# Publicatieblad L 326/2018

| | ISSN 1977-0758 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | L 326 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Wetgeving | 61e jaargang20 december 2018 |

ISSN 1977-0758

Publicatieblad

van de Europese Unie

L 326

Uitgave in de Nederlandse taal

Wetgeving

61e jaargang20 december 2018

---

| Inhoud | | II   Niet-wetgevingshandelingen | Bladzijde |
| --- | --- | --- | --- |
| | | VERORDENINGEN |
| | * | Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1974 van de Commissie van 14 december 2018 houdende wijziging van Verordening (EU) nr. 1178/2011 tot vaststelling van technische eisen en administratieve procedures met betrekking tot de bemanning van burgerluchtvaartuigen, overeenkomstig Verordening (EU) 2018/1139 van het Europees Parlement en de Raad (
  1
  ) | 1 |
| | * | Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1975 van de Commissie van 14 december 2018 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 965/2012 wat betreft vluchtuitvoeringseisen voor zweefvliegtuigen en electronic flight bags | 53 |
| | * | Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1976 van de Commissie van 14 december 2018 tot vaststelling van gedetailleerde regels voor vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen overeenkomstig Verordening (EU) 2018/1139 van het Europees Parlement en de Raad | 64 |

Inhoud

II   Niet-wetgevingshandelingen

Bladzijde

VERORDENINGEN

*

Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1974 van de Commissie van 14 december 2018 houdende wijziging van Verordening (EU) nr. 1178/2011 tot vaststelling van technische eisen en administratieve procedures met betrekking tot de bemanning van burgerluchtvaartuigen, overeenkomstig Verordening (EU) 2018/1139 van het Europees Parlement en de Raad (
  1
  )

1

1

*

Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1975 van de Commissie van 14 december 2018 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 965/2012 wat betreft vluchtuitvoeringseisen voor zweefvliegtuigen en electronic flight bags

53

*

Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1976 van de Commissie van 14 december 2018 tot vaststelling van gedetailleerde regels voor vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen overeenkomstig Verordening (EU) 2018/1139 van het Europees Parlement en de Raad

64

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst. |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst.

1

| NL | Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.
  Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten. |
| --- | --- |

NL

Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.

Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten.

---

II Niet-wetgevingshandelingen

VERORDENINGEN

| 20.12.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 326/1 |
| --- | --- | --- | --- |

20.12.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 326/1

---

UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2018/1974 VAN DE COMMISSIE

van 14 december 2018

houdende wijziging van Verordening (EU) nr. 1178/2011 tot vaststelling van technische eisen en administratieve procedures met betrekking tot de bemanning van burgerluchtvaartuigen, overeenkomstig Verordening (EU) 2018/1139 van het Europees Parlement en de Raad

(Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EU) 2018/1139 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2018 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels op het gebied van burgerluchtvaart en tot oprichting van een Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart, tot wijziging van de Verordeningen (EG) nr. 2111/2005, (EG) nr. 1008/2008, (EU) nr. 996/2010, (EU) nr. 376/2014 en Richtlijnen 2014/30/EU en 2014/53/EU van het Europees Parlement en de Raad, en houdende intrekking van Verordeningen (EG) nr. 552/2004 en (EG) nr. 216/2008 van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (EEG) nr. 3922/91 van de Raad (1), en met name artikel 23,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | In Verordening (EU) nr. 1178/2011 van de Commissie (2) zijn technische eisen vastgesteld voor de certificering van vluchtnabootsers, de certificering van piloten die betrokken zijn bij de exploitatie van bepaalde luchtvaartuigen, en de certificering van personen en organisaties die betrokken zijn bij de opleiding van piloten, en het beoordelen van hun vaardigheid en bekwaamheid. |
| --- | --- |

(1)

In Verordening (EU) nr. 1178/2011 van de Commissie (2) zijn technische eisen vastgesteld voor de certificering van vluchtnabootsers, de certificering van piloten die betrokken zijn bij de exploitatie van bepaalde luchtvaartuigen, en de certificering van personen en organisaties die betrokken zijn bij de opleiding van piloten, en het beoordelen van hun vaardigheid en bekwaamheid.

| (2) | Sinds het voorbije decennium is vastgesteld dat upset en controleverlies tot de belangrijkste risicofactoren voor dodelijke ongevallen in de commerciële luchtvaart behoren; de preventie ervan is dan ook een strategische prioriteit geworden in Europa (3) en op mondiaal niveau. Er zijn onder meer nieuwe opleidingseisen opgesteld om piloten beter voor te bereiden op ongunstige omstandigheden als upset en controleverlies. |
| --- | --- |

(2)

Sinds het voorbije decennium is vastgesteld dat upset en controleverlies tot de belangrijkste risicofactoren voor dodelijke ongevallen in de commerciële luchtvaart behoren; de preventie ervan is dan ook een strategische prioriteit geworden in Europa (3) en op mondiaal niveau. Er zijn onder meer nieuwe opleidingseisen opgesteld om piloten beter voor te bereiden op ongunstige omstandigheden als upset en controleverlies.

| (3) | Bij Verordening (EU) 2015/445 van de Commissie (4) zijn de bestaande opleidingseisen voor commerciële piloten geactualiseerd en is een opleiding voor het voorkomen en herstellen van upsetsituaties (Upset Prevention and Recovery Training, UPRT) als verplicht onderdeel opgenomen in de theoretische pilotenopleiding. Om de bekwaamheden van piloten op het gebied van het voorkomen en herstellen van upsets die tot controleverlies en uiteindelijk tot dodelijke ongevallen kunnen leiden, te verbeteren, zijn meer gedetailleerde opleidingsonderdelen en -doelstellingen nodig. |
| --- | --- |

(3)

Bij Verordening (EU) 2015/445 van de Commissie (4) zijn de bestaande opleidingseisen voor commerciële piloten geactualiseerd en is een opleiding voor het voorkomen en herstellen van upsetsituaties (Upset Prevention and Recovery Training, UPRT) als verplicht onderdeel opgenomen in de theoretische pilotenopleiding. Om de bekwaamheden van piloten op het gebied van het voorkomen en herstellen van upsets die tot controleverlies en uiteindelijk tot dodelijke ongevallen kunnen leiden, te verbeteren, zijn meer gedetailleerde opleidingsonderdelen en -doelstellingen nodig.

| (4) | UPRT moet worden geïntegreerd in verschillende stadia van de loopbaan van een beroepspiloot en moet worden vermeld in de rechten op zijn bewijs van bevoegdheid als piloot. De bekwaamheden van beroepspiloten op het gebied van het voorkomen en herstellen van upsets moeten goed worden ontwikkeld en bijgehouden. UPRT moet een verplicht onderdeel worden van de MPL-opleiding (Multi-crew Pilot Licence), de geïntegreerde ATP(A)-opleiding (Airline Transport Pilot for Aeroplanes) en de CPL(A)-opleiding (Commercial Pilot Licence for Aeroplanes), alsook van klasse- en typebevoegdverklaringen voor éénpilootgecertificeerde vleugelvliegtuigen in meerpilootoperaties, éénpilootgecertificeerde complexe vleugelvliegtuigen zonder en met groot prestatievermogen en meerpilootgecertificeerde vleugelvliegtuigen. Om piloten de gelegenheid te geven geavanceerde vaardigheden op het gebied van het voorkomen en herstellen van upsets te ontwikkelen, moeten vliegoefeningen met een vleugelvliegtuig worden opgenomen in de relevante opleiding. |
| --- | --- |

(4)

UPRT moet worden geïntegreerd in verschillende stadia van de loopbaan van een beroepspiloot en moet worden vermeld in de rechten op zijn bewijs van bevoegdheid als piloot. De bekwaamheden van beroepspiloten op het gebied van het voorkomen en herstellen van upsets moeten goed worden ontwikkeld en bijgehouden. UPRT moet een verplicht onderdeel worden van de MPL-opleiding (Multi-crew Pilot Licence), de geïntegreerde ATP(A)-opleiding (Airline Transport Pilot for Aeroplanes) en de CPL(A)-opleiding (Commercial Pilot Licence for Aeroplanes), alsook van klasse- en typebevoegdverklaringen voor éénpilootgecertificeerde vleugelvliegtuigen in meerpilootoperaties, éénpilootgecertificeerde complexe vleugelvliegtuigen zonder en met groot prestatievermogen en meerpilootgecertificeerde vleugelvliegtuigen. Om piloten de gelegenheid te geven geavanceerde vaardigheden op het gebied van het voorkomen en herstellen van upsets te ontwikkelen, moeten vliegoefeningen met een vleugelvliegtuig worden opgenomen in de relevante opleiding.

| (5) | Naar aanleiding van de nieuwe cursus over de ontwikkeling van geavanceerde pilootvaardigheden voor het voorkomen en herstellen van upsets moeten de eisen voor instructeurcertificaten worden herzien, teneinde te garanderen dat de personen die deze cursus geven, passend gekwalificeerd zijn. |
| --- | --- |

(5)

Naar aanleiding van de nieuwe cursus over de ontwikkeling van geavanceerde pilootvaardigheden voor het voorkomen en herstellen van upsets moeten de eisen voor instructeurcertificaten worden herzien, teneinde te garanderen dat de personen die deze cursus geven, passend gekwalificeerd zijn.

| (6) | Deze verordening is een weergave van de bepalingen die de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) in 2014 heeft vastgesteld op het gebied van UPRT voor meerpilootvergunningen en typebevoegdverklaringen voor meerpilootgecertificeerde vleugelvliegtuigen via de wijziging van bijlage 1 (bewijzen van bevoegdheid) van het Verdrag van Chicago. |
| --- | --- |

(6)

Deze verordening is een weergave van de bepalingen die de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) in 2014 heeft vastgesteld op het gebied van UPRT voor meerpilootvergunningen en typebevoegdverklaringen voor meerpilootgecertificeerde vleugelvliegtuigen via de wijziging van bijlage 1 (bewijzen van bevoegdheid) van het Verdrag van Chicago.

| (7) | Het is in het belang van de veiligheid van de luchtvaart dat de nieuwe UPRT-elementen zo snel mogelijk ten uitvoer worden gelegd. Voor opleidingen die van start zijn gegaan vóór deze UPRT-gerelateerde wijzigingen van de eisen voor pilotenopleidingen van kracht worden, moeten overgangsbepalingen worden getroffen zodat deze opleidingen zonder verdere aanpassingen kunnen worden voltooid. In deze context moet rekening worden gehouden met het feit dat piloten die voor commerciële luchtvaartmaatschappijen vliegen overeenkomstig Verordening (EU) nr. 965/2012 van de Commissie (5), regelmatig opleidingen van hun luchtvaartmaatschappij moeten volgen, waarin deze UPRT-elementen reeds zijn opgenomen. Bovendien moet een overgangsperiode worden toegekend aan organisaties die pilotenopleidingen verstrekken, zodat zij hun opleidingsprogramma's kunnen aanpassen aan de nieuwe UPRT-eisen. Aan het einde van die overgangsperiode moeten alle relevante opleidingen worden verstrekt overeenkomstig de nieuwe UPRT-eisen. |
| --- | --- |

(7)

Het is in het belang van de veiligheid van de luchtvaart dat de nieuwe UPRT-elementen zo snel mogelijk ten uitvoer worden gelegd. Voor opleidingen die van start zijn gegaan vóór deze UPRT-gerelateerde wijzigingen van de eisen voor pilotenopleidingen van kracht worden, moeten overgangsbepalingen worden getroffen zodat deze opleidingen zonder verdere aanpassingen kunnen worden voltooid. In deze context moet rekening worden gehouden met het feit dat piloten die voor commerciële luchtvaartmaatschappijen vliegen overeenkomstig Verordening (EU) nr. 965/2012 van de Commissie (5), regelmatig opleidingen van hun luchtvaartmaatschappij moeten volgen, waarin deze UPRT-elementen reeds zijn opgenomen. Bovendien moet een overgangsperiode worden toegekend aan organisaties die pilotenopleidingen verstrekken, zodat zij hun opleidingsprogramma's kunnen aanpassen aan de nieuwe UPRT-eisen. Aan het einde van die overgangsperiode moeten alle relevante opleidingen worden verstrekt overeenkomstig de nieuwe UPRT-eisen.

| (8) | De onderhandelingen tussen de Unie en bepaalde derde landen zijn nog steeds aan de gang, onder meer over de omzetting van bewijzen van bevoegdheid als piloot en de bijbehorende medische certificaten. Om te garanderen dat de lidstaten bewijzen van bevoegdheid en medische certificaten uit derde landen tijdens deze onderhandelingen kunnen blijven erkennen, moet de periode tijdens dewelke lidstaten kunnen beslissen de bepalingen van Verordening (EU) nr. 1178/2011 op hun grondgebied niet toe te passen op piloten die houder zijn van een bewijs van bevoegdheid en bijbehorend medisch certificaat die zijn afgegeven door een derde land dat betrokken is bij de niet-commerciële exploitatie van bepaalde luchtvaartuigen, worden verlengd. |
| --- | --- |

(8)

De onderhandelingen tussen de Unie en bepaalde derde landen zijn nog steeds aan de gang, onder meer over de omzetting van bewijzen van bevoegdheid als piloot en de bijbehorende medische certificaten. Om te garanderen dat de lidstaten bewijzen van bevoegdheid en medische certificaten uit derde landen tijdens deze onderhandelingen kunnen blijven erkennen, moet de periode tijdens dewelke lidstaten kunnen beslissen de bepalingen van Verordening (EU) nr. 1178/2011 op hun grondgebied niet toe te passen op piloten die houder zijn van een bewijs van bevoegdheid en bijbehorend medisch certificaat die zijn afgegeven door een derde land dat betrokken is bij de niet-commerciële exploitatie van bepaalde luchtvaartuigen, worden verlengd.

| (9) | Het Agentschap van de Europese Unie voor de veiligheid van de luchtvaart heeft een ontwerp van uitvoeringsvoorschriften bij de Europese Commissie ingediend, samen met Advies nr. 6/2017. |
| --- | --- |

(9)

Het Agentschap van de Europese Unie voor de veiligheid van de luchtvaart heeft een ontwerp van uitvoeringsvoorschriften bij de Europese Commissie ingediend, samen met Advies nr. 6/2017.

| (10) | De maatregelen van deze verordening zijn in overeenstemming met het advies van het bij artikel 127 van Verordening (EU) 2018/1139 opgerichte comité, |
| --- | --- |

(10)

De maatregelen van deze verordening zijn in overeenstemming met het advies van het bij artikel 127 van Verordening (EU) 2018/1139 opgerichte comité,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Verordening (EU) nr. 1178/2011 wordt als volgt gewijzigd:

| 1) | Na artikel 4 bis wordt het volgende artikel 4 ter toegevoegd:

  „Artikel 4 ter
  Opleiding in het voorkomen en herstellen van upsets

  1.   Opleidingen in het voorkomen en herstellen van upsets moeten verplicht deel uitmaken van de MPL-opleiding (Multi-crew Pilot Licence), de geïntegreerde ATP(A)-opleiding (Airline Transport Pilot for Aeroplanes), een CPL(A)-opleiding (Commercial Pilot Licence for Aeroplanes) en van cursussen voor een klasse- of typebevoegdverklaring voor:






  a) | éénpilootgecertificeerde vleugelvliegtuigen in meerpilootoperaties; |
| --- | --- | --- |

1)

Na artikel 4 bis wordt het volgende artikel 4 ter toegevoegd:

„Artikel 4 ter

Opleiding in het voorkomen en herstellen van upsets

1.   Opleidingen in het voorkomen en herstellen van upsets moeten verplicht deel uitmaken van de MPL-opleiding (Multi-crew Pilot Licence), de geïntegreerde ATP(A)-opleiding (Airline Transport Pilot for Aeroplanes), een CPL(A)-opleiding (Commercial Pilot Licence for Aeroplanes) en van cursussen voor een klasse- of typebevoegdverklaring voor:

a)

éénpilootgecertificeerde vleugelvliegtuigen in meerpilootoperaties;

| b) | éénpilootgecertificeerde complexe vleugelvliegtuigen zonder groot prestatievermogen; |
| --- | --- |

b)

éénpilootgecertificeerde complexe vleugelvliegtuigen zonder groot prestatievermogen;

| c) | éénpilootgecertificeerde complexe vleugelvliegtuigen met groot prestatievermogen, of |
| --- | --- |

c)

éénpilootgecertificeerde complexe vleugelvliegtuigen met groot prestatievermogen, of

| d) | meerpilootgecertificeerde vleugelvliegtuigen; |
| --- | --- |

d)

meerpilootgecertificeerde vleugelvliegtuigen;

overeenkomstig bijlage I (Deel-FCL).

2.   Voor de in lid 1 bedoelde opleidingen die vóór 20 december 2019 van start gaan bij een erkende opleidingsorganisatie (ATO), is opleiding in het voorkomen en herstellen van upsets niet verplicht op voorwaarde dat:

| a) | de CPL(A)-, ATP(A)- of MPL-opleiding voor het overige overeenkomstig bijlage I (Deel-FCL) wordt voltooid en de vaardigheidstest overeenkomstig punt FCL.320 (CPL), FCL.620 (IR) of FCL.415.A (MPL) van bijlage I (Deel-FCL) wordt voltooid tegen uiterlijk 20 december 2021, of |
| --- | --- |

a)

de CPL(A)-, ATP(A)- of MPL-opleiding voor het overige overeenkomstig bijlage I (Deel-FCL) wordt voltooid en de vaardigheidstest overeenkomstig punt FCL.320 (CPL), FCL.620 (IR) of FCL.415.A (MPL) van bijlage I (Deel-FCL) wordt voltooid tegen uiterlijk 20 december 2021, of

| b) | de klasse- of typebevoegdverklaring voor de vleugelvliegtuigen voor het overige overeenkomstig bijlage I (Deel-FCL) wordt voltooid en de vaardigheidstest overeenkomstig de tweede alinea van punt c) van FCL.725 van bijlage I (Deel-FCL) bij deze verordening wordt voltooid tegen uiterlijk 20 december 2021. |
| --- | --- |

b)

de klasse- of typebevoegdverklaring voor de vleugelvliegtuigen voor het overige overeenkomstig bijlage I (Deel-FCL) wordt voltooid en de vaardigheidstest overeenkomstig de tweede alinea van punt c) van FCL.725 van bijlage I (Deel-FCL) bij deze verordening wordt voltooid tegen uiterlijk 20 december 2021.

Met het oog op lid 1 mag de bevoegde autoriteit op basis van een eigen beoordeling en ingevolge een aanbeveling van een ATO vóór 20 december 2019 vrijstelling van opleidingen in het voorkomen en herstellen van upsets verlenen uit hoofde van nationale opleidingseisen.”.

| 2) | Lid 4 van artikel 12 wordt vervangen door:

  „4.   In afwijking van lid 1 mogen de lidstaten besluiten de bepalingen van deze verordening tot en met 20 juni 2020 niet toe te passen op piloten die houder zijn van een bewijs van bevoegdheid en bijbehorend medisch certificaat afgegeven door een derde land dat betrokken is bij de niet-commerciële exploitatie van de in artikel 2, lid 1, onder b), i) of ii), van Verordening (EU) 2018/1139 vermelde luchtvaartuigen. De lidstaten maken die besluiten openbaar.”. |
| --- | --- |

2)

Lid 4 van artikel 12 wordt vervangen door:

„4.   In afwijking van lid 1 mogen de lidstaten besluiten de bepalingen van deze verordening tot en met 20 juni 2020 niet toe te passen op piloten die houder zijn van een bewijs van bevoegdheid en bijbehorend medisch certificaat afgegeven door een derde land dat betrokken is bij de niet-commerciële exploitatie van de in artikel 2, lid 1, onder b), i) of ii), van Verordening (EU) 2018/1139 vermelde luchtvaartuigen. De lidstaten maken die besluiten openbaar.”.

| 3) | Lid 8 van artikel 12 wordt vervangen door:

  „8.   Bij wijze van uitzondering op lid 1 zijn punt FCL.315.A, de tweede zin van het bepaalde onder a) van punt FCL.410.A en het bepaalde onder c) van punt FCL.725.A van bijlage I (Deel-FCL) van toepassing met ingang van 20 december 2019.”. |
| --- | --- |

3)

Lid 8 van artikel 12 wordt vervangen door:

„8.   Bij wijze van uitzondering op lid 1 zijn punt FCL.315.A, de tweede zin van het bepaalde onder a) van punt FCL.410.A en het bepaalde onder c) van punt FCL.725.A van bijlage I (Deel-FCL) van toepassing met ingang van 20 december 2019.”.

| 4) | Bijlage I bij Verordening (EU) nr. 1178/2011 wordt gewijzigd overeenkomstig de bijlage bij deze verordening. |
| --- | --- |

4)

Bijlage I bij Verordening (EU) nr. 1178/2011 wordt gewijzigd overeenkomstig de bijlage bij deze verordening.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Niettemin geldt het volgende:

| a) | artikel 1, lid 1, is van toepassing met ingang van 20 december 2019; |
| --- | --- |

a)

artikel 1, lid 1, is van toepassing met ingang van 20 december 2019;

| b) | artikel 1, lid 4, is van toepassing met ingang van 20 december 2019; |
| --- | --- |

b)

artikel 1, lid 4, is van toepassing met ingang van 20 december 2019;

| c) | onverminderd het bepaalde onder b) hierboven, zijn de punten 2, 4, 5 en 12 van de bijlage bij deze verordening van toepassing met ingang van 31 januari 2022. |
| --- | --- |

c)

onverminderd het bepaalde onder b) hierboven, zijn de punten 2, 4, 5 en 12 van de bijlage bij deze verordening van toepassing met ingang van 31 januari 2022.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 14 december 2018.

Voor de Commissie

Violeta BULC

Lid van de Commissie

---

(1)  
  PB L 212 van 22.8.2018, blz. 1.

1

(2)  Verordening (EU) nr. 1178/2011 van de Commissie van 3 november 2011 tot vaststelling van technische eisen en administratieve procedures met betrekking tot de bemanning van burgerluchtvaartuigen, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 216/2008 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 311 van 25.11.2011, blz. 1).

2

(3)  Europees plan voor de veiligheid van de luchtvaart 2018-2022, punt 5.3.1, blz. 33.

3

(4)  Verordening (EU) 2015/445 van de Commissie van 17 maart 2015 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1178/2011 voor wat technische eisen en administratieve procedures met betrekking tot de bemanning van burgerluchtvaartuigen betreft (PB L 74 van 18.3.2015, blz. 1).

4

(5)  Verordening (EU) nr. 965/2012 van de Commissie van 5 oktober 2012 tot vaststelling van technische eisen en administratieve procedures voor vluchtuitvoering, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 216/2008 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 296 van 25.10.2012, blz. 1).

5

---

BIJLAGE

Bijlage I bij Verordening (EU) nr. 1178/2011 (Deel-FCL) wordt als volgt gewijzigd:

| 1) | Punt FCL.010 wordt als volgt gewijzigd:






  a) | de inleidende zin wordt vervangen door:

  „Voor de toepassing van deze bijlage (deel-FCL) wordt verstaan onder:”; |
| --- | --- | --- |

1)

Punt FCL.010 wordt als volgt gewijzigd:

a)

de inleidende zin wordt vervangen door:

„Voor de toepassing van deze bijlage (deel-FCL) wordt verstaan onder:”;

| b) | vóór de definitie van „Stuntvliegen” wordt de volgende definitie van „Toegankelijk” ingevoegd:

  „
  „Toegankelijk”: een toestel kan worden gebruikt door:






  — | de erkende opleidingsorganisatie (ATO) onder wiens goedkeuring een opleidingscursus voor een klasse- of typebevoegdverklaring wordt verstrekt; of |
| --- | --- | --- |

b)

vóór de definitie van „Stuntvliegen” wordt de volgende definitie van „Toegankelijk” ingevoegd:

„
  „Toegankelijk”: een toestel kan worden gebruikt door:

—

de erkende opleidingsorganisatie (ATO) onder wiens goedkeuring een opleidingscursus voor een klasse- of typebevoegdverklaring wordt verstrekt; of

| — | de examinator die de beoordeling van vakbekwaamheid, vaardigheidstest of bekwaamheidsproef verricht om te beoordelen, testen of beproeven.”; |
| --- | --- |

—

de examinator die de beoordeling van vakbekwaamheid, vaardigheidstest of bekwaamheidsproef verricht om te beoordelen, testen of beproeven.”;

| c) | de definitie van „Stuntvliegen” wordt vervangen door:

  „een opzettelijk manoeuvre met een plotse wijziging in het gedrag van het luchtvaartuig, een abnormaal gedrag of abnormale versnelling die niet vereist is voor de normale vlucht of voor instructies in het kader van bewijzen van bevoegdheid, certificaten of bevoegdverklaringen behalve voor de bevoegdverklaring stuntvliegen.”; |
| --- | --- |

c)

de definitie van „Stuntvliegen” wordt vervangen door:

„een opzettelijk manoeuvre met een plotse wijziging in het gedrag van het luchtvaartuig, een abnormaal gedrag of abnormale versnelling die niet vereist is voor de normale vlucht of voor instructies in het kader van bewijzen van bevoegdheid, certificaten of bevoegdverklaringen behalve voor de bevoegdverklaring stuntvliegen.”;

| d) | Na de definitie van „Vleugelvliegtuig dat met een tweede bestuurder moet worden bediend” wordt de volgende nieuwe definitie van „Opleiding voor het voorkomen en herstellen van upsets van vleugelvliegtuigen” ingevoegd:

  „
  „Opleiding voor het voorkomen en herstellen van upsets van vleugelvliegtuigen (UPRT)”: een opleiding die bestaat uit:






  — | opleiding in het voorkomen van upsets van vleugelvliegtuigen: een combinatie van theoretische kennis en vliegopleiding die tot doel heeft de cockpitbemanning de nodige bekwaamheden aan te leren om upsets van vleugelvliegtuigen te voorkomen; en |
| --- | --- | --- |

d)

Na de definitie van „Vleugelvliegtuig dat met een tweede bestuurder moet worden bediend” wordt de volgende nieuwe definitie van „Opleiding voor het voorkomen en herstellen van upsets van vleugelvliegtuigen” ingevoegd:

„
  „Opleiding voor het voorkomen en herstellen van upsets van vleugelvliegtuigen (UPRT)”: een opleiding die bestaat uit:

—

opleiding in het voorkomen van upsets van vleugelvliegtuigen: een combinatie van theoretische kennis en vliegopleiding die tot doel heeft de cockpitbemanning de nodige bekwaamheden aan te leren om upsets van vleugelvliegtuigen te voorkomen; en

| — | opleiding in het herstellen van upsets van vleugelvliegtuigen: een combinatie van theoretische kennis en vliegopleiding die tot doel heeft de cockpitbemanning de nodige bekwaamheden aan te leren om upsets van vleugelvliegtuigen te herstellen.”; |
| --- | --- |

—

opleiding in het herstellen van upsets van vleugelvliegtuigen: een combinatie van theoretische kennis en vliegopleiding die tot doel heeft de cockpitbemanning de nodige bekwaamheden aan te leren om upsets van vleugelvliegtuigen te herstellen.”;

| e) | Na de definitie van „Luchtschip” wordt de volgende nieuwe definitie van „Beschikbare FSTD” ingevoegd:

  „
  „Beschikbare FSTD”: een vluchtnabootser (FSTD) die vrij is voor gebruik door de FSTD-operator of de klant, ongeacht tijdsoverwegingen.”. |
| --- | --- |

e)

Na de definitie van „Luchtschip” wordt de volgende nieuwe definitie van „Beschikbare FSTD” ingevoegd:

„
  „Beschikbare FSTD”: een vluchtnabootser (FSTD) die vrij is voor gebruik door de FSTD-operator of de klant, ongeacht tijdsoverwegingen.”.

| 2) | Punt FCL.310 wordt vervangen door:


  „FCL.310 CPL — Theorie-examens

  Een kandidaat voor een CPL moet blijk geven van een niveau van kennis dat passend is voor de toegekende bevoegdheden met betrekking tot de volgende onderwerpen:






  a) | luchtvaartwetgeving; |
| --- | --- | --- |

2)

Punt FCL.310 wordt vervangen door:

„FCL.310 CPL — Theorie-examens

Een kandidaat voor een CPL moet blijk geven van een niveau van kennis dat passend is voor de toegekende bevoegdheden met betrekking tot de volgende onderwerpen:

a)

luchtvaartwetgeving;

| b) | algemene kennis van het luchtvaartuig — vliegtuigconstructie/systemen/voortstuwingsinrichting; |
| --- | --- |

b)

algemene kennis van het luchtvaartuig — vliegtuigconstructie/systemen/voortstuwingsinrichting;

| c) | algemene kennis van het luchtvaartuig — instrumenten; |
| --- | --- |

c)

algemene kennis van het luchtvaartuig — instrumenten;

| d) | massa en zwaartepunt; |
| --- | --- |

d)

massa en zwaartepunt;

| e) | prestaties; |
| --- | --- |

e)

prestaties;

| f) | vluchtplanning en vluchtvoortgangscontrole; |
| --- | --- |

f)

vluchtplanning en vluchtvoortgangscontrole;

| g) | menselijke prestaties; |
| --- | --- |

g)

menselijke prestaties;

| h) | meteorologie; |
| --- | --- |

h)

meteorologie;

| i) | algemene navigatie; |
| --- | --- |

i)

algemene navigatie;

| j) | radionavigatie; |
| --- | --- |

j)

radionavigatie;

| k) | operationele procedures; |
| --- | --- |

k)

operationele procedures;

| l) | vluchtbeginselen; en |
| --- | --- |

l)

vluchtbeginselen; en

| m) | communicatie.”. |
| --- | --- |

m)

communicatie.”.

| 3) | Punt FCL.410.A wordt vervangen door:


  „FCL.410.A MPL — Opleidingscursus en theorie-examens

  a)   Cursus
  Kandidaat voor een MPL moeten een opleidingscursus voor theoriekennis en vlieginstructie hebben gevolgd bij een ATO in overeenstemming met aanhangsel 5 bij deze bijlage (Deel-FCL).
  b)   Examen
  Kandidaten voor een MPL moeten aantonen dat zij beschikken over een niveau van theoretische kennis dat passend is voor houders van een ATPL(A), in overeenstemming met FCL.515, en voor een meerpiloot-typebevoegdverklaring.”. |
| --- | --- |

3)

Punt FCL.410.A wordt vervangen door:

„FCL.410.A MPL — Opleidingscursus en theorie-examens

a)   Cursus

Kandidaat voor een MPL moeten een opleidingscursus voor theoriekennis en vlieginstructie hebben gevolgd bij een ATO in overeenstemming met aanhangsel 5 bij deze bijlage (Deel-FCL).

b)   Examen

Kandidaten voor een MPL moeten aantonen dat zij beschikken over een niveau van theoretische kennis dat passend is voor houders van een ATPL(A), in overeenstemming met FCL.515, en voor een meerpiloot-typebevoegdverklaring.”.

| 4) | Punt FCL.515 wordt vervangen door:


  „FCL.515 ATPL — Opleidingscursus en theorie-examens

  a)   Cursus
  Een kandidaat voor een ATPL moet een opleidingscursus hebben gevolgd bij een ATO. De cursus moet ofwel een geïntegreerde opleidingscursus of een modulaire cursus zijn, in overeenstemming met aanhangsel 3 bij deze bijlage (Deel-FCL).
  b)   Examen
  Kandidaten voor een ATPL moeten blijk geven van een niveau van kennis dat passend is voor de toegekende bevoegdheden met betrekking tot de volgende onderwerpen:






  (1) | luchtvaartwetgeving; |
| --- | --- | --- |

4)

Punt FCL.515 wordt vervangen door:

„FCL.515 ATPL — Opleidingscursus en theorie-examens

a)   Cursus

Een kandidaat voor een ATPL moet een opleidingscursus hebben gevolgd bij een ATO. De cursus moet ofwel een geïntegreerde opleidingscursus of een modulaire cursus zijn, in overeenstemming met aanhangsel 3 bij deze bijlage (Deel-FCL).

b)   Examen

Kandidaten voor een ATPL moeten blijk geven van een niveau van kennis dat passend is voor de toegekende bevoegdheden met betrekking tot de volgende onderwerpen:

(1)

luchtvaartwetgeving;

| (2) | algemene kennis van het luchtvaartuig — vliegtuigconstructie/systemen/voortstuwingsinrichting; |
| --- | --- |

(2)

algemene kennis van het luchtvaartuig — vliegtuigconstructie/systemen/voortstuwingsinrichting;

| (3) | algemene kennis van het luchtvaartuig — instrumenten; |
| --- | --- |

(3)

algemene kennis van het luchtvaartuig — instrumenten;

| (4) | massa en zwaartepunt; |
| --- | --- |

(4)

massa en zwaartepunt;

| (5) | prestaties; |
| --- | --- |

(5)

prestaties;

| (6) | vluchtplanning en vluchtvoortgangscontrole; |
| --- | --- |

(6)

vluchtplanning en vluchtvoortgangscontrole;

| (7) | menselijke prestaties; |
| --- | --- |

(7)

menselijke prestaties;

| (8) | meteorologie; |
| --- | --- |

(8)

meteorologie;

| (9) | algemene navigatie; |
| --- | --- |

(9)

algemene navigatie;

| (10) | radionavigatie; |
| --- | --- |

(10)

radionavigatie;

| (11) | operationele procedures; |
| --- | --- |

(11)

operationele procedures;

| (12) | vluchtbeginselen; en |
| --- | --- |

(12)

vluchtbeginselen; en

| (13) | communicatie.”. |
| --- | --- |

(13)

communicatie.”.

| 5) | Punt FCL.615 wordt vervangen door:


  „FCL.615 IR — Theoriekennis en vlieginstructie

  a)   Cursus
  Kandidaten voor een IR moeten een theorieopleiding en vlieginstructie bij een ATO hebben voltooid. Deze cursus moet:






  (1) | een geïntegreerde opleidingscursus zijn met inbegrip van opleiding voor de IR in overeenstemming met aanhangsel 3 bij deze bijlage (Deel-FCL); of |
| --- | --- | --- |

5)

Punt FCL.615 wordt vervangen door:

„FCL.615 IR — Theoriekennis en vlieginstructie

a)   Cursus

Kandidaten voor een IR moeten een theorieopleiding en vlieginstructie bij een ATO hebben voltooid. Deze cursus moet:

(1)

een geïntegreerde opleidingscursus zijn met inbegrip van opleiding voor de IR in overeenstemming met aanhangsel 3 bij deze bijlage (Deel-FCL); of

| (2) | een modulaire cursus zijn in overeenstemming met aanhangsel 6 bij deze bijlage (Deel-FCL). |
| --- | --- |

(2)

een modulaire cursus zijn in overeenstemming met aanhangsel 6 bij deze bijlage (Deel-FCL).

b)   Examen

Kandidaten moeten blijk geven van een niveau van theoriekennis dat passend is voor de toegekende bevoegdheden met betrekking tot de volgende onderwerpen:

| (1) | luchtvaartwetgeving; |
| --- | --- |

(1)

luchtvaartwetgeving;

| (2) | algemene kennis van het luchtvaartuig — instrumenten; |
| --- | --- |

(2)

algemene kennis van het luchtvaartuig — instrumenten;

| (3) | vluchtplanning en vluchtvoortgangscontrole; |
| --- | --- |

(3)

vluchtplanning en vluchtvoortgangscontrole;

| (4) | menselijke prestaties; |
| --- | --- |

(4)

menselijke prestaties;

| (5) | meteorologie; |
| --- | --- |

(5)

meteorologie;

| (6) | radionavigatie; en |
| --- | --- |

(6)

radionavigatie; en

| (7) | communicatie.”. |
| --- | --- |

(7)

communicatie.”.

| 6) | Punt FCL.725, onder d), wordt vervangen door:






  „d) | Een kandidaat die al houder is van een typebevoegdverklaring voor een luchtvaartuigtype en die bevoegd is voor vluchtuitvoeringen met één of meerdere piloten, worden geacht reeds te hebben voldaan aan de theorie-eisen wanneer hij een aanvraag indient om de bevoegdheden voor de andere vorm van vluchtuitvoering op hetzelfde luchtvaartuigtype toe te voegen aan hun bevoegdheden. Een dergelijke kandidaat moet voor de andere vluchtuitvoeringen een aanvullende vliegopleiding voltooien bij een ATO of een AOC-houder die door de bevoegde autoriteit specifiek is gemachtigd om dergelijke opleidingen te verstrekken. De vluchtuitvoering moet op het bevoegdheidsbewijs worden ingeschreven.”. |
| --- | --- | --- |

6)

Punt FCL.725, onder d), wordt vervangen door:

„d)

| 7) | Punt FCL.720.A wordt vervangen door:


  „FCL.720.A Ervaringseisen- en voorwaarden voor de afgifte van een klasse- of typebevoegdverklaring — Vleugelvliegtuigen

  Tenzij anders bepaald in de gegevens voor operationele geschiktheid vastgesteld in overeenstemming met bijlage I (Deel-21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012, moeten kandidaten voor een klasse- of typebevoegdverklaring voldoen aan de volgende ervaringseisen en voorwaarden voor de afgifte van de relevante bevoegdverklaring:
  a)   Eénpiloot-gecertificeerde vleugelvliegtuigen
  Kandidaten voor de afgifte van een eerste klasse- of typebevoegdverklaring voor een éénpiloot-gecertificeerd vleugelvliegtuig die het recht willen verkrijgen om vluchtuitvoeringen met meerdere piloten uit te voeren met het vleugelvliegtuig, moeten voldoen aan de eisen van punt b), onder 4) en 5).
  Voorts geldt voor:
  (1)   Eénpiloot-gecertificeerde meermotorige vleugelvliegtuigen
  Kandidaten voor een eerste klasse- of typebevoegdverklaring op een éénpiloot-gecertificeerd meermotorig vleugelvliegtuig moeten ten minste 70 uur hebben gevlogen als PIC in vleugelvliegtuigen.
  (2)   Eénpiloot-gecertificeerde niet-complexe vleugelvliegtuigen met groot prestatievermogen
  Vóór aanvang van de vliegopleiding moeten kandidaten voor een eerste klasse- of typebevoegdverklaring voor een éénpiloot-gecertificeerd vleugelvliegtuig dat is geclassificeerd als vleugelvliegtuig met groot prestatievermogen:






  i) | in totaal ten minste 200 uur vliegervaring hebben, waarvan 70 uur als PIC in vleugelvliegtuigen; en |
| --- | --- | --- |

7)

Punt FCL.720.A wordt vervangen door:

„FCL.720.A Ervaringseisen- en voorwaarden voor de afgifte van een klasse- of typebevoegdverklaring — Vleugelvliegtuigen

Tenzij anders bepaald in de gegevens voor operationele geschiktheid vastgesteld in overeenstemming met bijlage I (Deel-21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012, moeten kandidaten voor een klasse- of typebevoegdverklaring voldoen aan de volgende ervaringseisen en voorwaarden voor de afgifte van de relevante bevoegdverklaring:

a)   Eénpiloot-gecertificeerde vleugelvliegtuigen

Kandidaten voor de afgifte van een eerste klasse- of typebevoegdverklaring voor een éénpiloot-gecertificeerd vleugelvliegtuig die het recht willen verkrijgen om vluchtuitvoeringen met meerdere piloten uit te voeren met het vleugelvliegtuig, moeten voldoen aan de eisen van punt b), onder 4) en 5).

Voorts geldt voor:

(1)   Eénpiloot-gecertificeerde meermotorige vleugelvliegtuigen

Kandidaten voor een eerste klasse- of typebevoegdverklaring op een éénpiloot-gecertificeerd meermotorig vleugelvliegtuig moeten ten minste 70 uur hebben gevlogen als PIC in vleugelvliegtuigen.

(2)   Eénpiloot-gecertificeerde niet-complexe vleugelvliegtuigen met groot prestatievermogen

Vóór aanvang van de vliegopleiding moeten kandidaten voor een eerste klasse- of typebevoegdverklaring voor een éénpiloot-gecertificeerd vleugelvliegtuig dat is geclassificeerd als vleugelvliegtuig met groot prestatievermogen:

i)

in totaal ten minste 200 uur vliegervaring hebben, waarvan 70 uur als PIC in vleugelvliegtuigen; en

| ii) | voldoen aan een van de volgende eisen:






  A) | houder zijn van een certificaat waaruit blijkt dat zij met succes een cursus voor extra theoriekennis bij een ATO hebben voltooid; of |
| --- | --- | --- |

ii)

voldoen aan een van de volgende eisen:

A)

houder zijn van een certificaat waaruit blijkt dat zij met succes een cursus voor extra theoriekennis bij een ATO hebben voltooid; of

| B) | geslaagd zijn voor de theorie-examens voor ATPL(A) in overeenstemming met deze bijlage (Deel-FCL); of |
| --- | --- |

B)

geslaagd zijn voor de theorie-examens voor ATPL(A) in overeenstemming met deze bijlage (Deel-FCL); of

| C) | naast een overeenkomstig deze bijlage (Deel-FCL) afgegeven bevoegdheidsbewijs houder zijn vaneen ATPL(A) of CPL(A)/IR met vrijstelling voor theoriekennis voor ATPL(A), uitgereikt in overeenstemming met bijlage 1 bij het Verdrag van Chicago. |
| --- | --- |

C)

naast een overeenkomstig deze bijlage (Deel-FCL) afgegeven bevoegdheidsbewijs houder zijn vaneen ATPL(A) of CPL(A)/IR met vrijstelling voor theoriekennis voor ATPL(A), uitgereikt in overeenstemming met bijlage 1 bij het Verdrag van Chicago.

(3)   Eénpiloot-gecertificeerde complexe vleugelvliegtuigen met groot prestatievermogen.

Kandidaten voor de afgifte van een typebevoegdverklaring voor een complex éénpiloot-gecertificeerd vleugelvliegtuig dat is geclassificeerd als een vleugelvliegtuig met groot prestatievermogen moeten, naast de eisen in punt 2), ook houder zijn of geweest zijn van een éénmotorige of meermotorige IR(A), al naargelang van toepassing en zoals bepaald in subdeel G, en moeten voldoen aan de eisen van punt b), onder 5).

b)   Meerpiloot-gecertificeerde vleugelvliegtuigen

Kandidaten voor de eerste typebevoegdverklaringsopleiding voor een meerpiloot-gecertificeerd vleugelvliegtuig moeten leerling-piloten zijn die op dat moment een MPL-opleidingscursus volgen of voldoen aan de volgende eisen:

| (1) | ten minste 70 uur vliegervaring hebben als PIC in vleugelvliegtuigen; |
| --- | --- |

(1)

ten minste 70 uur vliegervaring hebben als PIC in vleugelvliegtuigen;

| (2) | houder zijn of zijn geweest van een bevoegdverklaring voor meermotorige IR(A); |
| --- | --- |

(2)

houder zijn of zijn geweest van een bevoegdverklaring voor meermotorige IR(A);

| (3) | geslaagd zijn voor de theorie-examens voor ATPL(A) in overeenstemming met deze bijlage (Deel-FCL); |
| --- | --- |

(3)

geslaagd zijn voor de theorie-examens voor ATPL(A) in overeenstemming met deze bijlage (Deel-FCL);

| (4) | behalve wanneer de typebevoegdverklaringsopleiding wordt gecombineerd met een MCC-cursus:






  i) | houder zijn van een certificaat van voltooiing van een MCC-cursus inzake vleugelvliegtuigen; of |
| --- | --- | --- |

(4)

behalve wanneer de typebevoegdverklaringsopleiding wordt gecombineerd met een MCC-cursus:

i)

houder zijn van een certificaat van voltooiing van een MCC-cursus inzake vleugelvliegtuigen; of

| ii) | houder zijn van een certificaat van voltooiing van MCC in helikopters en meer dan 100 uur vliegervaring hebben als piloot in meerpiloot-gecertificeerde helikopters; of |
| --- | --- |

ii)

houder zijn van een certificaat van voltooiing van MCC in helikopters en meer dan 100 uur vliegervaring hebben als piloot in meerpiloot-gecertificeerde helikopters; of

| iii) | ten minste 500 uur vliegervaring hebben als piloot in meerpiloot-gecertificeerde helikopters; of |
| --- | --- |

iii)

ten minste 500 uur vliegervaring hebben als piloot in meerpiloot-gecertificeerde helikopters; of

| iv) | ten minste 500 uur vliegervaring hebben als piloot tijdens meerpiloot-vluchtuitvoeringen met éénpiloot-gecertificeerde meermotorige vleugelvliegtuigen, in commercieel luchtvervoer in overeenstemming met de toepasselijke eisen inzake vluchtuitvoeringen; en |
| --- | --- |

iv)

ten minste 500 uur vliegervaring hebben als piloot tijdens meerpiloot-vluchtuitvoeringen met éénpiloot-gecertificeerde meermotorige vleugelvliegtuigen, in commercieel luchtvervoer in overeenstemming met de toepasselijke eisen inzake vluchtuitvoeringen; en

| (5) | de in FCL.745.A gespecificeerde opleiding hebben voltooid. |
| --- | --- |

(5)

de in FCL.745.A gespecificeerde opleiding hebben voltooid.

c)   Onverminderd punt b) mag een lidstaat een typebevoegdverklaring afgegeven met beperkte bevoegdheden voor meerpiloot-gecertificeerde vleugelvliegtuigen die de houders het recht verleent op te treden als tweede piloot voor aflossing tijdens de kruisvlucht boven vluchtniveau 200, voor zover twee andere bemanningsleden over een typebevoegdverklaring overeenkomstig punt b) beschikken.

d)   Indien bepaald in de OSD, kan het uitoefenen van de bevoegdheden van een typebevoegdverklaring aanvankelijk worden beperkt tot vluchten onder toezicht van een instructeur. De vlieguren onder toezicht moeten worden aangetekend in het logboek van de piloot of in een gelijkwaardig document en ondertekend door de instructeur. De beperking wordt opgeheven wanneer de piloten aantonen dat de in de OSD vereiste vlieguren onder toezicht zijn voltooid.”.

| 8) | Punt FCL.725.A wordt vervangen door:


  „FCL.725.A Theoriekennis en vlieginstructie voor de afgifte van klasse- en typebevoegdverklaringen — vleugelvliegtuigen

  Tenzij anders bepaald in de gegevens voor operationele geschiktheid die zijn vastgelegd in overeenstemming met bijlage I (Deel-21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012:






  a) | voor éénpiloot-gecertificeerde meermotorige vleugelvliegtuigen:






  (1) | moet de theorieopleiding voor een klassebevoegdverklaring voor éénpiloot-gecertificeerde meermotorige vleugelvliegtuigen ten minste 7 uur onderricht bevatten over vluchtuitvoeringen met meermotorige vleugelvliegtuigen; en |
| --- | --- | --- | --- |

8)

Punt FCL.725.A wordt vervangen door:

„FCL.725.A Theoriekennis en vlieginstructie voor de afgifte van klasse- en typebevoegdverklaringen — vleugelvliegtuigen

Tenzij anders bepaald in de gegevens voor operationele geschiktheid die zijn vastgelegd in overeenstemming met bijlage I (Deel-21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012:

a)

voor éénpiloot-gecertificeerde meermotorige vleugelvliegtuigen:

(1)

moet de theorieopleiding voor een klassebevoegdverklaring voor éénpiloot-gecertificeerde meermotorige vleugelvliegtuigen ten minste 7 uur onderricht bevatten over vluchtuitvoeringen met meermotorige vleugelvliegtuigen; en

| (2) | moet de cursus vliegopleiding voor een klasse- of typebevoegdverklaring voor éénpiloot-gecertificeerde meermotorige vleugelvliegtuigen ten minste 2 uur en 30 minuten dubbelbesturingsonderricht onder normale omstandigheden met meermotorige vleugelvliegtuigen bevatten, en niet minder dan 3 uur en 30 minuten dubbelbesturingsonderricht met procedures bij motorstoringen en asymmetrische vliegtechnieken. |
| --- | --- |

(2)

moet de cursus vliegopleiding voor een klasse- of typebevoegdverklaring voor éénpiloot-gecertificeerde meermotorige vleugelvliegtuigen ten minste 2 uur en 30 minuten dubbelbesturingsonderricht onder normale omstandigheden met meermotorige vleugelvliegtuigen bevatten, en niet minder dan 3 uur en 30 minuten dubbelbesturingsonderricht met procedures bij motorstoringen en asymmetrische vliegtechnieken.

| b) | voor éénpiloot-gecertificeerde watervliegtuigen (zee):






  (1) | moet de opleidingscursus voor de bevoegdverklaring voor éénpiloot-gecertificeerde watervliegtuigen (zee) theoriekennis en vlieginstructie bevatten; en |
| --- | --- | --- |

b)

voor éénpiloot-gecertificeerde watervliegtuigen (zee):

(1)

moet de opleidingscursus voor de bevoegdverklaring voor éénpiloot-gecertificeerde watervliegtuigen (zee) theoriekennis en vlieginstructie bevatten; en

| (2) | moet de vliegopleiding voor een klasse- of typebevoegdverklaring voor éénpiloot-gecertificeerde watervliegtuigen (zee) ten minste 8 uur dubbelbesturingsonderricht bevatten als de kandidaten houder zijn van de landversie van de relevante klasse- of typebevoegdverklaring, of 10 uur als de kandidaten geen houder zijn van dergelijke bevoegdverklaring; en |
| --- | --- |

(2)

moet de vliegopleiding voor een klasse- of typebevoegdverklaring voor éénpiloot-gecertificeerde watervliegtuigen (zee) ten minste 8 uur dubbelbesturingsonderricht bevatten als de kandidaten houder zijn van de landversie van de relevante klasse- of typebevoegdverklaring, of 10 uur als de kandidaten geen houder zijn van dergelijke bevoegdverklaring; en

| c) | voor éénpilootgecertificeerde complexe vleugelvliegtuigen zonder grote prestatievermogen, éénpilootgecertificeerde complexe vleugelvliegtuigen met groot prestatievermogen en meerpilootgecertificeerde vleugelvliegtuigen moeten de opleidingen theoretische kennis over UPRT en vliegonderricht met betrekking tot de specifieke kenmerken van de relevante klasse of het relevante type omvatten.”. |
| --- | --- |

c)

voor éénpilootgecertificeerde complexe vleugelvliegtuigen zonder grote prestatievermogen, éénpilootgecertificeerde complexe vleugelvliegtuigen met groot prestatievermogen en meerpilootgecertificeerde vleugelvliegtuigen moeten de opleidingen theoretische kennis over UPRT en vliegonderricht met betrekking tot de specifieke kenmerken van de relevante klasse of het relevante type omvatten.”.

| 9) | het volgende nieuwe punt FCL.745.A wordt toegevoegd:


  „FCL.745.A Geavanceerde UPRT-opleiding — vleugelvliegtuigen







  a) | De geavanceerde UPRT-opleiding moet worden voltooid bij een ATO en moet minstens het volgende omvatten:






  (1) | 5 uur onderricht in theoretische kennis; |
| --- | --- | --- | --- |

9)

het volgende nieuwe punt FCL.745.A wordt toegevoegd:

„FCL.745.A Geavanceerde UPRT-opleiding — vleugelvliegtuigen

a)

De geavanceerde UPRT-opleiding moet worden voltooid bij een ATO en moet minstens het volgende omvatten:

(1)

5 uur onderricht in theoretische kennis;

| (2) | briefings vóór en na de vlucht; en |
| --- | --- |

(2)

briefings vóór en na de vlucht; en

| (3) | 3 uur dubbelbesturingsonderricht met een vlieginstructeur voor vleugelvliegtuigen FI(A) die gekwalificeerd is overeenkomstig punt FCL.915, onder e), bestaande uit geavanceerde UPRT in een vleugelvliegtuig dat gekwalificeerd is voor de opleidingstaken. |
| --- | --- |

(3)

3 uur dubbelbesturingsonderricht met een vlieginstructeur voor vleugelvliegtuigen FI(A) die gekwalificeerd is overeenkomstig punt FCL.915, onder e), bestaande uit geavanceerde UPRT in een vleugelvliegtuig dat gekwalificeerd is voor de opleidingstaken.

| b) | Na voltooiing van de UPRT-opleiding krijgen de kandidaten een certificaat van de ATO.”. |
| --- | --- |

b)

Na voltooiing van de UPRT-opleiding krijgen de kandidaten een certificaat van de ATO.”.

| 10) | Punt b), onder 1), van FCL.900 wordt vervangen door:






  „1. | De bevoegde autoriteit mag een specifiek certificaat voor het verstrekken van vliegonderricht afgeven wanneer de naleving van de eisen van dit subdeel niet mogelijk is door de introductie van: |
| --- | --- | --- |

10)

Punt b), onder 1), van FCL.900 wordt vervangen door:

„1.

| i) | nieuwe luchtvaartuigen in de lidstaat of in de vloot van de exploitant; of |
| --- | --- |

i)

nieuwe luchtvaartuigen in de lidstaat of in de vloot van de exploitant; of

| ii) | nieuwe opleidingen in deze bijlage (Deel-FCL). |
| --- | --- |

ii)

nieuwe opleidingen in deze bijlage (Deel-FCL).

Een dergelijk certificaat geldt alleen voor de opleidingsvluchten die nodig zijn voor de introductie van het nieuwe type luchtvaartuig; het mag in geen geval langer dan één jaar geldig zijn.”.

| 11) | Punt FCL.915 wordt als volgt gewijzigd:


  „FCL.915 Algemene toelatingseisen en vereisten voor instructeurs

  a)   Algemeen
  Kandidaten voor een instructeurscertificaat moeten ten minste 18 jaar oud zijn.
  b)   Extra eisen voor instructeurs die vliegonderricht geven in luchtvaartuigen.
  Kandidaten voor of houders van een instructeurcertificaat met bevoegdheden om vliegonderricht te geven in luchtvaartuigen moeten:






  (1) | voor opleidingen voor bevoegdheidsbewijzen minstens houder zijn van het bevoegdheidsbewijs of, in het geval van punt FCL.900, onder c), van het gelijkwaardig bevoegdheidsbewijs, waarvoor vliegonderricht wordt gegeven; |
| --- | --- | --- |

11)

Punt FCL.915 wordt als volgt gewijzigd:

„FCL.915 Algemene toelatingseisen en vereisten voor instructeurs

a)   Algemeen

Kandidaten voor een instructeurscertificaat moeten ten minste 18 jaar oud zijn.

b)   Extra eisen voor instructeurs die vliegonderricht geven in luchtvaartuigen.

Kandidaten voor of houders van een instructeurcertificaat met bevoegdheden om vliegonderricht te geven in luchtvaartuigen moeten:

(1)

voor opleidingen voor bevoegdheidsbewijzen minstens houder zijn van het bevoegdheidsbewijs of, in het geval van punt FCL.900, onder c), van het gelijkwaardig bevoegdheidsbewijs, waarvoor vliegonderricht wordt gegeven;

| (2) | voor opleidingen voor bevoegdverklaringen, houder zijn van de relevante bevoegdverklaring of, in het geval van punt FCL.900, onder c), van de gelijkwaardige bevoegdverklaring, waarvoor vliegonderricht wordt gegeven; |
| --- | --- |

(2)

voor opleidingen voor bevoegdverklaringen, houder zijn van de relevante bevoegdverklaring of, in het geval van punt FCL.900, onder c), van de gelijkwaardige bevoegdverklaring, waarvoor vliegonderricht wordt gegeven;

| (3) | behalve in het geval van instructeurs voor testvluchten (FTI):






  i) | ten minste 15 uren hebben gevlogen als piloot van de klasse of het type luchtvaartuig waarmee de vlieginstructie zal worden gegeven, waarvan maximaal 7 uur in een FSTD die representatief is voor de klasse of het type luchtvaartuig, indien van toepassing; of |
| --- | --- | --- |

(3)

behalve in het geval van instructeurs voor testvluchten (FTI):

i)

ten minste 15 uren hebben gevlogen als piloot van de klasse of het type luchtvaartuig waarmee de vlieginstructie zal worden gegeven, waarvan maximaal 7 uur in een FSTD die representatief is voor de klasse of het type luchtvaartuig, indien van toepassing; of

| ii) | geslaagd zijn voor een vakbekwaamheidsbeoordeling voor de relevante categorie van instructeur op die klasse of dat type luchtvaartuig; en |
| --- | --- |

ii)

geslaagd zijn voor een vakbekwaamheidsbeoordeling voor de relevante categorie van instructeur op die klasse of dat type luchtvaartuig; en

| (4) | bevoegd zijn om op te treden als PIC in het luchtvaartuig tijdens dergelijk vliegonderricht. |
| --- | --- |

(4)

bevoegd zijn om op te treden als PIC in het luchtvaartuig tijdens dergelijk vliegonderricht.

c)   Vrijstelling ten behoeve van verdere bevoegdverklaringen en verlenging

| (1) | Kandidaten voor verdere instructeurcertificaten kunnen worden vrijgesteld van de onderrichttechnieken die reeds werden aangetoond voor het instructeurcertificaat waarvan ze houder zijn. |
| --- | --- |

(1)

Kandidaten voor verdere instructeurcertificaten kunnen worden vrijgesteld van de onderrichttechnieken die reeds werden aangetoond voor het instructeurcertificaat waarvan ze houder zijn.

| (2) | Gevlogen uren als examinator tijdens vaardigheidstests of bekwaamheidsproeven mogen volledig worden meegerekend voor de verlenging van alle instructeurcertificaten waarvan de kandidaat reeds houder is. |
| --- | --- |

(2)

Gevlogen uren als examinator tijdens vaardigheidstests of bekwaamheidsproeven mogen volledig worden meegerekend voor de verlenging van alle instructeurcertificaten waarvan de kandidaat reeds houder is.

d)   Met het oog op vrijstellingen voor de verlenging van andere types wordt rekening gehouden met de relevante elementen die gedefinieerd zijn in de gegevens voor operationele geschiktheid (OSD) die zijn vastgelegd in overeenstemming met bijlage I (Deel-21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012.

e)   Aanvullende eisen voor het geven van onderricht in een opleiding overeenkomstig FCL.45.A:

| (1) | Naast het bepaalde onder b) moeten houders van een instructeurscertificaat, alvorens als instructeur op te treden in het kader van een opleiding overeenkomstig FCL.745.A:






  i) | minstens 500 uur gevlogen hebben als piloot van vleugelvliegtuigen, waarvan ten minste 200 uur vlieginstructie; |
| --- | --- | --- |

(1)

Naast het bepaalde onder b) moeten houders van een instructeurscertificaat, alvorens als instructeur op te treden in het kader van een opleiding overeenkomstig FCL.745.A:

i)

minstens 500 uur gevlogen hebben als piloot van vleugelvliegtuigen, waarvan ten minste 200 uur vlieginstructie;

| ii) | na te hebben voldaan aan de ervaringsvereisten van punt e), onder 1), punt i), een UPRT-instructeursopleiding hebben voltooid bij een ATO, gedurende dewelke de bekwaamheid van de kandidaten permanent werd beoordeeld; en |
| --- | --- |

ii)

na te hebben voldaan aan de ervaringsvereisten van punt e), onder 1), punt i), een UPRT-instructeursopleiding hebben voltooid bij een ATO, gedurende dewelke de bekwaamheid van de kandidaten permanent werd beoordeeld; en

| iii) | na voltooiing van de opleiding, een certificaat hebben gekregen van de ATO; het opleidingshoofd van de ATO moet de in punt e), onder 1), vermelden rechten in het logboek van de kandidaten vermelden. |
| --- | --- |

iii)

na voltooiing van de opleiding, een certificaat hebben gekregen van de ATO; het opleidingshoofd van de ATO moet de in punt e), onder 1), vermelden rechten in het logboek van de kandidaten vermelden.

| (2) | De in punt e), onder 1), vermelde rechten mogen alleen worden uitgeoefend als de instructeurs in het voorbije jaar een opfriscursus hebben gevolgd bij een ATO, gedurende dewelke de vaardigheden die vereist zijn om onderricht te geven in het kader van een opleiding overeenkomstig punt FCL.745.A tot tevredenheid van het opleidingshoofd zijn beoordeeld. |
| --- | --- |

(2)

De in punt e), onder 1), vermelde rechten mogen alleen worden uitgeoefend als de instructeurs in het voorbije jaar een opfriscursus hebben gevolgd bij een ATO, gedurende dewelke de vaardigheden die vereist zijn om onderricht te geven in het kader van een opleiding overeenkomstig punt FCL.745.A tot tevredenheid van het opleidingshoofd zijn beoordeeld.

| (3) | Instructeurs die houder zijn van de in punt e), onder 1), vermelde rechten mogen als instructeur optreden in het kader van een in punt e), onder 1), punt ii), bedoelde cursus als zij:






  i) | 25 uur vliegonderricht hebben gegeven in het kader van opleidingen overeenkomstig FCL.745.A; |
| --- | --- | --- |

(3)

Instructeurs die houder zijn van de in punt e), onder 1), vermelde rechten mogen als instructeur optreden in het kader van een in punt e), onder 1), punt ii), bedoelde cursus als zij:

i)

25 uur vliegonderricht hebben gegeven in het kader van opleidingen overeenkomstig FCL.745.A;

| ii) | een bekwaamheidsproef voor het verkrijgen van dit recht hebben afgelegd; en |
| --- | --- |

ii)

een bekwaamheidsproef voor het verkrijgen van dit recht hebben afgelegd; en

| iii) | voldoen aan de eisen van punt e), onder 2), met betrekking tot recente opleidingen. |
| --- | --- |

iii)

voldoen aan de eisen van punt e), onder 2), met betrekking tot recente opleidingen.

| (4) | Deze rechten worden ingeschreven in het logboek van de instructeurs en ondertekend door de examinator.”. |
| --- | --- |

(4)

Deze rechten worden ingeschreven in het logboek van de instructeurs en ondertekend door de examinator.”.

| 12) | Aanhangsel 1 wordt vervangen door:


  „Aanhangsel 1

  Vrijstelling van theoriekennis


  VRIJSTELLING VAN THEORIEKENNIS IN DEZELFDE OF EEN ANDERE CATEGORIE VAN LUCHTVAARTUIGEN — OVERBRUGGINGSONDERRICHT EN EXAMENEISEN

  1.   LAPL, PPL, BPL en SPL

  1.1.   Voor de afgifte van een LAPL worden houders van een LAPL in een andere categorie van luchtvaartuigen volledig vrijgesteld voor de theoriekennis van de algemene onderwerpen vastgelegd in FCL.120, onder a).
  1.2.   Onverminderd punt 1.1 moeten houders van een bewijs van bevoegdheid in een andere categorie luchtvaartuig voor de afgifte van een LAPL, PPL, BPL of SPL theorieonderwijs volgen en slagen voor het theorie-examen op het geschikte niveau voor de volgende onderwerpen:






  — | vluchtbeginselen; |
| --- | --- | --- |

12)

Aanhangsel 1 wordt vervangen door:

„Aanhangsel 1

Vrijstelling van theoriekennis

VRIJSTELLING VAN THEORIEKENNIS IN DEZELFDE OF EEN ANDERE CATEGORIE VAN LUCHTVAARTUIGEN — OVERBRUGGINGSONDERRICHT EN EXAMENEISEN

1.   LAPL, PPL, BPL en SPL

1.1.   Voor de afgifte van een LAPL worden houders van een LAPL in een andere categorie van luchtvaartuigen volledig vrijgesteld voor de theoriekennis van de algemene onderwerpen vastgelegd in FCL.120, onder a).

1.2.   Onverminderd punt 1.1 moeten houders van een bewijs van bevoegdheid in een andere categorie luchtvaartuig voor de afgifte van een LAPL, PPL, BPL of SPL theorieonderwijs volgen en slagen voor het theorie-examen op het geschikte niveau voor de volgende onderwerpen:

—

vluchtbeginselen;

| — | operationele procedures; |
| --- | --- |

—

operationele procedures;

| — | vluchtprestaties en -planning; |
| --- | --- |

—

vluchtprestaties en -planning;

| — | algemene kennis van het luchtvaartuig; en |
| --- | --- |

—

algemene kennis van het luchtvaartuig; en

| — | navigatie. |
| --- | --- |

—

navigatie.

1.3.   Voor de afgifte van een PPL, BPL of SPL worden houders van een LAPL in dezelfde categorie van luchtvaartuigen volledig vrijgesteld van het theorieonderricht en de exameneisen.

1.4.   Onverminderd punt 1.2 moeten houders van een LAPL(S) met TMG-uitbreiding, met het oog op de afgifte van een LAPL(A), aantonen dat zij over een passend niveau van theoretische kennis beschikken voor de klasse SEP (land), overeenkomstig FCL.135.A, onder a), punt 2).

2.   CPL

2.1.   Kandidaten voor een CPL die houder zijn van een CPL in een andere categorie luchtvaartuigen moeten overbruggingsonderricht voor theorie hebben ontvangen bij een ATO tijdens een goedgekeurde cursus met betrekking tot de geïdentificeerde verschillen tussen de CPL-syllabi voor de verschillende luchtvaartuigcategorieën.

2.2.   De kandidaten moeten slagen voor theorie-examens zoals gedefinieerd in deze bijlage (Deel-FCL) voor de volgende onderwerpen in de betreffende luchtvaartuigcategorie:

| 021 — Algemene kennis van het luchtvaartuig: vliegtuigcasco en systemen, elektrische installatie, voortstuwingsinrichting, nooduitrusting; |
| --- |

021 — Algemene kennis van het luchtvaartuig: vliegtuigcasco en systemen, elektrische installatie, voortstuwingsinrichting, nooduitrusting;

| 022 — Algemene kennis van het luchtvaartuig: instrumenten; |
| --- |

022 — Algemene kennis van het luchtvaartuig: instrumenten;

| 032/034 — Prestaties van vleugelvliegtuigen of helikopters, naargelang het geval; |
| --- |

032/034 — Prestaties van vleugelvliegtuigen of helikopters, naargelang het geval;

| 070 — Vluchtuitvoeringsprocedures; en |
| --- |

070 — Vluchtuitvoeringsprocedures; en

| 080 — Beginselen van het vliegen. |
| --- |

080 — Beginselen van het vliegen.

2.3.   Kandidaten voor een CPL die geslaagd zijn voor het relevante theorie-examen voor een IR in dezelfde categorie van luchtvaartuigen, worden vrijgesteld van de eisen inzake theoretische kennis op het gebied van menselijke prestaties en meteorologie, tenzij zij de IR-opleiding hebben voltooid overeenkomstig aanhangsel 6, deel A bis, bij deze bijlage (Deel-FCL).

2.4.   Kandidaten voor een CPL die zijn geslaagd voor de relevante theorie-examens voor een IR of EIR in dezelfde categorie van luchtvaartuigen worden vrijgesteld van de eisen inzake theoretische kennis op het gebied van communicatie.

3.   ATPL

3.1.   Kandidaten voor een ATPL die houder zijn van een ATPL in een andere categorie van luchtvaartuigen moeten overbruggingsonderricht voor theoretische kennis hebben ontvangen bij een ATO tijdens een goedgekeurde cursus met betrekking tot de geïdentificeerde verschillen tussen de ATPL-syllabi voor de verschillende luchtvaartuigcategorieën.

3.2.   De kandidaten moeten slagen voor theorie-examens zoals gedefinieerd in deze bijlage (Deel-FCL) voor de volgende onderwerpen in de betreffende luchtvaartuigcategorie:

| 021 — Algemene kennis van het luchtvaartuig: vliegtuigcasco en systemen, elektrische installatie, voortstuwingsinrichting, nooduitrusting; |
| --- |

021 — Algemene kennis van het luchtvaartuig: vliegtuigcasco en systemen, elektrische installatie, voortstuwingsinrichting, nooduitrusting;

| 022 — Algemene kennis van het luchtvaartuig: instrumenten; |
| --- |

022 — Algemene kennis van het luchtvaartuig: instrumenten;

| 032/034 — Prestaties van vleugelvliegtuigen of helikopters, naargelang het geval; |
| --- |

032/034 — Prestaties van vleugelvliegtuigen of helikopters, naargelang het geval;

| 070 — Vluchtuitvoeringsprocedures; en |
| --- |

070 — Vluchtuitvoeringsprocedures; en

| 080 — Beginselen van het vliegen. |
| --- |

080 — Beginselen van het vliegen.

3.3.   Kandidaten voor een ATPL(A) die zijn geslaagd voor het relevante theorie-examen voor een CPL(A) worden vrijgesteld van de theorievereisten op het gebied van „communicatie”.

3.4.   Kandidaten voor een ATPL(H) die zijn geslaagd voor de relevante theorie-examens voor een CPL(H) worden vrijgesteld van de eisen inzake theoretische kennis met betrekking tot de volgende onderwerpen:

| — | luchtvaartwetgeving; |
| --- | --- |

—

luchtvaartwetgeving;

| — | beginselen van het vliegen (helikopter); en |
| --- | --- |

—

beginselen van het vliegen (helikopter); en

| — | mededelingen. |
| --- | --- |

—

mededelingen.

3.5.   Kandidaten voor een ATPL(A) die zijn geslaagd voor het relevante theorie-examen voor een IR(A) worden vrijgesteld van de eisen inzake theoretische kennis op het gebied van „communicatie”.

3.6.   Kandidaten voor een ATPL(H) met een IR(H) die is geslaagd voor de relevante theorie-examens voor een CPL(H) worden vrijgesteld van de eisen inzake theoretische kennis met betrekking tot de volgende onderwerpen:

| — | beginselen van het vliegen (helikopter); en |
| --- | --- |

—

beginselen van het vliegen (helikopter); en

| — | mededelingen. |
| --- | --- |

—

mededelingen.

4.   IR

4.1.   Kandidaten voor een IR of een EIR die zijn geslaagd voor de relevante theorie-examens voor een CPL in dezelfde luchtvaartuigcategorie worden vrijgesteld van de eisen inzake theoretische kennis met betrekking tot de volgende onderwerpen:

| — | menselijke prestaties; |
| --- | --- |

—

menselijke prestaties;

| — | meteorologie; en |
| --- | --- |

—

meteorologie; en

| — | mededelingen. |
| --- | --- |

—

mededelingen.

4.2.   Kandidaten voor een IR(H) die zijn geslaagd voor de relevante theorie-examens voor een ATPL(H) VFR moeten slagen voor de volgende examenonderwerpen:

| — | luchtvaartwetgeving; |
| --- | --- |

—

luchtvaartwetgeving;

| — | vluchtplanning en vluchtvoortgangscontrole; en |
| --- | --- |

—

vluchtplanning en vluchtvoortgangscontrole; en

| — | radionavigatie. |
| --- | --- |

—

radionavigatie.

| 13) | Aanhangsel 3, deel A, wordt als volgt gewijzigd:






  a) | punt 4) wordt vervangen door:






  „4. | De opleiding moet het volgende omvatten:






  a) | theorieonderricht op het kennisniveau van ATPL(A); |
| --- | --- | --- | --- | --- |

13)

Aanhangsel 3, deel A, wordt als volgt gewijzigd:

a)

punt 4) wordt vervangen door:

„4.

De opleiding moet het volgende omvatten:

a)

theorieonderricht op het kennisniveau van ATPL(A);

| b) | opleiding in visueel- en instrumentvliegen; |
| --- | --- |

b)

opleiding in visueel- en instrumentvliegen;

| c) | MCC-opleiding voor vluchtuitvoeringen in meerpiloot-gecertificeerde vleugelvliegtuigen; en |
| --- | --- |

c)

MCC-opleiding voor vluchtuitvoeringen in meerpiloot-gecertificeerde vleugelvliegtuigen; en

| d) | UPRT overeenkomstig FCL.745.A, tenzij de kandidaten deze opleiding al hebben voltooid alvorens met de geïntegreerde ATP-cursus te beginnen.”; |
| --- | --- |

d)

UPRT overeenkomstig FCL.745.A, tenzij de kandidaten deze opleiding al hebben voltooid alvorens met de geïntegreerde ATP-cursus te beginnen.”;

| b) | punt 5) wordt vervangen door:






  „5. | Kandidaat die niet slagen in de gehele ATP(A)-opleiding of niet in staat zijn de opleiding te voltooien, mogen bij de bevoegde autoriteit het theorie-examen en de vaardigheidstest aanvragen voor een bewijs van bevoegdheid met minder rechten en een IR, als aan de toepasselijke eisen is voldaan.”; |
| --- | --- | --- |

b)

punt 5) wordt vervangen door:

„5.

Kandidaat die niet slagen in de gehele ATP(A)-opleiding of niet in staat zijn de opleiding te voltooien, mogen bij de bevoegde autoriteit het theorie-examen en de vaardigheidstest aanvragen voor een bewijs van bevoegdheid met minder rechten en een IR, als aan de toepasselijke eisen is voldaan.”;

| c) | punt 7 wordt „7.1” en het volgende nieuwe punt 7.2 wordt ingevoegd:






  „7,2. | Het theoretisch UPRT-onderricht wordt verstrekt overeenkomstig FCL.745.A.”; |
| --- | --- | --- |

c)

punt 7 wordt „7.1” en het volgende nieuwe punt 7.2 wordt ingevoegd:

„7,2.

Het theoretisch UPRT-onderricht wordt verstrekt overeenkomstig FCL.745.A.”;

| d) | punt 9) wordt vervangen door:






  „9. | De vliegopleiding moet, exclusief de opleiding voor de typebevoegdverklaring, bestaan uit een totaal van ten minste 195 uur, waarin alle voortgangstests opgenomen moeten zijn en waarvan de simulatortijd voor de gehele opleiding hoogstens 55 uur mag bedragen. Binnen het totaal van 195 uur moeten kandidaten ten minste het volgende voltooien:






  a) | 95 uur dubbelbesturingsonderricht waarvan maximaal 55 uur simulatortijd mag zijn; |
| --- | --- | --- | --- |

d)

punt 9) wordt vervangen door:

„9.

De vliegopleiding moet, exclusief de opleiding voor de typebevoegdverklaring, bestaan uit een totaal van ten minste 195 uur, waarin alle voortgangstests opgenomen moeten zijn en waarvan de simulatortijd voor de gehele opleiding hoogstens 55 uur mag bedragen. Binnen het totaal van 195 uur moeten kandidaten ten minste het volgende voltooien:

a)

95 uur dubbelbesturingsonderricht waarvan maximaal 55 uur simulatortijd mag zijn;

| b) | 70 uur als PIC, inclusief VFR-vliegen, en instrumentvliegtijd als SPIC. De instrumentvliegtijd als SPIC wordt voor maximaal 20 uur meegeteld als PIC-vliegtijd; |
| --- | --- |

b)

70 uur als PIC, inclusief VFR-vliegen, en instrumentvliegtijd als SPIC. De instrumentvliegtijd als SPIC wordt voor maximaal 20 uur meegeteld als PIC-vliegtijd;

| c) | 50 uur aan overlandvluchten als PIC, met inbegrip van één VFR-overlandvlucht van in totaal ten minste 540 km (300 NM) gedurende welke vlucht op twee luchtvaartterreinen, verschillend van het luchtvaartterrein van vertrek, wordt geland tot stilstand; en |
| --- | --- |

c)

50 uur aan overlandvluchten als PIC, met inbegrip van één VFR-overlandvlucht van in totaal ten minste 540 km (300 NM) gedurende welke vlucht op twee luchtvaartterreinen, verschillend van het luchtvaartterrein van vertrek, wordt geland tot stilstand; en

| d) | 5 uur nachtvliegtijd, bestaande uit 3 uur dubbelbesturingsonderricht, bestaande uit minstens:






  (1) | 1 uur overlandnavigatie; |
| --- | --- | --- |

d)

5 uur nachtvliegtijd, bestaande uit 3 uur dubbelbesturingsonderricht, bestaande uit minstens:

(1)

1 uur overlandnavigatie;

| (2) | vijf solostarts; en |
| --- | --- |

(2)

vijf solostarts; en

| (3) | vijf sololandingen tot volledige stilstand; |
| --- | --- |

(3)

vijf sololandingen tot volledige stilstand;

| e) | UPRT-vliegonderricht overeenkomstig FCL.745.A; |
| --- | --- |

e)

UPRT-vliegonderricht overeenkomstig FCL.745.A;

| f) | 115 uur instrumenttijd, bestaande uit minstens:






  (1) | 20 uur als SPIC; |
| --- | --- | --- |

f)

115 uur instrumenttijd, bestaande uit minstens:

(1)

20 uur als SPIC;

| (2) | 15 uur MCC, waarvoor een FFS of FNPT II mag worden gebruikt; |
| --- | --- |

(2)

15 uur MCC, waarvoor een FFS of FNPT II mag worden gebruikt;

| (3) | 50 uur instrumentvlieginstructie waarvan:






  i) | maximaal 25 uur simulatortijd in een FNPT I mag zijn; of |
| --- | --- | --- |

(3)

50 uur instrumentvlieginstructie waarvan:

i)

maximaal 25 uur simulatortijd in een FNPT I mag zijn; of

| ii) | 40 uur indien de simulatortijd in een FNPT II, FTD 2 of FFS wordt uitgevoerd, waarvan maximaal 10 uur mag worden uitgevoerd in een FNPT I. |
| --- | --- |

ii)

40 uur indien de simulatortijd in een FNPT II, FTD 2 of FFS wordt uitgevoerd, waarvan maximaal 10 uur mag worden uitgevoerd in een FNPT I.

Kandidaten die in het bezit is van een certificaat waaruit blijkt dat zij de module elementair instrumentvliegen hebben voltooid, krijgen voor de vereiste instrumentonderrichttijd een vrijstelling tot hoogstens 10 uur. Uitgevoerde uren in een BITD tellen niet mee; en

| g) | 5 uur in een vleugelvliegtuig dat:






  (1) | gecertificeerd is voor het vervoer van minstens 4 personen; en |
| --- | --- | --- |

g)

5 uur in een vleugelvliegtuig dat:

(1)

gecertificeerd is voor het vervoer van minstens 4 personen; en

| (2) | een propeller met variabele spoed en een intrekbaar landingsgestel heeft.”. |
| --- | --- |

(2)

een propeller met variabele spoed en een intrekbaar landingsgestel heeft.”.

| 14) | Aanhangsel 5 wordt als volgt gewijzigd:






  a) | punt 7) wordt vervangen door:






  „7. | Een goedgekeurde theorieopleiding voor MPL moet ten minste 750 uur onderricht inhouden op het kennisniveau van ATPL(A), evenals uren die nodig zijn voor:






  a) | het theorieonderricht voor de relevante typebevoegdverklaring, in overeenstemming met subdeel H; en |
| --- | --- | --- | --- | --- |

14)

Aanhangsel 5 wordt als volgt gewijzigd:

a)

punt 7) wordt vervangen door:

„7.

Een goedgekeurde theorieopleiding voor MPL moet ten minste 750 uur onderricht inhouden op het kennisniveau van ATPL(A), evenals uren die nodig zijn voor:

a)

het theorieonderricht voor de relevante typebevoegdverklaring, in overeenstemming met subdeel H; en

| b) | UPRT-theorieonderricht overeenkomstig FCL.745.A.”; |
| --- | --- |

b)

UPRT-theorieonderricht overeenkomstig FCL.745.A.”;

| b) | punt 8) wordt vervangen door:






  „8. | De vliegopleiding moet bestaan uit een totaal van ten minste 240 uur, samengesteld uit uren als PF en PM, met reële en gesimuleerde vluchten, en moet de volgende 4 opleidingsfasen bestrijken:
  a)   Fase 1 — Basisvliegvaardigheden
  Specifieke elementaire éénpilootopleiding in een vleugelvliegtuig
  b)   Fase 2 — Elementair
  Introductie tot meerpilootbediening en instrumentvliegen
  c)   Fase 3 — Voortgezet
  Toepassing van meerpilootbediening in een meermotorig vleugelvliegtuig met turbinemotoren en groot prestatievermogen overeenkomstig bijlage I (Deel-21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012
  d)   Fase 4 — Gevorderd
  Opleiding voor een typebevoegdverklaring in een omgeving die op een luchtvaartmaatschappij is gericht.
  De MCC-eisen moeten in de desbetreffende fasen hierboven worden verwerkt.
  Opleiding in asymmetrisch vliegen moet hetzij in een vleugelvliegtuig, hetzij in een FFS worden gegeven.” |
| --- | --- | --- |

b)

punt 8) wordt vervangen door:

„8.

De vliegopleiding moet bestaan uit een totaal van ten minste 240 uur, samengesteld uit uren als PF en PM, met reële en gesimuleerde vluchten, en moet de volgende 4 opleidingsfasen bestrijken:

a)   Fase 1 — Basisvliegvaardigheden

Specifieke elementaire éénpilootopleiding in een vleugelvliegtuig

b)   Fase 2 — Elementair

Introductie tot meerpilootbediening en instrumentvliegen

c)   Fase 3 — Voortgezet

Toepassing van meerpilootbediening in een meermotorig vleugelvliegtuig met turbinemotoren en groot prestatievermogen overeenkomstig bijlage I (Deel-21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012

d)   Fase 4 — Gevorderd

Opleiding voor een typebevoegdverklaring in een omgeving die op een luchtvaartmaatschappij is gericht.

De MCC-eisen moeten in de desbetreffende fasen hierboven worden verwerkt.

Opleiding in asymmetrisch vliegen moet hetzij in een vleugelvliegtuig, hetzij in een FFS worden gegeven.”

| c) | het volgende nieuwe punt 8 bis wordt toegevoegd:






  „8 bis. | Vluchtervaring in reële vluchtomstandigheden omvat:






  a) | alle ervaringseisen van Subdeel H; |
| --- | --- | --- | --- |

c)

het volgende nieuwe punt 8 bis wordt toegevoegd:

„8 bis.

Vluchtervaring in reële vluchtomstandigheden omvat:

a)

alle ervaringseisen van Subdeel H;

| b) | UPRT-vliegonderricht overeenkomstig FCL.745.A; |
| --- | --- |

b)

UPRT-vliegonderricht overeenkomstig FCL.745.A;

| c) | UPRT-oefeningen met vleugelvliegtuigen, met betrekking tot de specifieke kenmerken van het desbetreffende type, overeenkomstig FCL.725.A, onder c); |
| --- | --- |

c)

UPRT-oefeningen met vleugelvliegtuigen, met betrekking tot de specifieke kenmerken van het desbetreffende type, overeenkomstig FCL.725.A, onder c);

| d) | nachtvliegen; |
| --- | --- |

d)

nachtvliegen;

| e) | vluchten uitsluitend geleid door instrumenten; en |
| --- | --- |

e)

vluchten uitsluitend geleid door instrumenten; en

| f) | de ervaring vereist voor het verkrijgen van het essentiële vliegerschap.”. |
| --- | --- |

f)

de ervaring vereist voor het verkrijgen van het essentiële vliegerschap.”.

| 15) | Aanhangsel 9 wordt vervangen door:


  „Aanhangsel 9

  Opleiding, vaardigheidstest en bekwaamheidsproef voor MPL, ATPL, type- en klassebevoegdverklaringen en bekwaamheidsproef voor IR's

  A.   Algemeen

  1.   Kandidaten voor een vaardigheidstest moeten instructie hebben genoten op hetzelfde type of klasse luchtvaartuig dat bij de test zal worden gebruikt.
  De opleiding voor MPA- en PL-typebevoegdverklaringen vindt plaats in een FFS of een combinatie van FSTD('s) en FFS. De vaardigheidstest of bekwaamheidsproef voor MPA- en PL-typebevoegdverklaringen en de afgifte van een ATPL en een MPL vinden plaats in een FFS, indien beschikbaar.
  De opleiding, vaardigheidstest of bekwaamheidsproef voor klasse- of typebevoegdverklaringen voor SPA en helikopters vindt plaats in:






  a) | een beschikbare en toegankelijke FSS, of |
| --- | --- | --- |

15)

Aanhangsel 9 wordt vervangen door:

„Aanhangsel 9

Opleiding, vaardigheidstest en bekwaamheidsproef voor MPL, ATPL, type- en klassebevoegdverklaringen en bekwaamheidsproef voor IR's

A.   Algemeen

1.   Kandidaten voor een vaardigheidstest moeten instructie hebben genoten op hetzelfde type of klasse luchtvaartuig dat bij de test zal worden gebruikt.

De opleiding voor MPA- en PL-typebevoegdverklaringen vindt plaats in een FFS of een combinatie van FSTD('s) en FFS. De vaardigheidstest of bekwaamheidsproef voor MPA- en PL-typebevoegdverklaringen en de afgifte van een ATPL en een MPL vinden plaats in een FFS, indien beschikbaar.

De opleiding, vaardigheidstest of bekwaamheidsproef voor klasse- of typebevoegdverklaringen voor SPA en helikopters vindt plaats in:

a)

een beschikbare en toegankelijke FSS, of

| b) | een combinatie van FSTD('s) en het luchtvaartuig indien er geen FSS beschikbaar of toegankelijk is; of |
| --- | --- |

b)

een combinatie van FSTD('s) en het luchtvaartuig indien er geen FSS beschikbaar of toegankelijk is; of

| c) | het luchtvaartuig indien er geen FSTD beschikbaar of toegankelijk is. |
| --- | --- |

c)

het luchtvaartuig indien er geen FSTD beschikbaar of toegankelijk is.

Wanneer FSTD's worden gebruikt tijdens de opleiding, tests of proeven, wordt de geschiktheid van de gebruikte FSTD's getoetst aan de toepasselijke „tabel van functies en subjectieve tests]” en de toepasselijke „tabel van FSTD-valideringstests” in het primair referentiedocument voor het gebruikte toestel. Alle beperkingen die vermeld zijn op het geschiktheidscertificaat van het toestel moeten in rekening worden genomen.

2.   Kandidaten die niet slagen voor alle secties van de test na twee pogingen, moeten verdere opleiding volgen.

3.   Er is geen limiet voor het aantal vaardigheidstests waaraan een kandidaat mag deelnemen.

INHOUD VAN DE OPLEIDING/VAARDIGHEIDSTEST/BEKWAAMHEIDSPROEF

4.   Tenzij anders bepaald in de gegevens voor operationele geschiktheid, vastgesteld in overeenstemming met bijlage I (Deel-21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012 (OSD), moeten de syllabus voor vlieginstructie, de vaardigheidstest en de bekwaamheidsproef voldoen aan het onderhavige aanhangsel. De syllabus, de vaardigheidstest en de bekwaamheidsproef mogen worden verkort om vrijstelling te geven op basis van voorafgaande ervaring op vergelijkbare luchtvaartuigtypes, zoals bepaald in de OSD.

5.   Behalve in het geval van vaardigheidstests voor de afgifte van een ATPL, wanneer dusdanig gedefinieerd in de OSD voor het specifieke luchtvaartuig, mag vrijstelling worden gegeven voor items van de vaardigheidstest die gemeenschappelijk zijn met andere types of varianten waarvoor de piloten zijn gekwalificeerd.

UITVOERING VAN DE TEST/PROEF

6.   De examinator mag kiezen tussen verschillende scenario's voor de vaardigheidstest of bekwaamheidsproef, welke gesimuleerde relevante vluchtuitvoeringen omvatten. Er moet gebruik worden gemaakt FFS's en andere opleidingshulpmiddelen, volgens de bepalingen van deze bijlage (Deel-FCL).

7.   Tijdens de bekwaamheidsproef moet de examinator controleren of de houders van de klasse- of typebevoegdverklaring over een passend niveau van theoriekennis beschikken.

8.   Indien de kandidaten verkiezen de vaardigheidstest te beëindigen om redenen die door de examinator als ongegrond worden beschouwd, moeten zij de hele vaardigheidstest opnieuw afleggen. Wanneer de test wordt beëindigd om redenen die de examinator gegrond acht, moeten slechts de niet voltooide secties in een latere vlucht worden getoetst.

9.   Naar goeddunken van de examinator mag elk manoeuvre of elke procedure van de test éénmaal door de kandidaten worden herhaald. De examinator mag de test in elk stadium stopzetten indien wordt geoordeeld dat de vliegvaardigheid waarvan de kandidaten blijk geven, een volledige nieuwe test vereist.

10.   Van de kandidaten wordt verlangd dat zij het luchtvaartuig besturen vanaf een positie waar de functie van PIC of copiloot, al naargelang het geval, kan worden uitgevoerd. Onder éénpilootomstandigheden wordt de test uitgevoerd alsof er geen ander bemanningslid aanwezig was.

11.   Van de kandidaat wordt verlangd dat hij tijdens de vluchtvoorbereiding voor de test de vermogensinstellingen en snelheden vaststelt. De kandidaten moeten aan de examinator de verrichte controles en werkzaamheden meedelen, daarbij inbegrepen de identificatie van radiofaciliteiten. Controles moeten worden uitgevoerd overeenkomstig de checklist voor het luchtvaartuig waarop de test wordt afgenomen en, indien van toepassing, overeenkomstig het MCC-concept. De prestatiegegevens inzake de start, nadering en landing worden door de kandidaten berekend overeenkomstig het exploitatiehandboek of vlieghandboek voor het gebruikte luchtvaartuig. De beslissingshoogten/-altitudes (DH/DA), minimumdalingshoogten/-altitudes (MDH/MDA) en het punt waarop de „missed approach” begint, moeten worden overeengekomen met de examinator.

12.   De examinator mag geen aandeel hebben in de bediening van het vliegtuig behalve wanneer zijn tussenkomst noodzakelijk is in het belang van de veiligheid of om onaanvaardbare vertraging voor ander verkeer te vermijden.

SPECIFIEKE EISEN VOOR DE VAARDIGHEIDSTEST/BEKWAAMHEIDSPROEF VOOR TYPEBEVOEGDVERKLARINGEN VOOR MEERPILOOT-GECERTIFICEERDE LUCHTVAARTUIGEN, VOOR TYPEBEVOEGDVERKLARINGEN VOOR ÉÉNPILOOT-GECERTIFICEERDE VLEUGELVLIEGTUIGEN, INDIEN BEDIEND IN MEERPILOOTOPERATIES, VOOR MPL EN ATPL

13.   De vaardigheidstest voor een meerpiloot-gecertificeerd luchtvaartuig of een éénpiloot-gecertificeerd vleugelvliegtuig, bediend met meerpilootbediening, moet in aanwezigheid van een meerkoppige bemanning worden uitgevoerd. Een andere kandidaat of een andere piloot met de vereiste typebevoegdverklaring mag optreden als tweede piloot. Indien een luchtvaartuig wordt gebruikt, moet de tweede piloot de examinator of een instructeur zijn.

14.   Van kandidaten wordt vereist dat zij dienst doen als PF gedurende alle secties van de vaardigheidstest, uitgezonderd abnormale en noodprocedures, welke mogen worden uitgevoerd als PF of PM overeenkomstig MCC. Aanvragers voor een eerste typebevoegdverklaring voor meerpilootgecertificeerde luchtvaartuigen of ATPL moeten ook aantonen dat zij in staat op te treden als PM. Kandidaten mogen voor de vaardigheidstest ofwel de linker-, ofwel de rechterstoel kiezen, indien alle items vanuit de gekozen stoel kunnen worden afgewerkt.

15.   De onderstaande zaken worden specifiek getoetst door de examinator bij kandidaten voor een ATPL of een typebevoegdverklaring voor meerpiloot-gecertificeerde luchtvaartuigen of voor meerpilootbediening in een éénpiloot-gecertificeerd vleugelvliegtuig, gaande tot de taken van een PIC, ongeacht het feit of de kandidaten optreden als PF of PM:

| a) | beheer van de samenwerking tussen de bemanningsleden; |
| --- | --- |

a)

beheer van de samenwerking tussen de bemanningsleden;

| b) | een algemeen overzicht op de bediening van het luchtvaartuig behouden aan de hand van passend toezicht; en |
| --- | --- |

b)

een algemeen overzicht op de bediening van het luchtvaartuig behouden aan de hand van passend toezicht; en

| c) | prioriteiten stellen en beslissingen nemen in overeenstemming met de veiligheidsaspecten en de regels en bepalingen die relevant zijn voor de operationele situatie, met inbegrip van noodsituaties. |
| --- | --- |

c)

prioriteiten stellen en beslissingen nemen in overeenstemming met de veiligheidsaspecten en de regels en bepalingen die relevant zijn voor de operationele situatie, met inbegrip van noodsituaties.

16.   De test of proef dient onder IFR te worden uitgevoerd, als de IR-bevoegdverklaring is inbegrepen, en zo veel mogelijk in een nagebootste situatie van commercieel luchtvervoer. Van wezenlijk belang is de vaardigheid om de vlucht te plannen en uit te voeren aan de hand van het gebruikelijke briefingmateriaal.

17.   Als de opleiding voor typebevoegdverklaring minder dan 2 uur vliegopleiding in het luchtvaartuig omvatte, mag de vaardigheidstest worden uitgevoerd in een FFS en worden voltooid vóór de vliegopleiding in het luchtvaartuig.

De goedgekeurde vliegopleiding mag worden verstrekt door een gekwalificeerde instructeur, onder de verantwoordelijkheid van:

| a) | een ATO; of |
| --- | --- |

a)

een ATO; of

| b) | een organisatie die houder is van een AOC dat is afgegeven overeenkomstig bijlage III (Deel-ORO) bij Verordening (EU) nr. 965/2012 en specifiek is goedgekeurd voor dergelijke opleidingen; of |
| --- | --- |

b)

een organisatie die houder is van een AOC dat is afgegeven overeenkomstig bijlage III (Deel-ORO) bij Verordening (EU) nr. 965/2012 en specifiek is goedgekeurd voor dergelijke opleidingen; of

| c) | de instructeur, in het geval geen vliegopleiding voor SP-luchtvaartuigen bij een ATO of een AOC-houder is goedgekeurd, en de vliegopleiding was goedgekeurd door de bevoegde autoriteit van de kandidaat. |
| --- | --- |

c)

de instructeur, in het geval geen vliegopleiding voor SP-luchtvaartuigen bij een ATO of een AOC-houder is goedgekeurd, en de vliegopleiding was goedgekeurd door de bevoegde autoriteit van de kandidaat.

Er wordt een certificaat van voltooiing van de cursus typebevoegdverklaring met inbegrip van de vliegopleiding in het luchtvaartuig doorgestuurd naar de bevoegde autoriteit vóór de nieuwe typebevoegdverklaring wordt genoteerd op het bevoegdheidsbewijs van de kandidaten.

18.   In de opleiding in het herstellen van upsets betekent „overtrek” zowel het naderen van overtrekken als een overtrek zelf. De ATO kan een FFS gebruiken om het herstellen van een overtrek aan te leren of om de typespecifieke kenmerken van een overtrek te demonstreren, of beide, voor zover:

| a) | de FSS is gekwalificeerd overeenkomstig de speciale beoordelingseisen in CS-FSTD(A); en |
| --- | --- |

a)

de FSS is gekwalificeerd overeenkomstig de speciale beoordelingseisen in CS-FSTD(A); en

| b) | de ATO met succes aan de bevoegde autoriteit heeft aangetoond dat de risico's van negatieve overdracht van opleiding beperkt zijn. |
| --- | --- |

b)

de ATO met succes aan de bevoegde autoriteit heeft aangetoond dat de risico's van negatieve overdracht van opleiding beperkt zijn.

B.   Specifieke eisen voor de categorie vleugelvliegtuigen

SLAGINGSCRITERIA

1.   In het geval van éénpiloot-gecertificeerde vleugelvliegtuigen, uitgezonderd éénpiloot-gecertificeerde complexe vleugelvliegtuigen met groot prestatievermogen, moeten de kandidaten slagen voor alle secties van de vaardigheidstest of bekwaamheidsproef. Wanneer kandidaten zakken voor een item van een sectie, zakken zij voor de volledige sectie. Als zij zakken voor slechts 1 sectie, moeten zij enkel die sectie opnieuw afleggen. Kandidaten die voor meer dan één sectie zakken, moeten de volledige test/proef opnieuw afleggen. Wanneer zij zakken voor een sectie van de herkansingstest of -proef, daarbij inbegrepen die secties waarvoor zij bij een eerdere poging waren geslaagd, moeten zij de volledige test of proef opnieuw afleggen. Voor éénpiloot-gecertificeerde meermotorige vleugelvliegtuigen moet een voldoende worden gehaald voor sectie 6 van de relevante test of proef inzake asymmetrische vlucht.

2.   In het geval van meerpiloot-gecertificeerde en éénpiloot-gecertificeerde complexe vleugelvliegtuigen met groot prestatievermogen, moeten de kandidaten slagen voor alle secties van de vaardigheidstest of bekwaamheidsproef. Wanneer kandidaten zakken voor meer dan 5 items moeten zij de volledige test/proef opnieuw afleggen. Kandidaten die voor 5 items of minder zakken, moeten die items opnieuw afleggen. Wanneer zij zakken voor een item van de herkansingstest of -proef, daarbij inbegrepen die items waarvoor zij bij een eerdere poging waren geslaagd, moeten zij de volledige test of proef opnieuw afleggen. Sectie 6 maakt geen deel uit van de vaardigheidstest voor ATPL of MPL. Als kandidaten alleen zakken voor sectie 6 of sectie 6 niet afleggen, wordt de typebevoegdverklaring afgegeven zonder de bevoegdheden van CAT II of CAT III. Om de bevoegdheden van de typebevoegdverklaring uit te breiden tot CAT II of CAT III moet de kandidaat sectie 6 afleggen op het passende type luchtvaartuig.

TOEGESTANE AFWIJKINGEN BIJ DE VLIEGTEST

3.   Kandidaten dienen blijk te geven van de vaardigheid om:

| a) | het vleugelvliegtuig binnen zijn limieten te bedienen; |
| --- | --- |

a)

het vleugelvliegtuig binnen zijn limieten te bedienen;

| b) | alle manoeuvres soepel en nauwkeurig uit te voeren; |
| --- | --- |

b)

alle manoeuvres soepel en nauwkeurig uit te voeren;

| c) | blijk te geven van goed inzicht en vliegerschap |
| --- | --- |

c)

blijk te geven van goed inzicht en vliegerschap

| d) | luchtvaartkundige kennis toe te passen; |
| --- | --- |

d)

luchtvaartkundige kennis toe te passen;

| e) | te allen tijde het vliegtuig onder controle te houden zodat op geen enkel moment twijfel bestaat over de succesvolle afloop van een procedure of manoeuvre; |
| --- | --- |

e)

te allen tijde het vliegtuig onder controle te houden zodat op geen enkel moment twijfel bestaat over de succesvolle afloop van een procedure of manoeuvre;

| f) | procedures voor de onderlinge samenwerking van de bemanning en procedures voor de uitval van een bemanningslid, indien van toepassing, te begrijpen en toe te passen; en |
| --- | --- |

f)

procedures voor de onderlinge samenwerking van de bemanning en procedures voor de uitval van een bemanningslid, indien van toepassing, te begrijpen en toe te passen; en

| g) | effectief met de andere bemanningsleden te communiceren, indien van toepassing. |
| --- | --- |

g)

effectief met de andere bemanningsleden te communiceren, indien van toepassing.

4.   De onderstaande limieten zijn van toepassing, met een marge voor turbulente weersomstandigheden en het vlieggedrag en de prestaties van het gebruikte vleugelvliegtuig:

| Hoogte






  in het algemeen | ± 100 voet |
| --- | --- |
| initiëren van doorstart op beslissingshoogte/-altitude | + 50 voet/– 0 voet |
| minimale dalingshoogte/MAP/altitude | + 50 voet/– 0 voet |

Hoogte

in het algemeen

± 100 voet

initiëren van doorstart op beslissingshoogte/-altitude

- 50 voet/– 0 voet

minimale dalingshoogte/MAP/altitude

- 50 voet/– 0 voet

| Volgen van grondkoersen






  m.b.v. radiohulpmiddelen | ± 5° |
| --- | --- |
| Voor hoekafwijkingen | Halve schaaluitslag, azimut en glijpad (bv. LPV, ILS, MLS, GLS) |
| 2D (LNAV) en 3D (LNAV/VNAV) „lineaire” zijdelingse afwijkingen | De koerslijnfout/-afwijking wordt onder normale omstandigheden beperkt tot ±



  van de RNP-waarde die aan de procedure verbonden is. Korte afwijkingen van die norm met een maximum van eenmaal de RNP-waarde zijn toegestaan. |
| 3D lineaire verticale afwijkingen (bv. RNP APCH (LNAV/VNAV) met gebruik van BaroVNAV) | nooit meer dan – 75 voet onder het verticale profiel, en niet meer dan + 75 voet boven het verticale profiel op of onder 1 000 voet boven het luchtvaartterrein. |

Volgen van grondkoersen

m.b.v. radiohulpmiddelen

± 5°

Voor hoekafwijkingen

Halve schaaluitslag, azimut en glijpad (bv. LPV, ILS, MLS, GLS)

2D (LNAV) en 3D (LNAV/VNAV) „lineaire” zijdelingse afwijkingen

Formula

3D lineaire verticale afwijkingen (bv. RNP APCH (LNAV/VNAV) met gebruik van BaroVNAV)

nooit meer dan – 75 voet onder het verticale profiel, en niet meer dan + 75 voet boven het verticale profiel op of onder 1 000 voet boven het luchtvaartterrein.

| Omschrijving






  alle motoren in werking | ± 5° |
| --- | --- |
| met gesimuleerde motorstoring | ± 10° |

Omschrijving

alle motoren in werking

± 5°

met gesimuleerde motorstoring

± 10°

| Toerental






  alle motoren in werking | ± 5 knopen |
| --- | --- |
| met gesimuleerde motorstoring | + 10 knopen/– 5 knopen |

Toerental

alle motoren in werking

± 5 knopen

met gesimuleerde motorstoring

- 10 knopen/– 5 knopen

INHOUD VAN DE OPLEIDING/VAARDIGHEIDSTEST/BEKWAAMHEIDSPROEF

5.   Eénpiloot-gecertificeerde vleugelvliegtuigen, uitgezonderd complexe vleugelvliegtuigen met groot prestatievermogen

| a) | De onderstaande symbolen betekenen het volgende:






  P = | Opgeleid als PIC of tweede piloot en als PF en PM |
| --- | --- | --- |
| OTD = | Voor deze oefening mogen andere opleidingshulpmiddelen worden gebruikt |
| X = | Voor deze oefening moet een FFS worden gebruikt; anders moet een vliegtuig worden gebruikt indien geschikt voor de manoeuvre of procedure |
| P# = | de opleiding moet worden aangevuld met inspectie van het vliegtuig onder toezicht |

a)

De onderstaande symbolen betekenen het volgende:

P =

Opgeleid als PIC of tweede piloot en als PF en PM

OTD =

Voor deze oefening mogen andere opleidingshulpmiddelen worden gebruikt

X =

Voor deze oefening moet een FFS worden gebruikt; anders moet een vliegtuig worden gebruikt indien geschikt voor de manoeuvre of procedure

P# =

de opleiding moet worden aangevuld met inspectie van het vliegtuig onder toezicht

| b) | De praktijkopleiding moet ten minste worden uitgevoerd op het opleidingsuitrustingsniveau aangegeven als (P), of kan worden uitgevoerd op elk hoger uitrustingsniveau aangegeven met de pijl (---->).
  De onderstaande afkortingen worden gehanteerd om de gebruikte opleidingsuitrusting aan te geven:






  A = | vleugelvliegtuig |
| --- | --- | --- |
| FFS = | volledige vluchtnabootser (FFS) |
| FSTD = | vluchtnabootsingsinstrument |

b)

De praktijkopleiding moet ten minste worden uitgevoerd op het opleidingsuitrustingsniveau aangegeven als (P), of kan worden uitgevoerd op elk hoger uitrustingsniveau aangegeven met de pijl (---->).

De onderstaande afkortingen worden gehanteerd om de gebruikte opleidingsuitrusting aan te geven:

A =

vleugelvliegtuig

FFS =

volledige vluchtnabootser (FFS)

FSTD =

vluchtnabootsingsinstrument

| c) | De items met een sterretje (*) van sectie 3B en, voor meermotorig, sectie 6, mogen uitsluitend op instrumenten worden gevlogen indien verlenging/hernieuwde afgifte van een IR is opgenomen in de vaardigheidstest of bekwaamheidsproef. Indien de items met een sterretje (*) niet uitsluitend op instrumenten worden uitgevoerd tijdens de vaardigheidstest of bekwaamheidsproef, en er geen sprake is van vrijstelling of IR-bevoegdheden, zal de klasse- of typebevoegdverklaring worden beperkt tot uitsluitend VFR. |
| --- | --- |

c)

De items met een sterretje (*) van sectie 3B en, voor meermotorig, sectie 6, mogen uitsluitend op instrumenten worden gevlogen indien verlenging/hernieuwde afgifte van een IR is opgenomen in de vaardigheidstest of bekwaamheidsproef. Indien de items met een sterretje (*) niet uitsluitend op instrumenten worden uitgevoerd tijdens de vaardigheidstest of bekwaamheidsproef, en er geen sprake is van vrijstelling of IR-bevoegdheden, zal de klasse- of typebevoegdverklaring worden beperkt tot uitsluitend VFR.

| d) | Sectie 3A moet worden voltooid om een type- of meermotorige klassebevoegdverklaring voor uitsluitend VFR opnieuw geldig te verklaren in die gevallen waar de vereiste ervaring van 10 routesectoren binnen de voorafgaande twaalf maanden niet is gehaald. Sectie 3A is niet vereist indien sectie 3B wordt voltooid. |
| --- | --- |

d)

Sectie 3A moet worden voltooid om een type- of meermotorige klassebevoegdverklaring voor uitsluitend VFR opnieuw geldig te verklaren in die gevallen waar de vereiste ervaring van 10 routesectoren binnen de voorafgaande twaalf maanden niet is gehaald. Sectie 3A is niet vereist indien sectie 3B wordt voltooid.

| e) | Daar waar de letter „M” in de kolom voor de vaardigheidstest/bekwaamheidsproef staat, betekent dit een verplichte oefening of een keuze daar waar meer dan één oefening voorkomt. |
| --- | --- |

e)

Daar waar de letter „M” in de kolom voor de vaardigheidstest/bekwaamheidsproef staat, betekent dit een verplichte oefening of een keuze daar waar meer dan één oefening voorkomt.

| f) | Er moet gebruik worden gemaakt van een FSTD voor de praktijkopleiding voor type- of ME-klassebevoegdverklaringen, indien die deel uitmaken van een goedgekeurde opleiding voor een type- of klassebevoegdverklaring. De volgende punten worden in beschouwing genomen bij de goedkeuring van de opleiding:






  i) | de kwalificatie van de FSTD zoals uiteengezet in de desbetreffende vereisten van bijlage VI (Deel-ARA) en bijlage VII (deel-ORA); |
| --- | --- | --- |

f)

Er moet gebruik worden gemaakt van een FSTD voor de praktijkopleiding voor type- of ME-klassebevoegdverklaringen, indien die deel uitmaken van een goedgekeurde opleiding voor een type- of klassebevoegdverklaring. De volgende punten worden in beschouwing genomen bij de goedkeuring van de opleiding:

i)

de kwalificatie van de FSTD zoals uiteengezet in de desbetreffende vereisten van bijlage VI (Deel-ARA) en bijlage VII (deel-ORA);

| ii) | de kwalificaties van de instructeurs; |
| --- | --- |

ii)

de kwalificaties van de instructeurs;

| iii) | het totaal aan FSTD-opleiding waarin de opleiding voorziet; en |
| --- | --- |

iii)

het totaal aan FSTD-opleiding waarin de opleiding voorziet; en

| iv) | de kwalificaties en voorgaande ervaring op soortgelijke types van de piloten in opleiding. |
| --- | --- |

iv)

de kwalificaties en voorgaande ervaring op soortgelijke types van de piloten in opleiding.

| g) | Piloten die houder zijn van bevoegdheden voor éénpilootoperaties en die voor het eerst bevoegdheden voor meerpilootbediening aanvragen, moeten:






  (1) | een overbruggingscursus voltooien welke manoeuvres en procedures bevat, met inbegrip van MCC, alsook de oefeningen van sectie 7, met gebruikmaking „threat and error management” (het omgaan met dreiging en onjuiste beoordelingen), CRM en menselijke factoren bij een ATO; en |
| --- | --- | --- |

g)

Piloten die houder zijn van bevoegdheden voor éénpilootoperaties en die voor het eerst bevoegdheden voor meerpilootbediening aanvragen, moeten:

(1)

een overbruggingscursus voltooien welke manoeuvres en procedures bevat, met inbegrip van MCC, alsook de oefeningen van sectie 7, met gebruikmaking „threat and error management” (het omgaan met dreiging en onjuiste beoordelingen), CRM en menselijke factoren bij een ATO; en

| (2) | slagen in een vaardigheidstest voor meerpilootbediening. |
| --- | --- |

(2)

slagen in een vaardigheidstest voor meerpilootbediening.

| h) | Wanneer voor het eerst bevoegdheden voor éénpilootbediening worden gevraagd, worden piloten die houder zijn van bevoegdheden voor meerpilootbediening opgeleid bij een ATO en wordt gecontroleerd of zij de volgende aanvullende manoeuvres en procedures kunnen uitvoeren bij éénpilootbediening:






  (1) | voor SE-vleugelvliegtuigen, 1.6, 4.5, 4.6, 5.2 en, voor zover van toepassing, één nadering uit sectie 3.B; en |
| --- | --- | --- |

h)

Wanneer voor het eerst bevoegdheden voor éénpilootbediening worden gevraagd, worden piloten die houder zijn van bevoegdheden voor meerpilootbediening opgeleid bij een ATO en wordt gecontroleerd of zij de volgende aanvullende manoeuvres en procedures kunnen uitvoeren bij éénpilootbediening:

(1)

voor SE-vleugelvliegtuigen, 1.6, 4.5, 4.6, 5.2 en, voor zover van toepassing, één nadering uit sectie 3.B; en

| (2) | voor ME-vleugelvliegtuigen, 1.6, sectie 6 en, voor zover van toepassing, één nadering uit sectie 3.B; |
| --- | --- |

(2)

voor ME-vleugelvliegtuigen, 1.6, sectie 6 en, voor zover van toepassing, één nadering uit sectie 3.B;

| i) | Piloten die houder zijn van bevoegdheden voor zowel éénpiloot- als meerpilootbediening overeenkomstig punten g) en h) mogen de bevoegdheden voor beide types bediening verlengen door een vaardigheidstest voor meerpilootbediening af te leggen, in aanvulling op de onder h), punten 1) en 2), bedoelde oefeningen voor éénpilootbediening, al naargelang van toepassing. |
| --- | --- |

i)

Piloten die houder zijn van bevoegdheden voor zowel éénpiloot- als meerpilootbediening overeenkomstig punten g) en h) mogen de bevoegdheden voor beide types bediening verlengen door een vaardigheidstest voor meerpilootbediening af te leggen, in aanvulling op de onder h), punten 1) en 2), bedoelde oefeningen voor éénpilootbediening, al naargelang van toepassing.

| j) | Wanneer een vaardigheidstest of een bekwaamheidsproef wordt uitgevoerd bij uitsluitend meerpilootbediening, wort de typebevoegdverklaring beperkt tot meerpilootbediening. De beperking wordt opgeheven als de piloten voldoen aan punt h). |
| --- | --- |

j)

Wanneer een vaardigheidstest of een bekwaamheidsproef wordt uitgevoerd bij uitsluitend meerpilootbediening, wort de typebevoegdverklaring beperkt tot meerpilootbediening. De beperking wordt opgeheven als de piloten voldoen aan punt h).

| k) | De opleiding, tests en proeven volgen de onderstaande tabel.






  (1) | Opleiding bij een ATO, eisen voor tests en proeven voor éénpilootbevoegdheden |
| --- | --- | --- |

k)

De opleiding, tests en proeven volgen de onderstaande tabel.

(1)

Opleiding bij een ATO, eisen voor tests en proeven voor éénpilootbevoegdheden

| (2) | Opleiding bij een ATO, eisen voor tests en proeven voor meerpilootbevoegdheden |
| --- | --- |

(2)

Opleiding bij een ATO, eisen voor tests en proeven voor meerpilootbevoegdheden

| (3) | Opleiding bij een ATO, eisen voor tests en proeven voor piloten die houder zijn van éénpilootbevoegdheden en voor het eerst meerpilootbevoegdheden aanvragen (overbruggingscursus) |
| --- | --- |

(3)

Opleiding bij een ATO, eisen voor tests en proeven voor piloten die houder zijn van éénpilootbevoegdheden en voor het eerst meerpilootbevoegdheden aanvragen (overbruggingscursus)

| (4) | Opleiding bij een ATO, eisen voor tests en proeven voor piloten die houder zijn van meerpilootbevoegdheden en voor het eerst éénpilootbevoegdheden aanvragen (overbruggingscursus) |
| --- | --- |

(4)

Opleiding bij een ATO, eisen voor tests en proeven voor piloten die houder zijn van meerpilootbevoegdheden en voor het eerst éénpilootbevoegdheden aanvragen (overbruggingscursus)

| (5) | Opleiding bij een ATO en eisen voor proeven voor gecombineerde verlenging en vernieuwing van één- en meerpilootbevoegdheden. | (1) | (2) | (3) | (4) | (5) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Type vluchtuitvoering | SP | MP | SP → MP (eerste) | MP → SP (eerste) | SP + MP |
| | Opleiding | Tests/proeven | Opleiding | Tests/proeven | Opleiding | Tests/proeven | Opleiding, tests en proeven (SE-vleugelvliegtuigen) | Opleiding, tests en proeven (ME-vleugelvliegtuigen) | SE-vleugelvliegtuigen | ME-vleugelvliegtuigen |
| Eerste afgifte | Secties 1-6 | Secties 1-6 | Secties 1-7 | Secties 1-7 | MCC
  CRM
  Menselijke factoren
  TEM
  Sectie 7 | Secties 1-7 | 1.6, 4.5, 4.6, 5.2 en, voor zover van toepassing, één nadering uit sectie 3.B | 1.6, sectie 6 en, voor zover van toepassing, één nadering uit sectie 3.B | | |
| complexe SP | 1-7 | 1-7 |
| Verlenging | n.v.t. | Secties 1-6 | n.v.t. | Secties 1-7 | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | MPO:
  Secties 1-7
  SPO:
  1.6, 4.5, 4.6, 5.2 en, voor zover van toepassing, één nadering uit sectie 3.B | MPO:
  Secties 1-7
  SPO:
  1.6, sectie 6 en, voor zover van toepassing, één nadering uit sectie 3.B |
| complexe SP | 1-7 | 1-7 |
| Vernieuwing | FCL.740 | Secties 1-6 | FCL.740 | Secties 1-6 | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. | Opleiding: FCL.740 | Opleiding: FCL.740 |
| complexe SP | 1-7 | 1-7 | Proef: zoals voor verlenging | Proef: zoals voor verlenging |

(5)

Opleiding bij een ATO en eisen voor proeven voor gecombineerde verlenging en vernieuwing van één- en meerpilootbevoegdheden.

(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

Type vluchtuitvoering

SP

MP

SP → MP (eerste)

MP → SP (eerste)

SP + MP

Opleiding

Tests/proeven

Opleiding

Tests/proeven

Opleiding

Tests/proeven

Opleiding, tests en proeven (SE-vleugelvliegtuigen)

Opleiding, tests en proeven (ME-vleugelvliegtuigen)

SE-vleugelvliegtuigen

ME-vleugelvliegtuigen

Eerste afgifte

Secties 1-6

Secties 1-6

Secties 1-7

Secties 1-7

MCC

CRM

Menselijke factoren

TEM

Sectie 7

Secties 1-7

1.6, 4.5, 4.6, 5.2 en, voor zover van toepassing, één nadering uit sectie 3.B

1.6, sectie 6 en, voor zover van toepassing, één nadering uit sectie 3.B

complexe SP

1-7

1-7

Verlenging

n.v.t.

Secties 1-6

n.v.t.

Secties 1-7

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

MPO:

Secties 1-7

SPO:

1.6, 4.5, 4.6, 5.2 en, voor zover van toepassing, één nadering uit sectie 3.B

MPO:

Secties 1-7

SPO:

1.6, sectie 6 en, voor zover van toepassing, één nadering uit sectie 3.B

complexe SP

1-7

1-7

Vernieuwing

FCL.740

Secties 1-6

FCL.740

Secties 1-6

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Opleiding: FCL.740

Opleiding: FCL.740

complexe SP

1-7

1-7

Proef: zoals voor verlenging

Proef: zoals voor verlenging

| l) | Om PBN-bevoegdheden vast te stellen of in stand te houden moet één nadering een RNP APCH zijn. Wanneer een RNP APCH niet haalbaar is, moet de nadering worden uitgevoerd in een naar behoren uitgeruste FSTD.











  TMG's EN EENPILOOTGECERTIFICEERDE VLEUGELVLIEGTUIGEN, BEHALVE COMPLEXE VLEUGELVLIEGTUIGEN MET GROOT PRESTATIEVERMOGEN | PRAKTISCHE OPLEIDING | VAARDIGHEIDSTEST OF BEKWAAMHEIDSPROEF VOOR EEN KLASSE OF TYPEBEVOEGDVERKLARING |
| --- | --- | --- | --- |
| Manoeuvres/procedures | FSTD | A | Initialen van instructeur na voltooiing van de opleiding | Getest of beproefd in FSTD of A | Initialen examinator na voltooiing test of proef |
| SECTIE 1 |
| 1
  1.1 | Vertrek
  Voorafgaand aan de vlucht, met inbegrip van:






  — | documentatie; |

l)

Om PBN-bevoegdheden vast te stellen of in stand te houden moet één nadering een RNP APCH zijn. Wanneer een RNP APCH niet haalbaar is, moet de nadering worden uitgevoerd in een naar behoren uitgeruste FSTD.

TMG's EN EENPILOOTGECERTIFICEERDE VLEUGELVLIEGTUIGEN, BEHALVE COMPLEXE VLEUGELVLIEGTUIGEN MET GROOT PRESTATIEVERMOGEN

PRAKTISCHE OPLEIDING

VAARDIGHEIDSTEST OF BEKWAAMHEIDSPROEF VOOR EEN KLASSE OF TYPEBEVOEGDVERKLARING

Manoeuvres/procedures

FSTD

A

Initialen van instructeur na voltooiing van de opleiding

Getest of beproefd in FSTD of A

Initialen examinator na voltooiing test of proef

SECTIE 1

1

1.1

Vertrek

Voorafgaand aan de vlucht, met inbegrip van:

—

documentatie;

| — | massa en zwaartepunt; |
| --- | --- |

—

massa en zwaartepunt;

| — | weersinformatie; en |
| --- | --- |

—

weersinformatie; en

| — | NOTAM. |
| --- | --- |

—

NOTAM.

OTD

1.2

Controles voor de start

1.2.1.

Extern

OTD

P#

P

M

1.2.2.

Intern

OTD

P#

P

M

1.3

Motor starten:

normale storingen.

P---->

---->

M

1.4

Taxiën

P---->

---->

M

1.5

Controles voor vertrek:

motor opwarmen (indien van toepassing)

P---->

---->

M

1.6

Opstijgprocedure:

| — | normaal met vleugelklepinstellingen volgens het vlieghandboek; en |
| --- | --- |

—

normaal met vleugelklepinstellingen volgens het vlieghandboek; en

| — | dwarswind (indien de omstandigheden dat toelaten). |
| --- | --- |

—

dwarswind (indien de omstandigheden dat toelaten).

P---->

---->

M

1.7

Klimmen:

| — | Vx/Vy; |
| --- | --- |

—

Vx/Vy;

| — | bochten naar bepaalde koersen; en |
| --- | --- |

—

bochten naar bepaalde koersen; en

| — | overgang naar horizontale vlucht. |
| --- | --- |

—

overgang naar horizontale vlucht.

P---->

---->

M

1.8

contact met ATC — naleving, R/T-procedures

P---->

M

SECTIE 2

2

2.1

Luchtwerk (visuele meteorologische omstandigheden (VMC))

Rechtlijnige horizontale vlucht bij diverse vliegsnelheden, waaronder begrepen vliegen bij kritisch lage vliegsnelheid met en zonder vleugelkleppen (inclusief nadering tot Vmca, indien van toepassing)

P---->

---->

2.2

Steile bochten (360° links en rechts bij 45° dwarshelling)

P---->

---->

M

2.3

Overtrekken en herstellen:

| i) | overtrekken in de kruisvluchtconfiguratie; |
| --- | --- |

i)

overtrekken in de kruisvluchtconfiguratie;

| ii) | naderen van overtrekken bij het dalen in een bocht in de naderingsconfiguratie en met vermogen; |
| --- | --- |

ii)

naderen van overtrekken bij het dalen in een bocht in de naderingsconfiguratie en met vermogen;

| iii) | naderen van overtrekken in de landingsconfiguratie en met vermogen; en |
| --- | --- |

iii)

naderen van overtrekken in de landingsconfiguratie en met vermogen; en

| iv) | naderen van overtrekken, bocht tijdens de klimvlucht met vleugelkleppen in de startstand en klimvermogen (alleen éénmotorige vleugelvliegtuigen) |
| --- | --- |

iv)

naderen van overtrekken, bocht tijdens de klimvlucht met vleugelkleppen in de startstand en klimvermogen (alleen éénmotorige vleugelvliegtuigen)

P---->

---->

M

2.4

Bediening onder gebruikmaking van automatische piloot en stuurcommandosysteem (mag worden uitgevoerd in Sectie 3) indien van toepassing

P---->

---->

M

2.5

contact met ATC — naleving, R/T-procedures

P---->

---->

M

SECTIE 3A

3A

3A.1

„En route”-procedures VFR

(zie B.5, onder c) en d))

Vliegplan, gegist bestek en kaartlezen

P---->

---->

3A.2

Aanhouden van hoogte, koers en snelheid

P---->

---->

3A.3

Oriëntatie, tijdplanning en herzien van ETA's

P---->

---->

3A.4

Gebruik van radionavigatiehulpmiddelen (indien van toepassing)

P---->

---->

3A.5

Vluchtbeheersing (vluchtlog, routinecontroles inclusief brandstof, systemen en ijsafzetting)

P---->

---->

3A.6

contact met ATC — naleving, R/T-procedures

P---->

---->

DEEL 3B

3B

3B.1*

Instrumentvliegen

Vertrek onder IFR

P---->

---->

M

3B.2*

„En route”-IFR

P---->

---->

M

3B.3*

Wachtprocedures

P---->

---->

M

3B.4*

3D-vluchtuitvoeringen tot aan een beslissingshoogte/-altitude van 200 voet (60 m) of tot aan hogere minima indien noodzakelijk voor de naderingsprocedure (de automatische piloot mag worden gebruikt tot aan het onderscheppen van het eindnaderingssegment van de verticale vliegroute)

P---->

---->

M

3B.5*

2D-vluchtuitvoeringen tot een minimumdalingshoogte/-altitude (MDH/A)

P---->

---->

M

3B.6*

Vliegoefeningen waaronder begrepen een gesimuleerde uitval van het kompas en de vliegstandaanwijzer:

| — | standaardbochten (Rate 1); en |
| --- | --- |

—

standaardbochten (Rate 1); en

| — | herstellen vanuit ongewone vliegstanden. |
| --- | --- |

—

herstellen vanuit ongewone vliegstanden.

P---->

---->

M

3B.7*

Uitval van de localiser of het glijpad

P---->

---->

3B.8*

contact met ATC — naleving, R/T-procedures

P---->

---->

M

Opzettelijk blanco gelaten

SECTIE 4

4

4.1

Aankomst en landingen

Procedure bij aankomst op luchtvaartterrein

P---->

---->

M

4.2

Normale landing

P---->

---->

M

4.3

Landing zonder vleugelkleppen

P---->

---->

M

4.4

Landing met dwarswind (indien geschikte omstandigheden)

P---->

---->

4.5

Glijlanding vanaf hoogstens 2 000 voet boven de baan (alleen éénmotorige vleugelvliegtuigen)

P---->

---->

4.6

Doorstart vanaf de minimumhoogte

P---->

---->

M

4.7

Doorstart en landing 's nachts (indien van toepassing)

P---->

---->

4.8

contact met ATC — naleving, R/T-procedures

P---->

---->

M

SECTIE 5

5

Abnormale en noodprocedures (Deze sectie mag worden gecombineerd met secties 1 t/m 4.)

5.1

Afgebroken start bij een redelijke snelheid

P---->

---->

M

5.2

Gesimuleerde motorstoring na opstijgen (alleen éénmotorige vleugelvliegtuigen)

P

M

5.3

Gesimuleerde noodlanding zonder vermogen (alleen éénmotorige vleugelvliegtuigen)

P

M

5.4

Gesimuleerde noodgevallen:

| i) | brand of rook tijdens de vlucht; en |
| --- | --- |

i)

brand of rook tijdens de vlucht; en

| ii) | systeemstoringen waar van toepassing |
| --- | --- |

ii)

systeemstoringen waar van toepassing

P---->

---->

5.5

Opleiding voor uitsluitend ME-vleugelvliegtuigen en TMG: afzetten en herstarten van de motor (op een veilige hoogte indien uitgevoerd in het luchtvaartuig)

P---->

---->

5.6

contact met ATC — naleving, R/T-procedures

SECTIE 6

6

6.1*

Gesimuleerde asymmetrische vlucht

(Deze sectie mag worden gecombineerd met secties 1 t/m 5.)

Gesimuleerde motorstoring gedurende de start (op veilige hoogte, tenzij uitgevoerd in een FFS of FNPT II)

P---->

--->X

M

6.2*

Asymmetrische nadering en doorstart

P---->

---->

M

6.3*

Asymmetrische nadering en landing, waarbij het vliegtuig volledig tot stilstand wordt gebracht

P---->

---->

M

6.4

contact met ATC — naleving, R/T-procedures

P---->

---->

M

SECTIE 7

7

UPRT

7.1

Vliegmanoeuvres en -procedures

7.1.1.

Manueel vliegen met en zonder stuurcommandosysteem

(geen automatische piloot, geen automatisch gashendelsysteem, en bij verschillende besturingsmodi, voor zover van toepassing)

P----->

---->

7.1.1.1

Bij verschillende snelheden (met inbegrip van trage vlucht) en altitudes binnen de limieten van de FSTD-opleiding.

P----->

---->

7.1.1.2

Steile bochten met 45° helling, 180° tot 360° links en rechts

P----->

---->

7.1.1.3

Bochten met en zonder spoilers

P----->

---->

7.1.1.4

Procedurevliegen en -manoeuvreren op instrumenten, met inbegrip van instrumentvertrek en -aankomst, en visuele nadering

P----->

---->

7.2

7.2.1.

opleiding in het herstellen van upsets

Herstellen van overtreksituaties in:

| — | opstijgconfiguratie; |
| --- | --- |

—

opstijgconfiguratie;

| — | zuivere configuratie op lage altitude; |
| --- | --- |

—

zuivere configuratie op lage altitude;

| — | zuivere configuratie nabij de maximale vluchtuitvoeringsaltitude; en |
| --- | --- |

—

zuivere configuratie nabij de maximale vluchtuitvoeringsaltitude; en

| — | landingsconfiguratie |
| --- | --- |

—

landingsconfiguratie

P----->

---->

7.2.2.

De volgende upsetoefeningen:

| — | herstellen van nose-high overtrek bij verschillende dwarshellingshoeken; en |
| --- | --- |

—

herstellen van nose-high overtrek bij verschillende dwarshellingshoeken; en

| — | herstellen van „nose-low”-overtrek bij verschillende dwarshellingshoeken; |
| --- | --- |

—

herstellen van „nose-low”-overtrek bij verschillende dwarshellingshoeken;

P

FFS die alleen gekwalificeerd is voor de opleidingstaak

X

Voor deze oefening mag geen vleugelvliegtuig worden gebruikt

Alleen FFS

7.3

Doorstart met alle motoren actief* vanuit diverse fasen tijdens een instrumentnadering

P--->

----->

7.4

Geweigerde landing met alle motoren actief:

| — | vanaf diverse hoogten boven DH/MDH 15 m (50 voet) boven de baandrempel |
| --- | --- |

—

vanaf diverse hoogten boven DH/MDH 15 m (50 voet) boven de baandrempel

| — | na touchdown (afgebroken landing) |
| --- | --- |

—

na touchdown (afgebroken landing)

| — | Bij vleugelvliegtuigen die niet als transportvliegtuig zijn gecertificeerd (JAR/FAR 25) of als commutervliegtuig (SFAR 23), wordt de geweigerde landing met alle motoren actief ingezet onder MDH/A of na touchdown. |
| --- | --- |

—

Bij vleugelvliegtuigen die niet als transportvliegtuig zijn gecertificeerd (JAR/FAR 25) of als commutervliegtuig (SFAR 23), wordt de geweigerde landing met alle motoren actief ingezet onder MDH/A of na touchdown.

P----->

----->

6.   Meerpiloot-gecertificeerde vleugelvliegtuigen en éénpiloot-gecertificeerde complexe vleugelvliegtuigen met groot prestatievermogen

| a) | De onderstaande symbolen betekenen het volgende:






  P = | Opgeleid als PIC of tweede piloot en als PF en PM ten behoeve van de afgifte van een typebevoegdverklaring, voor zover toepasselijk. |
| --- | --- | --- |
| OTD = | Voor deze oefening mogen andere opleidingshulpmiddelen worden gebruikt |
| X = | Voor deze oefening moet een FFS worden gebruikt; anders moet een vliegtuig worden gebruikt indien geschikt voor het manoeuvre of de procedure |
| P# = | de opleiding moet worden aangevuld met inspectie van het vliegtuig onder toezicht |

a)

De onderstaande symbolen betekenen het volgende:

P =

Opgeleid als PIC of tweede piloot en als PF en PM ten behoeve van de afgifte van een typebevoegdverklaring, voor zover toepasselijk.

OTD =

Voor deze oefening mogen andere opleidingshulpmiddelen worden gebruikt

X =

Voor deze oefening moet een FFS worden gebruikt; anders moet een vliegtuig worden gebruikt indien geschikt voor het manoeuvre of de procedure

P# =

de opleiding moet worden aangevuld met inspectie van het vliegtuig onder toezicht

| b) | De praktijkopleiding moet ten minste worden uitgevoerd op het opleidingsuitrustingsniveau aangegeven als (P), of kan worden uitgevoerd tot elk hoger uitrustingsniveau aangegeven met de pijl (---->).
  De onderstaande afkortingen worden gehanteerd om de gebruikte opleidingsuitrusting aan te geven:






  A = | vleugelvliegtuig |
| --- | --- | --- |
| FFS = | volledige vluchtnabootser (FFS) |
| FSTD = | vluchtnabootsingsinstrument |

b)

De praktijkopleiding moet ten minste worden uitgevoerd op het opleidingsuitrustingsniveau aangegeven als (P), of kan worden uitgevoerd tot elk hoger uitrustingsniveau aangegeven met de pijl (---->).

De onderstaande afkortingen worden gehanteerd om de gebruikte opleidingsuitrusting aan te geven:

A =

vleugelvliegtuig

FFS =

volledige vluchtnabootser (FFS)

FSTD =

vluchtnabootsingsinstrument

| c) | De items met een sterretje (*) mogen uitsluitend op instrumenten worden gevlogen. |
| --- | --- |

c)

De items met een sterretje (*) mogen uitsluitend op instrumenten worden gevlogen.

| d) | Wanneer de letter „M” in de kolom van de vaardigheidstest/bekwaamheidsproef staat, betekent dit dat het hier een verplichte oefening betreft. |
| --- | --- |

d)

Wanneer de letter „M” in de kolom van de vaardigheidstest/bekwaamheidsproef staat, betekent dit dat het hier een verplichte oefening betreft.

| e) | Er zal een FFS worden gebruikt voor praktijkopleiding en tests indien de FFS deel uitmaakt van een goedgekeurde opleiding voor een typebevoegdverklaring. De volgende punten worden in beschouwing genomen bij de goedkeuring van de opleiding:






  i) | de kwalificaties van de instructeurs; |
| --- | --- | --- |

e)

Er zal een FFS worden gebruikt voor praktijkopleiding en tests indien de FFS deel uitmaakt van een goedgekeurde opleiding voor een typebevoegdverklaring. De volgende punten worden in beschouwing genomen bij de goedkeuring van de opleiding:

i)

de kwalificaties van de instructeurs;

| ii) | de kwalificatie en de hoeveelheid opleiding die is verstrekt tijdens de cursus in een FSTD; en |
| --- | --- |

ii)

de kwalificatie en de hoeveelheid opleiding die is verstrekt tijdens de cursus in een FSTD; en

| iii) | de kwalificaties en voorgaande ervaring op soortgelijke types van de piloten in opleiding. |
| --- | --- |

iii)

de kwalificaties en voorgaande ervaring op soortgelijke types van de piloten in opleiding.

| f) | De manoeuvres en procedures moeten MCC bevatten voor meerpiloot-gecertificeerde vleugelvliegtuigen en voor éénpiloot-gecertificeerde complexe vleugelvliegtuigen met groot prestatievermogen bij meerpilootbediening. |
| --- | --- |

f)

De manoeuvres en procedures moeten MCC bevatten voor meerpiloot-gecertificeerde vleugelvliegtuigen en voor éénpiloot-gecertificeerde complexe vleugelvliegtuigen met groot prestatievermogen bij meerpilootbediening.

| g) | De manoeuvres en procedures moeten worden uitgevoerd in de rol van éénpiloot voor éénpiloot-gecertificeerde complexe vleugelvliegtuigen met groot prestatievermogen in éénpilootoperaties. |
| --- | --- |

g)

De manoeuvres en procedures moeten worden uitgevoerd in de rol van éénpiloot voor éénpiloot-gecertificeerde complexe vleugelvliegtuigen met groot prestatievermogen in éénpilootoperaties.

| h) | In het geval van éénpiloot-gecertificeerde complexe vleugelvliegtuigen met groot prestatievermogen, wanneer een vaardigheidstest of bekwaamheidsproef wordt uitgevoerd in meerpilootbediening, zal de typebevoegdverklaring tot meerpilootbediening worden beperkt. Als de bevoegdheden voor éénpilootbediening moeten worden verkregen, moeten de manoeuvres/procedures in 2.5, 3.8.3.4, 4.4, 5.5 en tevens ten minste één van de manoeuvres/procedures uit sectie 3.4 worden voltooid bij éénpilootbesturing. |
| --- | --- |

h)

In het geval van éénpiloot-gecertificeerde complexe vleugelvliegtuigen met groot prestatievermogen, wanneer een vaardigheidstest of bekwaamheidsproef wordt uitgevoerd in meerpilootbediening, zal de typebevoegdverklaring tot meerpilootbediening worden beperkt. Als de bevoegdheden voor éénpilootbediening moeten worden verkregen, moeten de manoeuvres/procedures in 2.5, 3.8.3.4, 4.4, 5.5 en tevens ten minste één van de manoeuvres/procedures uit sectie 3.4 worden voltooid bij éénpilootbesturing.

| i) | In het geval van een beperkte typebevoegdverklaring die is afgegeven overeenkomstig FCL.720.A, punt e), moeten de kandidaten voldoen aan dezelfde eisen als andere kandidaten voor de typebevoegdverklaring, met uitzondering van de praktische oefeningen met betrekking tot de opstijg- en landingsfasen. |
| --- | --- |

i)

In het geval van een beperkte typebevoegdverklaring die is afgegeven overeenkomstig FCL.720.A, punt e), moeten de kandidaten voldoen aan dezelfde eisen als andere kandidaten voor de typebevoegdverklaring, met uitzondering van de praktische oefeningen met betrekking tot de opstijg- en landingsfasen.

| j) | Om PBN-bevoegdheden vast te stellen of in stand te houden moet één nadering een RNP APCH zijn. Wanneer een RNP APCH niet haalbaar is, moet de nadering worden uitgevoerd in een naar behoren uitgeruste FSTD.










  MEERPILOOT-GECERTIFICEERDE VLEUGELVLIEGTUIGEN EN ÉÉNPILOOT-GECERTIFICEERDE COMPLEXE VLEUGELVLIEGTUIGEN MET GROOT PRESTATIEVERMOGEN | PRAKTISCHE OPLEIDING | VAARDIGHEIDSTEST OF BEKWAAMHEIDSPROEF VOOR ATPL/MPL/TYPEBEVOEGDVERKLARING |
| --- | --- | --- | --- |
| Manoeuvres/procedures | FSTD | A | Initialen van instructeur na voltooiing van de opleiding | Getest of beproefd in FSTD of A | Initialen examinator na voltooiing test of proef |
| SECTIE 1 |
| 1 | Vluchtvoorbereiding |

j)

Om PBN-bevoegdheden vast te stellen of in stand te houden moet één nadering een RNP APCH zijn. Wanneer een RNP APCH niet haalbaar is, moet de nadering worden uitgevoerd in een naar behoren uitgeruste FSTD.

MEERPILOOT-GECERTIFICEERDE VLEUGELVLIEGTUIGEN EN ÉÉNPILOOT-GECERTIFICEERDE COMPLEXE VLEUGELVLIEGTUIGEN MET GROOT PRESTATIEVERMOGEN

PRAKTISCHE OPLEIDING

VAARDIGHEIDSTEST OF BEKWAAMHEIDSPROEF VOOR ATPL/MPL/TYPEBEVOEGDVERKLARING

Manoeuvres/procedures

FSTD

A

Initialen van instructeur na voltooiing van de opleiding

Getest of beproefd in FSTD of A

Initialen examinator na voltooiing test of proef

SECTIE 1

1

Vluchtvoorbereiding

| 1.1. | Prestatieberekening |
| --- | --- |

1.1.

Prestatieberekening

OTD

P

| 1.2. | Uitwendige visuele inspectie van het vleugelvliegtuig; locatie van elk item en doel van de inspectie |
| --- | --- |

1.2.

Uitwendige visuele inspectie van het vleugelvliegtuig; locatie van elk item en doel van de inspectie

OTD P#

P

| 1.3. | Inspectie van de cockpit |
| --- | --- |

1.3.

Inspectie van de cockpit

P----->

----->

| 1.4. | Gebruik van checklist voor het starten van de motoren, startprocedures, controle van radio en navigatie-uitrusting, selectie en instelling van navigatie- en communicatiefrequenties |
| --- | --- |

1.4.

Gebruik van checklist voor het starten van de motoren, startprocedures, controle van radio en navigatie-uitrusting, selectie en instelling van navigatie- en communicatiefrequenties

P----->

----->

M

| 1.5. | Taxiën conform instructies van de luchtverkeersleiding of de instructeur |
| --- | --- |

1.5.

Taxiën conform instructies van de luchtverkeersleiding of de instructeur

P----->

----->

| 1.6. | Controles voor de start |
| --- | --- |

1.6.

Controles voor de start

P----->

----->

M

SECTIE 2

| 2 | Start |
| --- | --- |

2

Start

| 2.1. | Normale start met verschillende instellingen van de vleugelkleppen, inclusief versnelde start |
| --- | --- |

2.1.

Normale start met verschillende instellingen van de vleugelkleppen, inclusief versnelde start

P----->

----->

| 2.2* | Instrumentstart; overgang naar instrumentvliegen is vereist tijdens rotatie of onmiddellijk na het loskomen van de grond |
| --- | --- |

2.2*

Instrumentstart; overgang naar instrumentvliegen is vereist tijdens rotatie of onmiddellijk na het loskomen van de grond

P----->

----->

| 2.3. | Opstijgen met dwarswind |
| --- | --- |

2.3.

Opstijgen met dwarswind

P----->

----->

| 2.4. | Start met maximale startmassa (werkelijke of gesimuleerde maximale startmassa) |
| --- | --- |

2.4.

Start met maximale startmassa (werkelijke of gesimuleerde maximale startmassa)

P----->

----->

| 2.5. | Opstijgen met gesimuleerde motorstoring: |
| --- | --- |

2.5.

Opstijgen met gesimuleerde motorstoring:

| 2.5.1* | kort na het bereiken van V2 |
| --- | --- |

2.5.1*

kort na het bereiken van V2

P----->

----->

(In vliegtuigen die niet als transportvliegtuigen of als commutervliegtuigen zijn gecertificeerd, mag de motorstoring niet worden gesimuleerd tot een minimumhoogte van 500 ft boven het einde van de startbaan is bereikt. In vliegtuigen met dezelfde prestatie als een transportvliegtuig m.b.t. startmassa en luchtdichtheidshoogte, mag de instructeur de motorstoring kort na het bereiken van V2 simuleren)

| 2.5.2* | tussen V1 en V2 |
| --- | --- |

2.5.2*

tussen V1 en V2

P

X

Alleen M FFS

| 2.6. | Afgebroken start bij een redelijke snelheid vóór het bereiken van V1 |
| --- | --- |

2.6.

Afgebroken start bij een redelijke snelheid vóór het bereiken van V1

P----->

---->X

M

SECTIE 3

| 3 | Vliegmanoeuvres en -procedures |
| --- | --- |

3

Vliegmanoeuvres en -procedures

| 3.1. | Manueel vliegen met en zonder stuurcommandosysteem
  (geen automatische piloot, geen automatisch gashendelsysteem, en bij verschillende besturingsmodi, voor zover van toepassing) |
| --- | --- |

3.1.

Manueel vliegen met en zonder stuurcommandosysteem

(geen automatische piloot, geen automatisch gashendelsysteem, en bij verschillende besturingsmodi, voor zover van toepassing)

P----->

---->

| 3.1.1. | Bij verschillende snelheden (met inbegrip van trage vlucht) en altitudes binnen de limieten van de FSTD-opleiding. |
| --- | --- |

3.1.1.

Bij verschillende snelheden (met inbegrip van trage vlucht) en altitudes binnen de limieten van de FSTD-opleiding.

P----->

---->

| 3.1.2. | Steile bochten met 45° helling, 180° tot 360° links en rechts |
| --- | --- |

3.1.2.

Steile bochten met 45° helling, 180° tot 360° links en rechts

P----->

---->

| 3.1.3. | Bochten met en zonder spoilers |
| --- | --- |

3.1.3.

Bochten met en zonder spoilers

P----->

---->

| 3.1.4. | Procedurevliegen en -manoeuvreren op instrumenten, met inbegrip van instrumentvertrek en -aankomst, en visuele nadering |
| --- | --- |

3.1.4.

Procedurevliegen en -manoeuvreren op instrumenten, met inbegrip van instrumentvertrek en -aankomst, en visuele nadering

P----->

---->

| 3.2. | Veranderen van trim en machtrillingen (indien van toepassing) en overige specifieke vliegeigenschappen van het vliegtuig (bijv. Dutch Roll) |
| --- | --- |

3.2.

Veranderen van trim en machtrillingen (indien van toepassing) en overige specifieke vliegeigenschappen van het vliegtuig (bijv. Dutch Roll)

P----->

---->X

Voor deze oefening mag geen vleugelvliegtuig worden gebruikt

Alleen FFS

| 3.3. | Normale werking van systemen en van het paneel voor de boordwerktuigkundige (indien van toepassing) |
| --- | --- |

3.3.

Normale werking van systemen en van het paneel voor de boordwerktuigkundige (indien van toepassing)

OTD

P----->

----->

| 3.4. | Normale en abnormale werking van de volgende systemen: |
| --- | --- |

3.4.

Normale en abnormale werking van de volgende systemen:

M

Een verplicht minimum van 3 abnormale items moet worden geselecteerd uit 3.4.0 t/m 3.4.14

| 3.4.0. | Motor (indien noodzakelijk propeller) |
| --- | --- |

3.4.0.

Motor (indien noodzakelijk propeller)

OTD

P----->

----->

| 3.4.1. | Onder druk zetten en airco |
| --- | --- |

3.4.1.

Onder druk zetten en airco

OTD

P----->

----->

| 3.4.2. | Pitot-/statisch systeem |
| --- | --- |

3.4.2.

Pitot-/statisch systeem

OTD

P----->

----->

| 3.4.3. | Brandstofsysteem |
| --- | --- |

3.4.3.

Brandstofsysteem

OTD

P----->

----->

| 3.4.4. | Elektrisch systeem |
| --- | --- |

3.4.4.

Elektrisch systeem

OTD

P----->

----->

| 3.4.5. | Hydraulisch systeem |
| --- | --- |

3.4.5.

Hydraulisch systeem

OTD

P----->

----->

| 3.4.6. | Besturings- en trimsysteem |
| --- | --- |

3.4.6.

Besturings- en trimsysteem

OTD

P----->

----->

| 3.4.7. | Systeem ter voorkoming van ijsafzetting en ijsverwijderingssysteem, voorruitverwarming |
| --- | --- |

3.4.7.

Systeem ter voorkoming van ijsafzetting en ijsverwijderingssysteem, voorruitverwarming

OTD

P----->

----->

| 3.4.8. | Automatische piloot/stuurcommandosysteem |
| --- | --- |

3.4.8.

Automatische piloot/stuurcommandosysteem

OTD

P----->

----->

M

(enkel voor éénpilootbediening)

| 3.4.9. | Apparatuur voor het waarschuwen voor of het vermijden van overtrekken, en apparatuur ter verbetering van de stabiliteit |
| --- | --- |

3.4.9.

Apparatuur voor het waarschuwen voor of het vermijden van overtrekken, en apparatuur ter verbetering van de stabiliteit

OTD

P----->

----->

| 3.4.10. | Grondnaderingswaarschuwingssysteem, weerradar, radiohoogtemeter, transponder |
| --- | --- |

3.4.10.

Grondnaderingswaarschuwingssysteem, weerradar, radiohoogtemeter, transponder

P----->

----->

| 3.4.11. | Radio's, navigatie-uitrusting, instrumenten, vluchtregelsysteem |
| --- | --- |

3.4.11.

Radio's, navigatie-uitrusting, instrumenten, vluchtregelsysteem

OTD

P----->

----->

| 3.4.12. | Landingsgestel en remmen |
| --- | --- |

3.4.12.

Landingsgestel en remmen

OTD

P----->

----->

| 3.4.13. | Vleugelvoorrandklep- en -achterrandklepsysteem |
| --- | --- |

3.4.13.

Vleugelvoorrandklep- en -achterrandklepsysteem

OTD

----->

| 3.4.14. | Hulpaggregaat (APU) |
| --- | --- |

3.4.14.

Hulpaggregaat (APU)

OTD

P----->

----->

Opzettelijk blanco gelaten

| 3.6. | Abnormale en noodprocedures: |
| --- | --- |

3.6.

Abnormale en noodprocedures:

M

Een verplicht minimum van 3 items moet worden geselecteerd uit 3.6.1 t/m 3.6.9

| 3.6.1. | Brandoefeningen bijv. motor, APU, cabine, vrachtruim, cockpit, vleugel en elektrische branden inclusief evacuatie |
| --- | --- |

3.6.1.

Brandoefeningen bijv. motor, APU, cabine, vrachtruim, cockpit, vleugel en elektrische branden inclusief evacuatie

P----->

----->

| 3.6.2. | Rookbeheersing en -verwijdering |
| --- | --- |

3.6.2.

Rookbeheersing en -verwijdering

P----->

----->

| 3.6.3. | Motorstoringen, uitzetten en herstarten op veilige hoogte |
| --- | --- |

3.6.3.

Motorstoringen, uitzetten en herstarten op veilige hoogte

P----->

----->

| 3.6.4. | Brandstof lozen (gesimuleerd) |
| --- | --- |

3.6.4.

Brandstof lozen (gesimuleerd)

P----->

----->

| 3.6.5. | Windschering bij start/landing |
| --- | --- |

3.6.5.

Windschering bij start/landing

P

X

Alleen FFS

| 3.6.6. | Gesimuleerde cabinedrukstoring/nooddaling |
| --- | --- |

3.6.6.

Gesimuleerde cabinedrukstoring/nooddaling

P----->

----->

| 3.6.7. | Uitval van een bemanningslid |
| --- | --- |

3.6.7.

Uitval van een bemanningslid

P----->

----->

| 3.6.8. | Andere noodprocedures zoals uiteengezet in het betreffende vlieghandboek (AFM) |
| --- | --- |

3.6.8.

Andere noodprocedures zoals uiteengezet in het betreffende vlieghandboek (AFM)

P----->

----->

| 3.6.9. | TCAS-incident |
| --- | --- |

3.6.9.

TCAS-incident

OTD

P----->

Er mag geen vleugelvliegtuig worden gebruikt

Alleen FFS

| 3.7. | opleiding in het herstellen van upsets |
| --- | --- |

3.7.

opleiding in het herstellen van upsets

| 3.7.1. | Herstellen van overtreksituaties in:






  — | opstijgconfiguratie; |
| --- | --- | --- |

3.7.1.

Herstellen van overtreksituaties in:

—

opstijgconfiguratie;

| — | zuivere configuratie op lage altitude; |
| --- | --- |

—

zuivere configuratie op lage altitude;

| — | zuivere configuratie nabij de maximale vluchtuitvoeringsaltitude; en |
| --- | --- |

—

zuivere configuratie nabij de maximale vluchtuitvoeringsaltitude; en

| — | landingsconfiguratie. |
| --- | --- |

—

landingsconfiguratie.

P

FFS die alleen gekwalificeerd is voor de opleidingstaak

X

Voor deze oefening mag geen vleugelvliegtuig worden gebruikt

| 3.7.2. | De volgende upsetoefeningen:






  — | herstellen van nose-high overtrek bij verschillende dwarshellingshoeken; en |
| --- | --- | --- |

3.7.2.

De volgende upsetoefeningen:

—

herstellen van nose-high overtrek bij verschillende dwarshellingshoeken; en

| — | herstellen van „nose-low”-overtrek bij verschillende dwarshellingshoeken |
| --- | --- |

—

herstellen van „nose-low”-overtrek bij verschillende dwarshellingshoeken

P

FFS die alleen gekwalificeerd is voor de opleidingstaak

X

Voor deze oefening mag geen vleugelvliegtuig worden gebruikt

Alleen FFS

| 3.8. | Instrumentvliegprocedures |
| --- | --- |

3.8.

Instrumentvliegprocedures

| 3.8.1.* | Naleven van vertrek- en aankomstroutes en ATC-instructies |
| --- | --- |

3.8.1.*

Naleven van vertrek- en aankomstroutes en ATC-instructies

P----->

----->

M

| 3.8.2* | Wachtprocedures |
| --- | --- |

3.8.2*

Wachtprocedures

P----->

----->

| 3.8.3* | 3D-operaties tot aan een DH/A van 200 voet (60 m) of tot aan hogere minima indien noodzakelijk voor de naderingsprocedure |
| --- | --- |

3.8.3*

3D-operaties tot aan een DH/A van 200 voet (60 m) of tot aan hogere minima indien noodzakelijk voor de naderingsprocedure

Opmerking: Volgens het vlieghandboek kan voor RNP APCH-procedures het gebruik van de automatische piloot of het stuurcommandosysteem noodzakelijk zijn. Bij de keuze van de handmatig te vliegen procedure wordt met dergelijke beperkingen rekening gehouden (kies, bijvoorbeeld, een ILS voor 3.8.3.1 in geval van een dergelijke beperking in het vlieghandboek).

| 3.8.3.1. | *Handmatig, zonder stuurcommandosysteem |
| --- | --- |

3.8.3.1.

*Handmatig, zonder stuurcommandosysteem

P----->

----->

M

(alleen vaardigheidstest)

| 3.8.3.2. | *Handmatig, met stuurcommandosysteem |
| --- | --- |

3.8.3.2.

*Handmatig, met stuurcommandosysteem

P----->

----->

| 3.8.3.3. | *Met automatische piloot |
| --- | --- |

3.8.3.3.

*Met automatische piloot

P----->

----->

| 3.8.3.4. | * Handmatig, met één motor gesimuleerd buiten werking; motorstoring moet worden gesimuleerd tijdens de eindnadering vóór het passeren van 1 000 voet boven het luchtvaartterrein tot aan het landingsdoelpunt of gedurende de volledige afgebroken-naderingsprocedure. In vleugelvliegtuigen die niet als transportvliegtuig (JAR/FAR 25) of als commutervliegtuig (SFAR 23) gecertificeerd zijn, moet de nadering met gesimuleerde motorstoring en de daaropvolgende doorstart worden begonnen in samenhang met de niet-precisienadering, zoals beschreven in 3.8.4. Met de doorstart moet worden begonnen bij het bereiken van de gepubliceerde hindernisvrije hoogte (OCH/A), echter niet na het bereiken van een minimumdalingshoogte (MDH/A) van 500 ft boven de baandrempelhoogte. In vleugelvliegtuigen met dezelfde prestaties als een transportvliegtuig betreffende startmassa en luchtdichtheidshoogte, kan de instructeur de motorstoring simuleren conform 3.8.3.4. |
| --- | --- |

3.8.3.4.

- Handmatig, met één motor gesimuleerd buiten werking; motorstoring moet worden gesimuleerd tijdens de eindnadering vóór het passeren van 1 000 voet boven het luchtvaartterrein tot aan het landingsdoelpunt of gedurende de volledige afgebroken-naderingsprocedure. In vleugelvliegtuigen die niet als transportvliegtuig (JAR/FAR 25) of als commutervliegtuig (SFAR 23) gecertificeerd zijn, moet de nadering met gesimuleerde motorstoring en de daaropvolgende doorstart worden begonnen in samenhang met de niet-precisienadering, zoals beschreven in 3.8.4. Met de doorstart moet worden begonnen bij het bereiken van de gepubliceerde hindernisvrije hoogte (OCH/A), echter niet na het bereiken van een minimumdalingshoogte (MDH/A) van 500 ft boven de baandrempelhoogte. In vleugelvliegtuigen met dezelfde prestaties als een transportvliegtuig betreffende startmassa en luchtdichtheidshoogte, kan de instructeur de motorstoring simuleren conform 3.8.3.4.

P----->

----->

M

| 3.8.3.5. | *Handmatig, met één motor gesimuleerd buiten werking; motorstoring moet worden gesimuleerd tijdens de eindnadering na het moment waarop het buitenmerkbaken (OM) wordt gepasseerd binnen een afstand van niet meer dan 4 NM tot aan het landingsdoelpunt of via de volledige afgebroken-naderingsprocedure
  In vleugelvliegtuigen die niet als transportvliegtuig (JAR/FAR 25) of als commutervliegtuig (SFAR 23) gecertificeerd zijn, moet de nadering met gesimuleerde motorstoring en de daaropvolgende doorstart worden begonnen in samenhang met de niet-precisienadering, zoals beschreven in 3.8.4. Met de doorstart moet worden begonnen bij het bereiken van de gepubliceerde hindernisvrije hoogte (OCH/A), maar niet na het bereiken van een minimumdalingshoogte (MDH/A) van 500 ft boven de baandrempelhoogte. In vleugelvliegtuigen met dezelfde prestaties als een transportvliegtuig betreffende startmassa en luchtdichtheidshoogte, kan de instructeur de motorstoring simuleren conform 3.8.3.4. |
| --- | --- |

3.8.3.5.

*Handmatig, met één motor gesimuleerd buiten werking; motorstoring moet worden gesimuleerd tijdens de eindnadering na het moment waarop het buitenmerkbaken (OM) wordt gepasseerd binnen een afstand van niet meer dan 4 NM tot aan het landingsdoelpunt of via de volledige afgebroken-naderingsprocedure

In vleugelvliegtuigen die niet als transportvliegtuig (JAR/FAR 25) of als commutervliegtuig (SFAR 23) gecertificeerd zijn, moet de nadering met gesimuleerde motorstoring en de daaropvolgende doorstart worden begonnen in samenhang met de niet-precisienadering, zoals beschreven in 3.8.4. Met de doorstart moet worden begonnen bij het bereiken van de gepubliceerde hindernisvrije hoogte (OCH/A), maar niet na het bereiken van een minimumdalingshoogte (MDH/A) van 500 ft boven de baandrempelhoogte. In vleugelvliegtuigen met dezelfde prestaties als een transportvliegtuig betreffende startmassa en luchtdichtheidshoogte, kan de instructeur de motorstoring simuleren conform 3.8.3.4.

P----->

----->

M

| 3.8.4* | 2D-vluchtuitvoeringen tot aan de MDH/A |
| --- | --- |

3.8.4*

2D-vluchtuitvoeringen tot aan de MDH/A

P*--->

----->

M

| 3.8.5. | Circlingnadering onder de volgende omstandigheden:






  (a)* | nadering tot de toegestane minimale circlingnaderingshoogte boven zeeniveau op het betreffende luchtvaartterrein conform de lokale instrumentnaderingsfaciliteiten onder gesimuleerde instrumentvliegomstandigheden;
  gevolgd door: |
| --- | --- | --- |

3.8.5.

Circlingnadering onder de volgende omstandigheden:

(a)*

nadering tot de toegestane minimale circlingnaderingshoogte boven zeeniveau op het betreffende luchtvaartterrein conform de lokale instrumentnaderingsfaciliteiten onder gesimuleerde instrumentvliegomstandigheden;

gevolgd door:

| b) | circlingnadering naar een andere baan ten minste 90° uit de middellijn vanaf de eindnadering gebruikt in item (a), op de toegestane minimale circlingnaderingshoogte. |
| --- | --- |

b)

circlingnadering naar een andere baan ten minste 90° uit de middellijn vanaf de eindnadering gebruikt in item (a), op de toegestane minimale circlingnaderingshoogte.

Opmerking: als (a) en (b) niet mogelijk zijn om ATC-redenen, kan een gesimuleerd slechtzichtpatroon worden uitgevoerd.

P*--->

----->

| 3.8.6. | Visuele naderingen |
| --- | --- |

3.8.6.

Visuele naderingen

P---->

----->

SECTIE 4

| 4 | Procedures voor afgebroken nadering |
| --- | --- |

4

Procedures voor afgebroken nadering

| 4.1. | Doorstart met alle motoren in werking* tijdens een 3D-operatie bij het bereiken van de beslissingshoogte |
| --- | --- |

4.1.

Doorstart met alle motoren in werking* tijdens een 3D-operatie bij het bereiken van de beslissingshoogte

P*--->

----->

| 4.2. | Doorstart met alle motoren actief* vanuit diverse fasen tijdens een instrumentnadering |
| --- | --- |

4.2.

Doorstart met alle motoren actief* vanuit diverse fasen tijdens een instrumentnadering

P*--->

----->

| 4.3. | Overige procedures voor afgebroken naderingen |
| --- | --- |

4.3.

Overige procedures voor afgebroken naderingen

P*--->

----->

| 4.4* | Handmatige doorstart met de kritische motor gesimuleerd buiten werking na een instrumentnadering bij het bereiken van de DH, MDH of MAPt |
| --- | --- |

4.4*

Handmatige doorstart met de kritische motor gesimuleerd buiten werking na een instrumentnadering bij het bereiken van de DH, MDH of MAPt

P*----->

----->

M

| 4.5. | Geweigerde landing met alle motoren actief:






  — | vanaf diverse hoogten onder DH/MDH; |
| --- | --- | --- |

4.5.

Geweigerde landing met alle motoren actief:

—

vanaf diverse hoogten onder DH/MDH;

| — | na touchdown (afgebroken landing) |
| --- | --- |

—

na touchdown (afgebroken landing)

Bij vleugelvliegtuigen die niet als transportvliegtuig zijn gecertificeerd (JAR/FAR 25) of als commutervliegtuig (SFAR 23), wordt de geweigerde landing met alle motoren actief ingezet onder MDH/A of na touchdown.

P----->

----->

SECTIE 5

| 5 | Landingen |
| --- | --- |

5

Landingen

| 5.1. | Normale landingen* met visuele referentie vastgesteld bij het bereiken van de DA/H volgend op een instrumentnadering |
| --- | --- |

5.1.

Normale landingen* met visuele referentie vastgesteld bij het bereiken van de DA/H volgend op een instrumentnadering

P

| 5.2. | Landing met gesimuleerd vastgelopen horizontaal stabilo in elke out-of-trim positie |
| --- | --- |

5.2.

Landing met gesimuleerd vastgelopen horizontaal stabilo in elke out-of-trim positie

P----->

Voor deze oefening mag geen vleugelvliegtuig worden gebruikt

Alleen FFS

| 5.3. | Dwarswindlandingen (luchtvaartuig, indien uitvoerbaar) |
| --- | --- |

5.3.

Dwarswindlandingen (luchtvaartuig, indien uitvoerbaar)

P----->

----->

| 5.4. | Verkeerspatroon en landing zonder of met gedeeltelijk geselecteerde vleugelvoorrandkleppen en -achterrandkleppen |
| --- | --- |

5.4.

Verkeerspatroon en landing zonder of met gedeeltelijk geselecteerde vleugelvoorrandkleppen en -achterrandkleppen

P----->

----->

| 5.5. | Landing met kritische motor gesimuleerd buiten werking |
| --- | --- |

5.5.

Landing met kritische motor gesimuleerd buiten werking

P----->

----->

M

| 5.6. | Landing met twee motoren buiten werking:






  — | vliegtuigen met drie motoren: de middenmotor en één buitenmotor voor zover uitvoerbaar conform gegevens van het AFM; en |
| --- | --- | --- |

5.6.

Landing met twee motoren buiten werking:

—

vliegtuigen met drie motoren: de middenmotor en één buitenmotor voor zover uitvoerbaar conform gegevens van het AFM; en

| — | vliegtuigen met vier motoren: twee motoren aan één zijde |
| --- | --- |

—

vliegtuigen met vier motoren: twee motoren aan één zijde

P

X

M

Alleen FFS

(alleen vaardigheidstest)

Algemene opmerkingen:

Bijzondere eisen voor de aanvulling van een typebevoegdverklaring voor instrumentnaderingen tot aan een beslissingshoogte (DH) van minder dan 200 voet (60 m), d.w.z. CAT II/III-vluchtuitvoeringen.

SECTIE 6

Extra autorisatie op een typebevoegdverklaring voor instrumentnaderingen tot aan een DH van minder dan 60 m (200 ft) (CAT II/III)

De volgende manoeuvres en procedures zijn de minimale opleidingseisen om instrumentnaderingen toe te staan tot een DH van minder dan 60 m (200 ft). Tijdens de volgende instrumentnaderingen en afgebroken-naderingsprocedures moet gebruik worden gemaakt van alle vliegtuiguitrusting die nodig is voor typecertificatie van instrumentnaderingen tot een DH van minder dan 60 m (200 ft).

| 6.1* | Afgebroken start op minimaal toegestane zichtbare baanlengte (RVR) |
| --- | --- |

6.1*

Afgebroken start op minimaal toegestane zichtbare baanlengte (RVR)

P*----->

---->X

Voor deze oefening mag geen vleugelvliegtuig worden gebruikt

M*

| 6.2* | CAT II/III-naderingen:
  onder gesimuleerde instrumentvliegomstandigheden tot aan de van toepassing zijnde DH, gebruikmakend van vluchtgeleidingssysteem. Standaardprocedures voor onderlinge samenwerking van de bemanning (taakverdeling, afroepprocedures, wederzijds toezicht, informatie-uitwisseling en ondersteuning) moeten in acht worden genomen. |
| --- | --- |

6.2*

CAT II/III-naderingen:

onder gesimuleerde instrumentvliegomstandigheden tot aan de van toepassing zijnde DH, gebruikmakend van vluchtgeleidingssysteem. Standaardprocedures voor onderlinge samenwerking van de bemanning (taakverdeling, afroepprocedures, wederzijds toezicht, informatie-uitwisseling en ondersteuning) moeten in acht worden genomen.

P----->

----->

M

| 6.3* | Doorstart:
  na naderingen zoals aangegeven in 6.2 bij het bereiken van DH.
  De opleiding moet tevens een doorstart bevatten t.g.v. (gesimuleerd) onvoldoende RVR, windschering, te grote afwijking van naderingslimieten voor een succesvolle nadering door het vliegtuig, en grond-/boorduitrustingsdefect vóór het bereiken van DH en doorstart met gesimuleerd boorduitrustingsdefect. |
| --- | --- |

6.3*

Doorstart:

na naderingen zoals aangegeven in 6.2 bij het bereiken van DH.

De opleiding moet tevens een doorstart bevatten t.g.v. (gesimuleerd) onvoldoende RVR, windschering, te grote afwijking van naderingslimieten voor een succesvolle nadering door het vliegtuig, en grond-/boorduitrustingsdefect vóór het bereiken van DH en doorstart met gesimuleerd boorduitrustingsdefect.

P----->

----->

M*

| 6.4* | Landing(en):
  met visuele referentie vastgesteld bij DH volgend op een instrumentnadering. Afhankelijk van het specifieke vluchtgeleidingssysteem, moet een automatische landing worden uitgevoerd. |
| --- | --- |

6.4*

Landing(en):

met visuele referentie vastgesteld bij DH volgend op een instrumentnadering. Afhankelijk van het specifieke vluchtgeleidingssysteem, moet een automatische landing worden uitgevoerd.

P----->

----->

M

OPMERKING: CAT II/III-vluchtuitvoeringen dienen te worden verricht overeenkomstig de operationele regels.

7.   Klassebevoegdverklaringen — water

Sectie 6 moet worden voltooid om een meermotorige klassebevoegdverklaring water voor uitsluitend VFR opnieuw geldig te verklaren in die gevallen waar de vereiste ervaring van 10 routesectoren binnen de voorafgaande twaalf maanden niet is gehaald.

| KLASSEBEVOEGDVERKLARING WATER | PRAKTISCHE OPLEIDING | VAARDIGHEIDSTEST OF BEKWAAMHEIDSPROEF VOOR EEN KLASSEBEVOEGDVERKLARING |
| --- | --- | --- |
| Manoeuvres/procedures | Initialen van de instructeur na voltooiing van de opleiding | Initialen van de examinator na voltooiing test |
| SECTIE 1 |
| 1 | Vertrek |

KLASSEBEVOEGDVERKLARING WATER

PRAKTISCHE OPLEIDING

VAARDIGHEIDSTEST OF BEKWAAMHEIDSPROEF VOOR EEN KLASSEBEVOEGDVERKLARING

Manoeuvres/procedures

Initialen van de instructeur na voltooiing van de opleiding

Initialen van de examinator na voltooiing test

SECTIE 1

1

| 1.1. | Voorafgaand aan de vlucht, met inbegrip van:






  — | documentatie; |
| --- | --- | --- |

1.1.

Voorafgaand aan de vlucht, met inbegrip van:

—

documentatie;

| — | massa en zwaartepunt; |
| --- | --- |

—

massa en zwaartepunt;

| — | weersinformatie; en |
| --- | --- |

—

weersinformatie; en

| — | NOTAM. |
| --- | --- |

—

NOTAM.

| 1.2. | Controles voor de start
  Buiten/binnen |
| --- | --- |

1.2.

Controles voor de start

Buiten/binnen

| 1.3. | Motor starten en stilleggen
  Normale storingen |
| --- | --- |

1.3.

Motor starten en stilleggen

Normale storingen

| 1.4. | Taxiën |
| --- | --- |

1.4.

Taxiën

| 1.5. | Planeren |
| --- | --- |

1.5.

Planeren

| 1.6. | Aanmeren: |
| --- | --- |

1.6.

Aanmeren:

Strand

Aanlegsteiger

Boei

| 1.7. | Varen met uitgeschakelde motor |
| --- | --- |

1.7.

Varen met uitgeschakelde motor

| 1.8. | Controles voor vertrek:
  Motor opwarmen (indien van toepassing) |
| --- | --- |

1.8.

Controles voor vertrek:

Motor opwarmen (indien van toepassing)

| 1.9. | Opstijgprocedure:






  — | normaal met vleugelklepinstellingen volgens het vlieghandboek; en |
| --- | --- | --- |

1.9.

Opstijgprocedure:

—

normaal met vleugelklepinstellingen volgens het vlieghandboek; en

| — | dwarswind (indien de omstandigheden dat toelaten). |
| --- | --- |

—

dwarswind (indien de omstandigheden dat toelaten).

| 1.10. | Klimmen:






  — | bochten naar bepaalde koersen |
| --- | --- | --- |

1.10.

Klimmen:

—

bochten naar bepaalde koersen

| — | overgang naar horizontale vlucht |
| --- | --- |

—

overgang naar horizontale vlucht

| 1.11. | contact met ATC — naleving, R/T-procedures |
| --- | --- |

1.11.

contact met ATC — naleving, R/T-procedures

SECTIE 2

| 2 | Luchtwerk (VFR) |
| --- | --- |

2

| 2.1. | Rechtlijnige horizontale vlucht bij diverse vliegsnelheden, waaronder begrepen vliegen bij kritisch lage vliegsnelheid met en zonder vleugelkleppen (inclusief nadering tot VMCA, indien van toepassing) |
| --- | --- |

2.1.

Rechtlijnige horizontale vlucht bij diverse vliegsnelheden, waaronder begrepen vliegen bij kritisch lage vliegsnelheid met en zonder vleugelkleppen (inclusief nadering tot VMCA, indien van toepassing)

| 2.2. | Steile bochten (360° links en rechts bij 45° dwarshelling) |
| --- | --- |

2.2.

Steile bochten (360° links en rechts bij 45° dwarshelling)

| 2.3. | Overtrekken en herstellen:






  i) | overtrekken in de kruisvluchtconfiguratie; |
| --- | --- | --- |

2.3.

Overtrekken en herstellen:

i)

overtrekken in de kruisvluchtconfiguratie;

| ii) | naderen van overtrekken bij het dalen in een bocht in de naderingsconfiguratie en met vermogen; |
| --- | --- |

ii)

naderen van overtrekken bij het dalen in een bocht in de naderingsconfiguratie en met vermogen;

| iii) | naderen van overtrekken in de landingsconfiguratie en met vermogen; en |
| --- | --- |

iii)

naderen van overtrekken in de landingsconfiguratie en met vermogen; en

| iv) | naderen van overtrekken, bocht tijdens de klimvlucht met vleugelkleppen in de startstand en klimvermogen (alleen éénmotorige vleugelvliegtuigen). |
| --- | --- |

iv)

naderen van overtrekken, bocht tijdens de klimvlucht met vleugelkleppen in de startstand en klimvermogen (alleen éénmotorige vleugelvliegtuigen).

| 2.4. | contact met ATC — naleving, R/T-procedures |
| --- | --- |

2.4.

contact met ATC — naleving, R/T-procedures

SECTIE 3

| 3 | „En route”-procedures VFR |
| --- | --- |

3

| 3.1. | Vliegplan, gegist bestek en kaartlezen |
| --- | --- |

3.1.

Vliegplan, gegist bestek en kaartlezen

| 3.2. | Aanhouden van hoogte, koers en snelheid |
| --- | --- |

3.2.

Aanhouden van hoogte, koers en snelheid

| 3.3. | Oriëntatie, tijdplanning en herzien van ETA's |
| --- | --- |

3.3.

Oriëntatie, tijdplanning en herzien van ETA's

| 3.4. | Gebruik van radionavigatiehulpmiddelen (indien van toepassing) |
| --- | --- |

3.4.

Gebruik van radionavigatiehulpmiddelen (indien van toepassing)

| 3.5. | Vluchtbeheersing (vluchtlog, routinecontroles inclusief brandstof, systemen en ijsafzetting) |
| --- | --- |

3.5.

Vluchtbeheersing (vluchtlog, routinecontroles inclusief brandstof, systemen en ijsafzetting)

| 3.6. | contact met ATC — naleving, R/T-procedures |
| --- | --- |

3.6.

contact met ATC — naleving, R/T-procedures

SECTIE 4

| 4 | Aankomsten en landingen |
| --- | --- |

4

| 4.1. | Procedure bij aankomst op luchtvaartterrein (enkel amfibietoestellen) |
| --- | --- |

4.1.

Procedure bij aankomst op luchtvaartterrein (enkel amfibietoestellen)

| 4.2. | Normale landing |
| --- | --- |

4.2.

Normale landing

| 4.3. | Landing zonder vleugelkleppen |
| --- | --- |

4.3.

Landing zonder vleugelkleppen

| 4.4. | Landing met dwarswind (indien geschikte omstandigheden) |
| --- | --- |

4.4.

Landing met dwarswind (indien geschikte omstandigheden)

| 4.5. | Glijlanding vanaf hoogstens 2 000 ' boven het water (alleen éénmotorige vleugelvliegtuigen) |
| --- | --- |

4.5.

Glijlanding vanaf hoogstens 2 000 ' boven het water (alleen éénmotorige vleugelvliegtuigen)

| 4.6. | Doorstart vanaf de minimumhoogte |
| --- | --- |

4.6.

Doorstart vanaf de minimumhoogte

| 4.7. | Landing op stil water
  Landing op ruw water |
| --- | --- |

4.7.

Landing op stil water

Landing op ruw water

| 4.8. | contact met ATC — naleving, R/T-procedures |
| --- | --- |

4.8.

contact met ATC — naleving, R/T-procedures

SECTIE 5

| 5 | Abnormale en noodprocedures
  (Deze sectie mag worden gecombineerd met secties 1 t/m 4.) |
| --- | --- |

5

(Deze sectie mag worden gecombineerd met secties 1 t/m 4.)

| 5.1. | Afgebroken start bij een redelijke snelheid |
| --- | --- |

5.1.

Afgebroken start bij een redelijke snelheid

| 5.2. | Gesimuleerde motorstoring na opstijgen (alleen éénmotorige vleugelvliegtuigen) |
| --- | --- |

5.2.

Gesimuleerde motorstoring na opstijgen (alleen éénmotorige vleugelvliegtuigen)

| 5.3. | Gesimuleerde noodlanding zonder vermogen (alleen éénmotorige vleugelvliegtuigen) |
| --- | --- |

5.3.

Gesimuleerde noodlanding zonder vermogen (alleen éénmotorige vleugelvliegtuigen)

| 5.4. | Gesimuleerde noodgevallen:






  i) | brand of rook tijdens de vlucht; en |
| --- | --- | --- |

5.4.

Gesimuleerde noodgevallen:

i)

brand of rook tijdens de vlucht; en

| ii) | systeemstoringen, waar van toepassing |
| --- | --- |

ii)

systeemstoringen, waar van toepassing

| 5.5. | contact met ATC — naleving, R/T-procedures |
| --- | --- |

5.5.

contact met ATC — naleving, R/T-procedures

SECTIE 6

| 6 | Gesimuleerde asymmetrische vlucht
  (Deze sectie mag worden gecombineerd met secties 1 t/m 5.) |
| --- | --- |

6

(Deze sectie mag worden gecombineerd met secties 1 t/m 5.)

| 6.1. | Gesimuleerde motorstoring gedurende de start (op veilige hoogte, tenzij uitgevoerd in een FFS en FNPT II) |
| --- | --- |

6.1.

Gesimuleerde motorstoring gedurende de start (op veilige hoogte, tenzij uitgevoerd in een FFS en FNPT II)

| 6.2. | Afzetten en herstarten van de motor (alleen ME-vaardigheidstest) |
| --- | --- |

6.2.

Afzetten en herstarten van de motor (alleen ME-vaardigheidstest)

| 6.3. | Asymmetrische nadering en doorstart |
| --- | --- |

6.3.

Asymmetrische nadering en doorstart

| 6.4. | Asymmetrische nadering en landing, waarbij het vliegtuig volledig tot stilstand wordt gebracht |
| --- | --- |

6.4.

Asymmetrische nadering en landing, waarbij het vliegtuig volledig tot stilstand wordt gebracht

| 6.5. | contact met ATC — naleving, R/T-procedures |
| --- | --- |

6.5.

contact met ATC — naleving, R/T-procedures

C.   Specifieke eisen voor de categorie helikopters

1.   In het geval van een vaardigheidstest of bekwaamheidsproef voor typebevoegdverklaringen en de ATPL moeten de kandidaten slagen voor secties 1 t/m 4 en 6 (indien van toepassing) van de vaardigheidstest of bekwaamheidsproef. Wanneer kandidaten zakken voor meer dan 5 items moeten zij de volledige test of proef opnieuw afleggen. Kandidaten die voor 5 items of minder zakken, moeten die items opnieuw afleggen. Wanneer kandidaten zakken voor een item van de herkansingstest of -proef of voor items waarvoor zij reeds waren geslaagd, moeten zij de volledige test of proef opnieuw afleggen. Alle secties van de vaardigheidstest of bekwaamheidsproef moeten binnen de zes maanden zijn voltooid.

2.   In het geval van een bekwaamheidsproef voor een IR moeten de kandidaten slagen voor sectie 5 van de bekwaamheidsproef. Wanneer kandidaten zakken voor meer dan 3 items moeten zij de volledige sectie 5 opnieuw afleggen. Kandidaten die voor 3 items of minder zakken, moeten die items opnieuw afleggen. Wanneer kandidaten zakken voor een item van de herkansingproef, of voor andere items van sectie 5 waarvoor zij reeds waren geslaagd, moeten zij de volledige proef opnieuw afleggen.

TOEGESTANE AFWIJKINGEN BIJ DE VLIEGTEST

3.   Kandidaten dienen blijk te geven van de vaardigheid om:

| a) | de helikopter binnen zijn limieten te bedienen; |
| --- | --- |

a)

de helikopter binnen zijn limieten te bedienen;

| b) | alle manoeuvres soepel en nauwkeurig uit te voeren; |
| --- | --- |

b)

alle manoeuvres soepel en nauwkeurig uit te voeren;

| c) | blijk te geven van goed inzicht en vliegerschap |
| --- | --- |

c)

blijk te geven van goed inzicht en vliegerschap

| d) | luchtvaartkundige kennis toe te passen; |
| --- | --- |

d)

luchtvaartkundige kennis toe te passen;

| e) | te allen tijde de helikopter onder controle te houden zodat op geen enkel moment twijfel bestaat over de succesvolle afloop van een procedure of manoeuvre; |
| --- | --- |

e)

te allen tijde de helikopter onder controle te houden zodat op geen enkel moment twijfel bestaat over de succesvolle afloop van een procedure of manoeuvre;

| f) | procedures voor de onderlinge samenwerking van de bemanning en procedures voor de uitval van een bemanningslid, indien van toepassing, te begrijpen en toe te passen; en |
| --- | --- |

f)

procedures voor de onderlinge samenwerking van de bemanning en procedures voor de uitval van een bemanningslid, indien van toepassing, te begrijpen en toe te passen; en

| g) | effectief met de andere bemanningsleden te communiceren, indien van toepassing. |
| --- | --- |

g)

effectief met de andere bemanningsleden te communiceren, indien van toepassing.

4.   De onderstaande limieten zijn van toepassing, met een marge voor turbulente weersomstandigheden en de kenmerken voor het vlieggedrag en de prestaties van de gebruikte helikopter.

| a) | Limieten tijdens het IFR-vliegen





  Hoogte






  in het algemeen | ± 100 voet |
| --- | --- | --- |
| initiëren van doorstart op beslissingshoogte/-altitude | + 50 voet/– 0 voet |
| minimale dalingshoogte/MAP/altitude | + 50 voet/– 0 voet |

a)

Limieten tijdens het IFR-vliegen

Hoogte

in het algemeen

± 100 voet

initiëren van doorstart op beslissingshoogte/-altitude

- 50 voet/– 0 voet

minimale dalingshoogte/MAP/altitude

- 50 voet/– 0 voet

| Volgen van grondkoersen








  m.b.v. radiohulpmiddelen | ± 5° |
| --- | --- |
| Voor hoekafwijkingen | Halve schaaluitslag, azimut en glijpad (bv. LPV, ILS, MLS, GLS) |
| 2D (LNAV) en 3D (LNAV/VNAV) „lineaire” zijdelingse afwijkingen | De koerslijnfout/-afwijking wordt onder normale omstandigheden beperkt tot ±



  van de RNP-waarde die aan de procedure verbonden is. Korte afwijkingen van die norm met een maximum van eenmaal de RNP-waarde zijn toegestaan. |
| 3D lineaire verticale afwijkingen (bv. RNP APCH (LNAV/VNAV) met gebruik van BaroVNAV) | nooit meer dan – 75 voet onder het verticale profiel, en niet meer dan + 75 voet boven het verticale profiel op of onder 1 000 voet boven het luchtvaartterrein. |

Volgen van grondkoersen

m.b.v. radiohulpmiddelen

± 5°

Voor hoekafwijkingen

Halve schaaluitslag, azimut en glijpad (bv. LPV, ILS, MLS, GLS)

2D (LNAV) en 3D (LNAV/VNAV) „lineaire” zijdelingse afwijkingen

Formula

3D lineaire verticale afwijkingen (bv. RNP APCH (LNAV/VNAV) met gebruik van BaroVNAV)

nooit meer dan – 75 voet onder het verticale profiel, en niet meer dan + 75 voet boven het verticale profiel op of onder 1 000 voet boven het luchtvaartterrein.

| Omschrijving






  alle motoren in werking | ± 5° |
| --- | --- |
| met gesimuleerde motorstoring | ± 10° |

Omschrijving

alle motoren in werking

± 5°

met gesimuleerde motorstoring

± 10°

| Toerental






  alle motoren in werking | ± 5 knopen |
| --- | --- |
| met gesimuleerde motorstoring | + 10 knopen/– 5 knopen |

Toerental

alle motoren in werking

± 5 knopen

met gesimuleerde motorstoring

- 10 knopen/– 5 knopen

| b) | Limieten tijdens het VFR-vliegen








  Hoogte | |
| --- | --- | --- |
| in het algemeen | ± 100 voet |
| Omschrijving | |
| Normale vluchtuitvoeringen | ± 5° |
| Abnormale vluchtuitvoeringen/noodgevallen | ± 10° |
| Toerental | |
| in het algemeen | ± 10 knopen |
| Met gesimuleerde motorstoring | + 10 knopen/-5 knopen |
| Gronddrift | |
| T.O. stilhangen (hoveren) I.G.E. | ± 3 voet |
| Landing | ± 2 voet (met 0 voet achterwaartse of zijwaartse vlucht) |

b)

Limieten tijdens het VFR-vliegen

Hoogte

in het algemeen

± 100 voet

Omschrijving

Normale vluchtuitvoeringen

± 5°

Abnormale vluchtuitvoeringen/noodgevallen

± 10°

Toerental

in het algemeen

± 10 knopen

Met gesimuleerde motorstoring

- 10 knopen/-5 knopen

Gronddrift

T.O. stilhangen (hoveren) I.G.E.

± 3 voet

Landing

± 2 voet (met 0 voet achterwaartse of zijwaartse vlucht)

INHOUD VAN DE OPLEIDING/VAARDIGHEIDSTEST/BEKWAAMHEIDSPROEF

ALGEMEEN

5.   De onderstaande symbolen betekenen het volgende:

| P | = | opgeleid als PIC voor de afgifte van een typebevoegdverklaring voor éénvlieger-gecertificeerde helikopters (SPH) of opgeleid als PIC of tweede piloot en als PF en PNF voor de afgifte van een typebevoegdverklaring voor meervlieger-gecertificeerde helikopters (MPH). |
| --- | --- | --- |

P

=

opgeleid als PIC voor de afgifte van een typebevoegdverklaring voor éénvlieger-gecertificeerde helikopters (SPH) of opgeleid als PIC of tweede piloot en als PF en PNF voor de afgifte van een typebevoegdverklaring voor meervlieger-gecertificeerde helikopters (MPH).

6.   De praktijkopleiding moet ten minste worden uitgevoerd op het opleidingsuitrustingsniveau aangegeven als (P), of kan worden uitgevoerd tot elk hoger uitrustingsniveau aangegeven met de pijl (---->).

De onderstaande afkortingen worden gehanteerd om de gebruikte opleidingsuitrusting aan te geven:

| FFS = | volledige vluchtnabootser (FFS) |
| --- | --- |
| FTD = | vliegopleidingshulpmiddel |
| H = | helikopter |

FFS =

volledige vluchtnabootser (FFS)

FTD =

vliegopleidingshulpmiddel

H =

helikopter

7.   De items met een sterretje (*) moeten worden gevlogen in werkelijke of gesimuleerde IMC, enkel door kandidaten in het kader van een verlenging of hernieuwde afgifte van een IR(H) of de uitbreiding van de bevoegdheden van die bevoegdverklaring naar een ander type.

8.   Instrumentvliegprocedures (sectie 5) moeten enkel worden uitgevoerd door kandidaten in het kader van een verlenging of hernieuwde afgifte van een IR(H) of de uitbreiding van de bevoegdheden van die bevoegdverklaring naar een ander type. Een FFS of een FTD 2/3 mag voor dit doel worden gebruikt.

9.   Wanneer de letter „M” in de kolom van de vaardigheidstest/bekwaamheidsproef staat, betekent dit dat het hier een verplichte oefening betreft.

10.   Er zal een FSTD worden gebruikt voor praktijkopleiding en de tests indien de FSTD deel uitmaakt van een opleiding voor een typebevoegdverklaring. De volgende punten worden in beschouwing genomen bij de opleiding:

| a) | de kwalificatie van de FSTD zoals uiteengezet in de desbetreffende vereisten van bijlage VI (Deel-ARA) en bijlage VII (deel-ORA); |
| --- | --- |

a)

de kwalificatie van de FSTD zoals uiteengezet in de desbetreffende vereisten van bijlage VI (Deel-ARA) en bijlage VII (deel-ORA);

| b) | de kwalificaties van de instructeur en examinator; |
| --- | --- |

b)

de kwalificaties van de instructeur en examinator;

| c) | het totaal aan FSTD-opleiding waarin de opleiding voorziet; |
| --- | --- |

c)

het totaal aan FSTD-opleiding waarin de opleiding voorziet;

| d) | de kwalificaties en voorgaande ervaring op soortgelijke types van de piloten in opleiding; en |
| --- | --- |

d)

de kwalificaties en voorgaande ervaring op soortgelijke types van de piloten in opleiding; en

| e) | het totaal aan pilootervaring onder toezicht voorzien na de afgifte van de nieuwe typebevoegdverklaring. |
| --- | --- |

e)

het totaal aan pilootervaring onder toezicht voorzien na de afgifte van de nieuwe typebevoegdverklaring.

MEERPILOOT-GECERTIFICEERDE HELIKOPTERS

11.   Kandidaten voor de vaardigheidstest voor de afgifte van de typebevoegdverklaring voor meerpiloot-gecertificeerde helikopters en ATPL(H) moeten enkel secties 1 t/m 4 afleggen, en sectie 6 indien van toepassing.

12.   Kandidaten voor een verlenging of hernieuwde afgifte van de bekwaamheidsproef voor typebevoegdverklaring voor meerpiloot-gecertificeerde helikopters moeten enkel secties 1 t/m 4 afleggen, en sectie 6 indien van toepassing.

| MEERPILOOT/ÉÉNPILOOT-GECERTIFICEERDE HELIKOPTERS | PRAKTISCHE OPLEIDING | VAARDIGHEIDSTEST OF BEKWAAMHEIDSPROEF |
| --- | --- | --- |
| Manoeuvres/procedures | FSTD | H | Initialen van instructeur na voltooiing van de opleiding | Beproefd in FSTD of H | Initialen van de examinator na voltooiing test |
| SECTIE 1 — Voorbereidingen en controles vóór de vlucht |
| 1.1 | Uitwendige visuele inspectie van de helikopter; locatie van elk item en doel van de inspectie | | P | | M (indien uitgevoerd in de helikopter) | |
| 1.2 | Inspectie van de cockpit | P | ----> | | M | |
| 1.3 | Startprocedures, controle van radio- en navigatie-uitrusting, selectie en instelling van navigatie- en communicatiefrequenties | P | ----> | | M | |
| 1.4 | Taxiën/luchttaxiën in overeenstemming met ATC-instructies of op aanwijzing van een instructeur | P | ----> | | M | |
| 1.5 | Procedures en controles vóór de start | P | ----> | | M | |
| SECTIE 2 — Vliegmanoeuvres en —procedures |
| 2.1 | Starts (diverse profielen) | P | ----> | | M | |
| 2.2 | Starts & landingen op glooiingen of met dwarswind | P | ----> | | | |
| 2.3 | Start met maximale startmassa (werkelijke of gesimuleerde maximale startmassa) | P | ----> | | | |
| 2.4 | Start met gesimuleerde motorstoring kort voor het bereiken van TDP of DPATO | P | ----> | | M | |
| 2.4.1. | Start met gesimuleerde motorstoring kort na het bereiken van TDP of DPATO | P | ----> | | M | |
| 2.5 | Bochten tijdens klimvlucht en daalvlucht naar opgegeven koersen | P | ----> | | M | |
| 2.5.1. | Bochten met 30° dwarshelling, 180° tot 360° linksom en rechtsom, uitsluitend op instrumenten | P | ----> | | M | |
| 2.6 | Daling in autorotatie | P | ----> | | M | |
| 2.6.1. | Voor éénmotorige helikopters (SEH) landing in autorotatie of voor meermotorige helikopters (MEH) | P | ----> | | M | |
| 2.7 | Landingen, diverse profielen | P | ----> | | M | |
| 2.7.1. | Doorstart of landing volgend op gesimuleerde motorstoring vóór LDP of DPBL | P | ----> | | M | |
| 2.7.2. | Landing volgend op gesimuleerde motorstoring na LDP of DPBL | P | ----> | | M | |
| SECTIE 3 — Normale en abnormale werking van de volgende systemen en procedures |
| 3 | Normale en abnormale werking van de volgende systemen en procedures: | | | | M | Uit deze sectie moeten minstens 3 items worden gekozen |
| 3.1 | Motor | P | ----> | | | |
| 3.2 | Airconditioning (verwarming, ventilatie) | P | ----> | | | |
| 3.3 | Pitot-/statisch systeem | P | ----> | | | |
| 3.4 | Brandstofsysteem | P | ----> | | | |
| 3.5 | Elektrisch systeem | P | ----> | | | |
| 3.6 | Hydraulisch systeem | P | ----> | | | |
| 3.7 | Besturings- en trimsysteem | P | ----> | | | |
| 3.8 | Systeem ter voorkoming van ijsafzetting en ijsverwijdering | P | ----> | | | |
| 3.9 | Automatische piloot/stuurcommandosysteem | P | ---> | | | |
| 3.10 | Stabiliteitvergrotende apparatuur | P | ----> | | | |
| 3.11 | Weerradar, radiohoogtemeter, transponder | P | ----> | | | |
| 3.12 | Gebiedsnavigatiesysteem | P | ----> | | | |
| 3.13 | Landingsgestel | P | -----> | | | |
| 3.14 | APU | P | ----> | | | |
| 3.15 | Radio, navigatie-uitrusting, instrumenten en vluchtregelsysteem | P | ----> | | | |
| DEEL 4 — Abnormale en noodprocedures |
| 4 | Abnormale en noodprocedures | | | | M | Uit deze sectie moeten minstens 3 items worden gekozen |
| 4.1 | Brandbestrijdingsoefeningen (waaronder evacuatie indien van toepassing) | P | ----> | | | |
| 4.2 | Rookbeheersing en -verwijdering | P | ----> | | | |
| 4.3 | Motorstoringen, uitzetten en herstarten op veilige hoogte | P | ----> | | | |
| 4.4 | Brandstof lozen (gesimuleerd) | P | ----> | | | |
| 4.5 | Storing van staartrotorbesturing (indien van toepassing) | P | ----> | | | |
| 4.5.1. | Uitvallen van staartrotor (indien van toepassing) | P | Voor deze oefening mag geen helikopter worden gebruikt | | | |
| 4.6 | Uitval van een bemanningslid — enkel MPH | P | ----> | | | |
| 4.7 | Storingen in de aandrijving | P | ----> | | | |
| 4.8 | Andere noodprocedures zoals uiteengezet in het betreffende vlieghandboek | P | ----> | | | |
| SECTIE 5 — Procedures voor instrumentvliegen (uit te voeren in IMC of gesimuleerde IMC) |
| 5.1 | Instrumentenstart: overgang naar instrumentvliegen is vereist zo spoedig mogelijk na het loskomen | P* | ---->* | | | |
| 5.1.1. | Gesimuleerde motorstoring tijdens het vertrek | P* | ---->* | | M* | |
| 5.2 | Naleven van vertrek- en aankomstroutes en ATC-instructies | P* | ---->* | | M* | |
| 5.3 | Wachtprocedures | P* | ---->* | | | |
| 5.4 | 3D-operaties tot aan een DH/A van 200 voet (60 m) of tot aan hogere minima indien noodzakelijk voor de naderingsprocedure | P* | ---->* | | | |
| 5.4.1. | Handmatig, zonder stuurcommandosysteem.
  Opmerking: Volgens het vlieghandboek kan voor RNP APCH-procedures het gebruik van de automatische piloot of het stuurcommandosysteem noodzakelijk zijn. Bij de keuze van de handmatig te vliegen procedure wordt met die beperkingen rekening gehouden (kies, bijvoorbeeld, een ILS voor 5.4.1 in het geval van een dergelijke beperking in het vlieghandboek). | P* | ---->* | | M* | |
| 5.4.2. | Handmatig, met stuurcommandosysteem | P* | ---->* | | M* | |
| 5.4.3. | Met gekoppelde automatische piloot | P* | ---->* | | | |
| 5.4.4. | Handmatig, met één motor gesimuleerd buiten werking; motorstoring moet worden gesimuleerd tijdens de eindnadering vóór het passeren van 1 000 voet boven het luchtvaartterrein tot aan het landingsdoelpunt of totdat de afgebroken-naderingsprocedure is voltooid. | P* | ---->* | | M* | |
| 5.5 | 2D-vluchtuitvoeringen tot aan de MDA/H | P* | ---->* | | M* | |
| 5.6 | Doorstart met alle motoren in werking bij het bereiken van de DA/H of MDA/MDH | P* | ---->* | | | |
| 5.6.1. | Overige procedures voor afgebroken naderingen | P* | ---->* | | | |
| 5.6.2. | Doorstart met een motor gesimuleerd buiten werking bij het bereiken van de DA/H of MDA/MDH | P* | ---->* | | M* | |
| 5.7 | Autorotatie in IMC met vermogensherstel | P* | ---->* | | M* | |
| 5.8 | Herstellen vanuit ongewone vliegstanden | P* | ---->* | | M* | |
| SECTIE 6 — Gebruik van facultatieve uitrusting |
| 6 | Gebruik van facultatieve uitrusting | P | ----> | | | |

MEERPILOOT/ÉÉNPILOOT-GECERTIFICEERDE HELIKOPTERS

PRAKTISCHE OPLEIDING

VAARDIGHEIDSTEST OF BEKWAAMHEIDSPROEF

Manoeuvres/procedures

FSTD

H

Initialen van instructeur na voltooiing van de opleiding

Beproefd in FSTD of H

Initialen van de examinator na voltooiing test

SECTIE 1 — Voorbereidingen en controles vóór de vlucht

1.1

Uitwendige visuele inspectie van de helikopter; locatie van elk item en doel van de inspectie

P

M (indien uitgevoerd in de helikopter)

1.2

Inspectie van de cockpit

P

---->

M

1.3

Startprocedures, controle van radio- en navigatie-uitrusting, selectie en instelling van navigatie- en communicatiefrequenties

P

---->

M

1.4

Taxiën/luchttaxiën in overeenstemming met ATC-instructies of op aanwijzing van een instructeur

P

---->

M

1.5

Procedures en controles vóór de start

P

---->

M

SECTIE 2 — Vliegmanoeuvres en —procedures

2.1

Starts (diverse profielen)

P

---->

M

2.2

Starts & landingen op glooiingen of met dwarswind

P

---->

2.3

Start met maximale startmassa (werkelijke of gesimuleerde maximale startmassa)

P

---->

2.4

Start met gesimuleerde motorstoring kort voor het bereiken van TDP of DPATO

P

---->

M

2.4.1.

Start met gesimuleerde motorstoring kort na het bereiken van TDP of DPATO

P

---->

M

2.5

Bochten tijdens klimvlucht en daalvlucht naar opgegeven koersen

P

---->

M

2.5.1.

Bochten met 30° dwarshelling, 180° tot 360° linksom en rechtsom, uitsluitend op instrumenten

P

---->

M

2.6

Daling in autorotatie

P

---->

M

2.6.1.

Voor éénmotorige helikopters (SEH) landing in autorotatie of voor meermotorige helikopters (MEH)

P

---->

M

2.7

Landingen, diverse profielen

P

---->

M

2.7.1.

Doorstart of landing volgend op gesimuleerde motorstoring vóór LDP of DPBL

P

---->

M

2.7.2.

Landing volgend op gesimuleerde motorstoring na LDP of DPBL

P

---->

M

SECTIE 3 — Normale en abnormale werking van de volgende systemen en procedures

3

Normale en abnormale werking van de volgende systemen en procedures:

M

Uit deze sectie moeten minstens 3 items worden gekozen

3.1

Motor

P

---->

3.2

Airconditioning (verwarming, ventilatie)

P

---->

3.3

Pitot-/statisch systeem

P

---->

3.4

Brandstofsysteem

P

---->

3.5

Elektrisch systeem

P

---->

3.6

Hydraulisch systeem

P

---->

3.7

Besturings- en trimsysteem

P

---->

3.8

Systeem ter voorkoming van ijsafzetting en ijsverwijdering

P

---->

3.9

Automatische piloot/stuurcommandosysteem

P

--->

3.10

Stabiliteitvergrotende apparatuur

P

---->

3.11

Weerradar, radiohoogtemeter, transponder

P

---->

3.12

Gebiedsnavigatiesysteem

P

---->

3.13

Landingsgestel

P

----->

3.14

APU

P

---->

3.15

Radio, navigatie-uitrusting, instrumenten en vluchtregelsysteem

P

---->

DEEL 4 — Abnormale en noodprocedures

4

Abnormale en noodprocedures

M

Uit deze sectie moeten minstens 3 items worden gekozen

4.1

Brandbestrijdingsoefeningen (waaronder evacuatie indien van toepassing)

P

---->

4.2

Rookbeheersing en -verwijdering

P

---->

4.3

Motorstoringen, uitzetten en herstarten op veilige hoogte

P

---->

4.4

Brandstof lozen (gesimuleerd)

P

---->

4.5

Storing van staartrotorbesturing (indien van toepassing)

P

---->

4.5.1.

Uitvallen van staartrotor (indien van toepassing)

P

Voor deze oefening mag geen helikopter worden gebruikt

4.6

Uitval van een bemanningslid — enkel MPH

P

---->

4.7

Storingen in de aandrijving

P

---->

4.8

Andere noodprocedures zoals uiteengezet in het betreffende vlieghandboek

P

---->

SECTIE 5 — Procedures voor instrumentvliegen (uit te voeren in IMC of gesimuleerde IMC)

5.1

Instrumentenstart: overgang naar instrumentvliegen is vereist zo spoedig mogelijk na het loskomen

P*

---->*

5.1.1.

Gesimuleerde motorstoring tijdens het vertrek

P*

---->*

M*

5.2

Naleven van vertrek- en aankomstroutes en ATC-instructies

P*

---->*

M*

5.3

Wachtprocedures

P*

---->*

5.4

3D-operaties tot aan een DH/A van 200 voet (60 m) of tot aan hogere minima indien noodzakelijk voor de naderingsprocedure

P*

---->*

5.4.1.

Handmatig, zonder stuurcommandosysteem.

Opmerking: Volgens het vlieghandboek kan voor RNP APCH-procedures het gebruik van de automatische piloot of het stuurcommandosysteem noodzakelijk zijn. Bij de keuze van de handmatig te vliegen procedure wordt met die beperkingen rekening gehouden (kies, bijvoorbeeld, een ILS voor 5.4.1 in het geval van een dergelijke beperking in het vlieghandboek).

P*

---->*

M*

5.4.2.

Handmatig, met stuurcommandosysteem

P*

---->*

M*

5.4.3.

Met gekoppelde automatische piloot

P*

---->*

5.4.4.

Handmatig, met één motor gesimuleerd buiten werking; motorstoring moet worden gesimuleerd tijdens de eindnadering vóór het passeren van 1 000 voet boven het luchtvaartterrein tot aan het landingsdoelpunt of totdat de afgebroken-naderingsprocedure is voltooid.

P*

---->*

M*

5.5

2D-vluchtuitvoeringen tot aan de MDA/H

P*

---->*

M*

5.6

Doorstart met alle motoren in werking bij het bereiken van de DA/H of MDA/MDH

P*

---->*

5.6.1.

Overige procedures voor afgebroken naderingen

P*

---->*

5.6.2.

Doorstart met een motor gesimuleerd buiten werking bij het bereiken van de DA/H of MDA/MDH

P*

---->*

M*

5.7

Autorotatie in IMC met vermogensherstel

P*

---->*

M*

5.8

Herstellen vanuit ongewone vliegstanden

P*

---->*

M*

SECTIE 6 — Gebruik van facultatieve uitrusting

6

Gebruik van facultatieve uitrusting

P

---->

D.   Specifieke eisen voor de categorie powered-lift luchtvaartuigen

1.   In het geval van vaardigheidstests of bekwaamheidsproeven voor typebevoegdverklaringen voor powered-lift luchtvaartuigen moeten de kandidaat slagen voor secties 1 t/m 5 en 6 (indien van toepassing) van de vaardigheidstest of bekwaamheidsproef. Wanneer kandidaten zakken voor meer dan 5 items moeten zij de volledige test of proef opnieuw afleggen. Kandidaten die voor 5 items of minder zakken, moeten die items opnieuw afleggen. Wanneer kandidaten zakken voor een item van de herkansingstest of -proef of voor items waarvoor zij reeds waren geslaagd, moeten zij de volledige test of proef opnieuw afleggen. Alle secties van de vaardigheidstest of bekwaamheidsproef moeten binnen de zes maanden zijn voltooid.

TOEGESTANE AFWIJKINGEN BIJ DE VLIEGTEST

2.   Kandidaten dienen blijk te geven van de vaardigheid om:

| a) | het powered-lift luchtvaartuig binnen zijn limieten te bedienen; |
| --- | --- |

a)

het powered-lift luchtvaartuig binnen zijn limieten te bedienen;

| b) | alle manoeuvres soepel en nauwkeurig uit te voeren; |
| --- | --- |

b)

alle manoeuvres soepel en nauwkeurig uit te voeren;

| c) | blijk te geven van goed inzicht en vliegerschap |
| --- | --- |

c)

blijk te geven van goed inzicht en vliegerschap

| d) | luchtvaartkundige kennis toe te passen; |
| --- | --- |

d)

luchtvaartkundige kennis toe te passen;

| e) | te allen tijde het powered-lift luchtvaartuig onder controle te houden zodat op geen enkel moment twijfel bestaat over de succesvolle afloop van een procedure of manoeuvre; |
| --- | --- |

e)

te allen tijde het powered-lift luchtvaartuig onder controle te houden zodat op geen enkel moment twijfel bestaat over de succesvolle afloop van een procedure of manoeuvre;

| f) | procedures voor de onderlinge samenwerking van de bemanning en procedures voor de uitval van een bemanningslid te begrijpen en toe te passen; en |
| --- | --- |

f)

procedures voor de onderlinge samenwerking van de bemanning en procedures voor de uitval van een bemanningslid te begrijpen en toe te passen; en

| g) | effectief met de andere bemanningsleden te communiceren. |
| --- | --- |

g)

effectief met de andere bemanningsleden te communiceren.

3.   De onderstaande limieten zijn van toepassing, met een marge voor turbulente weersomstandigheden en de kenmerken voor het hanteren en de prestaties van het gebruikte powered-lift luchtvaartuig.

| a) | Limieten tijdens het IFR-vliegen









  Hoogte | |
| --- | --- | --- |
| in het algemeen | ± 100 voet |
| initiëren van doorstart op beslissingshoogte/-altitude | + 50 voet/– 0 voet |
| minimale dalingshoogte/altitude | + 50 voet/– 0 voet |
| Volgen van grondkoersen | |
| m.b.v. radiohulpmiddelen | ± 5° |
| Precisienadering | halve schaaluitslag, azimut en glijpad |

a)

Limieten tijdens het IFR-vliegen

Hoogte

in het algemeen

± 100 voet

initiëren van doorstart op beslissingshoogte/-altitude

- 50 voet/– 0 voet

minimale dalingshoogte/altitude

- 50 voet/– 0 voet

Volgen van grondkoersen

m.b.v. radiohulpmiddelen

± 5°

Precisienadering

halve schaaluitslag, azimut en glijpad

| Omschrijving | |
| --- | --- |
| Normale vluchtuitvoeringen | ± 5° |
| Abnormale vluchtuitvoeringen/noodgevallen | ± 10° |
| Toerental | |
| in het algemeen | ± 10 knopen |
| Met gesimuleerde motorstoring | + 10 knopen/– 5 knopen |

Omschrijving

Normale vluchtuitvoeringen

± 5°

Abnormale vluchtuitvoeringen/noodgevallen

± 10°

Toerental

in het algemeen

± 10 knopen

Met gesimuleerde motorstoring

- 10 knopen/– 5 knopen

| b) | Limieten tijdens het VFR-vliegen:








  Hoogte | |
| --- | --- | --- |
| in het algemeen | ± 100 voet |
| Omschrijving | |
| Normale vluchtuitvoeringen | ± 5° |
| Abnormale vluchtuitvoeringen/noodgevallen | ± 10° |
| Toerental | |
| in het algemeen | ± 10 knopen |
| Met gesimuleerde motorstoring | + 10 knopen/– 5 knopen |
| Gronddrift | |
| T.O. stilhangen (hoveren) I.G.E. | ± 3 voet |
| Landing | ± 2 voet (met 0 voet achterwaartse of zijwaartse vlucht) |

b)

Limieten tijdens het VFR-vliegen:

Hoogte

in het algemeen

± 100 voet

Omschrijving

Normale vluchtuitvoeringen

± 5°

Abnormale vluchtuitvoeringen/noodgevallen

± 10°

Toerental

in het algemeen

± 10 knopen

Met gesimuleerde motorstoring

- 10 knopen/– 5 knopen

Gronddrift

T.O. stilhangen (hoveren) I.G.E.

± 3 voet

Landing

± 2 voet (met 0 voet achterwaartse of zijwaartse vlucht)

INHOUD VAN DE OPLEIDING/VAARDIGHEIDSTEST/BEKWAAMHEIDSPROEF

4.   De onderstaande symbolen betekenen het volgende:

| P | = | Opgeleid als PIC of tweede piloot en als PF en PM ten behoeve van de afgifte van een typebevoegdverklaring, voor zover toepasselijk |
| --- | --- | --- |

P

=

Opgeleid als PIC of tweede piloot en als PF en PM ten behoeve van de afgifte van een typebevoegdverklaring, voor zover toepasselijk

5.   De praktijkopleiding moet ten minste worden uitgevoerd op het opleidingsuitrustingsniveau aangegeven als (P), of kan worden uitgevoerd tot elk hoger uitrustingsniveau aangegeven met de pijl (---->).

6.   De onderstaande afkortingen worden gehanteerd om de gebruikte opleidingsuitrusting aan te geven:

| FFS = | volledige vluchtnabootser (FFS) |
| --- | --- |
| FTD = | vliegopleidingshulpmiddel |
| OTD = | Andere opleidingshulpmiddel |
| PL = | Powered-lift luchtvaartuig |

FFS =

volledige vluchtnabootser (FFS)

FTD =

vliegopleidingshulpmiddel

OTD =

Andere opleidingshulpmiddel

PL =

Powered-lift luchtvaartuig

| a) | Kandidaten voor de vaardigheidstest voor de afgifte van de typebevoegdverklaring voor powered-lift luchtvaartuigen moeten slagen voor secties 1 t/m 5 en, indien van toepassing, sectie 6. |
| --- | --- |

a)

Kandidaten voor de vaardigheidstest voor de afgifte van de typebevoegdverklaring voor powered-lift luchtvaartuigen moeten slagen voor secties 1 t/m 5 en, indien van toepassing, sectie 6.

| b) | Kandidaten voor een verlenging of hernieuwde afgifte van de bekwaamheidsproef voor typebevoegdverklaring voor powered-lift luchtvaartuigen moeten slagen voor secties 1 t/m 5, en indien van toepassing, sectie 6 en/of sectie 7. |
| --- | --- |

b)

Kandidaten voor een verlenging of hernieuwde afgifte van de bekwaamheidsproef voor typebevoegdverklaring voor powered-lift luchtvaartuigen moeten slagen voor secties 1 t/m 5, en indien van toepassing, sectie 6 en/of sectie 7.

| c) | De items met een sterretje (*) mogen uitsluitend op instrumenten worden gevlogen. Indien tijdens de vaardigheidstest of bekwaamheidsproef niet aan deze voorwaarde wordt voldaan, zal de typebevoegdverklaring worden beperkt tot uitsluitend VFR. |
| --- | --- |

c)

De items met een sterretje (*) mogen uitsluitend op instrumenten worden gevlogen. Indien tijdens de vaardigheidstest of bekwaamheidsproef niet aan deze voorwaarde wordt voldaan, zal de typebevoegdverklaring worden beperkt tot uitsluitend VFR.

7.   Wanneer de letter „M” in de kolom van de vaardigheidstest/bekwaamheidsproef staat, betekent dit dat het hier een verplichte oefening betreft.

8.   Voor praktijkopleiding en tests worden FSTD's gebruikt als zij deel uitmaken van een goedgekeurde opleiding voor een typebevoegdverklaring. De volgende punten worden in beschouwing genomen bij de goedkeuring van de opleiding:

| a) | de kwalificatie van de FSTD's zoals uiteengezet in de desbetreffende vereisten van bijlage VI (Deel-ARA) en bijlage VII (deel-ORA); en |
| --- | --- |

a)

de kwalificatie van de FSTD's zoals uiteengezet in de desbetreffende vereisten van bijlage VI (Deel-ARA) en bijlage VII (deel-ORA); en

| b) | de kwalificaties van de instructeur.













  CATEGORIE POWERED-LIFT LUCHTVAARTUIGEN | PRAKTISCHE OPLEIDING | VAARDIGHEIDSTEST OF BEKWAAMHEIDSPROEF |
| --- | --- | --- | --- |
| Manoeuvres/procedures | | | | | Initialen van de instructeur na voltooiing van de opleiding | Beproefd in FFS PL | Initialen van de examinator na voltooiing test |
| OTD | FTD | FFS | PL |
| SECTIE 1 — Voorbereidingen en controles vóór de vlucht |
| 1.1 | Uitwendige visuele inspectie van het powered-lift luchtvaartuig;
  locatie van elk item en doel van de inspectie | | | | P | | | |
| 1.2 | Inspectie van de cockpit | P | ----> | ----> | ----> | | | |
| 1.3 | Startprocedures, controle van radio- en navigatie-uitrusting, selectie en instelling van navigatie- en communicatiefrequenties | P | ----> | ----> | ----> | | M | |
| 1.4 | Taxiën in overeenstemming met luchtverkeersleidingsinstructies of op aanwijzing van een instructeur | | P | ----> | ----> | | | |
| 1.5 | Procedures en controles voor de start, waaronder vermogenscontrole | P | ----> | ----> | ----> | | M | |
| SECTIE 2 — Vliegmanoeuvres en —procedures |
| 2.1 | Normale VFR-startprofielen: | Operaties op de startbaan (korte start en landing, STOL, en verticale start en landing, VTOL), ook bij dwarswind |

b)

de kwalificaties van de instructeur.

CATEGORIE POWERED-LIFT LUCHTVAARTUIGEN

PRAKTISCHE OPLEIDING

VAARDIGHEIDSTEST OF BEKWAAMHEIDSPROEF

Manoeuvres/procedures

Initialen van de instructeur na voltooiing van de opleiding

Beproefd in FFS PL

Initialen van de examinator na voltooiing test

OTD

FTD

FFS

PL

SECTIE 1 — Voorbereidingen en controles vóór de vlucht

1.1

Uitwendige visuele inspectie van het powered-lift luchtvaartuig;

locatie van elk item en doel van de inspectie

P

1.2

Inspectie van de cockpit

P

---->

---->

---->

1.3

Startprocedures, controle van radio- en navigatie-uitrusting, selectie en instelling van navigatie- en communicatiefrequenties

P

---->

---->

---->

M

1.4

Taxiën in overeenstemming met luchtverkeersleidingsinstructies of op aanwijzing van een instructeur

P

---->

---->

1.5

Procedures en controles voor de start, waaronder vermogenscontrole

P

---->

---->

---->

M

SECTIE 2 — Vliegmanoeuvres en —procedures

2.1

Normale VFR-startprofielen:

Operaties op de startbaan (korte start en landing, STOL, en verticale start en landing, VTOL), ook bij dwarswind

| | Verhoogde helihavens |
| --- | --- |

Verhoogde helihavens

| | Helihavens op grondniveau |
| --- | --- |

Helihavens op grondniveau

P

---->

---->

M

2.2

Start met maximale startmassa (werkelijke of gesimuleerde maximale startmassa)

P

---->

2.3.1.

Afgebroken start:

| — | tijdens operaties op een startbaan; |
| --- | --- |

—

tijdens operaties op een startbaan;

| — | tijdens operaties op een verhoogde helihaven; en |
| --- | --- |

—

tijdens operaties op een verhoogde helihaven; en

| — | tijdens operaties op grondniveau. |
| --- | --- |

—

tijdens operaties op grondniveau.

P

---->

M

2.3.2.

Start met gesimuleerde motorstoring na het beslissingspunt:

| | tijdens operaties op een startbaan; |
| --- | --- |

tijdens operaties op een startbaan;

| | tijdens operaties op een verhoogde helihaven; en |
| --- | --- |

tijdens operaties op een verhoogde helihaven; en

| | tijdens operaties op grondniveau. |
| --- | --- |

tijdens operaties op grondniveau.

P

---->

M

2.4

Daling in autorotatie in helikoptermodus naar de grond (voor deze oefening mag geen luchtvaartuig worden gebruikt)

P

---->

---->

M

FFS

alleen

2.4.1.

Daling met windmilling in vleugelvliegtuigmodus (voor deze oefening mag geen luchtvaartuig worden gebruikt)

P

---->

M

FFS

alleen

2.5

Normale VFR-landingsprofielen:

| | operaties op de startbaan (STOL en VTOL) |
| --- | --- |

operaties op de startbaan (STOL en VTOL)

| | verhoogde helihavens |
| --- | --- |

verhoogde helihavens

| | helihavens op grondniveau |
| --- | --- |

helihavens op grondniveau

P

---->

---->

M

2.5.1.

Landing met gesimuleerde motorstoring na het beslissingspunt:

| — | tijdens operaties op een startbaan; |
| --- | --- |

—

tijdens operaties op een startbaan;

| — | tijdens operaties op een verhoogde helihaven; en |
| --- | --- |

—

tijdens operaties op een verhoogde helihaven; en

| — | tijdens operaties op grondniveau. |
| --- | --- |

—

tijdens operaties op grondniveau.

2.6

Doorstart of landing volgend op gesimuleerde motorstoring vóór het beslissingspunt

P

---->

M

SECTIE 3 — Normale en abnormale werking van de volgende systemen en procedures:

3

Normale en abnormale werking van de volgende systemen en procedures (mag worden voltooid in een FSTD die is gekwalificeerd voor de oefening):

M

Uit deze sectie moeten minstens 3 items worden gekozen

3.1

Motor

P

---->

---->

3.2

Onder druk zetten en airconditioning (verwarming, ventilatie)

P

---->

---->

3.3

Pitot-/statisch systeem

P

---->

---->

3.4

Brandstofsysteem

P

---->

---->

3.5

Elektrisch systeem

P

---->

---->

3.6

Hydraulisch systeem

P

---->

---->

3.7

Besturings- en trimsysteem

P

---->

---->

3.8

Systeem ter voorkoming van ijsafzetting en ijsverwijdering, voorruitverwarming (indien aanwezig)

P

---->

---->

3.9

Automatische piloot/stuurcommandosysteem

P

--->

--->

3.10

Apparatuur voor het waarschuwen voor of het vermijden van overtrekken, en apparatuur ter verbetering van de stabiliteit

P

---->

---->

3.11

Weerradar, radiohoogtemeter, transponder, grondnaderingswaarschuwingssysteem (indien aanwezig)

P

---->

---->

3.12

Landingsgestel

P

----->

----->

3.13

APU

P

---->

---->

3.14

Radio, navigatie-uitrusting, instrumenten en vluchtregelsysteem

P

---->

---->

3.15

Klepsysteem

P

---->

---->

DEEL 4 — Abnormale en noodprocedures

4

Abnormale en noodprocedures

(mag worden voltooid in een FSTD indien gekwalificeerd voor de oefening)

M

Uit deze sectie moeten minstens 3 items worden gekozen

4.1

Brandbestrijdingsoefeningen, APU, vrachtruim, cockpit en elektrische branden inclusief evacuatie indien van toepassing

P

---->

---->

4.2

Rookbeheersing en -verwijdering

P

---->

---->

4.3

Motorstoringen, afzetten en herstarten van de motor

(voor deze oefening mag geen luchtvaartuig worden gebruikt) met inbegrip van „één uitgeschakelde motor”-omzetting van helikopter naar luchtvaartuig en omgekeerd

P

---->

---->

FFS

alleen

4.4

Brandstof lozen (gesimuleerd, indien gepast)

P

---->

---->

4.5

Windschering bij start en landing (voor deze oefening mag geen luchtvaartuig worden gebruikt)

P

FFS

alleen

4.6

Gesimuleerde cabinedrukstoring/nooddaling (voor deze oefening mag geen luchtvaartuig worden gebruikt)

P

---->

---->

FFS

alleen

4.7

ACAS-incident

(voor deze oefening mag geen luchtvaartuig worden gebruikt)

P

---->

---->

FFS

alleen

4.8

Uitval van een bemanningslid

P

---->

---->

4.9

Storingen in de aandrijving

P

---->

---->

FFS

alleen

4.10

Herstel uit volledige overtrek (vermogen aan en uit) of na activeren van overtrekwaarschuwingsapparaat in klimvlucht, kruisvlucht en naderingsconfiguratie (voor deze oefening mag geen luchtvaartuig worden gebruikt)

P

---->

---->

FFS

alleen

4.11

Andere noodprocedures zoals uiteengezet in het betreffende vlieghandboek

P

---->

---->

SECTIE 5 — Procedures voor instrumentvliegen (uit te voeren in IMC of gesimuleerde IMC)

5.1

Instrumentenstart: overgang naar instrumentvliegen is vereist zo spoedig mogelijk na het loskomen

P*

---->*

---->*

5.1.1.

Gesimuleerde motorstoring tijdens de start na het beslissingspunt

P*

---->*

---->*

M*

5.2

Naleven van vertrek- en aankomstroutes en ATC-instructies

P*

---->*

---->*

M*

5.3

Wachtprocedures

P*

---->*

---->*

5.4

Precisienadering tot een beslissingshoogte niet lager dan 60 m (200 ft)

P*

---->*

---->*

5.4.1.

Handmatig, zonder stuurcommandosysteem

P*

---->*

---->*

M* (enkel vaardigheidstest)

5.4.2.

Handmatig, met stuurcommandosysteem

P*

---->*

---->*

5.4.3.

Met gebruik van automatische piloot

P*

---->*

---->*

5.4.4.

Handmatig, met één motor gesimuleerd buiten werking; motorstoring moet worden gesimuleerd tijdens de eindnadering vanaf het moment voor het passeren van het buitenmerkbaken (OM) tot aan ofwel het landingsdoelpunt of tot de volledige voltooiing van de afgebroken-naderingsprocedure

P*

---->*

---->*

M*

5.5

niet-precisienadering tot aan de MDA/H

P*

---->*

---->*

M*

5.6

Doorstart met alle motoren in werking bij het bereiken van de DA/H of MDA/MDH

P*

---->*

---->*

5.6.1.

Overige procedures voor afgebroken naderingen

P*

---->*

---->*

5.6.2.

Doorstart met een motor gesimuleerd buiten werking bij het bereiken van de DA/H of MDA/MDH

P*

M*

5.7

Autorotatie in IMC met vermogensherstel om te landen op startbaan alleen in helikoptermodus (voor deze oefening mag geen luchtvaartuig worden gebruikt)

P*

---->*

---->*

M*

Alleen FFS

5.8

Herstellen vanuit ongewone vliegstanden (hangt af van de kwaliteit van de FFS)

P*

---->*

---->*

M*

SECTIE 6 — Extra autorisatie op een typebevoegdverklaring voor instrumentnaderingen tot aan een beslissingshoogte van minder dan 60 m (200 voet) (CAT II/III)

6

Extra autorisatie op een typebevoegdverklaring voor instrumentnaderingen tot aan een beslissingshoogte van minder dan 60 m (CAT II/III).

De volgende manoeuvres en procedures zijn de minimale opleidingseisen om instrumentnaderingen toe te staan tot een DH van minder dan 60 m (200 ft). Tijdens de volgende instrumentnaderingen en afgebroken-naderingsprocedures moet gebruik worden gemaakt van alle uitrusting van het powered-lift luchtvaartuig die nodig is voor typecertificatie van instrumentnaderingen tot een DH van minder dan 60 m (200 ft).

6.1

Afgebroken start op minimaal toegestane RVR

P

---->

M*

6.2

ILS-naderingen:

onder gesimuleerde instrumentvliegomstandigheden tot aan de van toepassing zijnde DH, gebruikmakend van vluchtgeleidingssysteem. Standaardprocedures voor onderlinge samenwerking van de bemanning moeten in acht worden genomen.

P

---->

---->

M*

6.3

Doorstart:

na naderingen zoals aangegeven in 6.2 bij het bereiken van DH. De opleiding moet tevens een doorstart bevatten t.g.v. (gesimuleerd) onvoldoende RVR, windschering, te grote afwijking van naderingslimieten voor een succesvolle nadering door het luchtvaartuig, en grond-/boorduitrustingsdefect vóór het bereiken van DH en doorstart met gesimuleerd boorduitrustingsdefect.

P

---->

---->

M*

6.4

Landing(en):

met visuele referentie vastgesteld bij DH volgend op een instrumentnadering. Afhankelijk van het specifieke vluchtgeleidingssysteem, moet een automatische landing worden uitgevoerd.

P

---->

M*

SECTIE 7 — Facultatieve uitrusting

7

Gebruik van facultatieve uitrusting

P

---->

---->

E.   Specifieke eisen voor de categorie luchtschepen

1.   In het geval van vaardigheidstests of bekwaamheidsproeven voor typebevoegdverklaringen voor luchtschepen moeten de kandidaten slagen voor secties 1 t/m 5 en 6 (indien van toepassing) van de vaardigheidstest of bekwaamheidsproef. Wanneer kandidaten zakken voor meer dan 5 items moeten zij de volledige test of proef opnieuw afleggen. Kandidaten die voor 5 items of minder zakken, moeten die items opnieuw afleggen. Wanneer kandidaten zakken voor een item van de herkansingstest of -proef of voor items waarvoor zij reeds waren geslaagd, moeten zij de volledige test of proef opnieuw afleggen. Alle secties van de vaardigheidstest of bekwaamheidsproef moeten binnen de zes maanden zijn voltooid.

TOEGESTANE AFWIJKINGEN BIJ DE VLIEGTEST

2.   Kandidaten dienen blijk te geven van de vaardigheid om:

| a) | het luchtschip binnen zijn limieten te bedienen; |
| --- | --- |

a)

het luchtschip binnen zijn limieten te bedienen;

| b) | alle manoeuvres soepel en nauwkeurig uit te voeren; |
| --- | --- |

b)

alle manoeuvres soepel en nauwkeurig uit te voeren;

| c) | blijk te geven van goed inzicht en vliegerschap |
| --- | --- |

c)

blijk te geven van goed inzicht en vliegerschap

| d) | luchtvaartkundige kennis toe te passen; |
| --- | --- |

d)

luchtvaartkundige kennis toe te passen;

| e) | te allen tijde het luchtschip onder controle te houden zodat op geen enkel moment twijfel bestaat over de succesvolle afloop van een procedure of manoeuvre; |
| --- | --- |

e)

te allen tijde het luchtschip onder controle te houden zodat op geen enkel moment twijfel bestaat over de succesvolle afloop van een procedure of manoeuvre;

| f) | procedures voor de onderlinge samenwerking van de bemanning en procedures voor de uitval van een bemanningslid te begrijpen en toe te passen; en |
| --- | --- |

f)

procedures voor de onderlinge samenwerking van de bemanning en procedures voor de uitval van een bemanningslid te begrijpen en toe te passen; en

| g) | effectief met de andere bemanningsleden te communiceren. |
| --- | --- |

g)

effectief met de andere bemanningsleden te communiceren.

3.   De onderstaande limieten zijn van toepassing, met een marge voor turbulente weersomstandigheden en de kenmerken voor het hanteren en de prestaties van het gebruikte luchtschip.

| a) | Limieten tijdens het IFR-vliegen:









  Hoogte | |
| --- | --- | --- |
| in het algemeen | ± 100 voet |
| initiëren van doorstart op beslissingshoogte/-altitude | + 50 voet/– 0 voet |
| minimale dalingshoogte/altitude | + 50 voet/– 0 voet |
| Volgen van grondkoersen | |
| m.b.v. radiohulpmiddelen | ± 5° |
| Precisienadering | halve schaaluitslag, azimut en glijpad |
| Omschrijving | |
| Normale vluchtuitvoeringen | ± 5° |
| Abnormale vluchtuitvoeringen/noodgevallen | ± 10° |

a)

Limieten tijdens het IFR-vliegen:

Hoogte

in het algemeen

± 100 voet

initiëren van doorstart op beslissingshoogte/-altitude

- 50 voet/– 0 voet

minimale dalingshoogte/altitude

- 50 voet/– 0 voet

Volgen van grondkoersen

m.b.v. radiohulpmiddelen

± 5°

Precisienadering

halve schaaluitslag, azimut en glijpad

Omschrijving

Normale vluchtuitvoeringen

± 5°

Abnormale vluchtuitvoeringen/noodgevallen

± 10°

| b) | Limieten tijdens het VFR-vliegen:








  Hoogte | |
| --- | --- | --- |
| in het algemeen | ± 100 voet |
| Omschrijving | |
| Normale vluchtuitvoeringen | ± 5° |
| Abnormale vluchtuitvoeringen/noodgevallen | ± 10° |

b)

Limieten tijdens het VFR-vliegen:

Hoogte

in het algemeen

± 100 voet

Omschrijving

Normale vluchtuitvoeringen

± 5°

Abnormale vluchtuitvoeringen/noodgevallen

± 10°

INHOUD VAN DE OPLEIDING/VAARDIGHEIDSTEST/BEKWAAMHEIDSPROEF

4.   De onderstaande symbolen betekenen het volgende:

| P | = | Opgeleid als PIC of tweede piloot en als PF en PM ten behoeve van de afgifte van een typebevoegdverklaring, voor zover toepasselijk. |
| --- | --- | --- |

P

=

Opgeleid als PIC of tweede piloot en als PF en PM ten behoeve van de afgifte van een typebevoegdverklaring, voor zover toepasselijk.

5.   De praktijkopleiding moet ten minste worden uitgevoerd op het opleidingsuitrustingsniveau aangegeven als (P), of kan worden uitgevoerd tot elk hoger uitrustingsniveau aangegeven met de pijl (---->).

6.   De onderstaande afkortingen worden gehanteerd om de gebruikte opleidingsuitrusting aan te geven:

| FFS = | volledige vluchtnabootser (FFS) |
| --- | --- |
| FTD = | vliegopleidingshulpmiddel |
| OTD = | Andere opleidingshulpmiddel |
| As = | luchtschip |

FFS =

volledige vluchtnabootser (FFS)

FTD =

vliegopleidingshulpmiddel

OTD =

Andere opleidingshulpmiddel

As =

luchtschip

| a) | Kandidaten voor de vaardigheidstest voor de afgifte van de typebevoegdverklaring voor luchtschepen moeten slagen voor secties 1 t/m 5 en, indien van toepassing, sectie 6. |
| --- | --- |

a)

Kandidaten voor de vaardigheidstest voor de afgifte van de typebevoegdverklaring voor luchtschepen moeten slagen voor secties 1 t/m 5 en, indien van toepassing, sectie 6.

| b) | Kandidaten voor een verlenging of hernieuwde afgifte van de bekwaamheidsproef voor typebevoegdverklaring voor luchtschepen moeten slagen voor secties 1 t/m 5 en, indien van toepassing, sectie 6. |
| --- | --- |

b)

Kandidaten voor een verlenging of hernieuwde afgifte van de bekwaamheidsproef voor typebevoegdverklaring voor luchtschepen moeten slagen voor secties 1 t/m 5 en, indien van toepassing, sectie 6.

| c) | De items met een sterretje (*) mogen uitsluitend op instrumenten worden gevlogen. Indien tijdens de vaardigheidstest of bekwaamheidsproef niet aan deze voorwaarde wordt voldaan, zal de typebevoegdverklaring worden beperkt tot uitsluitend VFR. |
| --- | --- |

c)

De items met een sterretje (*) mogen uitsluitend op instrumenten worden gevlogen. Indien tijdens de vaardigheidstest of bekwaamheidsproef niet aan deze voorwaarde wordt voldaan, zal de typebevoegdverklaring worden beperkt tot uitsluitend VFR.

7.   Wanneer de letter „M” in de kolom van de vaardigheidstest/bekwaamheidsproef staat, betekent dit dat het hier een verplichte oefening betreft.

8.   Voor praktijkopleiding en tests worden FSTD's gebruikt als zij deel uitmaken van een opleiding voor een typebevoegdverklaring. De volgende punten worden in beschouwing genomen bij de opleiding:

| a) | de kwalificatie van de FSTD's zoals uiteengezet in de desbetreffende vereisten van bijlage VI (Deel-ARA) en bijlage VII (deel-ORA); en |
| --- | --- |

a)

de kwalificatie van de FSTD's zoals uiteengezet in de desbetreffende vereisten van bijlage VI (Deel-ARA) en bijlage VII (deel-ORA); en

| b) | de kwalificaties van de instructeur.













  LUCHTSCHIPCATEGORIE | PRAKTISCHE OPLEIDING | VAARDIGHEIDSTEST OF BEKWAAMHEIDSPROEF |
| --- | --- | --- | --- |
| Manoeuvres/procedures | | | | | Initialen van de instructeur na voltooiing van de opleiding | Beproefd in | Initialen van de examinator na voltooiing test |
| OTD | FTD | FFS | As | FFS As |
| SECTIE 1 — Voorbereidingen en controles vóór de vlucht |
| 1.1 | Aan de vlucht voorafgaande inspectie | | | | P | | | |
| 1.2 | Inspectie van de cockpit | P | ----> | ----> | ----> | | | |
| 1.3 | Startprocedures, controle van radio- en navigatie-uitrusting, selectie en instelling van navigatie- en communicatiefrequenties | | P | ----> | ----> | | M | |
| 1.4 | Afmeerprocedure en manoeuvreren boven de grond | | | P | ----> | | M | |
| 1.5 | Procedures en controles vóór de start | P | ----> | ----> | ----> | | M | |
| SECTIE 2 — Vliegmanoeuvres en —procedures |
| 2.1 | Normaal VFR-startprofiel | | | P | ----> | | M | |
| 2.2 | Start met gesimuleerde motorstoring | | | P | ----> | | M | |
| 2.3 | Start met zwaarte > 0 (Zware T/O) | | | P | ----> | | | |
| 2.4 | Start met zwaarte < 0 (Lichte T/O) | | | P | ----> | | | |
| 2.5 | Normale klimprocedure | | | P | ----> | | | |
| 2.6 | Klimmen naar drukhoogte | | | P | ----> | | | |
| 2.7 | Drukhoogte herkennen | | | P | ----> | | | |
| 2.8 | Vliegen op of in de buurt van de drukhoogte | | | P | ----> | | M | |
| 2.9 | Normale daling en nadering | | | P | ----> | | | |
| 2.10 | Normaal VFR-landingsprofiel | | | P | ----> | | M | |
| 2.11 | Landing met zwaarte > 0 (zware landing) | | | P | ----> | | M | |
| 2.12 | Landing met zwaarte < 0 (lichte landing) | | | P | ----> | | M | |
| | Opzettelijk blanco gelaten | | | | | | | |
| SECTIE 3 — Normale en abnormale werking van de volgende systemen en procedures |
| 3 | Normale en abnormale werking van de volgende systemen en procedures (mag worden voltooid in een FSTD die is gekwalificeerd voor de oefening): | | | | | | M | Uit deze sectie moeten minstens 3 items worden gekozen |
| 3.1 | Motor | P | ----> | ----> | ----> | | | |
| 3.2 | Onder druk zetten van de ballon | P | ----> | ----> | ----> | | | |
| 3.3 | Pitot-/statisch systeem | P | ----> | ----> | ----> | | | |
| 3.4 | Brandstofsysteem | P | ----> | ----> | ----> | | | |
| 3.5 | Elektrisch systeem | P | ----> | ----> | ----> | | | |
| 3.6 | Hydraulisch systeem | P | ----> | ----> | ----> | | | |
| 3.7 | Besturings- en trimsysteem | P | ----> | ----> | ----> | | | |
| 3.8 | Ballonetsysteem | P | ----> | ----> | ----> | | | |
| 3.9 | Automatische piloot/stuurcommandosysteem | P | ---> | ---> | ----> | | | |
| 3.10 | Stabiliteitvergrotende apparatuur | P | ----> | ----> | ----> | | | |
| 3.11 | Weerradar, radiohoogtemeter, transponder, grondnaderingswaarschuwingssysteem (indien aanwezig) | P | ----> | ----> | ----> | | | |
| 3.12 | Landingsgestel | P | -----> | -----> | ----> | | | |
| 3.13 | APU | P | ----> | ----> | ----> | | | |
| 3.14 | Radio, navigatie-uitrusting, instrumenten en vluchtregelsysteem | P | ----> | ----> | ----> | | | |
| | Opzettelijk blanco gelaten | | | | | | | |
| DEEL 4 — Abnormale en noodprocedures |
| 4 | Abnormale en noodprocedures
  (mag worden voltooid in een FSTD indien gekwalificeerd voor de oefening) | | | | | | M | Uit deze sectie moeten minstens drie items worden gekozen |
| 4.1 | Brandbestrijdingsoefeningen, APU, vrachtruim, cockpit en elektrische branden inclusief evacuatie indien van toepassing | P | ----> | ----> | ----> | | | |
| 4.2 | Rookbeheersing en -verwijdering | P | ----> | ----> | ----> | | | |
| 4.3 | Motorstoringen, afzetten en herstarten van de motor:
  in specifieke vluchtfasen, inclusief meervoudige motorstoring | P | ----> | ----> | ----> | | | |
| 4.4 | Uitval van een bemanningslid | P | ----> | ----> | ----> | | | |
| 4.5 | Storingen in de aandrijving/versnellingsbak | P | ----> | ----> | ----> | | Alleen FFS | |
| 4.6 | Andere noodprocedures zoals uiteengezet in het betreffende vlieghandboek | P | ----> | ----> | ----> | | | |
| SECTIE 5 — Procedures voor instrumentvliegen (uit te voeren in IMC of gesimuleerde IMC) |
| 5.1 | Instrumentenstart: overgang naar instrumentvliegen is vereist zo spoedig mogelijk na het loskomen | P* | ---->* | ---->* | ---->* | | | |
| 5.1.1. | Gesimuleerde motorstoring tijdens het vertrek | P* | ---->* | ---->* | ---->* | | M* | |
| 5.2 | Naleven van vertrek- en aankomstroutes en ATC-instructies | P* | ---->* | ---->* | ---->* | | M* | |
| 5.3 | Wachtprocedures | P* | ---->* | ---->* | ---->* | | | |
| 5.4 | Precisienadering tot een beslissingshoogte niet lager dan 60 m (200 ft) | P* | ---->* | ---->* | ---->* | | | |
| 5.4.1. | Handmatig, zonder stuurcommandosysteem | P* | ---->* | ---->* | ---->* | | M*
  (alleen vaardigheidstest) | |
| 5.4.2. | Handmatig, met stuurcommandosysteem | P* | ---->* | ---->* | ---->* | | | |
| 5.4.3. | Met gebruik van automatische piloot | P* | ---->* | ---->* | ---->* | | | |
| 5.4.4. | Handmatig, met één motor gesimuleerd buiten werking; motorstoring moet worden gesimuleerd tijdens de eindnadering vanaf het moment voor het passeren van het buitenmerkbaken (OM) tot aan het landingsdoelpunt of tot de volledige voltooiing van de afgebroken-naderingsprocedure | P* | ---->* | ---->* | ---->* | | M* | |
| 5.5 | niet-precisienadering tot aan de MDA/H | P* | ---->* | ---->* | ---->* | | M* | |
| 5.6 | Doorstart met alle motoren in werking bij het bereiken van de DA/H of MDA/MDH | P* | ---->* | ---->* | ---->* | | | |
| 5.6.1. | Overige procedures voor afgebroken naderingen | P* | ---->* | ---->* | ---->* | | | |
| 5.6.2. | Doorstart met een motor gesimuleerd buiten werking bij het bereiken van de DA/H of MDA/MDH | P* | | | | | M* | |
| 5.7 | Herstellen vanuit ongewone vliegstanden
  (hangt af van de kwaliteit van de FFS) | P* | ---->* | ---->* | ---->* | | M* | |
| SECTIE 6 — Extra autorisatie op een typebevoegdverklaring voor instrumentnaderingen tot aan een beslissingshoogte van minder dan 60 m (200 voet) (CAT II/III) |
| 6 | Extra autorisatie op een typebevoegdverklaring voor instrumentnaderingen tot aan een beslissingshoogte van minder dan 60 m (200 ft) (CAT II/III).
  De volgende manoeuvres en procedures zijn de minimale opleidingseisen om instrumentnaderingen toe te staan tot een DH van minder dan 60 m (200 ft). Tijdens de volgende instrumentnaderingen en afgebroken-naderingsprocedures moet gebruik worden gemaakt van alle uitrusting van het luchtschip die nodig is voor typecertificatie van instrumentnaderingen tot een DH van minder dan 60 m (200 ft). | | | | | | | |
| 6.1 | Afgebroken start op minimaal toegestane RVR | | P | ----> | | | M* | |
| 6.2 | ILS-naderingen:
  onder gesimuleerde instrumentvliegomstandigheden tot aan de van toepassing zijnde DH, gebruikmakend van vluchtgeleidingssysteem. SOP's voor onderlinge samenwerking van de bemanning moeten in acht worden genomen. | | P | ----> | | | M* | |
| 6.3 | Doorstart
  Na naderingen zoals aangegeven in 6.2 bij het bereiken van DH.
  De opleiding moet tevens een doorstart bevatten t.g.v. (gesimuleerd) onvoldoende RVR, windschering, te grote afwijking van naderingslimieten voor een succesvolle nadering door het luchtvaartuig, en grond-/boorduitrustingsdefect vóór het bereiken van DH en doorstart met gesimuleerd boorduitrustingsdefect. | | P | ----> | | | M* | |
| 6.4 | Landing(en):
  met visuele referentie vastgesteld bij DH volgend op een instrumentnadering. Afhankelijk van het specifieke vluchtgeleidingssysteem, moet een automatische landing worden uitgevoerd | | P | ----> | | | M* | |
| SECTIE 7 — Facultatieve uitrusting |
| 7 | Gebruik van facultatieve uitrusting | | P | ----> | | | | |

b)

de kwalificaties van de instructeur.

LUCHTSCHIPCATEGORIE

PRAKTISCHE OPLEIDING

VAARDIGHEIDSTEST OF BEKWAAMHEIDSPROEF

Manoeuvres/procedures

Initialen van de instructeur na voltooiing van de opleiding

Beproefd in

Initialen van de examinator na voltooiing test

OTD

FTD

FFS

As

FFS As

SECTIE 1 — Voorbereidingen en controles vóór de vlucht

1.1

Aan de vlucht voorafgaande inspectie

P

1.2

Inspectie van de cockpit

P

---->

---->

---->

1.3

Startprocedures, controle van radio- en navigatie-uitrusting, selectie en instelling van navigatie- en communicatiefrequenties

P

---->

---->

M

1.4

Afmeerprocedure en manoeuvreren boven de grond

P

---->

M

1.5

Procedures en controles vóór de start

P

---->

---->

---->

M

SECTIE 2 — Vliegmanoeuvres en —procedures

2.1

Normaal VFR-startprofiel

P

---->

M

2.2

Start met gesimuleerde motorstoring

P

---->

M

2.3

Start met zwaarte > 0 (Zware T/O)

P

---->

2.4

Start met zwaarte < 0 (Lichte T/O)

P

---->

2.5

Normale klimprocedure

P

---->

2.6

Klimmen naar drukhoogte

P

---->

2.7

Drukhoogte herkennen

P

---->

2.8

Vliegen op of in de buurt van de drukhoogte

P

---->

M

2.9

Normale daling en nadering

P

---->

2.10

Normaal VFR-landingsprofiel

P

---->

M

2.11

Landing met zwaarte > 0 (zware landing)

P

---->

M

2.12

Landing met zwaarte < 0 (lichte landing)

P

---->

M

Opzettelijk blanco gelaten

SECTIE 3 — Normale en abnormale werking van de volgende systemen en procedures

3

Normale en abnormale werking van de volgende systemen en procedures (mag worden voltooid in een FSTD die is gekwalificeerd voor de oefening):

M

Uit deze sectie moeten minstens 3 items worden gekozen

3.1

Motor

P

---->

---->

---->

3.2

Onder druk zetten van de ballon

P

---->

---->

---->

3.3

Pitot-/statisch systeem

P

---->

---->

---->

3.4

Brandstofsysteem

P

---->

---->

---->

3.5

Elektrisch systeem

P

---->

---->

---->

3.6

Hydraulisch systeem

P

---->

---->

---->

3.7

Besturings- en trimsysteem

P

---->

---->

---->

3.8

Ballonetsysteem

P

---->

---->

---->

3.9

Automatische piloot/stuurcommandosysteem

P

--->

--->

---->

3.10

Stabiliteitvergrotende apparatuur

P

---->

---->

---->

3.11

Weerradar, radiohoogtemeter, transponder, grondnaderingswaarschuwingssysteem (indien aanwezig)

P

---->

---->

---->

3.12

Landingsgestel

P

----->

----->

---->

3.13

APU

P

---->

---->

---->

3.14

Radio, navigatie-uitrusting, instrumenten en vluchtregelsysteem

P

---->

---->

---->

Opzettelijk blanco gelaten

DEEL 4 — Abnormale en noodprocedures

4

Abnormale en noodprocedures

(mag worden voltooid in een FSTD indien gekwalificeerd voor de oefening)

M

Uit deze sectie moeten minstens drie items worden gekozen

4.1

Brandbestrijdingsoefeningen, APU, vrachtruim, cockpit en elektrische branden inclusief evacuatie indien van toepassing

P

---->

---->

---->

4.2

Rookbeheersing en -verwijdering

P

---->

---->

---->

4.3

Motorstoringen, afzetten en herstarten van de motor:

in specifieke vluchtfasen, inclusief meervoudige motorstoring

P

---->

---->

---->

4.4

Uitval van een bemanningslid

P

---->

---->

---->

4.5

Storingen in de aandrijving/versnellingsbak

P

---->

---->

---->

Alleen FFS

4.6

Andere noodprocedures zoals uiteengezet in het betreffende vlieghandboek

P

---->

---->

---->

SECTIE 5 — Procedures voor instrumentvliegen (uit te voeren in IMC of gesimuleerde IMC)

5.1

Instrumentenstart: overgang naar instrumentvliegen is vereist zo spoedig mogelijk na het loskomen

P*

---->*

---->*

---->*

5.1.1.

Gesimuleerde motorstoring tijdens het vertrek

P*

---->*

---->*

---->*

M*

5.2

Naleven van vertrek- en aankomstroutes en ATC-instructies

P*

---->*

---->*

---->*

M*

5.3

Wachtprocedures

P*

---->*

---->*

---->*

5.4

Precisienadering tot een beslissingshoogte niet lager dan 60 m (200 ft)

P*

---->*

---->*

---->*

5.4.1.

Handmatig, zonder stuurcommandosysteem

P*

---->*

---->*

---->*

M*

(alleen vaardigheidstest)

5.4.2.

Handmatig, met stuurcommandosysteem

P*

---->*

---->*

---->*

5.4.3.

Met gebruik van automatische piloot

P*

---->*

---->*

---->*

5.4.4.

Handmatig, met één motor gesimuleerd buiten werking; motorstoring moet worden gesimuleerd tijdens de eindnadering vanaf het moment voor het passeren van het buitenmerkbaken (OM) tot aan het landingsdoelpunt of tot de volledige voltooiing van de afgebroken-naderingsprocedure

P*

---->*

---->*

---->*

M*

5.5

niet-precisienadering tot aan de MDA/H

P*

---->*

---->*

---->*

M*

5.6

Doorstart met alle motoren in werking bij het bereiken van de DA/H of MDA/MDH

P*

---->*

---->*

---->*

5.6.1.

Overige procedures voor afgebroken naderingen

P*

---->*

---->*

---->*

5.6.2.

Doorstart met een motor gesimuleerd buiten werking bij het bereiken van de DA/H of MDA/MDH

P*

M*

5.7

Herstellen vanuit ongewone vliegstanden

(hangt af van de kwaliteit van de FFS)

P*

---->*

---->*

---->*

M*

SECTIE 6 — Extra autorisatie op een typebevoegdverklaring voor instrumentnaderingen tot aan een beslissingshoogte van minder dan 60 m (200 voet) (CAT II/III)

6

Extra autorisatie op een typebevoegdverklaring voor instrumentnaderingen tot aan een beslissingshoogte van minder dan 60 m (200 ft) (CAT II/III).

De volgende manoeuvres en procedures zijn de minimale opleidingseisen om instrumentnaderingen toe te staan tot een DH van minder dan 60 m (200 ft). Tijdens de volgende instrumentnaderingen en afgebroken-naderingsprocedures moet gebruik worden gemaakt van alle uitrusting van het luchtschip die nodig is voor typecertificatie van instrumentnaderingen tot een DH van minder dan 60 m (200 ft).

6.1

Afgebroken start op minimaal toegestane RVR

P

---->

M*

6.2

ILS-naderingen:

onder gesimuleerde instrumentvliegomstandigheden tot aan de van toepassing zijnde DH, gebruikmakend van vluchtgeleidingssysteem. SOP's voor onderlinge samenwerking van de bemanning moeten in acht worden genomen.

P

---->

M*

6.3

Doorstart

Na naderingen zoals aangegeven in 6.2 bij het bereiken van DH.

De opleiding moet tevens een doorstart bevatten t.g.v. (gesimuleerd) onvoldoende RVR, windschering, te grote afwijking van naderingslimieten voor een succesvolle nadering door het luchtvaartuig, en grond-/boorduitrustingsdefect vóór het bereiken van DH en doorstart met gesimuleerd boorduitrustingsdefect.

P

---->

M*

6.4

Landing(en):

met visuele referentie vastgesteld bij DH volgend op een instrumentnadering. Afhankelijk van het specifieke vluchtgeleidingssysteem, moet een automatische landing worden uitgevoerd

P

---->

M*

SECTIE 7 — Facultatieve uitrusting

7

Gebruik van facultatieve uitrusting

P

---->

---

| 20.12.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 326/53 |
| --- | --- | --- | --- |

20.12.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 326/53

---

UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2018/1975 VAN DE COMMISSIE

van 14 december 2018

tot wijziging van Verordening (EU) nr. 965/2012 wat betreft vluchtuitvoeringseisen voor zweefvliegtuigen en electronic flight bags

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EU) 2018/1139 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2018 inzake gemeenschappelijke regels op het gebied van burgerluchtvaart en tot oprichting van een Agentschap van de Europese Unie voor de veiligheid van de luchtvaart, en tot wijziging van de Verordeningen (EG) nr. 2111/2005, (EG) nr. 1008/2008, (EU) nr. 996/2010, (EU) nr. 376/2014 en de Richtlijnen 2014/30/EU en 2014/53/EU van het Europees Parlement en de Raad, en tot intrekking van de Verordeningen (EG) nr. 552/2004 en (EG) nr. 216/2008 van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (EEG) nr. 3922/91 van de Raad (1), en met name artikel 31,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Bij Verordening (EU) nr. 965/2012 (2) van de Commissie zijn de voorwaarden vastgesteld voor de veiligheid van diverse soorten vluchtuitvoeringen met verschillende categorieën luchtvaartuigen, waaronder zweefvliegtuigen. |
| --- | --- |

(1)

Bij Verordening (EU) nr. 965/2012 (2) van de Commissie zijn de voorwaarden vastgesteld voor de veiligheid van diverse soorten vluchtuitvoeringen met verschillende categorieën luchtvaartuigen, waaronder zweefvliegtuigen.

| (2) | Exploitanten die betrokken zijn bij vluchtuitvoeringen als bedoeld in artikel 2, lid 1, onder b), punten i) en ii), van Verordening (EU) 2018/1139 moeten voldoen aan de relevante essentiële eisen van bijlage V bij die verordening. |
| --- | --- |

(2)

Exploitanten die betrokken zijn bij vluchtuitvoeringen als bedoeld in artikel 2, lid 1, onder b), punten i) en ii), van Verordening (EU) 2018/1139 moeten voldoen aan de relevante essentiële eisen van bijlage V bij die verordening.

| (3) | Bij Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1976 (3) van de Commissie zijn specifieke regels vastgesteld voor vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen. Vanaf de datum waarop die verordening van toepassing wordt, mogen die vluchtuitvoeringen niet langer onderworpen zijn aan de algemene regels voor vluchtuitvoering van Verordening (EU) nr. 965/2012. De in artikel 3 van Verordening (EU) nr. 965/2012 en in bijlage II bij die verordening vastgestelde regels in verband met het toezicht op vluchtuitvoeringen door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten moeten evenwel van toepassing blijven op vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen aangezien die eisen niet aan een specifiek type vluchtuitvoering zijn gekoppeld maar horizontaal voor alle vluchtuitvoeringen gelden. |
| --- | --- |

(3)

Bij Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1976 (3) van de Commissie zijn specifieke regels vastgesteld voor vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen. Vanaf de datum waarop die verordening van toepassing wordt, mogen die vluchtuitvoeringen niet langer onderworpen zijn aan de algemene regels voor vluchtuitvoering van Verordening (EU) nr. 965/2012. De in artikel 3 van Verordening (EU) nr. 965/2012 en in bijlage II bij die verordening vastgestelde regels in verband met het toezicht op vluchtuitvoeringen door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten moeten evenwel van toepassing blijven op vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen aangezien die eisen niet aan een specifiek type vluchtuitvoering zijn gekoppeld maar horizontaal voor alle vluchtuitvoeringen gelden.

| (4) | Verordening (EU) nr. 965/2012 moet derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd om rekening te houden met de nieuwe regels voor vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen en om te verduidelijken welke bepalingen van die verordening op vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen van toepassing blijven. |
| --- | --- |

(4)

Verordening (EU) nr. 965/2012 moet derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd om rekening te houden met de nieuwe regels voor vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen en om te verduidelijken welke bepalingen van die verordening op vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen van toepassing blijven.

| (5) | Gelet op de nauwe band tussen de bepalingen van Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1976 en de bepalingen van deze verordening, moeten de toepassingsdatums op elkaar worden afgestemd. |
| --- | --- |

(5)

Gelet op de nauwe band tussen de bepalingen van Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1976 en de bepalingen van deze verordening, moeten de toepassingsdatums op elkaar worden afgestemd.

| (6) | In 2014 heeft de ICAO aan bijlage 6, deel I en deel III, afdeling II, bepalingen toegevoegd betreffende het gebruik van electronic flight bags (EFB) voor commerciële luchtvervoersactiviteiten. Die bepalingen bevatten algemene voorschriften voor het gebruik van EFB en een vereiste voor de operationele goedkeuring voor het gebruik van EFB-toepassingen voor de veilige exploitatie van luchtvaartuigen. Verordening (EU) nr. 965/2012 moet derhalve in overeenstemming worden gebracht met de ICAO-voorschriften door de invoering van een nieuwe regel met algemene voorschriften voor het gebruik van EBF voor commercieel luchtvervoer en de toevoeging van nieuwe bepalingen ter ondersteuning van de operationele goedkeuring voor het gebruik van EFB-toepassingen waarvan het storingsgedrag als klein of nog minder is geclassificeerd. |
| --- | --- |

(6)

In 2014 heeft de ICAO aan bijlage 6, deel I en deel III, afdeling II, bepalingen toegevoegd betreffende het gebruik van electronic flight bags (EFB) voor commerciële luchtvervoersactiviteiten. Die bepalingen bevatten algemene voorschriften voor het gebruik van EFB en een vereiste voor de operationele goedkeuring voor het gebruik van EFB-toepassingen voor de veilige exploitatie van luchtvaartuigen. Verordening (EU) nr. 965/2012 moet derhalve in overeenstemming worden gebracht met de ICAO-voorschriften door de invoering van een nieuwe regel met algemene voorschriften voor het gebruik van EBF voor commercieel luchtvervoer en de toevoeging van nieuwe bepalingen ter ondersteuning van de operationele goedkeuring voor het gebruik van EFB-toepassingen waarvan het storingsgedrag als klein of nog minder is geclassificeerd.

| (7) | In 2014 heeft de ICAO aan bijlage 6, deel II en deel III, afdeling III, ook bepalingen toegevoegd betreffende het gebruik van electronic flight bags (EFB) in de algemene luchtvaart. Die bepalingen bevatten algemene voorschriften voor het gebruik van EFB en een verplichting voor verdragsluitende landen om criteria vast te stellen voor het gebruik van EFB-toepassingen voor de veilige exploitatie van luchtvaartuigen. Het is daarom noodzakelijk om Verordening (EU) nr. 965/2012 in overeenstemming te brengen met de ICAO-voorschriften door voor niet-commerciële activiteiten met complexe motoraangedreven luchtvaartuigen en gespecialiseerde vluchtuitvoeringen met complexe motoraangedreven luchtvaartuigen nieuwe regels in te voeren met algemene voorschriften voor het gebruik van EFB en eisen voor het gebruik van EFB-toepassingen waarvan het storingsgedrag als minimaal of nog kleiner is geclassificeerd. Voorts voorziet deze verordening in de wijziging van Verordening (EU) nr. 965/2012 door de vereisten voor draagbare elektronische apparaten voor niet-commerciële vluchtuitvoeringen met andere dan complexe motoraangedreven luchtvaartuigen af te stemmen op de algemene ICAO-bepalingen voor EFB-apparatuur. |
| --- | --- |

(7)

In 2014 heeft de ICAO aan bijlage 6, deel II en deel III, afdeling III, ook bepalingen toegevoegd betreffende het gebruik van electronic flight bags (EFB) in de algemene luchtvaart. Die bepalingen bevatten algemene voorschriften voor het gebruik van EFB en een verplichting voor verdragsluitende landen om criteria vast te stellen voor het gebruik van EFB-toepassingen voor de veilige exploitatie van luchtvaartuigen. Het is daarom noodzakelijk om Verordening (EU) nr. 965/2012 in overeenstemming te brengen met de ICAO-voorschriften door voor niet-commerciële activiteiten met complexe motoraangedreven luchtvaartuigen en gespecialiseerde vluchtuitvoeringen met complexe motoraangedreven luchtvaartuigen nieuwe regels in te voeren met algemene voorschriften voor het gebruik van EFB en eisen voor het gebruik van EFB-toepassingen waarvan het storingsgedrag als minimaal of nog kleiner is geclassificeerd. Voorts voorziet deze verordening in de wijziging van Verordening (EU) nr. 965/2012 door de vereisten voor draagbare elektronische apparaten voor niet-commerciële vluchtuitvoeringen met andere dan complexe motoraangedreven luchtvaartuigen af te stemmen op de algemene ICAO-bepalingen voor EFB-apparatuur.

| (8) | Het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart heeft ontwerpuitvoeringsvoorschriften opgesteld in verband met specifieke regels voor de exploitatie van zweefvliegtuigen en dat ontwerp als advies (4) ingediend bij de Commissie overeenkomstig artikel 75, lid 2, onder b) en c), en artikel 76, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1139. |
| --- | --- |

(8)

Het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart heeft ontwerpuitvoeringsvoorschriften opgesteld in verband met specifieke regels voor de exploitatie van zweefvliegtuigen en dat ontwerp als advies (4) ingediend bij de Commissie overeenkomstig artikel 75, lid 2, onder b) en c), en artikel 76, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1139.

| (9) | Het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart heeft ontwerp- uitvoeringsvoorschriften opgesteld met betrekking tot het gebruik van EFB (5) en die overeenkomstig artikel 75, lid 2, onder b) en c), en artikel 76, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1139 als advies ingediend bij de Commissie. |
| --- | --- |

(9)

Het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart heeft ontwerp- uitvoeringsvoorschriften opgesteld met betrekking tot het gebruik van EFB (5) en die overeenkomstig artikel 75, lid 2, onder b) en c), en artikel 76, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1139 als advies ingediend bij de Commissie.

| (10) | De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het bij artikel 127 van Verordening (EU) 2018/1139 ingestelde comité, |
| --- | --- |

(10)

De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het bij artikel 127 van Verordening (EU) 2018/1139 ingestelde comité,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Wijzigingen van Verordening (EU) nr. 965/2012

Verordening (EU) nr. 965/2012 wordt als volgt gewijzigd:

| (1) | Artikel 1 wordt als volgt gewijzigd:






  a) | de leden 1, 2 en 3 worden vervangen door:

  „1.   In deze verordening worden gedetailleerde regels vastgesteld voor vluchtuitvoeringen met vliegtuigen en helikopters, inclusief platforminspecties van luchtvaartuigen van exploitanten onder het veiligheidstoezicht van een andere staat die landen op luchthavens op het grondgebied dat onder de bepalingen van de Verdragen valt.


  2.   In deze verordening worden ook gedetailleerde regels vastgesteld voor de afgifte, actualisering, wijziging, beperking, schorsing of intrekking van de certificaten van de in artikel 2, lid 1, onder b), punten i) en ii), van Verordening (EU) 2018/1139 vermelde exploitanten van luchtvaartuigen, met uitzondering van luchtballonnen en zweefvliegtuigen, die commerciële luchtvervoersactiviteiten verrichten, alsook de rechten en plichten van de houders van certificaten en de voorwaarden waaronder de activiteiten worden verboden, beperkt of onderworpen aan bepaalde voorwaarden in het belang van de veiligheid.


  3.   In deze verordening worden ook gedetailleerde regels vastgesteld inzake de voorwaarden en procedures voor de eigen verklaring van exploitanten van commerciële gespecialiseerde vluchtuitvoeringen met vliegtuigen en helikopters of van niet-commerciële vluchtuitvoeringen met complexe motoraangedreven luchtvaartuigen, met inbegrip van niet-commerciële gespecialiseerde vluchtuitvoeringen met complexe motoraangedreven luchtvaartuigen, waaruit blijkt dat zij over de capaciteiten en middelen beschikken om zich te kwijten van de verantwoordelijkheden die gepaard gaan met de exploitatie van luchtvaartuigen, en inzake het toezicht op de genoemde exploitanten.”; |
| --- | --- | --- |

(1)

Artikel 1 wordt als volgt gewijzigd:

a)

de leden 1, 2 en 3 worden vervangen door:

„1.   In deze verordening worden gedetailleerde regels vastgesteld voor vluchtuitvoeringen met vliegtuigen en helikopters, inclusief platforminspecties van luchtvaartuigen van exploitanten onder het veiligheidstoezicht van een andere staat die landen op luchthavens op het grondgebied dat onder de bepalingen van de Verdragen valt.

2.   In deze verordening worden ook gedetailleerde regels vastgesteld voor de afgifte, actualisering, wijziging, beperking, schorsing of intrekking van de certificaten van de in artikel 2, lid 1, onder b), punten i) en ii), van Verordening (EU) 2018/1139 vermelde exploitanten van luchtvaartuigen, met uitzondering van luchtballonnen en zweefvliegtuigen, die commerciële luchtvervoersactiviteiten verrichten, alsook de rechten en plichten van de houders van certificaten en de voorwaarden waaronder de activiteiten worden verboden, beperkt of onderworpen aan bepaalde voorwaarden in het belang van de veiligheid.

3.   In deze verordening worden ook gedetailleerde regels vastgesteld inzake de voorwaarden en procedures voor de eigen verklaring van exploitanten van commerciële gespecialiseerde vluchtuitvoeringen met vliegtuigen en helikopters of van niet-commerciële vluchtuitvoeringen met complexe motoraangedreven luchtvaartuigen, met inbegrip van niet-commerciële gespecialiseerde vluchtuitvoeringen met complexe motoraangedreven luchtvaartuigen, waaruit blijkt dat zij over de capaciteiten en middelen beschikken om zich te kwijten van de verantwoordelijkheden die gepaard gaan met de exploitatie van luchtvaartuigen, en inzake het toezicht op de genoemde exploitanten.”;

| b) | lid 7 wordt vervangen door:

  „7.   Deze verordening is niet van toepassing op vluchtuitvoeringen met luchtballonnen en zweefvliegtuigen. Voor vluchtuitvoeringen met andere ballonnen dan verankerde gasballonnen en zweefvliegtuigen blijven de regels van artikel 3 inzake toezicht echter van toepassing.”; |
| --- | --- |

b)

lid 7 wordt vervangen door:

„7.   Deze verordening is niet van toepassing op vluchtuitvoeringen met luchtballonnen en zweefvliegtuigen. Voor vluchtuitvoeringen met andere ballonnen dan verankerde gasballonnen en zweefvliegtuigen blijven de regels van artikel 3 inzake toezicht echter van toepassing.”;

| (2) | Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd:






  a) | de punten 1, 1 bis en 1 ter worden vervangen door:






  „1. | „vleugelvliegtuig”: een gemotoriseerd luchtvaartuig met vaste vleugels dat zwaarder is dan lucht en tijdens de vlucht wordt ondersteund door de dynamische reactie van lucht tegen de vleugels; |
| --- | --- | --- | --- |

(2)

Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd:

a)

de punten 1, 1 bis en 1 ter worden vervangen door:

„1.

„vleugelvliegtuig”: een gemotoriseerd luchtvaartuig met vaste vleugels dat zwaarder is dan lucht en tijdens de vlucht wordt ondersteund door de dynamische reactie van lucht tegen de vleugels;

| 1 bis. | „helikopter”: een luchtvaartuig dat zwaarder is dan lucht en tijdens de vlucht voornamelijk wordt ondersteund door de reacties van de lucht op een of meer door een motor aangedreven rotors op substantieel verticale assen; |
| --- | --- |

1 bis.

„helikopter”: een luchtvaartuig dat zwaarder is dan lucht en tijdens de vlucht voornamelijk wordt ondersteund door de reacties van de lucht op een of meer door een motor aangedreven rotors op substantieel verticale assen;

| 1 ter. | „ballon”: een bemand luchtvaartuig dat lichter is dan lucht, niet door een motor wordt aangedreven en in de lucht blijft door middel van gas dat lichter is dan lucht of een brander waarmee de lucht wordt verhit, met inbegrip van gasballonnen, heteluchtballonnen, gas-luchtballonnen en, motoraangedreven, luchtschepen met hete lucht;”; |
| --- | --- |

1 ter.

„ballon”: een bemand luchtvaartuig dat lichter is dan lucht, niet door een motor wordt aangedreven en in de lucht blijft door middel van gas dat lichter is dan lucht of een brander waarmee de lucht wordt verhit, met inbegrip van gasballonnen, heteluchtballonnen, gas-luchtballonnen en, motoraangedreven, luchtschepen met hete lucht;”;

| b) | de volgende punten 1 quater, 1 quinquies en 1 sexies worden ingevoegd:






  „1 quater. | „zweefvliegtuig”: een luchtvaartuig dat zwaarder is dan de lucht en dat in de lucht wordt gedragen door de aerodynamische reactie van de lucht tegen de vaste liftoppervlakken, waarvan de vrije vlucht niet afhankelijk is van een motor; |
| --- | --- | --- |

b)

de volgende punten 1 quater, 1 quinquies en 1 sexies worden ingevoegd:

„1 quater.

„zweefvliegtuig”: een luchtvaartuig dat zwaarder is dan de lucht en dat in de lucht wordt gedragen door de aerodynamische reactie van de lucht tegen de vaste liftoppervlakken, waarvan de vrije vlucht niet afhankelijk is van een motor;

| 1 quinquies. | „commerciële vluchtuitvoering”: elke vluchtuitvoering met een luchtvaartuig, tegen vergoeding of andere beloning, die voor het publiek beschikbaar is of, wanneer deze niet voor het publiek beschikbaar is, die wordt verricht krachtens een overeenkomst tussen een exploitant en een klant, waarbij de klant geen controle over de exploitant uitoefent; |
| --- | --- |

1 quinquies.

„commerciële vluchtuitvoering”: elke vluchtuitvoering met een luchtvaartuig, tegen vergoeding of andere beloning, die voor het publiek beschikbaar is of, wanneer deze niet voor het publiek beschikbaar is, die wordt verricht krachtens een overeenkomst tussen een exploitant en een klant, waarbij de klant geen controle over de exploitant uitoefent;

| 1 sexies. | „verankerde gasballon”: een ballon met een verankeringssysteem waarmee de ballon tijdens de vluchtuitvoering permanent aan een vast punt verankerd blijft;”; |
| --- | --- |

1 sexies.

„verankerde gasballon”: een ballon met een verankeringssysteem waarmee de ballon tijdens de vluchtuitvoering permanent aan een vast punt verankerd blijft;”;

| c) | punt 9 wordt vervangen door de volgende tekst:






  „9. | „kennismakingsvlucht”: een rondvlucht van korte duur tegen een beloning of andere vergoeding, die wordt aangeboden door een erkende opleidingsorganisatie als bedoeld in artikel 10 bis van Verordening (EU) nr. 1178/2011 (*1) van de Commissie; of door een organisatie die de luchtvaartsport of het vrijetijdsvliegen wil promoten, met het oog op het aantrekken van nieuwe stagiairs of leden;”; |
| --- | --- | --- |

c)

punt 9 wordt vervangen door de volgende tekst:

„9.

„kennismakingsvlucht”: een rondvlucht van korte duur tegen een beloning of andere vergoeding, die wordt aangeboden door een erkende opleidingsorganisatie als bedoeld in artikel 10 bis van Verordening (EU) nr. 1178/2011 (*1) van de Commissie; of door een organisatie die de luchtvaartsport of het vrijetijdsvliegen wil promoten, met het oog op het aantrekken van nieuwe stagiairs of leden;”;

*1

(*1)  Verordening (EU) nr. 1178/2011 van de Commissie van 3 november 2011 tot vaststelling van technische eisen en administratieve procedures met betrekking tot de bemanning van burgerluchtvaartuigen, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 216/2008 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 311 van 25.11.2011, blz. 1)."

*1

| (3) | Artikel 5 wordt als volgt gewijzigd:






  a) | lid 1 wordt vervangen door:

  „1.   Exploitanten mogen alleen vluchten uitvoeren met een vliegtuig of helikopter voor commerciële luchtvervoersactiviteiten als gespecificeerd in de bijlagen III en IV.”; |
| --- | --- | --- |

(3)

Artikel 5 wordt als volgt gewijzigd:

a)

lid 1 wordt vervangen door:

„1.   Exploitanten mogen alleen vluchten uitvoeren met een vliegtuig of helikopter voor commerciële luchtvervoersactiviteiten als gespecificeerd in de bijlagen III en IV.”;

| b) | lid 2, onder b), wordt vervangen door:






  „b) | vliegtuigen en helikopters die worden gebruikt voor het vervoer van gevaarlijke goederen;”; |
| --- | --- | --- |

b)

lid 2, onder b), wordt vervangen door:

„b)

vliegtuigen en helikopters die worden gebruikt voor het vervoer van gevaarlijke goederen;”;

| c) | de leden 4, 5 en 6 worden vervangen door:

  „4.   Exploitanten van andere dan complexe motoraangedreven vliegtuigen en helikopters die worden gebruikt voor niet-commerciële vluchtuitvoeringen, met inbegrip van niet-commerciële gespecialiseerde vluchtuitvoeringen, exploiteren luchtvaartuigen overeenkomstig bijlage VII.


  5.   Opleidingsorganisaties als bedoeld in artikel 10 bis van Verordening (EU) nr. 1178/2011 en waarvan de hoofdvestiging zich in een lidstaat bevindt, maken tijdens oefenvluchten naar, binnen of vanuit de Unie gebruik van:






  a) | complexe motoraangedreven vliegtuigen en helikopters overeenkomstig bijlage VI; |
| --- | --- | --- |

c)

de leden 4, 5 en 6 worden vervangen door:

„4.   Exploitanten van andere dan complexe motoraangedreven vliegtuigen en helikopters die worden gebruikt voor niet-commerciële vluchtuitvoeringen, met inbegrip van niet-commerciële gespecialiseerde vluchtuitvoeringen, exploiteren luchtvaartuigen overeenkomstig bijlage VII.

5.   Opleidingsorganisaties als bedoeld in artikel 10 bis van Verordening (EU) nr. 1178/2011 en waarvan de hoofdvestiging zich in een lidstaat bevindt, maken tijdens oefenvluchten naar, binnen of vanuit de Unie gebruik van:

a)

complexe motoraangedreven vliegtuigen en helikopters overeenkomstig bijlage VI;

| b) | andere vliegtuigen en helikopters overeenkomstig bijlage VII. |
| --- | --- |

b)

andere vliegtuigen en helikopters overeenkomstig bijlage VII.

6.   Exploitanten verrichten alleen vluchtuitvoeringen met een vliegtuig of helikopter voor commerciële gespecialiseerde activiteiten overeenkomstig de eisen van de bijlagen III en VIII.”;

| (4) | Artikel 6 wordt als volgt gewijzigd:






  a) | lid 3 wordt vervangen door:

  „3.   In afwijking van artikel 5 van deze verordening en onverminderd artikel 18, lid 2, onder b), van Verordening (EU) 2018/1139 en subdeel P van bijlage I bij Verordening (EU) nr. 748/2012 (*2) van de Commissie inzake vliegvergunningen, blijven de volgende vluchten onderworpen aan de voorwaarden van de nationale wetgeving van de lidstaat waar de exploitant zijn hoofdvestiging heeft of, indien de exploitant geen hoofdvestiging heeft, zijn plaats van vestiging of verblijf:






  a) | vluchten die verband houden met de introductie of wijziging van types vliegtuigen of helikopters en die door ontwerp- of productieorganisaties binnen het bereik van hun bevoegdheden worden uitgevoerd; |
| --- | --- | --- | --- |

(4)

Artikel 6 wordt als volgt gewijzigd:

a)

lid 3 wordt vervangen door:

„3.   In afwijking van artikel 5 van deze verordening en onverminderd artikel 18, lid 2, onder b), van Verordening (EU) 2018/1139 en subdeel P van bijlage I bij Verordening (EU) nr. 748/2012 (*2) van de Commissie inzake vliegvergunningen, blijven de volgende vluchten onderworpen aan de voorwaarden van de nationale wetgeving van de lidstaat waar de exploitant zijn hoofdvestiging heeft of, indien de exploitant geen hoofdvestiging heeft, zijn plaats van vestiging of verblijf:

a)

vluchten die verband houden met de introductie of wijziging van types vliegtuigen of helikopters en die door ontwerp- of productieorganisaties binnen het bereik van hun bevoegdheden worden uitgevoerd;

| b) | vluchten zonder passagiers of vracht waarbij een vliegtuig of helikopter wordt getransporteerd voor renovatie, reparatie, onderhoud, controle, inspectie, levering, export of soortgelijke doeleinden. |
| --- | --- |

b)

vluchten zonder passagiers of vracht waarbij een vliegtuig of helikopter wordt getransporteerd voor renovatie, reparatie, onderhoud, controle, inspectie, levering, export of soortgelijke doeleinden.

(*2)  Verordening (EU) nr. 748/2012 van de Commissie van 3 augustus 2012 tot vaststelling van uitvoeringsvoorschriften inzake de luchtwaardigheid en milieucertificering van luchtvaartuigen en aanverwante producten, onderdelen en uitrustingsstukken, alsmede voor de certificering van ontwerp- en productieorganisaties (PB L 224 van 21.8.2012, blz. 1).”;"

*2

| b) | lid 4 bis wordt als volgt gewijzigd:






  i) | de aanhef wordt vervangen door:






  „4 bis. | In afwijking van artikel 5, leden 1 en 6, mogen de volgende vluchtuitvoeringen met andere dan complexe motoraangedreven vliegtuigen en helikopters worden verricht overeenkomstig bijlage VII:”; |
| --- | --- | --- | --- |

b)

lid 4 bis wordt als volgt gewijzigd:

i)

de aanhef wordt vervangen door:

„4 bis.

In afwijking van artikel 5, leden 1 en 6, mogen de volgende vluchtuitvoeringen met andere dan complexe motoraangedreven vliegtuigen en helikopters worden verricht overeenkomstig bijlage VII:”;

| ii) | punt c) wordt vervangen door:






  „c) | kennismakingsvluchten, parachuteringsvluchten, sleepvluchten met zweefvliegtuigen of kunstvluchten die worden uitgevoerd door een opleidingsorganisatie die haar hoofdvestiging in een lidstaat heeft en als bedoeld in artikel 10 bis van Verordening (EU) nr. 1178/2011, of door een organisatie die de luchtvaartsport of het vrijetijdsvliegen wil promoten, op voorwaarde dat het luchtvaartuig in eigendom of op grond van een dry-leaseovereenkomst wordt geëxploiteerd, dat de vlucht geen winst oplevert die buiten de organisatie wordt uitgekeerd en dat vluchten waarbij niet-leden van de organisatie betrokken zijn slechts een marginale activiteit van de organisatie zijn.”; |
| --- | --- | --- |

ii)

punt c) wordt vervangen door:

„c)

kennismakingsvluchten, parachuteringsvluchten, sleepvluchten met zweefvliegtuigen of kunstvluchten die worden uitgevoerd door een opleidingsorganisatie die haar hoofdvestiging in een lidstaat heeft en als bedoeld in artikel 10 bis van Verordening (EU) nr. 1178/2011, of door een organisatie die de luchtvaartsport of het vrijetijdsvliegen wil promoten, op voorwaarde dat het luchtvaartuig in eigendom of op grond van een dry-leaseovereenkomst wordt geëxploiteerd, dat de vlucht geen winst oplevert die buiten de organisatie wordt uitgekeerd en dat vluchten waarbij niet-leden van de organisatie betrokken zijn slechts een marginale activiteit van de organisatie zijn.”;

| (5) | Artikel 10 wordt als volgt gewijzigd:






  a) | in lid 1 wordt de alineanummering geschrapt en wordt de tweede alinea vervangen door de volgende tekst:

  „Zij is van toepassing vanaf 28 oktober 2012
  ”; |
| --- | --- | --- |

(5)

Artikel 10 wordt als volgt gewijzigd:

a)

in lid 1 wordt de alineanummering geschrapt en wordt de tweede alinea vervangen door de volgende tekst:

„Zij is van toepassing vanaf 28 oktober 2012
  ”;

| b) | De leden 2 tot en met 6 geschrapt. |
| --- | --- |

b)

De leden 2 tot en met 6 geschrapt.

| (6) | De bijlagen I, II, III, IV, V, VI, VII en VIII worden gewijzigd overeenkomstig de bijlage bij deze verordening. |
| --- | --- |

(6)

De bijlagen I, II, III, IV, V, VI, VII en VIII worden gewijzigd overeenkomstig de bijlage bij deze verordening.

Artikel 2

Inwerkingtreding en toepassing

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Publicatieblad van de Europese Unie

Zij is van toepassing met ingang van 9 juli 2019.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 14 december 2018.

Voor de Commissie

De voorzitter

Jean-Claude JUNCKER

---

(1)  
  PB L 212 van 22.8.2018, blz. 1.

1

(2)  Verordening (EU) nr. 965/2012 van de Commissie van 5 oktober 2012 tot vaststelling van technische eisen en administratieve procedures voor vluchtuitvoering, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 216/2008 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 296 van 25.10.2012, blz. 1).

2

(3)  Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1976 van de Commissie van 14 december 2018 tot vaststelling van gedetailleerde regels voor vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen overeenkomstig Verordening (EU) 2018/1139 (Zie bladzijde 64 van dit Publicatieblad).

3

(4)  Advies nr. 07/2017 van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart van 23 augustus 2017 voor een ontwerpverordening van de Commissie inzake de herziening van de uitvoeringsvoorschriften voor zweefvliegtuigen.

4

(5)  Advies nr. 10/2017 van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart van 18 december 2017 voor een ontwerpverordening van de Commissie tot wijziging van Verordening (EU) nr. 965/2012 van de Commissie.

5

---

BIJLAGE

De bijlagen I, II, III, IV, V, VI, VII en VIII bij Verordening (EU) nr. 965/2012 worden als volgt gewijzigd:

| (1) | Bijlage I wordt als volgt gewijzigd:






  a) | punt 6 wordt geschrapt; |
| --- | --- | --- |

(1)

Bijlage I wordt als volgt gewijzigd:

a)

punt 6 wordt geschrapt;

| b) | punt 11 bis wordt geschrapt; |
| --- | --- |

b)

punt 11 bis wordt geschrapt;

| c) | de volgende punten 42 bis, 42 ter en 42 quater worden ingevoegd:






  „42 bis. | „EFB-toepassing”: op een EFB-hostplatform geïnstalleerde softwaretoepassing die één of meer specifieke operationele functies biedt om vluchtuitvoeringen te ondersteunen; |
| --- | --- | --- |

c)

de volgende punten 42 bis, 42 ter en 42 quater worden ingevoegd:

„42 bis.

„EFB-toepassing”: op een EFB-hostplatform geïnstalleerde softwaretoepassing die één of meer specifieke operationele functies biedt om vluchtuitvoeringen te ondersteunen;

| 42 ter. | „EFB-hostplatform”: de hardware waarop de verwerkingscapaciteit en basissoftware zijn geïnstalleerd, met inbegrip van het besturingssysteem en de input-/outputsoftware; |
| --- | --- |

42 ter.

„EFB-hostplatform”: de hardware waarop de verwerkingscapaciteit en basissoftware zijn geïnstalleerd, met inbegrip van het besturingssysteem en de input-/outputsoftware;

| 42 quater. | „EFB-systeem”: de hardware (met inbegrip van batterijen, connectiviteitsvoorzieningen, input-/outputcomponenten) en software (met inbegrip van databanken en het besturingssysteem) die nodig zijn om de beoogde EFB-toepassing(en) te ondersteunen;”; |
| --- | --- |

42 quater.

„EFB-systeem”: de hardware (met inbegrip van batterijen, connectiviteitsvoorzieningen, input-/outputcomponenten) en software (met inbegrip van databanken en het besturingssysteem) die nodig zijn om de beoogde EFB-toepassing(en) te ondersteunen;”;

| d) | het volgende punt 44 bis wordt ingevoegd:






  „44 bis. | „electronic flight bag (EFB)”: een elektronisch informatiesysteem, bestaande uit apparatuur en toepassingen voor de cockpitbemanning, waarmee EFB-functies die de vluchtuitvoering of taken ondersteunen, kunnen worden opgeslagen, geüpdatet, weergegeven of verwerkt;”; |
| --- | --- | --- |

d)

het volgende punt 44 bis wordt ingevoegd:

„44 bis.

„electronic flight bag (EFB)”: een elektronisch informatiesysteem, bestaande uit apparatuur en toepassingen voor de cockpitbemanning, waarmee EFB-functies die de vluchtuitvoering of taken ondersteunen, kunnen worden opgeslagen, geüpdatet, weergegeven of verwerkt;”;

| e) | punt 57 wordt geschrapt; |
| --- | --- |

e)

punt 57 wordt geschrapt;

| f) | het volgende punt 69 bis wordt ingevoegd:






  „69 bis. | „mens-machine-interface (MMI)”: een onderdeel van een aantal voorzieningen dat interactie tussen mens en machine tot stand kan brengen. De interface bestaat uit hard- en software waarmee input van gebruikers kan worden geïnterpreteerd en verwerkt door machines of systemen, die de gebruikers vervolgens het vereiste resultaat verstrekken;”; |
| --- | --- | --- |

f)

het volgende punt 69 bis wordt ingevoegd:

„69 bis.

„mens-machine-interface (MMI)”: een onderdeel van een aantal voorzieningen dat interactie tussen mens en machine tot stand kan brengen. De interface bestaat uit hard- en software waarmee input van gebruikers kan worden geïnterpreteerd en verwerkt door machines of systemen, die de gebruikers vervolgens het vereiste resultaat verstrekken;”;

| g) | punt 78 bis wordt vervangen door:






  „78 bis. | „kleine storing”: een storing die de veiligheid van luchtvaartuigen niet significant aantast en die geen buitengewone handelingen van de cockpitbemanning vergt;”; |
| --- | --- | --- |

g)

punt 78 bis wordt vervangen door:

„78 bis.

„kleine storing”: een storing die de veiligheid van luchtvaartuigen niet significant aantast en die geen buitengewone handelingen van de cockpitbemanning vergt;”;

| h) | het volgende punt 78 ter wordt toegevoegd:






  „78 ter. | „misbruik van stoffen”: het gebruik van een of meer psychoactieve stoffen door de cockpitbemanning, boordpersoneel en ander veiligheidsgevoelig personeel op zodanige wijze dat dit:






  a) | een rechtstreeks gevaar vormt voor de gebruiker of het leven, de gezondheid of het welzijn van anderen; en/of |
| --- | --- | --- | --- |

h)

het volgende punt 78 ter wordt toegevoegd:

„78 ter.

„misbruik van stoffen”: het gebruik van een of meer psychoactieve stoffen door de cockpitbemanning, boordpersoneel en ander veiligheidsgevoelig personeel op zodanige wijze dat dit:

a)

een rechtstreeks gevaar vormt voor de gebruiker of het leven, de gezondheid of het welzijn van anderen; en/of

| b) | beroepsgebonden, sociale, mentale of fysieke problemen of aandoeningen veroorzaakt of verergert;”; |
| --- | --- |

b)

beroepsgebonden, sociale, mentale of fysieke problemen of aandoeningen veroorzaakt of verergert;”;

| i) | de volgende punten 96 bis en 96 ter worden ingevoegd:






  „96 bis. | „draagbare EFB”: een draagbaar EFB-hostplatform dat in de cockpit wordt gebruikt maar geen deel uitmaakt van de configuratie van de gecertificeerde luchtvaartuigen; |
| --- | --- | --- |

i)

de volgende punten 96 bis en 96 ter worden ingevoegd:

„96 bis.

„draagbare EFB”: een draagbaar EFB-hostplatform dat in de cockpit wordt gebruikt maar geen deel uitmaakt van de configuratie van de gecertificeerde luchtvaartuigen;

| 96 ter. | „draagbare elektronische apparaten”: elektronische apparaten, doorgaans maar niet uitsluitend consumentenelektronica, die door bemanningsleden, passagiers of als onderdeel van de vracht aan boord van het luchtvaartuig worden gebracht maar geen deel uitmaken van de configuratie van de gecertificeerde luchtvaartuigen. Het omvat alle apparatuur die elektrische energie kan verbruiken. De elektrische energie kan worden geleverd door interne bronnen zoals batterijen (al dan niet herlaadbaar), of de apparaten kunnen ook worden aangesloten op specifieke energiebronnen van het luchtvaartuig;”; |
| --- | --- |

96 ter.

„draagbare elektronische apparaten”: elektronische apparaten, doorgaans maar niet uitsluitend consumentenelektronica, die door bemanningsleden, passagiers of als onderdeel van de vracht aan boord van het luchtvaartuig worden gebracht maar geen deel uitmaken van de configuratie van de gecertificeerde luchtvaartuigen. Het omvat alle apparatuur die elektrische energie kan verbruiken. De elektrische energie kan worden geleverd door interne bronnen zoals batterijen (al dan niet herlaadbaar), of de apparaten kunnen ook worden aangesloten op specifieke energiebronnen van het luchtvaartuig;”;

| j) | de volgende punten 120 bis en 120 ter worden ingevoegd:






  „120 bis. | „EFB-toepassing type A”: een EFB-toepassing waarvan de slechte werking of misbruik geen impact heeft op de veiligheid; |
| --- | --- | --- |

j)

de volgende punten 120 bis en 120 ter worden ingevoegd:

„120 bis.

„EFB-toepassing type A”: een EFB-toepassing waarvan de slechte werking of misbruik geen impact heeft op de veiligheid;

| 120 ter. | „EFB-toepassing type B”: een EFB-toepassing:






  a) | waarvan de slechte werking of misbruik is geclassificeerd als een kleine storing of nog minder belangrijk; en |
| --- | --- | --- |

120 ter.

„EFB-toepassing type B”: een EFB-toepassing:

a)

waarvan de slechte werking of misbruik is geclassificeerd als een kleine storing of nog minder belangrijk; en

| b) | die niet functioneert als back-up of vervanging van functies of systemen die vereist zijn op grond van de luchtwaardigheidsvoorschriften, luchtruimvoorschriften of operationele voorschriften;”; |
| --- | --- |

b)

die niet functioneert als back-up of vervanging van functies of systemen die vereist zijn op grond van de luchtwaardigheidsvoorschriften, luchtruimvoorschriften of operationele voorschriften;”;

| (2) | Bijlage II wordt als volgt gewijzigd:






  a) | In ARO.GEN.120 wordt punt d) vervangen door:






  „d) | De bevoegde autoriteit beoordeelt alle door een organisatie voorgestelde alternatieve wijzen van naleving overeenkomstig:






  1. | punt b) van ORO.GEN.120 van bijlage III (deel-ORO) bij deze verordening; |
| --- | --- | --- | --- | --- |

(2)

Bijlage II wordt als volgt gewijzigd:

a)

In ARO.GEN.120 wordt punt d) vervangen door:

„d)

De bevoegde autoriteit beoordeelt alle door een organisatie voorgestelde alternatieve wijzen van naleving overeenkomstig:

1.

punt b) van ORO.GEN.120 van bijlage III (deel-ORO) bij deze verordening;

| 2. | voor ballonnen, BOP.ADD.010 van bijlage II (deel-BOP) bij Verordening (EU) 2018/395 van de Commissie (*1), of |
| --- | --- |

2.

voor ballonnen, BOP.ADD.010 van bijlage II (deel-BOP) bij Verordening (EU) 2018/395 van de Commissie (*1), of

| 3. | voor zweefvliegtuigen, punt c) van SAO.DEC.100 van bijlage II (deel-SAO) bij Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1976 (*2); |
| --- | --- |

3.

voor zweefvliegtuigen, punt c) van SAO.DEC.100 van bijlage II (deel-SAO) bij Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1976 (*2);

door de verstrekte documentatie te analyseren en, als zij dat nodig acht, de organisatie te inspecteren.

Als de bevoegde autoriteit oordeelt dat de alternatieve wijzen van naleving in overeenstemming zijn met de uitvoeringsvoorschriften, dan dient zij zonder nodeloze vertraging:

| 1. | de aanvrager ervan in kennis te stellen dat de alternatieve wijzen van naleving mogen worden toegepast en, desgevallend, de erkenning, de vergunning voor gespecialiseerde vluchtuitvoeringen of het certificaat van de aanvrager dienovereenkomstig aan te passen; alsook |
| --- | --- |

1.

de aanvrager ervan in kennis te stellen dat de alternatieve wijzen van naleving mogen worden toegepast en, desgevallend, de erkenning, de vergunning voor gespecialiseerde vluchtuitvoeringen of het certificaat van de aanvrager dienovereenkomstig aan te passen; alsook

| 2. | het Agentschap in kennis te stellen van de inhoud ervan, met inbegrip van kopieën van alle relevante documenten; |
| --- | --- |

2.

het Agentschap in kennis te stellen van de inhoud ervan, met inbegrip van kopieën van alle relevante documenten;

| 3. | de andere lidstaten in kennis te stellen van de goedgekeurde alternatieve wijzen van naleving. |
| --- | --- |

3.

de andere lidstaten in kennis te stellen van de goedgekeurde alternatieve wijzen van naleving.

(*1)  Verordening (EU) 2018/395 van de Commissie van 13 maart 2018 tot vaststelling van gedetailleerde regels voor vluchtuitvoeringen met ballonnen, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 216/2008 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 71 van 14.3.2018, blz. 10)."

(*2)  Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1976 van de Commissie van 14 december 2018 tot vaststelling van gedetailleerde regels voor vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen overeenkomstig Verordening (EU) 2018/1139 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 326 van 20.12.2018, blz. 64)”."

| b) | in ARO.GEN.345 wordt punt a) vervangen door:






  „a) | Na ontvangst van een eigen verklaring van een organisatie die activiteiten waarvoor een eigen verklaring is vereist, uitvoert of voornemens is uit te voeren, controleert de bevoegde autoriteit of de eigen verklaring alle informatie bevat die vereist is:






  1. | overeenkomstig ORO.DEC.100 van bijlage III (deel-ORO) bij deze verordening; |
| --- | --- | --- | --- |

b)

in ARO.GEN.345 wordt punt a) vervangen door:

„a)

Na ontvangst van een eigen verklaring van een organisatie die activiteiten waarvoor een eigen verklaring is vereist, uitvoert of voornemens is uit te voeren, controleert de bevoegde autoriteit of de eigen verklaring alle informatie bevat die vereist is:

1.

overeenkomstig ORO.DEC.100 van bijlage III (deel-ORO) bij deze verordening;

| 2. | voor exploitanten van luchtballonnen, overeenkomstig BOP.ADD.100 van bijlage II (deel-BOP) bij Verordening (EU) 2018/395, of |
| --- | --- |

2.

voor exploitanten van luchtballonnen, overeenkomstig BOP.ADD.100 van bijlage II (deel-BOP) bij Verordening (EU) 2018/395, of

| 3. | voor exploitanten van zweefvliegtuigen, overeenkomstig SAO.DEC.100 van bijlage II (deel-SAO) bij Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1976. |
| --- | --- |

3.

voor exploitanten van zweefvliegtuigen, overeenkomstig SAO.DEC.100 van bijlage II (deel-SAO) bij Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1976.

Na verificatie van de vereiste informatie bevestigt de bevoegde autoriteit de ontvangst van de eigen verklaring aan de organisatie.”;

| c) | in aanhangsel II wordt de tabel (EASA-FORMULIER 139) vervangen door:
  „



  Tekst van het beeld

  ACTIVITEITENSPECIFICATIES
  (behoudens de goedgekeurde voorwaarden in het vluchthandboek)
  Contactgegevens van uitgevende autoriteit
  Telefoon (1): ; Fax ;
  E-mail:
  AOC (2): Naam van de exploitant (3): Datum (4): Handtekening:
  Dba Handelsnaam:
  Nr. activiteitenspecificaties:
  Model luchtvaartuig (5):
  Registratiekentekens (6):
  Soorten activiteiten: commercieel luchtvervoer:
  Passagiers Vracht Andere (7):
  Activiteitengebied (8):
  Speciale beperkingen (9):
  Specifieke erkenningen:
  Ja
  Neen
  Specificatie (10)
  Opmerkingen
  Gevaarlijke goederen
  Slechtzichtvluchten
  Start
  Nadering en landing
  CAT (11) ....
  RVR (12): m
  DA/H: ft RVR: m
  RVSM (13) N.v.t.
  ETOPS (14) N.v.t.
  Maximale uitwijktijd (15): min.
  Complexe navigatiespecificaties voor PBN-activiteiten (16)
  (17)
  Minimumprestatiespecificaties op het gebied van navigatie
  Activiteiten met vleugelvliegtuigen met één turbinemotor bij nacht of in instrumentweersomstandigheden
  (SET-IMC)
  (18)
  Helikoptervluchten met NVIS
  Takeloperaties met een helikopter
  Medische noodhulpvluchten per helikopter
  Offshore-helikopteroperaties
  Opleiding van de cabinebemanning (19)
  Afgifte van het cabinebemanningsattest (20)
  Gebruik van EFB-toepassingen type B
  (21)
  Permanente luchtwaardigheid
  (22)
  Overig (23)




  Tekst van het beeld

  (1) Telefoon- en faxnummer(s) van de bevoegde autoriteit, met de landcode. E-mailadres, indien beschikbaar.
  (2) Bijbehorend nummer van het air operator certificate (AOC) invullen.
  (3) Geregistreerde naam en handelsnaam (indien verschillend) van de exploitant invullen. Voeg „Dba” („Doing business as”) toe vóór de handelsnaam.
  (4) Datum van afgifte van de activiteitenspecificaties (dd-mm-jjjj) en handtekening van de vertegenwoordiger van de bevoegde autoriteit.
  (5) ICAO-aanduiding van het merk, model en (master)serienummer, indien aangewezen, van het luchtvaartuig (bv. Boeing-737-3K2 ofBoeing-777-232).
  (6) De registratiekentekens zijn opgenomen in de activiteitenspecificaties of in het vluchthandboek. In het laatste geval dienen de desbetreffende activiteitenspecificaties te verwijzen naar de bijbehorende bladzijde in het vluchthandboek. Indien niet alle specifieke erkenningen van toepassing zijn op het luchtvaartuigmodel kunnen de registratiekentekens van het luchtvaartuig worden ingevoerd in de kolom voor opmerkingen bij de desbetreffende specifieke erkenning.
  (7) Ander type vervoer (nader te specificeren; bijv. medische noodhulpvluchten).
  (8) Een lijst van de geografische gebieden waar de activiteiten mogen plaatsvinden (met aanduiding van geografische coördinaten of specifieke routes, vluchtinformatieregio of nationale of regionale grenzen).
  (9) Opsomming van toepasselijke speciale beperkingen (bijv. enkel VFR, enkel overdag, e.d.).
  (10) Vermeld in deze kolom de meest permissieve criteria voor iedere erkenning of het erkenningstype (met de betreffende criteria).
  (11) Toepasselijke categorie precisienadering invullen: LTS CAT I, CAT II, OTS CAT II, CAT IIIA, CAT IIIB of CAT IIIC. Minimale zichtbare baanlengte (RVR) in meter en beslissingshoogte (DH) in voet invullen. Eén naderingscategorie per regel.
  (12) Goedgekeurde minimale zichtbare baanlengte voor starten invullen (in meter). Wanneer verschillende erkenningen worden afgegeven, mag één regel per erkenning worden gebruikt.
  (13) Het vakje „N.v.t.” mag alleen worden aangekruist als de maximale wolkenbasis voor het luchtvaartuig lager is dan FL290.
  (14) ETOPS (Extended range operations) is op dit moment alleen van toepassing op tweemotorige vliegtuigen. Het vakje „N.v.t.” mag daarom worden aangekruist als het luchtvaartuigmodel meer of minder dan twee motoren telt.
  (15) De drempelafstand mag ook worden vermeld (in NM), evenals het motortype.
  (16) PBN (Performance-based navigation): één regel per complexe PBN-specifieke goedkeuring (bijv. RNP AR APCH), met passende beperkingen vermeld in de kolommen „Specificaties” en/of „Opmerkingen”. Individuele goedkeuringen van specifieke RNP AR APCH-procedures kunnen worden opgenomen in de activiteitenspecificaties of in het vluchthandboek. In het laatste geval dienen de desbetreffende activiteitenspecificaties te verwijzen naar de bijbehorende bladzijde in het vluchthandboek.
  (17) Geef aan of de specifieke erkenning is beperkt tot bepaalde baaneinden en/of luchtvaartterreinen.
  (18) Specifieke combinatie van casco en motor invullen.
  (19) Erkenning voor de verstrekking van de opleiding en examinering die aanvragers van een cabinebemanningsattest moeten voltooien, zoals aangegeven in bijlage V (deel-CC) bij Verordening (EU) nr. 1178/2011.
  (20) Erkenning voor de afgifte van cabinebemanningsattesten, zoals gespecificeerd in bijlage V (deel-CC) bij Verordening (EU) nr. 1178/2011.
  (21) De lijst van EFB-toepassingen type B toevoegen, samen met de referentie van de EFB-hardware (voor draagbare EFB’s). De lijst staat in de activiteitenspecificaties of in het vluchthandboek. In het laatste geval dienen de desbetreffende activiteitenspecificaties te verwijzen naar de bijbehorende bladzijde in het vluchthandboek.
  (22) De naam van de persoon/organisatie die verantwoordelijk is voor het behoud van de permanente luchtwaardigheid van het luchtvaartuig en een verwijzing naar de regelgeving waarbij deze werkzaamheden worden vereist, d.w.z. bijlage I (deel-M), subdeel G, bij Verordening (EU) nr. 1321/2014.
  (23) Overige erkenningen of gegevens kunnen hier worden ingevuld. Gebruik één regel (of een blok met meerdere regels) per toestemming (bijv. korte landingen, steile nadering, helikoptervluchten naar/van een gebied van algemeen belang, helikoptervluchten boven een vijandige omgeving buiten een agglomeratie, helikoptervluchten zonder capaciteit voor een veilige noodlanding, activiteiten met verhoogde dwarshellingshoeken, maximale afstand van een adequaat luchtvaartterrein voor tweemotorige vleugelvliegtuigen zonder ETOPS-erkenning, luchtvaartuigen die worden gebruikt voor niet-commerciële activiteiten).
  EASA-Formulier 139, versie 4

  ” |
| --- | --- |

c)

in aanhangsel II wordt de tabel (EASA-FORMULIER 139) vervangen door:

ACTIVITEITENSPECIFICATIES

(behoudens de goedgekeurde voorwaarden in het vluchthandboek)

Contactgegevens van uitgevende autoriteit

Telefoon (1): ; Fax ;

E-mail:

AOC (2): Naam van de exploitant (3): Datum (4): Handtekening:

Dba Handelsnaam:

Nr. activiteitenspecificaties:

Model luchtvaartuig (5):

Registratiekentekens (6):

Soorten activiteiten: commercieel luchtvervoer:

Passagiers Vracht Andere (7):

Activiteitengebied (8):

Speciale beperkingen (9):

Specifieke erkenningen:

Ja

Neen

Specificatie (10)

Opmerkingen

Gevaarlijke goederen

Slechtzichtvluchten

Start

Nadering en landing

CAT (11) ....

RVR (12): m

DA/H: ft RVR: m

RVSM (13) N.v.t.

ETOPS (14) N.v.t.

Maximale uitwijktijd (15): min.

Complexe navigatiespecificaties voor PBN-activiteiten (16)

(17)

Minimumprestatiespecificaties op het gebied van navigatie

Activiteiten met vleugelvliegtuigen met één turbinemotor bij nacht of in instrumentweersomstandigheden

(SET-IMC)

(18)

Helikoptervluchten met NVIS

Takeloperaties met een helikopter

Medische noodhulpvluchten per helikopter

Offshore-helikopteroperaties

Opleiding van de cabinebemanning (19)

Afgifte van het cabinebemanningsattest (20)

Gebruik van EFB-toepassingen type B

(21)

Permanente luchtwaardigheid

(22)

Overig (23)

(1) Telefoon- en faxnummer(s) van de bevoegde autoriteit, met de landcode. E-mailadres, indien beschikbaar.

(2) Bijbehorend nummer van het air operator certificate (AOC) invullen.

(3) Geregistreerde naam en handelsnaam (indien verschillend) van de exploitant invullen. Voeg „Dba” („Doing business as”) toe vóór de handelsnaam.

(4) Datum van afgifte van de activiteitenspecificaties (dd-mm-jjjj) en handtekening van de vertegenwoordiger van de bevoegde autoriteit.

(5) ICAO-aanduiding van het merk, model en (master)serienummer, indien aangewezen, van het luchtvaartuig (bv. Boeing-737-3K2 ofBoeing-777-232).

(6) De registratiekentekens zijn opgenomen in de activiteitenspecificaties of in het vluchthandboek. In het laatste geval dienen de desbetreffende activiteitenspecificaties te verwijzen naar de bijbehorende bladzijde in het vluchthandboek. Indien niet alle specifieke erkenningen van toepassing zijn op het luchtvaartuigmodel kunnen de registratiekentekens van het luchtvaartuig worden ingevoerd in de kolom voor opmerkingen bij de desbetreffende specifieke erkenning.

(7) Ander type vervoer (nader te specificeren; bijv. medische noodhulpvluchten).

(8) Een lijst van de geografische gebieden waar de activiteiten mogen plaatsvinden (met aanduiding van geografische coördinaten of specifieke routes, vluchtinformatieregio of nationale of regionale grenzen).

(9) Opsomming van toepasselijke speciale beperkingen (bijv. enkel VFR, enkel overdag, e.d.).

(10) Vermeld in deze kolom de meest permissieve criteria voor iedere erkenning of het erkenningstype (met de betreffende criteria).

(11) Toepasselijke categorie precisienadering invullen: LTS CAT I, CAT II, OTS CAT II, CAT IIIA, CAT IIIB of CAT IIIC. Minimale zichtbare baanlengte (RVR) in meter en beslissingshoogte (DH) in voet invullen. Eén naderingscategorie per regel.

(12) Goedgekeurde minimale zichtbare baanlengte voor starten invullen (in meter). Wanneer verschillende erkenningen worden afgegeven, mag één regel per erkenning worden gebruikt.

(13) Het vakje „N.v.t.” mag alleen worden aangekruist als de maximale wolkenbasis voor het luchtvaartuig lager is dan FL290.

(14) ETOPS (Extended range operations) is op dit moment alleen van toepassing op tweemotorige vliegtuigen. Het vakje „N.v.t.” mag daarom worden aangekruist als het luchtvaartuigmodel meer of minder dan twee motoren telt.

(15) De drempelafstand mag ook worden vermeld (in NM), evenals het motortype.

(16) PBN (Performance-based navigation): één regel per complexe PBN-specifieke goedkeuring (bijv. RNP AR APCH), met passende beperkingen vermeld in de kolommen „Specificaties” en/of „Opmerkingen”. Individuele goedkeuringen van specifieke RNP AR APCH-procedures kunnen worden opgenomen in de activiteitenspecificaties of in het vluchthandboek. In het laatste geval dienen de desbetreffende activiteitenspecificaties te verwijzen naar de bijbehorende bladzijde in het vluchthandboek.

(17) Geef aan of de specifieke erkenning is beperkt tot bepaalde baaneinden en/of luchtvaartterreinen.

(18) Specifieke combinatie van casco en motor invullen.

(19) Erkenning voor de verstrekking van de opleiding en examinering die aanvragers van een cabinebemanningsattest moeten voltooien, zoals aangegeven in bijlage V (deel-CC) bij Verordening (EU) nr. 1178/2011.

(20) Erkenning voor de afgifte van cabinebemanningsattesten, zoals gespecificeerd in bijlage V (deel-CC) bij Verordening (EU) nr. 1178/2011.

(21) De lijst van EFB-toepassingen type B toevoegen, samen met de referentie van de EFB-hardware (voor draagbare EFB’s). De lijst staat in de activiteitenspecificaties of in het vluchthandboek. In het laatste geval dienen de desbetreffende activiteitenspecificaties te verwijzen naar de bijbehorende bladzijde in het vluchthandboek.

(22) De naam van de persoon/organisatie die verantwoordelijk is voor het behoud van de permanente luchtwaardigheid van het luchtvaartuig en een verwijzing naar de regelgeving waarbij deze werkzaamheden worden vereist, d.w.z. bijlage I (deel-M), subdeel G, bij Verordening (EU) nr. 1321/2014.

(23) Overige erkenningen of gegevens kunnen hier worden ingevuld. Gebruik één regel (of een blok met meerdere regels) per toestemming (bijv. korte landingen, steile nadering, helikoptervluchten naar/van een gebied van algemeen belang, helikoptervluchten boven een vijandige omgeving buiten een agglomeratie, helikoptervluchten zonder capaciteit voor een veilige noodlanding, activiteiten met verhoogde dwarshellingshoeken, maximale afstand van een adequaat luchtvaartterrein voor tweemotorige vleugelvliegtuigen zonder ETOPS-erkenning, luchtvaartuigen die worden gebruikt voor niet-commerciële activiteiten).

EASA-Formulier 139, versie 4

| 3. | Bijlage III wordt als volgt gewijzigd:






  a) | in ORO.GEN.110 wordt punt k) vervangen door:






  „k) | Onverminderd punt j) zorgen exploitanten die commerciële activiteiten uitvoeren met een van de volgende luchtvaartuigen ervoor dat de vliegtuigbemanning een passende opleiding of briefing met betrekking tot gevaarlijke goederen heeft gekregen, zodat ze niet-aangegeven gevaarlijke goederen kunnen herkennen die door passagiers of als vracht aan boord zijn gebracht:






  1. | een eenmotorig, door een propeller aangedreven vliegtuig met MCTOM van 5 700 kg of minder en een MOPSC van 5 of minder dat in een vlucht opstijgt en landt op hetzelfde luchtvaartterrein of dezelfde vluchtuitvoeringslocatie, bij VFR-vluchten overdag; |
| --- | --- | --- | --- | --- |

3.

Bijlage III wordt als volgt gewijzigd:

a)

in ORO.GEN.110 wordt punt k) vervangen door:

„k)

Onverminderd punt j) zorgen exploitanten die commerciële activiteiten uitvoeren met een van de volgende luchtvaartuigen ervoor dat de vliegtuigbemanning een passende opleiding of briefing met betrekking tot gevaarlijke goederen heeft gekregen, zodat ze niet-aangegeven gevaarlijke goederen kunnen herkennen die door passagiers of als vracht aan boord zijn gebracht:

1.

een eenmotorig, door een propeller aangedreven vliegtuig met MCTOM van 5 700 kg of minder en een MOPSC van 5 of minder dat in een vlucht opstijgt en landt op hetzelfde luchtvaartterrein of dezelfde vluchtuitvoeringslocatie, bij VFR-vluchten overdag;

| 2. | een andere dan complexe motoraangedreven, eenmotorige helikopter met een MOPSC van 5 of minder die in een vlucht opstijgt en landt op hetzelfde luchtvaartterrein of dezelfde vluchtuitvoeringslocatie, bij VFR-vluchten overdag.”; |
| --- | --- |

2.

een andere dan complexe motoraangedreven, eenmotorige helikopter met een MOPSC van 5 of minder die in een vlucht opstijgt en landt op hetzelfde luchtvaartterrein of dezelfde vluchtuitvoeringslocatie, bij VFR-vluchten overdag.”;

| b) | in ORO.MLR.101 wordt de aanhef vervangen door:

  „Uitgezonderd voor VFR-vluchten overdag met eenmotorige propellervliegtuigen met een MOPSC van 5 of minder of eenmotorige niet-complexe helikopters met een MOPSC van 5 of minder, die opstijgen en landen op hetzelfde luchtvaartterrein of dezelfde vluchtuitvoeringslocatie, dient de hoofdstructuur van het vluchthandboek er als volgt uit te zien:”; |
| --- | --- |

b)

in ORO.MLR.101 wordt de aanhef vervangen door:

„Uitgezonderd voor VFR-vluchten overdag met eenmotorige propellervliegtuigen met een MOPSC van 5 of minder of eenmotorige niet-complexe helikopters met een MOPSC van 5 of minder, die opstijgen en landen op hetzelfde luchtvaartterrein of dezelfde vluchtuitvoeringslocatie, dient de hoofdstructuur van het vluchthandboek er als volgt uit te zien:”;

| c) | in ORO.FC.005 wordt punt b) vervangen door:






  „b) | DEEL 2, waarin aanvullende vereisten worden gespecificeerd voor commercieel luchtvervoer, met uitzondering van commercieel passagiersvervoer volgens VFR overdag, dat begint en eindigt op hetzelfde luchtvaartterrein of dezelfde vluchtuitvoeringslocatie en binnen een door de bevoegde autoriteit bepaalde plaatselijke ruimte, met:






  1. | eenmotorige propellervliegtuigen met een MCTOM van 5 700 kg of minder en een MOPSC van 5 of minder; of |
| --- | --- | --- | --- |

c)

in ORO.FC.005 wordt punt b) vervangen door:

„b)

DEEL 2, waarin aanvullende vereisten worden gespecificeerd voor commercieel luchtvervoer, met uitzondering van commercieel passagiersvervoer volgens VFR overdag, dat begint en eindigt op hetzelfde luchtvaartterrein of dezelfde vluchtuitvoeringslocatie en binnen een door de bevoegde autoriteit bepaalde plaatselijke ruimte, met:

1.

eenmotorige propellervliegtuigen met een MCTOM van 5 700 kg of minder en een MOPSC van 5 of minder; of

| 2. | andere dan complexe motoraangedreven, eenmotorige helikopters met een MOPSC van ten hoogste 5.”; |
| --- | --- |

2.

andere dan complexe motoraangedreven, eenmotorige helikopters met een MOPSC van ten hoogste 5.”;

| d) | in ORO.FTL.105 wordt punt 13 vervangen door:






  „13. | „vliegtijd” voor vleugelvliegtuigen, de tijd die verstrijkt tussen het vertrek van een luchtvaartuig van zijn parkeerplaats met als doel op te stijgen en het moment waarop het tot stilstand komt op de aangewezen parkeerpositie en alle motoren of propellers zijn uitgeschakeld;”; |
| --- | --- | --- |

d)

in ORO.FTL.105 wordt punt 13 vervangen door:

„13.

„vliegtijd” voor vleugelvliegtuigen, de tijd die verstrijkt tussen het vertrek van een luchtvaartuig van zijn parkeerplaats met als doel op te stijgen en het moment waarop het tot stilstand komt op de aangewezen parkeerpositie en alle motoren of propellers zijn uitgeschakeld;”;

| 4. | Bijlage IV wordt als volgt gewijzigd:






  a) | CAT.GEN.105 wordt geschrapt; |
| --- | --- | --- |

4.

Bijlage IV wordt als volgt gewijzigd:

a)

CAT.GEN.105 wordt geschrapt;

| b) | het volgende punt CAT.GEN.MPA.141 wordt toegevoegd:

  „
  CAT.GEN.MPA.14 Gebruik van electronic flight bags (EFB's)







  a) | Wanneer aan boord van een luchtvaartuig een EFB wordt gebruikt, ziet de exploitant erop toe dat dit geen negatieve impact heeft op de prestaties van de systemen of uitrusting van het luchtvaartuig of op het vermogen van de cockpitbemanning om het luchtvaartuig te besturen. |
| --- | --- | --- |

b)

het volgende punt CAT.GEN.MPA.141 wordt toegevoegd:

„
  CAT.GEN.MPA.14 Gebruik van electronic flight bags (EFB's)

CAT.GEN.MPA.14 Gebruik van electronic flight bags (EFB's)

a)

Wanneer aan boord van een luchtvaartuig een EFB wordt gebruikt, ziet de exploitant erop toe dat dit geen negatieve impact heeft op de prestaties van de systemen of uitrusting van het luchtvaartuig of op het vermogen van de cockpitbemanning om het luchtvaartuig te besturen.

| b) | De exploitant gebruikt geen EFB-toepassing type B, tenzij die is goedgekeurd overeenkomstig subdeel M van bijlage V (Deel-SPA).”; |
| --- | --- |

b)

De exploitant gebruikt geen EFB-toepassing type B, tenzij die is goedgekeurd overeenkomstig subdeel M van bijlage V (Deel-SPA).”;

| c) | in subdeel A wordt sectie 2 geschrapt; |
| --- | --- |

c)

in subdeel A wordt sectie 2 geschrapt;

| d) | in subdeel B wordt sectie 2 geschrapt; |
| --- | --- |

d)

in subdeel B wordt sectie 2 geschrapt;

| e) | in CAT.POL.MAB.105 wordt punt b) vervangen door:






  „b) | Indien de massa- en zwaartepuntgegevens en -documentatie door een geautomatiseerd massa- en zwaartepuntsysteem worden gegenereerd, dient de exploitant:






  1. | de integriteit van de verkregen gegevens te verifiëren om zich ervan te vergewissen dat de gegevens binnen de drempelwaarden van het vlieghandboek vallen, en |
| --- | --- | --- | --- |

e)

in CAT.POL.MAB.105 wordt punt b) vervangen door:

„b)

Indien de massa- en zwaartepuntgegevens en -documentatie door een geautomatiseerd massa- en zwaartepuntsysteem worden gegenereerd, dient de exploitant:

1.

de integriteit van de verkregen gegevens te verifiëren om zich ervan te vergewissen dat de gegevens binnen de drempelwaarden van het vlieghandboek vallen, en

| 2. | de instructies en procedures voor het gebruik daarvan in zijn vlieghandboek te specificeren.”; |
| --- | --- |

2.

de instructies en procedures voor het gebruik daarvan in zijn vlieghandboek te specificeren.”;

| f) | in CAT.POL.MAB.105 wordt punt e) geschrapt; |
| --- | --- |

f)

in CAT.POL.MAB.105 wordt punt e) geschrapt;

| g) | in subdeel C wordt sectie 4 geschrapt; |
| --- | --- |

g)

in subdeel C wordt sectie 4 geschrapt;

| h) | in subdeel D wordt sectie 3 geschrapt; |
| --- | --- |

h)

in subdeel D wordt sectie 3 geschrapt;

| 5. | In bijlage V wordt het volgende subdeel M ingevoegd:

  „SUBDEEL M


  ELECTRONIC FLIGHT BAGS (EFB's)



  SPA.EFB.100 Gebruik van electronic flight bags (EFB's) — operationele goedkeuring







  a) | Een exploitant van commercieel luchtvervoer gebruikt alleen een EFB-toepassing type B indien hij voor dat gebruik een goedkeuring van de bevoegde autoriteit heeft ontvangen. |
| --- | --- | --- |

5.

In bijlage V wordt het volgende subdeel M ingevoegd:

„SUBDEEL M

ELECTRONIC FLIGHT BAGS (EFB's)

ELECTRONIC FLIGHT BAGS (EFB's)

SPA.EFB.100 Gebruik van electronic flight bags (EFB's) — operationele goedkeuring

SPA.EFB.100 Gebruik van electronic flight bags (EFB's) — operationele goedkeuring

a)

Een exploitant van commercieel luchtvervoer gebruikt alleen een EFB-toepassing type B indien hij voor dat gebruik een goedkeuring van de bevoegde autoriteit heeft ontvangen.

| b) | Om een operationele goedkeuring van de bevoegde autoriteit voor het gebruik van een EFB-toepassing type B te verkrijgen, dient de exploitant bewijs te verstrekken dat:






  1. | er een risicobeoordeling is verricht met betrekking tot het gebruik van het EFB-toestel waarop de EFB-toepassing is geïnstalleerd en met betrekking tot die toepassing en de daaraan gekoppelde functie(s), waarbij de veroorzaakte risico's in kaart zijn gebracht en waarbij is aangetoond dat die op passende wijze worden beheerd en beperkt; |
| --- | --- | --- |

b)

Om een operationele goedkeuring van de bevoegde autoriteit voor het gebruik van een EFB-toepassing type B te verkrijgen, dient de exploitant bewijs te verstrekken dat:

1.

er een risicobeoordeling is verricht met betrekking tot het gebruik van het EFB-toestel waarop de EFB-toepassing is geïnstalleerd en met betrekking tot die toepassing en de daaraan gekoppelde functie(s), waarbij de veroorzaakte risico's in kaart zijn gebracht en waarbij is aangetoond dat die op passende wijze worden beheerd en beperkt;

| 2. | de mens-machine-interfaces van het EFB-toestel en de EFB-toepassing aan de beginselen inzake menselijke factoren zijn getoetst; |
| --- | --- |

2.

de mens-machine-interfaces van het EFB-toestel en de EFB-toepassing aan de beginselen inzake menselijke factoren zijn getoetst;

| 3. | hij een systeem voor het beheer van de EFB heeft opgezet en dat er procedures en opleidingsvereisten voor het beheer en gebruik van het EFB-toestel en de EFB-toepassing zijn opgesteld en ingevoerd; die procedures hebben betrekking op:






  i) | de bediening van de EFB; |
| --- | --- | --- |

3.

hij een systeem voor het beheer van de EFB heeft opgezet en dat er procedures en opleidingsvereisten voor het beheer en gebruik van het EFB-toestel en de EFB-toepassing zijn opgesteld en ingevoerd; die procedures hebben betrekking op:

i)

de bediening van de EFB;

| ii) | het beheer van wijzigingen aan de EFB; |
| --- | --- |

ii)

het beheer van wijzigingen aan de EFB;

| iii) | het beheer van EFB-gegevens; |
| --- | --- |

iii)

het beheer van EFB-gegevens;

| iv) | onderhoud van de EFB; alsook |
| --- | --- |

iv)

onderhoud van de EFB; alsook

| v) | de beveiliging van de EFB; |
| --- | --- |

v)

de beveiliging van de EFB;

| 4. | het EFB-platform geschikt is voor het beoogde gebruik van de EFB-toepassing. |
| --- | --- |

4.

het EFB-platform geschikt is voor het beoogde gebruik van de EFB-toepassing.

Dit wordt specifiek aangetoond voor de EFB-toepassing en het EFB-hostplatform waarop die toepassing is geïnstalleerd.”;

| 6. | Bijlage VI wordt als volgt gewijzigd:






  a) | het volgende punt NCC.GEN.131 wordt toegevoegd:

  „
  NCC.GEN.131 Gebruik van electronic flight bags (EFB's)







  a) | Wanneer aan bood van een luchtvaartuig een EFB wordt gebruikt, ziet de exploitant erop toe dat dit geen negatieve impact heeft op de prestaties van de systemen of uitrusting van het luchtvaartuig of op het vermogen van de cockpitbemanning om het luchtvaartuig te besturen. |
| --- | --- | --- | --- |

6.

Bijlage VI wordt als volgt gewijzigd:

a)

het volgende punt NCC.GEN.131 wordt toegevoegd:

„
  NCC.GEN.131 Gebruik van electronic flight bags (EFB's)

NCC.GEN.131 Gebruik van electronic flight bags (EFB's)

a)

Wanneer aan bood van een luchtvaartuig een EFB wordt gebruikt, ziet de exploitant erop toe dat dit geen negatieve impact heeft op de prestaties van de systemen of uitrusting van het luchtvaartuig of op het vermogen van de cockpitbemanning om het luchtvaartuig te besturen.

| b) | Voorafgaand aan het gebruik van een EFB-toepassing type B, dient de exploitant:






  1. | een risicobeoordeling te verrichten met betrekking tot het gebruik van het EFB-toestel waarop de EFB-toepassing is geïnstalleerd en met betrekking tot de betrokken EFB-toepassing en de daaraan gekoppelde functie(s), waarbij de veroorzaakte risico's in kaart worden gebracht en waarbij wordt aangetoond dat die op passende wijze worden beheerd en beperkt; de risicobeoordeling heeft betrekking op de risico's in verband met de mens-machine-interface van het EFB-toestel en de betrokken EFB-toepassing, en |
| --- | --- | --- |

b)

Voorafgaand aan het gebruik van een EFB-toepassing type B, dient de exploitant:

1.

een risicobeoordeling te verrichten met betrekking tot het gebruik van het EFB-toestel waarop de EFB-toepassing is geïnstalleerd en met betrekking tot de betrokken EFB-toepassing en de daaraan gekoppelde functie(s), waarbij de veroorzaakte risico's in kaart worden gebracht en waarbij wordt aangetoond dat die op passende wijze worden beheerd en beperkt; de risicobeoordeling heeft betrekking op de risico's in verband met de mens-machine-interface van het EFB-toestel en de betrokken EFB-toepassing, en

| 2. | een systeem voor het beheer van de EFB op te zetten met procedures en opleidingsvereisten voor het beheer en het gebruik van het EFB-toestel en de EFB-toepassing.”; |
| --- | --- |

2.

een systeem voor het beheer van de EFB op te zetten met procedures en opleidingsvereisten voor het beheer en het gebruik van het EFB-toestel en de EFB-toepassing.”;

| b) | in NCC.OP.200 wordt punt b) vervangen door:






  „b) | Onverminderd het bepaalde onder a), mogen dergelijke simulaties worden uitgevoerd met leerling-piloten aan boord wanneer het opleidingsvluchten betreft die worden uitgevoerd door een opleidingsorganisatie als bedoeld in artikel 10 bis van Verordening (EU) nr. 1178/2011 van de Commissie.”; |
| --- | --- | --- |

b)

in NCC.OP.200 wordt punt b) vervangen door:

„b)

Onverminderd het bepaalde onder a), mogen dergelijke simulaties worden uitgevoerd met leerling-piloten aan boord wanneer het opleidingsvluchten betreft die worden uitgevoerd door een opleidingsorganisatie als bedoeld in artikel 10 bis van Verordening (EU) nr. 1178/2011 van de Commissie.”;

| 7. | Bijlage VII wordt als volgt gewijzigd:






  a) | NCO.GEN.102 wordt geschrapt; |
| --- | --- | --- |

7.

Bijlage VII wordt als volgt gewijzigd:

a)

NCO.GEN.102 wordt geschrapt;

| b) | in NCO.GEN.103 wordt punt a) vervangen door:






  „a) | beginnen en eindigen op hetzelfde luchtvaartterrein of dezelfde vluchtuitvoeringslocatie;”; |
| --- | --- | --- |

b)

in NCO.GEN.103 wordt punt a) vervangen door:

„a)

beginnen en eindigen op hetzelfde luchtvaartterrein of dezelfde vluchtuitvoeringslocatie;”;

| c) | in punt NCO.GEN.105 wordt punt a) 4) iii) vervangen door:






  „iii) | de instrumenten en uitrusting die vereist zijn voor de uitvoering van de desbetreffende vlucht zijn in het luchtvaartuig geïnstalleerd en functioneren, tenzij vluchtuitvoering met niet-functionerende uitrusting is toegestaan uit hoofde van de minimumuitrustingslijst (MEL) of een gelijkwaardig document, overeenkomstig NCO.IDE.A.105 of NCO.IDE.H.105;”; |
| --- | --- | --- |

c)

in punt NCO.GEN.105 wordt punt a) 4) iii) vervangen door:

„iii)

de instrumenten en uitrusting die vereist zijn voor de uitvoering van de desbetreffende vlucht zijn in het luchtvaartuig geïnstalleerd en functioneren, tenzij vluchtuitvoering met niet-functionerende uitrusting is toegestaan uit hoofde van de minimumuitrustingslijst (MEL) of een gelijkwaardig document, overeenkomstig NCO.IDE.A.105 of NCO.IDE.H.105;”;

| d) | NCO.GEN.125 wordt vervangen door:

  „
  NCO.GEN.125 Draagbare elektronische apparatuur

  De gezagvoerder staat niet toe dat iemand aan boord van een luchtvaartuig gebruik maakt van een draagbaar elektronisch apparaat, met inbegrip van een electronic flight bag (EFB), dat een negatieve invloed kan hebben op de werking van de systemen en apparatuur van het luchtvaartuig of op het vermogen van de cockpitbemanning om het luchtvaartuig te besturen.”; |
| --- | --- |

d)

NCO.GEN.125 wordt vervangen door:

„
  NCO.GEN.125 Draagbare elektronische apparatuur

NCO.GEN.125 Draagbare elektronische apparatuur

De gezagvoerder staat niet toe dat iemand aan boord van een luchtvaartuig gebruik maakt van een draagbaar elektronisch apparaat, met inbegrip van een electronic flight bag (EFB), dat een negatieve invloed kan hebben op de werking van de systemen en apparatuur van het luchtvaartuig of op het vermogen van de cockpitbemanning om het luchtvaartuig te besturen.”;

| e) | in punt NCO.GEN.135 wordt punt c) geschrapt; |
| --- | --- |

e)

in punt NCO.GEN.135 wordt punt c) geschrapt;

| f) | De titel van NCO.OP.120 wordt vervangen door:

  „
  NCO.OP.120 Procedures ter beperking van geluidshinder — vleugelvliegtuigen en helikopters
  ”, |
| --- | --- |

f)

De titel van NCO.OP.120 wordt vervangen door:

„
  NCO.OP.120 Procedures ter beperking van geluidshinder — vleugelvliegtuigen en helikopters
  ”,

NCO.OP.120 Procedures ter beperking van geluidshinder — vleugelvliegtuigen en helikopters

| g) | NCO.OP.156 wordt geschrapt; |
| --- | --- |

g)

NCO.OP.156 wordt geschrapt;

| h) | in NCO.OP.180 wordt punt b) vervangen door:






  „b) | Onverminderd punt a), mogen dergelijke simulaties worden uitgevoerd met leerling-piloten aan boord wanneer het opleidingsvluchten betreft die worden uitgevoerd door een opleidingsorganisatie als bedoeld in artikel 10 bis van Verordening (EU) nr. 1178/2011 van de Commissie.”; |
| --- | --- | --- |

h)

in NCO.OP.180 wordt punt b) vervangen door:

„b)

Onverminderd punt a), mogen dergelijke simulaties worden uitgevoerd met leerling-piloten aan boord wanneer het opleidingsvluchten betreft die worden uitgevoerd door een opleidingsorganisatie als bedoeld in artikel 10 bis van Verordening (EU) nr. 1178/2011 van de Commissie.”;

| i) | in NCO.POL.105 wordt punt b) vervangen door:






  „b) | De weging gebeurt door de fabrikant van het luchtvaartuig of door een erkende onderhoudsorganisatie.”; |
| --- | --- | --- |

i)

in NCO.POL.105 wordt punt b) vervangen door:

„b)

De weging gebeurt door de fabrikant van het luchtvaartuig of door een erkende onderhoudsorganisatie.”;

| j) | in NCO.IDE.A.160 wordt punt a) vervangen door:






  „a) | Vliegtuigen, met uitzondering van ELA1-vliegtuigen, worden uitgerust met ten minste één handbrandblusser:






  1. | in de cockpit, en |
| --- | --- | --- | --- |

j)

in NCO.IDE.A.160 wordt punt a) vervangen door:

„a)

Vliegtuigen, met uitzondering van ELA1-vliegtuigen, worden uitgerust met ten minste één handbrandblusser:

1.

in de cockpit, en

| 2. | in elk passagierscompartiment dat gescheiden is van de cockpit, tenzij het compartiment gemakkelijk en snel toegankelijk is voor de cockpitbemanning.”; |
| --- | --- |

2.

in elk passagierscompartiment dat gescheiden is van de cockpit, tenzij het compartiment gemakkelijk en snel toegankelijk is voor de cockpitbemanning.”;

| k) | in subdeel D wordt sectie 3 geschrapt; |
| --- | --- |

k)

in subdeel D wordt sectie 3 geschrapt;

| 8. | Bijlage VIII wordt als volgt gewijzigd:






  a) | in SPO.GEN.005 wordt punt c) 2) vervangen door:






  „2. | parachutevluchten, sleepvluchten van vliegtuigen met zweefvliegtuigen of kunstvluchten die worden uitgevoerd door een opleidingsorganisatie welke haar hoofdvestiging in een lidstaat heeft en als bedoeld in artikel 10 bis van Verordening (EU) nr. 1178/2011, of door een organisatie die de bevordering van luchtsporten of recreatievluchten tot doel heeft, op voorwaarde dat het luchtvaartuig in eigendom of op grond van een dry leaseovereenkomst wordt geëxploiteerd, dat de vlucht geen winst buiten de organisatie oplevert, en dat vluchten waarbij niet-leden van de organisatie betrokken zijn, slechts een marginale activiteit van de organisatie vertegenwoordigen.”; |
| --- | --- | --- | --- |

8.

Bijlage VIII wordt als volgt gewijzigd:

a)

in SPO.GEN.005 wordt punt c) 2) vervangen door:

„2.

parachutevluchten, sleepvluchten van vliegtuigen met zweefvliegtuigen of kunstvluchten die worden uitgevoerd door een opleidingsorganisatie welke haar hoofdvestiging in een lidstaat heeft en als bedoeld in artikel 10 bis van Verordening (EU) nr. 1178/2011, of door een organisatie die de bevordering van luchtsporten of recreatievluchten tot doel heeft, op voorwaarde dat het luchtvaartuig in eigendom of op grond van een dry leaseovereenkomst wordt geëxploiteerd, dat de vlucht geen winst buiten de organisatie oplevert, en dat vluchten waarbij niet-leden van de organisatie betrokken zijn, slechts een marginale activiteit van de organisatie vertegenwoordigen.”;

| b) | SPO.GEN.102 wordt geschrapt; |
| --- | --- |

b)

SPO.GEN.102 wordt geschrapt;

| c) | in SPO.GEN.107 wordt punt a) 4) iii) vervangen door:






  „iii) | de instrumenten en uitrusting die vereist zijn voor de uitvoering van de desbetreffende vlucht zijn in het luchtvaartuig geïnstalleerd en functioneren, tenzij vluchtuitvoering met niet-functionerende uitrusting is toegestaan uit hoofde van de minimumuitrustingslijst (MEL) of een gelijkwaardig document, overeenkomstig SPO.IDE.A.105 of SPO.IDE.H.105;”; |
| --- | --- | --- |

c)

in SPO.GEN.107 wordt punt a) 4) iii) vervangen door:

„iii)

de instrumenten en uitrusting die vereist zijn voor de uitvoering van de desbetreffende vlucht zijn in het luchtvaartuig geïnstalleerd en functioneren, tenzij vluchtuitvoering met niet-functionerende uitrusting is toegestaan uit hoofde van de minimumuitrustingslijst (MEL) of een gelijkwaardig document, overeenkomstig SPO.IDE.A.105 of SPO.IDE.H.105;”;

| d) | het volgende punt SPO.GEN.131 wordt toegevoegd:

  „
  SPO.GEN.131 Gebruik van electronic flight bags (EFB's)







  a) | Wanneer aan boord van een luchtvaartuig een EFB wordt gebruikt, ziet de exploitant erop toe dat dit geen negatieve impact heeft op de prestaties van de systemen of uitrusting van het luchtvaartuig of op het vermogen van de cockpitbemanning om het luchtvaartuig te besturen. |
| --- | --- | --- |

d)

het volgende punt SPO.GEN.131 wordt toegevoegd:

„
  SPO.GEN.131 Gebruik van electronic flight bags (EFB's)

SPO.GEN.131 Gebruik van electronic flight bags (EFB's)

a)

Wanneer aan boord van een luchtvaartuig een EFB wordt gebruikt, ziet de exploitant erop toe dat dit geen negatieve impact heeft op de prestaties van de systemen of uitrusting van het luchtvaartuig of op het vermogen van de cockpitbemanning om het luchtvaartuig te besturen.

| b) | Voorafgaand aan het gebruik van een EFB-toepassing type B, dient de exploitant:






  1. | een risicobeoordeling te verrichten met betrekking tot het gebruik van het EFB-toestel waarop de EFB-toepassing is geïnstalleerd, de betrokken EFB-toepassing en de daaraan gekoppelde functie(s), waarbij de veroorzaakte risico's in kaart worden gebracht en waarbij wordt aangetoond dat die op passende wijze worden beperkt; de risicobeoordeling heeft betrekking op de risico's in verband met de mens-machine-interface van het EFB-toestel en de betrokken EFB-toepassing, en |
| --- | --- | --- |

b)

Voorafgaand aan het gebruik van een EFB-toepassing type B, dient de exploitant:

1.

een risicobeoordeling te verrichten met betrekking tot het gebruik van het EFB-toestel waarop de EFB-toepassing is geïnstalleerd, de betrokken EFB-toepassing en de daaraan gekoppelde functie(s), waarbij de veroorzaakte risico's in kaart worden gebracht en waarbij wordt aangetoond dat die op passende wijze worden beperkt; de risicobeoordeling heeft betrekking op de risico's in verband met de mens-machine-interface van het EFB-toestel en de betrokken EFB-toepassing, en

| 2. | een systeem voor het beheer van de EFB op te zetten met procedures en opleidingsvereisten voor het beheer en het gebruik van het EFB-toestel en de EFB-toepassing.”; |
| --- | --- |

2.

een systeem voor het beheer van de EFB op te zetten met procedures en opleidingsvereisten voor het beheer en het gebruik van het EFB-toestel en de EFB-toepassing.”;

| e) | in SPO.GEN.140 wordt punt c) geschrapt; |
| --- | --- |

e)

in SPO.GEN.140 wordt punt c) geschrapt;

| f) | in SPO.POL.105 wordt punt b) vervangen door:






  „b) | De weging gebeurt door de fabrikant van het luchtvaartuig of door een erkende onderhoudsorganisatie.”; |
| --- | --- | --- |

f)

in SPO.POL.105 wordt punt b) vervangen door:

„b)

De weging gebeurt door de fabrikant van het luchtvaartuig of door een erkende onderhoudsorganisatie.”;

| g) | in SPO.IDE.A.180 wordt punt a) vervangen door:






  „a) | Vliegtuigen, met uitzondering van ELA1-vliegtuigen, worden uitgerust met ten minste één handbrandblusser:






  1. | in de cockpit, en |
| --- | --- | --- | --- |

g)

in SPO.IDE.A.180 wordt punt a) vervangen door:

„a)

Vliegtuigen, met uitzondering van ELA1-vliegtuigen, worden uitgerust met ten minste één handbrandblusser:

1.

in de cockpit, en

| 2. | in elk cabinecompartiment dat gescheiden is van de cockpit, tenzij het compartiment gemakkelijk en snel toegankelijk is voor de cockpitbemanning.”; |
| --- | --- |

2.

in elk cabinecompartiment dat gescheiden is van de cockpit, tenzij het compartiment gemakkelijk en snel toegankelijk is voor de cockpitbemanning.”;

| h) | in subdeel D wordt sectie 3 geschrapt. |
| --- | --- |

h)

in subdeel D wordt sectie 3 geschrapt.

---

(*1)  Verordening (EU) 2018/395 van de Commissie van 13 maart 2018 tot vaststelling van gedetailleerde regels voor vluchtuitvoeringen met ballonnen, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 216/2008 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 71 van 14.3.2018, blz. 10).

*1

(*2)  Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1976 van de Commissie van 14 december 2018 tot vaststelling van gedetailleerde regels voor vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen overeenkomstig Verordening (EU) 2018/1139 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 326 van 20.12.2018, blz. 64)”.”

*2

---

| 20.12.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 326/64 |
| --- | --- | --- | --- |

20.12.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 326/64

---

UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2018/1976 VAN DE COMMISSIE

van 14 december 2018

tot vaststelling van gedetailleerde regels voor vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen overeenkomstig Verordening (EU) 2018/1139 van het Europees Parlement en de Raad

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EU) 2018/1139 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2018 inzake gemeenschappelijke regels op het gebied van burgerluchtvaart en tot oprichting van een Agentschap van de Europese Unie voor de veiligheid van de luchtvaart, en tot wijziging van de Verordeningen (EG) nr. 2111/2005, (EG) nr. 1008/2008, (EU) nr. 996/2010, (EU) nr. 376/2014 en de Richtlijnen 2014/30/EU en 2014/53/EU van het Europees Parlement en de Raad, en tot intrekking van de Verordeningen (EG) nr. 552/2004 en (EG) nr. 216/2008 van het Europees Parlement en de Raad en Verordening (EEG) nr. 3922/91 van de Raad (1), met name artikel 31,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | De Commissie moet de nodige uitvoeringsbepalingen vaststellen om omstandigheden voor veilige vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen tot stand te brengen, overeenkomstig Verordening (EU) 2018/1139, voor zover die luchtvaartuigen voldoen aan de voorwaarden van artikel 2, lid 1, onder b), punt i) en ii), van die verordening. |
| --- | --- |

(1)

De Commissie moet de nodige uitvoeringsbepalingen vaststellen om omstandigheden voor veilige vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen tot stand te brengen, overeenkomstig Verordening (EU) 2018/1139, voor zover die luchtvaartuigen voldoen aan de voorwaarden van artikel 2, lid 1, onder b), punt i) en ii), van die verordening.

| (2) | Gezien het specifieke karakter van vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen moeten specifieke vluchtuitvoeringsvoorschriften worden vastgelegd in een afzonderlijke verordening. Die voorschriften moeten gebaseerd zijn op de algemene voorschriften voor vluchtuitvoeringen die zijn vastgelegd in Verordening (EU) nr. 965/2012 van de Commissie (2), maar ze moeten worden geherstructureerd en vereenvoudigd, zodat ze evenredig zijn en gebaseerd zijn op een risicogebaseerde benadering, en zodat tegelijk wordt gegarandeerd dat vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen veilig worden verricht. |
| --- | --- |

(2)

Gezien het specifieke karakter van vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen moeten specifieke vluchtuitvoeringsvoorschriften worden vastgelegd in een afzonderlijke verordening. Die voorschriften moeten gebaseerd zijn op de algemene voorschriften voor vluchtuitvoeringen die zijn vastgelegd in Verordening (EU) nr. 965/2012 van de Commissie (2), maar ze moeten worden geherstructureerd en vereenvoudigd, zodat ze evenredig zijn en gebaseerd zijn op een risicogebaseerde benadering, en zodat tegelijk wordt gegarandeerd dat vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen veilig worden verricht.

| (3) | Wat toezicht op personen en organisaties betreft, blijven de voorschriften van artikel 3 van Verordening (EU) nr. 965/2012 en bijlage II bij die verordening van toepassing op vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen. |
| --- | --- |

(3)

Wat toezicht op personen en organisaties betreft, blijven de voorschriften van artikel 3 van Verordening (EU) nr. 965/2012 en bijlage II bij die verordening van toepassing op vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen.

| (4) | In het belang van de veiligheid en met het oog op de naleving van de essentiële eisen van bijlage V bij Verordening (EU) 2018/1139 gelden een reeks basisvoorschriften voor alle onder deze verordening vallende exploitanten van zweefvliegtuigen, behalve voor ontwerp- of productieorganisaties die bepaalde activiteiten verrichten. |
| --- | --- |

(4)

In het belang van de veiligheid en met het oog op de naleving van de essentiële eisen van bijlage V bij Verordening (EU) 2018/1139 gelden een reeks basisvoorschriften voor alle onder deze verordening vallende exploitanten van zweefvliegtuigen, behalve voor ontwerp- of productieorganisaties die bepaalde activiteiten verrichten.

| (5) | Rekening houdend met de minder complexe aard en kleinere schaal van commerciële vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen ten opzichte van andere vormen van commerciële luchtvaart en volgens een risicogebaseerde aanpak, is het passend om voor commerciële vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen alleen een verklaring vooraf aan de bevoegde autoriteit te vereisen, zoals uiteengezet in artikel 30, lid 1, onder a), van Verordening (EU) 2018/1139. In die verordening zijn de uitvoeringsbepalingen voor het opstellen van dergelijke verklaringen vastgesteld. |
| --- | --- |

(5)

Rekening houdend met de minder complexe aard en kleinere schaal van commerciële vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen ten opzichte van andere vormen van commerciële luchtvaart en volgens een risicogebaseerde aanpak, is het passend om voor commerciële vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen alleen een verklaring vooraf aan de bevoegde autoriteit te vereisen, zoals uiteengezet in artikel 30, lid 1, onder a), van Verordening (EU) 2018/1139. In die verordening zijn de uitvoeringsbepalingen voor het opstellen van dergelijke verklaringen vastgesteld.

| (6) | Rekening houdend met de specifieke aard van bepaalde activiteiten en volgens een risicogebaseerde aanpak is het passend bepaalde vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen vrij te stellen van de vereiste van een verklaring vooraf. |
| --- | --- |

(6)

Rekening houdend met de specifieke aard van bepaalde activiteiten en volgens een risicogebaseerde aanpak is het passend bepaalde vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen vrij te stellen van de vereiste van een verklaring vooraf.

| (7) | Om een vlotte overgang te garanderen en alle betrokken partijen voldoende tijd te geven om zich voor te bereiden op de toepassing van die nieuwe regeling, wordt deze verordening pas zes maanden na de inwerkingtreding van toepassing. |
| --- | --- |

(7)

Om een vlotte overgang te garanderen en alle betrokken partijen voldoende tijd te geven om zich voor te bereiden op de toepassing van die nieuwe regeling, wordt deze verordening pas zes maanden na de inwerkingtreding van toepassing.

| (8) | Het Agentschap van de Europese Unie voor de veiligheid van de luchtvaart heeft ontwerpuitvoeringsvoorschriften opgesteld en die als advies (3) bij de Commissie ingediend overeenkomstig artikel 75, lid 2, onder b) en c), en artikel 76, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1139. |
| --- | --- |

(8)

Het Agentschap van de Europese Unie voor de veiligheid van de luchtvaart heeft ontwerpuitvoeringsvoorschriften opgesteld en die als advies (3) bij de Commissie ingediend overeenkomstig artikel 75, lid 2, onder b) en c), en artikel 76, lid 1, van Verordening (EU) 2018/1139.

| (9) | De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het bij artikel 127 van Verordening (EU) 2018/1139 ingestelde comité, |
| --- | --- |

(9)

De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het bij artikel 127 van Verordening (EU) 2018/1139 ingestelde comité,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Onderwerp en toepassingsgebied

In deze verordening worden uitvoeringsbepalingen voor vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen vastgesteld, voor zover die luchtvaartuigen voldoen aan de voorwaarden van artikel 2, lid 1, onder b), punt i) en ii), van Verordening (EU) 2018/1139.

Artikel 2

Definities

Voor de toepassing van deze verordening gelden de definities van bijlage I en de volgende definities:

| (1) | „zweefvliegtuig”: een luchtvaartuig dat zwaarder is dan de lucht en dat in de lucht wordt gedragen door de dynamische reactie van de lucht tegen de vaste liftoppervlakken, waarvan de vrije vlucht niet afhankelijk is van een motor; |
| --- | --- |

(1)

„zweefvliegtuig”: een luchtvaartuig dat zwaarder is dan de lucht en dat in de lucht wordt gedragen door de dynamische reactie van de lucht tegen de vaste liftoppervlakken, waarvan de vrije vlucht niet afhankelijk is van een motor;

| (2) | „motor”: een voorziening die wordt gebruikt of bestemd is om te worden gebruikt voor de voortstuwing van een gemotoriseerd zweefvliegtuig; |
| --- | --- |

(2)

„motor”: een voorziening die wordt gebruikt of bestemd is om te worden gebruikt voor de voortstuwing van een gemotoriseerd zweefvliegtuig;

| (3) | „gemotoriseerd zweefvliegtuig”: een met één of meer motoren uitgerust zweefvliegtuig dat, bij uitgeschakelde motor(en), de eigenschappen heeft van een zweefvliegtuig; |
| --- | --- |

(3)

„gemotoriseerd zweefvliegtuig”: een met één of meer motoren uitgerust zweefvliegtuig dat, bij uitgeschakelde motor(en), de eigenschappen heeft van een zweefvliegtuig;

| (4) | „commerciële vluchtuitvoering”: elke vluchtuitvoering met een zweefvliegtuig, tegen een vergoeding of andere beloning, die voor het publiek beschikbaar is of, wanneer deze niet voor het publiek beschikbaar is, die wordt verricht krachtens een overeenkomst tussen een exploitant en een klant, waarbij de klant geen controle over de exploitant uitoefent; |
| --- | --- |

(4)

„commerciële vluchtuitvoering”: elke vluchtuitvoering met een zweefvliegtuig, tegen een vergoeding of andere beloning, die voor het publiek beschikbaar is of, wanneer deze niet voor het publiek beschikbaar is, die wordt verricht krachtens een overeenkomst tussen een exploitant en een klant, waarbij de klant geen controle over de exploitant uitoefent;

| (5) | „wedstrijdvlucht”: een vluchtuitvoering met een zweefvliegtuig met het oog op deelname aan vliegwedstrijden, met inbegrip van oefenvluchten voor een dergelijke vluchtuitvoering en vluchten naar en van vliegwedstrijden; |
| --- | --- |

(5)

„wedstrijdvlucht”: een vluchtuitvoering met een zweefvliegtuig met het oog op deelname aan vliegwedstrijden, met inbegrip van oefenvluchten voor een dergelijke vluchtuitvoering en vluchten naar en van vliegwedstrijden;

| (6) | „luchtvaartvertoning”: een vluchtuitvoering met een zweefvliegtuig met het oog op het geven van een demonstratie of het verschaffen van amusement tijdens een voor het publiek opengesteld, aangekondigd evenement, met inbegrip van oefenvluchten voor een dergelijke vluchtuitvoering en vluchten naar en van het aangekondigde evenement; |
| --- | --- |

(6)

„luchtvaartvertoning”: een vluchtuitvoering met een zweefvliegtuig met het oog op het geven van een demonstratie of het verschaffen van amusement tijdens een voor het publiek opengesteld, aangekondigd evenement, met inbegrip van oefenvluchten voor een dergelijke vluchtuitvoering en vluchten naar en van het aangekondigde evenement;

| (7) | „kennismakingsvlucht”: een vluchtuitvoering met een zweefvliegtuig tegen een vergoeding of andere beloning die bestaat uit een rondvlucht van korte duur met het oog op het aantrekken van nieuwe stagiairs of leden, die wordt uitgevoerd door een in artikel 10 bis van Verordening (EU) nr. 1178/2011 van de Commissie (4) erkende opleidingsorganisatie of een organisatie die is opgericht om de luchtvaartsport of het vrijetijdsvliegen promoten; |
| --- | --- |

(7)

„kennismakingsvlucht”: een vluchtuitvoering met een zweefvliegtuig tegen een vergoeding of andere beloning die bestaat uit een rondvlucht van korte duur met het oog op het aantrekken van nieuwe stagiairs of leden, die wordt uitgevoerd door een in artikel 10 bis van Verordening (EU) nr. 1178/2011 van de Commissie (4) erkende opleidingsorganisatie of een organisatie die is opgericht om de luchtvaartsport of het vrijetijdsvliegen promoten;

4

| (8) | „kunstvlucht”: een opzettelijk manoeuvre met een plotse wijziging in het gedrag van het zweefvliegtuig, een abnormaal gedrag of abnormale versnelling die niet vereist is voor de normale vlucht of voor instructies in het kader van bewijzen van bevoegdheid of bevoegdverklaringen, behalve voor de bevoegdverklaring stuntvliegen; |
| --- | --- |

(8)

„kunstvlucht”: een opzettelijk manoeuvre met een plotse wijziging in het gedrag van het zweefvliegtuig, een abnormaal gedrag of abnormale versnelling die niet vereist is voor de normale vlucht of voor instructies in het kader van bewijzen van bevoegdheid of bevoegdverklaringen, behalve voor de bevoegdverklaring stuntvliegen;

| (9) | „hoofdvestiging”: het hoofdkantoor of de maatschappelijke zetel van de exploitant van het zweefvliegtuig, waar de belangrijkste financiële functies en de operationele controle over de in deze verordening bedoelde activiteiten worden verricht; |
| --- | --- |

(9)

„hoofdvestiging”: het hoofdkantoor of de maatschappelijke zetel van de exploitant van het zweefvliegtuig, waar de belangrijkste financiële functies en de operationele controle over de in deze verordening bedoelde activiteiten worden verricht;

| (10) | „dryleaseovereenkomst”: een overeenkomst tussen ondernemingen krachtens welke een zweefvliegtuig wordt geëxploiteerd onder verantwoordelijkheid van de huurder. |
| --- | --- |

(10)

„dryleaseovereenkomst”: een overeenkomst tussen ondernemingen krachtens welke een zweefvliegtuig wordt geëxploiteerd onder verantwoordelijkheid van de huurder.

Artikel 3

Vluchtuitvoeringen

1.   Exploitanten van zweefvliegtuigen verrichten vluchtuitvoeringen met de zweefvliegtuigen overeenkomstig de voorschriften van bijlage II.

De eerste alinea is echter niet van toepassing op ontwerp- of productieorganisaties die voldoen aan de artikelen 8 en 9 van Verordening (EU) nr. 748/2012 van de Commissie (5) en die, binnen hun bevoegdheidsgebied, vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen verrichten met het oog op de introductie of wijziging van types zweefvliegtuigen.

2.   Overeenkomstig artikel 30, lid 1, onder a), van Verordening (EU) 2018/1139 mogen exploitanten van zweefvliegtuigen alleen commerciële vluchtuitvoeringen verrichten nadat zij aan de bevoegde autoriteit hebben verklaard over de capaciteiten en middelen te beschikken om zich te kwijten van hun verantwoordelijkheden met betrekking tot vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen.

De eerste alinea is niet van toepassing op de volgende vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen:

| a) | vluchtuitvoeringen waarbij de kosten worden gedeeld, voor zover de directe kosten van de vlucht met het zweefvliegtuig en een proportioneel gedeelte van de jaarlijkse kosten voor de opslag, de verzekering en het onderhoud van het zweefvliegtuig door de personen aan boord worden gedeeld; |
| --- | --- |

a)

vluchtuitvoeringen waarbij de kosten worden gedeeld, voor zover de directe kosten van de vlucht met het zweefvliegtuig en een proportioneel gedeelte van de jaarlijkse kosten voor de opslag, de verzekering en het onderhoud van het zweefvliegtuig door de personen aan boord worden gedeeld;

| b) | wedstrijdvluchten of luchtvaartvertoningen, voor zover de beloning of andere vergoeding voor dergelijke vluchten beperkt is tot de directe kosten van de vlucht met het zweefvliegtuig en een proportioneel gedeelte van de jaarlijkse kosten voor de opslag, de verzekering en het onderhoud van het zweefvliegtuig, en dat alle eventuele prijzen de door de bevoegde autoriteit gespecificeerde waarde niet overschrijden; |
| --- | --- |

b)

wedstrijdvluchten of luchtvaartvertoningen, voor zover de beloning of andere vergoeding voor dergelijke vluchten beperkt is tot de directe kosten van de vlucht met het zweefvliegtuig en een proportioneel gedeelte van de jaarlijkse kosten voor de opslag, de verzekering en het onderhoud van het zweefvliegtuig, en dat alle eventuele prijzen de door de bevoegde autoriteit gespecificeerde waarde niet overschrijden;

| c) | kennismakingsvluchten, parachuteringsvluchten, slepen van zweefvliegtuigen of kunstvluchten uitgevoerd door een opleidingsorganisatie met hoofdvestiging in een lidstaat en als bedoeld in artikel 10 bis van Verordening (EU) nr. 1178/2011, of door een organisatie die is opgericht voor het promoten van de vliegsport of luchtvaartsport of het vrijetijdsvliegen, voor zover de organisatie de vluchtuitvoeringen met het zweefvliegtuig verricht op basis van eigendom of een dryleaseovereenkomst, de vlucht geen winst oplevert die buiten de organisatie wordt uitgekeerd en dergelijke vluchten slechts een marginale activiteit vormen voor de organisatie; |
| --- | --- |

c)

kennismakingsvluchten, parachuteringsvluchten, slepen van zweefvliegtuigen of kunstvluchten uitgevoerd door een opleidingsorganisatie met hoofdvestiging in een lidstaat en als bedoeld in artikel 10 bis van Verordening (EU) nr. 1178/2011, of door een organisatie die is opgericht voor het promoten van de vliegsport of luchtvaartsport of het vrijetijdsvliegen, voor zover de organisatie de vluchtuitvoeringen met het zweefvliegtuig verricht op basis van eigendom of een dryleaseovereenkomst, de vlucht geen winst oplevert die buiten de organisatie wordt uitgekeerd en dergelijke vluchten slechts een marginale activiteit vormen voor de organisatie;

| d) | opleidingsvluchten, uitgevoerd door een opleidingsorganisatie met hoofdvestiging in een lidstaat en als bedoeld in artikel 10 bis van Verordening (EU) nr. 1178/2011. |
| --- | --- |

d)

opleidingsvluchten, uitgevoerd door een opleidingsorganisatie met hoofdvestiging in een lidstaat en als bedoeld in artikel 10 bis van Verordening (EU) nr. 1178/2011.

Artikel 4

Inwerkingtreding en toepassing

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Publicatieblad van de Europese Unie

Zij is van toepassing vanaf 9 juli 2019.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 14 december 2018.

Voor de Commissie

De voorzitter

Jean-Claude JUNCKER

---

(1)  
  PB L 212 van 22.8.2018, blz. 1.

1

(2)  Verordening (EU) nr. 965/2012 van de Commissie van 5 oktober 2012 tot vaststelling van technische eisen en administratieve procedures voor vluchtuitvoering, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 216/2008 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 296 van 25.10.2012, blz. 1).

2

(3)  Advies nr. 07/2017 van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart van 23 augustus 2017 inzake een ontwerpverordening van de Commissie inzake de herziening van de uitvoeringsvoorschriften voor zweefvliegtuigen.

3

(4)  Verordening (EU) nr. 1178/2011 van de Commissie van 3 november 2011 tot vaststelling van technische eisen en administratieve procedures met betrekking tot de bemanning van burgerluchtvaartuigen, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 216/2008 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 311 van 25.11.2011, blz. 1).

4

(5)  Verordening (EU) nr. 748/2012 van de Commissie van 3 augustus 2012 tot vaststelling van uitvoeringsvoorschriften inzake de luchtwaardigheid en milieucertificering van luchtvaartuigen en aanverwante producten, onderdelen en uitrustingsstukken, alsmede voor de certificering van ontwerp- en productieorganisaties (PB L 224 van 21.8.2012, blz. 1).

5

---

BIJLAGE I

DEFINITIES

[DEEL-DEF]

Met het oog op de toepassing van bijlage II wordt verstaan onder:

| 1. | „Aanvaardbare wijzen van naleving (AMC)”: door het Agentschap vastgestelde niet-bindende normen waarin is aangegeven met welke middelen Verordening (EU) 2018/1139 en de uitvoeringsvoorschriften daarvan kunnen worden nageleefd; |
| --- | --- |

1.

„Aanvaardbare wijzen van naleving (AMC)”: door het Agentschap vastgestelde niet-bindende normen waarin is aangegeven met welke middelen Verordening (EU) 2018/1139 en de uitvoeringsvoorschriften daarvan kunnen worden nageleefd;

| 2. | „Alternatieve wijzen van naleving (AltMoC)”: alternatieven voor een bestaande aanvaardbare wijze van naleving of een nieuwe methode om overeenstemming te bereiken met Verordening (EU) 2018/1139 en de gedelegeerde handelingen en uitvoeringshandelingen daarvan waarvoor het Agentschap geen aanvaardbare wijzen van naleving (AMC) heeft vastgesteld; |
| --- | --- |

2.

„Alternatieve wijzen van naleving (AltMoC)”: alternatieven voor een bestaande aanvaardbare wijze van naleving of een nieuwe methode om overeenstemming te bereiken met Verordening (EU) 2018/1139 en de gedelegeerde handelingen en uitvoeringshandelingen daarvan waarvoor het Agentschap geen aanvaardbare wijzen van naleving (AMC) heeft vastgesteld;

| 3. | „Gezagvoerder (PIC)”: de piloot aan wie het gezag over het luchtvaartuig is toegewezen en die verantwoordelijk is voor de veilige uitvoering van de vlucht; |
| --- | --- |

3.

„Gezagvoerder (PIC)”: de piloot aan wie het gezag over het luchtvaartuig is toegewezen en die verantwoordelijk is voor de veilige uitvoering van de vlucht;

| 4. | „Vlieghandboek van het luchtvaartuig (AFM)”: het document dat de toepasselijke en goedgekeurde vluchtuitvoeringsbeperkingen en informatie over het zweefvliegtuig bevat; |
| --- | --- |

4.

„Vlieghandboek van het luchtvaartuig (AFM)”: het document dat de toepasselijke en goedgekeurde vluchtuitvoeringsbeperkingen en informatie over het zweefvliegtuig bevat;

| 5. | „Psychoactieve stoffen”: alcohol, opioïden, cannabinoïden, sedativa en hypnotica, cocaïne, andere psychostimulantia, hallucinogene middelen en vluchtige oplosmiddelen, met uitzondering van koffie en tabak; |
| --- | --- |

5.

„Psychoactieve stoffen”: alcohol, opioïden, cannabinoïden, sedativa en hypnotica, cocaïne, andere psychostimulantia, hallucinogene middelen en vluchtige oplosmiddelen, met uitzondering van koffie en tabak;

| 6. | „Kritieke vluchtstadia”: startaanloop, vliegbaan tijdens de start, eindnadering, afgebroken nadering, landing, met inbegrip van de uitloop, en elk ander vluchtstadium dat door de gezagvoerder als kritiek voor de veilige vluchtuitvoering met het zweefvliegtuig wordt bestempeld; |
| --- | --- |

6.

„Kritieke vluchtstadia”: startaanloop, vliegbaan tijdens de start, eindnadering, afgebroken nadering, landing, met inbegrip van de uitloop, en elk ander vluchtstadium dat door de gezagvoerder als kritiek voor de veilige vluchtuitvoering met het zweefvliegtuig wordt bestempeld;

| 7. | „Vluchtuitvoeringsgebied”: een ander gebied dan een luchtvaartterrein dat door de gezagvoerder of exploitant is uitgekozen om te landen of te starten; |
| --- | --- |

7.

„Vluchtuitvoeringsgebied”: een ander gebied dan een luchtvaartterrein dat door de gezagvoerder of exploitant is uitgekozen om te landen of te starten;

| 8. | „Bemanningslid”: een persoon die in opdracht van een exploitant en, als het niet om de gezagvoerder zelf gaat, onder het gezag van de gezagvoerder taken verricht aan boord van het zweefvliegtuig; |
| --- | --- |

8.

„Bemanningslid”: een persoon die in opdracht van een exploitant en, als het niet om de gezagvoerder zelf gaat, onder het gezag van de gezagvoerder taken verricht aan boord van het zweefvliegtuig;

| 9. | „Electronic flight bag (EFB)”: een elektronisch informatiesysteem voor de cockpitbemanning dat bestaat uit apparatuur en toepassingen en dat het mogelijk maakt EFB-functies op te slaan, bij te werken, weer te geven en te verwerken ter ondersteuning van vluchtuitvoeringen en -diensten; |
| --- | --- |

9.

„Electronic flight bag (EFB)”: een elektronisch informatiesysteem voor de cockpitbemanning dat bestaat uit apparatuur en toepassingen en dat het mogelijk maakt EFB-functies op te slaan, bij te werken, weer te geven en te verwerken ter ondersteuning van vluchtuitvoeringen en -diensten;

| 10. | „Gevaarlijke goederen”: artikelen of stoffen die een gevaar kunnen inhouden voor de gezondheid, de veiligheid, eigendommen of het milieu en die voorkomen op de lijst van gevaarlijke goederen in de technische instructies, of die overeenkomstig die instructies zijn gerubriceerd; |
| --- | --- |

10.

„Gevaarlijke goederen”: artikelen of stoffen die een gevaar kunnen inhouden voor de gezondheid, de veiligheid, eigendommen of het milieu en die voorkomen op de lijst van gevaarlijke goederen in de technische instructies, of die overeenkomstig die instructies zijn gerubriceerd;

| 11. | „Technische instructies”: de jongste vigerende editie van de „Technical Instructions for the Safe Transport of Dangerous Goods by Air”, inclusief het supplement en eventuele addenda, gepubliceerd door de ICAO in document 9284-AN/905; |
| --- | --- |

11.

„Technische instructies”: de jongste vigerende editie van de „Technical Instructions for the Safe Transport of Dangerous Goods by Air”, inclusief het supplement en eventuele addenda, gepubliceerd door de ICAO in document 9284-AN/905;

| 12. | „Gespecialiseerde vluchtuitvoering met een zweefvliegtuig”: commerciële of niet-commerciële vluchtuitvoeringen met een zweefvliegtuig waarvan het voornaamste doel geen typische sport- en recreatievluchten zijn, maar parachutesprongen, vluchten voor nieuwsmedia, televisie- of filmopnames, luchtvaartvertoningen of soortgelijke gespecialiseerde activiteiten; |
| --- | --- |

12.

„Gespecialiseerde vluchtuitvoering met een zweefvliegtuig”: commerciële of niet-commerciële vluchtuitvoeringen met een zweefvliegtuig waarvan het voornaamste doel geen typische sport- en recreatievluchten zijn, maar parachutesprongen, vluchten voor nieuwsmedia, televisie- of filmopnames, luchtvaartvertoningen of soortgelijke gespecialiseerde activiteiten;

| 13. | „Nacht”: de periode tussen het einde van de burgerlijke avondschemering en het begin van de burgerlijke ochtendschemering. De burgerlijke schemering eindigt 's avonds wanneer het centrum van de zonneschijf zes graden onder de horizon staat en begint 's morgens wanneer het centrum van de zonneschijf zes graden onder de horizon staat. |
| --- | --- |

13.

„Nacht”: de periode tussen het einde van de burgerlijke avondschemering en het begin van de burgerlijke ochtendschemering. De burgerlijke schemering eindigt 's avonds wanneer het centrum van de zonneschijf zes graden onder de horizon staat en begint 's morgens wanneer het centrum van de zonneschijf zes graden onder de horizon staat.

---

BIJLAGE II

VLUCHTUITVOERINGEN MET ZWEEFVLIEGTUIGEN

[DEEL-SAO]

SUBDEEL GEN

ALGEMENE VOORSCHRIFTEN

SAO.GEN.100 Toepassingsgebied

Overeenkomstig artikel 3 zijn in dit subdeel de voorschriften vastgesteld waaraan moet worden voldaan door alle exploitanten van zweefvliegtuigen, met uitzondering van de ontwerp- of productieorganisaties als bedoeld in artikel 3, lid 1, tweede alinea.

SAO.GEN.105 Bevoegde autoriteit

De bevoegde autoriteit is de autoriteit die is aangewezen door de lidstaat waar de exploitant zijn hoofdvestiging heeft of, als de exploitant geen hoofdvestiging heeft, de plaats waar de exploitant is gevestigd of verblijft. Die autoriteit is onderworpen aan de voorschriften van artikel 3 van Verordening (EU) nr. 965/2012, overeenkomstig artikel 1, lid 7, van die verordening.

SAO.GEN.110 Bewijzen van naleving

| a) | Wanneer een exploitant daarom wordt verzocht door de bevoegde autoriteit die de blijvende naleving verifieert overeenkomstig ARO.GEN.300, onder a), punt 2), van bijlage II bij Verordening (EU) nr. 965/2012, moet hij aantonen dat hij voldoet aan de essentiële eisen van bijlage V bij Verordening (EU) 2018/1139 en aan de voorschriften van de onderhavige verordening. |
| --- | --- |

a)

Wanneer een exploitant daarom wordt verzocht door de bevoegde autoriteit die de blijvende naleving verifieert overeenkomstig ARO.GEN.300, onder a), punt 2), van bijlage II bij Verordening (EU) nr. 965/2012, moet hij aantonen dat hij voldoet aan de essentiële eisen van bijlage V bij Verordening (EU) 2018/1139 en aan de voorschriften van de onderhavige verordening.

| b) | Om aan te tonen dat hij aan deze voorschriften voldoet, kan de exploitant naar het volgende verwijzen:






  1. | aanvaardbare wijzen van naleving (AMC); |
| --- | --- | --- |

b)

Om aan te tonen dat hij aan deze voorschriften voldoet, kan de exploitant naar het volgende verwijzen:

1.

aanvaardbare wijzen van naleving (AMC);

| 2. | alternatieve wijzen van naleving (AltMoC). |
| --- | --- |

2.

alternatieve wijzen van naleving (AltMoC).

SAO.GEN.115 Kennismakingsvluchten

Kennismakingsvluchten:

| a) | worden overdag uitgevoerd volgens zichtvliegvoorschriften (VFR); en |
| --- | --- |

a)

worden overdag uitgevoerd volgens zichtvliegvoorschriften (VFR); en

| b) | staan onder veiligheidstoezicht door een persoon die is aangewezen door de organisatie die verantwoordelijk is voor de kennismakingsvluchten. |
| --- | --- |

b)

staan onder veiligheidstoezicht door een persoon die is aangewezen door de organisatie die verantwoordelijk is voor de kennismakingsvluchten.

SAO.GEN.120 Onmiddellijke reactie op een veiligheidsprobleem

De exploitant legt het volgende ten uitvoer:

| a) | veiligheidsmaatregelen waarvoor de bevoegde autoriteit opdracht heeft gegeven overeenkomstig ARO.GEN.135, onder c), van bijlage II bij Verordening (EU) nr. 965/2012; en |
| --- | --- |

a)

veiligheidsmaatregelen waarvoor de bevoegde autoriteit opdracht heeft gegeven overeenkomstig ARO.GEN.135, onder c), van bijlage II bij Verordening (EU) nr. 965/2012; en

| b) | luchtwaardigheidsrichtlijnen en andere verplichte informatie die door het Agentschap is uitgegeven overeenkomstig artikel 77, lid 1, onder h), van Verordening (EU) 2018/1139. |
| --- | --- |

b)

luchtwaardigheidsrichtlijnen en andere verplichte informatie die door het Agentschap is uitgegeven overeenkomstig artikel 77, lid 1, onder h), van Verordening (EU) 2018/1139.

SAO.GEN.125 Aanwijzing van de gezagvoerder

De exploitant wijst een gezagvoerder aan die gekwalificeerd is om als gezagvoerder op te treden overeenkomstig bijlage I bij Verordening (EU) nr. 1178/2011.

SAO.GEN.130 Verantwoordelijkheden van de gezagvoerder

De gezagvoerder:

| a) | is verantwoordelijk voor de veiligheid van het zweefvliegtuig en van alle personen die zich tijdens vluchtuitvoeringen aan boord van het zweefvliegtuig bevinden; |
| --- | --- |

a)

is verantwoordelijk voor de veiligheid van het zweefvliegtuig en van alle personen die zich tijdens vluchtuitvoeringen aan boord van het zweefvliegtuig bevinden;

| b) | is verantwoordelijk voor het beginnen, voortzetten of omwille van de veiligheid beëindigen van een vlucht; |
| --- | --- |

b)

is verantwoordelijk voor het beginnen, voortzetten of omwille van de veiligheid beëindigen van een vlucht;

| c) | zorgt ervoor dat alle toepasselijke vluchtuitvoeringsprocedures en controlelijsten worden gevolgd; |
| --- | --- |

c)

zorgt ervoor dat alle toepasselijke vluchtuitvoeringsprocedures en controlelijsten worden gevolgd;

| d) | begint alleen aan een vlucht als hij of zij zich ervan heeft vergewist dat aan alle volgende operationele voorschriften is voldaan:






  1. | het zweefvliegtuig is luchtwaardig; |
| --- | --- | --- |

d)

begint alleen aan een vlucht als hij of zij zich ervan heeft vergewist dat aan alle volgende operationele voorschriften is voldaan:

1.

het zweefvliegtuig is luchtwaardig;

| 2. | het zweefvliegtuig is correct geregistreerd; |
| --- | --- |

2.

het zweefvliegtuig is correct geregistreerd;

| 3. | de voor de uitvoering van de vlucht vereiste instrumenten en apparatuur bevinden zich aan boord van het zweefvliegtuig en functioneren; |
| --- | --- |

3.

de voor de uitvoering van de vlucht vereiste instrumenten en apparatuur bevinden zich aan boord van het zweefvliegtuig en functioneren;

| 4. | de massa van het zweefvliegtuig en de locatie van het zwaartepunt zijn zodanig dat de vlucht kan worden uitgevoerd binnen de in het vlieghandboek van het luchtvaartuig (AFM) voorgeschreven limieten; |
| --- | --- |

4.

de massa van het zweefvliegtuig en de locatie van het zwaartepunt zijn zodanig dat de vlucht kan worden uitgevoerd binnen de in het vlieghandboek van het luchtvaartuig (AFM) voorgeschreven limieten;

| 5. | alle apparatuur en bagage zijn op passende wijze geladen en vastgezet en noodevacuatie blijft mogelijk; en |
| --- | --- |

5.

alle apparatuur en bagage zijn op passende wijze geladen en vastgezet en noodevacuatie blijft mogelijk; en

| 6. | de vluchtuitvoeringsbeperkingen van het zweefvliegtuig, zoals vermeld in het vlieghandboek, worden op geen enkel ogenblik tijdens de vlucht overschreden; |
| --- | --- |

6.

de vluchtuitvoeringsbeperkingen van het zweefvliegtuig, zoals vermeld in het vlieghandboek, worden op geen enkel ogenblik tijdens de vlucht overschreden;

| e) | vergewist zich ervan dat de aan de vlucht voorafgaande inspectie heeft plaatsgevonden in overeenstemming met het vlieghandboek; |
| --- | --- |

e)

vergewist zich ervan dat de aan de vlucht voorafgaande inspectie heeft plaatsgevonden in overeenstemming met het vlieghandboek;

| f) | vervult geen taken aan boord van een zweefvliegtuig in een van de volgende situaties:






  1. | als hij of zij om welke reden dan ook, zoals verwondingen, ziekte, medicatie, vermoeidheid of de effecten van een psychoactieve stof zijn of haar taken niet kan uitvoeren of zich om een andere reden niet geschikt voelt; |
| --- | --- | --- |

f)

vervult geen taken aan boord van een zweefvliegtuig in een van de volgende situaties:

1.

als hij of zij om welke reden dan ook, zoals verwondingen, ziekte, medicatie, vermoeidheid of de effecten van een psychoactieve stof zijn of haar taken niet kan uitvoeren of zich om een andere reden niet geschikt voelt;

| 2. | als niet aan de toepasselijke medische eisen is voldaan; |
| --- | --- |

2.

als niet aan de toepasselijke medische eisen is voldaan;

| g) | weigert het vervoer van personen of bagage of verwijdert deze uit het zweefvliegtuig indien zij de veiligheid van het zweefvliegtuig of de daarin vervoerde personen in gevaar kunnen brengen; |
| --- | --- |

g)

weigert het vervoer van personen of bagage of verwijdert deze uit het zweefvliegtuig indien zij de veiligheid van het zweefvliegtuig of de daarin vervoerde personen in gevaar kunnen brengen;

| h) | staat niet toe dat in het zweefvliegtuig een persoon wordt vervoerd die zodanig onder invloed van psychoactieve stoffen lijkt te zijn dat de veiligheid van het zweefvliegtuig of de daarin vervoerde personen in gevaar kunnen komen; |
| --- | --- |

h)

staat niet toe dat in het zweefvliegtuig een persoon wordt vervoerd die zodanig onder invloed van psychoactieve stoffen lijkt te zijn dat de veiligheid van het zweefvliegtuig of de daarin vervoerde personen in gevaar kunnen komen;

| i) | garandeert dat tijdens kritieke vluchtstadia of telkens wanneer dat nodig wordt geacht in het belang van de veiligheid, alle personen aan boord op hun stoel zitten en hun veiligheidsgordel hebben vastgemaakt; |
| --- | --- |

i)

garandeert dat tijdens kritieke vluchtstadia of telkens wanneer dat nodig wordt geacht in het belang van de veiligheid, alle personen aan boord op hun stoel zitten en hun veiligheidsgordel hebben vastgemaakt;

| j) | tijdens de vlucht:






  1. | houdt zijn of haar veiligheidsgordel om; en |
| --- | --- | --- |

j)

tijdens de vlucht:

1.

houdt zijn of haar veiligheidsgordel om; en

| 2. | blijft te allen tijde aan het stuur van het zweefvliegtuig, behalve als een andere piloot het stuur overneemt; |
| --- | --- |

2.

blijft te allen tijde aan het stuur van het zweefvliegtuig, behalve als een andere piloot het stuur overneemt;

| k) | neemt, in een noodsituatie waarbij onmiddellijk moet worden beslist en gehandeld, alle maatregelen die hij of zij onder die omstandigheden nodig acht. In dergelijke gevallen mag hij of zij afwijken van de regels, vluchtuitvoeringsprocedures en methoden, in de mate dat dit nodig is in het belang van de veiligheid; |
| --- | --- |

k)

neemt, in een noodsituatie waarbij onmiddellijk moet worden beslist en gehandeld, alle maatregelen die hij of zij onder die omstandigheden nodig acht. In dergelijke gevallen mag hij of zij afwijken van de regels, vluchtuitvoeringsprocedures en methoden, in de mate dat dit nodig is in het belang van de veiligheid;

| l) | vliegt niet verder dan het dichtstbijzijnde luchtvaartterrein of vluchtuitvoeringsgebied met gunstige weersomstandigheden als zijn of haar vermogen om zijn of haar taken uit te voeren aanzienlijk is afgenomen door ziekte, vermoeidheid of zuurstofgebrek, of een andere oorzaak; |
| --- | --- |

l)

vliegt niet verder dan het dichtstbijzijnde luchtvaartterrein of vluchtuitvoeringsgebied met gunstige weersomstandigheden als zijn of haar vermogen om zijn of haar taken uit te voeren aanzienlijk is afgenomen door ziekte, vermoeidheid of zuurstofgebrek, of een andere oorzaak;

| m) | registreert aan het einde van de vlucht of reeks vluchten de gebruiksgegevens en alle bekende of vermeende defecten aan het zweefvliegtuig in het technisch journaal of het journaal van het luchtvaartuig; |
| --- | --- |

m)

registreert aan het einde van de vlucht of reeks vluchten de gebruiksgegevens en alle bekende of vermeende defecten aan het zweefvliegtuig in het technisch journaal of het journaal van het luchtvaartuig;

| n) | stelt de veiligheidsonderzoeksinstantie van de lidstaat op wiens grondgebied een voorval plaatsvond en de hulpdiensten van die staat onverwijld met de snelste beschikbare middelen in kennis van elk ongeval of ernstig incident waarbij het zweefvliegtuig betrokken was; |
| --- | --- |

n)

stelt de veiligheidsonderzoeksinstantie van de lidstaat op wiens grondgebied een voorval plaatsvond en de hulpdiensten van die staat onverwijld met de snelste beschikbare middelen in kennis van elk ongeval of ernstig incident waarbij het zweefvliegtuig betrokken was;

| o) | dient onverwijld bij de bevoegde autoriteit een verslag in van een wederrechtelijke daad en informeert de lokale autoriteit die is aangewezen door de staat op wiens grondgebied de wederrechtelijke daad heeft plaatsgevonden; en |
| --- | --- |

o)

dient onverwijld bij de bevoegde autoriteit een verslag in van een wederrechtelijke daad en informeert de lokale autoriteit die is aangewezen door de staat op wiens grondgebied de wederrechtelijke daad heeft plaatsgevonden; en

| p) | meldt onverwijld aan de passende eenheid voor luchtverkeersdiensten alle vastgestelde gevaarlijke weers- of vliegomstandigheden die de veiligheid van andere luchtvaartuigen in gevaar kunnen brengen. |
| --- | --- |

p)

meldt onverwijld aan de passende eenheid voor luchtverkeersdiensten alle vastgestelde gevaarlijke weers- of vliegomstandigheden die de veiligheid van andere luchtvaartuigen in gevaar kunnen brengen.

SAO.GEN.135 Verantwoordelijkheden van bemanningsleden

| a) | Elk bemanningslid is verantwoordelijk voor de goede uitvoering van zijn of haar taken met betrekking tot de vluchtuitvoering met het zweefvliegtuig. |
| --- | --- |

a)

Elk bemanningslid is verantwoordelijk voor de goede uitvoering van zijn of haar taken met betrekking tot de vluchtuitvoering met het zweefvliegtuig.

| b) | Bemanningsleden voeren geen taken uit aan boord van een zweefvliegtuig wanneer zij, om welke reden dan ook, waaronder verwondingen, ziekte, medicatie, vermoeidheid of de effecten van een psychoactieve stof, niet in staat zijn dit te doen, of zich om een andere reden ongeschikt voelen. |
| --- | --- |

b)

Bemanningsleden voeren geen taken uit aan boord van een zweefvliegtuig wanneer zij, om welke reden dan ook, waaronder verwondingen, ziekte, medicatie, vermoeidheid of de effecten van een psychoactieve stof, niet in staat zijn dit te doen, of zich om een andere reden ongeschikt voelen.

| c) | Bemanningsleden melden het volgende aan de gezagvoerder:






  1. | alle gebreken, fouten, storingen of defecten waarvan zij menen dat ze de luchtwaardigheid of veilige vluchtuitvoering met het zweefvliegtuig, inclusief de noodsystemen, nadelig zouden kunnen beïnvloeden; |
| --- | --- | --- |

c)

Bemanningsleden melden het volgende aan de gezagvoerder:

1.

alle gebreken, fouten, storingen of defecten waarvan zij menen dat ze de luchtwaardigheid of veilige vluchtuitvoering met het zweefvliegtuig, inclusief de noodsystemen, nadelig zouden kunnen beïnvloeden;

| 2. | alle incidenten. |
| --- | --- |

2.

alle incidenten.

SAO.GEN.140 Naleving van wetten, regels en procedures

| a) | De gezagvoerder en alle andere bemanningsleden leven de wetten, regels en procedures na van de staten waarin vluchtuitvoeringen worden verricht. |
| --- | --- |

a)

De gezagvoerder en alle andere bemanningsleden leven de wetten, regels en procedures na van de staten waarin vluchtuitvoeringen worden verricht.

| b) | De gezagvoerder is vertrouwd met de wetten, regels en procedures die van belang zijn voor de uitvoering van zijn of haar taken in de overvlogen gebieden, de gebruikte luchtvaartterreinen of vluchtuitvoeringsgebieden en de daarmee samenhangende luchtvaartnavigatiefaciliteiten. |
| --- | --- |

b)

De gezagvoerder is vertrouwd met de wetten, regels en procedures die van belang zijn voor de uitvoering van zijn of haar taken in de overvlogen gebieden, de gebruikte luchtvaartterreinen of vluchtuitvoeringsgebieden en de daarmee samenhangende luchtvaartnavigatiefaciliteiten.

SAO.GEN.145 Draagbare elektronische apparatuur

De gezagvoerder staat niet toe dat iemand aan boord van een zweefvliegtuig gebruikmaakt van een draagbaar elektronisch apparaat, met inbegrip van een electronic flight bag (EFB), dat een nadelige invloed heeft op de werking van de systemen en de apparatuur van het zweefvliegtuig of de mogelijkheid om het te besturen.

SAO.GEN.150 Gevaarlijke goederen

| a) | De gezagvoerder staat niet toe dat iemand aan boord gevaarlijke goederen vervoert. |
| --- | --- |

a)

De gezagvoerder staat niet toe dat iemand aan boord gevaarlijke goederen vervoert.

| b) | Het is toegestaan aan boord van een zweefvliegtuig redelijke hoeveelheden artikelen en stoffen die anders als gevaarlijke goederen zouden worden geclassificeerd en die gebruikt worden om de veiligheid van de vlucht te faciliteren, te vervoeren voor zover dat raadzaam is om te garanderen dat ze tijdig beschikbaar zijn voor operationele doeleinden. |
| --- | --- |

b)

Het is toegestaan aan boord van een zweefvliegtuig redelijke hoeveelheden artikelen en stoffen die anders als gevaarlijke goederen zouden worden geclassificeerd en die gebruikt worden om de veiligheid van de vlucht te faciliteren, te vervoeren voor zover dat raadzaam is om te garanderen dat ze tijdig beschikbaar zijn voor operationele doeleinden.

SAO.GEN.155 Mee te nemen documenten, handleidingen en informatie

| a) | Op elke vlucht wordt het origineel of een kopie van al de volgende documenten, handleidingen en informatie meegenomen:






  1. | het vlieghandboek of (een) gelijkwaardig(e) document(en); |
| --- | --- | --- |

a)

Op elke vlucht wordt het origineel of een kopie van al de volgende documenten, handleidingen en informatie meegenomen:

1.

het vlieghandboek of (een) gelijkwaardig(e) document(en);

| 2. | bijzonderheden van het vliegplan dat bij de luchtverkeersdiensten is ingediend, voor zover vereist overeenkomstig deel 4 van de bijlage bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 923/2012 (1) van de Commissie; |
| --- | --- |

2.

bijzonderheden van het vliegplan dat bij de luchtverkeersdiensten is ingediend, voor zover vereist overeenkomstig deel 4 van de bijlage bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 923/2012 (1) van de Commissie;

| 3. | actuele en geschikte luchtvaartkaarten voor het gebied van de geplande vlucht; |
| --- | --- |

3.

actuele en geschikte luchtvaartkaarten voor het gebied van de geplande vlucht;

| 4. | alle andere documentatie die betrekking heeft op de vlucht of vereist is door de landen die bij de vlucht betrokken zijn; |
| --- | --- |

4.

alle andere documentatie die betrekking heeft op de vlucht of vereist is door de landen die bij de vlucht betrokken zijn;

| 5. | procedures en informatie aan de hand van visuele signalen voor gebruik door onderscheppende en onderschepte luchtvaartuigen. |
| --- | --- |

5.

procedures en informatie aan de hand van visuele signalen voor gebruik door onderscheppende en onderschepte luchtvaartuigen.

| b) | Wanneer een verklaring is vereist overeenkomstig SAO.DEC.100, wordt bovendien een kopie van die verklaring meegenomen op elke vlucht. |
| --- | --- |

b)

Wanneer een verklaring is vereist overeenkomstig SAO.DEC.100, wordt bovendien een kopie van die verklaring meegenomen op elke vlucht.

| c) | Wanneer ze niet aan boord worden meegenomen, blijven de originelen of kopieën van alle volgende documenten, handleidingen en informatie beschikbaar op het luchtvaartterrein of vluchtuitvoeringsgebied:






  1. | het bewijs van inschrijving; |
| --- | --- | --- |

c)

Wanneer ze niet aan boord worden meegenomen, blijven de originelen of kopieën van alle volgende documenten, handleidingen en informatie beschikbaar op het luchtvaartterrein of vluchtuitvoeringsgebied:

1.

het bewijs van inschrijving;

| 2. | het luchtwaardigheidscertificaat, met inbegrip van de bijlagen; |
| --- | --- |

2.

het luchtwaardigheidscertificaat, met inbegrip van de bijlagen;

| 3. | het certificaat van herbeoordeling van de luchtwaardigheid; |
| --- | --- |

3.

het certificaat van herbeoordeling van de luchtwaardigheid;

| 4. | het geluidscertificaat, als een geluidscertificaat is afgegeven voor een gemotoriseerd zweefvliegtuig; |
| --- | --- |

4.

het geluidscertificaat, als een geluidscertificaat is afgegeven voor een gemotoriseerd zweefvliegtuig;

| 5. | de radiovergunning van het luchtvaartuig, als het zweefvliegtuig met radiocommunicatieapparatuur is uitgerust, overeenkomstig SAO.IDE.130; |
| --- | --- |

5.

de radiovergunning van het luchtvaartuig, als het zweefvliegtuig met radiocommunicatieapparatuur is uitgerust, overeenkomstig SAO.IDE.130;

| 6. | het certificaat (de certificaten) van de wettelijke aansprakelijkheidsverzekering; |
| --- | --- |

6.

het certificaat (de certificaten) van de wettelijke aansprakelijkheidsverzekering;

| 7. | het journaal of een gelijkwaardig document. |
| --- | --- |

7.

het journaal of een gelijkwaardig document.

| d) | Bij wijze van uitzondering op de punten a) en b) mogen de aldaar vermelde documenten, handleidingen en informatie op het luchthaventerrein of vluchtuitvoeringsgebied worden bewaard voor vluchten die:






  1. | in het zicht van het luchtvaartterrein of vluchtuitvoeringsgebied gepland zijn; of |
| --- | --- | --- |

d)

Bij wijze van uitzondering op de punten a) en b) mogen de aldaar vermelde documenten, handleidingen en informatie op het luchthaventerrein of vluchtuitvoeringsgebied worden bewaard voor vluchten die:

1.

in het zicht van het luchtvaartterrein of vluchtuitvoeringsgebied gepland zijn; of

| 2. | binnen een door de bevoegde autoriteit vastgestelde afstand of zone blijven. |
| --- | --- |

2.

binnen een door de bevoegde autoriteit vastgestelde afstand of zone blijven.

| e) | Indien de bevoegde autoriteit daarom vraagt, stelt de gezagvoerder of de exploitant de originele documenten binnen de door de bevoegde autoriteit gespecificeerde termijn, die niet minder dan 24 uur mag bedragen, ter beschikking van de bevoegde autoriteit. |
| --- | --- |

e)

Indien de bevoegde autoriteit daarom vraagt, stelt de gezagvoerder of de exploitant de originele documenten binnen de door de bevoegde autoriteit gespecificeerde termijn, die niet minder dan 24 uur mag bedragen, ter beschikking van de bevoegde autoriteit.

SAO.GEN.160 Journaal

Voor elke vlucht of reeks vluchten worden nadere gegevens over het zweefvliegtuig, de bemanning en elke reis bewaard in de vorm van een journaal of gelijkwaardig document.

SUBDEEL OP

VLUCHTUITVOERINGSPROCEDURES

SAO.OP.100 Gebruik van luchtvaartterreinen en vluchtuitvoeringsgebieden

De gezagvoerder mag alleen luchtvaartterreinen en vluchtuitvoeringsgebieden gebruiken die geschikt zijn voor het desbetreffende type zweefvliegtuig en de desbetreffende vluchtuitvoering.

SAO.OP.105 Procedures ter beperking van geluidshinder — gemotoriseerde zweefvliegtuigen

De gezagvoerder houdt rekening met vluchtuitvoeringsprocedures om het effect van het geluid van een gemotoriseerd zweefvliegtuig tot een minimum te beperken, maar ziet er tegelijk op toe dat veiligheid voorrang heeft op de beperking van geluidshinder.

SAO.OP.110 Passagiersbriefing

De gezagvoerder ziet erop toe dat de passagiers vóór en, voor zover passend, tijdens de vlucht een briefing krijgen over normale, abnormale en noodprocedures.

SAO.OP.115 Vervoer van speciale categorieën passagiers

De gezagvoerder ziet erop toe dat personen die bijzondere omstandigheden, bijstand of apparaten nodig hebben wanneer zij meevliegen aan boord van een zweefvliegtuig, worden vervoerd onder omstandigheden waarin de veiligheid van het zweefvliegtuig en van alle daarin vervoerde personen en eigendommen is gegarandeerd.

SAO.OP.120 Vluchtvoorbereiding

Alvorens een vlucht te beginnen ziet de gezagvoerder toe op het volgende:

| a) | dat de hulpmiddelen die zijn vereist voor een veilige vluchtuitvoering met het zweefvliegtuig volstaan voor het desbetreffende type vluchtuitvoering; |
| --- | --- |

a)

dat de hulpmiddelen die zijn vereist voor een veilige vluchtuitvoering met het zweefvliegtuig volstaan voor het desbetreffende type vluchtuitvoering;

| b) | dat de weersomstandigheden een veilig verloop van de vlucht toestaan; |
| --- | --- |

b)

dat de weersomstandigheden een veilig verloop van de vlucht toestaan;

| c) | dat, in het geval van een gemotoriseerd zweefvliegtuig en wanneer de motor zal worden gebruikt, er voldoende brandstof of andere energie voorradig is om de vlucht veilig te voltooien. |
| --- | --- |

c)

dat, in het geval van een gemotoriseerd zweefvliegtuig en wanneer de motor zal worden gebruikt, er voldoende brandstof of andere energie voorradig is om de vlucht veilig te voltooien.

SAO.OP.125 Tanken en opladen of vervangen van accu's met personen aan boord — gemotoriseerde zweefvliegtuigen

Wanneer zich een passagier aan boord van een gemotoriseerd zweefvliegtuig bevindt:

| a) | mag het zweefvliegtuig niet worden bijgetankt; en |
| --- | --- |

a)

mag het zweefvliegtuig niet worden bijgetankt; en

| b) | mogen de accu's voor de aandrijving niet worden opgeladen of vervangen. |
| --- | --- |

b)

mogen de accu's voor de aandrijving niet worden opgeladen of vervangen.

SAO.OP.130 Roken aan boord

Aan boord van een zweefvliegtuig mag tijdens geen enkel vluchtstadium worden gerookt.

SAO.OP.135 Weersomstandigheden

De gezagvoerder begint of vervolgt een vlucht alleen als uit de recentst beschikbare weersinformatie blijkt dat veilig kan worden geland.

SAO.OP.140 IJs en andere verontreinigingen — procedures op de grond

De gezagvoerder stijgt pas op als het zweefvliegtuig vrij is van elke afzetting die de prestaties en/of de bestuurbaarheid van het zweefvliegtuig negatief zou kunnen beïnvloeden, behalve zoals toegestaan overeenkomstig het vlieghandboek.

SAO.OP.145 Brandstof- of energiebeheer tijdens de vlucht — gemotoriseerde zweefvliegtuigen

In het geval van gemotoriseerde zweefvliegtuigen controleert de gezagvoerder tijdens de vlucht regelmatig of de beschikbare hoeveelheid brandstof of andere energie niet minder is dan de hoeveelheid die nodig is om een veilige landing te waarborgen.

SAO.OP.150 Gebruik van aanvullende zuurstof

De gezagvoerder ziet erop toe dat alle personen aan boord aanvullende zuurstof gebruiken wanneer hij of zij vaststelt dat het zuurstofgebrek op de geplande vlieghoogte hun functioneren in gevaar kan brengen of schadelijke effecten kan veroorzaken.

SAO.OP.155 Gespecialiseerde vluchtuitvoeringen met een zweefvliegtuig

| a) | Alvorens te beginnen aan een gespecialiseerde vluchtuitvoering of een reeks gespecialiseerde vluchtuitvoeringen met een zweefvliegtuig, voert de gezagvoerder een risicobeoordeling uit, waarbij hij de complexiteit van de activiteit beoordeelt teneinde de gevaren en bijbehorende risico's van de voorgenomen vluchtuitvoering te bepalen en, indien nodig, risicobeperkende maatregelen te nemen. |
| --- | --- |

a)

Alvorens te beginnen aan een gespecialiseerde vluchtuitvoering of een reeks gespecialiseerde vluchtuitvoeringen met een zweefvliegtuig, voert de gezagvoerder een risicobeoordeling uit, waarbij hij de complexiteit van de activiteit beoordeelt teneinde de gevaren en bijbehorende risico's van de voorgenomen vluchtuitvoering te bepalen en, indien nodig, risicobeperkende maatregelen te nemen.

| b) | Een gespecialiseerde vluchtuitvoering met een zweefvliegtuig vindt plaats in overeenstemming met een controlelijst. De gezagvoerder stelt die controlelijst op en ziet erop toe dat ze passend is voor de gespecialiseerde vluchtuitvoering en het gebruikte zweefvliegtuig, dat ze gebaseerd is op de risicobeoordeling en dat ze rekening houdt met alle voorschriften van deze bijlage. De gezagvoerder en de andere bemanningsleden moeten op elke vlucht toegang hebben tot de controlelijst, voor zover dit relevant is voor de uitvoering van hun taken. |
| --- | --- |

b)

Een gespecialiseerde vluchtuitvoering met een zweefvliegtuig vindt plaats in overeenstemming met een controlelijst. De gezagvoerder stelt die controlelijst op en ziet erop toe dat ze passend is voor de gespecialiseerde vluchtuitvoering en het gebruikte zweefvliegtuig, dat ze gebaseerd is op de risicobeoordeling en dat ze rekening houdt met alle voorschriften van deze bijlage. De gezagvoerder en de andere bemanningsleden moeten op elke vlucht toegang hebben tot de controlelijst, voor zover dit relevant is voor de uitvoering van hun taken.

| c) | De gezagvoerder herbekijkt en actualiseert de controlelijst regelmatig, voor zover dit nodig is om op passende wijze rekening te houden met de risicobeoordeling. |
| --- | --- |

c)

De gezagvoerder herbekijkt en actualiseert de controlelijst regelmatig, voor zover dit nodig is om op passende wijze rekening te houden met de risicobeoordeling.

SUBDEEL POL

PRESTATIES EN VLUCHTUITVOERINGSBEPERKINGEN

SAO.POL.100 Weging

| a) | De weging van het zweefvliegtuig wordt uitgevoerd door de fabrikant van het zweefvliegtuig of overeenkomstig bijlage I bij Verordening (EU) nr. 1321/2014 van de Commissie (2). |
| --- | --- |

a)

De weging van het zweefvliegtuig wordt uitgevoerd door de fabrikant van het zweefvliegtuig of overeenkomstig bijlage I bij Verordening (EU) nr. 1321/2014 van de Commissie (2).

| b) | De exploitant ziet erop toe dat de massa van het zweefvliegtuig vóór de eerste ingebruikname door een effectieve weging is bepaald. De gezamenlijke effecten van modificaties en reparaties op de massa moeten in rekening worden gebracht en goed worden gedocumenteerd. Deze informatie wordt ter beschikking van de gezagvoerder gesteld. Zweefvliegtuigen moeten opnieuw worden gewogen indien de gevolgen van modificaties of reparaties voor de massa niet bekend zijn. |
| --- | --- |

b)

De exploitant ziet erop toe dat de massa van het zweefvliegtuig vóór de eerste ingebruikname door een effectieve weging is bepaald. De gezamenlijke effecten van modificaties en reparaties op de massa moeten in rekening worden gebracht en goed worden gedocumenteerd. Deze informatie wordt ter beschikking van de gezagvoerder gesteld. Zweefvliegtuigen moeten opnieuw worden gewogen indien de gevolgen van modificaties of reparaties voor de massa niet bekend zijn.

SAO.POL.105 Prestaties — algemeen

De gezagvoerder verricht alleen vluchtuitvoeringen met het zweefvliegtuig als de prestaties van het zweefvliegtuig volstaan om te voldoen aan de voorschriften van de bijlage bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 923/2012 en alle andere beperkingen die van toepassing zijn op de vlucht, het luchtruim of de gebruikte luchtvaartterreinen of vluchtuitvoeringsgebieden, en ziet erop toe dat steeds de recentst beschikbare uitgave van kaarten wordt gebruikt.

SUBDEEL IDE

INSTRUMENTEN, GEGEVENS EN APPARATUUR

SAO.IDE.100 Instrumenten en apparatuur — algemeen

| a) | De uit hoofde van dit subdeel vereiste instrumenten en apparatuur worden goedgekeurd overeenkomstig bijlage I bij Verordening (EU) nr. 748/2012 of, bij registratie in een derde land, overeenkomstig de luchtwaardigheidsvoorschriften van het land van registratie, voor zover een van de volgende voorwaarden is vervuld:






  1. | ze worden door de cockpitbemanning gebruikt om het vliegpad te controleren; |
| --- | --- | --- |

a)

De uit hoofde van dit subdeel vereiste instrumenten en apparatuur worden goedgekeurd overeenkomstig bijlage I bij Verordening (EU) nr. 748/2012 of, bij registratie in een derde land, overeenkomstig de luchtwaardigheidsvoorschriften van het land van registratie, voor zover een van de volgende voorwaarden is vervuld:

1.

ze worden door de cockpitbemanning gebruikt om het vliegpad te controleren;

| 2. | ze worden gebruikt om te voldoen aan SAO.IDE.130 of SAO.IDE.135; |
| --- | --- |

2.

ze worden gebruikt om te voldoen aan SAO.IDE.130 of SAO.IDE.135;

| 3. | ze zijn permanent geïnstalleerd in het zweefvliegtuig. |
| --- | --- |

3.

ze zijn permanent geïnstalleerd in het zweefvliegtuig.

| b) | Bij wijze van uitzondering op punt a) is voor de volgende instrumenten of apparatuur, indien vereist uit hoofde van dit subdeel, geen goedkeuring nodig:






  1. | onafhankelijk werkende draagbare lampen; |
| --- | --- | --- |

b)

Bij wijze van uitzondering op punt a) is voor de volgende instrumenten of apparatuur, indien vereist uit hoofde van dit subdeel, geen goedkeuring nodig:

1.

onafhankelijk werkende draagbare lampen;

| 2. | een nauwkeurig uurwerk; |
| --- | --- |

2.

een nauwkeurig uurwerk;

| 3. | overlevings- en noodsignaalapparatuur. |
| --- | --- |

3.

overlevings- en noodsignaalapparatuur.

| c) | De instrumenten en apparatuur moeten gemakkelijk bedienbaar of bereikbaar zijn vanaf de post van de gezagvoerder of een cockpitbemanningslid dat die instrumenten of uitrusting moet gebruiken. |
| --- | --- |

c)

De instrumenten en apparatuur moeten gemakkelijk bedienbaar of bereikbaar zijn vanaf de post van de gezagvoerder of een cockpitbemanningslid dat die instrumenten of uitrusting moet gebruiken.

SAO.IDE.105 Vlucht- en navigatie-instrumenten

| a) | Zweefvliegtuigen worden uitgerust met een middel om het volgende te meten en weer te geven:






  1. | de tijd in uren en minuten; |
| --- | --- | --- |

a)

Zweefvliegtuigen worden uitgerust met een middel om het volgende te meten en weer te geven:

1.

de tijd in uren en minuten;

| 2. | de drukhoogte; |
| --- | --- |

2.

de drukhoogte;

| 3. | de aangegeven vliegsnelheid; |
| --- | --- |

3.

de aangegeven vliegsnelheid;

| 4. | in geval van gemotoriseerde zweefvliegtuigen, de magnetische koers. |
| --- | --- |

4.

in geval van gemotoriseerde zweefvliegtuigen, de magnetische koers.

| b) | Als vluchten worden uitgevoerd in omstandigheden waarbij het gewenste vliegpad van het zweefvliegtuig niet kan worden behouden zonder verwijzing naar een of meer aanvullende instrumenten, of als wolkenvluchten en nachtvluchten worden uitgevoerd, worden zweefvliegtuigen uitgerust met, naast het bepaalde onder a), een middel om het volgende te meten en weer te geven:






  1. | de verticale snelheid; |
| --- | --- | --- |

b)

Als vluchten worden uitgevoerd in omstandigheden waarbij het gewenste vliegpad van het zweefvliegtuig niet kan worden behouden zonder verwijzing naar een of meer aanvullende instrumenten, of als wolkenvluchten en nachtvluchten worden uitgevoerd, worden zweefvliegtuigen uitgerust met, naast het bepaalde onder a), een middel om het volgende te meten en weer te geven:

1.

de verticale snelheid;

| 2. | de vlieghouding of de bocht en slip; |
| --- | --- |

2.

de vlieghouding of de bocht en slip;

| 3. | de magnetische koers. |
| --- | --- |

3.

de magnetische koers.

SAO.IDE.110 Vluchtuitvoeringslichten

Zweefvliegtuigen waarmee nachtvluchten worden uitgevoerd, worden uitgerust met elk van de volgende:

| a) | een antibotsingsverlichtingssysteem; |
| --- | --- |

a)

een antibotsingsverlichtingssysteem;

| b) | navigatie-/positielichten; |
| --- | --- |

b)

navigatie-/positielichten;

| c) | een landingslicht; |
| --- | --- |

c)

een landingslicht;

| d) | door het elektrische systeem van het zweefvliegtuig gevoede verlichting die zorgt voor een afdoende verlichting van alle instrumenten en apparatuur die essentieel zijn voor het veilige gebruik van het zweefvliegtuig; |
| --- | --- |

d)

door het elektrische systeem van het zweefvliegtuig gevoede verlichting die zorgt voor een afdoende verlichting van alle instrumenten en apparatuur die essentieel zijn voor het veilige gebruik van het zweefvliegtuig;

| e) | een onafhankelijk werkende draagbare lamp voor de gezagvoerder en alle andere bemanningsleden. |
| --- | --- |

e)

een onafhankelijk werkende draagbare lamp voor de gezagvoerder en alle andere bemanningsleden.

SAO.IDE.115 Aanvullende zuurstof

Zweefvliegtuigen waarmee vluchten worden uitgevoerd op een hoogte die zuurstofvoorziening vereist overeenkomstig SAO.OP.150, worden uitgerust met zuurstofapparatuur waarmee de vereiste zuurstofvoorraden kunnen worden opgeslagen en toegediend.

SAO.IDE.120 Levensreddende uitrusting en apparatuur voor noodsignalen — vluchten boven water

De gezagvoerder van een zweefvliegtuig waarmee vluchten boven water worden uitgevoerd, schat vóór het begin van de vlucht in hoe groot de levensbedreigende risico's voor de personen in het zweefvliegtuig zouden zijn in geval van een noodlanding op het water. Op basis van die risico's bepaalt hij of zij of het noodzakelijk is levensreddende uitrusting en apparatuur voor noodsignalen mee te nemen.

SAO.IDE.125 Levensreddende uitrusting en apparatuur voor noodsignalen — moeilijkheden bij opsporing en redding

Zweefvliegtuigen waarmee vluchten worden uitgevoerd boven gebieden waar opsporing en redding bijzonder moeilijk zouden zijn, worden uitgerust met levensreddende uitrusting en apparatuur voor noodsignalen die passend zijn voor het gebied waarboven de vlucht plaatsvindt.

SAO.IDE.130 Radiocommunicatieapparatuur

Zweefvliegtuigen moeten zijn uitgerust met radiocommunicatieapparatuur om de communicatie mogelijk te maken die vereist is uit hoofde van aanhangsel 4 van de bijlage bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 923/2012 en, als de vlucht in het luchtruim van een derde land plaatsvindt, uit hoofde van de wetgeving van dat derde land.

SAO.IDE.135 Transponder

Zweefvliegtuigen moeten zijn uitgerust met een transponder voor de secundaire surveillanceradar (SSR), die over alle mogelijkheden beschikt die vereist zijn uit hoofde van punt b) van SERA.6005 van de bijlage bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 923/2012 en, als de vlucht in het luchtruim van een derde land plaatsvindt, uit hoofde van de wetgeving van dat derde land.

SUBDEEL DEC

VERKLARING

SAO.DEC.100 Verklaring

| a) | In de in artikel 3, lid 2, bedoelde verklaring bevestigt de exploitant dat hij alle in bijlage V bij Verordening (EU) 2018/1139 vastgestelde essentiële eisen en de voorschriften van deze verordening naleeft en zal blijven naleven. |
| --- | --- |

a)

In de in artikel 3, lid 2, bedoelde verklaring bevestigt de exploitant dat hij alle in bijlage V bij Verordening (EU) 2018/1139 vastgestelde essentiële eisen en de voorschriften van deze verordening naleeft en zal blijven naleven.

| b) | De exploitant neemt al de volgende informatie op in de verklaring:






  1. | de naam van de exploitant; |
| --- | --- | --- |

b)

De exploitant neemt al de volgende informatie op in de verklaring:

1.

de naam van de exploitant;

| 2. | de plaats van de hoofdvestiging van de exploitant; |
| --- | --- |

2.

de plaats van de hoofdvestiging van de exploitant;

| 3. | de contactgegevens van de exploitant; |
| --- | --- |

3.

de contactgegevens van de exploitant;

| 4. | de begindatum van de vluchtuitvoering en, voor zover relevant, de datum waarop de wijziging van een bestaande verklaring in werking treedt; |
| --- | --- |

4.

de begindatum van de vluchtuitvoering en, voor zover relevant, de datum waarop de wijziging van een bestaande verklaring in werking treedt;

| 5. | voor alle zweefvliegtuigen die voor commerciële vluchtuitvoeringen worden gebruikt: het type zweefvliegtuig, de registratie, de belangrijkste basis, het type vluchtuitvoering en de organisatie voor het beheer van de permanente luchtwaardigheid. |
| --- | --- |

5.

voor alle zweefvliegtuigen die voor commerciële vluchtuitvoeringen worden gebruikt: het type zweefvliegtuig, de registratie, de belangrijkste basis, het type vluchtuitvoering en de organisatie voor het beheer van de permanente luchtwaardigheid.

| c) | Als de exploitant zijn verklaring indient, stelt hij de bevoegde autoriteit in kennis van de lijst van alternatieve wijzen van naleving (AltMoC) om de naleving aan te tonen, voor zover die vereist is overeenkomstig SAO.GEN.110. Die lijst bevat verwijzingen naar de bijbehorende aanvaardbare wijzen van naleving (AMC). |
| --- | --- |

c)

Als de exploitant zijn verklaring indient, stelt hij de bevoegde autoriteit in kennis van de lijst van alternatieve wijzen van naleving (AltMoC) om de naleving aan te tonen, voor zover die vereist is overeenkomstig SAO.GEN.110. Die lijst bevat verwijzingen naar de bijbehorende aanvaardbare wijzen van naleving (AMC).

| d) | De exploitant gebruikt het formulier in het aanhangsel van deze bijlage om de verklaring op te stellen. |
| --- | --- |

d)

De exploitant gebruikt het formulier in het aanhangsel van deze bijlage om de verklaring op te stellen.

SAO.DEC.105 Wijzigingen van de verklaring en stopzetting van commerciële vluchtuitvoeringen

| a) | De exploitant stelt de bevoegde autoriteit onverwijld in kennis van alle wijzigingen van omstandigheden die gevolgen hebben voor zijn naleving van de in bijlage V bij Verordening (EU) 2018/1139 vastgestelde essentiële eisen en van de voorschriften van deze verordening, zoals vermeld in de verklaring aan de bevoegde autoriteit, en van alle wijzigingen met betrekking tot de in SAO.DEC.100, onder b), bedoelde informatie en de in SAO.DEC.100, onder c), bedoelde lijst van AltMoC's, zoals opgenomen in de verklaring of als bijlage bij de verklaring gevoegd. |
| --- | --- |

a)

De exploitant stelt de bevoegde autoriteit onverwijld in kennis van alle wijzigingen van omstandigheden die gevolgen hebben voor zijn naleving van de in bijlage V bij Verordening (EU) 2018/1139 vastgestelde essentiële eisen en van de voorschriften van deze verordening, zoals vermeld in de verklaring aan de bevoegde autoriteit, en van alle wijzigingen met betrekking tot de in SAO.DEC.100, onder b), bedoelde informatie en de in SAO.DEC.100, onder c), bedoelde lijst van AltMoC's, zoals opgenomen in de verklaring of als bijlage bij de verklaring gevoegd.

| b) | De exploitant stelt de bevoegde autoriteit onverwijld in kennis wanneer hij geen commerciële vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen meer verricht. |
| --- | --- |

b)

De exploitant stelt de bevoegde autoriteit onverwijld in kennis wanneer hij geen commerciële vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen meer verricht.

---

(1)  Uitvoeringsverordening (EU) nr. 923/2012 van de Commissie van 26 september 2012 tot vaststelling van gemeenschappelijke luchtverkeersregels en operationele bepalingen betreffende luchtvaartnavigatiediensten en -procedures en tot wijziging van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 1035/2011 en Verordeningen (EG) nr. 1265/2007, (EG) nr. 1794/2006, (EG) nr. 730/2006, (EG) nr. 1033/2006 en (EU) nr. 255/2010 (PB L 281 van 13.10.2012, blz. 1).

(2)  Verordening (EU) nr. 1321/2014 van de Commissie van 26 november 2014 betreffende de permanente luchtwaardigheid van luchtvaartuigen en luchtvaartproducten, -onderdelen en -uitrustingsstukken, en betreffende de goedkeuring van bij voornoemde taken betrokken organisaties en personen (PB L 362 van 17.12.2014, blz. 1).

Aanhangsel

VERKLARING

Overeenkomstig Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1976 van de Commissie

Exploitant

Naam:

Plaats van de hoofdvestiging van de exploitant:

Contactgegevens:

Vluchtuitvoering met zweefvliegtuigen

Begindatum van de commerciële vluchtuitvoering en, voor zover relevant, datum waarop de bestaande commerciële vluchtuitvoering is gewijzigd.

Informatie over het (de) gebruikte zweefvliegtuig(en), de commerciële vluchtuitvoering(en) en het beheer van de permanente luchtwaardigheid: (1)

Voor zover van toepassing, de lijst van AltMoC’s, met verwijzing naar de bijbehorende AMC’s (bijlage bij deze verklaring):

Verklaringen

De exploitant voldoet aan en zal blijven voldoen aan de essentiële eisen van bijlage V bij Verordening (EU) 2018/1139 en aan de voorschriften van Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1976.

De exploitant verricht zijn commerciële vluchtuitvoeringen overeenkomstig de volgende voorschriften van bijlage II bij Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1976:

Alle geëxploiteerde luchtvaartuigen beschikken over een bewijs van luchtwaardigheid (4) dat is afgegeven in overeenstemming met Verordening (EU) nr. 748/2012.

Alle piloten beschikken over een bewijs van bevoegdheid en bevoegdverklaringen die zijn afgegeven of aanvaard in overeenstemming met bijlage I bij Verordening (EU) nr. 1178/2011, zoals vereist bij SAO.GEN.125 van bijlage II.

De exploitant stelt de bevoegde autoriteit in kennis van alle wijzigingen van omstandigheden die gevolgen hebben voor zijn naleving van de in bijlage V bij Verordening (EU) 2018/1139 vastgestelde essentiële eisen en van de voorschriften van Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1976. zoals vermeld in deze verklaring aan de bevoegde autoriteit, en van alle wijzigingen van de informatie en AltMoc-lijsten die zijn opgenomen in deze verklaring of er als bijlage aan zijn toegevoegd, zoals vereist bij SAO.DEC.100, onder c), van bijlage II.

De exploitant bevestigt dat alle informatie in deze verklaring, met inbegrip van de bijlagen, volledig en correct is.

Datum, naam en handtekening

Type zweefvliegtuig

Registratie van het zweefvliegtuig

Belangrijkste basis

Soort(en) vluchtuitvoering (2)

Organisatie voor het beheer van de permanente luchtwaardigheid (3)

(1) Vul de tabel in. Indien er onvoldoende ruimte is om de informatie in te vullen, voeg dan een afzonderlijke bijlage toe. De bijlage moet worden gedateerd en ondertekend.

(2) „Type(s) vluchtuitvoering(en)” verwijst naar het type commerciële vluchtuitvoering dat met het zweefvliegtuig wordt verricht.

(3) De informatie over de organisatie die verantwoordelijk is voor het beheer van de permanente luchtwaardigheid moet de naam van de organisatie, het adres en de referentie van de goedkeuring omvatten.

(4) Het bewijs van luchtwaardigheid is een gewoon bewijs van luchtwaardigheid, een beperkt bewijs van luchtwaardigheid of een vliegvergunning die is afgegeven in overeenstemming met de eisen van bijlage I bij Verordening (EU) nr. 748/2012.

---