowane metody są równoważne metodom określonym w niniejszym regulaminie. |
| --- | --- |

2.2.2.

Za zgodą właściwego organu odpowiedzialnego za badania homologacyjne w dowolnym badaniu zgodności przeprowadzanym przez producenta mogą być zastosowane metody równoważne. Producent jest odpowiedzialny za wykazanie, że zastosowane metody są równoważne metodom określonym w niniejszym regulaminie.

| 2.2.3. | Zastosowanie pkt 2.2.1 i 2.2.2 wymaga regularnej kalibracji urządzenia badawczego i jego korelacji z pomiarami przeprowadzonymi przez właściwy organ. |
| --- | --- |

2.2.3.

Zastosowanie pkt 2.2.1 i 2.2.2 wymaga regularnej kalibracji urządzenia badawczego i jego korelacji z pomiarami przeprowadzonymi przez właściwy organ.

| 2.2.4. | We wszystkich przypadkach metodami odniesienia są metody określone w niniejszym regulaminie, szczególnie do celów administracyjnej weryfikacji i próbkowania. |
| --- | --- |

2.2.4.

We wszystkich przypadkach metodami odniesienia są metody określone w niniejszym regulaminie, szczególnie do celów administracyjnej weryfikacji i próbkowania.

2.3.   Charakter próbkowania

Próbki tylnych tablic wyróżniających wybiera się losowo z jednorodnej partii produkcji. Jednorodna partia oznacza zbiór tylnych tablic wyróżniających tego samego typu, określony według metod produkcyjnych producenta.

Ocena obejmuje zasadniczo produkcję seryjną z poszczególnych zakładów. Jednakże producent może zebrać razem dokumentację dotyczącą tego samego typu z kilku zakładów, z zastrzeżeniem, że zakłady te działają według tego samego systemu jakości i zarządzania jakością.

2.4.   Zmierzone i zarejestrowane właściwości fotometryczne

Pobrane próbki tylnych tablic wyróżniających poddaje się pomiarom fotometrycznym pod kątem minimalnych wartości w punktach i przy współrzędnych chromatyczności przewidzianych niniejszym regulaminem.

2.5.   Kryteria akceptowalności

Producent jest odpowiedzialny za statystyczne opracowanie wyników badań i za określenie, w porozumieniu z właściwym organem, kryteriów akceptowalności jego produktów w celu spełnienia specyfikacji określonej dla sprawdzania zgodności produktów w pkt 9.1 niniejszego regulaminu.

Kryteria akceptowalności powinny być takie, aby przy poziomie ufności 95 % minimalne prawdopodobieństwo pomyślnego przejścia kontroli na miejscu zgodnie z załącznikiem 14 (pierwsze pobranie próbki) wynosiło 0,95.

---

ZAŁĄCZNIK 14

MINIMALNE WYMOGI DOTYCZĄCE POBIERANIA PRÓBEK PRZEZ KONTROLERA

1.   OGÓLNE

1.1.   Wymogi dotyczące zgodności uważa się za spełnione z mechanicznego i geometrycznego punktu widzenia zgodnie z wymogami niniejszego regulaminu, jeżeli ewentualne różnice nie przekraczają nieuniknionych odchyleń produkcyjnych.

1.2.   W odniesieniu do charakterystyki fotometrycznej, zgodności produkowanych seryjnie tylnych tablic wyróżniających nie kwestionuje się, jeżeli przy badaniu charakterystyki fotometrycznej dowolnej tylnej tablicy wyróżniającej wybranej losowo:

| 1.2.1. | żadna ze zmierzonych wartości nie odbiega niekorzystnie o więcej niż 20 % od wartości określonych w niniejszym regulaminie; |
| --- | --- |

1.2.1.

żadna ze zmierzonych wartości nie odbiega niekorzystnie o więcej niż 20 % od wartości określonych w niniejszym regulaminie;

| 1.2.2. | pomija się tylne tablice wyróżniające z widocznymi wadami. |
| --- | --- |

1.2.2.

pomija się tylne tablice wyróżniające z widocznymi wadami.

1.3.   Zachowuje się zgodność ze współrzędnymi chromatyczności.

2.   PIERWSZE POBIERANIE PRÓBEK

W pierwszym próbkowaniu wybiera się losowo cztery tylne tablice wyróżniające. Pierwszy zestaw próbek złożony z dwóch sztuk oznacza się literą A, a drugi zestaw próbek złożony z dwóch sztuk oznacza się literą B.

2.1.   Zgodność nie jest kwestionowana

| 2.1.1. | Po przeprowadzeniu procedury próbkowania przedstawionej na rys. 1 w niniejszym załączniku, zgodność produkowanych seryjnie tylnych tablic wyróżniających nie jest kwestionowana, jeżeli odchylenia zmierzonych wartości tylnych tablic wyróżniających w niekorzystnych kierunkach wynoszą:






  2.1.1.1. | zestaw próbek A







  A1: | jedna tylna tablica wyróżniająca | 0 procent |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| jedna tylna tablica wyróżniająca nie więcej niż | 20 procent |
| A2: | obie tylne tablice wyróżniające więcej niż | 0 procent |
| ale nie więcej niż | 20 procent |
| przejdź do próbki B | |

2.1.1.

Po przeprowadzeniu procedury próbkowania przedstawionej na rys. 1 w niniejszym załączniku, zgodność produkowanych seryjnie tylnych tablic wyróżniających nie jest kwestionowana, jeżeli odchylenia zmierzonych wartości tylnych tablic wyróżniających w niekorzystnych kierunkach wynoszą:

2.1.1.1.

zestaw próbek A

A1:

jedna tylna tablica wyróżniająca

0 procent

jedna tylna tablica wyróżniająca nie więcej niż

20 procent

A2:

obie tylne tablice wyróżniające więcej niż

0 procent

ale nie więcej niż

20 procent

przejdź do próbki B

| 2.1.1.2. | zestaw próbek B







  B1: | obie tylne tablice wyróżniające | 0 procent |
| --- | --- | --- | --- |

2.1.1.2.

zestaw próbek B

B1:

obie tylne tablice wyróżniające

0 procent

2.2.   Zgodność jest kwestionowana

| 2.2.1. | Po wykonaniu procedury próbkowania przedstawionej na rys. 1 w niniejszym załączniku zgodność produkowanych seryjnie tylnych tablic wyróżniających jest kwestionowana, a od producenta żąda się spełnienia wymogów (dostosowania produkcji), jeżeli odchylenia zmierzonych wartości tylnych tablic wyróżniających wynoszą:






  2.2.1.1. | zestaw próbek A







  A3: | jedna tylna tablica wyróżniająca nie więcej niż | 20 procent |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| jedna tylna tablica wyróżniająca więcej niż | 20 procent |
| ale nie więcej niż | 30 procent |

2.2.1.

Po wykonaniu procedury próbkowania przedstawionej na rys. 1 w niniejszym załączniku zgodność produkowanych seryjnie tylnych tablic wyróżniających jest kwestionowana, a od producenta żąda się spełnienia wymogów (dostosowania produkcji), jeżeli odchylenia zmierzonych wartości tylnych tablic wyróżniających wynoszą:

2.2.1.1.

zestaw próbek A

A3:

jedna tylna tablica wyróżniająca nie więcej niż

20 procent

jedna tylna tablica wyróżniająca więcej niż

20 procent

ale nie więcej niż

30 procent

| 2.2.1.2. | zestaw próbek B







  B2: | w przypadku A2 | |
| --- | --- | --- | --- |
| jedna tylna tablica wyróżniająca więcej niż | 0 procent |
| ale nie więcej niż | 20 procent |
| jedna tylna tablica wyróżniająca nie więcej niż | 20 procent |
| B3: | w przypadku A2 | |
| jedna tylna tablica wyróżniająca | 0 procent |
| jedna tylna tablica wyróżniająca więcej niż | 20 procent |
| ale nie więcej niż | 30 procent |

2.2.1.2.

zestaw próbek B

B2:

w przypadku A2

jedna tylna tablica wyróżniająca więcej niż

0 procent

ale nie więcej niż

20 procent

jedna tylna tablica wyróżniająca nie więcej niż

20 procent

B3:

w przypadku A2

jedna tylna tablica wyróżniająca

0 procent

jedna tylna tablica wyróżniająca więcej niż

20 procent

ale nie więcej niż

30 procent

2.3.   Cofnięcie homologacji

Zgodność kwestionuje się i stosuje się pkt 10, jeżeli po wykonaniu procedury próbkowania przedstawionej na rys. 1 w niniejszym załączniku odchylenia zmierzonych wartości tylnych tablic wyróżniających wynoszą:

| 2.3.1. | zestaw próbek A







  A4: | jedna tylna tablica wyróżniająca nie więcej niż | 20 procent |
| --- | --- | --- | --- |
| jedna tylna tablica wyróżniająca więcej niż | 30 procent |
| A5: | obie tylne tablice wyróżniające więcej niż | 20 procent |

2.3.1.

zestaw próbek A

A4:

jedna tylna tablica wyróżniająca nie więcej niż

20 procent

jedna tylna tablica wyróżniająca więcej niż

30 procent

A5:

obie tylne tablice wyróżniające więcej niż

20 procent

| 2.3.2. | zestaw próbek B







  B4: | w przypadku A2 | |
| --- | --- | --- | --- |
| jedna tylna tablica wyróżniająca więcej niż | 0 procent |
| ale nie więcej niż | 20 procent |
| jedna tylna tablica wyróżniająca więcej niż | 20 procent |
| B5: | w przypadku A2 | |
| obie tylne tablice wyróżniające więcej niż | 20 procent |
| B6: | w przypadku A2 | |
| jedna tylna tablica wyróżniająca | 0 procent |
| jedna tylna tablica wyróżniająca więcej niż | 30 procent |

2.3.2.

zestaw próbek B

B4:

w przypadku A2

jedna tylna tablica wyróżniająca więcej niż

0 procent

ale nie więcej niż

20 procent

jedna tylna tablica wyróżniająca więcej niż

20 procent

B5:

w przypadku A2

obie tylne tablice wyróżniające więcej niż

20 procent

B6:

w przypadku A2

jedna tylna tablica wyróżniająca

0 procent

jedna tylna tablica wyróżniająca więcej niż

30 procent

3.   POWTÓRNE PRÓBKOWANIE

W przypadkach A3, B2, B3 przed upływem dwóch miesięcy od powiadomienia niezbędne jest powtórne próbkowanie, w ramach którego trzeci zestaw próbek C złożony z dwóch tylnych tablic wyróżniających oraz czwarty zestaw próbek D złożony z dwóch tylnych tablic wyróżniających wybiera się z zapasu wyprodukowanego po dostosowaniu produkcji.

3.1.   Zgodność nie jest kwestionowana

| 3.1.1. | Po wykonaniu procedury próbkowania przedstawionej na rys. 1 w niniejszym załączniku nie kwestionuje się zgodności produkowanych seryjnie tylnych tablic wyróżniających, jeżeli odchylenia zmierzonych wartości tylnych tablic wyróżniających wynoszą:






  3.1.1.1. | zestaw próbek C







  C1: | jedna tylna tablica wyróżniająca | 0 procent |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| jedna tylna tablica wyróżniająca nie więcej niż | 20 procent |
| C2: | obie tylne tablice wyróżniające więcej niż | 0 procent |
| ale nie więcej niż | 20 procent |
| przejść do zestawu próbek D | |

3.1.1.

Po wykonaniu procedury próbkowania przedstawionej na rys. 1 w niniejszym załączniku nie kwestionuje się zgodności produkowanych seryjnie tylnych tablic wyróżniających, jeżeli odchylenia zmierzonych wartości tylnych tablic wyróżniających wynoszą:

3.1.1.1.

zestaw próbek C

C1:

jedna tylna tablica wyróżniająca

0 procent

jedna tylna tablica wyróżniająca nie więcej niż

20 procent

C2:

obie tylne tablice wyróżniające więcej niż

0 procent

ale nie więcej niż

20 procent

przejść do zestawu próbek D

| 3.1.1.2. | zestaw próbek D







  D1: | w przypadku C2 | |
| --- | --- | --- | --- |
| obie tylne tablice wyróżniające | 0 procent |

3.1.1.2.

zestaw próbek D

D1:

w przypadku C2

obie tylne tablice wyróżniające

0 procent

3.2.   Zgodność jest kwestionowana

| 3.2.1. | Po wykonaniu procedury próbkowania przedstawionej na rys. 1 w niniejszym załączniku zgodność produkowanych seryjnie tylnych tablic wyróżniających jest kwestionowana, a od producenta żąda się spełnienia wymogów (dostosowania produkcji), jeżeli odchylenia zmierzonych wartości tylnych tablic wyróżniających wynoszą:






  3.2.1.1. | zestaw próbek D







  D2: | w przypadku C2 | |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| jedna tylna tablica wyróżniająca więcej niż | 0 procent |
| ale nie więcej niż | 20 procent |
| jedna tylna tablica wyróżniająca nie więcej niż | 20 procent |

3.2.1.

Po wykonaniu procedury próbkowania przedstawionej na rys. 1 w niniejszym załączniku zgodność produkowanych seryjnie tylnych tablic wyróżniających jest kwestionowana, a od producenta żąda się spełnienia wymogów (dostosowania produkcji), jeżeli odchylenia zmierzonych wartości tylnych tablic wyróżniających wynoszą:

3.2.1.1.

zestaw próbek D

D2:

w przypadku C2

jedna tylna tablica wyróżniająca więcej niż

0 procent

ale nie więcej niż

20 procent

jedna tylna tablica wyróżniająca nie więcej niż

20 procent

3.3.   Cofnięcie homologacji

Zgodność kwestionuje się i stosuje się pkt 10, jeżeli po wykonaniu procedury próbkowania przedstawionej na rys. 1 w niniejszym załączniku odchylenia zmierzonych wartości tylnych tablic wyróżniających wynoszą:

| 3.3.1. | zestaw próbek C







  C3: | jedna tylna tablica wyróżniająca nie więcej niż | 20 procent |
| --- | --- | --- | --- |
| jedna tylna tablica wyróżniająca więcej niż | 20 procent |
| C4: | obie tylne tablice wyróżniające więcej niż | 20 procent |

3.3.1.

zestaw próbek C

C3:

jedna tylna tablica wyróżniająca nie więcej niż

20 procent

jedna tylna tablica wyróżniająca więcej niż

20 procent

C4:

obie tylne tablice wyróżniające więcej niż

20 procent

| 3.3.2. | zestaw próbek D







  D3: | w przypadku C2 | |
| --- | --- | --- | --- |
| jedna tylna tablica wyróżniająca 0 lub więcej niż | 0 procent |
| jedna tylna tablica wyróżniająca więcej niż | 20 procent |

3.3.2.

zestaw próbek D

D3:

w przypadku C2

jedna tylna tablica wyróżniająca 0 lub więcej niż

0 procent

jedna tylna tablica wyróżniająca więcej niż

20 procent

4.   BADANIA WYTRZYMAŁOŚCI

Po wykonaniu procedury próbkowania przedstawionej na rys. 1 niniejszego załącznika próbki jednej z tylnych tablic wyróżniających z zestawu próbek A poddaje się badaniu zgodnie z procedurami opisanymi w załącznikach 8 i 9 do niniejszego regulaminu.

W razie pozytywnego wyniku badań tylną tablicę wyróżniającą uważa się za akceptowalną. Jednakże w razie negatywnego wyniku badań próbek z zestawu A tej samej procedurze poddaje się dwie tylne tablice wyróżniające z zestawu próbek B, przy czym wynik badania obu tablic musi być pozytywny.

Rys. 1

Image

---

ZAŁĄCZNIK 15

Wytyczne dotyczące montażu tylnych tablic wyróżniających na pojazdach o (konstrukcyjnie) ograniczonej prędkości i ich przyczepach

1.   Zaleca się, aby rządy wymagały montowania na pojazdach o prędkości maksymalnej ograniczonej (konstrukcyjnie) do 30 km/h, „tylnych tablic wyróżniających pojazdy o ograniczonej prędkości i ich przyczepy” zgodnych z niniejszym regulaminem i szczególnymi wymogami odnoszącymi się do jego zakresu, w sposób odpowiadający wytycznym zawartym w niniejszym załączniku.

2.   Zakres

Głównym celem niniejszych wytycznych jest ustanowienie wymogów dotyczących montażu, układu, pozycji i widoczności geometrycznej tylnych tablic wyróżniających pojazdy o prędkości maksymalnej ograniczonej (konstrukcyjnie) do 30 km/h i ich przyczepy.

3.   Liczba

Co najmniej jedna.

4.   Układ

Tylne tablice wyróżniające uzyskują homologację typu zgodnie z niniejszym regulaminem i spełniają jego wymogi.

Wierzchołek tylnej tablicy wyróżniającej skierowany jest do góry.

Wszystkie części tylnej tablicy wyróżniającej mieszczą się nie dalej niż 5° od poprzecznej płaszczyzny pionowej, pod kątami prostymi do osi wzdłużnej pojazdu i zwrócone są do tyłu.

5.   Umiejscowienie

| Pod względem szerokości | : | Jeżeli montuje się tylko jedną tylną tablicę wyróżniającą, musi ona znajdować się po stronie środkowej płaszczyzny wzdłużnej pojazdu przeciwnej do kierunku ruchu określonego w kraju rejestracji. |
| --- | --- | --- |
| Pod względem wysokości | : | Nie mniej niż 250 mm (dolna krawędź) i nie więcej niż 1 500 mm (górna krawędź) ponad podłożem. |
| Pod względem długości | : | Z tyłu pojazdu. |

Pod względem szerokości

:

Jeżeli montuje się tylko jedną tylną tablicę wyróżniającą, musi ona znajdować się po stronie środkowej płaszczyzny wzdłużnej pojazdu przeciwnej do kierunku ruchu określonego w kraju rejestracji.

Pod względem wysokości

:

Nie mniej niż 250 mm (dolna krawędź) i nie więcej niż 1 500 mm (górna krawędź) ponad podłożem.

Pod względem długości

:

Z tyłu pojazdu.

6.   Widoczność geometryczna

| Kąt poziomy | : | 30° do wewnątrz i na zewnątrz, dopuszczalne jest przykrycie niezbędnymi częściami konstrukcyjnymi pojazdu do 10 % powierzchni tylnej tablicy wyróżniającej; |
| --- | --- | --- |
| Kąt pionowy | : | 15° powyżej płaszczyzny poziomej. |
| Ustawienie kierunkowē | : | do tyłu. |

Kąt poziomy

:

30° do wewnątrz i na zewnątrz, dopuszczalne jest przykrycie niezbędnymi częściami konstrukcyjnymi pojazdu do 10 % powierzchni tylnej tablicy wyróżniającej;

Kąt pionowy

:

15° powyżej płaszczyzny poziomej.

Ustawienie kierunkowē

:

do tyłu.

---

| 31.7.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 200/28 |
| --- | --- | --- | --- |

31.7.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 200/28

---

Jedynie oryginalne teksty EKG ONZ mają skutek prawny w międzynarodowym prawie publicznym. Status i datę wejścia w życie niniejszego regulaminu należy sprawdzać w najnowszej wersji dokumentu EKG ONZ dotyczącego statusu TRANS/WP.29/343/, dostępnej pod adresem:

http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html

Regulamin nr 71 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) – Jednolite przepisy dotyczące homologacji ciągników rolniczych w odniesieniu do pola widzenia kierowcy

Data wejścia w życie: 1 sierpnia 1987 r.

SPIS TREŚCI

REGULAMIN

| 1. | Zakres |
| --- | --- |

1.

| 2. | Definicje |
| --- | --- |

2.

| 3. | Wniosek o udzielenie homologacji |
| --- | --- |

3.

| 4. | Homologacja |
| --- | --- |

4.

| 5. | Specyfikacja |
| --- | --- |

5.

| 6. | Modyfikacja typu pojazdu oraz rozszerzenie homologacji |
| --- | --- |

6.

| 7. | Zgodność produkcji |
| --- | --- |

7.

| 8. | Sankcje z tytułu niezgodności produkcji |
| --- | --- |

8.

| 9. | Ostateczne zaprzestanie produkcji |
| --- | --- |

9.

| 10. | Nazwy i adresy upoważnionych placówek technicznych odpowiedzialnych za przeprowadzanie badań homologacyjnych oraz nazwy i adresy organów administracyjnych |
| --- | --- |

10.

ZAŁĄCZNIKI

| Załącznik 1 – | Komunikat dotyczący udzielenia, odmowy, rozszerzenia lub cofnięcia homologacji lub ostatecznego zaprzestania produkcji typu ciągnika w odniesieniu do pola widzenia kierowcy zgodnie z regulaminem nr 71. |
| --- | --- |

Załącznik 1 –

| Załącznik 2 – | Układ znaków homologacji. |
| --- | --- |

Załącznik 2 –

1.   ZAKRES ZASTOSOWANIA

| 1.1. | Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do 180° przedniego pola widzenia kierowcy ciągnika rolniczego. |
| --- | --- |

1.1.

Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do 180° przedniego pola widzenia kierowcy ciągnika rolniczego.

2.   DEFINICJE

| 2.1. | Do celów niniejszego regulaminu „ciągnik rolniczy” oznacza jakikolwiek pojazd o napędzie silnikowym, kołowy lub gąsienicowy, posiadający co najmniej dwie osie, którego funkcja zależy zasadniczo od jego siły pociągowej, i który został specjalnie zaprojektowany do tego by ciągnąć, pchać, przewozić pewne urządzenia, maszyny lub przyczepy wykorzystywane w rolnictwie lub w leśnictwie, lub, aby nimi poruszać. Ciągnik taki może być przystosowany do przewozu ładunków oraz pracowników obsługujących go. |
| --- | --- |

2.1.

Do celów niniejszego regulaminu „ciągnik rolniczy” oznacza jakikolwiek pojazd o napędzie silnikowym, kołowy lub gąsienicowy, posiadający co najmniej dwie osie, którego funkcja zależy zasadniczo od jego siły pociągowej, i który został specjalnie zaprojektowany do tego by ciągnąć, pchać, przewozić pewne urządzenia, maszyny lub przyczepy wykorzystywane w rolnictwie lub w leśnictwie, lub, aby nimi poruszać. Ciągnik taki może być przystosowany do przewozu ładunków oraz pracowników obsługujących go.

| 2.2. | „Homologacja ciągnika” oznacza homologację typu ciągnika w odniesieniu do pola widzenia określonego w pkt 2.4; |
| --- | --- |

2.2.

„Homologacja ciągnika” oznacza homologację typu ciągnika w odniesieniu do pola widzenia określonego w pkt 2.4;

| 2.3. | „Typ ciągnika” oznacza kategorię ciągników nieróżniących się w odniesieniu do takich istotnych cech, jak:






  2.3.1. | zewnętrzne i wewnętrzne kształty i układy w zakresie określonym w pkt 1.1, które mogą wpływać na widoczność; |
| --- | --- | --- |

2.3.

„Typ ciągnika” oznacza kategorię ciągników nieróżniących się w odniesieniu do takich istotnych cech, jak:

2.3.1.

zewnętrzne i wewnętrzne kształty i układy w zakresie określonym w pkt 1.1, które mogą wpływać na widoczność;

| 2.3.2. | formę i wielkość szyby przedniej oraz szyb bocznych umieszczonych w obszarze, o którym mowa w pkt 1.1; |
| --- | --- |

2.3.2.

formę i wielkość szyby przedniej oraz szyb bocznych umieszczonych w obszarze, o którym mowa w pkt 1.1;

| 2.4. | „Pole widzenia” oznacza wszystkie kierunki widzenia (do przodu i w bok) kierowcy ciągnika; |
| --- | --- |

2.4.

„Pole widzenia” oznacza wszystkie kierunki widzenia (do przodu i w bok) kierowcy ciągnika;

| 2.5. | „Punkt odniesienia” oznacza punkt położony na płaszczyźnie równoległej do wzdłużnej płaszczyzny symetrii ciągnika i przechodzącej przez środek siedziska, w pozycji znajdującej się 700 mm pionowo ponad punktem przecięcia wspomnianej płaszczyzny z powierzchnią siedziska oraz w kierunku części biodrowej 270 mm od płaszczyzny pionowej przechodzącej przez przednią krawędź powierzchni siedziska i prostopadłej do wzdłużnej płaszczyzny symetrii ciągnika (rys. 1); wyżej określony punkt odniesienia ma zastosowanie w przypadku pustego siedziska ustawionego w typowej pozycji określonej przez producenta ciągnika; |
| --- | --- |

2.5.

„Punkt odniesienia” oznacza punkt położony na płaszczyźnie równoległej do wzdłużnej płaszczyzny symetrii ciągnika i przechodzącej przez środek siedziska, w pozycji znajdującej się 700 mm pionowo ponad punktem przecięcia wspomnianej płaszczyzny z powierzchnią siedziska oraz w kierunku części biodrowej 270 mm od płaszczyzny pionowej przechodzącej przez przednią krawędź powierzchni siedziska i prostopadłej do wzdłużnej płaszczyzny symetrii ciągnika (rys. 1); wyżej określony punkt odniesienia ma zastosowanie w przypadku pustego siedziska ustawionego w typowej pozycji określonej przez producenta ciągnika;

| 2.6. | „Półokrąg pola widzenia” oznacza półokrąg wyznaczony przez promień 12 m wokół punktu znajdującego się na płaszczyźnie poziomej drogi, pionowo poniżej punktu odniesienia, w taki sposób, że gdy patrzy się w kierunku ruchu pojazdu, łuk półokręgu znajduje się przed ciągnikiem, podczas gdy średnica ograniczająca półokrąg tworzy kąt prosty ze wzdłużną osią ciągnika (rys. 2); |
| --- | --- |

2.6.

„Półokrąg pola widzenia” oznacza półokrąg wyznaczony przez promień 12 m wokół punktu znajdującego się na płaszczyźnie poziomej drogi, pionowo poniżej punktu odniesienia, w taki sposób, że gdy patrzy się w kierunku ruchu pojazdu, łuk półokręgu znajduje się przed ciągnikiem, podczas gdy średnica ograniczająca półokrąg tworzy kąt prosty ze wzdłużną osią ciągnika (rys. 2);

| 2.7. | „Efekt maskujący” oznacza cięciwy obszarów półokręgu pola widzenia, których nie można zobaczyć z powodu elementów konstrukcyjnych takich jak słupki dachowe, nawiewy powietrza lub kominy wydechowe, obramowanie szyby przedniej lub rama zabezpieczająca; |
| --- | --- |

2.7.

„Efekt maskujący” oznacza cięciwy obszarów półokręgu pola widzenia, których nie można zobaczyć z powodu elementów konstrukcyjnych takich jak słupki dachowe, nawiewy powietrza lub kominy wydechowe, obramowanie szyby przedniej lub rama zabezpieczająca;

| 2.8. | „Obszar widzenia” oznacza część pola widzenia ograniczoną:






  2.8.1. | w kierunku do góry przez płaszczyznę poziomą przechodzącą przez punkt odniesienia, |
| --- | --- | --- |

2.8.

„Obszar widzenia” oznacza część pola widzenia ograniczoną:

2.8.1.

w kierunku do góry przez płaszczyznę poziomą przechodzącą przez punkt odniesienia,

| 2.8.2. | na płaszczyźnie drogi przez obszar położony poza półokręgiem pola widzenia, który rozszerza obszar półokręgu widzenia, którego cięciwa o długości 9,5 m jest prostopadła do płaszczyzny równoległej do wzdłużnej płaszczyzny symetrii ciągnika przechodzącej przez środek siedziska kierowcy i jest podzielona w połowie przez wspomnianą płaszczyznę; |
| --- | --- |

2.8.2.

na płaszczyźnie drogi przez obszar położony poza półokręgiem pola widzenia, który rozszerza obszar półokręgu widzenia, którego cięciwa o długości 9,5 m jest prostopadła do płaszczyzny równoległej do wzdłużnej płaszczyzny symetrii ciągnika przechodzącej przez środek siedziska kierowcy i jest podzielona w połowie przez wspomnianą płaszczyznę;

| 2.9. | „Obszar działania wycieraczek szyby przedniej” oznacza obszar zewnętrznej powierzchni szyby przedniej czyszczonej przez wycieraczki szyby przedniej. |
| --- | --- |

2.9.

„Obszar działania wycieraczek szyby przedniej” oznacza obszar zewnętrznej powierzchni szyby przedniej czyszczonej przez wycieraczki szyby przedniej.

3.   WNIOSEK O UDZIELENIE HOMOLOGACJI

| 3.1. | Wniosek o homologację typu ciągnika w odniesieniu do pola widzenia kierowcy składa producent ciągnika lub jego upoważniony przedstawiciel. |
| --- | --- |

3.1.

Wniosek o homologację typu ciągnika w odniesieniu do pola widzenia kierowcy składa producent ciągnika lub jego upoważniony przedstawiciel.

| 3.2. | Do wniosku należy dołączyć następujące dokumenty w trzech egzemplarzach oraz następujące dane:






  3.2.1. | Opis typu ciągnika w odniesieniu do pozycji wymienionych w pkt 2.3, wraz z rysunkami zwymiarowanymi i wymiarami opon wskazanymi przez producenta oraz zdjęciem lub rysunkiem widoku kabiny pasażerskiej w rozłożeniu; należy określić numery lub symbole identyfikujące typ ciągnika; |
| --- | --- | --- |

3.2.

Do wniosku należy dołączyć następujące dokumenty w trzech egzemplarzach oraz następujące dane:

3.2.1.

Opis typu ciągnika w odniesieniu do pozycji wymienionych w pkt 2.3, wraz z rysunkami zwymiarowanymi i wymiarami opon wskazanymi przez producenta oraz zdjęciem lub rysunkiem widoku kabiny pasażerskiej w rozłożeniu; należy określić numery lub symbole identyfikujące typ ciągnika;

| 3.2.2. | Dane dotyczące pozycji punktu odniesienia w stosunku do wszelkich przeszkód w polu widzenia kierowcy. Dane te muszą być odpowiednio szczegółowe na przykład w odniesieniu do wyliczeń dotyczących efektów maskujących zgodnie ze wzorem podanym w pkt 5.2.2.2. |
| --- | --- |

3.2.2.

Dane dotyczące pozycji punktu odniesienia w stosunku do wszelkich przeszkód w polu widzenia kierowcy. Dane te muszą być odpowiednio szczegółowe na przykład w odniesieniu do wyliczeń dotyczących efektów maskujących zgodnie ze wzorem podanym w pkt 5.2.2.2.

| 3.3. | Egzemplarz ciągnika typu, który ma być homologowany, jest dostarczany do placówki technicznej odpowiedzialnej za przeprowadzenie badań homologacyjnych. |
| --- | --- |

3.3.

Egzemplarz ciągnika typu, który ma być homologowany, jest dostarczany do placówki technicznej odpowiedzialnej za przeprowadzenie badań homologacyjnych.

4.   HOMOLOGACJA

| 4.1. | Homologacji typu udziela się, jeżeli typ ciągnika, którego dotyczy wniosek o homologację zgodnie z niniejszym regulaminem, spełnia wymogi pkt 5 poniżej. |
| --- | --- |

4.1.

Homologacji typu udziela się, jeżeli typ ciągnika, którego dotyczy wniosek o homologację zgodnie z niniejszym regulaminem, spełnia wymogi pkt 5 poniżej.

| 4.2. | Każdy homologowany typ otrzymuje numer homologacji. Dwie pierwsze cyfry numeru (obecnie są to cyfry 00 według pierwotnej wersji regulaminu) oznaczają serię poprawek uwzględniających najbardziej aktualne główne zmiany techniczne w regulaminie w czasie przyznawania homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru homologacji innemu typowi ciągnika zgodnie z pkt 2.3 powyżej. |
| --- | --- |

4.2.

Każdy homologowany typ otrzymuje numer homologacji. Dwie pierwsze cyfry numeru (obecnie są to cyfry 00 według pierwotnej wersji regulaminu) oznaczają serię poprawek uwzględniających najbardziej aktualne główne zmiany techniczne w regulaminie w czasie przyznawania homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru homologacji innemu typowi ciągnika zgodnie z pkt 2.3 powyżej.

| 4.3. | Zawiadomienie o udzieleniu, rozszerzeniu, odmowie lub cofnięciu homologacji lub o ostatecznym zaprzestaniu produkcji danego typu ciągnika na mocy niniejszego regulaminu zostaje przekazane Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin w postaci formularza zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu. |
| --- | --- |

4.3.

Zawiadomienie o udzieleniu, rozszerzeniu, odmowie lub cofnięciu homologacji lub o ostatecznym zaprzestaniu produkcji danego typu ciągnika na mocy niniejszego regulaminu zostaje przekazane Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin w postaci formularza zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.

| 4.4. | Na każdym ciągniku zgodnym z typem homologowanym zgodnie z niniejszym regulaminem, w widocznym i łatwo dostępnym miejscu, określonym w formularzu homologacji, umieszcza się międzynarodowy znak homologacji składający się z:






  4.4.1. | okręgu otaczającego literę „E”, po którym następuje numer wskazujący kraj, który udzielił homologacji (1); |
| --- | --- | --- |

4.4.

Na każdym ciągniku zgodnym z typem homologowanym zgodnie z niniejszym regulaminem, w widocznym i łatwo dostępnym miejscu, określonym w formularzu homologacji, umieszcza się międzynarodowy znak homologacji składający się z:

4.4.1.

okręgu otaczającego literę „E”, po którym następuje numer wskazujący kraj, który udzielił homologacji (1);

| 4.4.2. | numeru niniejszego regulaminu, po którym stawia się literę „R”, łącznik i numer homologacji, na prawo od okręgu opisanego w pkt 4.4.1. |
| --- | --- |

4.4.2.

numeru niniejszego regulaminu, po którym stawia się literę „R”, łącznik i numer homologacji, na prawo od okręgu opisanego w pkt 4.4.1.

| 4.5. | Jeżeli ciągnik jest zgodny z typem ciągnika homologowanego zgodnie z jednym lub większą liczbą regulaminów załączonych do Porozumienia w kraju, który udzielił homologacji zgodnie z niniejszym regulaminem, nie trzeba powtarzać symbolu opisanego w pkt 4.4.1; w takim przypadku numery regulaminów i homologacji oraz dodatkowe symbole wszystkich innych regulaminów, na podstawie których udzielono homologacji w kraju, w którym udzielono homologacji na mocy niniejszego regulaminu, umieszcza się w pionowych kolumnach na prawo od znaku określonego w pkt 4.4.1. |
| --- | --- |

4.5.

Jeżeli ciągnik jest zgodny z typem ciągnika homologowanego zgodnie z jednym lub większą liczbą regulaminów załączonych do Porozumienia w kraju, który udzielił homologacji zgodnie z niniejszym regulaminem, nie trzeba powtarzać symbolu opisanego w pkt 4.4.1; w takim przypadku numery regulaminów i homologacji oraz dodatkowe symbole wszystkich innych regulaminów, na podstawie których udzielono homologacji w kraju, w którym udzielono homologacji na mocy niniejszego regulaminu, umieszcza się w pionowych kolumnach na prawo od znaku określonego w pkt 4.4.1.

| 4.6. | Znak homologacji musi być łatwy do odczytania i nieusuwalny. |
| --- | --- |

4.6.

Znak homologacji musi być łatwy do odczytania i nieusuwalny.

| 4.7. | Znak homologacji umieszcza się na tabliczce znamionowej ciągnika umieszczonej przez producenta lub blisko niej. |
| --- | --- |

4.7.

Znak homologacji umieszcza się na tabliczce znamionowej ciągnika umieszczonej przez producenta lub blisko niej.

| 4.8. | Przykładowe układy znaków homologacji przedstawiono w załączniku 2 do niniejszego regulaminu. |
| --- | --- |

4.8.

Przykładowe układy znaków homologacji przedstawiono w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.

5.   SPECYFIKACJA

5.1.   Uwaga ogólna

| 5.1.1. | Ciągnik musi być skonstruowany i wyposażony w taki sposób, że w ruchu drogowym i w pracach w rolnictwie lub leśnictwie, kierowca ma odpowiednie pole widzenia w normalnych warunkach ruchu drogowego lub prac polowych albo leśnych. Pole widzenia uznaje się za odpowiednie, w przypadku gdy kierowca, tam gdzie jest to możliwe, widzi część każdego z kół przednich oraz kiedy spełnione są następujące warunki: |
| --- | --- |

5.1.1.

Ciągnik musi być skonstruowany i wyposażony w taki sposób, że w ruchu drogowym i w pracach w rolnictwie lub leśnictwie, kierowca ma odpowiednie pole widzenia w normalnych warunkach ruchu drogowego lub prac polowych albo leśnych. Pole widzenia uznaje się za odpowiednie, w przypadku gdy kierowca, tam gdzie jest to możliwe, widzi część każdego z kół przednich oraz kiedy spełnione są następujące warunki:

5.2.   Badanie pola widzenia kierowcy

5.2.1.   Postępowanie w celu określania efektów maskujących.

| 5.2.1.1. | Ciągnik umieszcza się na płaszczyźnie poziomej w sposób przedstawiony na rysunku 2. Na poziomej płaszczyźnie pomocniczej znajdującej się na poziomie punktu odniesienia są zamontowane w odległości 65 mm od siebie dwa źródła światła, np. 2 × 150 W, 12 V, symetrycznie wobec punktu odniesienia. Płaszczyzna pomocnicza w swoim środkowym punkcie jest obrotowa wobec osi pionowej przechodzącej przez punkt odniesienia. Do celów dokonania pomiaru efektów maskujących płaszczyzna pomocnicza jest ustawiona w sposób zapewniający, iż linia łącząca dwa źródła światła jest prostopadła do linii łączącej element maskujący z punktem odniesienia. Instaluje się również najbardziej niekorzystny układ wyposażenia opon. Nakładające się obrazy elementu maskującego wyświetlane w półokręgu pola widzenia, gdy źródła światła są włączone równocześnie lub przemiennie, mierzy się zgodnie z pkt 2.7 (rysunek 3). |
| --- | --- |

5.2.1.1.

Ciągnik umieszcza się na płaszczyźnie poziomej w sposób przedstawiony na rysunku 2. Na poziomej płaszczyźnie pomocniczej znajdującej się na poziomie punktu odniesienia są zamontowane w odległości 65 mm od siebie dwa źródła światła, np. 2 × 150 W, 12 V, symetrycznie wobec punktu odniesienia. Płaszczyzna pomocnicza w swoim środkowym punkcie jest obrotowa wobec osi pionowej przechodzącej przez punkt odniesienia. Do celów dokonania pomiaru efektów maskujących płaszczyzna pomocnicza jest ustawiona w sposób zapewniający, iż linia łącząca dwa źródła światła jest prostopadła do linii łączącej element maskujący z punktem odniesienia. Instaluje się również najbardziej niekorzystny układ wyposażenia opon. Nakładające się obrazy elementu maskującego wyświetlane w półokręgu pola widzenia, gdy źródła światła są włączone równocześnie lub przemiennie, mierzy się zgodnie z pkt 2.7 (rysunek 3).

| 5.2.1.2. | Żaden z efektów maskujących nie może przekroczyć 700 mm. |
| --- | --- |

5.2.1.2.

Żaden z efektów maskujących nie może przekroczyć 700 mm.

| 5.2.1.3. | Efekty maskujące, powodowane przez sąsiednie części składowe, mające powyżej 80 mm szerokości, są tak rozmieszczone, aby zachowany był odstęp nie mniejszy niż 2 200 mm – mierzony jako cięciwa półokręgu pola widzenia – między środkami dwóch efektów maskujących. |
| --- | --- |

5.2.1.3.

Efekty maskujące, powodowane przez sąsiednie części składowe, mające powyżej 80 mm szerokości, są tak rozmieszczone, aby zachowany był odstęp nie mniejszy niż 2 200 mm – mierzony jako cięciwa półokręgu pola widzenia – między środkami dwóch efektów maskujących.

| 5.2.1.4. | Efektów maskujących w całym półokręgu pola widzenia nie może być więcej niż sześć; w polu widzenia określonym w pkt 2.8 nie może być ich więcej niż dwa. |
| --- | --- |

5.2.1.4.

Efektów maskujących w całym półokręgu pola widzenia nie może być więcej niż sześć; w polu widzenia określonym w pkt 2.8 nie może być ich więcej niż dwa.

| 5.2.1.5. | Dopuszcza się jednakże efekty maskujące przekraczające 700 mm, jakkolwiek nieprzekraczające 1 500 mm, o ile nie ma możliwości przeprojektowania lub przemieszczenia powodujących ich części składowych. Poza obszarem pola widzenia po obu stronach mogą wystąpić łącznie lub oddzielnie






  5.2.1.5.1. | dwa takie efekty maskujące, jeden z nich nieprzekraczający 700 mm i drugi nieprzekraczający 1 500 mm lub |
| --- | --- | --- |

5.2.1.5.

Dopuszcza się jednakże efekty maskujące przekraczające 700 mm, jakkolwiek nieprzekraczające 1 500 mm, o ile nie ma możliwości przeprojektowania lub przemieszczenia powodujących ich części składowych. Poza obszarem pola widzenia po obu stronach mogą wystąpić łącznie lub oddzielnie

5.2.1.5.1.

dwa takie efekty maskujące, jeden z nich nieprzekraczający 700 mm i drugi nieprzekraczający 1 500 mm lub

| 5.2.1.5.2. | dwa takie efekty maskujące, pojedynczo nie przekraczające 1 200 mm. |
| --- | --- |

5.2.1.5.2.

dwa takie efekty maskujące, pojedynczo nie przekraczające 1 200 mm.

| 5.2.1.6. | Każda przeszkoda w polu widzenia spowodowana obecnością lusterek wstecznych (dopuszczone modele) nie jest brana pod uwagę, w przypadku gdy lusterek takich nie można zamontować w inny sposób. |
| --- | --- |

5.2.1.6.

Każda przeszkoda w polu widzenia spowodowana obecnością lusterek wstecznych (dopuszczone modele) nie jest brana pod uwagę, w przypadku gdy lusterek takich nie można zamontować w inny sposób.

5.2.2.   Matematyczne określenie efektów maskujących w postrzeganiu dwuocznym.

| 5.2.2.1. | Dopuszczalność poszczególnych efektów maskujących można sprawdzić matematycznie zamiast w ramach procedury sprawdzającej, o której mowa w pkt 5.2.1. Zakres, rozmieszczenie i liczbę efektów maskujących określono przepisami zawartymi w pkt od 5.2.1.3 do 5.2.1.6. |
| --- | --- |

5.2.2.1.

Dopuszczalność poszczególnych efektów maskujących można sprawdzić matematycznie zamiast w ramach procedury sprawdzającej, o której mowa w pkt 5.2.1. Zakres, rozmieszczenie i liczbę efektów maskujących określono przepisami zawartymi w pkt od 5.2.1.3 do 5.2.1.6.

| 5.2.2.2. | W oparciu o postrzeganie dwuoczne oraz odległość między oczami wynoszącą 65 mm, efekt maskujący wyrażony w mm można obliczyć w oparciu o wzór



  w którym:
  „a”= oznacza odległość w milimetrach między elementem utrudniającym widzenie a punktem odniesienia, mierzoną wzdłuż linii wzroku łączącej punkt odniesienia, środek elementu oraz obwód półokręgu pola widzenia;
  „b”= oznacza szerokość w milimetrach elementu utrudniającego widzenie, mierzonego poziomo i pionowo w stosunku do linii widzenia. |
| --- | --- |

5.2.2.2.

W oparciu o postrzeganie dwuoczne oraz odległość między oczami wynoszącą 65 mm, efekt maskujący wyrażony w mm można obliczyć w oparciu o wzór

Formula

w którym:

„a”= oznacza odległość w milimetrach między elementem utrudniającym widzenie a punktem odniesienia, mierzoną wzdłuż linii wzroku łączącej punkt odniesienia, środek elementu oraz obwód półokręgu pola widzenia;

„b”= oznacza szerokość w milimetrach elementu utrudniającego widzenie, mierzonego poziomo i pionowo w stosunku do linii widzenia.

5.3.   Procedura weryfikacyjna, o której mowa w pkt 5.2, może być zastąpiona innymi procedurami, pod warunkiem iż można wykazać, że inna procedura jest równoważna.

5.4.   Efekt maskujący ramy szyby przedniej

Określając efekty maskujące w polu widzenia, efekt maskujący spowodowany ramą szyby przedniej oraz efekt maskujący spowodowany innymi przeszkodami na potrzeby pkt 5.2.1.4., można uznać za jeden efekt maskujący, pod warunkiem że odległość między najbardziej oddalonymi punktami takich efektów maskujących nie przekracza 700 mm.

5.5.   Wycieraczka szyby przedniej

| 5.5.1. | W przypadku gdy ciągnik jest wyposażony w szybę przednią, wyposaża się go również w co najmniej jedną mechaniczną wycieraczkę przedniej szyby. Ich obszar działania musi zapewniać bezproblemowe widzenie przednie odpowiadające jednej cięciwie półokręgu mierzącej nie mniej niż 8 m, w obszarze pola widzenia. |
| --- | --- |

5.5.1.

W przypadku gdy ciągnik jest wyposażony w szybę przednią, wyposaża się go również w co najmniej jedną mechaniczną wycieraczkę przedniej szyby. Ich obszar działania musi zapewniać bezproblemowe widzenie przednie odpowiadające jednej cięciwie półokręgu mierzącej nie mniej niż 8 m, w obszarze pola widzenia.

| 5.5.2. | Wycieraczki szyby przedniej pracują z częstotliwości co najmniej 20 cykli wycierania na minutę. |
| --- | --- |

5.5.2.

Wycieraczki szyby przedniej pracują z częstotliwości co najmniej 20 cykli wycierania na minutę.

6.   MODYFIKACJA TYPU CIĄGNIKA I ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI

| 6.1. | Każdą modyfikację typu ciągnika zgłasza się do służby administracyjnej, która udzieliła homologacji typu ciągnika. Organ taki może wówczas:






  6.1.1. | Uznać, że wprowadzone modyfikacje prawdopodobnie nie będą miały istotnego negatywnego skutku, i że pojazd nadal spełnia wymogi; lub |
| --- | --- | --- |

6.1.

Każdą modyfikację typu ciągnika zgłasza się do służby administracyjnej, która udzieliła homologacji typu ciągnika. Organ taki może wówczas:

6.1.1.

Uznać, że wprowadzone modyfikacje prawdopodobnie nie będą miały istotnego negatywnego skutku, i że pojazd nadal spełnia wymogi; lub

| 6.1.2. | Zażądać dodatkowego sprawozdania z badań przeprowadzonych przez służby techniczne odpowiedzialne za takie badania. |
| --- | --- |

6.1.2.

Zażądać dodatkowego sprawozdania z badań przeprowadzonych przez służby techniczne odpowiedzialne za takie badania.

| 6.2. | Potwierdzenie lub odmowę homologacji, wyszczególniającą zmiany, notyfikuje się Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin zgodnie z procedurą określoną w pkt 4.3. |
| --- | --- |

6.2.

Potwierdzenie lub odmowę homologacji, wyszczególniającą zmiany, notyfikuje się Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin zgodnie z procedurą określoną w pkt 4.3.

| 6.3. | Właściwy organ, który udzielił rozszerzenia homologacji, przyznaje numer seryjny każdemu formularzowi komunikatu sporządzonemu do celów takiego rozszerzenia. |
| --- | --- |

6.3.

Właściwy organ, który udzielił rozszerzenia homologacji, przyznaje numer seryjny każdemu formularzowi komunikatu sporządzonemu do celów takiego rozszerzenia.

7.   ZGODNOŚĆ PRODUKCJI

| 7.1. | Każdy ciągnik posiadający znak homologacji, zgodny z niniejszym regulaminem, odpowiada homologowanemu typowi ciągnika oraz jest zgodny z przepisami pkt 5 powyżej. |
| --- | --- |

7.1.

Każdy ciągnik posiadający znak homologacji, zgodny z niniejszym regulaminem, odpowiada homologowanemu typowi ciągnika oraz jest zgodny z przepisami pkt 5 powyżej.

| 7.2. | W celu sprawdzenia zgodności określonej w pkt 7.1 powyżej przeprowadza się wystarczającą liczbę kontroli wyrywkowych na ciągnikach produkowanych seryjnie posiadających znak homologacji wymagany zgodnie z niniejszym regulaminem. |
| --- | --- |

7.2.

W celu sprawdzenia zgodności określonej w pkt 7.1 powyżej przeprowadza się wystarczającą liczbę kontroli wyrywkowych na ciągnikach produkowanych seryjnie posiadających znak homologacji wymagany zgodnie z niniejszym regulaminem.

8.   SANKCJE Z TYTUŁU NIEZGODNOŚCI PRODUKCJI

| 8.1. | Homologacja udzielona w odniesieniu do typu ciągnika zgodnie z niniejszym regulaminem może zostać cofnięta w razie niespełnienia wymogów pkt 7.1 powyżej lub gdy ciągnik nie przeszedł z wynikiem pozytywnym badań określonych w pkt 7 powyżej. |
| --- | --- |

8.1.

Homologacja udzielona w odniesieniu do typu ciągnika zgodnie z niniejszym regulaminem może zostać cofnięta w razie niespełnienia wymogów pkt 7.1 powyżej lub gdy ciągnik nie przeszedł z wynikiem pozytywnym badań określonych w pkt 7 powyżej.

| 8.2. | Jeżeli Strona Porozumienia stosująca niniejszy regulamin cofnie uprzednio udzieloną homologację, musi o tym bezzwłocznie powiadomić pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin za pomocą kopii formularza homologacji, na którego końcu umieszczona jest podpisana i opatrzona datą adnotacja pisana wielkimi literami: „COFNIĘTO HOMOLOGACJĘ”. |
| --- | --- |

8.2.

Jeżeli Strona Porozumienia stosująca niniejszy regulamin cofnie uprzednio udzieloną homologację, musi o tym bezzwłocznie powiadomić pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin za pomocą kopii formularza homologacji, na którego końcu umieszczona jest podpisana i opatrzona datą adnotacja pisana wielkimi literami: „COFNIĘTO HOMOLOGACJĘ”.

9.   OSTATECZNE ZAPRZESTANIE PRODUKCJI

Jeżeli posiadacz homologacji całkowicie zaprzestanie produkcji typu ciągnika homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, powiadamia o tym fakcie organ, który udzielił homologacji. Po otrzymaniu właściwego komunikatu organ ten, za pomocą kopii formularza homologacji, na którego końcu umieszczona jest podpisana i opatrzona datą adnotacja pisana wielkimi literami: „PRODUKCJI ZAPRZESTANO”, informuje o tym pozostałe Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin.

10.   NAZWY I ADRESY UPOWAŻNIONYCH PLACÓWEK TECHNICZNYCH ODPOWIEDZIALNYCH ZA PRZEPROWADZENIE BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH ORAZ NAZWY I ADRESY ORGANÓW ADMINISTRACYJNYCH

Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin zobowiązane są do przekazania Sekretariatowi Organizacji Narodów Zjednoczonych nazw i adresów służb technicznych przeprowadzających badania homologacyjne oraz służb administracyjnych udzielających homologacji, którym należy przesłać wydane w innych krajach formularze poświadczające udzielenie homologacji, rozszerzenie, odmowę lub cofnięcie homologacji.

Rysunek 1

Image

Rysunek 2

Image

Rysunek 3

Image

---

(1)  1 – Republika Federalna Niemiec, 2 – Francja, 3 – Włochy, 4 – Niderlandy, 5 – Szwecja, 6 – Belgia, 7 – Węgry, 8 – Czechosłowacja, 9 – Hiszpania, 10 – Jugosławia, 11 – Zjednoczone Królestwo, 12 – Austria, 13 – Luksemburg, 14 – Szwajcaria, 15 – Niemiecka Republika Demokratyczna, 16 – Norwegia, 17 – Finlandia, 18 – Dania, 19 – Rumunia, 20 – Polska, 21 – Portugalia, 22 – Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Kolejne numery przydzielane są pozostałym krajom w porządku chronologicznym, zgodnie z ratyfikacją lub ich przystąpieniem do Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych wymogów technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być stosowane w tych pojazdach, oraz wzajemnego uznawania homologacji udzielonych na podstawie tych wymogów, a Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych powiadamia Umawiające się Strony Porozumienia o przydzielonych w ten sposób numerach.

---

ZAŁĄCZNIK 1

Image

---

ZAŁĄCZNIK 2

UKŁAD ZNAKÓW HOMOLOGACJI

WZÓR A

(zob. pkt 4.4 niniejszego regulaminu)

Image

WZÓR B

(zob. pkt 4.5 niniejszego regulaminu)

Image

---

(1)  Drugi numer podano jedynie jako przykład.

---

| 31.7.2010 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 200/38 |
| --- | --- | --- | --- |

31.7.2010

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 200/38

---

Jedynie oryginalne teksty EKG ONZ mają skutek prawny w świetle międzynarodowego prawa publicznego. Status i datę wejścia w życie niniejszego regulaminu należy sprawdzać w ostatniej wersji dokumentu EKG ONZ dotyczącego statusu TRANS/WP.29/343, dostępnego pod adresem:

http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html

Regulamin nr 125 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) – Jednolite przepisy dotyczące homologacji pojazdów w zakresie pola widoczności kierowcy w przód

Obejmujący wszystkie obowiązujące teksty, w tym:

| | Suplement nr 1 do pierwotnej wersji regulaminu – data wejścia w życie: 3 lutego 2008 r. |
| --- | --- |

Suplement nr 1 do pierwotnej wersji regulaminu – data wejścia w życie: 3 lutego 2008 r.

| | Suplement nr 2 do pierwotnej wersji regulaminu – data wejścia w życie: 19 sierpnia 2010 r. |
| --- | --- |

Suplement nr 2 do pierwotnej wersji regulaminu – data wejścia w życie: 19 sierpnia 2010 r.

SPIS TREŚCI

REGULAMIN

| 1. | Zakres i cel |
| --- | --- |

1.

| 2. | Definicje |
| --- | --- |

2.

| 3. | Wystąpienie o homologację |
| --- | --- |

3.

| 4. | Homologacja |
| --- | --- |

4.

| 5. | Specyfikacje |
| --- | --- |

5.

| 6. | Procedura badania |
| --- | --- |

6.

| 7. | Modyfikacja typu pojazdu oraz rozszerzenie homologacji |
| --- | --- |

7.

| 8. | Zgodność produkcji |
| --- | --- |

8.

| 9. | Sankcje z tytułu niezgodności produkcji |
| --- | --- |

9.

| 10. | Ostateczne zaniechanie produkcji |
| --- | --- |

10.

| 11. | Nazwy i adresy upoważnionych placówek technicznych wykonujących badania homologacyjne oraz nazwy i adresy organów administracji |
| --- | --- |

11.

ZAŁĄCZNIKI

| Załącznik 1 – | Zawiadomienie dotyczące udzielenia, odmowy udzielenia, rozszerzenia lub cofnięcia homologacji lub ostatecznego zaniechania produkcji typu pojazdu w zakresie pola widoczności kierowcy w przód zgodnie z regulaminem nr 125 |
| --- | --- |

Załącznik 1 –

| Załącznik 2 – | Rozmieszczenie znaków homologacji |
| --- | --- |

Załącznik 2 –

| Załącznik 3 – | Procedura określania punktu „H” i rzeczywistego kąta tułowia dla miejsc siedzących w pojazdach silnikowych |
| --- | --- |

Załącznik 3 –

| Załącznik 4 – | Metoda ustalania stosunku wymiarowego między wzorcowymi znakami odniesienia pojazdu a wzorcową siatką trójwymiarową |
| --- | --- |

Załącznik 4 –

1   CEL I ZAKRES

| 1.1. | Niniejszy regulamin stosuje się do pola widoczności w przód w zakresie 180o kierowców pojazdów kategorii M1 (1). |
| --- | --- |

1.1.

Niniejszy regulamin stosuje się do pola widoczności w przód w zakresie 180o kierowców pojazdów kategorii M1 (1).

| 1.2. | Jego celem jest zapewnienie właściwego pola widzenia, gdy szyba przednia i pozostałe przeszklone powierzchnie są suche i czyste. |
| --- | --- |

1.2.

Jego celem jest zapewnienie właściwego pola widzenia, gdy szyba przednia i pozostałe przeszklone powierzchnie są suche i czyste.

| 1.3. | Wymogi niniejszego regulaminu są tak sformułowane, że mają zastosowanie do pojazdów kategorii M1, w których miejsce kierowcy znajduje się po lewej stronie. W pojazdach kategorii M1, w których miejsce kierowcy znajduje się po prawej stronie, wymogi te stosuje się w razie potrzeby przez odwrócenie kryteriów. |
| --- | --- |

1.3.

Wymogi niniejszego regulaminu są tak sformułowane, że mają zastosowanie do pojazdów kategorii M1, w których miejsce kierowcy znajduje się po lewej stronie. W pojazdach kategorii M1, w których miejsce kierowcy znajduje się po prawej stronie, wymogi te stosuje się w razie potrzeby przez odwrócenie kryteriów.

2.   DEFINICJE

Do celów niniejszego regulaminu:

| 2.1. | „homologacja typu pojazdu” oznacza pełną procedurę, za pomocą której Umawiająca się Strona Porozumienia zaświadcza, że typ pojazdu spełnia wymogi techniczne niniejszego regulaminu; |
| --- | --- |

2.1.

„homologacja typu pojazdu” oznacza pełną procedurę, za pomocą której Umawiająca się Strona Porozumienia zaświadcza, że typ pojazdu spełnia wymogi techniczne niniejszego regulaminu;

| 2.2. | „typ pojazdu w odniesieniu do pola widzenia” oznacza pojazdy, które nie różnią się pod względem istotnych aspektów, takich jak:






  2.2.1. | zewnętrzne i wewnętrzne formy i rozmieszczenie w obrębie pola określonego w pkt 1, które mogą wpływać na widoczność; oraz |
| --- | --- | --- |

2.2.

„typ pojazdu w odniesieniu do pola widzenia” oznacza pojazdy, które nie różnią się pod względem istotnych aspektów, takich jak:

2.2.1.

zewnętrzne i wewnętrzne formy i rozmieszczenie w obrębie pola określonego w pkt 1, które mogą wpływać na widoczność; oraz

| 2.2.2. | kształt i wymiary przedniej szyby oraz jej zamocowanie; |
| --- | --- |

2.2.2.

kształt i wymiary przedniej szyby oraz jej zamocowanie;

| 2.3. | „trójwymiarowa siatka odniesienia” oznacza układ odniesienia, który składa się z pionowej wzdłużnej płaszczyzny X-Z, poziomej płaszczyzny X-Y oraz pionowej poprzecznej płaszczyzny Y-Z (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 6); siatka ta służy do określania zależności wymiarowych pomiędzy położeniem punktów konstrukcyjnych na rysunku a ich położeniami w rzeczywistym pojeździe. Procedurę ustawiania pojazdu względem siatki określono w załączniku 4; wszystkie współrzędne odniesione do zerowego poziomu podłoża oparte są na pojeździe w stanie gotowym do jazdy (2) plus jeden pasażer na przednim siedzeniu, przy czym masa pasażera wynosi 75 kg ± 1 procent;






  2.3.1. | pojazdy wyposażone w zawieszenie umożliwiające regulację prześwitu pod pojazdem bada się w normalnych warunkach użytkowania określonych przez producenta pojazdu; |
| --- | --- | --- |

2.3.

„trójwymiarowa siatka odniesienia” oznacza układ odniesienia, który składa się z pionowej wzdłużnej płaszczyzny X-Z, poziomej płaszczyzny X-Y oraz pionowej poprzecznej płaszczyzny Y-Z (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 6); siatka ta służy do określania zależności wymiarowych pomiędzy położeniem punktów konstrukcyjnych na rysunku a ich położeniami w rzeczywistym pojeździe. Procedurę ustawiania pojazdu względem siatki określono w załączniku 4; wszystkie współrzędne odniesione do zerowego poziomu podłoża oparte są na pojeździe w stanie gotowym do jazdy (2) plus jeden pasażer na przednim siedzeniu, przy czym masa pasażera wynosi 75 kg ± 1 procent;

2.3.1.

pojazdy wyposażone w zawieszenie umożliwiające regulację prześwitu pod pojazdem bada się w normalnych warunkach użytkowania określonych przez producenta pojazdu;

| 2.4. | „podstawowe znaki odniesienia” oznacza otwory, powierzchnie, oznaczenia i znaki identyfikacyjne na nadwoziu pojazdu. Typ użytego znaku odniesienia oraz położenie każdego znaku względem współrzędnych X, Y i Z trójwymiarowej siatki odniesienia i konstrukcyjnej płaszczyzny podłoża określa producent pojazdu. Znakami tymi mogą być punkty kontrolne służące do celów montażu nadwozia; |
| --- | --- |

2.4.

„podstawowe znaki odniesienia” oznacza otwory, powierzchnie, oznaczenia i znaki identyfikacyjne na nadwoziu pojazdu. Typ użytego znaku odniesienia oraz położenie każdego znaku względem współrzędnych X, Y i Z trójwymiarowej siatki odniesienia i konstrukcyjnej płaszczyzny podłoża określa producent pojazdu. Znakami tymi mogą być punkty kontrolne służące do celów montażu nadwozia;

| 2.5. | „kąt oparcia siedzenia” oznacza kąt zdefiniowany w załączniku 3 pkt 2.6 lub 2.7; |
| --- | --- |

2.5.

„kąt oparcia siedzenia” oznacza kąt zdefiniowany w załączniku 3 pkt 2.6 lub 2.7;

| 2.6. | „rzeczywisty kąt oparcia siedzenia” oznacza kąt zdefiniowany w załączniku 3 pkt 2.6; |
| --- | --- |

2.6.

„rzeczywisty kąt oparcia siedzenia” oznacza kąt zdefiniowany w załączniku 3 pkt 2.6;

| 2.7. | „konstrukcyjny kąt oparcia siedzenia” oznacza kąt zdefiniowany w załączniku 3, pkt 2.7; |
| --- | --- |

2.7.

„konstrukcyjny kąt oparcia siedzenia” oznacza kąt zdefiniowany w załączniku 3, pkt 2.7;

| 2.8. | „punkty V” oznacza punkty, których położenie w kabinie pasażerskiej określone jest jako funkcja pionowych wzdłużnych płaszczyzn przechodzących przez środki miejsc siedzących położonych najdalej na zewnątrz na przednim siedzeniu oraz w stosunku do punktu „R” i konstrukcyjnego kąta oparcia siedzenia, a które służą do sprawdzania zgodności z wymogami dotyczącymi pola widzenia; |
| --- | --- |

2.8.

„punkty V” oznacza punkty, których położenie w kabinie pasażerskiej określone jest jako funkcja pionowych wzdłużnych płaszczyzn przechodzących przez środki miejsc siedzących położonych najdalej na zewnątrz na przednim siedzeniu oraz w stosunku do punktu „R” i konstrukcyjnego kąta oparcia siedzenia, a które służą do sprawdzania zgodności z wymogami dotyczącymi pola widzenia;

| 2.9. | „punkt R lub punkt odniesienia miejsca siedzącego” oznacza punkt zdefiniowany w załączniku 3 pkt 2.4; |
| --- | --- |

2.9.

„punkt R lub punkt odniesienia miejsca siedzącego” oznacza punkt zdefiniowany w załączniku 3 pkt 2.4;

| 2.10. | „punkt H” oznacza punkt zdefiniowany w załączniku 3 pkt 2.3. |
| --- | --- |

2.10.

„punkt H” oznacza punkt zdefiniowany w załączniku 3 pkt 2.3.

| 2.11. | „punkty odniesienia szyby przedniej” oznacza punkty położone na przecięciu z szybą przednią linii rozchodzących się promieniowo do przodu od punktów V do zewnętrznej powierzchni szyby przedniej; |
| --- | --- |

2.11.

„punkty odniesienia szyby przedniej” oznacza punkty położone na przecięciu z szybą przednią linii rozchodzących się promieniowo do przodu od punktów V do zewnętrznej powierzchni szyby przedniej;

| 2.12. | „pojazd opancerzony” oznacza pojazd przeznaczony do ochrony przewożonych pasażerów lub towarów oraz spełniający wymogi dotyczące opancerzenia z płyt i kuloodporności; |
| --- | --- |

2.12.

„pojazd opancerzony” oznacza pojazd przeznaczony do ochrony przewożonych pasażerów lub towarów oraz spełniający wymogi dotyczące opancerzenia z płyt i kuloodporności;

| 2.13. | „powierzchnia przezroczysta” oznacza powierzchnię szyby przedniej pojazdu lub innej przeszklonej powierzchni, której przepuszczalność światła mierzona pod kątem prostym do powierzchni jest nie mniejsza niż 70 procent. W przypadku pojazdów opancerzonych współczynnik przepuszczalności światła jest nie mniejszy niż 60 procent; |
| --- | --- |

2.13.

„powierzchnia przezroczysta” oznacza powierzchnię szyby przedniej pojazdu lub innej przeszklonej powierzchni, której przepuszczalność światła mierzona pod kątem prostym do powierzchni jest nie mniejsza niż 70 procent. W przypadku pojazdów opancerzonych współczynnik przepuszczalności światła jest nie mniejszy niż 60 procent;

| 2.14. | „punkty P” oznacza punkty, wokół których obraca się głowa kierowcy, gdy widzi on przedmioty na płaszczyźnie poziomej na poziomie oczu; |
| --- | --- |

2.14.

„punkty P” oznacza punkty, wokół których obraca się głowa kierowcy, gdy widzi on przedmioty na płaszczyźnie poziomej na poziomie oczu;

| 2.15. | „punkty E” oznacza punkty odpowiadające środkom oczu kierowcy i służące do oceny stopnia, w jakim słupki A przesłaniają pole widzenia; |
| --- | --- |

2.15.

„punkty E” oznacza punkty odpowiadające środkom oczu kierowcy i służące do oceny stopnia, w jakim słupki A przesłaniają pole widzenia;

| 2.16. | „słupek A” oznacza każdą podporę dachu znajdującą się z przodu pionowej poprzecznej płaszczyzny położonej 68 mm przed punktami V i zawierającą nieprzezroczyste elementy, takie jak listwy szyby przedniej i ramy drzwi, przymocowane lub przylegające do takiej podpory; |
| --- | --- |

2.16.

„słupek A” oznacza każdą podporę dachu znajdującą się z przodu pionowej poprzecznej płaszczyzny położonej 68 mm przed punktami V i zawierającą nieprzezroczyste elementy, takie jak listwy szyby przedniej i ramy drzwi, przymocowane lub przylegające do takiej podpory;

| 2.17. | „zakres poziomej regulacji siedzenia” oznacza wyznaczony przez producenta pojazdu zakres regulacji siedzenia kierowcy w kierunku osi X (zob. pkt 2.3 powyżej) dla normalnych pozycji kierowania pojazdem; |
| --- | --- |

2.17.

„zakres poziomej regulacji siedzenia” oznacza wyznaczony przez producenta pojazdu zakres regulacji siedzenia kierowcy w kierunku osi X (zob. pkt 2.3 powyżej) dla normalnych pozycji kierowania pojazdem;

| 2.18. | „zakres przedłużonej regulacji siedzenia” oznacza wyznaczony przez producenta pojazdu zakres regulacji siedzenia w kierunku osi X (zob. pkt 2.3 powyżej) wykraczający poza zakres normalnych pozycji kierowania pojazdem określony w pkt 2.16, używany do przekształcenia siedzeń w leżanki lub dla ułatwienia wejścia do pojazdu; |
| --- | --- |

2.18.

„zakres przedłużonej regulacji siedzenia” oznacza wyznaczony przez producenta pojazdu zakres regulacji siedzenia w kierunku osi X (zob. pkt 2.3 powyżej) wykraczający poza zakres normalnych pozycji kierowania pojazdem określony w pkt 2.16, używany do przekształcenia siedzeń w leżanki lub dla ułatwienia wejścia do pojazdu;

3.   WYSTĄPIENIE O HOMOLOGACJĘ

| 3.1. | Wniosek o homologację typu pojazdu w odniesieniu do pola widzenia kierowcy składa producent pojazdu lub jego upoważniony przedstawiciel. |
| --- | --- |

3.1.

Wniosek o homologację typu pojazdu w odniesieniu do pola widzenia kierowcy składa producent pojazdu lub jego upoważniony przedstawiciel.

| 3.2. | Do wniosku dołącza się wymienione niżej dokumenty w trzech egzemplarzach i podaje się następujące dane:






  3.2.1. | opis typu pojazdu w odniesieniu do pozycji wymienionych w pkt 2.2, wraz z rysunkami wymiarowymi oraz zdjęciem lub rysunkiem widoku kabiny pasażerskiej w rozłożeniu. Należy określić liczby lub symbole identyfikujące typ pojazdu; oraz |
| --- | --- | --- |

3.2.

Do wniosku dołącza się wymienione niżej dokumenty w trzech egzemplarzach i podaje się następujące dane:

3.2.1.

opis typu pojazdu w odniesieniu do pozycji wymienionych w pkt 2.2, wraz z rysunkami wymiarowymi oraz zdjęciem lub rysunkiem widoku kabiny pasażerskiej w rozłożeniu. Należy określić liczby lub symbole identyfikujące typ pojazdu; oraz

| 3.2.2. | dane dotyczące podstawowych znaków odniesienia o dostatecznej szczegółowości, pozwalającej na ich łatwą identyfikację oraz sprawdzenie położenia każdego z nich względem pozostałych i względem punktu „R”. |
| --- | --- |

3.2.2.

dane dotyczące podstawowych znaków odniesienia o dostatecznej szczegółowości, pozwalającej na ich łatwą identyfikację oraz sprawdzenie położenia każdego z nich względem pozostałych i względem punktu „R”.

| 3.3. | Placówce technicznej przeprowadzającej badania homologacyjne przedstawia się pojazd reprezentatywny dla typu pojazdu, któremu ma być udzielona homologacja. |
| --- | --- |

3.3.

Placówce technicznej przeprowadzającej badania homologacyjne przedstawia się pojazd reprezentatywny dla typu pojazdu, któremu ma być udzielona homologacja.

4.   HOMOLOGACJA

| 4.1. | Jeżeli typ pojazdu, którego dotyczy wniosek o homologację zgodnie z niniejszym regulaminem, spełnia wymogi określone w pkt 5 poniżej, udziela się homologacji temu typowi pojazdu. |
| --- | --- |

4.1.

Jeżeli typ pojazdu, którego dotyczy wniosek o homologację zgodnie z niniejszym regulaminem, spełnia wymogi określone w pkt 5 poniżej, udziela się homologacji temu typowi pojazdu.

| 4.2. | Każdy typ, któremu udzielono homologacji, otrzymuje numer homologacji; pierwsze dwie cyfry takiego numeru (00 dla regulaminu w jego pierwotnej formie) wskazują serię poprawek obejmujących ostatnie poważniejsze zmiany techniczne wprowadzone do niniejszego regulaminu przed terminem udzielenia homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru homologacji temu samemu typowi pojazdu o innym polu widzenia, ani innemu typowi pojazdu. |
| --- | --- |

4.2.

Każdy typ, któremu udzielono homologacji, otrzymuje numer homologacji; pierwsze dwie cyfry takiego numeru (00 dla regulaminu w jego pierwotnej formie) wskazują serię poprawek obejmujących ostatnie poważniejsze zmiany techniczne wprowadzone do niniejszego regulaminu przed terminem udzielenia homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru homologacji temu samemu typowi pojazdu o innym polu widzenia, ani innemu typowi pojazdu.

| 4.3. | Powiadomienie o homologacji lub o odmowie, lub cofnięciu homologacji zgodnie z niniejszym regulaminem zostaje przekazane Stronom Porozumienia, które stosują niniejszy regulamin, w postaci formularza zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 oraz fotografii lub schematów dostarczonych przez składającego wniosek w formacie nieprzekraczającym A4 (210 × 297 mm) lub złożonych do tego formatu oraz w odpowiedniej skali. |
| --- | --- |

4.3.

Powiadomienie o homologacji lub o odmowie, lub cofnięciu homologacji zgodnie z niniejszym regulaminem zostaje przekazane Stronom Porozumienia, które stosują niniejszy regulamin, w postaci formularza zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 oraz fotografii lub schematów dostarczonych przez składającego wniosek w formacie nieprzekraczającym A4 (210 × 297 mm) lub złożonych do tego formatu oraz w odpowiedniej skali.

| 4.4. | Na każdym pojeździe odpowiadającym typowi pojazdu homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, w widocznym i łatwo dostępnym miejscu, określonym w formularzu homologacji, umieszcza się międzynarodowy znak homologacji zgodny w wzorem opisanym w załączniku 2, składający się z:






  4.4.1 | okręgu otaczającego literę „E”, po której następuje numer wskazujący kraj, który udzielił homologacji (3); |
| --- | --- | --- |

4.4.

Na każdym pojeździe odpowiadającym typowi pojazdu homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, w widocznym i łatwo dostępnym miejscu, określonym w formularzu homologacji, umieszcza się międzynarodowy znak homologacji zgodny w wzorem opisanym w załączniku 2, składający się z:

4.4.1

okręgu otaczającego literę „E”, po której następuje numer wskazujący kraj, który udzielił homologacji (3);

| 4.4.2. | numeru niniejszego regulaminu, po którym następuje litera „R”, myślnik i numer homologacji, na prawo od okręgu opisanego w pkt 4.4.1 powyżej. |
| --- | --- |

4.4.2.

numeru niniejszego regulaminu, po którym następuje litera „R”, myślnik i numer homologacji, na prawo od okręgu opisanego w pkt 4.4.1 powyżej.

| 4.5. | Jeżeli pojazd odpowiada typowi pojazdu, któremu udzielono homologacji zgodnie z jednym lub większą liczbą innych regulaminów dołączonych do Porozumienia, w kraju, który udzielił homologacji zgodnie z niniejszym regulaminem, symbol opisany w pkt 4.4.1 nie musi być powtarzany; w takim przypadku, numer regulaminu i homologacji oraz dodatkowe symbole umieszcza się w pionowych kolumnach z prawej strony symbolu opisanego w pkt 4.4.1 powyżej. |
| --- | --- |

4.5.

Jeżeli pojazd odpowiada typowi pojazdu, któremu udzielono homologacji zgodnie z jednym lub większą liczbą innych regulaminów dołączonych do Porozumienia, w kraju, który udzielił homologacji zgodnie z niniejszym regulaminem, symbol opisany w pkt 4.4.1 nie musi być powtarzany; w takim przypadku, numer regulaminu i homologacji oraz dodatkowe symbole umieszcza się w pionowych kolumnach z prawej strony symbolu opisanego w pkt 4.4.1 powyżej.

| 4.6. | Znak homologacji musi być łatwy do odczytania i nieusuwalny. |
| --- | --- |

4.6.

Znak homologacji musi być łatwy do odczytania i nieusuwalny.

| 4.7. | Znak homologacji umieszczany jest na tabliczce znamionowej pojazdu lub w jej pobliżu. |
| --- | --- |

4.7.

Znak homologacji umieszczany jest na tabliczce znamionowej pojazdu lub w jej pobliżu.

5.   SPECYFIKACJE

5.1.   Pole widzenia kierowcy.

| 5.1.1. | Przezroczysta powierzchnia szyby przedniej musi zawierać co najmniej punkty odniesienia szyby przedniej (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 1):






  5.1.1.1. | poziomy punkt odniesienia przed punktem V1 i 17o w lewo (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 1); |
| --- | --- | --- |

5.1.1.

Przezroczysta powierzchnia szyby przedniej musi zawierać co najmniej punkty odniesienia szyby przedniej (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 1):

5.1.1.1.

poziomy punkt odniesienia przed punktem V1 i 17o w lewo (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 1);

| 5.1.1.2. | górny punkt odniesienia w płaszczyźnie pionowej przed punktem V1 i 7o powyżej płaszczyzny poziomej; |
| --- | --- |

5.1.1.2.

górny punkt odniesienia w płaszczyźnie pionowej przed punktem V1 i 7o powyżej płaszczyzny poziomej;

| 5.1.1.3. | dolny punkt odniesienia w płaszczyźnie pionowej przed punktem V2 i 5o poniżej płaszczyzny poziomej; |
| --- | --- |

5.1.1.3.

dolny punkt odniesienia w płaszczyźnie pionowej przed punktem V2 i 5o poniżej płaszczyzny poziomej;

| 5.1.1.4. | aby sprawdzić zgodność z wymogiem dotyczącym widoczności do przodu na przeciwnej połowie szyby przedniej, określa się trzy dodatkowe punkty odniesienia, symetryczne do punktów określonych w pkt 5.1.1.1–5.1.1.3 względem środkowej płaszczyzny wzdłużnej pojazdu. |
| --- | --- |

5.1.1.4.

aby sprawdzić zgodność z wymogiem dotyczącym widoczności do przodu na przeciwnej połowie szyby przedniej, określa się trzy dodatkowe punkty odniesienia, symetryczne do punktów określonych w pkt 5.1.1.1–5.1.1.3 względem środkowej płaszczyzny wzdłużnej pojazdu.

| 5.1.2. | Kąt przeszkody każdego słupka „A”, jak opisano w pkt 5.1.2.1, nie może przekraczać 6o (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 3). W przypadku pojazdów opancerzonych kąt ten nie może przekraczać 10o.
  Kąt przeszkody słupka „A” po stronie pasażera, jak opisano w pkt 5.1.2.1.2, nie musi być określany, jeżeli dwa słupki są umieszczone symetrycznie względem środkowej podłużnej płaszczyzny pionowej pojazdu. |
| --- | --- |

5.1.2.

Kąt przeszkody każdego słupka „A”, jak opisano w pkt 5.1.2.1, nie może przekraczać 6o (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 3). W przypadku pojazdów opancerzonych kąt ten nie może przekraczać 10o.

Kąt przeszkody słupka „A” po stronie pasażera, jak opisano w pkt 5.1.2.1.2, nie musi być określany, jeżeli dwa słupki są umieszczone symetrycznie względem środkowej podłużnej płaszczyzny pionowej pojazdu.

| 5.1.2.1. | Kąt przeszkody słupka A mierzy się przez nałożenie w płaszczyźnie dwóch następujących przekrojów poziomych:







  Przekrój 1 | : | Rozpoczynając od punktu Pm położonego w miejscu określonym w pkt 5.3.1.1, wykreślić płaszczyznę tworzącą kąt 2o w górę względem płaszczyzny poziomej przechodzącej do przodu przez punkt Pm. Wyznaczyć przekrój poziomy słupka „A”, rozpoczynając od najdalszego punktu przecięcia słupka „A” i nachylonej płaszczyzny (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 2). |
| --- | --- | --- | --- |
| Przekrój 2 | : | Powtórzyć tę samą procedurę z płaszczyzną nachyloną pod kątem 5o w dół względem płaszczyzny poziomej przechodzącej do przodu przez punkt Pm (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 2). |

5.1.2.1.

Kąt przeszkody słupka A mierzy się przez nałożenie w płaszczyźnie dwóch następujących przekrojów poziomych:

Przekrój 1

:

Rozpoczynając od punktu Pm położonego w miejscu określonym w pkt 5.3.1.1, wykreślić płaszczyznę tworzącą kąt 2o w górę względem płaszczyzny poziomej przechodzącej do przodu przez punkt Pm. Wyznaczyć przekrój poziomy słupka „A”, rozpoczynając od najdalszego punktu przecięcia słupka „A” i nachylonej płaszczyzny (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 2).

Przekrój 2

:

Powtórzyć tę samą procedurę z płaszczyzną nachyloną pod kątem 5o w dół względem płaszczyzny poziomej przechodzącej do przodu przez punkt Pm (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 2).

| 5.1.2.1.1. | Kąt przeszkody słupka „A” po stronie kierowcy jest kątem utworzonym na rzucie płaszczyzny przez rozpoczynającą się od punktu E2 linię równoległą do stycznej łączącej punkt E1 z zewnętrzną krawędzią przekroju S2 oraz styczną łączącą punkt E2 z wewnętrzną krawędzią przekroju S1 (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 3). |
| --- | --- |

5.1.2.1.1.

Kąt przeszkody słupka „A” po stronie kierowcy jest kątem utworzonym na rzucie płaszczyzny przez rozpoczynającą się od punktu E2 linię równoległą do stycznej łączącej punkt E1 z zewnętrzną krawędzią przekroju S2 oraz styczną łączącą punkt E2 z wewnętrzną krawędzią przekroju S1 (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 3).

| 5.1.2.1.2. | Kąt przeszkody słupka „A” po stronie pasażera jest kątem utworzonym na rzucie płaszczyzny przez styczną łączącą punkt E3 z wewnętrzną krawędzią przekroju S1 oraz rozpoczynającą się od punktu E3 linią równoległą do stycznej łączącej punkt E4 z zewnętrzną krawędzią przekroju S2 (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 3). |
| --- | --- |

5.1.2.1.2.

Kąt przeszkody słupka „A” po stronie pasażera jest kątem utworzonym na rzucie płaszczyzny przez styczną łączącą punkt E3 z wewnętrzną krawędzią przekroju S1 oraz rozpoczynającą się od punktu E3 linią równoległą do stycznej łączącej punkt E4 z zewnętrzną krawędzią przekroju S2 (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 3).

| 5.1.2.2. | Żaden pojazd nie może mieć więcej niż dwa słupki A. |
| --- | --- |

5.1.2.2.

Żaden pojazd nie może mieć więcej niż dwa słupki A.

| 5.1.3. | Nie może być żadnych innych przeszkód niż utworzone przez słupki A, słupki dzielące stałe lub ruchome otwory wentylacyjne i boczne szyby, zewnętrzne anteny radiowe, lusterka wsteczne i wycieraczki szyby przedniej, w bezpośrednim polu widoczności kierowcy w przód w zakresie 180o poniżej poziomej płaszczyzny przechodzącej przez punkt V1 oraz powyżej trzech płaszczyzn przechodzących przez punkt V2, z których jedna jest prostopadła do płaszczyzny X-Z i opada do przodu 4o poniżej płaszczyzny poziomej, a dwie pozostałe są prostopadłe do płaszczyzny Y-Z i opadają 4o poniżej płaszczyzny poziomej (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 4).
  Za przeszkody w polu widzenia nie są uważane:






  a) | wbudowane w szkło lub nadrukowane na nim przewody antenowe o szerokości nie większej niż :






  (i) | przewody wbudowane: 0,5 mm; |
| --- | --- | --- | --- |

5.1.3.

Nie może być żadnych innych przeszkód niż utworzone przez słupki A, słupki dzielące stałe lub ruchome otwory wentylacyjne i boczne szyby, zewnętrzne anteny radiowe, lusterka wsteczne i wycieraczki szyby przedniej, w bezpośrednim polu widoczności kierowcy w przód w zakresie 180o poniżej poziomej płaszczyzny przechodzącej przez punkt V1 oraz powyżej trzech płaszczyzn przechodzących przez punkt V2, z których jedna jest prostopadła do płaszczyzny X-Z i opada do przodu 4o poniżej płaszczyzny poziomej, a dwie pozostałe są prostopadłe do płaszczyzny Y-Z i opadają 4o poniżej płaszczyzny poziomej (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 4).

Za przeszkody w polu widzenia nie są uważane:

a)

wbudowane w szkło lub nadrukowane na nim przewody antenowe o szerokości nie większej niż :

(i)

przewody wbudowane: 0,5 mm;

| (ii) | przewody nadrukowane: 1,0 mm. Te przewody antenowe nie mogą przecinać strefy A (4). Jednakże trzy przewody antenowe mogą przecinać strefę A, jeżeli ich szerokość nie przekracza 0,5 mm; |
| --- | --- |

(ii)

przewody nadrukowane: 1,0 mm. Te przewody antenowe nie mogą przecinać strefy A (4). Jednakże trzy przewody antenowe mogą przecinać strefę A, jeżeli ich szerokość nie przekracza 0,5 mm;

| b) | umieszczone w strefie A przewody ogrzewania szyby przedniej, które zwykle posiadają formę zygzakowatą lub sinusoidalną, o następujących wymiarach:






  (i) | maksymalna widoczna szerokość: 0,03 mm; |
| --- | --- | --- |

b)

umieszczone w strefie A przewody ogrzewania szyby przedniej, które zwykle posiadają formę zygzakowatą lub sinusoidalną, o następujących wymiarach:

(i)

maksymalna widoczna szerokość: 0,03 mm;

| (ii) | maksymalna gęstość przewodów:






  a. | w przypadku przewodów pionowych: 8/cm, |
| --- | --- | --- |

(ii)

maksymalna gęstość przewodów:

a.

w przypadku przewodów pionowych: 8/cm,

| b. | w przypadku przewodów poziomych: 5/cm. |
| --- | --- |

b.

w przypadku przewodów poziomych: 5/cm.

| 5.1.3.1 | Przeszkoda stwarzana przez koło kierownicy i tablicę przyrządów wewnątrz kierownicy jest tolerowana, jeżeli płaszczyzna przechodząca przez punkt V2, prostopadła do płaszczyzny X–Z i styczna do najwyższej części koła kierownicy, jest pochylona o co najmniej 1o poniżej płaszczyzny poziomej.
  Kierownica, jeżeli istnieje możliwość regulacji jej położenia, musi być ustawiona w normalnej pozycji wskazanej przez producenta lub, w przypadku braku takiego wskazania, w punkcie znajdującym się w równej odległości od krańcowych punktów ustawienia. |
| --- | --- |

5.1.3.1

Przeszkoda stwarzana przez koło kierownicy i tablicę przyrządów wewnątrz kierownicy jest tolerowana, jeżeli płaszczyzna przechodząca przez punkt V2, prostopadła do płaszczyzny X–Z i styczna do najwyższej części koła kierownicy, jest pochylona o co najmniej 1o poniżej płaszczyzny poziomej.

Kierownica, jeżeli istnieje możliwość regulacji jej położenia, musi być ustawiona w normalnej pozycji wskazanej przez producenta lub, w przypadku braku takiego wskazania, w punkcie znajdującym się w równej odległości od krańcowych punktów ustawienia.

5.2.   Położenie punktów V

| 5.2.1. | Położenia punktów V w stosunku do punktu „R”, wskazywane przez współrzędne XYZ z trójwymiarowej siatki odniesienia, przedstawiono w tabelach I i IV. |
| --- | --- |

5.2.1.

Położenia punktów V w stosunku do punktu „R”, wskazywane przez współrzędne XYZ z trójwymiarowej siatki odniesienia, przedstawiono w tabelach I i IV.

| 5.2.2. | Tabela I podaje podstawowe współrzędne dla konstrukcyjnego kąta oparcia siedzenia wynoszącego 25o. Dodatni kierunek współrzędnych podano w załączniku 4, dodatek, rysunek 1.

  Tabela I









  Punkt V | X | Y | Z |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| V1 | 68 mm | –5 mm | 665 mm |
| V2 | 68 mm | –5 mm | 589 mm |

5.2.2.

Tabela I podaje podstawowe współrzędne dla konstrukcyjnego kąta oparcia siedzenia wynoszącego 25o. Dodatni kierunek współrzędnych podano w załączniku 4, dodatek, rysunek 1.

Tabela I

Punkt V

X

Y

Z

V1

68 mm

–5 mm

665 mm

V2

68 mm

–5 mm

589 mm

5.3.   Położenie punktów P

| 5.3.1. | Położenie punktów P w stosunku do punktu „R”, podane współrzędnymi XYZ trójwymiarowej siatki odniesienia, przedstawiono w tabelach II, III i IV. |
| --- | --- |

5.3.1.

Położenie punktów P w stosunku do punktu „R”, podane współrzędnymi XYZ trójwymiarowej siatki odniesienia, przedstawiono w tabelach II, III i IV.

| 5.3.1.1. | Tabela II podaje podstawowe współrzędne dla konstrukcyjnego kąta oparcia siedzenia wynoszącego 25o. Dodatni kierunek współrzędnych podano w załączniku 4, dodatek, rysunek 1.
  Punkt Pm jest punktem przecięcia linii prostej łączącej punkty P1 i P2 ze wzdłużną płaszczyzną pionową przechodzącą przez punkt „R”.

  Tabela II









  Punkt P | X | Y | Z |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| P1 | 35 mm | –20 mm | 627 mm |
| P2 | 63 mm | 47 mm | 627 mm |
| Pm | 43,36 mm | 0 mm | 627 mm |

5.3.1.1.

Tabela II podaje podstawowe współrzędne dla konstrukcyjnego kąta oparcia siedzenia wynoszącego 25o. Dodatni kierunek współrzędnych podano w załączniku 4, dodatek, rysunek 1.

Punkt Pm jest punktem przecięcia linii prostej łączącej punkty P1 i P2 ze wzdłużną płaszczyzną pionową przechodzącą przez punkt „R”.

Tabela II

Punkt P

X

Y

Z

P1

35 mm

–20 mm

627 mm

P2

63 mm

47 mm

627 mm

Pm

43,36 mm

0 mm

627 mm

| 5.3.1.2. | Tabela III podaje dalsze poprawki, jakie należy wprowadzić do współrzędnych X punktów P1 i P2, gdy zakres poziomej regulacji siedzenia, zdefiniowany w pkt 2.16, przekracza 108 mm. Dodatni kierunek współrzędnych podano w załączniku 4, dodatek, rysunek 1.

  Tabela III







  Poziomy zakres regulacji siedzenia | Δx |
| --- | --- | --- |
| 108–120 mm | –13 mm |
| 121–132 mm | –22 mm |
| 133–145 mm | –32 mm |
| 146–158 mm | –42 mm |
| ponad 158 mm | –48 mm |

5.3.1.2.

Tabela III podaje dalsze poprawki, jakie należy wprowadzić do współrzędnych X punktów P1 i P2, gdy zakres poziomej regulacji siedzenia, zdefiniowany w pkt 2.16, przekracza 108 mm. Dodatni kierunek współrzędnych podano w załączniku 4, dodatek, rysunek 1.

Tabela III

Poziomy zakres regulacji siedzenia

Δx

108–120 mm

–13 mm

121–132 mm

–22 mm

133–145 mm

–32 mm

146–158 mm

–42 mm

ponad 158 mm

–48 mm

5.4.   Poprawka dla konstrukcyjnych kątów oparcia siedzenia różnych od 25o

Tabela IV podaje dalsze poprawki, jakie należy wprowadzić do współrzędnych X i Z każdego punktu P i każdego punktu V, gdy konstrukcyjny kąt oparcia siedzenia jest różny od 25o. Dodatni kierunek współrzędnych podano w załączniku 4, dodatek, rysunek 1.

Tabela IV

| Kąt oparcia siedzenia
  (w o) | Współrzędne poziome
  Δx | Współrzędne pionowe
  Δz |
| --- | --- | --- |
| 5 | – 186 mm | 28 mm |
| 6 | – 177 mm | 27 mm |
| 7 | – 167 mm | 27 mm |
| 8 | – 157 mm | 27 mm |
| 9 | – 147 mm | 26 mm |
| 10 | – 137 mm | 25 mm |
| 11 | – 128 mm | 24 mm |
| 12 | – 118 mm | 23 mm |
| 13 | – 109 mm | 22 mm |
| 14 | –99 mm | 21 mm |
| 15 | –90 mm | 20 mm |
| 16 | –81 mm | 18 mm |
| 17 | –72 mm | 17 mm |
| 18 | –62 mm | 15 mm |
| 19 | –53 mm | 13 mm |
| 20 | –44 mm | 11 mm |
| 21 | –35 mm | 9 mm |
| 22 | –26 mm | 7 mm |
| 23 | –18 mm | 5 mm |
| 24 | –9 mm | 3 mm |
| 25 | 0 mm | 0 mm |
| 26 | 9 mm | –3 mm |
| 27 | 17 mm | –5 mm |
| 28 | 26 mm | –8 mm |
| 29 | 34 mm | –11 mm |
| 30 | 43 mm | –14 mm |
| 31 | 51 mm | –18 mm |
| 32 | 59 mm | –21 mm |
| 33 | 67 mm | –24 mm |
| 34 | 76 mm | –28 mm |
| 35 | 84 mm | –32 mm |
| 36 | 92 mm | –35 mm |
| 37 | 100 mm | –39 mm |
| 38 | 108 mm | –43 mm |
| 39 | 115 mm | –48 mm |
| 40 | 123 mm | –52 mm |

Kąt oparcia siedzenia

(w o)

Współrzędne poziome

Δx

Współrzędne pionowe

Δz

5

– 186 mm

28 mm

6

– 177 mm

27 mm

7

– 167 mm

27 mm

8

– 157 mm

27 mm

9

– 147 mm

26 mm

10

– 137 mm

25 mm

11

– 128 mm

24 mm

12

– 118 mm

23 mm

13

– 109 mm

22 mm

14

–99 mm

21 mm

15

–90 mm

20 mm

16

–81 mm

18 mm

17

–72 mm

17 mm

18

–62 mm

15 mm

19

–53 mm

13 mm

20

–44 mm

11 mm

21

–35 mm

9 mm

22

–26 mm

7 mm

23

–18 mm

5 mm

24

–9 mm

3 mm

25

0 mm

0 mm

26

9 mm

–3 mm

27

17 mm

–5 mm

28

26 mm

–8 mm

29

34 mm

–11 mm

30

43 mm

–14 mm

31

51 mm

–18 mm

32

59 mm

–21 mm

33

67 mm

–24 mm

34

76 mm

–28 mm

35

84 mm

–32 mm

36

92 mm

–35 mm

37

100 mm

–39 mm

38

108 mm

–43 mm

39

115 mm

–48 mm

40

123 mm

–52 mm

5.5.   Położenie punktów E

| 5.5.1. | Każdy z punktów E1 i E2 jest odległy o 104 mm od punktu P1.
  Punkt E2 jest odległy o 65 mm od punktu E1 (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 4) |
| --- | --- |

5.5.1.

Każdy z punktów E1 i E2 jest odległy o 104 mm od punktu P1.

Punkt E2 jest odległy o 65 mm od punktu E1 (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 4)

| 5.5.2. | Prosta łącząca punkty E1 i E2 jest obracana wokół punktu P1, dopóki styczna łącząca punkt E1 z zewnętrzną krawędzią przekroju 2 słupka „A” po stronie kierowcy nie utworzy kąta 90o z prostą E1 – E2 (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 3). |
| --- | --- |

5.5.2.

Prosta łącząca punkty E1 i E2 jest obracana wokół punktu P1, dopóki styczna łącząca punkt E1 z zewnętrzną krawędzią przekroju 2 słupka „A” po stronie kierowcy nie utworzy kąta 90o z prostą E1 – E2 (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 3).

| 5.5.3. | Każdy z punktów E3 i E4 jest odległy o 104 mm od punktu P2. Punkt E3 jest odległy o 65 mm od punktu E4 (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 4). |
| --- | --- |

5.5.3.

Każdy z punktów E3 i E4 jest odległy o 104 mm od punktu P2. Punkt E3 jest odległy o 65 mm od punktu E4 (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 4).

| 5.5.4. | Prosta łącząca punkty E3 i E4 jest obracana wokół punktu P2, dopóki styczna łącząca punkt E4 z zewnętrzną krawędzią przekroju 2 słupka „A” po stronie pasażera nie utworzy kąta 90o z prostą E3–E4 (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 3). |
| --- | --- |

5.5.4.

Prosta łącząca punkty E3 i E4 jest obracana wokół punktu P2, dopóki styczna łącząca punkt E4 z zewnętrzną krawędzią przekroju 2 słupka „A” po stronie pasażera nie utworzy kąta 90o z prostą E3–E4 (zob. załącznik 4, dodatek, rysunek 3).

6.   PROCEDURA BADANIA

6.1.   Pole widzenia kierowcy

| 6.1.1 | Zależności wymiarowe pomiędzy podstawowymi punktami odniesienia pojazdu i trójwymiarową siatką odniesienia określa się za pomocą procedury opisanej w załączniku 4. |
| --- | --- |

6.1.1

Zależności wymiarowe pomiędzy podstawowymi punktami odniesienia pojazdu i trójwymiarową siatką odniesienia określa się za pomocą procedury opisanej w załączniku 4.

| 6.1.2. | Położenie punktów V1 i V2 w stosunku do punktu „R”, określone za pomocą współrzędnych XYZ trójwymiarowej siatki odniesienia, określa się z tabeli I w pkt 5.2.2 i z tabeli IV w pkt 5.4. Punkty odniesienia szyby przedniej określa się następnie na podstawie skorygowanych punktów V, jak opisano w pkt 5.1.1. |
| --- | --- |

6.1.2.

Położenie punktów V1 i V2 w stosunku do punktu „R”, określone za pomocą współrzędnych XYZ trójwymiarowej siatki odniesienia, określa się z tabeli I w pkt 5.2.2 i z tabeli IV w pkt 5.4. Punkty odniesienia szyby przedniej określa się następnie na podstawie skorygowanych punktów V, jak opisano w pkt 5.1.1.

| 6.1.3. | Wzajemną zależność pomiędzy punktami P, punktem „R” oraz linią środkową miejsca siedzącego kierowcy, określonymi za pomocą współrzędnych XYZ trójwymiarowej siatki odniesienia, określa się z tabel II i III w pkt 5.3. Korektę konstrukcyjnych kątów oparcia siedzenia różnych od 25o podano w tabeli IV w pkt 5.4. |
| --- | --- |

6.1.3.

Wzajemną zależność pomiędzy punktami P, punktem „R” oraz linią środkową miejsca siedzącego kierowcy, określonymi za pomocą współrzędnych XYZ trójwymiarowej siatki odniesienia, określa się z tabel II i III w pkt 5.3. Korektę konstrukcyjnych kątów oparcia siedzenia różnych od 25o podano w tabeli IV w pkt 5.4.

| 6.1.4. | Kąt przeszkody (zob. pkt 5.1.2) mierzy się w płaszczyznach nachylonych, jak pokazano w załączniku 4, dodatek, rysunek 2. Zależność pomiędzy punktami P1 i P2, które są połączone z punktami E1 i E2, względnie E3 i E4, przedstawiono w załączniku 4, dodatek, rysunek 5. |
| --- | --- |

6.1.4.

Kąt przeszkody (zob. pkt 5.1.2) mierzy się w płaszczyznach nachylonych, jak pokazano w załączniku 4, dodatek, rysunek 2. Zależność pomiędzy punktami P1 i P2, które są połączone z punktami E1 i E2, względnie E3 i E4, przedstawiono w załączniku 4, dodatek, rysunek 5.

| 6.1.4.1. | Linię prostą E1–E2 ustala się zgodnie z opisem w pkt 5.5.2. Kąt przeszkody słupka „A” po stronie kierowcy mierzy się zgodnie z opisem w pkt 5.1.2.1.1. |
| --- | --- |

6.1.4.1.

Linię prostą E1–E2 ustala się zgodnie z opisem w pkt 5.5.2. Kąt przeszkody słupka „A” po stronie kierowcy mierzy się zgodnie z opisem w pkt 5.1.2.1.1.

| 6.1.4.2. | Linię prostą E3–E4 ustala się zgodnie z opisem w pkt 5.5.4. Kąt przeszkody słupka „A” po stronie pasażera mierzy się następnie zgodnie z opisem w pkt 5.1.2.1.2. |
| --- | --- |

6.1.4.2.

Linię prostą E3–E4 ustala się zgodnie z opisem w pkt 5.5.4. Kąt przeszkody słupka „A” po stronie pasażera mierzy się następnie zgodnie z opisem w pkt 5.1.2.1.2.

| 6.1.5 | Producent może zmierzyć kąt przeszkody w pojeździe lub na rysunkach. W przypadku wątpliwości placówki techniczne mogą wymagać, aby zostały przeprowadzone badania w pojeździe. |
| --- | --- |

6.1.5

Producent może zmierzyć kąt przeszkody w pojeździe lub na rysunkach. W przypadku wątpliwości placówki techniczne mogą wymagać, aby zostały przeprowadzone badania w pojeździe.

7.   MODYFIKACJA TYPU POJAZDU I ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI

| 7.1. | Każda modyfikacja typu pojazdu określonego w pkt 2.2 powyżej musi zostać zgłoszona do organu administracji, który udzielił homologacji typu pojazdu. Organ ten może:






  7.1.1. | uznać, że dokonane modyfikacje nie mają negatywnego wpływu na warunki udzielenia homologacji i udzielić rozszerzenia homologacji; |
| --- | --- | --- |

7.1.

Każda modyfikacja typu pojazdu określonego w pkt 2.2 powyżej musi zostać zgłoszona do organu administracji, który udzielił homologacji typu pojazdu. Organ ten może:

7.1.1.

uznać, że dokonane modyfikacje nie mają negatywnego wpływu na warunki udzielenia homologacji i udzielić rozszerzenia homologacji;

| 7.1.2. | uznać, że dokonane modyfikacje mają wpływ na warunki udzielenia homologacji i zażądać dalszych badań lub dodatkowych kontroli przed udzieleniem rozszerzenia homologacji. |
| --- | --- |

7.1.2.

uznać, że dokonane modyfikacje mają wpływ na warunki udzielenia homologacji i zażądać dalszych badań lub dodatkowych kontroli przed udzieleniem rozszerzenia homologacji.

| 7.2. | Potwierdzenie lub odmowa homologacji, określająca zmiany, zostaje przekazana Umawiającym się Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin, zgodnie z procedurą określoną w pkt 4.3 powyżej. |
| --- | --- |

7.2.

Potwierdzenie lub odmowa homologacji, określająca zmiany, zostaje przekazana Umawiającym się Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin, zgodnie z procedurą określoną w pkt 4.3 powyżej.

| 7.3. | Właściwy organ powiadamia pozostałe Umawiające się Strony o rozszerzeniu homologacji przy użyciu formularza komunikatu przedstawionego w załączniku 2 do niniejszego regulaminu. Każdemu takiemu rozszerzeniu przydziela on numer seryjny, zwany numerem rozszerzenia. |
| --- | --- |

7.3.

Właściwy organ powiadamia pozostałe Umawiające się Strony o rozszerzeniu homologacji przy użyciu formularza komunikatu przedstawionego w załączniku 2 do niniejszego regulaminu. Każdemu takiemu rozszerzeniu przydziela on numer seryjny, zwany numerem rozszerzenia.

8.   ZGODNOŚĆ PRODUKCJI

| 8.1. | Procedury dotyczące zgodności produkcji muszą odpowiadać ogólnym przepisom określonym w dodatku 2 do Porozumienia (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2) i muszą spełniać następujące wymogi: |
| --- | --- |

8.1.

Procedury dotyczące zgodności produkcji muszą odpowiadać ogólnym przepisom określonym w dodatku 2 do Porozumienia (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2) i muszą spełniać następujące wymogi:

| 8.2. | Pojazd homologowany zgodnie z niniejszym regulaminem musi być wyprodukowany w sposób zgodny z typem, dla którego udzielono homologacji, spełniając wymogi określone przez pkt 5 powyżej; |
| --- | --- |

8.2.

Pojazd homologowany zgodnie z niniejszym regulaminem musi być wyprodukowany w sposób zgodny z typem, dla którego udzielono homologacji, spełniając wymogi określone przez pkt 5 powyżej;

| 8.3. | Właściwy organ, który udzielił homologacji, może w dowolnym czasie zweryfikować metody kontroli zgodności stosowane w każdym z obiektów produkcyjnych. Weryfikacji dokonuje się zazwyczaj co dwa lata. |
| --- | --- |

8.3.

Właściwy organ, który udzielił homologacji, może w dowolnym czasie zweryfikować metody kontroli zgodności stosowane w każdym z obiektów produkcyjnych. Weryfikacji dokonuje się zazwyczaj co dwa lata.

9.   SANKCJE Z TYTUŁU NIEZGODNOŚCI PRODUKCJI

| 9.1. | Homologacja udzielona dla typu pojazdu zgodnie z niniejszym regulaminem może zostać cofnięta, jeśli nie są spełnione wymogi określone w pkt 8 powyżej. |
| --- | --- |

9.1.

Homologacja udzielona dla typu pojazdu zgodnie z niniejszym regulaminem może zostać cofnięta, jeśli nie są spełnione wymogi określone w pkt 8 powyżej.

| 9.2. | Jeżeli Umawiająca się Strona cofnie uprzednio udzieloną homologację, zobowiązana jest ona bezzwłocznie powiadomić o tym pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin, wysyłając im formularz komunikatu zgodny ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu. |
| --- | --- |

9.2.

Jeżeli Umawiająca się Strona cofnie uprzednio udzieloną homologację, zobowiązana jest ona bezzwłocznie powiadomić o tym pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin, wysyłając im formularz komunikatu zgodny ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.

10.   OSTATECZNE ZANIECHANIE PRODUKCJI

Jeżeli posiadacz homologacji całkowicie zaprzestanie produkcji określonego typu pojazdu homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, informuje o tym organ, który udzielił homologacji, który z kolei bezzwłocznie informuje pozostałe Umawiające się Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin, za pomocą formularza komunikatu zgodnego ze wzorem zamieszczonym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.

11.   NAZWY I ADRESY UPOWAŻNIONYCH PLACÓWEK TECHNICZNYCH WYKONUJĄCYCH BADANIA HOMOLOGACYJNE ORAZ NAZWY I ADRESY ORGANÓW ADMINISTRACJI

Umawiające się Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin przekazują do Sekretariatu Organizacji Narodów Zjednoczonych nazwy i adresy placówek technicznych odpowiedzialnych za prowadzenie badań homologacyjnych, a także organów administracji, które udzielają homologacji, i którym należy przesyłać formularze poświadczające udzielenie, rozszerzenie, odmowę lub cofnięcie homologacji.

---

(1)  Zdefiniowanych w załączniku 7 do ujednoliconej rezolucji w sprawie budowy pojazdów (R.E.3) (dokument TRANS/WP.29/78/Rev.1/Amend.2, ostatnio zmieniony poprawką 4).

(2)  Masa pojazdu w stanie gotowym do jazdy obejmuje masę pojazdu i jego nadwozia wraz z płynem chłodzącym, smarami, paliwem, 100 % innych płynów, narzędziami, kołem zapasowym i kierowcą. Masę kierowcy ocenia się na 75 kg (rozłożoną następująco: 68 kg na masę użytkownika i 7 kg na masę bagażu zgodnie z normą ISO 2416:1992). Zbiornik paliwa jest wypełniony w 90 %, a inne urządzenia zawierające ciecz (poza przeznaczonymi na zużytą wodę) w 100 % pojemności deklarowanej przez producenta.

(3)  1 – Niemcy, 2 – Francja, 3 – Włochy, 4 – Niderlandy, 5 – Szwecja, 6 – Belgia, 7 – Węgry, 8 – Republika Czeska, 9 – Hiszpania, 10 – Serbia, 11 – Zjednoczone Królestwo, 12 – Austria, 13 – Luksemburg, 14 – Szwajcaria, 15 (numer wolny), 16 – Norwegia, 17 – Finlandia, 18 – Dania, 19 – Rumunia, 20 – Polska, 21 – Portugalia, 22 – Federacja Rosyjska, 23 – Grecja, 24 – Irlandia, 25 – Chorwacja, 26 – Słowenia, 27 – Słowacja, 28 – Białoruś, 29 – Estonia, 30 (numer wolny), 31 – Bośnia i Hercegowina, 32 – Łotwa, 33 (numer wolny), 34 – Bułgaria, 35 (numer wolny), 36 – Litwa, 37 – Turcja, 38 (numer wolny), 39 – Azerbejdżan, 40 – Była Jugosłowiańska Republika Macedonii, 41 (numer wolny), 42 – Wspólnota Europejska (homologacje udzielone przez jej państwa członkowskie z użyciem właściwych im symboli EKG), 43 – Japonia, 44 (numer wolny), 45 – Australia, 46 – Ukraina, 47 – Republika Południowej Afryki, 48 – Nowa Zelandia, 49 – Cypr, 50 – Malta, 51 – Republika Korei, 52 – Malezja, 53 – Tajlandia, 54 i 55 (numer wolny) oraz 56 – Czarnogóra. Kolejne państwa uzyskują numery w porządku chronologicznym, w jakim ratyfikują lub przystępują do Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych wymogów technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być stosowane w tych pojazdach, oraz wzajemnego uznawania homologacji udzielonych na podstawie tych wymagań, a Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych powiadamia Umawiające się Strony Porozumienia o przydzielonych w ten sposób numerach.

(4)  Określonej w załączniku 18, pkt 2.2 regulaminu nr 43 dotyczącego homologacji bezpiecznego oszklenia i materiałów oszklenia bezpiecznego.

---

ZAŁĄCZNIK 1

ZAWIADOMIENIE

(Maksymalny format: A4 (210 × 297 mm))

Image

---

ZAŁĄCZNIK 2

ROZMIESZCZENIE ZNAKÓW HOMOLOGACJI

(zob. pkt 4.4–4.4.2 niniejszego regulaminu)

Image

---

ZAŁĄCZNIK 3

Procedura określania punktu „H” i rzeczywistego kąta tułowia dla miejsc siedzących w pojazdach silnikowych

1.   CEL

1.1.   Procedura opisana w niniejszym załączniku stosowana jest w celu określenia położenia punktu „H” oraz rzeczywistego kąta tułowia dla jednego lub kilku miejsc siedzących w pojeździe silnikowym oraz w celu sprawdzenia stosunku zmierzonych danych do wymogów konstrukcyjnych podanych przez producenta pojazdu (1).

2.   DEFINICJE

Dla celów niniejszego załącznika:

2.1.   „dane odniesienia” oznaczają jedną lub kilka następujących właściwości miejsca siedzącego:

| 2.1.1. | punkt „H” i punkt „R” oraz ich wzajemny stosunek; |
| --- | --- |

2.1.1.

punkt „H” i punkt „R” oraz ich wzajemny stosunek;

| 2.1.2. | rzeczywisty kąt tułowia i konstrukcyjny kąt tułowia oraz ich wzajemny stosunek; |
| --- | --- |

2.1.2.

rzeczywisty kąt tułowia i konstrukcyjny kąt tułowia oraz ich wzajemny stosunek;

2.2.   „maszyna trójwymiarowa punktu H” (maszyna 3 DH) oznacza urządzenie wykorzystywane w celu określania punktów „H” oraz rzeczywistych kątów tułowia. Urządzenie to opisane jest w dodatku 1 do niniejszego załącznika;

2.3.   punkt „H” oznacza środek obrotu tułowia i uda maszyny 3 DH, która została zainstalowana na siedzeniu pojazdu zgodnie z poniższym pkt 4. Punkt „H” znajduje się w środku linii środkowej urządzenia, która leży między znacznikami punktu „H” po obu stronach maszyny 3 DH. Teoretycznie punkt „H” odpowiada punktowi „R” (tolerancje określone w poniższym pkt 3.2.2). Po określeniu zgodnie z procedurą opisaną w pkt 4, punkt „H” uważany jest za stały w stosunku do konstrukcji poduszki siedzenia i przesuwa się z nią, jeżeli siedzenie jest regulowane;

2.4.   punkt „R” lub „punkt odniesienia miejsca siedzącego” oznacza punkt konstrukcyjny określony przez producenta pojazdu dla każdego miejsca siedzącego i ustalony w odniesieniu do trójwymiarowego układu odniesienia;

2.5.   „linia tułowia” oznacza środkową linię trzonu maszyny 3 DH, przy czym trzon ma całkowicie tylne położenie;

2.6.   „rzeczywisty kąt tułowia” oznacza kąt zmierzony między pionową linią przechodzącą przez punkt „H” i linią tułowia z wykorzystaniem przyrządu do pomiaru kąta pleców na maszynie 3 DH. Teoretycznie, rzeczywisty kąt tułowia odpowiada konstrukcyjnemu kątowi tułowia (tolerancje określono w poniższym pkt 3.2.2);

2.7.   „konstrukcyjny kąt tułowia” oznacza kąt zmierzony między pionową linią przechodzącą przez punkt „R” i linią tułowia w położeniu, które odpowiada konstrukcyjnej pozycji oparcia siedzenia określonej przez producenta pojazdu;

2.8.   „środkowa płaszczyzna osoby zajmującej siedzenie” (C/LO) oznacza środkową płaszczyznę maszyny 3 DH umieszczonej na każdym konstrukcyjnym miejscu siedzącym; przedstawia ją współrzędna punktu „H” na osi „Y”. Dla oddzielnych siedzeń płaszczyzna środkowa siedzenia zbiega się z płaszczyzną środkową osoby zajmującej siedzenie. Dla pozostałych siedzeń płaszczyzna środkowa osoby zajmującej siedzenie określona jest przez producenta;

2.9.   „trójwymiarowy układ odniesienia” oznacza układ opisany w dodatku 2 do niniejszego załącznika;

2.10.   „znaki odniesienia” są fizycznymi punktami (otworami, powierzchniami, znakami lub wcięciami) na nadwoziu pojazdu zdefiniowanymi przez producenta;

2.11.   „położenie pomiarowe pojazdu” oznacza pozycję pojazdu zgodnie ze współrzędnymi znaków odniesienia w trójwymiarowym układzie odniesienia.

3.   WYMOGI

3.1.   Przedstawienie danych

Dla każdego miejsca siedzącego, gdzie są wymagane dane odniesienia w celu wykazania zgodności z postanowieniami niniejszego regulaminu, wszystkie lub odpowiednio wybrane poniższe dane przedstawia się w formie zgodnej z dodatkiem 3 do niniejszego załącznika:

| 3.1.1. | współrzędne punktu „R” na trójwymiarowym układzie odniesienia; |
| --- | --- |

3.1.1.

współrzędne punktu „R” na trójwymiarowym układzie odniesienia;

| 3.1.2. | konstrukcyjny kąt tułowia; |
| --- | --- |

3.1.2.

konstrukcyjny kąt tułowia;

| 3.1.3. | wszystkie wskazówki konieczne do wyregulowania siedzenia (jeżeli jest regulowane) do pozycji pomiarowej określonej w poniższym pkt. 4.3; |
| --- | --- |

3.1.3.

wszystkie wskazówki konieczne do wyregulowania siedzenia (jeżeli jest regulowane) do pozycji pomiarowej określonej w poniższym pkt. 4.3;

3.2.   Zależność między zmierzonymi danymi i specyfikacjami konstrukcyjnymi

3.2.1.   Współrzędne punktu „H” i wartość rzeczywistego kąta tułowia otrzymane w wyniku zastosowania procedury opisanej w pkt 4 należy porównać odpowiednio ze współrzędnymi punktu „R” oraz wartością konstrukcyjnego kąta tułowia, wskazanymi przez producenta pojazdu.

3.2.2.   Względne pozycje punktu „R” i punktu „H” oraz wzajemny stosunek między konstrukcyjnym kątem tułowia i rzeczywistym kątem tułowia uważa się za zadowalające dla badanego miejsca siedzącego, jeżeli punkt „H”, określony przez swoje współrzędne, leży w obrębie kwadratu o długości boku 50 mm, a przekątne poziomych i pionowych boków kwadratu przecinają się w punkcie „R” oraz jeżeli rzeczywisty kąt tułowia nie odbiega o więcej niż 5° od konstrukcyjnego kąta tułowia.

3.2.3.   Jeżeli te warunki są spełnione, punkt „R” i konstrukcyjny kąt tułowia wykorzystuje się w celu wykazania zgodności z przepisami niniejszego regulaminu.

3.2.4.   Jeżeli punkt „H” lub rzeczywisty kąt tułowia nie spełniają wymogów powyższych pkt 3.2.2, punkt „H” i rzeczywisty kąt tułowia należy określić jeszcze dwukrotnie (w sumie trzy razy). Jeżeli wyniki dwóch spośród tych trzech badań spełniają te wymogi, stosuje się warunki powyższych pkt 3.2.3.

3.2.5.   Jeżeli co najmniej dwa spośród trzech wyników badań opisanych w powyższych pkt 3.2.4 nie spełniają wymogów powyższych pkt 3.2.2 lub jeżeli sprawdzenie nie jest możliwe, ponieważ producent pojazdu nie przedstawił informacji dotyczącej położenia punktu „R” lub dotyczącej konstrukcyjnego kąta tułowia, wykorzystuje się średnią wartość z trzech zmierzonych punktów lub średnią wartość z trzech zmierzonych kątów, i jest ona uważana za mającą zastosowanie we wszystkich przypadkach, gdzie w niniejszym regulaminie mowa jest o punkcie „R” lub konstrukcyjnym kącie tułowia.

4.   PROCEDURA OKREŚLANIA PUNKTU „H” ORAZ RZECZYWISTEGO KĄTA TUŁOWIA

4.1.   Pojazd należy wstępnie przygotować według uznania producenta, w temperaturze 20 ± 10 °C, w celu zapewnienia, że materiał siedzeń osiągnął temperaturę pokojową. Jeżeli siedzenie, które ma zostać zbadane, nie było jeszcze użytkowane, należy na nim dwukrotnie posadzić na jedną minutę osobę lub manekina o masie 70–80 kg, tak aby nagiąć poduszkę i oparcie. Na życzenie producenta wszystkie zespoły siedzenia pozostaną nieobciążone przez minimalny czas 30 minut poprzedzający zamontowanie maszyny 3 DH.

4.2.   Pojazd musi znajdować się w położeniu pomiarowym określonym w powyższym pkt 2.11.

4.3.   Siedzenie, jeżeli jest regulowane, ustawia się najpierw w najbardziej cofniętej normalnej pozycji kierowania lub jazdy zgodnie ze wskazaniem producenta pojazdu, z uwzględnieniem jedynie wzdłużnej regulacji siedzenia, wyłączając przesuw siedzenia wykorzystywany do celów innych niż normalna pozycja kierowania lub jazdy. Jeżeli istnieją inne sposoby regulacji siedzenia (pionowe, kątowe, oparcia itd.), siedzenie musi być ustawione w pozycji określonej przez producenta pojazdu. Dla siedzeń podwieszanych pionowa pozycja jest sztywno zablokowana, odpowiednio do normalnej pozycji kierowania, według wskazania producenta.

4.4.   Powierzchnia miejsca siedzącego, z którym ma styczność maszyna 3 DH, musi być pokryta muślinem bawełnianym o wystarczających rozmiarach i właściwej teksturze, opisanym jako gładka tkanina bawełniana o 18,9 nitkach na 1 cm2 i o gramaturze 0,228 kg/m2 lub jako dzianina albo włóknina o podobnych właściwościach.

Jeżeli badanie przeprowadzane jest na siedzeniu na zewnątrz pojazdu, podłoga, na której znajduje się siedzenie, ma takie same zasadnicze parametry (2) jak podłoga pojazdu, w którym siedzenie ma być zamontowane.

4.5.   Umieścić siedzenie i zespół pleców maszyny 3 DH na siedzeniu tak, aby środkowa płaszczyzna osoby zajmującej siedzenie (C/LO) stykała się z płaszczyzną środkową maszyny 3 DH. Na wniosek producenta, maszyna 3 DH może być przesunięta ku środkowi w odniesieniu do C/LO, jeżeli maszyna 3 DH znajduje się tak daleko na zewnątrz, że krawędź siedzenia nie pozwoli na wypoziomowanie maszyny 3 DH.

4.6.   Zamocować stopy i dolne segmenty nóg do płyty podstawy maszyny, albo oddzielnie albo z wykorzystaniem zespołu drążka w kształcie litery T i dolnego segmentu nogi. Linia przechodząca przez znaczniki punktu „H” jest równoległa do podłoża oraz prostopadła do wzdłużnej płaszczyzny środkowej siedzenia.

4.7.   Wyregulować w następujący sposób położenie stóp i nóg maszyny 3 DH:

4.7.1.   Określona pozycja miejsca siedzącego: kierowcy oraz skrajne pasażera z przodu

| 4.7.1.1. | Stopy i nogi przesuwa się do przodu w taki sposób, aby stopy przybrały naturalną pozycję na podłodze, w razie konieczności między pedałami. Lewą stopę należy umieścić, jeśli to możliwe, w przybliżeniu w takiej samej odległości na lewo od płaszczyzny środkowej maszyny 3 DH, co prawą stopę na prawo. Poziomnicę sprawdzającą poprzeczne położenie maszyny 3 DH ustawia się poziomo, w razie konieczności regulując płytę podstawy lub przesuwając nogi i stopy do tyłu. Linię przechodzącą przez znaczniki punktu „H” należy utrzymywać prostopadle w stosunku do wzdłużnej płaszczyzny środkowej siedzenia. |
| --- | --- |

4.7.1.1.

Stopy i nogi przesuwa się do przodu w taki sposób, aby stopy przybrały naturalną pozycję na podłodze, w razie konieczności między pedałami. Lewą stopę należy umieścić, jeśli to możliwe, w przybliżeniu w takiej samej odległości na lewo od płaszczyzny środkowej maszyny 3 DH, co prawą stopę na prawo. Poziomnicę sprawdzającą poprzeczne położenie maszyny 3 DH ustawia się poziomo, w razie konieczności regulując płytę podstawy lub przesuwając nogi i stopy do tyłu. Linię przechodzącą przez znaczniki punktu „H” należy utrzymywać prostopadle w stosunku do wzdłużnej płaszczyzny środkowej siedzenia.

| 4.7.1.2. | Jeżeli lewej nogi nie można utrzymać równolegle do prawej oraz lewa stopa nie może być podparta konstrukcją, należy przesunąć lewą stopę, aż do uzyskania podparcia. Położenie znaczników musi zostać utrzymane. |
| --- | --- |

4.7.1.2.

Jeżeli lewej nogi nie można utrzymać równolegle do prawej oraz lewa stopa nie może być podparta konstrukcją, należy przesunąć lewą stopę, aż do uzyskania podparcia. Położenie znaczników musi zostać utrzymane.

4.7.2.   Designated seating position: outboard rear seat

W przypadku tylnych siedzeń lub siedzeń dodatkowych nogi są usytuowane zgodnie z opisem producenta. Jeżeli stopy spoczywają na częściach podłogi, które znajdują się na różnych poziomach, stopa która pierwsza styka się z przednim siedzeniem służy za punkt odniesienia, a druga stopa musi być tak ustawiona, aby poziomnica, za pomocą której sprawdza się poprzeczne ustawienie siedzenia urządzenia, wskazywała położenie poziome.

4.7.3.   Pozostałe wyznaczone miejsca siedzące:

Stosuje się ogólną procedurę opisaną w pkt 4.7.1 powyżej, z tym wyjątkiem, że stopy umieszcza się zgodnie z opisem producenta pojazdu.

4.8.   Nałożyć obciążniki dolnych segmentów nóg i ud oraz wypoziomować maszynę 3 DH.

4.9.   Pochylić do przodu płytę pleców aż do oporu i odciągnąć maszynę 3 DH od oparcia siedzenia przy wykorzystaniu drążka w kształcie litery T. Usytuować maszynę 3 DH na siedzeniu za pomocą jednej z następujących metod:

| 4.9.1. | Jeżeli maszyna 3 DH ma tendencje do przesuwania się do tyłu, stosuje się następującą procedurę. Pozwala się, aby maszyna 3 DH przesunęła się do tyłu, aż do momentu, gdy nie będzie już potrzebne poziome obciążenie przytrzymujące skierowane do przodu na drążku w kształcie litery T, tj. do chwili styku płyty podstawy z oparciem siedzenia. W razie konieczności należy ponownie ustawić dolną nogę. |
| --- | --- |

4.9.1.

Jeżeli maszyna 3 DH ma tendencje do przesuwania się do tyłu, stosuje się następującą procedurę. Pozwala się, aby maszyna 3 DH przesunęła się do tyłu, aż do momentu, gdy nie będzie już potrzebne poziome obciążenie przytrzymujące skierowane do przodu na drążku w kształcie litery T, tj. do chwili styku płyty podstawy z oparciem siedzenia. W razie konieczności należy ponownie ustawić dolną nogę.

| 4.9.2. | Jeżeli maszyna 3 DH nie ma tendencji do przesuwania się do tyłu, stosuje się następującą procedurę. Należy przesunąć maszynę 3 DH do tyłu przykładając z przodu do drążka w kształcie litery T poziome obciążenie skierowane do tyłu tak długo, aż płyta podstawy zetknie się z oparciem siedzenia (zob. rysunek 2 w dodatku 1 do niniejszego załącznika). |
| --- | --- |

4.9.2.

Jeżeli maszyna 3 DH nie ma tendencji do przesuwania się do tyłu, stosuje się następującą procedurę. Należy przesunąć maszynę 3 DH do tyłu przykładając z przodu do drążka w kształcie litery T poziome obciążenie skierowane do tyłu tak długo, aż płyta podstawy zetknie się z oparciem siedzenia (zob. rysunek 2 w dodatku 1 do niniejszego załącznika).

4.10.   Obciążyć płytę pleców i płytę podstawy maszyny 3 DH siłą równą 100 ± 10 N na przecięciu się przyrządu do pomiaru kąta biodra i obudowy drążka w kształcie litery T. Kierunek przyłożenia obciążenia należy utrzymywać wzdłuż linii przechodzącej przez wspomniane przecięcie do punktu znajdującego się bezpośrednio nad obsadą pręta uda (zob. rysunek 2 w dodatku 1 do niniejszego załącznika). Następnie ostrożnie umieścić z powrotem płytę pleców na oparciu siedzenia. Pozostałą część procedury należy przeprowadzić z zachowaniem ostrożności, tak aby zapobiec zsunięciu się maszyny 3 DH do przodu.

4.11.   Zamocować prawe i lewe obciążniki pośladków oraz, naprzemiennie, osiem obciążników tułowia. Należy utrzymać maszynę 3 DH w poziomie.

4.12.   Nachylić płytę pleców do przodu, aby zwolnić nacisk na oparcie siedzenia. Kołysać maszynę 3 DH z boku na bok w obrębie 10 ° kątowych (5° na każdy bok pionowej płaszczyzny środkowej) przez 3 pełne cykle, aby zlikwidować wszelkie tarcie między maszyną 3 DH a siedzeniem.

Podczas kołysania drążek w kształcie litery T maszyny 3 DH może mieć tendencje do odchylania się od określonego poziomego i pionowego ustawienia. Z tego względu drążek w kształcie litery T należy wówczas przytrzymać przykładając odpowiednie poprzeczne obciążenie. W celu wyeliminowania przypadkowych sił zewnętrznych działających w kierunku pionowym i wzdłużnym należy przytrzymać drążek w kształcie litery T i kołysać maszyną 3 DH z zachowaniem ostrożności.

Stopy maszyny 3 DH nie mogą być przytwierdzone lub przytrzymywane podczas tej czynności. Jeżeli stopy zmienią położenie, należy pozwolić im pozostać przez chwilę w tej pozycji.

Ostrożnie przyciągnąć płytę pleców do oparcia siedzenia i sprawdzić wypoziomowanie maszyny 3 DH na obu poziomnicach. Jeżeli nastąpiło przesunięcie stóp podczas kołysania maszyny 3 DH, należy je ustawić na nowo w następujący sposób:

Naprzemiennie podnosić obie stopy z podłogi o niezbędną minimalną wysokość tak długo, aż stopa nie będzie się już ruszała. Podczas tego podnoszenia stopy muszą swobodnie się obracać i nie należy również stosować żadnych obciążeń poprzecznych lub skierowanych do przodu. Po umieszczeniu obu stóp z powrotem w pozycji dolnej pięta musi być w styczności z konstrukcją do tego celu zaprojektowaną.

Sprawdzić czy poprzeczna poziomnica znajduje się w pozycji zerowej. W razie konieczności należy zastosować poprzeczne obciążenie do wierzchołka płyty pleców, wystarczające do wypoziomowania płyty podstawy maszyny 3 DH na siedzeniu.

4.13.   Utrzymując drążek w kształcie litery T, aby zapobiec przesuwaniu się do przodu maszyny 3 DH na poduszce siedzenia, postępować w następujący sposób:

| a) | ponownie oprzeć płytę pleców na oparciu siedzenia; |
| --- | --- |

a)

ponownie oprzeć płytę pleców na oparciu siedzenia;

| b) | naprzemiennie przykładać i zwalniać poziome wsteczne obciążenie, nie przekraczając 25 N, w stosunku do drążka kąta pleców na wysokości zbliżonej do środka obciążników tułowia, aż do chwili wskazania przez przyrząd pomiarowy kąta biodra, że po zdjęciu obciążenia pozycja jest ustalona. Należy upewnić się, że na maszynę 3 DH nie działają do dołu lub poprzecznie żadne obciążenia zewnętrzne. Jeżeli są niezbędne inne regulacje wypoziomowania maszyny 3 DH, należy obrócić płytę pleców do przodu, wypoziomować i powtórzyć procedurę opisaną w pkt 4.12. |
| --- | --- |

b)

naprzemiennie przykładać i zwalniać poziome wsteczne obciążenie, nie przekraczając 25 N, w stosunku do drążka kąta pleców na wysokości zbliżonej do środka obciążników tułowia, aż do chwili wskazania przez przyrząd pomiarowy kąta biodra, że po zdjęciu obciążenia pozycja jest ustalona. Należy upewnić się, że na maszynę 3 DH nie działają do dołu lub poprzecznie żadne obciążenia zewnętrzne. Jeżeli są niezbędne inne regulacje wypoziomowania maszyny 3 DH, należy obrócić płytę pleców do przodu, wypoziomować i powtórzyć procedurę opisaną w pkt 4.12.

4.14.   Dokonać wszystkich pomiarów:

| 4.14.1. | Współrzędne punktu „H” mierzone są w odniesieniu do trójwymiarowego układu odniesienia. |
| --- | --- |

4.14.1.

Współrzędne punktu „H” mierzone są w odniesieniu do trójwymiarowego układu odniesienia.

| 4.14.2. | Rzeczywisty kąt tułowia odczytywany jest na przyrządzie pomiarowym kąta pleców maszyny 3 DH przy trzonie znajdującym się w skrajnym tylnym położeniu. |
| --- | --- |

4.14.2.

Rzeczywisty kąt tułowia odczytywany jest na przyrządzie pomiarowym kąta pleców maszyny 3 DH przy trzonie znajdującym się w skrajnym tylnym położeniu.

4.15.   Jeżeli konieczne jest ponowne ustawienie maszyny 3 DH, zespół siedzenia powinien pozostać nieobciążony przez co najmniej 30 minut przed ponownym zainstalowaniem. Maszyna 3 DH nie powinna pozostawać pod obciążeniem na zespole siedzenia dłużej niż jest to wymagane do przeprowadzenia badania.

4.16.   Jeżeli siedzenia w tym samym rzędzie można uznać za podobne (kanapa, siedzenia jednakowe itp.), tylko jeden punkt „H” oraz jeden „rzeczywisty kąt tułowia” określane są dla każdego rzędu siedzeń w chwili, gdy opisana w dodatku 1 do niniejszego załącznika maszyna 3 DH jest sadowiona na miejscu uważanym za reprezentatywne dla rzędu.

Tym miejscem jest:

| 4.16.1. | miejsce kierowcy, w przypadku rzędu przedniego; |
| --- | --- |

4.16.1.

miejsce kierowcy, w przypadku rzędu przedniego;

| 4.16.2. | siedzenie skrajne, w przypadku tylnego rzędu lub rzędów. |
| --- | --- |

4.16.2.

siedzenie skrajne, w przypadku tylnego rzędu lub rzędów.

---

(1)  Dla każdego miejsca siedzącego, poza przednimi siedzeniami, dla którego nie można określić punktu „H” przy wykorzystaniu »trójwymiarowej maszyny punktu „H”« lub procedur, wskazany przez producenta punkt „R” może posłużyć jako odniesienie według uznania właściwego organu.

(2)  Kąt nachylenia, różnica wysokości z mocowaniem siedzenia, faktura powierzchni, itp.

Dodatek 1

Opis trójwymiarowej maszyny punktu „H” (Maszyna 3 DH)
   (1)

1.   PŁYTY OPARCIA I PODSTAWY

Płyty oparcia i siedzenia zbudowane są ze wzmocnionego tworzywa sztucznego i metalu; naśladują one tułów i uda człowieka i są mechanicznie umocowane zawiasowo w punkcie „H”. Przyrząd do pomiaru rzeczywistego kąta tułowia zamocowany jest do trzonu zawiasowo w punkcie „H”. Regulowany drążek udowy, połączony z płytą siedzenia, wyznacza linię środkową uda i służy jako linia bazowa do pomiaru kąta biodra.

2.   ELEMENTY TUŁOWIA I NÓG

Dolne segmenty nóg połączone są z płytą podstawy za pomocą drążka w kształcie litery T łączącego kolana, który stanowi poprzeczne przedłużenie regulowanego drążka udowego. W dolne segmenty nóg wbudowane są przyrządy do pomiaru kątów kolan. Zespoły buta i stopy są wyposażone w kątomierz do pomiaru kąta stopy. Dwie poziomnice ustalają położenie urządzenia w przestrzeni. Obciążniki elementów tułowia są umieszczane w odpowiednich środkach ciężkości, aby zagwarantować nacisk na siedzenie równoważny naciskowi wywieranemu przez osobę płci męskiej o masie 76 kg. Należy sprawdzić, czy wszystkie połączenia maszyny 3 DH poruszają się swobodnie bez zauważalnego tarcia.

Rysunek 1

Części składowe maszyny 3 DH

Image

Rysunek 2

Wymiary maszyny 3 DH i rozkład obciążenia

Image

---

(1)  Maszyna odpowiada urządzeniu opisanemu w normie ISO 6549-1980. W sprawie szczegółów dotyczących budowy maszyny 3 DH należy się zwrócić do Society of Automotive Engineers (SAE), Warrendale, Commonwealth Drive 400, Pennsylvania 15096, Stany Zjednoczone Ameryki Północnej.

Dodatek 2

TRÓJWYMIAROWY UKŁAD ODNIESIENIA

| 1. | Trójwymiarowy układ odniesienia określają trzy prostopadłe płaszczyzny ustalone przez producenta pojazdu (zob. rysunek) (1). |
| --- | --- |

1.

Trójwymiarowy układ odniesienia określają trzy prostopadłe płaszczyzny ustalone przez producenta pojazdu (zob. rysunek) (1).

| 2. | Położenie pomiarowe pojazdu ustala się poprzez ustawienie pojazdu na powierzchni nośnej tak, aby współrzędne znaków odniesienia odpowiadały wartościom wskazanym przez producenta. |
| --- | --- |

2.

Położenie pomiarowe pojazdu ustala się poprzez ustawienie pojazdu na powierzchni nośnej tak, aby współrzędne znaków odniesienia odpowiadały wartościom wskazanym przez producenta.

| 3. | Współrzędne punktu „R” i punktu „H” ustala się w stosunku do znaków odniesienia określonych przez producenta pojazdu. |
| --- | --- |

3.

Współrzędne punktu „R” i punktu „H” ustala się w stosunku do znaków odniesienia określonych przez producenta pojazdu.

Image

---

(1)  Układ odniesienia odpowiada normie ISO 4130-1978.

Dodatek 3

DANE ODNIESIENIA DOTYCZĄCE MIEJSC SIEDZĄCYCH

1.   KODOWANIE DANYCH ODNIESIENIA

Dane odniesienia wymienione są kolejno dla każdego miejsca siedzącego. Miejsca siedzące identyfikowane są kodem składającym się z dwóch znaków. Pierwszy znak jest cyfrą arabską i określa rząd siedzeń, licząc od przodu do tyłu pojazdu. Drugi znak jest wielką literą, która określa położenie miejsca siedzącego w rzędzie, patrząc w kierunku ruchu pojazdu do przodu; wykorzystuje się następujące litery:

L= lewe,

C= środkowe,

R= prawe.

2.   OPIS POŁOŻENIA POMIAROWEGO POJAZDU

2.1.   Współrzędne znaków odniesienia

| | X ... |
| --- | --- |

X ...

| | Y ... |
| --- | --- |

Y ...

| | Z ... |
| --- | --- |

Z ...

3.   WYKAZ DANYCH ODNIESIENIA

3.1.   Miejsce siedzące: ...

3.1.1.   Współrzędne punktu „R”:

| | X ... |
| --- | --- |

X ...

| | Y ... |
| --- | --- |

Y ...

| | Z ... |
| --- | --- |

Z ...

3.1.2.   Konstrukcyjny kąt tułowia: ...

3.1.3.   Specyfikacja regulacji siedzenia (1)

| | poziomej: ... |
| --- | --- |

poziomej: ...

| | pionowej: ... |
| --- | --- |

pionowej: ...

| | kątowej: ... |
| --- | --- |

kątowej: ...

| | kąta tułowia: ... |
| --- | --- |

kąta tułowia: ...

Uwaga: Podać dane odniesienia dla dalszych miejsc siedzących w pkt 3.2, 3.3 itd.

---

(1)  Niepotrzebne skreślić.

---

ZAŁĄCZNIK 4

Metoda określania wzajemnych zależności wymiarowych pomiędzy podstawowymi znakami odniesienia pojazdu i trójwymiarową siatką odniesienia

1.   ZALEŻNOŚĆ POMIĘDZY SIATKĄ ODNIESIENIA I PODSTAWOWYMI ZNAKAMI ODNIESIENIA POJAZDU

W celu sprawdzenia określonych wymiarów na pojeździe lub w pojeździe przedstawionym w celu udzielenia homologacji zgodnie z niniejszym regulaminem, należy dokładnie ustalić zależność pomiędzy współrzędnymi trójwymiarowej siatki odniesienia, określonej w pkt 2.3, która została sporządzona na początkowym etapie projektowania pojazdu, a położeniami podstawowych znaków odniesienia określonych w pkt 2.4, tak aby określone punkty na rysunkach producenta pojazdu mogły być zidentyfikowane w rzeczywistym pojeździe wyprodukowanym w oparciu o te rysunki.

2.   METODA USTALANIA WZAJEMNEGO STOSUNKU SIATKI ODNIESIENIA DO ZNAKÓW ODNIESIENIA

W tym celu tworzy się płaszczyznę odniesienia podłoża z zaznaczonymi osiami pomiarowymi X-X oraz Y-Y. Sposób wykonania tego przedstawiono na rysunku 6 w dodatku do niniejszego załącznika, przy czym płaszczyzna odniesienia jest twardą, płaską, poziomą powierzchnią, na której stoi pojazd, i która ma dwie skale pomiarowe przymocowane w sposób trwały do swojej powierzchni; są one wyskalowane w milimetrach, przy czym długość skali X-X jest nie mniejsza niż osiem metrów, a długość skali Y-Y nie mniejsza niż cztery metry. Te dwie skale muszą być ustawione względem siebie pod kątem prostym, jak pokazano na rysunku 6 w dodatku do niniejszego załącznika. Punkt przecięcia tych skali jest punktem zerowym podłoża.

3.   BADANIE PŁASZCZYZNY ODNIESIENIA

W celu uwzględnienia drobnych różnic poziomu płaszczyzny odniesienia lub miejsca, na którym wykonywane jest badanie, konieczne będzie zmierzenie odchyleń od poziomu zerowego wzdłuż obydwu skali X-X i Y-Y w odstępach co 250 mm i zapisanie uzyskanych odczytów, tak aby można było dokonać korekt podczas sprawdzania pojazdu.

4.   POŁOŻENIE POJAZDU W TRAKCIE BADANIA

W celu uwzględnienia drobnych różnic wysokości zawieszenia itp., przed wykonaniem dalszych pomiarów konieczne jest posiadanie środków służących do doprowadzenia podstawowych znaków odniesienia do prawidłowych położeń współrzędnych odpowiadających położeniu konstrukcyjnemu. Ponadto musi być możliwe dokonywanie drobnych poprzecznych lub podłużnych regulacji położenia pojazdu, tak aby ustawić go prawidłowo względem siatki odniesienia.

5.   WYNIKI

Po prawidłowym ustawieniu pojazdu względem siatki odniesienia oraz w jego położeniu konstrukcyjnym, można łatwo określić miejsce niezbędnych punktów do badania zgodności z wymogami widoczności w przód.

Metody określania zgodności z tymi wymogami mogą obejmować użycie teodolitów, źródeł światła lub urządzeń zacieniających, bądź dowolną inną metodę, jeśli można wykazać, że daje ona równorzędne wyniki.

Dodatek

Rysunek 1

Określenie punktów V

Image

Rysunek 2

Obserwowane przez kierowcę punkty słupków „A”

Image

Rysunek 3

Kąty przeszkody

Image

Rysunek 4

Określenie przeszkód w bezpośrednim polu widoczności kierowcy w przód w zakresie 180°

Image

Rysunek 5

Schemat wymiarowy pokazujący wzajemne położenia punktów E oraz punktów P

Image

Rysunek 6

Płaszczyzna odniesienia podłoża

Image

---