# Publicatieblad L 188/2010

| | ISSN 1725-2598
  doi:10.3000/17252598.L_2010.188.nld |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | L 188 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Wetgeving | 53e jaargang21 juli 2010 |

ISSN 1725-2598

doi:10.3000/17252598.L_2010.188.nld

Publicatieblad

van de Europese Unie

L 188

Uitgave in de Nederlandse taal

Wetgeving

53e jaargang21 juli 2010

---

| Inhoud | | II   Niet-wetgevingshandelingen |
| --- | --- | --- |
| | | BESLUITEN/BESCHIKKINGEN |
| | | 2010/395/EU |
| | * | Besluit van de Commissie van 15 december 2009 betreffende steunmaatregel C 17/09 (ex N 265/09) van Duitsland voor de herstructurering van de Landesbank Baden-Württemberg
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2009) 9955)

   (
  1
  ) |

Inhoud

II   Niet-wetgevingshandelingen

BESLUITEN/BESCHIKKINGEN

2010/395/EU

*

Besluit van de Commissie van 15 december 2009 betreffende steunmaatregel C 17/09 (ex N 265/09) van Duitsland voor de herstructurering van de Landesbank Baden-Württemberg
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2009) 9955)

   (
  1
  )

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2009) 9955)

1

| | | IV   Handelingen die vóór 1 december 2009 zijn aangenomen krachtens het EG-Verdrag, het EU-Verdrag en het Euratom-Verdrag |
| --- | --- | --- |
| | | 2010/396/EG |
| | * | Beschikking van de Commissie van 18 november 2009 betreffende steunmaatregel C 18/09 (ex N 360/09) die België ten uitvoer heeft gelegd ten behoeve van KBC
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2009) 8980)

   (
  1
  ) |

IV   Handelingen die vóór 1 december 2009 zijn aangenomen krachtens het EG-Verdrag, het EU-Verdrag en het Euratom-Verdrag

2010/396/EG

*

Beschikking van de Commissie van 18 november 2009 betreffende steunmaatregel C 18/09 (ex N 360/09) die België ten uitvoer heeft gelegd ten behoeve van KBC
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2009) 8980)

   (
  1
  )

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2009) 8980)

1

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst

1

| NL | Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.
  Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten. |
| --- | --- |

NL

Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.

Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten.

---

II Niet-wetgevingshandelingen

BESLUITEN/BESCHIKKINGEN

| 21.7.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 188/1 |
| --- | --- | --- | --- |

21.7.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 188/1

---

BESLUIT VAN DE COMMISSIE

van 15 december 2009

betreffende steunmaatregel C 17/09 (ex N 265/09) van Duitsland voor de herstructurering van de Landesbank Baden-Württemberg

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2009) 9955)

(Slechts de tekst in de Duitse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2010/395/EU)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gelet op het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name op artikel 108, lid 2, eerste alinea (1),

Gelet op de overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name op artikel 62, lid 1, onder a),

Na de lidstaten en andere belanghebbenden te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken (2) en gezien deze opmerkingen,

Overwegende hetgeen volgt:

1.   PROCEDURE

| (1) | De Commissie heeft in haar besluit C (2009) 5260 van 30 juni 2009 in zaak C 17/09 (3) (hierna „besluit tot inleiding van de procedure” genoemd) voor een beperkte periode een kapitaalinjectie en een maatregel voor activaondersteuning van de deelstaat Baden-Württemberg en andere openbare instellingen ten gunste van de Landesbank Baden-Württemberg (hierna „LBBW” of de „bank” genoemd) goedgekeurd. Tegelijkertijd heeft de Commissie in reeds genoemd besluit twijfel geuit of de maatregel voor activaondersteuning wat betreft waardering en lastenverdeling verenigbaar is met de EU-staatssteunregels en heeft zij een formele onderzoeksprocedure ingeleid. |
| --- | --- |

(1)

De Commissie heeft in haar besluit C (2009) 5260 van 30 juni 2009 in zaak C 17/09 (3) (hierna „besluit tot inleiding van de procedure” genoemd) voor een beperkte periode een kapitaalinjectie en een maatregel voor activaondersteuning van de deelstaat Baden-Württemberg en andere openbare instellingen ten gunste van de Landesbank Baden-Württemberg (hierna „LBBW” of de „bank” genoemd) goedgekeurd. Tegelijkertijd heeft de Commissie in reeds genoemd besluit twijfel geuit of de maatregel voor activaondersteuning wat betreft waardering en lastenverdeling verenigbaar is met de EU-staatssteunregels en heeft zij een formele onderzoeksprocedure ingeleid.

| (2) | Het besluit tot inleiding van de procedure werd in het Publicatieblad van de Europese Unie
   (4) gepubliceerd. De Commissie verzocht daarbij alle belanghebbenden hun opmerkingen kenbaar te maken. De Commissie heeft geen opmerkingen van belanghebbenden ontvangen. |
| --- | --- |

(2)

Het besluit tot inleiding van de procedure werd in het Publicatieblad van de Europese Unie
   (4) gepubliceerd. De Commissie verzocht daarbij alle belanghebbenden hun opmerkingen kenbaar te maken. De Commissie heeft geen opmerkingen van belanghebbenden ontvangen.

| (3) | Voor vraagstukken met betrekking tot de in het kader van de maatregel voor activaondersteuning gebruikte waarderingsmethode voor de activa werd de Commissie deskundig bijgestaan door contractueel met haar verbonden externe experts (Duff & Phelps, Professor Wim Schoutens) evenals door deskundigen van de Europese Centrale Bank (ECB). |
| --- | --- |

(3)

Voor vraagstukken met betrekking tot de in het kader van de maatregel voor activaondersteuning gebruikte waarderingsmethode voor de activa werd de Commissie deskundig bijgestaan door contractueel met haar verbonden externe experts (Duff & Phelps, Professor Wim Schoutens) evenals door deskundigen van de Europese Centrale Bank (ECB).

| (4) | Op 9 oktober 2009 heeft Duitsland een herstructureringsplan voor de LBBW bij de Commissie ingediend dat herhaaldelijk met verdere informatie werd aangevuld. De laatste details werden op 3 december 2009 doorgegeven. |
| --- | --- |

(4)

Op 9 oktober 2009 heeft Duitsland een herstructureringsplan voor de LBBW bij de Commissie ingediend dat herhaaldelijk met verdere informatie werd aangevuld. De laatste details werden op 3 december 2009 doorgegeven.

| (5) | Er vond een reeks van bijeenkomsten, uitwisselingen van e-mails en telefonische conferentiegesprekken plaats tussen de Commissie en Duitsland. |
| --- | --- |

(5)

Er vond een reeks van bijeenkomsten, uitwisselingen van e-mails en telefonische conferentiegesprekken plaats tussen de Commissie en Duitsland.

| (6) | Op 3 december 2009 heeft Duitsland verscheidene toezeggingen met betrekking tot de uitvoering van het herstructureringsplan gedaan. |
| --- | --- |

(6)

Op 3 december 2009 heeft Duitsland verscheidene toezeggingen met betrekking tot de uitvoering van het herstructureringsplan gedaan.

2.   BESCHRIJVING VAN DE RELEVANTE FEITEN

2.1.   De begunstigde

| (7) | De LBBW is een Duitse bank uit een deelstaat (hierna: „Landesbank”). De aandeelhouders van de bank zijn de deelstaat Baden-Württemberg met een aandeel van ongeveer 35,5 %, het verbond van de spaarbanken van Baden-Württemberg met ongeveer 40,5 %, de Stad Stuttgart met bijna 19 % en de Landeskreditbank Baden-Württemberg met bijna 5 %. Alle aandeelhouders zijn ofwel openbare instellingen ofwel eigendom van de staat. |
| --- | --- |

(7)

De LBBW is een Duitse bank uit een deelstaat (hierna: „Landesbank”). De aandeelhouders van de bank zijn de deelstaat Baden-Württemberg met een aandeel van ongeveer 35,5 %, het verbond van de spaarbanken van Baden-Württemberg met ongeveer 40,5 %, de Stad Stuttgart met bijna 19 % en de Landeskreditbank Baden-Württemberg met bijna 5 %. Alle aandeelhouders zijn ofwel openbare instellingen ofwel eigendom van de staat.

| (8) | De LBBW is een van de weinige verticaal geïntegreerde Landesbanken. Het bedrijfsmodel van de LBBW en haar dochterondernemingen is geconcentreerd op middelgrote ondernemingen (kmo’s en grotere ondernemingen) en retail banking. De LBBW biedt private banking aan en fungeert in de stad Stuttgart als stadsspaarbank. Verder houdt de LBBW zich bezig met vastgoedfinanciering (Real Estate) en activiteiten op de kapitaalmarkt (Financial Markets). Buitendien biedt de bank diensten en producten voor spaarbanken aan. |
| --- | --- |

(8)

De LBBW is een van de weinige verticaal geïntegreerde Landesbanken. Het bedrijfsmodel van de LBBW en haar dochterondernemingen is geconcentreerd op middelgrote ondernemingen (kmo’s en grotere ondernemingen) en retail banking. De LBBW biedt private banking aan en fungeert in de stad Stuttgart als stadsspaarbank. Verder houdt de LBBW zich bezig met vastgoedfinanciering (Real Estate) en activiteiten op de kapitaalmarkt (Financial Markets). Buitendien biedt de bank diensten en producten voor spaarbanken aan.

| (9) | Eind juni 2009 bedroeg het balanstotaal van de LBBW 448 miljard EUR. De LBBW heeft op geen enkele binnenlandse markt waarop zij opereert een marktaandeel van meer dan [> 4] (5) %. Lokaal, dat wil zeggen in haar centrale regio’s, zijn de marktaandelen iets hoger. Bij het corporate banking heeft zij een aandeel van [< 15] % in Baden-Württemberg, [< 10] % in Saksen en [< 5] % in Rijnland-Palts. Bij het retail banking heeft de LBBW een marktaandeel van [< 7] % in Baden-Württemberg, [< 2] % in Saksen en [< 1] % in Rijnland-Palts. Het marktaandeel van de LBBW in de kapitaalmarktactiviteiten is zowel in Duitsland alsook in Europa onbeduidend. |
| --- | --- |

(9)

Eind juni 2009 bedroeg het balanstotaal van de LBBW 448 miljard EUR. De LBBW heeft op geen enkele binnenlandse markt waarop zij opereert een marktaandeel van meer dan [> 4] (5) %. Lokaal, dat wil zeggen in haar centrale regio’s, zijn de marktaandelen iets hoger. Bij het corporate banking heeft zij een aandeel van [< 15] % in Baden-Württemberg, [< 10] % in Saksen en [< 5] % in Rijnland-Palts. Bij het retail banking heeft de LBBW een marktaandeel van [< 7] % in Baden-Württemberg, [< 2] % in Saksen en [< 1] % in Rijnland-Palts. Het marktaandeel van de LBBW in de kapitaalmarktactiviteiten is zowel in Duitsland alsook in Europa onbeduidend.

2.2.   De maatregelen

| (10) | Ten voordele van de bank werden twee ondersteuningsmaatregelen genomen: een injectie van tier-1-kapitaal ten bedrage van 5 miljard EUR en een maatregel voor activaondersteuning door het verstrekken van garanties ten bedrage van 12,7 miljard EUR voor twee portefeuilles met gestructureerde effecten met een totaal volume van 35 miljard EUR (6). Alle aandeelhouders hebben in verhouding tot hun respectieve aandelenpakket een bijdrage geleverd aan de kapitaalinjectie en indirect aan de maatregel voor activaondersteuning. |
| --- | --- |

(10)

Ten voordele van de bank werden twee ondersteuningsmaatregelen genomen: een injectie van tier-1-kapitaal ten bedrage van 5 miljard EUR en een maatregel voor activaondersteuning door het verstrekken van garanties ten bedrage van 12,7 miljard EUR voor twee portefeuilles met gestructureerde effecten met een totaal volume van 35 miljard EUR (6). Alle aandeelhouders hebben in verhouding tot hun respectieve aandelenpakket een bijdrage geleverd aan de kapitaalinjectie en indirect aan de maatregel voor activaondersteuning.

| (11) | De kapitaalinjectie gebeurde door een evenredige verhoging van het aandelenkapitaal, waarbij een winstuitkering op het nieuwe kapitaal in verhouding tot het bestaande kapitaal bij voorrang wordt toegekend. De bank betaalt voor het geïnjecteerde kapitaal een totale vergoeding van 10 %. Zij is van plan het kapitaal vanaf 2013 in vijf tranches per jaar terug te betalen. |
| --- | --- |

(11)

De kapitaalinjectie gebeurde door een evenredige verhoging van het aandelenkapitaal, waarbij een winstuitkering op het nieuwe kapitaal in verhouding tot het bestaande kapitaal bij voorrang wordt toegekend. De bank betaalt voor het geïnjecteerde kapitaal een totale vergoeding van 10 %. Zij is van plan het kapitaal vanaf 2013 in vijf tranches per jaar terug te betalen.

| (12) | De maatregel voor activaondersteuning werd verleend in de vorm van garanties die de LBBW tegen verliezen beschermen en het wettelijk voorgeschreven kapitaalvereiste voor gestructureerde effecten verminderen. De garanties bieden dekking voor twee verschillende portefeuilles.
  De eerste zogenaamde „ABS-portefeuille” bestaat uit gestructureerde producten met een volume van 17,7 miljard EUR die direct in het bezit van de bank zijn. De LBBW neemt het eerste verliesbedrag (First Loss) ten bedrage van 1,9 miljard EUR op zich en Baden-Württemberg heeft een garantie ten bedrage van 6,7 miljard EUR op het secundaire verliesbedrag verleend. Volgens de informatie van Duitsland bedroeg de daadwerkelijke financiële waarde van de portefeuille op 31 maart 2009 ongeveer [15-16] miljard EUR en de marktwaarde ongeveer 10,137 miljard EUR (7). De vrijval van kapitaal dankzij de garantie beliep [1-2] miljard EUR.
  Bij de tweede zogenaamde „SEALINK-portefeuille” gaat het om een krediet ten bedrage van 8,75 miljard EUR aan een speciaal opgerichte onderneming die een portefeuille met gestructureerde producten in bezit heeft. Bij de SEALINK-portefeuille bedraagt de First Loss 2,75 miljard EUR. Dit is gedekt door een garantie van de vrijstaat Saksen die bij de onderhandelingen in het kader van de overname van de SachsenLB door de LBBW (8) werd bedongen. Baden-Württemberg nam een Second Loss van 6 miljard EUR over zodat er voor de LBBW geen verder risico voor verlies meer bestaat. Volgens de informatie van Duitsland bedroeg de daadwerkelijke financiële waarde van de portefeuille op 31 maart 2009 [12-13] miljard EUR en de marktwaarde 8,006 miljard EUR. De vrijval van kapitaal dankzij de garantie beliep [2,5-3,5] miljard EUR. |
| --- | --- |

(12)

De maatregel voor activaondersteuning werd verleend in de vorm van garanties die de LBBW tegen verliezen beschermen en het wettelijk voorgeschreven kapitaalvereiste voor gestructureerde effecten verminderen. De garanties bieden dekking voor twee verschillende portefeuilles.

De eerste zogenaamde „ABS-portefeuille” bestaat uit gestructureerde producten met een volume van 17,7 miljard EUR die direct in het bezit van de bank zijn. De LBBW neemt het eerste verliesbedrag (First Loss) ten bedrage van 1,9 miljard EUR op zich en Baden-Württemberg heeft een garantie ten bedrage van 6,7 miljard EUR op het secundaire verliesbedrag verleend. Volgens de informatie van Duitsland bedroeg de daadwerkelijke financiële waarde van de portefeuille op 31 maart 2009 ongeveer [15-16] miljard EUR en de marktwaarde ongeveer 10,137 miljard EUR (7). De vrijval van kapitaal dankzij de garantie beliep [1-2] miljard EUR.

Bij de tweede zogenaamde „SEALINK-portefeuille” gaat het om een krediet ten bedrage van 8,75 miljard EUR aan een speciaal opgerichte onderneming die een portefeuille met gestructureerde producten in bezit heeft. Bij de SEALINK-portefeuille bedraagt de First Loss 2,75 miljard EUR. Dit is gedekt door een garantie van de vrijstaat Saksen die bij de onderhandelingen in het kader van de overname van de SachsenLB door de LBBW (8) werd bedongen. Baden-Württemberg nam een Second Loss van 6 miljard EUR over zodat er voor de LBBW geen verder risico voor verlies meer bestaat. Volgens de informatie van Duitsland bedroeg de daadwerkelijke financiële waarde van de portefeuille op 31 maart 2009 [12-13] miljard EUR en de marktwaarde 8,006 miljard EUR. De vrijval van kapitaal dankzij de garantie beliep [2,5-3,5] miljard EUR.

| (13) | Samen hebben beide portefeuilles een marktwaarde van 18,143 miljard EUR, hun daadwerkelijke financiële waarde beloopt circa [27-29] miljard EUR. |
| --- | --- |

(13)

Samen hebben beide portefeuilles een marktwaarde van 18,143 miljard EUR, hun daadwerkelijke financiële waarde beloopt circa [27-29] miljard EUR.

| (14) | De garantie werd voor onbeperkte tijd verleend en kan door de LBBW worden opgezegd. De LBBW heeft zich ertoe verplicht een eerste premie te betalen, die gebaseerd is op een vrijval van kapitaal van 4,4 miljard EUR, waarop een rentevoet van 7 % per jaar van toepassing is. Voor het eerste jaar bedraagt de premie 308 miljoen EUR, in de erop volgende jaren zal het evenredig met het gegarandeerde bedrag en na onderzoek tijdens de herstructureringsprocedure dalen. |
| --- | --- |

(14)

De garantie werd voor onbeperkte tijd verleend en kan door de LBBW worden opgezegd. De LBBW heeft zich ertoe verplicht een eerste premie te betalen, die gebaseerd is op een vrijval van kapitaal van 4,4 miljard EUR, waarop een rentevoet van 7 % per jaar van toepassing is. Voor het eerste jaar bedraagt de premie 308 miljoen EUR, in de erop volgende jaren zal het evenredig met het gegarandeerde bedrag en na onderzoek tijdens de herstructureringsprocedure dalen.

| (15) | Duitsland heeft besloten de garantievergoeding als volgt aan te passen. De LBBW betaalt met terugwerkende kracht 336 miljoen EUR per jaar. Hierdoor wordt de oorspronkelijk voorziene vergoeding in het eerste jaar met 28 miljoen EUR verhoogd. Deze vergoeding is gebaseerd op twee verschillende rentevoeten: 6,25 % op de vrijval van kapitaal en 10 % op het deel van de gegarandeerde waarde dat de daadwerkelijke financiële waarde van beide portefeuilles te boven gaat. De vrijval van kapitaal werd op 4,476 miljard EUR gecorrigeerd. |
| --- | --- |

(15)

Duitsland heeft besloten de garantievergoeding als volgt aan te passen. De LBBW betaalt met terugwerkende kracht 336 miljoen EUR per jaar. Hierdoor wordt de oorspronkelijk voorziene vergoeding in het eerste jaar met 28 miljoen EUR verhoogd. Deze vergoeding is gebaseerd op twee verschillende rentevoeten: 6,25 % op de vrijval van kapitaal en 10 % op het deel van de gegarandeerde waarde dat de daadwerkelijke financiële waarde van beide portefeuilles te boven gaat. De vrijval van kapitaal werd op 4,476 miljard EUR gecorrigeerd.

| (16) | De herkapitalisatie was noodzakelijk om zware verliezen in het jaar 2008 te compenseren en de hogere behoefte aan kapitaal te dekken. De activaondersteuning werd noodzakelijk toen door de waardeaanpassingen voor grote portefeuilles van gestructureerde effecten de behoefte aan eigen vermogen steil omhoog ging en in het tweede kwartaal van 2009 niet meer kon worden voldaan aan de wettelijke vereisten inzake eigen vermogen. |
| --- | --- |

(16)

De herkapitalisatie was noodzakelijk om zware verliezen in het jaar 2008 te compenseren en de hogere behoefte aan kapitaal te dekken. De activaondersteuning werd noodzakelijk toen door de waardeaanpassingen voor grote portefeuilles van gestructureerde effecten de behoefte aan eigen vermogen steil omhoog ging en in het tweede kwartaal van 2009 niet meer kon worden voldaan aan de wettelijke vereisten inzake eigen vermogen.

2.3.   Het toekomstige bedrijfsmodel van de begunstigde bank

| (17) | Het herstructureringsplan beoogt ingrijpende wijzigingen van het bedrijfsmodel van de LBBW. De basis vormt een duidelijke focus op de regionale kernactiviteiten van de LBBW en de concentratie op markten en klanten die een hoger penetratieniveau en aanzienlijke cross-selling-effecten met zich brengen. De activiteiten op de kapitaalmarkt en de eigenhandel worden verminderd. In het geheel dient de LBBW te worden veranderd van een kapitaalmarkt- en klantengeïnduceerd concern voor financiële diensten die het totale spectrum van diensten en producten aanbiedt in een handelsbank met een duidelijke focus op de middelgrote bedrijven en het retail banking die voor haar zaken- en particuliere klanten ook een aantal corporate-finance- en uitgelezen investmentbanking-producten aanbiedt. Ten aanzien van de geografische aanwezigheid zal zich de LBBW uit het buitenland terugtrekken respectievelijk haar buitenlandse aanwezigheid verminderen en zich op een paar centrale regio’s in Duitsland concentreren. |
| --- | --- |

(17)

Het herstructureringsplan beoogt ingrijpende wijzigingen van het bedrijfsmodel van de LBBW. De basis vormt een duidelijke focus op de regionale kernactiviteiten van de LBBW en de concentratie op markten en klanten die een hoger penetratieniveau en aanzienlijke cross-selling-effecten met zich brengen. De activiteiten op de kapitaalmarkt en de eigenhandel worden verminderd. In het geheel dient de LBBW te worden veranderd van een kapitaalmarkt- en klantengeïnduceerd concern voor financiële diensten die het totale spectrum van diensten en producten aanbiedt in een handelsbank met een duidelijke focus op de middelgrote bedrijven en het retail banking die voor haar zaken- en particuliere klanten ook een aantal corporate-finance- en uitgelezen investmentbanking-producten aanbiedt. Ten aanzien van de geografische aanwezigheid zal zich de LBBW uit het buitenland terugtrekken respectievelijk haar buitenlandse aanwezigheid verminderen en zich op een paar centrale regio’s in Duitsland concentreren.

| (18) | De herstructurering gaat uit van de volgende grondgedachten:






  — | op middellange termijn een moderate groei in het Duitse corporate en retail banking; concentratie van de vastgoedfinanciering op een paar landen en uitgelezen objecten; |
| --- | --- | --- |

(18)

De herstructurering gaat uit van de volgende grondgedachten:

—

op middellange termijn een moderate groei in het Duitse corporate en retail banking; concentratie van de vastgoedfinanciering op een paar landen en uitgelezen objecten;

| — | volledige afstoting van de investeringen in gestructureerde effecten en andere soorten van handel in kredietsubstituten die de belangrijkste oorzaak vormen van de actuele problemen van de LBBW; de liquidatie van de bestaande portefeuilles; |
| --- | --- |

—

volledige afstoting van de investeringen in gestructureerde effecten en andere soorten van handel in kredietsubstituten die de belangrijkste oorzaak vormen van de actuele problemen van de LBBW; de liquidatie van de bestaande portefeuilles;

| — | duidelijke vermindering van de economische activiteiten, vooral in de handel met grote volumes en in het buitenland; |
| --- | --- |

—

duidelijke vermindering van de economische activiteiten, vooral in de handel met grote volumes en in het buitenland;

| — | verkoop van belangrijke deelnemingen en dochtermaatschappijen. |
| --- | --- |

—

verkoop van belangrijke deelnemingen en dochtermaatschappijen.

| (19) | De hergestructureerde LBBW zal uit vijf essentiële ressorts bestaan: Corporates I (middelgrote zakelijke klanten, Corporates II wholesale-segment), Retail (particuliere klanten), Spaarbanken, Real Estate (vastgoedfinanciering) en Financial Markets (kapitaalmarkt). Bovendien zal de LBBW toekomstig ook ondernemingsrelevante diensten aanbieden, in het bijzonder Transaction Banking, Treasury en effectentransacties alsook bepaalde producten voor spaarbanken. De activiteiten en aanwezigheid in het buitenland zullen duidelijk worden beperkt en de bank zal haar economische activiteiten concentreren op de drie centrale regionale markten Baden-Württemberg, Rijnland-Palts en Saksen, waarop zij actief is op grond van vroegere fusies van banken uit deelstaten. |
| --- | --- |

(19)

De hergestructureerde LBBW zal uit vijf essentiële ressorts bestaan: Corporates I (middelgrote zakelijke klanten, Corporates II wholesale-segment), Retail (particuliere klanten), Spaarbanken, Real Estate (vastgoedfinanciering) en Financial Markets (kapitaalmarkt). Bovendien zal de LBBW toekomstig ook ondernemingsrelevante diensten aanbieden, in het bijzonder Transaction Banking, Treasury en effectentransacties alsook bepaalde producten voor spaarbanken. De activiteiten en aanwezigheid in het buitenland zullen duidelijk worden beperkt en de bank zal haar economische activiteiten concentreren op de drie centrale regionale markten Baden-Württemberg, Rijnland-Palts en Saksen, waarop zij actief is op grond van vroegere fusies van banken uit deelstaten.

| (20) | De herstructurering zal — ondanks de in de huidige planning voorziene moderate groei — aanzienlijke gevolgen voor het balanstotaal evenals voor de winst- en verliesrekening van de LBBW hebben, en weliswaar niet alleen in het opzicht van samenstelling, maar ook in het opzicht van de totale som. Het balanstotaal van de bank en de risicoactiva (RWA) zullen in vergelijking met 2008 tot 2013 door het afstoten van niet strategische activiteiten en de verkoop van deelnemingen vermoedelijk met [25-30] % respectievelijk [30-35] % dalen. In vergelijking met de cijfers van eind 2008 zal na de volledige afstoting van de genoemde activiteiten het balanstotaal in totaal met 182 miljard EUR respectievelijk met circa 41 % en de risicoactiva met [80-90] miljard EUR respectievelijk [45-50] % dalen. Circa [35-45] % van de vermindering van het balanstotaal respectievelijk meer dan 50 % van de vermindering van de risicoactiva zijn te wijten aan het ophouden met de handel in kredietsubstituten (dat grotendeels onder de steunmaatregel activaondersteuning viel). De terugloop bij de overige centrale economische activiteiten ligt tussen 25 % en 40 %. |
| --- | --- |

(20)

De herstructurering zal — ondanks de in de huidige planning voorziene moderate groei — aanzienlijke gevolgen voor het balanstotaal evenals voor de winst- en verliesrekening van de LBBW hebben, en weliswaar niet alleen in het opzicht van samenstelling, maar ook in het opzicht van de totale som. Het balanstotaal van de bank en de risicoactiva (RWA) zullen in vergelijking met 2008 tot 2013 door het afstoten van niet strategische activiteiten en de verkoop van deelnemingen vermoedelijk met [25-30] % respectievelijk [30-35] % dalen. In vergelijking met de cijfers van eind 2008 zal na de volledige afstoting van de genoemde activiteiten het balanstotaal in totaal met 182 miljard EUR respectievelijk met circa 41 % en de risicoactiva met [80-90] miljard EUR respectievelijk [45-50] % dalen. Circa [35-45] % van de vermindering van het balanstotaal respectievelijk meer dan 50 % van de vermindering van de risicoactiva zijn te wijten aan het ophouden met de handel in kredietsubstituten (dat grotendeels onder de steunmaatregel activaondersteuning viel). De terugloop bij de overige centrale economische activiteiten ligt tussen 25 % en 40 %.

| (21) | Als beschreven zal de LBBW de handel met kredietsubstituten afstoten, deelnemingen verkopen, een aanzienlijk gedeelte van haar buitenlandse dochterondernemingen en vertegenwoordigingen sluiten, hele productreeksen van haar tegenwoordige corporate activiteiten opgeven, haar activiteiten in vermiddelde hypothecaire kredieten beëindigen, de strategische eigenhandel opgeven en complexere activiteiten op de financiële markten vermijden, de vastgoedfinanciering op een aantal regio’s en uitgelezen objectsoorten beperken en haar activiteiten in het wholesale-segment concentreren op de buurlanden van Duitsland (9). |
| --- | --- |

(21)

Als beschreven zal de LBBW de handel met kredietsubstituten afstoten, deelnemingen verkopen, een aanzienlijk gedeelte van haar buitenlandse dochterondernemingen en vertegenwoordigingen sluiten, hele productreeksen van haar tegenwoordige corporate activiteiten opgeven, haar activiteiten in vermiddelde hypothecaire kredieten beëindigen, de strategische eigenhandel opgeven en complexere activiteiten op de financiële markten vermijden, de vastgoedfinanciering op een aantal regio’s en uitgelezen objectsoorten beperken en haar activiteiten in het wholesale-segment concentreren op de buurlanden van Duitsland (9).

| (22) | Het merendeel van de activiteiten van de LBBW ligt in haar kernactiviteit. In het geheel vallen slechts circa [6-8] % van de totale risicoactiva van de bank op de deelnemingen en dochtermaatschappijen. De LBBW is akkoord gegaan met aanzienlijke ingrepen in haar deelnemingsportefeuille. De boekwaarde van alle deelnemingen die in het kader van de herstructurering dienen te worden verkocht bedraagt ongeveer 4,5 miljard EUR (stand 31 december 2008), wat overeenkomt met meer dan 50 % van de totale boekwaarde van de deelnemingen en dochtermaatschappijen van de bank. |
| --- | --- |

(22)

Het merendeel van de activiteiten van de LBBW ligt in haar kernactiviteit. In het geheel vallen slechts circa [6-8] % van de totale risicoactiva van de bank op de deelnemingen en dochtermaatschappijen. De LBBW is akkoord gegaan met aanzienlijke ingrepen in haar deelnemingsportefeuille. De boekwaarde van alle deelnemingen die in het kader van de herstructurering dienen te worden verkocht bedraagt ongeveer 4,5 miljard EUR (stand 31 december 2008), wat overeenkomt met meer dan 50 % van de totale boekwaarde van de deelnemingen en dochtermaatschappijen van de bank.

| (23) | Bij een aanzienlijk gedeelte van de voorgenomen verkopen gaat het om de kernactiviteit van de bank en weliswaar deelnemingen aan ondernemingen van de S-Finanzgruppe (10):






  a) | DekaBank Deutsche Girozentrale (Asset-Manager van het spaarbankenconcern (Sparkassen-Finanzgruppe)); |
| --- | --- | --- |

(23)

Bij een aanzienlijk gedeelte van de voorgenomen verkopen gaat het om de kernactiviteit van de bank en weliswaar deelnemingen aan ondernemingen van de S-Finanzgruppe (10):

a)

DekaBank Deutsche Girozentrale (Asset-Manager van het spaarbankenconcern (Sparkassen-Finanzgruppe));

| b) | LBS Landesbausparkasse Baden-Württemberg (Bouwspaarfonds); |
| --- | --- |

b)

LBS Landesbausparkasse Baden-Württemberg (Bouwspaarfonds);

| c) | SV Sparkassen Versicherung Holding AG (Verzekeringsmaatschappij). |
| --- | --- |

c)

SV Sparkassen Versicherung Holding AG (Verzekeringsmaatschappij).

| (24) | Als gevolg van de herstructurering zal de LBBW in totaal circa 2 500 van de huidige 10 000 medewerkers van de kernbank doen afvloeien (gerekend in volledige betrekkingen). Er wordt van uitgegaan dat de herstructurering niet alleen de administratiekosten zal doen dalen, maar ook het bedrijfsresultaat zal doen stabiliseren, aangezien de wisselvalligere bedrijfstakken worden opgegeven. |
| --- | --- |

(24)

Als gevolg van de herstructurering zal de LBBW in totaal circa 2 500 van de huidige 10 000 medewerkers van de kernbank doen afvloeien (gerekend in volledige betrekkingen). Er wordt van uitgegaan dat de herstructurering niet alleen de administratiekosten zal doen dalen, maar ook het bedrijfsresultaat zal doen stabiliseren, aangezien de wisselvalligere bedrijfstakken worden opgegeven.

2.4.   Structuur van de organisatie

| (25) | Doel van de herstructurering is een eenvoudigere, transparantere structuur van de onderneming, waarbij in totaal minder ressources voor de administratie van de LBBW dienen te worden gebruikt. De behoefte aan risicobeheer en controle van de financiën zal minder worden, aangezien de LBBW gehele bedrijfstakken en productreeksen zal opgeven, haar aanwezigheid in het buitenland zal verminderen en dochtermaatschappijen en deelnemingen zal verkopen. |
| --- | --- |

(25)

Doel van de herstructurering is een eenvoudigere, transparantere structuur van de onderneming, waarbij in totaal minder ressources voor de administratie van de LBBW dienen te worden gebruikt. De behoefte aan risicobeheer en controle van de financiën zal minder worden, aangezien de LBBW gehele bedrijfstakken en productreeksen zal opgeven, haar aanwezigheid in het buitenland zal verminderen en dochtermaatschappijen en deelnemingen zal verkopen.

| (26) | Bestaande bedrijfssegmenten werden afgeslankt en de diensten voor de spaarbanken dienen duidelijker van de andere ressorts te worden gescheiden, zodat de resultaten transparanter kunnen worden geregistreerd. De activa uit de af te stotende handel in kredietsubstituten worden in een zogenaamde Internal Restructuring Unit ondergebracht en afzonderlijk beheerd. |
| --- | --- |

(26)

Bestaande bedrijfssegmenten werden afgeslankt en de diensten voor de spaarbanken dienen duidelijker van de andere ressorts te worden gescheiden, zodat de resultaten transparanter kunnen worden geregistreerd. De activa uit de af te stotende handel in kredietsubstituten worden in een zogenaamde Internal Restructuring Unit ondergebracht en afzonderlijk beheerd.

2.5.   Corporate governance

| (27) | De herstructurering gaat ook gepaard met substantiële wijzigingen van de bestaande corporate governance structuur van de bank. Allereerst wordt de verwijzing op de in wet inzake de Landesbank Baden-Württemberg genoemde publieke taak gewijzigd, om te onderstrepen dat de LBBW alle activiteiten op grond van bedrijfseconomische criteria zal uitvoeren. Dit beginsel wordt ook in het statuut, de bedrijfspolitiek en de interne procedures van de LBBW verankerd. Om tot uitdrukking te brengen dat de LBBW ondanks zijn publieke eigenaars als particuliere onderneming wordt bestuurd, zal de LBBW van een publiekrechtelijke instelling in een naamloze vennootschap worden gewijzigd. Deze wijziging van rechtsvorm wordt zodanig ten uitvoer gebracht dat gewaarborgd is dat de verandering in een naamloze vennootschap uiterlijk op december 2013 is voltrokken. Bovendien worden tot eind 2010 essentiële aspecten van de vrijwillige Duitse corporate governance codex ten uitvoer gelegd. |
| --- | --- |

(27)

De herstructurering gaat ook gepaard met substantiële wijzigingen van de bestaande corporate governance structuur van de bank. Allereerst wordt de verwijzing op de in wet inzake de Landesbank Baden-Württemberg genoemde publieke taak gewijzigd, om te onderstrepen dat de LBBW alle activiteiten op grond van bedrijfseconomische criteria zal uitvoeren. Dit beginsel wordt ook in het statuut, de bedrijfspolitiek en de interne procedures van de LBBW verankerd. Om tot uitdrukking te brengen dat de LBBW ondanks zijn publieke eigenaars als particuliere onderneming wordt bestuurd, zal de LBBW van een publiekrechtelijke instelling in een naamloze vennootschap worden gewijzigd. Deze wijziging van rechtsvorm wordt zodanig ten uitvoer gebracht dat gewaarborgd is dat de verandering in een naamloze vennootschap uiterlijk op december 2013 is voltrokken. Bovendien worden tot eind 2010 essentiële aspecten van de vrijwillige Duitse corporate governance codex ten uitvoer gelegd.

| (28) | Ten tweede worden de functies van de statutaire organen zoals de algemene vergadering van aandeelhouders, de raad van commissarissen en de directie nieuw gedefinieerd om een duidelijkere verdeling van de verantwoordelijkheden en meer transparantie te bereiken. De bevoegdheden van de algemene vergadering worden beperkt op de kenmerkende taken van een algemene vergadering op grond van het effectenrecht, in het bijzonder informatierechten en besluitvorming over de besteding van de winst. Aanvullende omvangrijkere bevoegdheden die een onbetamelijke beïnvloeding van de bedrijfsleiding mogelijk zouden maken, worden ingetrokken. Anders dan tot nog toe komen de functies van toezicht en controle op de directie uitsluitend bij de raad van commissarissen te liggen. Zijn uitoefening van invloed op de beslissingen van de bedrijfsleiding wordt beperkt op de zaken waarbij volgens het Duitse ondernemingsrecht en de wet inzake het kredietstelsel(KWG) een ingreep noodzakelijk is. De bevoegdheid voor de dagelijkse, operatieve bedrijfsleiding ligt ondubbelzinnig bij de directie wat de mogelijkheden voor onbetamelijke beïnvloeding door de eigenaars en hun vertegenwoordigers vermindert. |
| --- | --- |

(28)

Ten tweede worden de functies van de statutaire organen zoals de algemene vergadering van aandeelhouders, de raad van commissarissen en de directie nieuw gedefinieerd om een duidelijkere verdeling van de verantwoordelijkheden en meer transparantie te bereiken. De bevoegdheden van de algemene vergadering worden beperkt op de kenmerkende taken van een algemene vergadering op grond van het effectenrecht, in het bijzonder informatierechten en besluitvorming over de besteding van de winst. Aanvullende omvangrijkere bevoegdheden die een onbetamelijke beïnvloeding van de bedrijfsleiding mogelijk zouden maken, worden ingetrokken. Anders dan tot nog toe komen de functies van toezicht en controle op de directie uitsluitend bij de raad van commissarissen te liggen. Zijn uitoefening van invloed op de beslissingen van de bedrijfsleiding wordt beperkt op de zaken waarbij volgens het Duitse ondernemingsrecht en de wet inzake het kredietstelsel(KWG) een ingreep noodzakelijk is. De bevoegdheid voor de dagelijkse, operatieve bedrijfsleiding ligt ondubbelzinnig bij de directie wat de mogelijkheden voor onbetamelijke beïnvloeding door de eigenaars en hun vertegenwoordigers vermindert.

| (29) | Verdere mechanismen verminderen de mogelijkheden tot (politieke) beïnvloeding en zorgen ervoor dat de bank uitsluitend op grond van bedrijfseconomische criteria wordt geleid. In overeenstemming met de bovengenoemde corporate governance codex wordt de helft van de zetels waarop de aandeelhouders in de raad van commissarissen — die tegenwoordig alleen uit vertegenwoordigers van de eigenaars en de werknemers bestaat — recht hebben met onafhankelijke deskundigen bezet. Alle leden van de raad van commissarissen moeten zich onderwerpen aan een onderzoek naar geschiktheid („fit and proper”-test), dat onlangs door het bankentoezicht voor potentiële commissarissen verplicht werd voorgeschreven. Tijdens de herstructureringsfase tot eind 2013 wordt de positie van president-commissaris met een van de onafhankelijke leden bezet. De bestaande commissies worden in overeenstemming met de best governance beginselen voor banken in een risicocommissie en een commissie van toezicht/balans gewijzigd. Desbetreffende kwalificatievereisten voor de leden van deze commissies moeten waarborgen dat deze commissies hun taken optimaal kunnen nakomen. |
| --- | --- |

(29)

Verdere mechanismen verminderen de mogelijkheden tot (politieke) beïnvloeding en zorgen ervoor dat de bank uitsluitend op grond van bedrijfseconomische criteria wordt geleid. In overeenstemming met de bovengenoemde corporate governance codex wordt de helft van de zetels waarop de aandeelhouders in de raad van commissarissen — die tegenwoordig alleen uit vertegenwoordigers van de eigenaars en de werknemers bestaat — recht hebben met onafhankelijke deskundigen bezet. Alle leden van de raad van commissarissen moeten zich onderwerpen aan een onderzoek naar geschiktheid („fit and proper”-test), dat onlangs door het bankentoezicht voor potentiële commissarissen verplicht werd voorgeschreven. Tijdens de herstructureringsfase tot eind 2013 wordt de positie van president-commissaris met een van de onafhankelijke leden bezet. De bestaande commissies worden in overeenstemming met de best governance beginselen voor banken in een risicocommissie en een commissie van toezicht/balans gewijzigd. Desbetreffende kwalificatievereisten voor de leden van deze commissies moeten waarborgen dat deze commissies hun taken optimaal kunnen nakomen.

2.6.   Bewijs van het herstel van de levensvatbaarheid op lange termijn

| (30) | De LBBW heeft een winst- en verliesraming gepresenteerd, inclusief ramingen van het rendement op eigen vermogen (RoE) en sensitiviteitsanalyses op basis van een realistisch en een pessimistisch scenario. Volgens de winst- en verliesramingen zal de LBBW 2009 een additioneel verlies van circa [2] miljard EUR lijden, 2010 en 2011 het break-evenpoint bereiken (bij [...]) en 2013 een winst van circa [...] miljard EUR behalen. Het rendement op eigen vermogen zal 2009 negatief uitvallen, van 2010 tot 2012 langzaam stijgen en 2013 voor het eerst dubbele cijfers hebben ([10-12] %). De Core tier-1-ratio wordt voor 2009 en 2010 op circa [...] % vastgesteld en zal door de massieve afstoting van risicoactiva geleidelijk naar [9-10] % stijgen zodat de LBBW vanaf 2013 de steunmaatregelen door de staat kan terugbetalen. |
| --- | --- |

(30)

De LBBW heeft een winst- en verliesraming gepresenteerd, inclusief ramingen van het rendement op eigen vermogen (RoE) en sensitiviteitsanalyses op basis van een realistisch en een pessimistisch scenario. Volgens de winst- en verliesramingen zal de LBBW 2009 een additioneel verlies van circa [2] miljard EUR lijden, 2010 en 2011 het break-evenpoint bereiken (bij [...]) en 2013 een winst van circa [...] miljard EUR behalen. Het rendement op eigen vermogen zal 2009 negatief uitvallen, van 2010 tot 2012 langzaam stijgen en 2013 voor het eerst dubbele cijfers hebben ([10-12] %). De Core tier-1-ratio wordt voor 2009 en 2010 op circa [...] % vastgesteld en zal door de massieve afstoting van risicoactiva geleidelijk naar [9-10] % stijgen zodat de LBBW vanaf 2013 de steunmaatregelen door de staat kan terugbetalen.

| (31) | De belangrijkste cijfers en kerncijfers van het herstructureringsplan zijn in de volgende tabel op een rijtje gezet: | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | Doelactiviteit 2013 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| RWA voor migratie (miljard EUR) | 178 | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| RWA incl. migratie (miljard EUR) | 178 | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Bruto opbrengsten (incl. kapitaalrendement/hybride rentebetaling) | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Risicokosten | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Bedrijfskosten | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Bedrijfsresultaat | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Saldo andere bezittingen | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Premie risicogarantie | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Correctie van de impliciete aftrek voor de vergoeding van de hybride instrumenten | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Winst voor belasting (voor hybride rentebetaling) | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [..] | [...] |
| Stijging van hybride na verlies op deelneming | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Rentebetaling hybride kapitaal | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Resultaat voor belastingen | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Belastingen | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Resultaat na belastingen | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Kernkapitaal (miljard EUR) | [...] | [...] | [..] | [..] | [...] | [...] | [..] |
| RoE | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [> 10 %] |
| CIR | [...] % | [...] % | [...] % | [...] % | [...] % | [...] % | [30-60] % |
| Core tier-1-ratio (na vaststelling van het resultaat) | [...] % | [...] % | [...] % | [...] % | [...] % | [...] % | [9-11] % |

(31)

De belangrijkste cijfers en kerncijfers van het herstructureringsplan zijn in de volgende tabel op een rijtje gezet:

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Doelactiviteit 2013

RWA voor migratie (miljard EUR)

178

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

RWA incl. migratie (miljard EUR)

178

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Bruto opbrengsten (incl. kapitaalrendement/hybride rentebetaling)

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Risicokosten

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Bedrijfskosten

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Bedrijfsresultaat

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Saldo andere bezittingen

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Premie risicogarantie

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Correctie van de impliciete aftrek voor de vergoeding van de hybride instrumenten

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Winst voor belasting (voor hybride rentebetaling)

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[..]

[...]

Stijging van hybride na verlies op deelneming

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Rentebetaling hybride kapitaal

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Resultaat voor belastingen

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Belastingen

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Resultaat na belastingen

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Kernkapitaal (miljard EUR)

[...]

[...]

[..]

[..]

[...]

[...]

[..]

RoE

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[> 10 %]

CIR

[...] %

[...] %

[...] %

[...] %

[...] %

[...] %

[30-60] %

Core tier-1-ratio (na vaststelling van het resultaat)

[...] %

[...] %

[...] %

[...] %

[...] %

[...] %

[9-11] %

| (32) | Volgens het basisscenario zal 2009 nog altijd een moeilijk jaar zijn en zal het bruto binnenlands product (bbp) op grond van de aanhoudende financiële crisis krimpen. Vanaf 2010 gaat men van een geleidelijk herstel uit, zodat het waarschijnlijk is dat de situatie op de financiële markten en in de economie zich volledig normaliseert. De LBBW gaat ervan uit dat het Duitse bbp 2009 met 6,2 % terugloopt en 2010 met 1 % stijgt; ze verwacht daarna tot 2013 een geleidelijke stijging van de bbp-groei tot 2,5 %. Bij de werkloosheid gaat men voor 2010 uit van een piek van 9,8 %, voorts van een aanhoudend hoog cijfer voor 2011 en daarna van een teruggang op 8,3 % in 2013. De LBBW rekent verder op een geringe, lichtjes stijgende inflatie die duidelijk achter de inflatiedoelen van de ECB terugvalt. Ondanks het expansieve monetaire beleid van de centrale banken en de massieve vergroting van de begrotingstekorten wordt geraamd dat de inflatie met het oog op een reële groei mogelijk gering zal uitvallen. |
| --- | --- |

(32)

Volgens het basisscenario zal 2009 nog altijd een moeilijk jaar zijn en zal het bruto binnenlands product (bbp) op grond van de aanhoudende financiële crisis krimpen. Vanaf 2010 gaat men van een geleidelijk herstel uit, zodat het waarschijnlijk is dat de situatie op de financiële markten en in de economie zich volledig normaliseert. De LBBW gaat ervan uit dat het Duitse bbp 2009 met 6,2 % terugloopt en 2010 met 1 % stijgt; ze verwacht daarna tot 2013 een geleidelijke stijging van de bbp-groei tot 2,5 %. Bij de werkloosheid gaat men voor 2010 uit van een piek van 9,8 %, voorts van een aanhoudend hoog cijfer voor 2011 en daarna van een teruggang op 8,3 % in 2013. De LBBW rekent verder op een geringe, lichtjes stijgende inflatie die duidelijk achter de inflatiedoelen van de ECB terugvalt. Ondanks het expansieve monetaire beleid van de centrale banken en de massieve vergroting van de begrotingstekorten wordt geraamd dat de inflatie met het oog op een reële groei mogelijk gering zal uitvallen.

| (33) | Op basis van deze veronderstellingen gaat de LBBW van volgende effecten op haar kernactiviteit uit. Het resultaat zal in het voornamelijk door de effectenhandel aangedreven retail banking verder zeer bescheiden uitvallen. De provisies zullen waarschijnlijk merkbaar teruglopen en vermoedelijk ook niet meer zo snel omhooggaan, aangezien de particuliere klanten zich waarschijnlijk zullen heroriënteren op veiligere beleggingsvormen, vooral op deposito’s en spaartegoeden. Ook zullen de nieuwe wettelijke voorschriften en een hoge producttransparantie hoogstwaarschijnlijk de druk op de handelsmarge nog verhogen. Bij het corporate banking, vooral bij de activiteiten met middelgrote bedrijven, gaat men echter van een hoger resultaat uit. De LBBW ziet met het oog op de gedeeltelijke terugtrekking van nationale en internationale concurrenten nieuwe kansen voor de expansie van haar functie als vaste bankrelatie voor de middelgrote bedrijven en rekent hier op een stijgende vraag. De LBBW rekent er verder op dat het resultaat door cross-selling, met name door de verkoop van hedging-instrumenten voor rente, devisen- en warenrisico’s, verder zal worden verbeterd. |
| --- | --- |

(33)

Op basis van deze veronderstellingen gaat de LBBW van volgende effecten op haar kernactiviteit uit. Het resultaat zal in het voornamelijk door de effectenhandel aangedreven retail banking verder zeer bescheiden uitvallen. De provisies zullen waarschijnlijk merkbaar teruglopen en vermoedelijk ook niet meer zo snel omhooggaan, aangezien de particuliere klanten zich waarschijnlijk zullen heroriënteren op veiligere beleggingsvormen, vooral op deposito’s en spaartegoeden. Ook zullen de nieuwe wettelijke voorschriften en een hoge producttransparantie hoogstwaarschijnlijk de druk op de handelsmarge nog verhogen. Bij het corporate banking, vooral bij de activiteiten met middelgrote bedrijven, gaat men echter van een hoger resultaat uit. De LBBW ziet met het oog op de gedeeltelijke terugtrekking van nationale en internationale concurrenten nieuwe kansen voor de expansie van haar functie als vaste bankrelatie voor de middelgrote bedrijven en rekent hier op een stijgende vraag. De LBBW rekent er verder op dat het resultaat door cross-selling, met name door de verkoop van hedging-instrumenten voor rente, devisen- en warenrisico’s, verder zal worden verbeterd.

| (34) | Wat de activiteiten in het wholesale-segment aangaat, rekent de LBBW op de middellange termijn met een stijgende vraag naar kredieten en ook met een stijgende vraag niet alleen naar klassieke producten voor eigen en vreemd vermogen, maar ook naar balansherstructureringen. De activiteiten van de LBBW op de financiële markt profiteren op het moment van eenmalige effecten en de extreem gunstige financieringsvoorwaarden die voortkomen uit de terbeschikkingstelling van geldvolumes tegen gunstige voorwaarden door de Europese Centrale Bank. Op de middellange termijn gaat de LBBW er echter van uit dat de marktomvang zich bij een normalisatie van de volatiliteit op de financiële markten en van de economische ontwikkeling zich weer positief zal ontwikkelen. Concreet rekent zij op een bescheiden groei voor gestructureerde kapitaalmarktproducten en dat er een sterker beroep op de kapitaalmarkt wordt gedaan. |
| --- | --- |

(34)

Wat de activiteiten in het wholesale-segment aangaat, rekent de LBBW op de middellange termijn met een stijgende vraag naar kredieten en ook met een stijgende vraag niet alleen naar klassieke producten voor eigen en vreemd vermogen, maar ook naar balansherstructureringen. De activiteiten van de LBBW op de financiële markt profiteren op het moment van eenmalige effecten en de extreem gunstige financieringsvoorwaarden die voortkomen uit de terbeschikkingstelling van geldvolumes tegen gunstige voorwaarden door de Europese Centrale Bank. Op de middellange termijn gaat de LBBW er echter van uit dat de marktomvang zich bij een normalisatie van de volatiliteit op de financiële markten en van de economische ontwikkeling zich weer positief zal ontwikkelen. Concreet rekent zij op een bescheiden groei voor gestructureerde kapitaalmarktproducten en dat er een sterker beroep op de kapitaalmarkt wordt gedaan.

| (35) | Met het oog op deze verwachtingen dient de afhankelijkheid van de LBBW van opportunistische activiteiten te worden verminderd en het aandeel van stabielere inkomstenbronnen te worden vergroot. De marktrisico’s dienen te worden verminderd en de opbrengsten uit de eigenhandel te worden vervangen door inkomsten uit provisie. De bestaande hoge concentratie van kredietrisico’s werd al verminderd en zal nog verder worden verlaagd. |
| --- | --- |

(35)

Met het oog op deze verwachtingen dient de afhankelijkheid van de LBBW van opportunistische activiteiten te worden verminderd en het aandeel van stabielere inkomstenbronnen te worden vergroot. De marktrisico’s dienen te worden verminderd en de opbrengsten uit de eigenhandel te worden vervangen door inkomsten uit provisie. De bestaande hoge concentratie van kredietrisico’s werd al verminderd en zal nog verder worden verlaagd.

| (36) | Bij een pessimistisch scenario, waarbij de risicoactiva voor 2011, 2012 en 2013 meer dan tien procent hoger zijn vastgesteld dan in het basisscenario zou de kapitaalratio duidelijk lager uitvallen dan in het realistische scenario. Toch zou de bank nog altijd aan de wettelijke vereisten inzake eigen vermogen voldoen, aangezien de Core tier-1-ratio op geen moment onder 7 % zou dalen en de ratio van het totaal eigen vermogen in ieder jaar ten minste 10 % zou bedragen. Voor de vaststelling van de uit de activiteiten met bedrijfskredieten verwachte verliezen heeft de bank aanvullende stresstesten uitgevoerd, omdat dit ressort onder de exportgerichtheid van haar klanten op hun essentiële markten, vooral door de ineenstorting van de wereldhandel, te lijden heeft. Hoewel dit de kapitaalratio verder zou kunnen verslechteren, zou de bank nog altijd over voldoende bufferkapitaal beschikken. |
| --- | --- |

(36)

Bij een pessimistisch scenario, waarbij de risicoactiva voor 2011, 2012 en 2013 meer dan tien procent hoger zijn vastgesteld dan in het basisscenario zou de kapitaalratio duidelijk lager uitvallen dan in het realistische scenario. Toch zou de bank nog altijd aan de wettelijke vereisten inzake eigen vermogen voldoen, aangezien de Core tier-1-ratio op geen moment onder 7 % zou dalen en de ratio van het totaal eigen vermogen in ieder jaar ten minste 10 % zou bedragen. Voor de vaststelling van de uit de activiteiten met bedrijfskredieten verwachte verliezen heeft de bank aanvullende stresstesten uitgevoerd, omdat dit ressort onder de exportgerichtheid van haar klanten op hun essentiële markten, vooral door de ineenstorting van de wereldhandel, te lijden heeft. Hoewel dit de kapitaalratio verder zou kunnen verslechteren, zou de bank nog altijd over voldoende bufferkapitaal beschikken.

| (37) | De LBBW heeft een gediversifieerde financieringsmix. Zij financiert zich in de kern van de zaak door i) spaarbanken en andere financiële instellingen, ii) pandbrieven en andere effecten alsmede door iii) verplichtingen van haar klanten. Volgens het herstructureringsplan zal de bank niet in financieringsmoeilijkheden komen. Volgens het plan zal vooral de financiering uit beschermde obligaties met staatsgarantie waarvan de looptijd tot 2015 vervalt geen financieringstekort veroorzaken, aangezien de activa waarop deze is gebaseerd, worden verminderd. De bank beschikt over een aanzienlijke pool van activa die geschikt zijn voor de centrale bank, waarop zij in het geval van beperkte liquiditeit zou kunnen terugvallen. Bovendien hebben binnenshuis uitgevoerde analyses en stresstesten met het oog op het liquiditeitsmanagement als resultaat gebracht dat de bank een verslechtering van haar rating zelfs bij ongunstige omstandigheden zonder liquiditeitsproblemen zou kunnen bolwerken. |
| --- | --- |

(37)

De LBBW heeft een gediversifieerde financieringsmix. Zij financiert zich in de kern van de zaak door i) spaarbanken en andere financiële instellingen, ii) pandbrieven en andere effecten alsmede door iii) verplichtingen van haar klanten. Volgens het herstructureringsplan zal de bank niet in financieringsmoeilijkheden komen. Volgens het plan zal vooral de financiering uit beschermde obligaties met staatsgarantie waarvan de looptijd tot 2015 vervalt geen financieringstekort veroorzaken, aangezien de activa waarop deze is gebaseerd, worden verminderd. De bank beschikt over een aanzienlijke pool van activa die geschikt zijn voor de centrale bank, waarop zij in het geval van beperkte liquiditeit zou kunnen terugvallen. Bovendien hebben binnenshuis uitgevoerde analyses en stresstesten met het oog op het liquiditeitsmanagement als resultaat gebracht dat de bank een verslechtering van haar rating zelfs bij ongunstige omstandigheden zonder liquiditeitsproblemen zou kunnen bolwerken.

2.7.   Toezeggingen van Duitsland

| (38) | Duitsland heeft de toezegging gedaan dat de LBBW het herstructureringsplan zal uitvoeren, en heeft de volgende toezeggingen (met betrekking tot de vermindering van het balanstotaal en het bestand aan risicoactiva alsmede verkopen) en verbintenissen medegedeeld:
  „De Bondsregering en de LBBW zeggen toe dat in het kader van de herstructurering van de LBBW de volgende structurele maatregelen zullen worden genomen:
  [...]






  3. | De LBBW zal haar activabestand van 2008 (ca. 448 miljard EUR balanstotaal op 31 december 2008) met ca. 182 miljard EUR, dat wil zeggen ca. 41 % verminderen. Van deze vermindering zullen vóór 31 december 2013 ca. [125-135] miljard EUR zijn gerealiseerd. |
| --- | --- | --- |

(38)

Duitsland heeft de toezegging gedaan dat de LBBW het herstructureringsplan zal uitvoeren, en heeft de volgende toezeggingen (met betrekking tot de vermindering van het balanstotaal en het bestand aan risicoactiva alsmede verkopen) en verbintenissen medegedeeld:

„De Bondsregering en de LBBW zeggen toe dat in het kader van de herstructurering van de LBBW de volgende structurele maatregelen zullen worden genomen:

[...]

3.

De LBBW zal haar activabestand van 2008 (ca. 448 miljard EUR balanstotaal op 31 december 2008) met ca. 182 miljard EUR, dat wil zeggen ca. 41 % verminderen. Van deze vermindering zullen vóór 31 december 2013 ca. [125-135] miljard EUR zijn gerealiseerd.

| 4. | De LBBW zal haar risicoactivabestand van 2008 (ca. 178 miljard EUR op 31 december 2008) met ca. [80-100] miljard EUR, dat wil zeggen ca. [40-60] % verminderen. Van deze vermindering zal vóór 31 december 2013 ca. [60-80] miljard EUR zijn gerealiseerd. |
| --- | --- |

4.

De LBBW zal haar risicoactivabestand van 2008 (ca. 178 miljard EUR op 31 december 2008) met ca. [80-100] miljard EUR, dat wil zeggen ca. [40-60] % verminderen. Van deze vermindering zal vóór 31 december 2013 ca. [60-80] miljard EUR zijn gerealiseerd.

| 5. | De LBBW zal de onderstaande deelnemingen, voor zover niet al verkocht, uiterlijk binnen de aangegeven termijnen zo veel mogelijk van de hand doen. Daarbij dienen de essentiële, waardebepalende onderdelen van de tegenwoordige omvang van de bedrijfsverrichtingen tot de verkoop te worden bewaard en te koop te worden gesteld.






  a) | Sachsen DV Betriebs- und Servicegesellschaft mbH (verkocht in augustus 2009) |
| --- | --- | --- |

5.

De LBBW zal de onderstaande deelnemingen, voor zover niet al verkocht, uiterlijk binnen de aangegeven termijnen zo veel mogelijk van de hand doen. Daarbij dienen de essentiële, waardebepalende onderdelen van de tegenwoordige omvang van de bedrijfsverrichtingen tot de verkoop te worden bewaard en te koop te worden gesteld.

a)

Sachsen DV Betriebs- und Servicegesellschaft mbH (verkocht in augustus 2009)

| b) | quirin bank AG (verkocht in september 2009) |
| --- | --- |

b)

quirin bank AG (verkocht in september 2009)

| c) | DekaBank Deutsche Girozentrale (verkoop gepland vóór eind [...]) |
| --- | --- |

c)

DekaBank Deutsche Girozentrale (verkoop gepland vóór eind [...])

| d) | Lasssarus Handels GmbH (verkoop/liquidatie gepland vóór eind [...]) |
| --- | --- |

d)

Lasssarus Handels GmbH (verkoop/liquidatie gepland vóór eind [...])

| e) | LBBW Securities LLC (Broker/Dealer) (verkoop/sluiting gepland vóór eind [...]) |
| --- | --- |

e)

LBBW Securities LLC (Broker/Dealer) (verkoop/sluiting gepland vóór eind [...])

| f) | LBBW Luxemburg SA (verkoop van de [...] gepland vóór eind [...], afwikkeling van de [...]) |
| --- | --- |

f)

LBBW Luxemburg SA (verkoop van de [...] gepland vóór eind [...], afwikkeling van de [...])

| g) | LRI Invest SA (verkoop gepland vóór eind [...]) |
| --- | --- |

g)

LRI Invest SA (verkoop gepland vóór eind [...])

| h) | LBBW Asset Management (Ireland) plc (verkoop respectievelijk sluiting gepland vóór eind [...]) |
| --- | --- |

h)

LBBW Asset Management (Ireland) plc (verkoop respectievelijk sluiting gepland vóór eind [...])

| i) | LBS Landesbausparkasse Baden-Württemberg [...] (verkoop gepland vóór eind [...]) |
| --- | --- |

i)

LBS Landesbausparkasse Baden-Württemberg [...] (verkoop gepland vóór eind [...])

| j) | SV Sparkassen Versicherung Holding AG (verkoop gepland vóór eind [...]) |
| --- | --- |

j)

SV Sparkassen Versicherung Holding AG (verkoop gepland vóór eind [...])

| k) | LBBW Immobilien GmbH (Huizenbestand) (verkoop gepland vóór eind [...]) |
| --- | --- |

k)

LBBW Immobilien GmbH (Huizenbestand) (verkoop gepland vóór eind [...])

| l) | [...] (verkoop gepland vóór eind [...]) |
| --- | --- |

l)

[...] (verkoop gepland vóór eind [...])

| m) | [...] (verkoop gepland vóór eind [...]) |
| --- | --- |

m)

[...] (verkoop gepland vóór eind [...])

| n) | [...] (verkoop gepland vóór eind [...]). |
| --- | --- |

n)

[...] (verkoop gepland vóór eind [...]).

| 6. | Een verkoop van een van de in punt 5 opgevoerde deelnemingen kan met [...] maanden, maar uiterlijk tot 31 december 2013, worden opgeschoven, wanneer de LBBW aantoont dat het uit de transactie te behalen verkoopsresultaat in de enkelvoudige jaarrekening van de LBBW conform het wetboek van koophandel (Handelsgesetzbuch) onder de gegeven boekwaarde van de deelneming zou liggen of tot verliezen in de geconsolideerde jaarrekening conform IFRS zou leiden. |
| --- | --- |

6.

Een verkoop van een van de in punt 5 opgevoerde deelnemingen kan met [...] maanden, maar uiterlijk tot 31 december 2013, worden opgeschoven, wanneer de LBBW aantoont dat het uit de transactie te behalen verkoopsresultaat in de enkelvoudige jaarrekening van de LBBW conform het wetboek van koophandel (Handelsgesetzbuch) onder de gegeven boekwaarde van de deelneming zou liggen of tot verliezen in de geconsolideerde jaarrekening conform IFRS zou leiden.

| 7. | De volledige en correcte tenuitvoerlegging van de toezeggingen in punt 5 wordt voortdurend en in volle omvang door een voldoende gekwalificeerd deskundige, bij voorkeur door een accountant, gecontroleerd en gedetailleerd onderzocht. De trustee onderzoekt ook of de aankoopprijs op basis van economische criteria tot stand is gekomen. De LBBW draagt binnen drie maanden na betekening van dit besluit een geschikte onafhankelijke deskundige aan de Commissie voor. Zijn benoeming is afhankelijk van de toestemming door de Commissie. De Commissie kan de deskundige om verklaringen en rectificaties vragen. De kosten van deze deskundige komen ten laste van de LBBW. |
| --- | --- |

7.

De volledige en correcte tenuitvoerlegging van de toezeggingen in punt 5 wordt voortdurend en in volle omvang door een voldoende gekwalificeerd deskundige, bij voorkeur door een accountant, gecontroleerd en gedetailleerd onderzocht. De trustee onderzoekt ook of de aankoopprijs op basis van economische criteria tot stand is gekomen. De LBBW draagt binnen drie maanden na betekening van dit besluit een geschikte onafhankelijke deskundige aan de Commissie voor. Zijn benoeming is afhankelijk van de toestemming door de Commissie. De Commissie kan de deskundige om verklaringen en rectificaties vragen. De kosten van deze deskundige komen ten laste van de LBBW.

| 8. | Indien een van de onder punt 5 genoemde deelnemingen op de opgegeven uiterste datum, zelfs na alle mogelijke termijnverlengingen, niet is verkocht, kan de Commissie in een apart besluit bepalen dat de desbetreffende deelneming door een verkooptrustee wordt verkocht. De kosten van de verkooptrustee komen ten laste van de LBBW. |
| --- | --- |

8.

Indien een van de onder punt 5 genoemde deelnemingen op de opgegeven uiterste datum, zelfs na alle mogelijke termijnverlengingen, niet is verkocht, kan de Commissie in een apart besluit bepalen dat de desbetreffende deelneming door een verkooptrustee wordt verkocht. De kosten van de verkooptrustee komen ten laste van de LBBW.

| 9. | De LBBW zal zo snel mogelijk, en uiterlijk op 31 december 2010, volgende vertegenwoordigingen sluiten:






  a) | Barcelona |
| --- | --- | --- |

9.

De LBBW zal zo snel mogelijk, en uiterlijk op 31 december 2010, volgende vertegenwoordigingen sluiten:

a)

Barcelona

| b) | Madrid |
| --- | --- |

b)

Madrid

| c) | Parijs |
| --- | --- |

c)

Parijs

| d) | Amsterdam |
| --- | --- |

d)

Amsterdam

| e) | Milaan |
| --- | --- |

e)

Milaan

| f) | Boedapest |
| --- | --- |

f)

Boedapest

| g) | Warschau |
| --- | --- |

g)

Warschau

| h) | Praag. |
| --- | --- |

h)

Praag.

De vertegenwoordigingen in Londen, New York, Singapore en Tokio worden aanzienlijk kleiner.

De Bondsregering en de LBBW garanderen dat de LBBW zich aan volgende gedragsregels zal houden:

| 10. | De LBBW zal tijdens de uitvoering van het herstructureringsplan, maximaal tot 31 december 2012, alleen rente betalen over lager in rang staand kapitaal respectievelijk een verlies op de deelneming van lager in rang staand kapitaal alleen vermijden, in zoverre ze hiertoe ook zonder liquidatie van financiële reserves of van bijzondere titels conform § 340 f/g HGB (wetboek van koophandel) is verplicht. |
| --- | --- |

10.

De LBBW zal tijdens de uitvoering van het herstructureringsplan, maximaal tot 31 december 2012, alleen rente betalen over lager in rang staand kapitaal respectievelijk een verlies op de deelneming van lager in rang staand kapitaal alleen vermijden, in zoverre ze hiertoe ook zonder liquidatie van financiële reserves of van bijzondere titels conform § 340 f/g HGB (wetboek van koophandel) is verplicht.

| 11. | De LBBW zal tot 31 december 2012 geen aankopen doen van met de LBBW concurrerende financiële instellingen. Andere deelnemingsactiviteiten die in het kader van het bedrijfsmodel van de LBBW tot de oorspronkelijke activiteiten voor klanten worden gerekend blijven nog steeds mogelijk, wanneer ze geen afbreuk doen aan de levensvatbaarheid van de bank. |
| --- | --- |

11.

De LBBW zal tot 31 december 2012 geen aankopen doen van met de LBBW concurrerende financiële instellingen. Andere deelnemingsactiviteiten die in het kader van het bedrijfsmodel van de LBBW tot de oorspronkelijke activiteiten voor klanten worden gerekend blijven nog steeds mogelijk, wanneer ze geen afbreuk doen aan de levensvatbaarheid van de bank.

| 12. | De LBBW zal met inachtneming van economische beginselen en in het kader van het nieuwe bedrijfsmodel van de LBBW haar medewerking geven aan een algemene consolidatie van de banken uit de deelstaten. Voor zover de LBBW fusies van afzonderlijke banken uit de deelstaten beoordeelt, zal de LBBW uitgaan van het beginsel van waarborging van de levensvatbaarheid van de gefusioneerde instelling en van haar vermogen om de reële economie duurzaam adequaat van kredieten te voorzien. Eventuele aankopen/fusies in het kader van de consolidatie van de banken uit de deelstaten hebben vooraf de goedkeuring nodig van de Commissie. |
| --- | --- |

12.

De LBBW zal met inachtneming van economische beginselen en in het kader van het nieuwe bedrijfsmodel van de LBBW haar medewerking geven aan een algemene consolidatie van de banken uit de deelstaten. Voor zover de LBBW fusies van afzonderlijke banken uit de deelstaten beoordeelt, zal de LBBW uitgaan van het beginsel van waarborging van de levensvatbaarheid van de gefusioneerde instelling en van haar vermogen om de reële economie duurzaam adequaat van kredieten te voorzien. Eventuele aankopen/fusies in het kader van de consolidatie van de banken uit de deelstaten hebben vooraf de goedkeuring nodig van de Commissie.

| 13. | De LBBW zal op de markten waarop zij een aanzienlijk marktaandeel heeft, dat wil zeggen in het corporate banking voor middelgrote bedrijven en het retail banking tot 31 december 2012 geen gunstigere prijzen aanbieden dan de prijzen van de gunstigste van haar 10 belangrijkste concurrenten (gezien het marktaandeel). |
| --- | --- |

13.

De LBBW zal op de markten waarop zij een aanzienlijk marktaandeel heeft, dat wil zeggen in het corporate banking voor middelgrote bedrijven en het retail banking tot 31 december 2012 geen gunstigere prijzen aanbieden dan de prijzen van de gunstigste van haar 10 belangrijkste concurrenten (gezien het marktaandeel).

| 14. | De LBBW zal ten opzichte van de concurrentie geen reclame maken met de verlening van steunmaatregelen of met de hieruit voortvloeiende voordelen. |
| --- | --- |

14.

De LBBW zal ten opzichte van de concurrentie geen reclame maken met de verlening van steunmaatregelen of met de hieruit voortvloeiende voordelen.

| 15. | De LBBW zal in het kader van haar kredietverlening en kapitaalbelegging door middel van wettelijk/bankeconomisch redelijke voorwaarden rekening houden met de kredietbehoefte van de economie, in het bijzonder van middelgrote bedrijven. |
| --- | --- |

15.

De LBBW zal in het kader van haar kredietverlening en kapitaalbelegging door middel van wettelijk/bankeconomisch redelijke voorwaarden rekening houden met de kredietbehoefte van de economie, in het bijzonder van middelgrote bedrijven.

| 16. | Verder zal de LBBW haar interne stimuleringsregelingen op gepastheid onderzoeken en ervoor zorgen dat ze niet motiveren tot het nemen van ongepaste risico’s, alsmede op duurzame en langetermijndoelen van de onderneming gericht zijn en transparant zijn. |
| --- | --- |

16.

Verder zal de LBBW haar interne stimuleringsregelingen op gepastheid onderzoeken en ervoor zorgen dat ze niet motiveren tot het nemen van ongepaste risico’s, alsmede op duurzame en langetermijndoelen van de onderneming gericht zijn en transparant zijn.

| 17. | De LBBW zal de risicomonitoring en het risicotoezicht verder uitbreiden. In het kader hiervan zal ze de complete kredietsubstituutsactiviteiten van de corebusiness-segmenten scheiden en bij een organisatorisch en functioneel gescheiden Internal Restructuring Unit (IRU) plaatsen. Deze eenheid zal voor een afzonderlijke weergave, rapportage en besturing van de af te stotende activiteiten zorgen. |
| --- | --- |

17.

De LBBW zal de risicomonitoring en het risicotoezicht verder uitbreiden. In het kader hiervan zal ze de complete kredietsubstituutsactiviteiten van de corebusiness-segmenten scheiden en bij een organisatorisch en functioneel gescheiden Internal Restructuring Unit (IRU) plaatsen. Deze eenheid zal voor een afzonderlijke weergave, rapportage en besturing van de af te stotende activiteiten zorgen.

| 18. | De LBBW zal vanaf 31 december 2010 de spaarbankenactiviteiten afzonderlijk weergeven. |
| --- | --- |

18.

De LBBW zal vanaf 31 december 2010 de spaarbankenactiviteiten afzonderlijk weergeven.

| 19. | De LBBW zal een omzichtige, solide en op het duurzaamheidsbeginsel georiënteerde bedrijfspolitiek voeren. |
| --- | --- |

19.

De LBBW zal een omzichtige, solide en op het duurzaamheidsbeginsel georiënteerde bedrijfspolitiek voeren.

| 20. | De LBBW zal geen liquiditeitsvoordeel benutten dat uit de ECB-geschiktheid van de garantiestructuur voortvloeit. |
| --- | --- |

20.

De LBBW zal geen liquiditeitsvoordeel benutten dat uit de ECB-geschiktheid van de garantiestructuur voortvloeit.

| 21. | De LBBW betaalt met terugwerkende kracht vanaf het tijdstip van de verlening van de garantie in eerste instantie een jaarlijkse vergoeding van 6,25 % op het aanvankelijke effect van de activaondersteuning. Deze zal evenredig aan een vermindering van het beschikbare garantievolume afnemen. De LBBW betaalt een additionele jaarlijkse vergoeding van 3,75 % op het gedeelte van het bedrag van de garantie voor de securisatieportefeuille (ABS-Portefeuille) dat niet boven de 1,5 miljard EURuitgaat. Dat wil zeggen, de LBBW zal deze additionele vergoeding in toto betalen zolang het voor de securisatieportefeuille nodige garantiebedrag nog ten minste 1,5 miljard EUR bedraagt; wanneer het garantiebedrag onder de 1,5 miljard EUR daalt, is slechts nog een vergoeding van 3,75 % op het uitstaande bedrag te betalen. |
| --- | --- |

21.

De LBBW betaalt met terugwerkende kracht vanaf het tijdstip van de verlening van de garantie in eerste instantie een jaarlijkse vergoeding van 6,25 % op het aanvankelijke effect van de activaondersteuning. Deze zal evenredig aan een vermindering van het beschikbare garantievolume afnemen. De LBBW betaalt een additionele jaarlijkse vergoeding van 3,75 % op het gedeelte van het bedrag van de garantie voor de securisatieportefeuille (ABS-Portefeuille) dat niet boven de 1,5 miljard EURuitgaat. Dat wil zeggen, de LBBW zal deze additionele vergoeding in toto betalen zolang het voor de securisatieportefeuille nodige garantiebedrag nog ten minste 1,5 miljard EUR bedraagt; wanneer het garantiebedrag onder de 1,5 miljard EUR daalt, is slechts nog een vergoeding van 3,75 % op het uitstaande bedrag te betalen.

Toezeggingen met betrekking tot corporate governance:

| 22. | De bestaande raad van bestuur wordt in navolging van de corporate governance codex omgevormd tot een onafhankelijke raad van commissarissen.






  a) | De toezichts- en controlefuncties worden uitsluitend in de raad van commissarissen gebundeld en niet meer zoals tot nog toe door twee organen (afgevaardigdenvergadering en raad van bestuur) gedeeld. Activiteiten van wezenlijk belang zijn zoals gebruikelijk afhankelijk van de goedkeuring door de raad van commissarissen. |
| --- | --- | --- |

22.

De bestaande raad van bestuur wordt in navolging van de corporate governance codex omgevormd tot een onafhankelijke raad van commissarissen.

a)

De toezichts- en controlefuncties worden uitsluitend in de raad van commissarissen gebundeld en niet meer zoals tot nog toe door twee organen (afgevaardigdenvergadering en raad van bestuur) gedeeld. Activiteiten van wezenlijk belang zijn zoals gebruikelijk afhankelijk van de goedkeuring door de raad van commissarissen.

| b) | De directie van de LBBW is in de dagelijkse en operationele bedrijfsleiding onafhankelijk en heeft alleen een verplichting ten opzichte van de onderneming. Orders, zowel van de raad van commissarissen als van de algemene vergadering, zijn onmogelijk. |
| --- | --- |

b)

De directie van de LBBW is in de dagelijkse en operationele bedrijfsleiding onafhankelijk en heeft alleen een verplichting ten opzichte van de onderneming. Orders, zowel van de raad van commissarissen als van de algemene vergadering, zijn onmogelijk.

| c) | De bestaande afgevaardigdenvergadering zal worden omgevormd tot een algemene vergadering. Haar bevoegdheden worden geconcentreerd op de typische taken van een algemene vergadering volgens het effectenrecht (bijvoorbeeld besluitvorming over de besteding van de winst, vaststelling van statuten, liquidatiebesluiten enz.). |
| --- | --- |

c)

De bestaande afgevaardigdenvergadering zal worden omgevormd tot een algemene vergadering. Haar bevoegdheden worden geconcentreerd op de typische taken van een algemene vergadering volgens het effectenrecht (bijvoorbeeld besluitvorming over de besteding van de winst, vaststelling van statuten, liquidatiebesluiten enz.).

| d) | Alle leden van de raad van commissarissen dienen over de in de laatste versie van de richtlijn kapitaalvereisten (11)/artikel 36, lid 3, onder 1), RKV voorziene bekwaamheid te beschikken. De leden zijn geschikt, wanneer ze betrouwbaar zijn en over de voor het waarnemen van de controlefunctie, almede voor de beoordeling van en het toezicht op de activiteiten die de LBBW bedrijft noodzakelijke kennis van zaken beschikken. |
| --- | --- |

d)

Alle leden van de raad van commissarissen dienen over de in de laatste versie van de richtlijn kapitaalvereisten (11)/artikel 36, lid 3, onder 1), RKV voorziene bekwaamheid te beschikken. De leden zijn geschikt, wanneer ze betrouwbaar zijn en over de voor het waarnemen van de controlefunctie, almede voor de beoordeling van en het toezicht op de activiteiten die de LBBW bedrijft noodzakelijke kennis van zaken beschikken.

| e) | Het aantal leden van de raad van commissarissen zal worden gereduceerd tot 21. |
| --- | --- |

e)

Het aantal leden van de raad van commissarissen zal worden gereduceerd tot 21.

| f) | De helft van de zetels waarop de aandeelhouders recht hebben zal met externe deskundigen worden bezet. |
| --- | --- |

f)

De helft van de zetels waarop de aandeelhouders recht hebben zal met externe deskundigen worden bezet.

| g) | Tijdens de herstructureringsfase, dat wil zeggen vanaf de invoering van de governanceaspecten tot het ten uitvoer brengen van de wijziging van de rechtsvorm overeenkomstig punt 24 (onderstaand) in 2013 zal de positie van president-commissaris worden ingenomen door een persoon die op grond van punt 22, onder f) (bovenstaand), lid van de raad van commissarissen is. Daarna gebeurt de benoeming volgens de in het Duitse of Europese effectenrecht wettelijk voorgeschreven procedures. |
| --- | --- |

g)

Tijdens de herstructureringsfase, dat wil zeggen vanaf de invoering van de governanceaspecten tot het ten uitvoer brengen van de wijziging van de rechtsvorm overeenkomstig punt 24 (onderstaand) in 2013 zal de positie van president-commissaris worden ingenomen door een persoon die op grond van punt 22, onder f) (bovenstaand), lid van de raad van commissarissen is. Daarna gebeurt de benoeming volgens de in het Duitse of Europese effectenrecht wettelijk voorgeschreven procedures.

| 23. | Commissies






  a) | Risicocommissie
  De bestaande kredietcommissie wordt omgevormd tot een typische risicocommissie die niet alleen in overeenstemming met de haar overdragen competenties haar toestemming moet geven bij kredietbeslissingen, maar zich ook diepgaand en omvattend met het thema risicobeheer bezighoudt. Het voorzitterschap zal een lid van de raad van commissarissen met passende expertise in het bankwezen op zich nemen. |
| --- | --- | --- |

23.

Commissies

a)

Risicocommissie

De bestaande kredietcommissie wordt omgevormd tot een typische risicocommissie die niet alleen in overeenstemming met de haar overdragen competenties haar toestemming moet geven bij kredietbeslissingen, maar zich ook diepgaand en omvattend met het thema risicobeheer bezighoudt. Het voorzitterschap zal een lid van de raad van commissarissen met passende expertise in het bankwezen op zich nemen.

| b) | Commissie van toezicht/balanscommissie
  De commissie van toezicht zal worden geleid door een lid van de raad van commissarissen dat bijzondere kennis van zaken in de bedrijfsadministratie van banken heeft. |
| --- | --- |

b)

Commissie van toezicht/balanscommissie

De commissie van toezicht zal worden geleid door een lid van de raad van commissarissen dat bijzondere kennis van zaken in de bedrijfsadministratie van banken heeft.

| c) | Algemene commissie (selectie- en benoemingscommissie)
  Voor selectievraagstukken wordt een algemene commissie in het leven geroepen. De vertegenwoordigers van de aandeelhouders van deze commissie vormen tegelijkertijd de benoemingscommissie die aan de algemene vergadering geschikte kandidaten voor de bezetting van de raad van commissarissen voorlegt. |
| --- | --- |

c)

Algemene commissie (selectie- en benoemingscommissie)

Voor selectievraagstukken wordt een algemene commissie in het leven geroepen. De vertegenwoordigers van de aandeelhouders van deze commissie vormen tegelijkertijd de benoemingscommissie die aan de algemene vergadering geschikte kandidaten voor de bezetting van de raad van commissarissen voorlegt.

| 24. | Wijziging van de rechtsvorm: Alle fundamentele inhoudelijke (in de punten 22 en 23 beschreven) governanceaspecten van een aan de beurs gehandelde naamloze vennootschap moeten onmiddellijk, maar uiterlijk op 31 december 2010 worden ingevoerd. Met ingang van uiterlijk 31 december 2013 zal de LBBW tot een aan de beurs gehandelde naamloze vennootschap zijn omgevormd, waarbij naast de mijlpaal van de invoering van de inhoudelijke governanceaspecten tot eind 2010 de wettelijke en statutaire aanpassingen voor de wijziging van rechtsvorm zodanig zullen worden voorbereid dat deze uiterlijk op 31 december 2013 is voltrokken. |
| --- | --- |

24.

Wijziging van de rechtsvorm: Alle fundamentele inhoudelijke (in de punten 22 en 23 beschreven) governanceaspecten van een aan de beurs gehandelde naamloze vennootschap moeten onmiddellijk, maar uiterlijk op 31 december 2010 worden ingevoerd. Met ingang van uiterlijk 31 december 2013 zal de LBBW tot een aan de beurs gehandelde naamloze vennootschap zijn omgevormd, waarbij naast de mijlpaal van de invoering van de inhoudelijke governanceaspecten tot eind 2010 de wettelijke en statutaire aanpassingen voor de wijziging van rechtsvorm zodanig zullen worden voorbereid dat deze uiterlijk op 31 december 2013 is voltrokken.

| 25. | Waarborging van het ondernemingsbeleid op grond van bedrijfseconomische criteria






  a) | Algemeen
  In de wet inzake de Landesbank Baden-Württemberg (Landesbankwet — LBWG) dient te worden verklaard dat de activiteiten van de Landesbank volgens economische beginselen te voeren zijn en hierbij ook rekening moet worden gehouden met de aan de Landesbank opgedragen taken. |
| --- | --- | --- |

25.

Waarborging van het ondernemingsbeleid op grond van bedrijfseconomische criteria

a)

Algemeen

In de wet inzake de Landesbank Baden-Württemberg (Landesbankwet — LBWG) dient te worden verklaard dat de activiteiten van de Landesbank volgens economische beginselen te voeren zijn en hierbij ook rekening moet worden gehouden met de aan de Landesbank opgedragen taken.

| b) | Specifiek voor de activiteiten
  Het dient te worden gewaarborgd dat nieuwe activiteiten op basis van referentierentes worden berekend, die geen vertekening door verplichtingen uit de subsidiaire wettelijke aansprakelijkheid voor publiekrechtelijke instellingen bevatten. |
| --- | --- |

b)

Specifiek voor de activiteiten

Het dient te worden gewaarborgd dat nieuwe activiteiten op basis van referentierentes worden berekend, die geen vertekening door verplichtingen uit de subsidiaire wettelijke aansprakelijkheid voor publiekrechtelijke instellingen bevatten.

| c) | Verhouding tot de aandeelhouders
  Bij de verhouding tot de aandeelhouders dient het tussen een kapitaalvennootschap en haar aandeelhouders typische arms-length-beginsel te gelden. Vermogen mag slecht in de vorm van balanswinst en opbrengsten uit liquidatie worden verdeeld aan de eigenaars. |
| --- | --- |

c)

Verhouding tot de aandeelhouders

Bij de verhouding tot de aandeelhouders dient het tussen een kapitaalvennootschap en haar aandeelhouders typische arms-length-beginsel te gelden. Vermogen mag slecht in de vorm van balanswinst en opbrengsten uit liquidatie worden verdeeld aan de eigenaars.

| 26. | Het streven naar een in de branche gebruikelijk rendement (Return on Equity): Overeenkomstig het herstructureringsplan streeft de LBBW er op middellange termijn (dat wil zeggen na afsluiting van de herstructurering in 2013) en ook in de toekomst naar om bij een voor haar risicoprofiel toereikend geconsolideerd eigen vermogen een rendement op eigen vermogen van ten minste [10-12] % voor belastingen te bereiken. |
| --- | --- |

26.

Het streven naar een in de branche gebruikelijk rendement (Return on Equity): Overeenkomstig het herstructureringsplan streeft de LBBW er op middellange termijn (dat wil zeggen na afsluiting van de herstructurering in 2013) en ook in de toekomst naar om bij een voor haar risicoprofiel toereikend geconsolideerd eigen vermogen een rendement op eigen vermogen van ten minste [10-12] % voor belastingen te bereiken.

Verdere toezeggingen

| 27. | Duitsland zal tot en met 2013 ieder jaar een voortgangsverslag aan de Commissie sturen. Het verslag moet een samenvatting van de voortgang bij de tenuitvoerlegging van het herstructureringsplan alsmede de details over alle verkopen van deelnemingen alsook van sluitingen van dochtermaatschappijen, afdelingen en vestigingen op grond van dit besluit bevatten. Te vermelden zijn de datum van de verkoop of van de sluiting, de boekwaarde op 31 december 2008, de koopprijs, alle met de verkoop of de sluiting samenhangende winsten en verliezen. Het verslag zal binnen een maand na goedkeuring van de jaarrekening voor de LBBW door de raad van beheer (respectievelijk de raad van commissarissen) van de LBBW, uiterlijk echter op 31 mei van ieder jaar, worden toegezonden” (12). |
| --- | --- |

27.

Duitsland zal tot en met 2013 ieder jaar een voortgangsverslag aan de Commissie sturen. Het verslag moet een samenvatting van de voortgang bij de tenuitvoerlegging van het herstructureringsplan alsmede de details over alle verkopen van deelnemingen alsook van sluitingen van dochtermaatschappijen, afdelingen en vestigingen op grond van dit besluit bevatten. Te vermelden zijn de datum van de verkoop of van de sluiting, de boekwaarde op 31 december 2008, de koopprijs, alle met de verkoop of de sluiting samenhangende winsten en verliezen. Het verslag zal binnen een maand na goedkeuring van de jaarrekening voor de LBBW door de raad van beheer (respectievelijk de raad van commissarissen) van de LBBW, uiterlijk echter op 31 mei van ieder jaar, worden toegezonden” (12).

3.   STANDPUNT VAN DUITSLAND

| (39) | Duitsland verzoekt om goedkeuring van het herstructureringsplan. Duitsland loochent niet dat het bij deze maatregelen om ondersteuning gaat. Duitsland oppert echter dat de maatregelen na het aanpassen van de vergoeding voor de maatregel voor activaondersteuning en het overleggen van toezeggingen als herstructureringssteun overeenkomstig artikel 107, lid 3, onder b), van het VWEU met de interne markt verenigbaar zal zijn. |
| --- | --- |

(39)

Duitsland verzoekt om goedkeuring van het herstructureringsplan. Duitsland loochent niet dat het bij deze maatregelen om ondersteuning gaat. Duitsland oppert echter dat de maatregelen na het aanpassen van de vergoeding voor de maatregel voor activaondersteuning en het overleggen van toezeggingen als herstructureringssteun overeenkomstig artikel 107, lid 3, onder b), van het VWEU met de interne markt verenigbaar zal zijn.

4.   REDENEN VOOR DE INLEIDING VAN DE PROCEDURE

| (40) | In het besluit tot inleiding van de procedure heeft de Commissie twijfel geuit over de verenigbaarheid van de oorspronkelijke maatregel met de mededeling van de Commissie betreffende de behandeling van aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa in de communautaire banksector (13) (hieronder „Impaired-Assets-Mededeling” genoemd), met name ten aanzien van de waardering en de lastenverdeling. Aan de vereisten van de Impaired-Assets-Mededeling ten aanzien van de afbakening van activa die voor maatregelen inzake activaondersteuning in aanmerking komen, de vorm van het activabeheer, transparantie en openheid van zaken alsmede de prijs van de garantie werd naar mening van de Commissie echter voldaan. |
| --- | --- |

(40)

In het besluit tot inleiding van de procedure heeft de Commissie twijfel geuit over de verenigbaarheid van de oorspronkelijke maatregel met de mededeling van de Commissie betreffende de behandeling van aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa in de communautaire banksector (13) (hieronder „Impaired-Assets-Mededeling” genoemd), met name ten aanzien van de waardering en de lastenverdeling. Aan de vereisten van de Impaired-Assets-Mededeling ten aanzien van de afbakening van activa die voor maatregelen inzake activaondersteuning in aanmerking komen, de vorm van het activabeheer, transparantie en openheid van zaken alsmede de prijs van de garantie werd naar mening van de Commissie echter voldaan.

| (41) | De twijfels van de Commissie ten aanzien van de waardering betroffen de gebruikte methode en de veronderstellingen waarvan de deskundigen van de LBBW bij de calculatie van de daadwerkelijk financiële waarde zijn uitgegaan, die de Commissie niet voorzichtig genoeg schenen. Vooral de veronderstellingen inzake de verlieswaarschijnlijkheid, de opbrengstcijfers, de ontwikkeling van de vastgoedprijzen op sommige markten en inzake de correlaties waren de Commissie niet conservatief genoeg. Bovendien was de ABS-portefeuille niet volledig gedekt. |
| --- | --- |

(41)

De twijfels van de Commissie ten aanzien van de waardering betroffen de gebruikte methode en de veronderstellingen waarvan de deskundigen van de LBBW bij de calculatie van de daadwerkelijk financiële waarde zijn uitgegaan, die de Commissie niet voorzichtig genoeg schenen. Vooral de veronderstellingen inzake de verlieswaarschijnlijkheid, de opbrengstcijfers, de ontwikkeling van de vastgoedprijzen op sommige markten en inzake de correlaties waren de Commissie niet conservatief genoeg. Bovendien was de ABS-portefeuille niet volledig gedekt.

| (42) | De Commissie uitte op grond hiervan twijfel ten aanzien van de lastenverdeling (inclusief de vergoeding), omdat iedere correctie van de daadwerkelijke financiële waarde directe consequenties zou hebben voor de waardering van de prijs van de garantie. |
| --- | --- |

(42)

De Commissie uitte op grond hiervan twijfel ten aanzien van de lastenverdeling (inclusief de vergoeding), omdat iedere correctie van de daadwerkelijke financiële waarde directe consequenties zou hebben voor de waardering van de prijs van de garantie.

5.   JURIDISCHE BEOORDELING VAN DE STEUN

5.1.   Is er sprake van staatssteun?

| (43) | Volgens artikel 107, lid 1, van het VWEU zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt. |
| --- | --- |

(43)

Volgens artikel 107, lid 1, van het VWEU zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt.

| (44) | De Commissie heeft al in haar besluit tot inleiding van de procedure vastgesteld dat de herkapitalisatie van de LBBW en de maatregel voor activaondersteuning staatssteun betreffen. Het steunbestanddeel van de kapitaalinjectie beloopt 5 miljard EUR. Het steunbedrag van de activaondersteuning stemt volgens de Impaired-Assets-mededeling overeen met het verschil tussen de waarde waartegen de activa worden overgedragen en de marktprijs. De waarde waartegen de activa werden overgedragen stemt overeen met de nominale waarde van de portefeuille verminderd met het eerste verliesbedrag (First Loss). Uitgaand van een marktwaarde van 18,143 miljard EUR (10,137 miljard EUR en 8,006 miljard EUR) en een financiële waarde van 27,915 miljard EUR (15,635 miljard EUR en 12,280 miljard EUR) komt het totale bedrag aan staatssteun voor de maatregel voor activaondersteuning neer op 9,772 miljard EUR. |
| --- | --- |

(44)

De Commissie heeft al in haar besluit tot inleiding van de procedure vastgesteld dat de herkapitalisatie van de LBBW en de maatregel voor activaondersteuning staatssteun betreffen. Het steunbestanddeel van de kapitaalinjectie beloopt 5 miljard EUR. Het steunbedrag van de activaondersteuning stemt volgens de Impaired-Assets-mededeling overeen met het verschil tussen de waarde waartegen de activa worden overgedragen en de marktprijs. De waarde waartegen de activa werden overgedragen stemt overeen met de nominale waarde van de portefeuille verminderd met het eerste verliesbedrag (First Loss). Uitgaand van een marktwaarde van 18,143 miljard EUR (10,137 miljard EUR en 8,006 miljard EUR) en een financiële waarde van 27,915 miljard EUR (15,635 miljard EUR en 12,280 miljard EUR) komt het totale bedrag aan staatssteun voor de maatregel voor activaondersteuning neer op 9,772 miljard EUR.

| (45) | Het steunbedrag voor beide maatregelen samen ligt bij circa 14,8 miljard EUR; dit komt overeen met meer dan 9 % van de risicoactiva van de LBBW. |
| --- | --- |

(45)

Het steunbedrag voor beide maatregelen samen ligt bij circa 14,8 miljard EUR; dit komt overeen met meer dan 9 % van de risicoactiva van de LBBW.

5.2.   Verenigbaarheid van de steunmaatregelen met de interne markt

5.2.1.   Toepassing van artikel 107, lid 3, onder b), van het VWEU

| (46) | Volgens artikel 107, lid 3, onder b), van het VWEU kan de Commissie besluiten dat een steun met de interne markt als verenigbaar kan worden beschouwd, wanneer zij dient om „een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat op te heffen”. De Commissie constateert dat het gevaar bestaat van een ernstige verstoring in de economie in Duitsland en dat maatregelen ter ondersteuning van banken geschikt zijn om dit gevaar het hoofd te bieden. De steunmaatregelen zijn daarom verder aan de hand van artikel 107, lid 3, onder b), van het VWEU te onderzoeken. |
| --- | --- |

(46)

Volgens artikel 107, lid 3, onder b), van het VWEU kan de Commissie besluiten dat een steun met de interne markt als verenigbaar kan worden beschouwd, wanneer zij dient om „een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat op te heffen”. De Commissie constateert dat het gevaar bestaat van een ernstige verstoring in de economie in Duitsland en dat maatregelen ter ondersteuning van banken geschikt zijn om dit gevaar het hoofd te bieden. De steunmaatregelen zijn daarom verder aan de hand van artikel 107, lid 3, onder b), van het VWEU te onderzoeken.

| (47) | De beide maatregelen werden in het besluit tot inleiding van de procedure op basis van artikel 107, lid 3, onder b), van het VWEU en de daarop betrekking hebbende mededelingen van de Commissie (Mededeling van de Commissie — De toepassing van de staatssteunregels op maatregelen in het kader van de huidige wereldwijde financiële crisis genomen met betrekking tot financiële instellingen (14) („Bankenmededeling”), Mededeling van de Commissie — De herkapitalisatie van financiële instellingen in de huidige financiële crisis: beperking van steun tot het noodzakelijke minimum en bescherming tegen buitensporige mededingingverstoringen (15) („herkapitalisatiemededeling”), Mededeling van de Commissie betreffende de behandeling van aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa in de communautaire banksector (16) („Impaired-Assets-mededeling”) en de mededeling van de Commissie betreffende het herstel van de levensvatbaarheid en de beoordeling van de herstructureringsmaatregelen in de financiële sector in de huidige crisis met inachtneming van de staatssteunregels (17) („herstructureringsmededeling”)) voor een beperkte periode goedgekeurd. Aangezien de Commissie met het oog op de mededinging echter nog steeds twijfels ten aanzien van de maatregel voor activaondersteuning had, heeft zij een onderzoek ingeleid. Daarom moet de Commissie in de huidige fase van het onderzoek ten eerste controleren of de twijfels ten aanzien van de maatregel voor activaondersteuning met het oog op de mededinging nog steeds bestaan en ten tweede of de verlenging van de tijdelijk beperkte goedgekeurde staatssteun als herstructureringssteun verenigbaar is met de interne markt. |
| --- | --- |

(47)

De beide maatregelen werden in het besluit tot inleiding van de procedure op basis van artikel 107, lid 3, onder b), van het VWEU en de daarop betrekking hebbende mededelingen van de Commissie (Mededeling van de Commissie — De toepassing van de staatssteunregels op maatregelen in het kader van de huidige wereldwijde financiële crisis genomen met betrekking tot financiële instellingen (14) („Bankenmededeling”), Mededeling van de Commissie — De herkapitalisatie van financiële instellingen in de huidige financiële crisis: beperking van steun tot het noodzakelijke minimum en bescherming tegen buitensporige mededingingverstoringen (15) („herkapitalisatiemededeling”), Mededeling van de Commissie betreffende de behandeling van aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa in de communautaire banksector (16) („Impaired-Assets-mededeling”) en de mededeling van de Commissie betreffende het herstel van de levensvatbaarheid en de beoordeling van de herstructureringsmaatregelen in de financiële sector in de huidige crisis met inachtneming van de staatssteunregels (17) („herstructureringsmededeling”)) voor een beperkte periode goedgekeurd. Aangezien de Commissie met het oog op de mededinging echter nog steeds twijfels ten aanzien van de maatregel voor activaondersteuning had, heeft zij een onderzoek ingeleid. Daarom moet de Commissie in de huidige fase van het onderzoek ten eerste controleren of de twijfels ten aanzien van de maatregel voor activaondersteuning met het oog op de mededinging nog steeds bestaan en ten tweede of de verlenging van de tijdelijk beperkte goedgekeurde staatssteun als herstructureringssteun verenigbaar is met de interne markt.

5.2.2.   Verenigbaarheid van de maatregel voor activaondersteuning met de interne markt

| (48) | De Commissie onderzoekt maatregelen voor activaondersteuning op grond van artikel 107, lid 3, onder b), van het VWEU en op de grondslag van de Impaired-Assets-mededeling (18). Volgens de Impaired-Assets-mededeling gaat het bij maatregelen die een bank voor de verplichting, in haar boeken een verlies, of de opbouw van een reserve voor een mogelijk verlies, op haar aan bijzondere waardevermindering onderhevige activa op te nemen en/of resulteren in het vrijkomen van wettelijk vermogen om maatregelen voor activaondersteuning die aan hand van specifieke criteria met het oog erop dienen te worden onderzocht of ze verenigbaar zijn met de interne markt. Dit onderzoek gebeurt met het oog op volgende criteria: i) Of de activa voor ondersteuning in aanmerking komen, ii) transparantie en openheid, iii) activabeheer, iv) deugdelijkheid en coherentie van de waarderingsmethode, v) gepastheid van de vergoeding en lastenverdeling en vi) noodzakelijkheid van het onderzoek door de Commissie van het voor te leggende herstructureringsplan. |
| --- | --- |

(48)

De Commissie onderzoekt maatregelen voor activaondersteuning op grond van artikel 107, lid 3, onder b), van het VWEU en op de grondslag van de Impaired-Assets-mededeling (18). Volgens de Impaired-Assets-mededeling gaat het bij maatregelen die een bank voor de verplichting, in haar boeken een verlies, of de opbouw van een reserve voor een mogelijk verlies, op haar aan bijzondere waardevermindering onderhevige activa op te nemen en/of resulteren in het vrijkomen van wettelijk vermogen om maatregelen voor activaondersteuning die aan hand van specifieke criteria met het oog erop dienen te worden onderzocht of ze verenigbaar zijn met de interne markt. Dit onderzoek gebeurt met het oog op volgende criteria: i) Of de activa voor ondersteuning in aanmerking komen, ii) transparantie en openheid, iii) activabeheer, iv) deugdelijkheid en coherentie van de waarderingsmethode, v) gepastheid van de vergoeding en lastenverdeling en vi) noodzakelijkheid van het onderzoek door de Commissie van het voor te leggende herstructureringsplan.

| (49) | In het besluit tot inleiding van de procedure heeft de Commissie vastgesteld dat de voor de LBBW genomen maatregel voor activaondersteuning — afgezien van de waarderingsmethode en de lastenverdeling inclusief de vergoeding — aan alle bovengenoemde criteria voldoet. Duitsland kon deze twijfels echter door verscheidene wijzigingsvoorstellen in principe wegnemen. |
| --- | --- |

(49)

In het besluit tot inleiding van de procedure heeft de Commissie vastgesteld dat de voor de LBBW genomen maatregel voor activaondersteuning — afgezien van de waarderingsmethode en de lastenverdeling inclusief de vergoeding — aan alle bovengenoemde criteria voldoet. Duitsland kon deze twijfels echter door verscheidene wijzigingsvoorstellen in principe wegnemen.

| (50) | In het kader van het onderzoek heeft de Commissie de portefeuille met behulp van experts van binnen en buiten de Commissie gewaardeerd. De daadwerkelijke financiële waarde van de ABS-portefeuille beloopt [14-15] miljard EUR en ligt daarmee circa [1-2] miljard EUR onder de door de LBBW genoemde waarde. Daarentegen klopte de daadwerkelijke financiële waarde van de SEALINK-portefeuille. De twijfels van de Commissie ten aanzien van de waarde van de voor steun in aanmerking komende activa zijn hiermee bevestigd. |
| --- | --- |

(50)

In het kader van het onderzoek heeft de Commissie de portefeuille met behulp van experts van binnen en buiten de Commissie gewaardeerd. De daadwerkelijke financiële waarde van de ABS-portefeuille beloopt [14-15] miljard EUR en ligt daarmee circa [1-2] miljard EUR onder de door de LBBW genoemde waarde. Daarentegen klopte de daadwerkelijke financiële waarde van de SEALINK-portefeuille. De twijfels van de Commissie ten aanzien van de waarde van de voor steun in aanmerking komende activa zijn hiermee bevestigd.

| (51) | In de loop van het onderzoek van verscheidene maatregelen voor activaondersteuning kreeg de Commissie met verschillende methodes te maken die de betrokken banken voor de berekening van de daadwerkelijke financiële waarde van een portefeuille gebruiken. Bij gestructureerde kredietproducten is er de mogelijkheid (die door de LBBW werd gekozen) om de veronderstellingen met betrekking tot de verlieswaarschijnlijkheden, de correlaties en de kredietverliezen aan een stresstest te onderwerpen. |
| --- | --- |

(51)

In de loop van het onderzoek van verscheidene maatregelen voor activaondersteuning kreeg de Commissie met verschillende methodes te maken die de betrokken banken voor de berekening van de daadwerkelijke financiële waarde van een portefeuille gebruiken. Bij gestructureerde kredietproducten is er de mogelijkheid (die door de LBBW werd gekozen) om de veronderstellingen met betrekking tot de verlieswaarschijnlijkheden, de correlaties en de kredietverliezen aan een stresstest te onderwerpen.

| (52) | Bij het onderzoek naar de vraag of de veronderstellingen voorzichtig genoeg waren, heeft de Commissie zich gericht op andere zaken, in het bijzonder de SEALINK-portefeuille van de LBBW en onderzoeken van derden. Hierbij ging men per categorie van activa van verschillende veronderstellingen uit. Om vast te stellen welke gevolgen deze veronderstellingen voor de ABS-portefeuille zouden hebben, heeft de Commissie de experts van de LBBW verzocht om een naar volume gewogen willekeurige steekproef met 40 posities, en eveneens verzocht de vijf grootste posities op basis van deze veronderstellingen te herwaarderen. |
| --- | --- |

(52)

Bij het onderzoek naar de vraag of de veronderstellingen voorzichtig genoeg waren, heeft de Commissie zich gericht op andere zaken, in het bijzonder de SEALINK-portefeuille van de LBBW en onderzoeken van derden. Hierbij ging men per categorie van activa van verschillende veronderstellingen uit. Om vast te stellen welke gevolgen deze veronderstellingen voor de ABS-portefeuille zouden hebben, heeft de Commissie de experts van de LBBW verzocht om een naar volume gewogen willekeurige steekproef met 40 posities, en eveneens verzocht de vijf grootste posities op basis van deze veronderstellingen te herwaarderen.

| (53) | Ten gevolge van de watervalstructuur van de gestructureerde krediettranches leverde de toepassing van de veronderstellingen van de stresstest zeer uiteenlopende gevolgen op. Bij sommige categorieën van activa, zoals de niet conforme kredieten in het Verenigd Koninkrijk, waren de portefeuilletranches zeer robuust. Zodoende lag hun daadwerkelijke financiële waarde zelfs in het geval van voorzichtige veronderstellingen zeer dicht bij de marktkoers, alhoewel hun marktwaarde doorgaans onder de nominale waarde ligt. Totaal anders lag het bij de tranches van een aantal Commercial Mortgage-Backed Securities en Commercial Mortgage Obligations. Deze categorieën van activa toonden grote discrepanties, niet alleen onderling tussen beide portefeuilles van de LBBW, maar ook met betrekking tot andere zaken. Als resultaat leverde de waardering van de steekproef op basis van deze nieuwe voorzichtige veronderstellingen bij een totale nominale waarde van de steekproef van 1 559 miljoen EUR een verschil van 143 miljoen EUR op ten opzichte van de prijs die door de experts van de LBBW werd berekend op grond van hun basismodel. |
| --- | --- |

(53)

Ten gevolge van de watervalstructuur van de gestructureerde krediettranches leverde de toepassing van de veronderstellingen van de stresstest zeer uiteenlopende gevolgen op. Bij sommige categorieën van activa, zoals de niet conforme kredieten in het Verenigd Koninkrijk, waren de portefeuilletranches zeer robuust. Zodoende lag hun daadwerkelijke financiële waarde zelfs in het geval van voorzichtige veronderstellingen zeer dicht bij de marktkoers, alhoewel hun marktwaarde doorgaans onder de nominale waarde ligt. Totaal anders lag het bij de tranches van een aantal Commercial Mortgage-Backed Securities en Commercial Mortgage Obligations. Deze categorieën van activa toonden grote discrepanties, niet alleen onderling tussen beide portefeuilles van de LBBW, maar ook met betrekking tot andere zaken. Als resultaat leverde de waardering van de steekproef op basis van deze nieuwe voorzichtige veronderstellingen bij een totale nominale waarde van de steekproef van 1 559 miljoen EUR een verschil van 143 miljoen EUR op ten opzichte van de prijs die door de experts van de LBBW werd berekend op grond van hun basismodel.

| (54) | De mogelijke gevolgen voor de gehele portefeuille heeft de Commissie door middel van extrapolatie berekend. Hierbij hield zij rekening met verscheidene kwalitatieve aspecten van de steekproef om een ongepaste versterking van bepaalde effecten te vermijden. Volgens de berekeningen zouden de verwachte verliezen al naargelang extrapolatiemethode en correctiefactor tussen 2,9 miljard EUR en 4,3 miljard EUR liggen. |
| --- | --- |

(54)

De mogelijke gevolgen voor de gehele portefeuille heeft de Commissie door middel van extrapolatie berekend. Hierbij hield zij rekening met verscheidene kwalitatieve aspecten van de steekproef om een ongepaste versterking van bepaalde effecten te vermijden. Volgens de berekeningen zouden de verwachte verliezen al naargelang extrapolatiemethode en correctiefactor tussen 2,9 miljard EUR en 4,3 miljard EUR liggen.

| (55) | Wanneer bepaalde voor de portefeuille specifieke eigenschappen, die ongerechtvaardigd negatieve gevolgen zouden kunnen hebben, buiten beschouwing worden gelaten, komt de Commissie tot de conclusie dat zelfs bij het meest evenwichtige onderzoek de verwachte verliezen voor de gehele portefeuille bij [3-4] miljard EUR liggen. De daadwerkelijke financiële waarde wordt derhalve geraamd op [14-15] miljard EUR, dat wil zeggen [1-2] miljard EUR lager dan in de aanmelding. |
| --- | --- |

(55)

Wanneer bepaalde voor de portefeuille specifieke eigenschappen, die ongerechtvaardigd negatieve gevolgen zouden kunnen hebben, buiten beschouwing worden gelaten, komt de Commissie tot de conclusie dat zelfs bij het meest evenwichtige onderzoek de verwachte verliezen voor de gehele portefeuille bij [3-4] miljard EUR liggen. De daadwerkelijke financiële waarde wordt derhalve geraamd op [14-15] miljard EUR, dat wil zeggen [1-2] miljard EUR lager dan in de aanmelding.

| (56) | Volgens de Impaired-Assets-mededeling moeten de banken de kosten die samenhangen met aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa, zo veel mogelijk zelf dragen. Daarom moeten de activa voor een prijs worden overgedragen die overeenkomt met de daadwerkelijke financiële waarde of eronder ligt. Hiervoor moet eerst een afschrijving op de daadwerkelijke financiële waarde gebeuren of in het geval van een garantie een „First Loss”-clausule worden opgenomen, volgens welke het door de begunstigde bank te dragende eerste verlies overeenstemt met het verschil tussen de boekwaarde en de daadwerkelijke financiële waarde. |
| --- | --- |

(56)

Volgens de Impaired-Assets-mededeling moeten de banken de kosten die samenhangen met aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa, zo veel mogelijk zelf dragen. Daarom moeten de activa voor een prijs worden overgedragen die overeenkomt met de daadwerkelijke financiële waarde of eronder ligt. Hiervoor moet eerst een afschrijving op de daadwerkelijke financiële waarde gebeuren of in het geval van een garantie een „First Loss”-clausule worden opgenomen, volgens welke het door de begunstigde bank te dragende eerste verlies overeenstemt met het verschil tussen de boekwaarde en de daadwerkelijke financiële waarde.

| (57) | In de onderhavige steunzaak had de maatregel voor activaondersteuning plaats zonder voorafgaande afschrijving op de daadwerkelijke financiële waarde van de ABS-portefeuille. Ter waarborging van de vereiste lastenverdeling heeft de LBBW echter de toezegging gedaan het eerste verliesbedrag (First Loss) op zich te nemen, waardoor de eerste verliezen uit de garantieportefeuille ter hoogte van in totaal 1,9 miljard EUR zijn gedekt; in de tussentijd werd dit bedrag volledig afgeschreven. |
| --- | --- |

(57)

In de onderhavige steunzaak had de maatregel voor activaondersteuning plaats zonder voorafgaande afschrijving op de daadwerkelijke financiële waarde van de ABS-portefeuille. Ter waarborging van de vereiste lastenverdeling heeft de LBBW echter de toezegging gedaan het eerste verliesbedrag (First Loss) op zich te nemen, waardoor de eerste verliezen uit de garantieportefeuille ter hoogte van in totaal 1,9 miljard EUR zijn gedekt; in de tussentijd werd dit bedrag volledig afgeschreven.

| (58) | Op grond van de door de Commissie voorgenomen correctie van de daadwerkelijke financiële waarde van de ABS-portefeuille naar een bedrag dat om [1-2] miljard EUR lager ligt dan in de oorspronkelijke waardering van de banken, worden de verwachte verliezen bij de ABS-portefeuille niet meer van tevoren door een afschrijving of een voldoend hoog eerste verliesbedrag (First Loss) gecompenseerd. Daarom moet, om de verenigbaarheid van de maatregelen met de voorschriften inzake staatssteun in de zin van de Impaired-Assets-mededeling te waarborgen, een aanvullende afschrijving plaats hebben die rekening houdt met de daling van de daadwerkelijke financiële waarde, respectievelijk in het geval van een garantie voor activa moet een correctie van de „overdrachtswaarde” (dat wil zeggen een stijging van de Attachment-Points) naar de daadwerkelijke financiële waarde worden uitgevoerd. Een dergelijke afschrijving zou vanwege de jaarrekening niet mogelijk zijn zonder de structuur van de transactie te wijzigen, aangezien de gestructureerde effecten door de maatregel voor activaondersteuning tegen mogelijke verliezen zijn beschermd. |
| --- | --- |

(58)

Op grond van de door de Commissie voorgenomen correctie van de daadwerkelijke financiële waarde van de ABS-portefeuille naar een bedrag dat om [1-2] miljard EUR lager ligt dan in de oorspronkelijke waardering van de banken, worden de verwachte verliezen bij de ABS-portefeuille niet meer van tevoren door een afschrijving of een voldoend hoog eerste verliesbedrag (First Loss) gecompenseerd. Daarom moet, om de verenigbaarheid van de maatregelen met de voorschriften inzake staatssteun in de zin van de Impaired-Assets-mededeling te waarborgen, een aanvullende afschrijving plaats hebben die rekening houdt met de daling van de daadwerkelijke financiële waarde, respectievelijk in het geval van een garantie voor activa moet een correctie van de „overdrachtswaarde” (dat wil zeggen een stijging van de Attachment-Points) naar de daadwerkelijke financiële waarde worden uitgevoerd. Een dergelijke afschrijving zou vanwege de jaarrekening niet mogelijk zijn zonder de structuur van de transactie te wijzigen, aangezien de gestructureerde effecten door de maatregel voor activaondersteuning tegen mogelijke verliezen zijn beschermd.

| (59) | Dientengevolge ligt de overdrachtswaarde boven de daadwerkelijke financiële waarde. In het geval van een overname van risico’s boven de daadwerkelijke financiële waarde is niet voldaan aan het in de Impaired-Assets-mededeling vastgelegde criterium van een volledige lastenverdeling vooraf. Dientengevolge is het steunbestanddeel in de maatregel voor activaondersteuning navenant hoger en kan slechts worden goedgekeurd, wanneer in de maatregel voorwaarden worden gesteld die een latere terugvordering van deze aanvullende steun mogelijk maken (bijvoorbeeld door middel van een terugvorderingsmechanisme) of een ingrijpende herstructurering voorziet (vgl. punt 41 en onderdeel 5.2 van de Impaired-Assets-mededeling). |
| --- | --- |

(59)

Dientengevolge ligt de overdrachtswaarde boven de daadwerkelijke financiële waarde. In het geval van een overname van risico’s boven de daadwerkelijke financiële waarde is niet voldaan aan het in de Impaired-Assets-mededeling vastgelegde criterium van een volledige lastenverdeling vooraf. Dientengevolge is het steunbestanddeel in de maatregel voor activaondersteuning navenant hoger en kan slechts worden goedgekeurd, wanneer in de maatregel voorwaarden worden gesteld die een latere terugvordering van deze aanvullende steun mogelijk maken (bijvoorbeeld door middel van een terugvorderingsmechanisme) of een ingrijpende herstructurering voorziet (vgl. punt 41 en onderdeel 5.2 van de Impaired-Assets-mededeling).

| (60) | Bij een terugvorderingsmechanisme betaalt de begunstigde bank normaliter het voordeel uit de hogere overname van risico’s later terug, dat wil zeggen zij zou het gehele door de garantie gewaarborgde bedrag moeten terugbetalen dat boven de daadwerkelijke financiële waarde uitgaat. Indien geen volledige terugvordering (Claw-back) mogelijk is, moeten verstrekkende compensatiemaatregelen worden ingepland. |
| --- | --- |

(60)

Bij een terugvorderingsmechanisme betaalt de begunstigde bank normaliter het voordeel uit de hogere overname van risico’s later terug, dat wil zeggen zij zou het gehele door de garantie gewaarborgde bedrag moeten terugbetalen dat boven de daadwerkelijke financiële waarde uitgaat. Indien geen volledige terugvordering (Claw-back) mogelijk is, moeten verstrekkende compensatiemaatregelen worden ingepland.

| (61) | In het geval van een garantie kan de terugvordering worden bereikt door een adequate vergoeding voor het bedrag dat boven de daadwerkelijke financiële waarde uitgaat. In de onderhavige zaak wordt voor de garantie boven 1,5 miljard EUR een vergoeding van 10 % per jaar betaald. Deze vergoeding dekt zowel het uit de activaondersteuning voortkomende voordeel voor de gegarandeerde 1,5 miljard EUR (huidige rentevoet van de vergoeding 6,25 %) als ook de verhoging met 3,75 % (zodat het in totaal een bedrag van 56,25 miljoen EUR per jaar oplevert) (19). |
| --- | --- |

(61)

In het geval van een garantie kan de terugvordering worden bereikt door een adequate vergoeding voor het bedrag dat boven de daadwerkelijke financiële waarde uitgaat. In de onderhavige zaak wordt voor de garantie boven 1,5 miljard EUR een vergoeding van 10 % per jaar betaald. Deze vergoeding dekt zowel het uit de activaondersteuning voortkomende voordeel voor de gegarandeerde 1,5 miljard EUR (huidige rentevoet van de vergoeding 6,25 %) als ook de verhoging met 3,75 % (zodat het in totaal een bedrag van 56,25 miljoen EUR per jaar oplevert) (19).

| (62) | Op het eerste gezicht kan deze verhoging gering lijken. Er moet echter aan worden gedacht dat — waarop al werd gewezen — in het geval van toekomstige verliezen de staatsgarantie pas dan effect sorteert wanneer het eerste verliesbedrag van 1,9 miljard EUR geheel verbruikt is. Daardoor is het onwaarschijnlijk dat er beroep zal worden gedaan op de garantie voordat de deelstaat Baden-Württemberg als verlener van de staatssteun uit de door de LBBW betaalde vergoedingen financiële reserves heeft opgebouwd voor dergelijke betalingen (20). Omdat onduidelijk is wanneer de potentiële door de Commissie berekende verliezen zullen optreden, zou het kunnen zijn dat de vergoedingsbetalingen in toto voldoende zijn om alle eventueel voorkomende verliezen te dekken. De verhoging van de vergoeding levert zo een bijdrage om de oorspronkelijke twijfels van de Commissie ten aanzien van de lastenverdeling uit de wereld te helpen. Bovendien zullen zowel de omvang en de betekenis van de door de bank toegezegde herstructurering alsook de vergoedingsmaatregelen waarschijnlijk voldoende compensatie bieden tegen een mogelijke ontoereikendheid van de voorgeschreven terugvordering. De twijfels van de Commissie met betrekking tot een adequate lastenverdeling zijn wat dit betreft uit de wereld geholpen. |
| --- | --- |

(62)

Op het eerste gezicht kan deze verhoging gering lijken. Er moet echter aan worden gedacht dat — waarop al werd gewezen — in het geval van toekomstige verliezen de staatsgarantie pas dan effect sorteert wanneer het eerste verliesbedrag van 1,9 miljard EUR geheel verbruikt is. Daardoor is het onwaarschijnlijk dat er beroep zal worden gedaan op de garantie voordat de deelstaat Baden-Württemberg als verlener van de staatssteun uit de door de LBBW betaalde vergoedingen financiële reserves heeft opgebouwd voor dergelijke betalingen (20). Omdat onduidelijk is wanneer de potentiële door de Commissie berekende verliezen zullen optreden, zou het kunnen zijn dat de vergoedingsbetalingen in toto voldoende zijn om alle eventueel voorkomende verliezen te dekken. De verhoging van de vergoeding levert zo een bijdrage om de oorspronkelijke twijfels van de Commissie ten aanzien van de lastenverdeling uit de wereld te helpen. Bovendien zullen zowel de omvang en de betekenis van de door de bank toegezegde herstructurering alsook de vergoedingsmaatregelen waarschijnlijk voldoende compensatie bieden tegen een mogelijke ontoereikendheid van de voorgeschreven terugvordering. De twijfels van de Commissie met betrekking tot een adequate lastenverdeling zijn wat dit betreft uit de wereld geholpen.

| (63) | Aangezien de daadwerkelijke financiële waarde van de SEALINK-portefeuille werd bevestigd, zijn hiervoor geen aanpassingen noodzakelijk. |
| --- | --- |

(63)

Aangezien de daadwerkelijke financiële waarde van de SEALINK-portefeuille werd bevestigd, zijn hiervoor geen aanpassingen noodzakelijk.

| (64) | In haar besluit tot inleiding van de procedure heeft de Commissie vastgesteld dat bij de door de begunstigde bank betaalde vergoeding op passende wijze rekening wordt gehouden met het risico van toekomstige verliezen die boven het volgens de Impaired-Assets-mededeling in de daadwerkelijke financiële waarde uitgedrukte risico uitgaan. De vergoeding werd op basis van de rentevoet berekend die voor een dergelijke herkapitalisatie zou zijn berekend, waarbij overeenkomstig de Impaired-Assets-mededeling het effect van de ondersteuning op het eigen vermogen als maatstaf werd gebruikt. |
| --- | --- |

(64)

In haar besluit tot inleiding van de procedure heeft de Commissie vastgesteld dat bij de door de begunstigde bank betaalde vergoeding op passende wijze rekening wordt gehouden met het risico van toekomstige verliezen die boven het volgens de Impaired-Assets-mededeling in de daadwerkelijke financiële waarde uitgedrukte risico uitgaan. De vergoeding werd op basis van de rentevoet berekend die voor een dergelijke herkapitalisatie zou zijn berekend, waarbij overeenkomstig de Impaired-Assets-mededeling het effect van de ondersteuning op het eigen vermogen als maatstaf werd gebruikt.

| (65) | Met het oog op het effect van de ondersteuning op het eigen vermogen dient de vergoeding echter met 0,75 % tot 6,25 % per jaar te worden verlaagd. Het prudentieel voorgeschreven eigen vermogen moet ten minste voor 50 % uit tier-1-kapitaal bestaan. Volgens de huidige rechtsvoorschriften (21) mag het tier-2-kapitaal niet boven 100 % van het tier-1-kapitaal uitgaan. Dit betekent dat het eigen vermogen uit 50 % tier-1-kapitaal en uit 50 % tier-2-kapitaal kan zijn samengesteld om aan de prudentiële eisen te voldoen. Aangezien overeenkomstig het advies van de Europese Centrale Bank van 20 november 2008 inzake herkapitalisatiemaatregelen tussen de prijs voor tier-1-kapitaal en tier-2-kapitaal een verschil van 1,5 % bestaat is een daling met 150 basispunten gepast (22). Wanneer volgens de herkapitalisatiemededeling 7 % als adequate vergoeding voor tier-1-kapitaal zonder liquiditeitstoevoer kan worden beschouwd, dan is het tier-2-kapitaal met een rentevoet van 5,5 % te vergoeden. Het gemiddelde van beide rentevoeten bedraagt 6,25 %. |
| --- | --- |

(65)

Met het oog op het effect van de ondersteuning op het eigen vermogen dient de vergoeding echter met 0,75 % tot 6,25 % per jaar te worden verlaagd. Het prudentieel voorgeschreven eigen vermogen moet ten minste voor 50 % uit tier-1-kapitaal bestaan. Volgens de huidige rechtsvoorschriften (21) mag het tier-2-kapitaal niet boven 100 % van het tier-1-kapitaal uitgaan. Dit betekent dat het eigen vermogen uit 50 % tier-1-kapitaal en uit 50 % tier-2-kapitaal kan zijn samengesteld om aan de prudentiële eisen te voldoen. Aangezien overeenkomstig het advies van de Europese Centrale Bank van 20 november 2008 inzake herkapitalisatiemaatregelen tussen de prijs voor tier-1-kapitaal en tier-2-kapitaal een verschil van 1,5 % bestaat is een daling met 150 basispunten gepast (22). Wanneer volgens de herkapitalisatiemededeling 7 % als adequate vergoeding voor tier-1-kapitaal zonder liquiditeitstoevoer kan worden beschouwd, dan is het tier-2-kapitaal met een rentevoet van 5,5 % te vergoeden. Het gemiddelde van beide rentevoeten bedraagt 6,25 %.

| (66) | Op basis van de bovenstaande overwegingen moet de LBBW een activaondersteuningseffect van 4,476 miljard EUR met 6,25 % per jaar vergoeden, wat overeenkomt met een bedrag van 279,75 miljoen EUR per jaar. Samen met het terugvorderingsbedrag van 56,24 miljoen EUR levert dit een bedrag aan vergoedingen van 336 miljoen EUR per jaar op, wat met het oog op de boven nader toegelichte aspecten naar verhouding is. |
| --- | --- |

(66)

Op basis van de bovenstaande overwegingen moet de LBBW een activaondersteuningseffect van 4,476 miljard EUR met 6,25 % per jaar vergoeden, wat overeenkomt met een bedrag van 279,75 miljoen EUR per jaar. Samen met het terugvorderingsbedrag van 56,24 miljoen EUR levert dit een bedrag aan vergoedingen van 336 miljoen EUR per jaar op, wat met het oog op de boven nader toegelichte aspecten naar verhouding is.

5.2.3.   Verenigbaarheid van de herstructureringssteun met de interne markt

| (67) | De Commissie moet de voortzetting van alle tot nog toe genomen reddingsmaatregelen onderzoeken als herstructureringssteun. Het onderzoek of de herstructureringssteun verenigbaar is met de interne markt, gebeurt tegen de achtergrond van de financiële crisis en aan de hand van de herstructureringsmededeling van de Commissie. Hoewel in vroegere beschikkingen naar de communautaire richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden (23) werd verwezen, heeft de Commissie in punt 49 van de herstructureringsmededeling duidelijk gemaakt dat alle steunmaatregelen die vóór of op 31 december 2010 bij de Commissie worden aangemeld, aan de hand van de herstructureringsmededeling en niet aan de hand van de communautaire richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden als herstructureringssteun moeten worden onderzocht. |
| --- | --- |

(67)

De Commissie moet de voortzetting van alle tot nog toe genomen reddingsmaatregelen onderzoeken als herstructureringssteun. Het onderzoek of de herstructureringssteun verenigbaar is met de interne markt, gebeurt tegen de achtergrond van de financiële crisis en aan de hand van de herstructureringsmededeling van de Commissie. Hoewel in vroegere beschikkingen naar de communautaire richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden (23) werd verwezen, heeft de Commissie in punt 49 van de herstructureringsmededeling duidelijk gemaakt dat alle steunmaatregelen die vóór of op 31 december 2010 bij de Commissie worden aangemeld, aan de hand van de herstructureringsmededeling en niet aan de hand van de communautaire richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden als herstructureringssteun moeten worden onderzocht.

| (68) | Betreffende de noodzakelijkheid en draagwijdte van een herstructurering is in de herstructureringsmededeling niet bepaald onder welke omstandigheden een bank in voorkomend geval een herstructureringsplan moet indienen, maar dienaangaande wordt teruggegrepen op vroegere mededelingen. De Commissie is van mening dat de LBBW een ingrijpende herstructurering nodig heeft, omdat de steun de sluiting van de bank door het bankentoezicht heeft verhinderd en in totaal meer dan 2 % van het totale bestand aan risicoactiva van de bank uitmaakte. Dit standpunt is in overeenstemming met punt 4 van de herstructureringsmededeling en punt 55 van de Impaired-Assets-mededeling. |
| --- | --- |

(68)

Betreffende de noodzakelijkheid en draagwijdte van een herstructurering is in de herstructureringsmededeling niet bepaald onder welke omstandigheden een bank in voorkomend geval een herstructureringsplan moet indienen, maar dienaangaande wordt teruggegrepen op vroegere mededelingen. De Commissie is van mening dat de LBBW een ingrijpende herstructurering nodig heeft, omdat de steun de sluiting van de bank door het bankentoezicht heeft verhinderd en in totaal meer dan 2 % van het totale bestand aan risicoactiva van de bank uitmaakte. Dit standpunt is in overeenstemming met punt 4 van de herstructureringsmededeling en punt 55 van de Impaired-Assets-mededeling.

| (69) | Volgens de herstructureringsmededeling moet in het herstructureringsplan in de eerste plaats worden uitgelegd dat het herstructureringsproces waaraan de begunstigde bank is onderworpen, kan zorgen voor het herstel van de levensvatbaarheid op lange termijn. Ten tweede moet het steunbedrag tot het absoluut noodzakelijke minimum beperkt blijven en moeten zowel de begunstigde alsook haar aandeelhouders zoveel mogelijk met eigen middelen aan de herstructurering bijdragen. Er moeten maatregelen worden genomen om mededingingsvervalsing ten gevolge van het feit dat de marktmacht van de begunstigden van de steun kunstmatig wordt ondersteund, te beperken en om een concurrerende bankensector in stand te houden. Verder moeten problemen met betrekking tot monitoring en procedurele kwesties worden opgelost. |
| --- | --- |

(69)

Volgens de herstructureringsmededeling moet in het herstructureringsplan in de eerste plaats worden uitgelegd dat het herstructureringsproces waaraan de begunstigde bank is onderworpen, kan zorgen voor het herstel van de levensvatbaarheid op lange termijn. Ten tweede moet het steunbedrag tot het absoluut noodzakelijke minimum beperkt blijven en moeten zowel de begunstigde alsook haar aandeelhouders zoveel mogelijk met eigen middelen aan de herstructurering bijdragen. Er moeten maatregelen worden genomen om mededingingsvervalsing ten gevolge van het feit dat de marktmacht van de begunstigden van de steun kunstmatig wordt ondersteund, te beperken en om een concurrerende bankensector in stand te houden. Verder moeten problemen met betrekking tot monitoring en procedurele kwesties worden opgelost.

| (70) | Bij de juridische beoordeling van een herstructureringsplan met betrekking tot de mededinging zorgt de Commissie ervoor dat de Bank in staat is om haar levensvatbaarheid op lange termijn zonder staatssteun te herstellen (onderdeel 2 van de herstructureringsmededeling). |
| --- | --- |

(70)

Bij de juridische beoordeling van een herstructureringsplan met betrekking tot de mededinging zorgt de Commissie ervoor dat de Bank in staat is om haar levensvatbaarheid op lange termijn zonder staatssteun te herstellen (onderdeel 2 van de herstructureringsmededeling).

| (71) | Volgens de herstructureringsmededeling is voor een levensvatbaarheid op lange termijn gezorgd, wanneer de geherstructureerde bank op eigen kracht op de markt kan concurreren om kapitaal, met inachtneming van de toepasselijke wettelijke voorschriften. Dit houdt in dat de bank in staat is al haar kosten te dekken en rekening houdend met het risicoprofiel van de bank een passend rendement op vermogen biedt. Verder is voor de levensvatbaarheid op lange termijn nodig dat alle ontvangen staatssteun mettertijd wordt terugbetaald, zoals op het tijdstip van de steunverlening was voorzien, of dat daarover een marktconforme vergoeding wordt betaald, zodat de zekerheid bestaat dat er een einde komt aan iedere vorm van extra staatssteun. Het herstel van de levensvatbaarheid dient vooral te worden bewerkstelligd door interne maatregelen en op de grondslag van een geloofwaardig herstructureringsplan. Bovendien dient het herstructureringsplan te vermelden wat de oorzaken van de problemen van de bank zijn en wat de eigen zwakke punten van de bank zijn en dient het aan te geven hoe de onderliggende problemen van de bank kunnen worden opgelost. Een herstructurering vereist een terugtrekking uit alle activiteiten die op middellange termijn structureel verliesgevend zouden blijven. |
| --- | --- |

(71)

Volgens de herstructureringsmededeling is voor een levensvatbaarheid op lange termijn gezorgd, wanneer de geherstructureerde bank op eigen kracht op de markt kan concurreren om kapitaal, met inachtneming van de toepasselijke wettelijke voorschriften. Dit houdt in dat de bank in staat is al haar kosten te dekken en rekening houdend met het risicoprofiel van de bank een passend rendement op vermogen biedt. Verder is voor de levensvatbaarheid op lange termijn nodig dat alle ontvangen staatssteun mettertijd wordt terugbetaald, zoals op het tijdstip van de steunverlening was voorzien, of dat daarover een marktconforme vergoeding wordt betaald, zodat de zekerheid bestaat dat er een einde komt aan iedere vorm van extra staatssteun. Het herstel van de levensvatbaarheid dient vooral te worden bewerkstelligd door interne maatregelen en op de grondslag van een geloofwaardig herstructureringsplan. Bovendien dient het herstructureringsplan te vermelden wat de oorzaken van de problemen van de bank zijn en wat de eigen zwakke punten van de bank zijn en dient het aan te geven hoe de onderliggende problemen van de bank kunnen worden opgelost. Een herstructurering vereist een terugtrekking uit alle activiteiten die op middellange termijn structureel verliesgevend zouden blijven.

| (72) | Ten eerste schijnt de door de LBBW op basis van het door Duitsland ingediende herstructureringsplan begonnen herstructurering geschikt te zijn om de levensvatbaarheid van de LBBW te herstellen. In het herstructureringsplan wordt voor 2013 een tier-1-kapitaalratio van [9-11] % en een rendement op vermogen van [10-12] % aangeslagen. Deze cijfers zouden — zelfs onder enorme stressomstandigheden — hoog boven het wettelijk voorgeschreven niveau liggen en zouden overeenkomen met de verwachtingen van de markt aan een bank met het risicoprofiel van de LBBW. Volgens het herstructureringsplan zal de LBBW in staat zijn al haar kosten te dekken en in 2013 met de terugbetaling van de staatssteun te beginnen. Verder zijn er geen bewijzen voor eventuele financieringsmoeilijkheden. De liquiditeit van de LBBW was tijdens de crisis aantoonbaar stabiel en de bank beschikt nog altijd over voldoende liquiditeitsreserves. Toekomstige financieringen en financieringskosten worden onderzocht. |
| --- | --- |

(72)

Ten eerste schijnt de door de LBBW op basis van het door Duitsland ingediende herstructureringsplan begonnen herstructurering geschikt te zijn om de levensvatbaarheid van de LBBW te herstellen. In het herstructureringsplan wordt voor 2013 een tier-1-kapitaalratio van [9-11] % en een rendement op vermogen van [10-12] % aangeslagen. Deze cijfers zouden — zelfs onder enorme stressomstandigheden — hoog boven het wettelijk voorgeschreven niveau liggen en zouden overeenkomen met de verwachtingen van de markt aan een bank met het risicoprofiel van de LBBW. Volgens het herstructureringsplan zal de LBBW in staat zijn al haar kosten te dekken en in 2013 met de terugbetaling van de staatssteun te beginnen. Verder zijn er geen bewijzen voor eventuele financieringsmoeilijkheden. De liquiditeit van de LBBW was tijdens de crisis aantoonbaar stabiel en de bank beschikt nog altijd over voldoende liquiditeitsreserves. Toekomstige financieringen en financieringskosten worden onderzocht.

| (73) | Zelfs bij toepassing van het pessimistische LBBW-scenario zou de bank geen verdere steunmaatregelen nodig hebben, de tier-1-kapitaalratio zou tijdens de herstructurering niet onder 7 % dalen en de tier-1-kapitaalratio zou 2013 bij [9-10] %, het rendement op vermogen echter slechts bij [6-7] % liggen. Ook wanneer de risicokosten en de risicoactiva verder zouden toenemen, zou de bank nog steeds voldoen aan de wettelijke verplichtingen inzake de kapitaaltoereikendheid. |
| --- | --- |

(73)

Zelfs bij toepassing van het pessimistische LBBW-scenario zou de bank geen verdere steunmaatregelen nodig hebben, de tier-1-kapitaalratio zou tijdens de herstructurering niet onder 7 % dalen en de tier-1-kapitaalratio zou 2013 bij [9-10] %, het rendement op vermogen echter slechts bij [6-7] % liggen. Ook wanneer de risicokosten en de risicoactiva verder zouden toenemen, zou de bank nog steeds voldoen aan de wettelijke verplichtingen inzake de kapitaaltoereikendheid.

| (74) | Het herziene bedrijfsmodel van de LBBW is een beslissende factor om ervoor te zorgen dat het herstel van de levensvatbaarheid geloofwaardig is. De LBBW dient een handelsbank te worden met een duidelijke focus op de middelgrote bedrijven en het retail banking die voor een deel van haar klanten (zakenklanten en spaarbanken) een aantal corporate finance- en uitgelezen investmentbank-producten aanbiedt. Haar aanbod omvat succesvolle producten waarop door een brede klantenkring een beroep wordt gedaan (waartoe ook de klanten die sinds jaren een vaste bankrelatie zijn behoren). Dit zou mogelijk een goed fundament voor degelijke commerciële bankactiviteiten kunnen zijn en opportunistische, door de kapitaalmarkt aangedreven activiteiten moeten hierdoor minder gewicht krijgen. |
| --- | --- |

(74)

Het herziene bedrijfsmodel van de LBBW is een beslissende factor om ervoor te zorgen dat het herstel van de levensvatbaarheid geloofwaardig is. De LBBW dient een handelsbank te worden met een duidelijke focus op de middelgrote bedrijven en het retail banking die voor een deel van haar klanten (zakenklanten en spaarbanken) een aantal corporate finance- en uitgelezen investmentbank-producten aanbiedt. Haar aanbod omvat succesvolle producten waarop door een brede klantenkring een beroep wordt gedaan (waartoe ook de klanten die sinds jaren een vaste bankrelatie zijn behoren). Dit zou mogelijk een goed fundament voor degelijke commerciële bankactiviteiten kunnen zijn en opportunistische, door de kapitaalmarkt aangedreven activiteiten moeten hierdoor minder gewicht krijgen.

| (75) | De Commissie heeft de geloofwaardigheid van het herstructureringsplan onderzocht op basis van de bestaande bedrijfsresultaten van de LBBW en actuele LBBW-verslagen (inclusief de resultaten uit het managementinformatiesysteem en uit de verslagen van het risicobeheer). Bovendien baseerde de Commissie zich op inschattingen van de risico’s die door de verantwoordelijke toezichtsinstantie overeenkomstig de desbetreffende Europese richtlijnen werden doorgevoerd, alsmede op verslagen van rating agencies. De planning en de veronderstellingen waarop zij gebaseerd is werden getoetst op hun verenigbaarheid met de laatste economische prognoses en met scenario’s die de Commissie ook in andere steunzaken heeft geraadpleegd. |
| --- | --- |

(75)

De Commissie heeft de geloofwaardigheid van het herstructureringsplan onderzocht op basis van de bestaande bedrijfsresultaten van de LBBW en actuele LBBW-verslagen (inclusief de resultaten uit het managementinformatiesysteem en uit de verslagen van het risicobeheer). Bovendien baseerde de Commissie zich op inschattingen van de risico’s die door de verantwoordelijke toezichtsinstantie overeenkomstig de desbetreffende Europese richtlijnen werden doorgevoerd, alsmede op verslagen van rating agencies. De planning en de veronderstellingen waarop zij gebaseerd is werden getoetst op hun verenigbaarheid met de laatste economische prognoses en met scenario’s die de Commissie ook in andere steunzaken heeft geraadpleegd.

| (76) | Het herstructureringsplan neemt de actueel beschikbare desbetreffende informatie in overweging en houdt er rekening mee dat over toekomstige ontwikkelingen slechts zeer weinig kan worden gezegd. De veronderstellingen met betrekking tot de verdere ontwikkeling van risico’s, resultaten en kapitaalbasis lijken voldoende pessimistisch. De risico’s uit de grote en relatief geconcentreerde kredietportefeuille — dat wil zeggen de na het risico in verband met investeringen in gestructureerde effecten vermoedelijk grootste risico’s — werden door de maatregel voor activaondersteuning beperkt en derhalve adequaat behandeld. Voor de resterende risico’s uit andere activa en de risico’s uit de kredietportefeuille anticipeert de LBBW zelf voor 2009 ten opzichte van 2008 een duidelijke stijging van de voorzorgsmaatregelen tegenover risico’s. Vanaf 2010 zullen de risicokosten dalen en tot 2013 een normaal niveau hebben bereikt. Toch gaat men ervan uit dat de risicokosten van de LBBW onder genormaliseerde omstandigheden dubbel zo hoog zullen blijven dan de voorzorgsmaatregelen tegen risico’s tot nu toe en ze overeenkomen met de risicokosten van vergelijkbare banken. |
| --- | --- |

(76)

Het herstructureringsplan neemt de actueel beschikbare desbetreffende informatie in overweging en houdt er rekening mee dat over toekomstige ontwikkelingen slechts zeer weinig kan worden gezegd. De veronderstellingen met betrekking tot de verdere ontwikkeling van risico’s, resultaten en kapitaalbasis lijken voldoende pessimistisch. De risico’s uit de grote en relatief geconcentreerde kredietportefeuille — dat wil zeggen de na het risico in verband met investeringen in gestructureerde effecten vermoedelijk grootste risico’s — werden door de maatregel voor activaondersteuning beperkt en derhalve adequaat behandeld. Voor de resterende risico’s uit andere activa en de risico’s uit de kredietportefeuille anticipeert de LBBW zelf voor 2009 ten opzichte van 2008 een duidelijke stijging van de voorzorgsmaatregelen tegenover risico’s. Vanaf 2010 zullen de risicokosten dalen en tot 2013 een normaal niveau hebben bereikt. Toch gaat men ervan uit dat de risicokosten van de LBBW onder genormaliseerde omstandigheden dubbel zo hoog zullen blijven dan de voorzorgsmaatregelen tegen risico’s tot nu toe en ze overeenkomen met de risicokosten van vergelijkbare banken.

| (77) | Het herstructureringsplan gaat bovendien niet uit van een snel herstel, maar eerder van een behoorlijke toename van de risico’s en de kredietverliezen. Het herstructureringsplan houdt rekening met deze kwesties door zowel hogere voorzorgsmaatregelen tegen risico’s alsook met hogere vereisten aan het eigen vermogen op grond van migraties van risico’s en hogere verliezen door wanbetaling. Dit is het resultaat van de gemeenschappelijke berekeningen van de LBBW-afdelingen risicobeheer en kredietverlening en dus het resultaat van een combinatie tussen een op een model gebaseerde raming en een inschatting door experts. Terwijl zich volgens de modellen eerder een langzaam herstel aankondigt en daarom in tegenstelling tot de inschatting van de experts in zijn geheel van een hogere verlieswaarschijnlijkheid wordt uitgegaan, zijn de experts van mening dat de met wanbetaling samenhangende verliezen in de modellen te laag zijn vastgesteld. De cijfers van beide kanten werden desbetreffend gecorrigeerd. Verder tonen zowel de vergelijkingen uit de geschiedenis alsook de onderlinge vergelijking van de actuele ramingen een hoge consistentie tegenover externe cyclische en economische indicatoren aan en geven er blijk van dat de cyclische gevolgen van een baisse in de overweging werden opgenomen. |
| --- | --- |

(77)

Het herstructureringsplan gaat bovendien niet uit van een snel herstel, maar eerder van een behoorlijke toename van de risico’s en de kredietverliezen. Het herstructureringsplan houdt rekening met deze kwesties door zowel hogere voorzorgsmaatregelen tegen risico’s alsook met hogere vereisten aan het eigen vermogen op grond van migraties van risico’s en hogere verliezen door wanbetaling. Dit is het resultaat van de gemeenschappelijke berekeningen van de LBBW-afdelingen risicobeheer en kredietverlening en dus het resultaat van een combinatie tussen een op een model gebaseerde raming en een inschatting door experts. Terwijl zich volgens de modellen eerder een langzaam herstel aankondigt en daarom in tegenstelling tot de inschatting van de experts in zijn geheel van een hogere verlieswaarschijnlijkheid wordt uitgegaan, zijn de experts van mening dat de met wanbetaling samenhangende verliezen in de modellen te laag zijn vastgesteld. De cijfers van beide kanten werden desbetreffend gecorrigeerd. Verder tonen zowel de vergelijkingen uit de geschiedenis alsook de onderlinge vergelijking van de actuele ramingen een hoge consistentie tegenover externe cyclische en economische indicatoren aan en geven er blijk van dat de cyclische gevolgen van een baisse in de overweging werden opgenomen.

| (78) | Verder komt uit het herstructureringsplan naar voren dat de risicokosten voor nieuwe activiteiten en kredieten duidelijk lager zullen zijn dan tot nog toe, omdat de risico’s door de herstructurering duidelijk kunnen worden verminderd en de kwaliteit van het krediet in de kernactiviteit beter zal zijn. Zo zal in het geheel niet meer in gestructureerde effecten worden geïnvesteerd. De portefeuilles die met de grootste risico’s waren belast, werden door maatregelen voor activaondersteuning gesteund die op grond van de resultaten van het onderzoek van de Commissie als toereikend kunnen worden beschouwd. Daarom zijn met betrekking tot deze portefeuilles geen verdere verliezen te verwachten. Toch verwacht de LBBW voor de herstructureringsfase een duidelijke stijging van de risicokosten, waarbij ervan wordt uitgegaan dat deze kosten hoger zullen zijn dan de voorzorgsmaatregelen tegen risico’s tot nu toe. De verwachtingen met betrekking tot de ontwikkeling van de kredietrisico’s zijn voorzichtig. |
| --- | --- |

(78)

Verder komt uit het herstructureringsplan naar voren dat de risicokosten voor nieuwe activiteiten en kredieten duidelijk lager zullen zijn dan tot nog toe, omdat de risico’s door de herstructurering duidelijk kunnen worden verminderd en de kwaliteit van het krediet in de kernactiviteit beter zal zijn. Zo zal in het geheel niet meer in gestructureerde effecten worden geïnvesteerd. De portefeuilles die met de grootste risico’s waren belast, werden door maatregelen voor activaondersteuning gesteund die op grond van de resultaten van het onderzoek van de Commissie als toereikend kunnen worden beschouwd. Daarom zijn met betrekking tot deze portefeuilles geen verdere verliezen te verwachten. Toch verwacht de LBBW voor de herstructureringsfase een duidelijke stijging van de risicokosten, waarbij ervan wordt uitgegaan dat deze kosten hoger zullen zijn dan de voorzorgsmaatregelen tegen risico’s tot nu toe. De verwachtingen met betrekking tot de ontwikkeling van de kredietrisico’s zijn voorzichtig.

| (79) | Terwijl de toekomstverwachtingen voor verliezen door wanbetaling conservatief zijn, worden de verlieswaarschijnlijkheden — met name voor het bedrijfsbankieren — lager vastgesteld dan door de Commissie. De LBBW was echter in staat het bewijs te leveren dat de verliesverwachtingen ver boven de cijfers (van de laatste recessie in Duitsland) uit de geschiedenis liggen en overeenstemmen met die van andere banken met een soortgelijke klantenkring. Verder accentueerde de bank de kapitaalkracht van deze corporate klanten ten opzichte van andere ondernemingen in Europa en heeft zij op de voordelen van solide vaste bankrelaties gewezen. Verder toonde zij aan dat de verliesverwachtingen voor dit voor het totaal kredietrisico van de LBBW bijzonder belangrijke marktsegment overeenkomt met dat van vergelijkbare banken. |
| --- | --- |

(79)

Terwijl de toekomstverwachtingen voor verliezen door wanbetaling conservatief zijn, worden de verlieswaarschijnlijkheden — met name voor het bedrijfsbankieren — lager vastgesteld dan door de Commissie. De LBBW was echter in staat het bewijs te leveren dat de verliesverwachtingen ver boven de cijfers (van de laatste recessie in Duitsland) uit de geschiedenis liggen en overeenstemmen met die van andere banken met een soortgelijke klantenkring. Verder accentueerde de bank de kapitaalkracht van deze corporate klanten ten opzichte van andere ondernemingen in Europa en heeft zij op de voordelen van solide vaste bankrelaties gewezen. Verder toonde zij aan dat de verliesverwachtingen voor dit voor het totaal kredietrisico van de LBBW bijzonder belangrijke marktsegment overeenkomt met dat van vergelijkbare banken.

| (80) | Er bestaat een bepaalde onzekerheid met betrekking tot de ontwikkeling van de marktrisico’s, waarbij echter investeringen in gestructureerde effecten als een van de grootste risicofactoren geen belangrijke rol meer spelen. Verder zal de eigenhandel aanzienlijk kleiner worden en de afdeling settlement van effecten zich oriënteren op het vermogensbeheer en de klantgerichte activiteiten. Bovendien wordt het totale aanbod van verhandelde producten verkleind en hun complexiteit beperkt. Er wordt derhalve in dit herstructureringsplan in voldoende mate rekening gehouden met het marktrisico. |
| --- | --- |

(80)

Er bestaat een bepaalde onzekerheid met betrekking tot de ontwikkeling van de marktrisico’s, waarbij echter investeringen in gestructureerde effecten als een van de grootste risicofactoren geen belangrijke rol meer spelen. Verder zal de eigenhandel aanzienlijk kleiner worden en de afdeling settlement van effecten zich oriënteren op het vermogensbeheer en de klantgerichte activiteiten. Bovendien wordt het totale aanbod van verhandelde producten verkleind en hun complexiteit beperkt. Er wordt derhalve in dit herstructureringsplan in voldoende mate rekening gehouden met het marktrisico.

| (81) | Een verder belangrijke kwestie is de ontwikkeling van de uitgaven. Zo gaat de LBBW ervan uit dat zij in staat zal zijn 25 % te bezuinigen op haar administratiekosten. Aangezien het herstructureringsplan een vermindering van het aantal arbeidsplaatsen met circa 20 % en een inkrimping van de structuur, de activiteiten en de producten beoogt, zijn dergelijke toekomstverwachtingen geloofwaardig. |
| --- | --- |

(81)

Een verder belangrijke kwestie is de ontwikkeling van de uitgaven. Zo gaat de LBBW ervan uit dat zij in staat zal zijn 25 % te bezuinigen op haar administratiekosten. Aangezien het herstructureringsplan een vermindering van het aantal arbeidsplaatsen met circa 20 % en een inkrimping van de structuur, de activiteiten en de producten beoogt, zijn dergelijke toekomstverwachtingen geloofwaardig.

| (82) | Ondanks een aanzienlijke vermindering van activa en activiteiten verwacht de LBBW in vergelijking met vroeger slechts een geringe teruggang van de inkomsten. Terwijl de risicoactiva om circa 30 % werden verminderd, wordt ervan uitgegaan dat 87 % van de inkomsten van 2009 worden bereikt De samenstelling van de inkomsten zal zich veranderen, omdat de inkomsten uit bedrijvigheid met corporate klanten belangrijker zullen worden. Terwijl ervan wordt uitgegaan dat het ressort Financial Markets (kapitaalmarkt) van de bank der Bank nog altijd opbrengsten zal voortbrengen, moeten de inkomsten uit de eigenhandel worden vervangen door inkomsten uit provisies. In het geheel wordt een stabielere rentabiliteit verwacht die minder afhankelijk is van de fluctuatie van de marktprijzen. |
| --- | --- |

(82)

Ondanks een aanzienlijke vermindering van activa en activiteiten verwacht de LBBW in vergelijking met vroeger slechts een geringe teruggang van de inkomsten. Terwijl de risicoactiva om circa 30 % werden verminderd, wordt ervan uitgegaan dat 87 % van de inkomsten van 2009 worden bereikt De samenstelling van de inkomsten zal zich veranderen, omdat de inkomsten uit bedrijvigheid met corporate klanten belangrijker zullen worden. Terwijl ervan wordt uitgegaan dat het ressort Financial Markets (kapitaalmarkt) van de bank der Bank nog altijd opbrengsten zal voortbrengen, moeten de inkomsten uit de eigenhandel worden vervangen door inkomsten uit provisies. In het geheel wordt een stabielere rentabiliteit verwacht die minder afhankelijk is van de fluctuatie van de marktprijzen.

| (83) | Ten tweede moet het herstructureringsplan om volgens de herstructureringsmededeling geschikt te zijn, de rentabiliteit van de bank op de oorzaken voor de moeilijkheden van de bank herstellen, haar zwakke punten benoemen en laten zien hoe de problemen van de bank door de voorgestelde herstructureringsmaatregelen kunnen worden opgelost. Dit is volgens de Commissie het geval, omdat het structureringsplan het uitstappen uit de buitensporig omvangrijke kredietsubstituutactiviteiten beoogt, de LBBW haar activiteiten op de kapitaalmarkt zowel met betrekking tot de omvang alsook tot de complexiteit vermindert en haar buitenlandse activiteiten zal inkrimpen, om zich op haar essentiële competenties te concentreren, die in de grond van de zaak bij het retail banking en in de activiteiten met kleine en middelgrote klanten op de regionale markten liggen. |
| --- | --- |

(83)

Ten tweede moet het herstructureringsplan om volgens de herstructureringsmededeling geschikt te zijn, de rentabiliteit van de bank op de oorzaken voor de moeilijkheden van de bank herstellen, haar zwakke punten benoemen en laten zien hoe de problemen van de bank door de voorgestelde herstructureringsmaatregelen kunnen worden opgelost. Dit is volgens de Commissie het geval, omdat het structureringsplan het uitstappen uit de buitensporig omvangrijke kredietsubstituutactiviteiten beoogt, de LBBW haar activiteiten op de kapitaalmarkt zowel met betrekking tot de omvang alsook tot de complexiteit vermindert en haar buitenlandse activiteiten zal inkrimpen, om zich op haar essentiële competenties te concentreren, die in de grond van de zaak bij het retail banking en in de activiteiten met kleine en middelgrote klanten op de regionale markten liggen.

| (84) | Bestaande en mogelijke tekortkomingen in de structuur van de corporate governance moeten ook worden aangesproken in het herstructureringsplan. De Commissie stelt vast dat het herstructureringsplan wezenlijke wijzigingen van de rechtsvorm en de corporate governance voorziet, zodat de LBBW minder te maken heeft met onbetamelijke beïnvloeding van de kant van de aandeelhouders en in het geheel een betere controle van de onderneming zal zijn gewaarborgd. |
| --- | --- |

(84)

Bestaande en mogelijke tekortkomingen in de structuur van de corporate governance moeten ook worden aangesproken in het herstructureringsplan. De Commissie stelt vast dat het herstructureringsplan wezenlijke wijzigingen van de rechtsvorm en de corporate governance voorziet, zodat de LBBW minder te maken heeft met onbetamelijke beïnvloeding van de kant van de aandeelhouders en in het geheel een betere controle van de onderneming zal zijn gewaarborgd.

| (85) | De maatregelen die omgezet dienen te worden ervoor zorgen dat de LBBW noch wat statuut, bedrijfspolitiek en interne procedures betreft, noch met betrekking tot de rol en de samenstelling van de statutaire organen verschilt van haar concurrenten. Er zijn voldoende veiligheidsmaatregelen die verhinderen dat bedrijfsbesluiten door andere dan economische overwegingen worden bepaald. Bovendien wordt de kwaliteit van de controle van de onderneming aanzienlijk verbeterd. Bovendien is de rol van de verschillende organen (algemene vergadering, raad van commissarissen en directie) duidelijker en coherenter van elkaar gescheiden, door de deelname van onafhankelijke experts bij de raad van commissarissen en het uitvoeren van onderzoeken naar geschiktheid voor alle leden wordt de raad van commissarissen professioneler. |
| --- | --- |

(85)

De maatregelen die omgezet dienen te worden ervoor zorgen dat de LBBW noch wat statuut, bedrijfspolitiek en interne procedures betreft, noch met betrekking tot de rol en de samenstelling van de statutaire organen verschilt van haar concurrenten. Er zijn voldoende veiligheidsmaatregelen die verhinderen dat bedrijfsbesluiten door andere dan economische overwegingen worden bepaald. Bovendien wordt de kwaliteit van de controle van de onderneming aanzienlijk verbeterd. Bovendien is de rol van de verschillende organen (algemene vergadering, raad van commissarissen en directie) duidelijker en coherenter van elkaar gescheiden, door de deelname van onafhankelijke experts bij de raad van commissarissen en het uitvoeren van onderzoeken naar geschiktheid voor alle leden wordt de raad van commissarissen professioneler.

| (86) | Zo zijn de bank en haar aandeelhouders een kader voor corporate governance overeengekomen dat volledig overeenkomt met de eisen aan particuliere ondernemingen en de tenuitvoerlegging van de (vrijwillige) Duitse corporate governance codex voorziet. Bovendien wordt in de wet inzake de Landesbank Baden-Württemberg en in het statuut van de LBBW de strenge toepassing van bedrijfseconomische principes ingevoerd. |
| --- | --- |

(86)

Zo zijn de bank en haar aandeelhouders een kader voor corporate governance overeengekomen dat volledig overeenkomt met de eisen aan particuliere ondernemingen en de tenuitvoerlegging van de (vrijwillige) Duitse corporate governance codex voorziet. Bovendien wordt in de wet inzake de Landesbank Baden-Württemberg en in het statuut van de LBBW de strenge toepassing van bedrijfseconomische principes ingevoerd.

| (87) | De bestaande verantwoordelijkenvergadering is met haar verreikende bevoegdheden een mogelijke bron van onbetamelijke beïnvloeding en zal tot een algemene vergadering van aandeelhouders zonder verdere mogelijkheden tot beïnvloeding worden omgevormd. Er is een duidelijkere scheiding tussen de taken en verantwoordelijkheidsgebieden van de bedrijfsleiding en de raad van commissarissen gepland. In overeenstemming met de Duitse corporate governance codex is de raad van commissarissen voor een derde bezet met onafhankelijke leden. De door de Duitse toezichthouder voor de bancaire sector (BaFin) ingevoerde geschiktheidscriteria, die dienen te waarborgen dat nieuw benoemde leden van de raad van commissarissen over een minimum aan deskundigheid beschikken, gelden voor alle leden. Tijdens de herstructurering zal een onafhankelijk lid de taken van de president-commissaris op zich nemen. De commissie van toezicht/balanscommissie en de risicocommissie stemmen overeen met de best governance beginselen voor banken en voor hen gelden nog strengere geschiktheidscriteria. Om deze wijzigingen van het kader voor corporate governance een definitief karakter te verlenen zal de LBBW van een publiekrechtelijke instelling in een naamloze vennootschap worden gewijzigd. |
| --- | --- |

(87)

De bestaande verantwoordelijkenvergadering is met haar verreikende bevoegdheden een mogelijke bron van onbetamelijke beïnvloeding en zal tot een algemene vergadering van aandeelhouders zonder verdere mogelijkheden tot beïnvloeding worden omgevormd. Er is een duidelijkere scheiding tussen de taken en verantwoordelijkheidsgebieden van de bedrijfsleiding en de raad van commissarissen gepland. In overeenstemming met de Duitse corporate governance codex is de raad van commissarissen voor een derde bezet met onafhankelijke leden. De door de Duitse toezichthouder voor de bancaire sector (BaFin) ingevoerde geschiktheidscriteria, die dienen te waarborgen dat nieuw benoemde leden van de raad van commissarissen over een minimum aan deskundigheid beschikken, gelden voor alle leden. Tijdens de herstructurering zal een onafhankelijk lid de taken van de president-commissaris op zich nemen. De commissie van toezicht/balanscommissie en de risicocommissie stemmen overeen met de best governance beginselen voor banken en voor hen gelden nog strengere geschiktheidscriteria. Om deze wijzigingen van het kader voor corporate governance een definitief karakter te verlenen zal de LBBW van een publiekrechtelijke instelling in een naamloze vennootschap worden gewijzigd.

| (88) | Bovendien worden respectievelijk werden de risicobeheersconcepten en -procedures al gewijzigd, om het aantal beslissingen dat risico’s in zich bergt, maar niet puur naar bedrijfseconomische principes wordt genomen verder te verminderen. Al deze maatregelen waarborgen voor zover mogelijk dat corporate governance kwesties de toekomstige levensvatbaarheid van de bank niet in gevaar brengen. |
| --- | --- |

(88)

Bovendien worden respectievelijk werden de risicobeheersconcepten en -procedures al gewijzigd, om het aantal beslissingen dat risico’s in zich bergt, maar niet puur naar bedrijfseconomische principes wordt genomen verder te verminderen. Al deze maatregelen waarborgen voor zover mogelijk dat corporate governance kwesties de toekomstige levensvatbaarheid van de bank niet in gevaar brengen.

| (89) | Bovendien zijn er geen bewijzen dat de LBBW activiteiten zal voortzetten die op de middellange termijn structureel verliesgevend zouden blijven of die de bank aan risico’s zouden blootstellen die niet bij de kwaliteit van haar risicobeheer of haar kapitaaltoereikendheid zouden passen. Men is geheel met de kredietsubstituutactiviteiten opgehouden, bestaande portefeuilles worden geliquideerd, de eigenhandel zal aanzienlijk worden gereduceerd, en het kredietrisico — in het bijzonder het concentratierisico in de kernactiviteiten van de LBBW — zal aan een strengere controle worden onderworpen en dient eveneens aanzienlijk te worden verminderd. De opbrengst- en risicoprofielen van de LBBW zullen in het geheel transparanter en eenvoudiger worden. |
| --- | --- |

(89)

Bovendien zijn er geen bewijzen dat de LBBW activiteiten zal voortzetten die op de middellange termijn structureel verliesgevend zouden blijven of die de bank aan risico’s zouden blootstellen die niet bij de kwaliteit van haar risicobeheer of haar kapitaaltoereikendheid zouden passen. Men is geheel met de kredietsubstituutactiviteiten opgehouden, bestaande portefeuilles worden geliquideerd, de eigenhandel zal aanzienlijk worden gereduceerd, en het kredietrisico — in het bijzonder het concentratierisico in de kernactiviteiten van de LBBW — zal aan een strengere controle worden onderworpen en dient eveneens aanzienlijk te worden verminderd. De opbrengst- en risicoprofielen van de LBBW zullen in het geheel transparanter en eenvoudiger worden.

| (90) | De LBBW heeft haar lesje uit de crisis geleerd en een reeks van wijzigingen in haar bedrijfsstrategie en haar risicobeheer aangebracht die haar in de toekomst minder kwetsbaar moeten maken. Hiertoe behoren in het bijzonder de focus op activiteiten waarin ze over bijzondere deskundigheid beschikt en waarbij sinds jaren kredieten worden gegeven en terugbetaald, en een vermindering van het concentratierisico. |
| --- | --- |

(90)

De LBBW heeft haar lesje uit de crisis geleerd en een reeks van wijzigingen in haar bedrijfsstrategie en haar risicobeheer aangebracht die haar in de toekomst minder kwetsbaar moeten maken. Hiertoe behoren in het bijzonder de focus op activiteiten waarin ze over bijzondere deskundigheid beschikt en waarbij sinds jaren kredieten worden gegeven en terugbetaald, en een vermindering van het concentratierisico.

| (91) | In zijn geheel beschouwd is het herstructureringsplan van de LBBW derhalve geschikt om de levensvatbaarheid van de bank op lange termijn te herstellen. |
| --- | --- |

(91)

In zijn geheel beschouwd is het herstructureringsplan van de LBBW derhalve geschikt om de levensvatbaarheid van de bank op lange termijn te herstellen.

| (92) | Volgens onderdeel 3 van de herstructureringsmededeling dient de steun tot het noodzakelijke minimum beperkt te blijven en dient de begunstigde van de steun een passende eigen bijdrage te leveren aan de kosten van de herstructurering. Uit het herstructureringsplan blijkt dat de LBBW in overeenstemming met de herstructureringsmededeling een passende lastenverdeling op het oog heeft, zodat morele risico’s worden verhinderd. |
| --- | --- |

(92)

Volgens onderdeel 3 van de herstructureringsmededeling dient de steun tot het noodzakelijke minimum beperkt te blijven en dient de begunstigde van de steun een passende eigen bijdrage te leveren aan de kosten van de herstructurering. Uit het herstructureringsplan blijkt dat de LBBW in overeenstemming met de herstructureringsmededeling een passende lastenverdeling op het oog heeft, zodat morele risico’s worden verhinderd.

| (93) | Het herstructureringsplan bevat geen bestanddelen die tot de veronderstelling zouden kunnen leiden dat de steun boven de voor het herstel van de levensvatbaarheid noodzakelijke kosten uitgaat. De ontvangen steun is noodzakelijk om te waarborgen dat de LBBW in een basisscenario over voldoende bufferkapitaal beschikt en in een ongunstiger scenario in staat zal zijn om aan de wettelijke voorschriften inzake het eigen vermogen te voldoen. Meer kapitaal heeft de LBBW niet ontvangen. |
| --- | --- |

(93)

Het herstructureringsplan bevat geen bestanddelen die tot de veronderstelling zouden kunnen leiden dat de steun boven de voor het herstel van de levensvatbaarheid noodzakelijke kosten uitgaat. De ontvangen steun is noodzakelijk om te waarborgen dat de LBBW in een basisscenario over voldoende bufferkapitaal beschikt en in een ongunstiger scenario in staat zal zijn om aan de wettelijke voorschriften inzake het eigen vermogen te voldoen. Meer kapitaal heeft de LBBW niet ontvangen.

| (94) | Bovendien is vanwege de krapte aan financiële middelen en het door Duitsland toegezegde verbod op acquisitie uitgesloten dat staatsmiddelen voor de aankoop van aandelen in ondernemingen of nieuwe investeringen worden gebruikt. |
| --- | --- |

(94)

Bovendien is vanwege de krapte aan financiële middelen en het door Duitsland toegezegde verbod op acquisitie uitgesloten dat staatsmiddelen voor de aankoop van aandelen in ondernemingen of nieuwe investeringen worden gebruikt.

| (95) | Die LBBW draagt, zoals in punt 24 van de herstructureringsmededeling voorzien, een deel van de kosten van haar herstructurering, doordat ze een adequate vergoeding voor de kapitaalinjectie en de maatregel voor activaondersteuning betaalt. |
| --- | --- |

(95)

Die LBBW draagt, zoals in punt 24 van de herstructureringsmededeling voorzien, een deel van de kosten van haar herstructurering, doordat ze een adequate vergoeding voor de kapitaalinjectie en de maatregel voor activaondersteuning betaalt.

| (96) | Verder levert de LBBW door verstrekkende verkopen (inclusief bedrijfseenheden die voor haar bedrijfsmodel belangrijk zijn) een bijdrage aan de herstructurering. |
| --- | --- |

(96)

Verder levert de LBBW door verstrekkende verkopen (inclusief bedrijfseenheden die voor haar bedrijfsmodel belangrijk zijn) een bijdrage aan de herstructurering.

| (97) | Omdat de aandeelhouders pro rata hun respectieve aandeel aan kapitaal in de bank hebben ingebracht, zijn de lasten ten minste tussen de groepen van aandeelhouders passend verdeeld. |
| --- | --- |

(97)

Omdat de aandeelhouders pro rata hun respectieve aandeel aan kapitaal in de bank hebben ingebracht, zijn de lasten ten minste tussen de groepen van aandeelhouders passend verdeeld.

| (98) | Maar ook de lager in rang staande kapitaaleigenaren leveren op grond van het verbod om reserves te liquideren voor de rentebetaling van coupons voor tier-1- en tier-2-instrumenten een bijdrage aan de herstructurering van de LBBW. Overeenkomstig punt 26 van de herstructureringsmededeling mag een bank geen staatsmiddelen gebruiken voor de vergoeding van eigen middelen, wanneer de winsten onvoldoende zijn. Duitsland heeft de toezegging gedaan dat in de komende drie jaar slechts dan rente op kapitaalinstrumenten wordt betaald, wanneer daarvoor geen liquidatie van reserves noodzakelijk is. Dientengevolge is gewaarborgd dat een vergoeding voor eigen middelen alleen in het geval van voldoende winsten plaats heeft en geen staatssteun voor betalingen aan aandeelhouders wordt gebruikt. |
| --- | --- |

(98)

Maar ook de lager in rang staande kapitaaleigenaren leveren op grond van het verbod om reserves te liquideren voor de rentebetaling van coupons voor tier-1- en tier-2-instrumenten een bijdrage aan de herstructurering van de LBBW. Overeenkomstig punt 26 van de herstructureringsmededeling mag een bank geen staatsmiddelen gebruiken voor de vergoeding van eigen middelen, wanneer de winsten onvoldoende zijn. Duitsland heeft de toezegging gedaan dat in de komende drie jaar slechts dan rente op kapitaalinstrumenten wordt betaald, wanneer daarvoor geen liquidatie van reserves noodzakelijk is. Dientengevolge is gewaarborgd dat een vergoeding voor eigen middelen alleen in het geval van voldoende winsten plaats heeft en geen staatssteun voor betalingen aan aandeelhouders wordt gebruikt.

| (99) | Volgens onderdeel 4 van de herstructureringsmededeling vervullen maatregelen om mededingingsvervalsing als gevolg van staatssteun te beperken, een belangrijke rol, omdat ze noodzakelijk zijn om een voortbestaan van mededingingsvervalsing te verhinderen die door het nemen van buitensporige risico’s en door onhoudbare bedrijfsmodellen is veroorzaakt. Zulke maatregelen moeten zijn toegesneden op de specifieke problemen van de markten waarop de begunstigde bank na de herstructurering actief is. De aard en de vorm van dergelijke maatregelen zal afhangen van twee criteria: enerzijds het steunbedrag en de voorwaarden waarop en de omstandigheden waarin de steun is toegekend, en anderzijds de kenmerken van de markt of markten waarop de begunstigde bank actief zal zijn. |
| --- | --- |

(99)

Volgens onderdeel 4 van de herstructureringsmededeling vervullen maatregelen om mededingingsvervalsing als gevolg van staatssteun te beperken, een belangrijke rol, omdat ze noodzakelijk zijn om een voortbestaan van mededingingsvervalsing te verhinderen die door het nemen van buitensporige risico’s en door onhoudbare bedrijfsmodellen is veroorzaakt. Zulke maatregelen moeten zijn toegesneden op de specifieke problemen van de markten waarop de begunstigde bank na de herstructurering actief is. De aard en de vorm van dergelijke maatregelen zal afhangen van twee criteria: enerzijds het steunbedrag en de voorwaarden waarop en de omstandigheden waarin de steun is toegekend, en anderzijds de kenmerken van de markt of markten waarop de begunstigde bank actief zal zijn.

| (100) | In overeenstemming met punt 31 van de herstructureringsmededeling beoordeelt de Commissie het steunbedrag en de eruit voortvloeiende vervalsing van mededinging, indien zij het steunbedrag zowel in absolute termen als ten opzichte van de risicoactiva van de bank afweegt. De steun bedraagt in dit geval 14,8 miljard EUR en omvat een herkapitalisatie ter hoogte van 5 miljard EUR en 9,8 miljard EUR steun in de vorm van activaondersteuning. Het steunbedrag ligt na uitvoering van de maatregelen bij meer dan 9 % van de risicoactiva. De kapitaalwaarde van de maatregelen bedraagt [40-50] % van de eigen middelen van de LBBW (stand van 30 juni 2009). Aangezien de begunstigde bank hiermee een hoge steun heeft ontvangen, zijn verstrekkende maatregelen nodig om eventuele mededingingsvervalsing als gevolg van staatssteun te beperken. |
| --- | --- |

(100)

In overeenstemming met punt 31 van de herstructureringsmededeling beoordeelt de Commissie het steunbedrag en de eruit voortvloeiende vervalsing van mededinging, indien zij het steunbedrag zowel in absolute termen als ten opzichte van de risicoactiva van de bank afweegt. De steun bedraagt in dit geval 14,8 miljard EUR en omvat een herkapitalisatie ter hoogte van 5 miljard EUR en 9,8 miljard EUR steun in de vorm van activaondersteuning. Het steunbedrag ligt na uitvoering van de maatregelen bij meer dan 9 % van de risicoactiva. De kapitaalwaarde van de maatregelen bedraagt [40-50] % van de eigen middelen van de LBBW (stand van 30 juni 2009). Aangezien de begunstigde bank hiermee een hoge steun heeft ontvangen, zijn verstrekkende maatregelen nodig om eventuele mededingingsvervalsing als gevolg van staatssteun te beperken.

| (101) | Met betrekking tot de draagwijdte en de omvang van de maatregelen ter beperking van de mededingingsvervalsing als gevolg van staatssteun dient bovendien rekening te worden gehouden met de omvang van de eigen bijdrage van de begunstigde bank en de lastenverdeling. Met het oog op het bovenstaande resultaat dat de eigen bijdrage en de lastenverdeling adequaat waren, zijn geen aanvullende ingrijpende maatregelen meer nodig. Om eventuele mededingingsvervalsingen te beperken heeft Duitsland de toezegging gedaan zowel structurele maatregelen te nemen alsook zich aan een reeks van gedragsverplichtingen te houden. |
| --- | --- |

(101)

Met betrekking tot de draagwijdte en de omvang van de maatregelen ter beperking van de mededingingsvervalsing als gevolg van staatssteun dient bovendien rekening te worden gehouden met de omvang van de eigen bijdrage van de begunstigde bank en de lastenverdeling. Met het oog op het bovenstaande resultaat dat de eigen bijdrage en de lastenverdeling adequaat waren, zijn geen aanvullende ingrijpende maatregelen meer nodig. Om eventuele mededingingsvervalsingen te beperken heeft Duitsland de toezegging gedaan zowel structurele maatregelen te nemen alsook zich aan een reeks van gedragsverplichtingen te houden.

| (102) | Als onderdeel van de structurele maatregelen zal de LBBW door de afstoting van niet strategische activiteiten en de verkoop van deelnemingen haar balanstotaal ten opzichte van het balanstotaal van 31 december 2008 met in totaal 41 % verminderen. De bestaande risicoactiva worden met [40-60] % gereduceerd. |
| --- | --- |

(102)

Als onderdeel van de structurele maatregelen zal de LBBW door de afstoting van niet strategische activiteiten en de verkoop van deelnemingen haar balanstotaal ten opzichte van het balanstotaal van 31 december 2008 met in totaal 41 % verminderen. De bestaande risicoactiva worden met [40-60] % gereduceerd.

| (103) | Voorzien is de verkoop van een groot aantal dochtermaatschappijen in het binnen- en buitenland evenals de verkoop van deelnemingen aan maatschappijen die in gemeenschappelijk bezit zijn van de publiekrechtelijke kredietinstellingen in Duitsland en die van eminent belang zijn voor de samenwerking van de publiekrechtelijke kredietinstellingen. De LBBW heeft haar toestemming gegeven voor een aanzienlijke ingreep in haar portefeuille deelnemingen. De verkopen betreffen onder andere de enige maatschappij van de LBBW die [...] in [...] kan emitteren, bedrijfseenheden die deel uitmaken van de kernactiviteit van de LBBW (namelijk de deelnemingen aan de ondernemingen van de „S-Finanzgruppe”) en de Europese dochtermaatschappijen van de LBBW [...] en LBBW Luxemburg die belangrijke Duitse klanten buiten de Duitse markt van dienst is. Duitsland heeft de toezegging gedaan dat de LBBW ervoor zal zorgen dat de waarde van de te verkopen bedrijfseenheden niet zal afnemen door het weglokken van klanten of personeel van deze bedrijfseenheden. De volledige en correcte afwikkeling van de verkopen wordt voortdurend en in volle omvang door een voldoende gekwalificeerde expert (trustee) gecontroleerd en gedetailleerd onderzocht. De verkopen moeten uiterlijk vóór het eind van de herstructureringsperiode hebben plaatsgevonden. Anders wordt een verkooptrustee (divestiture trustee) benoemd die met de afwikkeling van de verkopen [...] zal worden belast. |
| --- | --- |

(103)

Voorzien is de verkoop van een groot aantal dochtermaatschappijen in het binnen- en buitenland evenals de verkoop van deelnemingen aan maatschappijen die in gemeenschappelijk bezit zijn van de publiekrechtelijke kredietinstellingen in Duitsland en die van eminent belang zijn voor de samenwerking van de publiekrechtelijke kredietinstellingen. De LBBW heeft haar toestemming gegeven voor een aanzienlijke ingreep in haar portefeuille deelnemingen. De verkopen betreffen onder andere de enige maatschappij van de LBBW die [...] in [...] kan emitteren, bedrijfseenheden die deel uitmaken van de kernactiviteit van de LBBW (namelijk de deelnemingen aan de ondernemingen van de „S-Finanzgruppe”) en de Europese dochtermaatschappijen van de LBBW [...] en LBBW Luxemburg die belangrijke Duitse klanten buiten de Duitse markt van dienst is. Duitsland heeft de toezegging gedaan dat de LBBW ervoor zal zorgen dat de waarde van de te verkopen bedrijfseenheden niet zal afnemen door het weglokken van klanten of personeel van deze bedrijfseenheden. De volledige en correcte afwikkeling van de verkopen wordt voortdurend en in volle omvang door een voldoende gekwalificeerde expert (trustee) gecontroleerd en gedetailleerd onderzocht. De verkopen moeten uiterlijk vóór het eind van de herstructureringsperiode hebben plaatsgevonden. Anders wordt een verkooptrustee (divestiture trustee) benoemd die met de afwikkeling van de verkopen [...] zal worden belast.

| (104) | Een wezenlijk deel van deze inkrimpingen zijn het gevolg van het opgeven van de kredietsubstituutactiviteiten. |
| --- | --- |

(104)

Een wezenlijk deel van deze inkrimpingen zijn het gevolg van het opgeven van de kredietsubstituutactiviteiten.

| (105) | Aanvullende maatregelen, om eventuele mededingingsbezwaren uit de weg te ruimen ten aanzien van de kenmerken van de markten waarop de begunstigde bank na de herstructurering actief zal zijn (vgl. punt 32 der Umstrukturierungsmitteilung), zijn niet noodzakelijk. Dit hangt samen met de geringe aanwezigheid van de geherstructureerde bank op de markt. De LBBW beschikt eigenlijk alleen in haar kernregio over een sterke aanwezigheid op de markt. Haar belang voor het bankenstelsel ligt niet in haar sterke positie als binnenlandse kredietgever, maar heeft veeleer te maken met haar verstrengeling met andere banken en institutionele beleggers. Daarom zijn geen aanvullende maatregelen nodig om voor een markt te zorgen die door mededinging wordt bepaald respectievelijk zo’n markt te herstellen. De Commissie beoordeelt het evenwel positief dat de LBBW ook op haar kernmarkten verkopen plant. De geplande inkrimping bij de kernactiviteiten zal voor de concurrenten meer activiteiten mogelijk maken en kan als een bijkomend bestanddeel van de omvattende herstructurering worden beschouwd. |
| --- | --- |

(105)

Aanvullende maatregelen, om eventuele mededingingsbezwaren uit de weg te ruimen ten aanzien van de kenmerken van de markten waarop de begunstigde bank na de herstructurering actief zal zijn (vgl. punt 32 der Umstrukturierungsmitteilung), zijn niet noodzakelijk. Dit hangt samen met de geringe aanwezigheid van de geherstructureerde bank op de markt. De LBBW beschikt eigenlijk alleen in haar kernregio over een sterke aanwezigheid op de markt. Haar belang voor het bankenstelsel ligt niet in haar sterke positie als binnenlandse kredietgever, maar heeft veeleer te maken met haar verstrengeling met andere banken en institutionele beleggers. Daarom zijn geen aanvullende maatregelen nodig om voor een markt te zorgen die door mededinging wordt bepaald respectievelijk zo’n markt te herstellen. De Commissie beoordeelt het evenwel positief dat de LBBW ook op haar kernmarkten verkopen plant. De geplande inkrimping bij de kernactiviteiten zal voor de concurrenten meer activiteiten mogelijk maken en kan als een bijkomend bestanddeel van de omvattende herstructurering worden beschouwd.

| (106) | Naast deze verstrekkende structurele maatregelen heeft de LBBW de toezegging gedaan zich aan een aantal gedragsverplichtingen te houden. Deze toezeggingen gaan boven de pure verplichting om van agressief marktgedrag af te zien uit. Duitsland heeft de toezegging gedaan dat de LBBW in haar kernmarkten, dat wil zeggen in het corporate banking voor middelgrote bedrijven en retailbanking in Duitsland drie jaar lang geen gunstigere voorwaarden mag aanbieden dan de voorwaarden van de gunstigste van haar tien wat marktaandeel aangaat belangrijkste concurrenten. De LBBW zal dus niet in staat zijn om betere voorwaarden aan te bieden dan de concurrenten die geen staatssteun hebben ontvangen. |
| --- | --- |

(106)

Naast deze verstrekkende structurele maatregelen heeft de LBBW de toezegging gedaan zich aan een aantal gedragsverplichtingen te houden. Deze toezeggingen gaan boven de pure verplichting om van agressief marktgedrag af te zien uit. Duitsland heeft de toezegging gedaan dat de LBBW in haar kernmarkten, dat wil zeggen in het corporate banking voor middelgrote bedrijven en retailbanking in Duitsland drie jaar lang geen gunstigere voorwaarden mag aanbieden dan de voorwaarden van de gunstigste van haar tien wat marktaandeel aangaat belangrijkste concurrenten. De LBBW zal dus niet in staat zijn om betere voorwaarden aan te bieden dan de concurrenten die geen staatssteun hebben ontvangen.

| (107) | Bovendien heeft de LLBW haar toestemming gegeven aan een verbod op acquisitie, volgens welke de bank geen aankoop van concurrerende ondernemingen mag doen. Dit verhindert een door de steun gefinancierde anorganische groei van de LBBW. Bovendien wordt door de toezegging dat op middellange termijn naar een rendement op eigen vermogen met dubbele cijfers wordt gestreefd en dat nieuwe activiteiten op basis van referentierentes worden berekend, die geen vertekening door verplichtingen uit de subsidiaire wettelijke aansprakelijkheid voor publiekrechtelijke instellingen bevatten, het risico en de waarschijnlijkheid van een prijsmededinging in plaats van een eerlijke mededinging met concurrerende banken die geen staatssteun hebben ontvangen, verminderd. |
| --- | --- |

(107)

Bovendien heeft de LLBW haar toestemming gegeven aan een verbod op acquisitie, volgens welke de bank geen aankoop van concurrerende ondernemingen mag doen. Dit verhindert een door de steun gefinancierde anorganische groei van de LBBW. Bovendien wordt door de toezegging dat op middellange termijn naar een rendement op eigen vermogen met dubbele cijfers wordt gestreefd en dat nieuwe activiteiten op basis van referentierentes worden berekend, die geen vertekening door verplichtingen uit de subsidiaire wettelijke aansprakelijkheid voor publiekrechtelijke instellingen bevatten, het risico en de waarschijnlijkheid van een prijsmededinging in plaats van een eerlijke mededinging met concurrerende banken die geen staatssteun hebben ontvangen, verminderd.

| (108) | Verder wordt door een nieuwe structuur van de onderneming, waarbij de af te stotende activiteiten duidelijk van de kernactiviteit worden gescheiden, door een nieuwe afbakening en scheiding van de verschillende ressorts voor meer transparantie gezorgd. Door een aanzienlijke inkrimping van de activiteiten op de kapitaalmarkt bestaan er minder mogelijkheden om eventuele onbevredigende resultaten uit de kredietactiviteiten te verbergen, zodat de marktdiscipline zich zal verbeteren en daardoor mededingingsvervalsingen minder mogelijk zullen worden. |
| --- | --- |

(108)

Verder wordt door een nieuwe structuur van de onderneming, waarbij de af te stotende activiteiten duidelijk van de kernactiviteit worden gescheiden, door een nieuwe afbakening en scheiding van de verschillende ressorts voor meer transparantie gezorgd. Door een aanzienlijke inkrimping van de activiteiten op de kapitaalmarkt bestaan er minder mogelijkheden om eventuele onbevredigende resultaten uit de kredietactiviteiten te verbergen, zodat de marktdiscipline zich zal verbeteren en daardoor mededingingsvervalsingen minder mogelijk zullen worden.

| (109) | Met het oog op dit pakket verschillende elkaar aanvullende maatregelen komt de Commissie tot de conclusie dat voldoende beveiligingsmechanismen zijn genomen om eventuele mededingingsvervalsingen ondanks de hoge steun voor de LBBW te beperken. |
| --- | --- |

(109)

Met het oog op dit pakket verschillende elkaar aanvullende maatregelen komt de Commissie tot de conclusie dat voldoende beveiligingsmechanismen zijn genomen om eventuele mededingingsvervalsingen ondanks de hoge steun voor de LBBW te beperken.

5.2.4.   Uitvoering en monitoring

| (110) | Volgens onderdeel 5 van de herstructureringsmededeling moeten regelmatig gedetailleerde verslagen bij de Commissie worden ingediend, zodat deze kan controleren of het herstructureringsplan correct wordt uitgevoerd. Het eerste verslag moet uiterlijk zes maanden na de goedkeuring van het herstructureringsplan bij de Commissie worden ingediend. Opdat de Commissie kan controleren of het herstructureringsplan correct wordt uitgevoerd, zal Duitsland een voor de monitoring verantwoordelijke trustee benoemen en ieder jaar een voortgangsverslag indienen. Het eerste verslag moet in mei 2010 worden overgelegd. De Commissie komt daarom tot de conclusie dat voor een correcte monitoring van de uitvoering van het herstructureringsplan is gezorgd. |
| --- | --- |

(110)

Volgens onderdeel 5 van de herstructureringsmededeling moeten regelmatig gedetailleerde verslagen bij de Commissie worden ingediend, zodat deze kan controleren of het herstructureringsplan correct wordt uitgevoerd. Het eerste verslag moet uiterlijk zes maanden na de goedkeuring van het herstructureringsplan bij de Commissie worden ingediend. Opdat de Commissie kan controleren of het herstructureringsplan correct wordt uitgevoerd, zal Duitsland een voor de monitoring verantwoordelijke trustee benoemen en ieder jaar een voortgangsverslag indienen. Het eerste verslag moet in mei 2010 worden overgelegd. De Commissie komt daarom tot de conclusie dat voor een correcte monitoring van de uitvoering van het herstructureringsplan is gezorgd.

| (111) | In de praktijk staat de Commissie doorgaans toe dat een lidstaat in geval van buitengewone omstandigheden zijn toezeggingen aanpast (24). De Commissie zal daarom, wanneer het objectief gerechtvaardigd is, op verzoek van Duitsland haar toestemming geven voor verlenging van de uitvoeringstermijnen of voor de stopzetting en/of vervanging van afzonderlijke of alle toegezegde maatregelen. |
| --- | --- |

(111)

In de praktijk staat de Commissie doorgaans toe dat een lidstaat in geval van buitengewone omstandigheden zijn toezeggingen aanpast (24). De Commissie zal daarom, wanneer het objectief gerechtvaardigd is, op verzoek van Duitsland haar toestemming geven voor verlenging van de uitvoeringstermijnen of voor de stopzetting en/of vervanging van afzonderlijke of alle toegezegde maatregelen.

6.   CONCLUSIE

| (112) | De Commissie stelt ten eerste met het oog op de door Duitsland op 3 december 2009 ingediende wijzigingen vast dat de maatregel voor activaondersteuning in overeenstemming is met de impaired-assets-mededeling en dus volgens artikel 107, lid 3, onder b), van het VWEU verenigbaar is met de interne markt. Met deze gewijzigde maatregel werden de door de Commissie in het besluit tot inleiding van de procedure van 30 juni 2009 verklaarde mededingingsbezwaren weggenomen. |
| --- | --- |

(112)

De Commissie stelt ten eerste met het oog op de door Duitsland op 3 december 2009 ingediende wijzigingen vast dat de maatregel voor activaondersteuning in overeenstemming is met de impaired-assets-mededeling en dus volgens artikel 107, lid 3, onder b), van het VWEU verenigbaar is met de interne markt. Met deze gewijzigde maatregel werden de door de Commissie in het besluit tot inleiding van de procedure van 30 juni 2009 verklaarde mededingingsbezwaren weggenomen.

| (113) | Ten tweede komt de Commissie tot de slotsom dat de herstructureringsmaatregelen geschikt zijn om de levensvatbaarheid op lange termijn van de LBBW te herstellen, dat ze voor voldoende lastenverdeling zorgen en dat ze geschikt en gepast zijn om de door de onderzochte steunmaatregelen teweeggebrachte mededingingsvervalsing te compenseren. Het ingediende herstructureringsplan voor de LBBW voldoet aan de criteria van de herstructureringsmededeling, zodat de herstructureringsmaatregelen overeenkomstig artikel 107, lid 3, onder b), van het VWEU met de interne markt verenigbaar mogen worden geacht. De kapitaalinjectie en de garanties kunnen daarom worden goedgekeurd zoals in het herstructureringsplan voorzien, |
| --- | --- |

(113)

Ten tweede komt de Commissie tot de slotsom dat de herstructureringsmaatregelen geschikt zijn om de levensvatbaarheid op lange termijn van de LBBW te herstellen, dat ze voor voldoende lastenverdeling zorgen en dat ze geschikt en gepast zijn om de door de onderzochte steunmaatregelen teweeggebrachte mededingingsvervalsing te compenseren. Het ingediende herstructureringsplan voor de LBBW voldoet aan de criteria van de herstructureringsmededeling, zodat de herstructureringsmaatregelen overeenkomstig artikel 107, lid 3, onder b), van het VWEU met de interne markt verenigbaar mogen worden geacht. De kapitaalinjectie en de garanties kunnen daarom worden goedgekeurd zoals in het herstructureringsplan voorzien,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

De maatregel voor activaondersteuning van de deelstaat Baden-Württemberg ten gunste van de Landesbank Baden-Württemberg voor twee portefeuilles met aan een bijzondere waardevermindering onderhevige gestructureerde effecten vormt staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, ven het VWEU.

De steun is verenigbaar met de interne markt.

Artikel 2

De herstructureringssteun die de Landesbank Baden-Württemberg door haar aandeelhouders van de staat werd verleend, vormt steun in de zin van artikel 107, lid 1, van het VWEU.

De steun is onder de voorwaarde dat de toezeggingen in de bijlage bij dit besluit worden nagekomen verenigbaar met de interne markt.

Artikel 3

Dit besluit is gericht tot de Bondsrepubliek Duitsland.

Gedaan te Brussel, 15 december 2009.

Voor de Commissie

Neelie KROES

Lid van de Commissie

---

(1)  Met ingang van 1 december 2009 zijn de artikelen 87 en 88 van het EG-Verdrag respectievelijk vervangen door de artikelen 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie („VWEU”). De bepalingen in beide verdragen zijn inhoudelijk identiek. In het kader van dit besluit moeten verwijzingen naar de artikelen 107 en 108 van het VWEU, in voorkomend geval, worden begrepen als verwijzingen naar respectievelijk de artikelen 87 en 88 van het EG-Verdrag.

1

(2)  PB C 248 van 16.10.2009, blz. 9.

2

(3)  PB C 248 van 16.10.2009, blz. 9.

3

(4)  Zie voetnoot 1.

4

(5)  Vertrouwelijke informatie, ook in het vervolg kenbaar gemaakt door [...].

5

(6)  Zie het besluit tot inleiding van de procedure voor de details.

6

(7)  Duitsland stelt dat de LBBW volgens het oordeel van haar experts in de komende vijf jaar in het ergste geval slechts bedacht moet zijn op ongeveer [30-40] % van de totaal verwachte verliezen. Tot 2020 zouden volgens de verklaringen van Duitsland slechts [1-2] miljard EUR van de verwachte verliezen zich voordoen (dat wil zeggen minder dan de op 1,9 miljard EUR vastgelegde First Loss).

7

(8)  Zie Beschikking van de Commissie in zaak C 9/08 van 4 juni 2008, SachsenLB (PB L 104 van 4.2009, blz. 34). Zie ook voetnoot 4 van het besluit tot inleiding van de procedure.

8

SachsenLB

(9)  Als bijzonder grote desinvestering noemt Duitsland de verkoop van LBBW Securities LLC (Broker/Dealer), [...] en LRI Invest SA De LBBW Securities LLC zijn lid van de U.S. National Association of Securities Dealers en had daar een vergunning voor Equity Sales en Private Placements. Ze is de enige dochtermaatschappij van de LBBW die aan de klanten van de LBBW dit soort diensten aanbiedt. [...] is de enige aanbieder van [...] in de LBBW. LRI Invest SA beheert beleggingsfondsen, waaronder fondsen wier aandelen gedeeltelijk in het bezit zijn van particuliere klanten van de BW Bank (met een waarde van [...] EUR). Bovendien is LRI Invest S.A de enige maatschappij van de LBBW die [...] in [...] kan emitteren.

9

(10)  Enkele andere verkopen raken ook onmiddellijk de kernactiviteit met middelgrote zakelijke klanten, particuliere klanten en institutionele klanten, zoals de Europese dochterondernemingen van de LBBW [...] en de LBBW Luxemburg die voornamelijk Duitse klanten van de kernmarkten van de LBBW bij activiteiten buiten de binnenlandse markt van dienst is.

10

(11)  PB L 177 van 20 juni 2006, blz. 1. Gewijzigd door Richtlijn 2009/111/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 tot wijziging van de Richtlijnen 2006/48/EG, 2006/49/EG en 2007/64/EG wat betreft banken die zijn aangesloten bij centrale instellingen, bepaalde eigenvermogensbestanddelen, grote posities, het toezichtkader en het crisisbeheer (PB L 302 van 17.11.2009, blz. 97).

11

(12)  Bron: Schrijven van Duitsland van 3 december 2009.

12

Bron:

(13)  PB C 72 van 26.3.2009, blz. 1.

13

(14)  PB C 270 van 25.10.2008, blz. 8.

14

(15)  PB C 10 van 15.1.2009, blz. 2.

15

(16)  PB C 72 van 26.3.2009, blz. 1.

16

(17)  PB C 195 van 19.8.2009, blz. 9.

17

(18)  Deze mededeling werd voor het eerst toegepast in de beschikking van de Commissie van 13 maart 2009 in de steunzaak C 9/09, Dexia (nog niet bekendgemaakt).

18

Dexia

(19)  De terugvordering blijft ook na een opzegging van een kant onaangetast, hetzij dat de garantie op een bedrag van minder dan 1,5 miljard EUR wordt verkleind. In dit geval zijn alle verdere verliezen door de LBBW te dragen.

19

(20)  Zie in het bijzonder voetnoot 4.

20

(21)  Richtlijn 2006/48/EG van het Europees Parlement en de Raad van 14 juni 2006 betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen (PB L 177 van 30.6.2006, blz. 201).

21

(22)  Beschikking van de Commissie van 31 juli 2009 betreffende de steunmaatregel van de staat zaak N 314/09, Duitse regeling voor activaondersteuning voor aan bijzondere waardevermindering onderhevige activa (PB C 199 van 25.8.2009, blz. 1).

22

Duitse regeling voor activaondersteuning voor aan bijzondere waardevermindering onderhevige activa

(23)  PB C 244 van 1.10.2004, blz. 2. In de bankenmededeling van oktober 2008 wordt hierop uitdrukkelijk in punt 42 gewezen.

23

(24)  Zie de beschikking van de Commissie van 22 oktober 2008 in zaak C 10/08, IKB (PB L 278 van 23.10.2009, blz. 32).

24

IKB

---

BIJLAGE

Toezeggingen van Duitsland

Toezeggingen van Duitsland

Duitsland heeft de toezegging gedaan dat de LBBW het herstructureringsplan zal uitvoeren, en heeft de volgende toezeggingen (met betrekking tot de vermindering van het balanstotaal en het bestand aan risicoactiva alsmede verkopen) en verbintenissen medegedeeld:

„De Bondsregering en de LBBW zeggen toe dat in het kader van de herstructurering van de LBBW de volgende structurele maatregelen zullen worden genomen:

| 3. | De LBBW zal haar activabestand van 2008 (ca. 448 miljard EUR balanstotaal op 31 december 2008) met ca. 182 miljard EUR, dat wil zeggen ca. 41 % verminderen. Van deze vermindering zullen vóór 31 december 2013 ca. [125-135] miljard EUR zijn gerealiseerd. |
| --- | --- |

3.

De LBBW zal haar activabestand van 2008 (ca. 448 miljard EUR balanstotaal op 31 december 2008) met ca. 182 miljard EUR, dat wil zeggen ca. 41 % verminderen. Van deze vermindering zullen vóór 31 december 2013 ca. [125-135] miljard EUR zijn gerealiseerd.

| 4. | De LBBW zal haar risicoactivabestand van 2008 (ca. 178 miljard EUR op 31 december 2008) met ca. [80-100] miljard EUR, dat wil zeggen ca. [40-60] % verminderen. Van deze vermindering zullen vóór 31 december 2013 ca. [60-80] miljard EUR zijn gerealiseerd. |
| --- | --- |

4.

De LBBW zal haar risicoactivabestand van 2008 (ca. 178 miljard EUR op 31 december 2008) met ca. [80-100] miljard EUR, dat wil zeggen ca. [40-60] % verminderen. Van deze vermindering zullen vóór 31 december 2013 ca. [60-80] miljard EUR zijn gerealiseerd.

| 5. | De LBBW zal de onderstaande deelnemingen, voor zover niet al verkocht, uiterlijk binnen de aangegeven termijnen zo veel mogelijk van de hand doen. Daarbij dienen de essentiële, waardebepalende onderdelen van de huidige omvang van de activiteiten van de deelnemingen tot de verkoop te worden bewaard en te koop te worden gesteld.






  a) | Sachsen DV Betriebs- und Servicegesellschaft mbH (verkocht in augustus 2009) |
| --- | --- | --- |

5.

De LBBW zal de onderstaande deelnemingen, voor zover niet al verkocht, uiterlijk binnen de aangegeven termijnen zo veel mogelijk van de hand doen. Daarbij dienen de essentiële, waardebepalende onderdelen van de huidige omvang van de activiteiten van de deelnemingen tot de verkoop te worden bewaard en te koop te worden gesteld.

a)

Sachsen DV Betriebs- und Servicegesellschaft mbH (verkocht in augustus 2009)

| b) | quirin bank AG (verkocht in september 2009) |
| --- | --- |

b)

quirin bank AG (verkocht in september 2009)

| c) | DekaBank Deutsche Girozentrale (verkoop gepland vóór eind [...]) |
| --- | --- |

c)

DekaBank Deutsche Girozentrale (verkoop gepland vóór eind [...])

| d) | Lasssarus Handels GmbH (verkoop/liquidatie gepland vóór eind [...]) |
| --- | --- |

d)

Lasssarus Handels GmbH (verkoop/liquidatie gepland vóór eind [...])

| e) | LBBW Securities LLC (Broker/Dealer) (verkoop/sluiting gepland vóór eind [...]) |
| --- | --- |

e)

LBBW Securities LLC (Broker/Dealer) (verkoop/sluiting gepland vóór eind [...])

| f) | LBBW Luxemburg SA (verkoop van de [...] gepland vóór eind [...], afwikkeling van de [...]) |
| --- | --- |

f)

LBBW Luxemburg SA (verkoop van de [...] gepland vóór eind [...], afwikkeling van de [...])

| g) | LRI Invest SA (verkoop gepland vóór eind [...]) |
| --- | --- |

g)

LRI Invest SA (verkoop gepland vóór eind [...])

| h) | LBBW Asset Management (Ireland) plc (verkoop respectievelijk sluiting gepland vóór eind [...]) |
| --- | --- |

h)

LBBW Asset Management (Ireland) plc (verkoop respectievelijk sluiting gepland vóór eind [...])

| i) | LBS Landesbausparkasse Baden-Württemberg[...] (verkoop gepland vóór eind [...]) |
| --- | --- |

i)

LBS Landesbausparkasse Baden-Württemberg[...] (verkoop gepland vóór eind [...])

| j) | SV Sparkassen Versicherung Holding AG (verkoop gepland vóór eind [...]) |
| --- | --- |

j)

SV Sparkassen Versicherung Holding AG (verkoop gepland vóór eind [...])

| k) | LBBW Immobilien GmbH (Huizenbestand) (verkoop gepland vóór eind [...]) |
| --- | --- |

k)

LBBW Immobilien GmbH (Huizenbestand) (verkoop gepland vóór eind [...])

| l) | [...] (verkoop gepland vóór eind [...]) |
| --- | --- |

l)

[...] (verkoop gepland vóór eind [...])

| m) | [...] (verkoop gepland vóór eind [...]) |
| --- | --- |

m)

[...] (verkoop gepland vóór eind [...])

| n) | [...] (verkoop gepland vóór eind [...]). |
| --- | --- |

n)

[...] (verkoop gepland vóór eind [...]).

| 6. | Een verkoop van een van de in punt 5 opgevoerde deelnemingen kan met [...] maanden, maar uiterlijk tot 31 december 2013, worden opgeschoven, wanneer de LBBW aantoont dat het uit de transactie te behalen verkoopsresultaat in de enkelvoudige jaarrekening van de LBBW conform het wetboek van koophandel (Handelsgesetzbuch) onder de gegeven boekwaarde van de deelneming zou liggen of tot verliezen in de geconsolideerde jaarrekening conform IFRS zou leiden. |
| --- | --- |

6.

Een verkoop van een van de in punt 5 opgevoerde deelnemingen kan met [...] maanden, maar uiterlijk tot 31 december 2013, worden opgeschoven, wanneer de LBBW aantoont dat het uit de transactie te behalen verkoopsresultaat in de enkelvoudige jaarrekening van de LBBW conform het wetboek van koophandel (Handelsgesetzbuch) onder de gegeven boekwaarde van de deelneming zou liggen of tot verliezen in de geconsolideerde jaarrekening conform IFRS zou leiden.

| 7. | De volledige en correcte tenuitvoerlegging van de toezeggingen in punt 5 wordt voortdurend en in volle omvang door een voldoende gekwalificeerd deskundige, bij voorkeur door een accountant, gecontroleerd en gedetailleerd onderzocht. De trustee onderzoekt ook of de aankoopprijs op basis van economische criteria tot stand is gekomen. De LBBW draagt binnen drie maanden na betekening van dit besluit een geschikte onafhankelijke deskundige aan de Commissie voor. Zijn benoeming is afhankelijk van de toestemming door de Commissie. De Commissie kan de deskundige om verklaringen en rectificaties vragen. De kosten van deze deskundige komen ten laste van de LBBW. |
| --- | --- |

7.

De volledige en correcte tenuitvoerlegging van de toezeggingen in punt 5 wordt voortdurend en in volle omvang door een voldoende gekwalificeerd deskundige, bij voorkeur door een accountant, gecontroleerd en gedetailleerd onderzocht. De trustee onderzoekt ook of de aankoopprijs op basis van economische criteria tot stand is gekomen. De LBBW draagt binnen drie maanden na betekening van dit besluit een geschikte onafhankelijke deskundige aan de Commissie voor. Zijn benoeming is afhankelijk van de toestemming door de Commissie. De Commissie kan de deskundige om verklaringen en rectificaties vragen. De kosten van deze deskundige komen ten laste van de LBBW.

| 8. | Indien een van de onder punt 5 genoemde deelnemingen op de opgegeven uiterste datum, zelfs na alle mogelijke termijnverlengingen, niet is verkocht, kan de Commissie in een apart besluit bepalen dat de desbetreffende deelneming door een verkooptrustee wordt verkocht. De kosten van de verkooptrustee komen ten laste van de LBBW. |
| --- | --- |

8.

Indien een van de onder punt 5 genoemde deelnemingen op de opgegeven uiterste datum, zelfs na alle mogelijke termijnverlengingen, niet is verkocht, kan de Commissie in een apart besluit bepalen dat de desbetreffende deelneming door een verkooptrustee wordt verkocht. De kosten van de verkooptrustee komen ten laste van de LBBW.

| 9. | De LBBW zal zo snel mogelijk, en uiterlijk op 31 december 2010, de volgende vertegenwoordigingen sluiten:






  a) | Barcelona |
| --- | --- | --- |

9.

De LBBW zal zo snel mogelijk, en uiterlijk op 31 december 2010, de volgende vertegenwoordigingen sluiten:

a)

Barcelona

| b) | Madrid |
| --- | --- |

b)

Madrid

| c) | Parijs |
| --- | --- |

c)

Parijs

| d.) | Amsterdam |
| --- | --- |

d.)

Amsterdam

| e) | Milaan |
| --- | --- |

e)

Milaan

| f) | Boedapest |
| --- | --- |

f)

Boedapest

| g) | Warschau |
| --- | --- |

g)

Warschau

| h) | Praag. |
| --- | --- |

h)

Praag.

De vertegenwoordigingen in Londen, New York, Singapore en Tokio worden aanzienlijk kleiner.

De Bondsregering en de LBBW garanderen dat de LBBW zich aan volgende gedragsregels zal houden:

| 10. | De LBBW zal tijdens de uitvoering van het herstructureringsplan, maximaal tot 31 december 2012, alleen rente betalen over lager in rang staand kapitaal respectievelijk een verlies op de deelneming van lager in rang staand kapitaal alleen vermijden, in zoverre ze hiertoe ook zonder liquidatie van financiële reserves of van bijzondere titels conform § 340 f/g HGB (wetboek van koophandel) is verplicht. |
| --- | --- |

10.

De LBBW zal tijdens de uitvoering van het herstructureringsplan, maximaal tot 31 december 2012, alleen rente betalen over lager in rang staand kapitaal respectievelijk een verlies op de deelneming van lager in rang staand kapitaal alleen vermijden, in zoverre ze hiertoe ook zonder liquidatie van financiële reserves of van bijzondere titels conform § 340 f/g HGB (wetboek van koophandel) is verplicht.

| 11. | De LBBW zal tot 31 december 2012 geen aankopen doen van met de LBBW concurrerende financiële instellingen. Andere deelnemingsactiviteiten die in het kader van het bedrijfsmodel van de LBBW tot de oorspronkelijke activiteiten voor klanten worden gerekend blijven nog steeds mogelijk, wanneer ze geen afbreuk doen aan de levensvatbaarheid van de bank. |
| --- | --- |

11.

De LBBW zal tot 31 december 2012 geen aankopen doen van met de LBBW concurrerende financiële instellingen. Andere deelnemingsactiviteiten die in het kader van het bedrijfsmodel van de LBBW tot de oorspronkelijke activiteiten voor klanten worden gerekend blijven nog steeds mogelijk, wanneer ze geen afbreuk doen aan de levensvatbaarheid van de bank.

| 12. | De LBBW zal met inachtneming van de economische beginselen en in het kader van het nieuwe bedrijfsmodel van de LBBW haar medewerking geven aan een algemene consolidatie van de banken uit de deelstaten. Voor zover de LBBW fusies van afzonderlijke banken uit de deelstaten beoordeelt, zal de LBBW uitgaan van het beginsel van waarborging van de levensvatbaarheid van de gefusioneerde instelling en van haar vermogen om de reële economie duurzaam adequaat van kredieten te voorzien. Eventuele aankopen/fusies in het kader van de consolidatie van de banken uit de deelstaten hebben vooraf de goedkeuring nodig van de Commissie. |
| --- | --- |

12.

De LBBW zal met inachtneming van de economische beginselen en in het kader van het nieuwe bedrijfsmodel van de LBBW haar medewerking geven aan een algemene consolidatie van de banken uit de deelstaten. Voor zover de LBBW fusies van afzonderlijke banken uit de deelstaten beoordeelt, zal de LBBW uitgaan van het beginsel van waarborging van de levensvatbaarheid van de gefusioneerde instelling en van haar vermogen om de reële economie duurzaam adequaat van kredieten te voorzien. Eventuele aankopen/fusies in het kader van de consolidatie van de banken uit de deelstaten hebben vooraf de goedkeuring nodig van de Commissie.

| 13. | De LBBW zal op de markten waarop zij een aanzienlijk marktaandeel heeft, dat wil zeggen in het corporate banking voor middelgrote bedrijven en het retail banking tot 31 december 2012 geen gunstigere prijzen aanbieden dan de prijzen van de gunstigste van haar 10 belangrijkste concurrenten (gezien het marktaandeel). |
| --- | --- |

13.

De LBBW zal op de markten waarop zij een aanzienlijk marktaandeel heeft, dat wil zeggen in het corporate banking voor middelgrote bedrijven en het retail banking tot 31 december 2012 geen gunstigere prijzen aanbieden dan de prijzen van de gunstigste van haar 10 belangrijkste concurrenten (gezien het marktaandeel).

| 14. | De LBBW zal ten opzichte van de concurrentie geen reclame maken met de verlening van steunmaatregelen of met de hieruit voortvloeiende voordelen. |
| --- | --- |

14.

De LBBW zal ten opzichte van de concurrentie geen reclame maken met de verlening van steunmaatregelen of met de hieruit voortvloeiende voordelen.

| 15. | De LBBW zal in het kader van haar kredietverlening en kapitaalbelegging door middel van wettelijk/bankeconomisch redelijke voorwaarden rekening houden met de kredietbehoefte van de economie, in het bijzonder van middelgrote bedrijven. |
| --- | --- |

15.

De LBBW zal in het kader van haar kredietverlening en kapitaalbelegging door middel van wettelijk/bankeconomisch redelijke voorwaarden rekening houden met de kredietbehoefte van de economie, in het bijzonder van middelgrote bedrijven.

| 16. | Verder zal de LBBW haar interne stimuleringsregelingen op gepastheid onderzoeken en ervoor zorgen dat ze niet motiveren tot het nemen van ongepaste risico’s, alsmede op duurzame en langetermijndoelen van de onderneming gericht zijn en transparant zijn. |
| --- | --- |

16.

Verder zal de LBBW haar interne stimuleringsregelingen op gepastheid onderzoeken en ervoor zorgen dat ze niet motiveren tot het nemen van ongepaste risico’s, alsmede op duurzame en langetermijndoelen van de onderneming gericht zijn en transparant zijn.

| 17. | De LBBW zal de risicomonitoring en het risicotoezicht verder uitbreiden. In het kader hiervan zal ze de complete kredietsubstituutsactiviteiten van de corebusiness-segmenten scheiden en bij een organisatorisch en functioneel gescheiden Internal Restructuring Unit (IRU) plaatsen. Deze eenheid zal voor een afzonderlijke weergave, rapportage en besturing van de af te stotende activiteiten zorgen. |
| --- | --- |

17.

De LBBW zal de risicomonitoring en het risicotoezicht verder uitbreiden. In het kader hiervan zal ze de complete kredietsubstituutsactiviteiten van de corebusiness-segmenten scheiden en bij een organisatorisch en functioneel gescheiden Internal Restructuring Unit (IRU) plaatsen. Deze eenheid zal voor een afzonderlijke weergave, rapportage en besturing van de af te stotende activiteiten zorgen.

IRU

| 18. | De LBBW zal vanaf 31 december 2010 de spaarbankenactiviteiten afzonderlijk weergeven. |
| --- | --- |

18.

De LBBW zal vanaf 31 december 2010 de spaarbankenactiviteiten afzonderlijk weergeven.

| 19. | De LBBW zal een omzichtige, solide en op het duurzaamheidsbeginsel georiënteerde bedrijfspolitiek voeren. |
| --- | --- |

19.

De LBBW zal een omzichtige, solide en op het duurzaamheidsbeginsel georiënteerde bedrijfspolitiek voeren.

| 20. | De LBBW zal geen liquiditeitsvoordeel benutten dat uit de ECB-geschiktheid van de garantiestructuur voortvloeit. |
| --- | --- |

20.

De LBBW zal geen liquiditeitsvoordeel benutten dat uit de ECB-geschiktheid van de garantiestructuur voortvloeit.

| 21. | De LBBW betaalt met terugwerkende kracht vanaf het tijdstip van de verlening van de garantie in eerste instantie een jaarlijkse vergoeding van 6,25 % op het aanvankelijke effect van de activaondersteuning. Deze zal evenredig aan een vermindering van het beschikbare garantievolume afnemen. De LBBW betaalt een additionele jaarlijkse vergoeding van 3,75 % op het gedeelte van het bedrag van de garantie voor de securisatieportefeuille (ABS-Portefeuille) dat niet boven de 1,5 miljard EUR uitgaat. Dat wil zeggen, de LBBW zal deze additionele vergoeding in toto betalen zolang het voor de securisatieportefeuille nodige garantiebedrag nog ten minste 1,5 miljard EUR bedraagt; wanneer het garantiebedrag onder de 1,5 miljard EUR daalt, is slechts nog een vergoeding van 3,75 % op het uitstaande bedrag te betalen. |
| --- | --- |

21.

De LBBW betaalt met terugwerkende kracht vanaf het tijdstip van de verlening van de garantie in eerste instantie een jaarlijkse vergoeding van 6,25 % op het aanvankelijke effect van de activaondersteuning. Deze zal evenredig aan een vermindering van het beschikbare garantievolume afnemen. De LBBW betaalt een additionele jaarlijkse vergoeding van 3,75 % op het gedeelte van het bedrag van de garantie voor de securisatieportefeuille (ABS-Portefeuille) dat niet boven de 1,5 miljard EUR uitgaat. Dat wil zeggen, de LBBW zal deze additionele vergoeding in toto betalen zolang het voor de securisatieportefeuille nodige garantiebedrag nog ten minste 1,5 miljard EUR bedraagt; wanneer het garantiebedrag onder de 1,5 miljard EUR daalt, is slechts nog een vergoeding van 3,75 % op het uitstaande bedrag te betalen.

Toezeggingen met betrekking tot de corporate governance

| 22. | De bestaande raad van bestuur wordt in navolging van de corporate governance codex omgevormd tot een onafhankelijke raad van commissarissen.






  a) | De toezichts- en controlefuncties worden uitsluitend in de raad van commissarissen gebundeld en niet meer zoals tot nog toe door twee organen (afgevaardigdenvergadering en raad van bestuur) gedeeld. Activiteiten van wezenlijk belang zijn zoals gebruikelijk afhankelijk van de goedkeuring door de raad van commissarissen. |
| --- | --- | --- |

22.

De bestaande raad van bestuur wordt in navolging van de corporate governance codex omgevormd tot een onafhankelijke raad van commissarissen.

a)

De toezichts- en controlefuncties worden uitsluitend in de raad van commissarissen gebundeld en niet meer zoals tot nog toe door twee organen (afgevaardigdenvergadering en raad van bestuur) gedeeld. Activiteiten van wezenlijk belang zijn zoals gebruikelijk afhankelijk van de goedkeuring door de raad van commissarissen.

| b) | De directie van de LBBW is in de dagelijkse en operationele bedrijfsleiding onafhankelijk en heeft alleen een verplichting ten opzichte van de onderneming. Orders, zowel van de raad van commissarissen als van de algemene vergadering, zijn onmogelijk. |
| --- | --- |

b)

De directie van de LBBW is in de dagelijkse en operationele bedrijfsleiding onafhankelijk en heeft alleen een verplichting ten opzichte van de onderneming. Orders, zowel van de raad van commissarissen als van de algemene vergadering, zijn onmogelijk.

| c) | De bestaande afgevaardigdenvergadering zal worden omgevormd tot een algemene vergadering. Haar bevoegdheden worden geconcentreerd op de typische taken van een algemene vergadering volgens het effectenrecht (bijvoorbeeld besluitvorming over de besteding van de winst, vaststelling van statuten, liquidatiebesluiten enz.). |
| --- | --- |

c)

De bestaande afgevaardigdenvergadering zal worden omgevormd tot een algemene vergadering. Haar bevoegdheden worden geconcentreerd op de typische taken van een algemene vergadering volgens het effectenrecht (bijvoorbeeld besluitvorming over de besteding van de winst, vaststelling van statuten, liquidatiebesluiten enz.).

| d) | Alle leden van de raad van commissarissen dienen over de in de laatste versie van de richtlijn kapitaalvereisten/artikel 36, lid 3, onder 1), RKV voorziene bekwaamheid te beschikken. De leden zijn geschikt, wanneer ze betrouwbaar zijn en over de voor het waarnemen van de controlefunctie, almede voor de beoordeling van en het toezicht op de activiteiten die de LBBW bedrijft noodzakelijke kennis van zaken beschikken. |
| --- | --- |

d)

Alle leden van de raad van commissarissen dienen over de in de laatste versie van de richtlijn kapitaalvereisten/artikel 36, lid 3, onder 1), RKV voorziene bekwaamheid te beschikken. De leden zijn geschikt, wanneer ze betrouwbaar zijn en over de voor het waarnemen van de controlefunctie, almede voor de beoordeling van en het toezicht op de activiteiten die de LBBW bedrijft noodzakelijke kennis van zaken beschikken.

| e) | Het aantal leden van raad van commissarissen zal worden gereduceerd tot 21. |
| --- | --- |

e)

Het aantal leden van raad van commissarissen zal worden gereduceerd tot 21.

| f) | De helft van de zetels waarop de aandeelhouders recht hebben zal met externe deskundigen worden bezet. |
| --- | --- |

f)

De helft van de zetels waarop de aandeelhouders recht hebben zal met externe deskundigen worden bezet.

| g) | Tijdens de herstructureringsfase, dat wil zeggen vanaf de invoering van de governanceaspecten tot het ten uitvoer brengen van de wijziging van de rechtsvorm overeenkomstig punt 24 van deze toezeggingen in 2013, zal de positie van president-commissaris worden ingenomen door een persoon die op grond van punt 22, onder f) (bovenstaand), lid van de raad van commissarissen is. Daarna gebeurt de benoeming volgens de in het Duitse of Europese effectenrecht wettelijk voorgeschreven procedures. |
| --- | --- |

g)

Tijdens de herstructureringsfase, dat wil zeggen vanaf de invoering van de governanceaspecten tot het ten uitvoer brengen van de wijziging van de rechtsvorm overeenkomstig punt 24 van deze toezeggingen in 2013, zal de positie van president-commissaris worden ingenomen door een persoon die op grond van punt 22, onder f) (bovenstaand), lid van de raad van commissarissen is. Daarna gebeurt de benoeming volgens de in het Duitse of Europese effectenrecht wettelijk voorgeschreven procedures.

| 23. | Commissies






  a) | Risicocommissie
  De bestaande kredietcommissie wordt omgevormd tot een typische risicocommissie die niet alleen in overeenstemming met de haar overdragen competenties haar toestemming moet geven bij kredietbeslissingen, maar zich ook diepgaand en omvattend met het thema risicobeheer bezighoudt. Het voorzitterschap zal een lid van de raad van commissarissen met passende expertise in het bankvak op zich nemen. |
| --- | --- | --- |

23.

Commissies

a)

Risicocommissie

De bestaande kredietcommissie wordt omgevormd tot een typische risicocommissie die niet alleen in overeenstemming met de haar overdragen competenties haar toestemming moet geven bij kredietbeslissingen, maar zich ook diepgaand en omvattend met het thema risicobeheer bezighoudt. Het voorzitterschap zal een lid van de raad van commissarissen met passende expertise in het bankvak op zich nemen.

| b) | Commissie van toezicht/balanscommissie
  De commissie van toezicht zal worden geleid door een lid van de raad van commissarissen dat bijzondere kennis van zaken in de bedrijfsadministratie van banken heeft. |
| --- | --- |

b)

Commissie van toezicht/balanscommissie

De commissie van toezicht zal worden geleid door een lid van de raad van commissarissen dat bijzondere kennis van zaken in de bedrijfsadministratie van banken heeft.

| c) | Algemene commissie (selectie- en benoemingscommissie)
  Voor selectievraagstukken wordt een algemene commissie in het leven geroepen. De vertegenwoordigers van de aandeelhouders van deze commissie vormen tegelijkertijd de benoemingscommissie die aan de algemene vergadering geschikte kandidaten voor de bezetting van de raad van commissarissen voorlegt. |
| --- | --- |

c)

Algemene commissie (selectie- en benoemingscommissie)

Voor selectievraagstukken wordt een algemene commissie in het leven geroepen. De vertegenwoordigers van de aandeelhouders van deze commissie vormen tegelijkertijd de benoemingscommissie die aan de algemene vergadering geschikte kandidaten voor de bezetting van de raad van commissarissen voorlegt.

| 24. | Wijziging van de rechtsvorm: Alle fundamentele inhoudelijke (in de punt 22 en 23 beschreven) governanceaspecten van een aan de beurs gehandelde naamloze vennootschap moeten onmiddellijk, maar uiterlijk op 31 december 2010 worden ingevoerd. Met ingang van uiterlijk 31 december 2013 zal de LBBW tot een aan de beurs gehandelde naamloze vennootschap zijn omgevormd, waarbij naast de mijlpaal van de invoering van de inhoudelijke governanceaspecten tot eind 2010 de wettelijke en statutaire aanpassingen voor de wijziging van rechtsvorm zodanig zullen worden voorbereid dat deze uiterlijk op 31 december 2013 is voltrokken. |
| --- | --- |

24.

Wijziging van de rechtsvorm: Alle fundamentele inhoudelijke (in de punt 22 en 23 beschreven) governanceaspecten van een aan de beurs gehandelde naamloze vennootschap moeten onmiddellijk, maar uiterlijk op 31 december 2010 worden ingevoerd. Met ingang van uiterlijk 31 december 2013 zal de LBBW tot een aan de beurs gehandelde naamloze vennootschap zijn omgevormd, waarbij naast de mijlpaal van de invoering van de inhoudelijke governanceaspecten tot eind 2010 de wettelijke en statutaire aanpassingen voor de wijziging van rechtsvorm zodanig zullen worden voorbereid dat deze uiterlijk op 31 december 2013 is voltrokken.

| 25. | Waarborging van het ondernemingsbeleid op grond van bedrijfseconomische criteria.






  a) | Algemeen
  In de wet inzake de Landesbank Baden-Württemberg (Landesbankwet — LBWG) dient te worden verklaard dat de activiteiten van de Landesbank volgens economische beginselen te voeren zijn en hierbij ook rekening moet worden gehouden met de aan de Landesbank opgedragen taken. |
| --- | --- | --- |

25.

Waarborging van het ondernemingsbeleid op grond van bedrijfseconomische criteria.

a)

Algemeen

In de wet inzake de Landesbank Baden-Württemberg (Landesbankwet — LBWG) dient te worden verklaard dat de activiteiten van de Landesbank volgens economische beginselen te voeren zijn en hierbij ook rekening moet worden gehouden met de aan de Landesbank opgedragen taken.

| b) | Specifiek voor de activiteiten
  Het dient te worden gewaarborgd dat nieuwe activiteiten op basis van referentierentes worden berekend, die geen vertekening door verplichtingen uit de subsidiaire wettelijke aansprakelijkheid voor publiekrechtelijke instellingen bevatten. |
| --- | --- |

b)

Specifiek voor de activiteiten

Het dient te worden gewaarborgd dat nieuwe activiteiten op basis van referentierentes worden berekend, die geen vertekening door verplichtingen uit de subsidiaire wettelijke aansprakelijkheid voor publiekrechtelijke instellingen bevatten.

| c) | Verhouding tot de aandeelhouders
  Bij de verhouding tot de aandeelhouders dient het tussen een kapitaalvennootschap en haar aandeelhouders typische arms-length-beginsel te gelden. Vermogen mag slechts in de vorm van balanswinst en opbrengsten uit liquidatie worden verdeeld aan de eigenaars. |
| --- | --- |

c)

Verhouding tot de aandeelhouders

Bij de verhouding tot de aandeelhouders dient het tussen een kapitaalvennootschap en haar aandeelhouders typische arms-length-beginsel te gelden. Vermogen mag slechts in de vorm van balanswinst en opbrengsten uit liquidatie worden verdeeld aan de eigenaars.

arms-length-

| 26. | Het streven naar een in de branche gebruikelijk rendement (Return on Equity): Overeenkomstig het herstructureringsplan streeft de LBBW op middellange termijn (dat wil zeggen na afsluiting van de herstructurering in 2013) en ook toekomstig ernaar om bij een voor haar risicoprofiel toereikend geconsolideerd eigen vermogen een rendement op eigen vermogen van ten minste [10-12] % voor belastingen te bereiken. |
| --- | --- |

26.

Het streven naar een in de branche gebruikelijk rendement (Return on Equity): Overeenkomstig het herstructureringsplan streeft de LBBW op middellange termijn (dat wil zeggen na afsluiting van de herstructurering in 2013) en ook toekomstig ernaar om bij een voor haar risicoprofiel toereikend geconsolideerd eigen vermogen een rendement op eigen vermogen van ten minste [10-12] % voor belastingen te bereiken.

Verdere toezeggingen:

| 27. | Duitsland zal tot en met 2013 ieder jaar een voortgangsverslag sturen aan de Commissie. Het verslag moet een samenvatting van de voortgang bij de tenuitvoerlegging van het herstructureringsplan alsmede de details over alle verkopen van deelnemingen alsook van sluitingen van dochtermaatschappijen, afdelingen en vestigingen op grond van dit besluit bevatten. Te vermelden zijn de datum van de verkoop of van de sluiting, de boekwaarde op 31 december 2008, de koopprijs, alle met de verkoop of de sluiting samenhangende winsten en verliezen. Het verslag zal binnen een maand na goedkeuring van de jaarrekening voor de LBBW door de raad van beheer (respectievelijk de raad van commissarissen) van de LBBW, uiterlijk echter op 31 mei van ieder jaar, worden toegezonden (1). |
| --- | --- |

27.

Duitsland zal tot en met 2013 ieder jaar een voortgangsverslag sturen aan de Commissie. Het verslag moet een samenvatting van de voortgang bij de tenuitvoerlegging van het herstructureringsplan alsmede de details over alle verkopen van deelnemingen alsook van sluitingen van dochtermaatschappijen, afdelingen en vestigingen op grond van dit besluit bevatten. Te vermelden zijn de datum van de verkoop of van de sluiting, de boekwaarde op 31 december 2008, de koopprijs, alle met de verkoop of de sluiting samenhangende winsten en verliezen. Het verslag zal binnen een maand na goedkeuring van de jaarrekening voor de LBBW door de raad van beheer (respectievelijk de raad van commissarissen) van de LBBW, uiterlijk echter op 31 mei van ieder jaar, worden toegezonden (1).

1

---

(1)  Bron: Schrijven van Duitsland van [...].”

1

Bron:

---

IV Handelingen die vóór 1 december 2009 zijn aangenomen krachtens het EG-Verdrag, het EU-Verdrag en het Euratom-Verdrag

| 21.7.2010 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 188/24 |
| --- | --- | --- | --- |

21.7.2010

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 188/24

---

BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE

van 18 november 2009

betreffende steunmaatregel C 18/09 (ex N 360/09) die België ten uitvoer heeft gelegd ten behoeve van KBC

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2009) 8980)

(Slechts de tekst in de Engelse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2010/396/EG)

DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 88, lid 2, eerste alinea,

Gelet op de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name op artikel 62, lid 1, onder a),

Na de belanghebbenden overeenkomstig de genoemde artikelen te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken (1),

Overwegende hetgeen volgt:

1.   DE PROCEDURE

| (1) | In haar besluit van 18 december 2008 (2) (hierna „het besluit betreffende de herkapitalisatie” genoemd) concludeerde de Commissie dat de 3,5 miljard EUR herkapitalisatie die KBC van de Belgische federale overheid (3) had gekregen (hierna „de eerste herkapitalisatie” genoemd), als reddingssteun met de gemeenschappelijke markt verenigbaar was op grond van artikel 87, lid 3, onder b), van het Verdrag voor een periode van zes maanden. In dat besluit eiste de Commissie ook dat de Belgische overheid binnen zes maanden een plan zou indienen. |
| --- | --- |

(1)

In haar besluit van 18 december 2008 (2) (hierna „het besluit betreffende de herkapitalisatie” genoemd) concludeerde de Commissie dat de 3,5 miljard EUR herkapitalisatie die KBC van de Belgische federale overheid (3) had gekregen (hierna „de eerste herkapitalisatie” genoemd), als reddingssteun met de gemeenschappelijke markt verenigbaar was op grond van artikel 87, lid 3, onder b), van het Verdrag voor een periode van zes maanden. In dat besluit eiste de Commissie ook dat de Belgische overheid binnen zes maanden een plan zou indienen.

| (2) | Op 22 januari 2009 kondigden de Vlaamse overheid en KBC een verdere versterking van het kapitaal van KBC aan, via een herkapitalisatie van 2 miljard EUR door de Vlaamse overheid. De Vlaamse overheid (4) heeft zich voorts ertoe verbonden een stand-byfaciliteit van nog eens 1,5 miljard EUR te verlenen (deze beide maatregelen worden hierna tezamen „de tweede herkapitalisatie” genoemd). |
| --- | --- |

(2)

Op 22 januari 2009 kondigden de Vlaamse overheid en KBC een verdere versterking van het kapitaal van KBC aan, via een herkapitalisatie van 2 miljard EUR door de Vlaamse overheid. De Vlaamse overheid (4) heeft zich voorts ertoe verbonden een stand-byfaciliteit van nog eens 1,5 miljard EUR te verlenen (deze beide maatregelen worden hierna tezamen „de tweede herkapitalisatie” genoemd).

| (3) | Op 14 mei 2009 maakten de Belgische federale overheid (5) en KBC bekend dat zij een akkoord hadden bereikt over een maatregel voor activaondersteuning (asset relief) (hierna „de overheidsbeschermingsmaatregel” genoemd) om de blootstelling van KBC aan Collateralised Debt Obligations (hierna „cdo’s” genoemd) af te dekken. Op 18 mei, 8 juni en 12 juni 2009 heeft de Commissie informatie ontvangen over de tweede herkapitalisatie en de overheidsbeschermingsmaatregel. |
| --- | --- |

(3)

Op 14 mei 2009 maakten de Belgische federale overheid (5) en KBC bekend dat zij een akkoord hadden bereikt over een maatregel voor activaondersteuning (asset relief) (hierna „de overheidsbeschermingsmaatregel” genoemd) om de blootstelling van KBC aan Collateralised Debt Obligations (hierna „cdo’s” genoemd) af te dekken. Op 18 mei, 8 juni en 12 juni 2009 heeft de Commissie informatie ontvangen over de tweede herkapitalisatie en de overheidsbeschermingsmaatregel.

| (4) | Op 18 juni 2009 hebben de Belgische autoriteiten een herstructureringsplan voor KBC ingediend met betrekking tot de eerste herkapitalisatie. |
| --- | --- |

(4)

Op 18 juni 2009 hebben de Belgische autoriteiten een herstructureringsplan voor KBC ingediend met betrekking tot de eerste herkapitalisatie.

| (5) | Op 19 juni 2009 hebben de Belgische autoriteiten de tweede herkapitalisatie en de overheidsbeschermingsmaatregel aangemeld. |
| --- | --- |

(5)

Op 19 juni 2009 hebben de Belgische autoriteiten de tweede herkapitalisatie en de overheidsbeschermingsmaatregel aangemeld.

| (6) | Op 30 juni 2009 heeft de Commissie de tweede herkapitalisatie goedgekeurd voor een periode van zes maanden, op voorwaarde dat een herstructureringsplan werd ingediend, en heeft zij de overheidsbeschermingsmaatregel tijdelijk goedgekeurd. Tegelijk heeft zij toen de procedure van artikel 88, lid 2, van het Verdrag ingeleid ten aanzien van de waardering en andere aspecten van de overheidsbeschermingsmaatregel (hierna „het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure” genoemd) (6). |
| --- | --- |

(6)

Op 30 juni 2009 heeft de Commissie de tweede herkapitalisatie goedgekeurd voor een periode van zes maanden, op voorwaarde dat een herstructureringsplan werd ingediend, en heeft zij de overheidsbeschermingsmaatregel tijdelijk goedgekeurd. Tegelijk heeft zij toen de procedure van artikel 88, lid 2, van het Verdrag ingeleid ten aanzien van de waardering en andere aspecten van de overheidsbeschermingsmaatregel (hierna „het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure” genoemd) (6).

| (7) | Het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure is in het Publicatieblad van de Europese Unie
   (7) bekendgemaakt en belanghebbenden is verzocht hun opmerkingen over de steun te maken. In haar besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure heeft de Commissie de Belgische autoriteiten gevraagd tegen 30 september 2009 een aangepast herstructureringsplan in te dienen, waarin ook rekening zou worden gehouden met de tweede herkapitalisatie en de overheidsbeschermingsmaatregel. De Commissie heeft van de belanghebbenden geen opmerkingen ter zake ontvangen. |
| --- | --- |

(7)

Het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure is in het Publicatieblad van de Europese Unie
   (7) bekendgemaakt en belanghebbenden is verzocht hun opmerkingen over de steun te maken. In haar besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure heeft de Commissie de Belgische autoriteiten gevraagd tegen 30 september 2009 een aangepast herstructureringsplan in te dienen, waarin ook rekening zou worden gehouden met de tweede herkapitalisatie en de overheidsbeschermingsmaatregel. De Commissie heeft van de belanghebbenden geen opmerkingen ter zake ontvangen.

| (8) | Wat de overheidsbeschermingsmaatregel betreft, hebben de Belgische autoriteiten aanvullende informatie verschaft op 3 juli, 21 augustus, 2, 4, 22, 25 en 30 september, en 13, 16 en 20 oktober 2009. |
| --- | --- |

(8)

Wat de overheidsbeschermingsmaatregel betreft, hebben de Belgische autoriteiten aanvullende informatie verschaft op 3 juli, 21 augustus, 2, 4, 22, 25 en 30 september, en 13, 16 en 20 oktober 2009.

| (9) | Het herstructureringsplan werd door de Belgische autoriteiten en de diensten van de Commissie besproken op een aantal bijeenkomsten, op 23 juli, 6, 18 en 27 augustus, 9, 10, 14, 15 en 23 september 2009. |
| --- | --- |

(9)

Het herstructureringsplan werd door de Belgische autoriteiten en de diensten van de Commissie besproken op een aantal bijeenkomsten, op 23 juli, 6, 18 en 27 augustus, 9, 10, 14, 15 en 23 september 2009.

| (10) | De Belgische autoriteiten hebben over het herstructureringsplan informatie verschaft op 2, 4, 10, 11, 16, 17, 22, 24, 25, 28 en 30 september, 1, 16, 19 en 21 oktober, en 3, 4 en 6 november 2009. |
| --- | --- |

(10)

De Belgische autoriteiten hebben over het herstructureringsplan informatie verschaft op 2, 4, 10, 11, 16, 17, 22, 24, 25, 28 en 30 september, 1, 16, 19 en 21 oktober, en 3, 4 en 6 november 2009.

| (11) | Op 4 november 2009 hebben de Belgische autoriteiten de Commissie meegedeeld dat zij, wegens redenen van urgentie, bij wijze van uitzondering ermee instemden dat de onderhavige beschikking in het Engels werd gegeven. |
| --- | --- |

(11)

Op 4 november 2009 hebben de Belgische autoriteiten de Commissie meegedeeld dat zij, wegens redenen van urgentie, bij wijze van uitzondering ermee instemden dat de onderhavige beschikking in het Engels werd gegeven.

2.   BESCHRIJVING VAN DE BEGUNSTIGDE ONDERNEMING

| (12) | KBC Groep NV (hierna „KBC” genoemd) is de holdingmaatschappij van KBC Bank NV, KBC Verzekeringen NV en KBL European Private Bankers (hierna „KBL EPB” genoemd). KBC is een geïntegreerde bankverzekeraar voor hoofdzakelijk retailcliënten, kleine en middelgrote ondernemingen (hierna „kmo’s” genoemd) en private bankingcliënten. KBC is een van de belangrijkste financiële instellingen in België. Naast haar activiteiten in België en Centraal- en Oost-Europa, is KBC ook aanwezig in Rusland, Roemenië, Servië, diverse West-Europese landen zoals Ierland, en in mindere mate ook in de Verenigde Staten en in Zuidoost-Azië. |
| --- | --- |

(12)

KBC Groep NV (hierna „KBC” genoemd) is de holdingmaatschappij van KBC Bank NV, KBC Verzekeringen NV en KBL European Private Bankers (hierna „KBL EPB” genoemd). KBC is een geïntegreerde bankverzekeraar voor hoofdzakelijk retailcliënten, kleine en middelgrote ondernemingen (hierna „kmo’s” genoemd) en private bankingcliënten. KBC is een van de belangrijkste financiële instellingen in België. Naast haar activiteiten in België en Centraal- en Oost-Europa, is KBC ook aanwezig in Rusland, Roemenië, Servië, diverse West-Europese landen zoals Ierland, en in mindere mate ook in de Verenigde Staten en in Zuidoost-Azië.

| (13) | Voor 2008 bevatte de KBC-balans 355,6 miljard EUR aan totale activa en 178,3 miljard EUR aan risicogewogen activa (8). In 2008 heeft zij 2,5 miljard EUR verlies geleden. De marktwaarde van KBC is aanzienlijk gedaald: van 23 miljard EUR per 1 augustus 2008 tot 11,8 miljard EUR per 23 oktober 2009. KBC heeft wereldwijd 56 716 medewerkers in dienst, van wie 19 196 in België en 31 947 in Centraal- en Oost-Europa en Rusland. KBC heeft 8,2 miljoen cliënten in Centraal- en Oost-Europa en Rusland (ramingen 2007). Nadere informatie over KBC is te vinden in deel 2.1 van het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure. |
| --- | --- |

(13)

Voor 2008 bevatte de KBC-balans 355,6 miljard EUR aan totale activa en 178,3 miljard EUR aan risicogewogen activa (8). In 2008 heeft zij 2,5 miljard EUR verlies geleden. De marktwaarde van KBC is aanzienlijk gedaald: van 23 miljard EUR per 1 augustus 2008 tot 11,8 miljard EUR per 23 oktober 2009. KBC heeft wereldwijd 56 716 medewerkers in dienst, van wie 19 196 in België en 31 947 in Centraal- en Oost-Europa en Rusland. KBC heeft 8,2 miljoen cliënten in Centraal- en Oost-Europa en Rusland (ramingen 2007). Nadere informatie over KBC is te vinden in deel 2.1 van het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure.

| (14) | Nadat KBC in het derde kwartaal 2008 voor 906 miljoen EUR verlies had geleden, voornamelijk als gevolg van de blootstelling van de bank aan haar cdo’s, IJslandse banken, Lehman Brothers en Washington Mutual, diende zij haar kapitaalbasis te versterken. Dit resulteerde in december 2009 in de eerste herkapitalisatie van 3,5 miljard EUR door de Belgische autoriteiten, die nader is beschreven in punt 3 van het besluit van 18 december 2008 betreffende de eerste herkapitalisatie (9). |
| --- | --- |

(14)

Nadat KBC in het derde kwartaal 2008 voor 906 miljoen EUR verlies had geleden, voornamelijk als gevolg van de blootstelling van de bank aan haar cdo’s, IJslandse banken, Lehman Brothers en Washington Mutual, diende zij haar kapitaalbasis te versterken. Dit resulteerde in december 2009 in de eerste herkapitalisatie van 3,5 miljard EUR door de Belgische autoriteiten, die nader is beschreven in punt 3 van het besluit van 18 december 2008 betreffende de eerste herkapitalisatie (9).

| (15) | Op 15 januari 2009 kondigde het ratingbureau Moody’s aan dat het een aantal centrale aannames van zijn rating voor corporate synthetic cdo’s had herzien. Als gevolg daarvan had Moody’s besloten diverse categorieën cdo’s te downgraden, zonder evenwel aan te geven welke cdo’s waren getroffen. Na deze aankondiging kwam de koers van het aandeel-KBC zwaar onder druk te staan. Daarom besloot KBC alle door haar volle dochteronderneming KBC Financial Products geproduceerde non-super-senior cdo-notes
   (10) in haar portefeuille volledig af te schrijven en haar kapitaal te versterken door een tweede herkapitalisatie die volledig door de Belgische autoriteiten werd opgenomen. In punt 2.2 van het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure (11) worden de omstandigheden beschreven die tot de herkapitalisatie door de Belgische autoriteiten hebben geleid, terwijl punt 2.3.1 van dat besluit de details van de betreffende overeenkomst nader beschrijft. |
| --- | --- |

(15)

Op 15 januari 2009 kondigde het ratingbureau Moody’s aan dat het een aantal centrale aannames van zijn rating voor corporate synthetic cdo’s had herzien. Als gevolg daarvan had Moody’s besloten diverse categorieën cdo’s te downgraden, zonder evenwel aan te geven welke cdo’s waren getroffen. Na deze aankondiging kwam de koers van het aandeel-KBC zwaar onder druk te staan. Daarom besloot KBC alle door haar volle dochteronderneming KBC Financial Products geproduceerde non-super-senior cdo-notes
   (10) in haar portefeuille volledig af te schrijven en haar kapitaal te versterken door een tweede herkapitalisatie die volledig door de Belgische autoriteiten werd opgenomen. In punt 2.2 van het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure (11) worden de omstandigheden beschreven die tot de herkapitalisatie door de Belgische autoriteiten hebben geleid, terwijl punt 2.3.1 van dat besluit de details van de betreffende overeenkomst nader beschrijft.

| (16) | Door de herstructurering in maart 2009 van de monoline verzekeraar Municipal Bond Insurance Association (hierna „MBIA” genoemd), die een belangrijk deel van KBC’s portefeuille cdo’s (14,4 miljard EUR) had herverzekerd, nam het tegenpartijrisico van KBC en haar blootstelling aan MBIA toe. Voorts resulteerde de toegenomen volatiliteit van de cds-spreads, die een directe, negatieve impact hadden op de mark-to-market waardering van de cdo’s, in negatieve waardeaanpassingen van 3,8 miljard EUR in de boekhouding van KBC voor het eerste kwartaal 2009. Om verdere negatieve effecten van de cdo-portefeuille op de winst-en-verliesrekening van KBC te voorkomen, bereikte KBC op 14 mei 2009 een overeenkomst met de Belgische autoriteiten over een maatregel voor overheidsbescherming voor haar super-senior cdo-portefeuille. In punt 2.2 van het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure (12) worden de omstandigheden beschreven die tot de totstandkoming van de overheidsbeschermingsmaatregel door de Belgische autoriteiten hebben geleid, terwijl punt 2.3.2 van dat besluit de details van de betreffende overeenkomst nader beschrijft. |
| --- | --- |

(16)

Door de herstructurering in maart 2009 van de monoline verzekeraar Municipal Bond Insurance Association (hierna „MBIA” genoemd), die een belangrijk deel van KBC’s portefeuille cdo’s (14,4 miljard EUR) had herverzekerd, nam het tegenpartijrisico van KBC en haar blootstelling aan MBIA toe. Voorts resulteerde de toegenomen volatiliteit van de cds-spreads, die een directe, negatieve impact hadden op de mark-to-market waardering van de cdo’s, in negatieve waardeaanpassingen van 3,8 miljard EUR in de boekhouding van KBC voor het eerste kwartaal 2009. Om verdere negatieve effecten van de cdo-portefeuille op de winst-en-verliesrekening van KBC te voorkomen, bereikte KBC op 14 mei 2009 een overeenkomst met de Belgische autoriteiten over een maatregel voor overheidsbescherming voor haar super-senior cdo-portefeuille. In punt 2.2 van het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure (12) worden de omstandigheden beschreven die tot de totstandkoming van de overheidsbeschermingsmaatregel door de Belgische autoriteiten hebben geleid, terwijl punt 2.3.2 van dat besluit de details van de betreffende overeenkomst nader beschrijft.

3.   DE STEUNMAATREGELEN

| (17) | KBC heeft drie staatssteunmaatregelen van de Belgische autoriteiten gekregen: twee herkapitalisaties en de overheidsbeschermingsmaatregel. |
| --- | --- |

(17)

KBC heeft drie staatssteunmaatregelen van de Belgische autoriteiten gekregen: twee herkapitalisaties en de overheidsbeschermingsmaatregel.

3.1.   DE EERSTE EN DE TWEEDE HERKAPITALISATIE

| (18) | De eerste herkapitalisatie vond plaats in de vorm van een injectie van in totaal 3,5 miljard EUR core Tier 1-kapitaal via door KBC uitgegeven Yield Enhanced-effecten die volledig door de Belgische autoriteiten zijn opgenomen. De uitgifteprijs bedroeg 29,50 EUR per effect (security). |
| --- | --- |

(18)

De eerste herkapitalisatie vond plaats in de vorm van een injectie van in totaal 3,5 miljard EUR core Tier 1-kapitaal via door KBC uitgegeven Yield Enhanced-effecten die volledig door de Belgische autoriteiten zijn opgenomen. De uitgifteprijs bedroeg 29,50 EUR per effect (security).

| (19) | Van die perpetuele effecten is de jaarlijkse coupon per stuk het hoogste van:






  — | 2,51 EUR per effect (wat neerkomt op een coupon van 8,5 %), niet-cumulatief, jaarlijks achteraf te betalen; |
| --- | --- | --- |

(19)

Van die perpetuele effecten is de jaarlijkse coupon per stuk het hoogste van:

—

2,51 EUR per effect (wat neerkomt op een coupon van 8,5 %), niet-cumulatief, jaarlijks achteraf te betalen;

| — | 110 % van het dividend op de gewone aandelen over het belastingjaar 2008; |
| --- | --- |

—

110 % van het dividend op de gewone aandelen over het belastingjaar 2008;

| — | 120 % van het dividend op de gewone aandelen over het belastingjaar 2009; |
| --- | --- |

—

120 % van het dividend op de gewone aandelen over het belastingjaar 2009;

| — | 125 % van het dividend op de gewone aandelen over het belastingjaar 2010. |
| --- | --- |

—

125 % van het dividend op de gewone aandelen over het belastingjaar 2010.

| (20) | De coupon kan alleen worden betaald indien over de gewone aandelen dividend wordt uitgekeerd, steeds op voorwaarde dat de kapitaaltoereikendheidspositie van KBC, zowel vóór als nà de betaling, voldoende is en blijft voor de Belgische Commissie voor het Bank-, Financie- en Assurantiewezen (hierna „de CBFA” genoemd) (13). Deze effecten zijn aanzienlijk achtergesteld (deeply subordinated) en zijn gelijk in rang met de gewone aandelen (pari passu). |
| --- | --- |

(20)

De coupon kan alleen worden betaald indien over de gewone aandelen dividend wordt uitgekeerd, steeds op voorwaarde dat de kapitaaltoereikendheidspositie van KBC, zowel vóór als nà de betaling, voldoende is en blijft voor de Belgische Commissie voor het Bank-, Financie- en Assurantiewezen (hierna „de CBFA” genoemd) (13). Deze effecten zijn aanzienlijk achtergesteld (deeply subordinated) en zijn gelijk in rang met de gewone aandelen (pari passu).

| (21) | Er zijn twee mogelijke scenario’s voor de terugkoop van deze effecten, waarbij het initiatief steeds bij KBC ligt. In het eerste scenario is KBC gerechtigd om op ieder tijdstip na de uitgiftedatum alle of een deel van de effecten terug te kopen tegen de prijs van 44,25 EUR per stuk (of 150 % van de uitgifteprijs), vermeerderd met opgelopen rente. In het tweede scenario kan KBC na drie jaar verlangen dat de Belgische autoriteiten hun belang omzetten in gewone aandelen op basis van een één-op-één-omruilverhouding. Indien KBC voor deze conversieoptie kiest, mogen de Belgische autoriteiten ook kiezen voor de alternatieve terugbetaling van de effecten, plus de opgelopen rente. Meer informatie over de eerste herkapitalisatie is te vinden in punt 3 van het besluit betreffende de herkapitalisatie. |
| --- | --- |

(21)

Er zijn twee mogelijke scenario’s voor de terugkoop van deze effecten, waarbij het initiatief steeds bij KBC ligt. In het eerste scenario is KBC gerechtigd om op ieder tijdstip na de uitgiftedatum alle of een deel van de effecten terug te kopen tegen de prijs van 44,25 EUR per stuk (of 150 % van de uitgifteprijs), vermeerderd met opgelopen rente. In het tweede scenario kan KBC na drie jaar verlangen dat de Belgische autoriteiten hun belang omzetten in gewone aandelen op basis van een één-op-één-omruilverhouding. Indien KBC voor deze conversieoptie kiest, mogen de Belgische autoriteiten ook kiezen voor de alternatieve terugbetaling van de effecten, plus de opgelopen rente. Meer informatie over de eerste herkapitalisatie is te vinden in punt 3 van het besluit betreffende de herkapitalisatie.

| (22) | De tweede herkapitalisatie vond plaats in de vorm van een kapitaalinjectie van core Tier 1-kapitaal door de Belgische autoriteiten in de vorm van effecten. De voorwaarden van deze overeenkomst zijn nagenoeg identiek als die van de eerste herkapitalisatie, behalve dat deze effecten niet in gewone aandelen kunnen worden omgezet, doch alleen kunnen worden teruggekocht tegen 150 % van de uitgifteprijs (zie punt 2.3.1 van het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure). |
| --- | --- |

(22)

De tweede herkapitalisatie vond plaats in de vorm van een kapitaalinjectie van core Tier 1-kapitaal door de Belgische autoriteiten in de vorm van effecten. De voorwaarden van deze overeenkomst zijn nagenoeg identiek als die van de eerste herkapitalisatie, behalve dat deze effecten niet in gewone aandelen kunnen worden omgezet, doch alleen kunnen worden teruggekocht tegen 150 % van de uitgifteprijs (zie punt 2.3.1 van het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure).

3.2.   DE OVERHEIDSBESCHERMINGSMAATREGEL

| (23) | De Belgische autoriteiten hebben bescherming geboden tegen gerealiseerde kredietverliezen op KBC’s cdo-portefeuille voor een periode die overeenstemt met de looptijd van elke cdo (14). De totale portefeuille heeft een nominale waarde van [...] (15) EUR. De overheidsbeschermingsmaatregel dekt alleen de super-senior tranche van vijftien welbepaalde cdo’s, die goed zijn voor in totaal 20 miljard EUR (16). Die risicopositie bestaat uit 14,4 miljard EUR (door MBIA) afgedekte super-senior en class A notes en 5,5 miljard EUR door KBC aangehouden super-senior, super mezzanine en class A notes
   (17). |
| --- | --- |

(23)

De Belgische autoriteiten hebben bescherming geboden tegen gerealiseerde kredietverliezen op KBC’s cdo-portefeuille voor een periode die overeenstemt met de looptijd van elke cdo (14). De totale portefeuille heeft een nominale waarde van [...] (15) EUR. De overheidsbeschermingsmaatregel dekt alleen de super-senior tranche van vijftien welbepaalde cdo’s, die goed zijn voor in totaal 20 miljard EUR (16). Die risicopositie bestaat uit 14,4 miljard EUR (door MBIA) afgedekte super-senior en class A notes en 5,5 miljard EUR door KBC aangehouden super-senior, super mezzanine en class A notes
   (17).

| (24) | De overheidsbeschermingsmaatregel dekt geen equity, junior noch het merendeel van de mezzanine tranches van de cdo’s. De tranches die niet onder de overheidsbeschermingsmaatregel vallen, vertegenwoordigen 3,9 miljard EUR. Verliezen in deze tranches, die volledig voor rekening van KBC komen, dienen eerst gerealiseerd te worden alvorens de tranches met een hogere seniority worden geraakt en het mechanisme van de overheidsbeschermingsmaatregel in werking treedt. |
| --- | --- |

(24)

De overheidsbeschermingsmaatregel dekt geen equity, junior noch het merendeel van de mezzanine tranches van de cdo’s. De tranches die niet onder de overheidsbeschermingsmaatregel vallen, vertegenwoordigen 3,9 miljard EUR. Verliezen in deze tranches, die volledig voor rekening van KBC komen, dienen eerst gerealiseerd te worden alvorens de tranches met een hogere seniority worden geraakt en het mechanisme van de overheidsbeschermingsmaatregel in werking treedt.

| (25) | Voorts heeft KBC al voorzieningen genomen voor aanzienlijke mark-to-market verliezen. In haar resultaten voor het eerste kwartaal 2009, die samen met de overheidsbeschermingsmaatregel zijn bekendgemaakt, had KBC de waarde van de door de overheidsbeschermingsmaatregel gedekte cdo’s afgewaardeerd van 23,9 miljard EUR tot 14,7 miljard EUR (18). KBC kwam tot deze uitkomst door bijna alle equity, junior en mezzanine notes van de cdo’s tot nul af te schrijven en door een aantal waardeaanpassingen door te voeren voor de super-senior notes in haar cdo-portefeuille. In totaal beliepen deze afschrijvingen ongeveer [...] EUR. |
| --- | --- |

(25)

Voorts heeft KBC al voorzieningen genomen voor aanzienlijke mark-to-market verliezen. In haar resultaten voor het eerste kwartaal 2009, die samen met de overheidsbeschermingsmaatregel zijn bekendgemaakt, had KBC de waarde van de door de overheidsbeschermingsmaatregel gedekte cdo’s afgewaardeerd van 23,9 miljard EUR tot 14,7 miljard EUR (18). KBC kwam tot deze uitkomst door bijna alle equity, junior en mezzanine notes van de cdo’s tot nul af te schrijven en door een aantal waardeaanpassingen door te voeren voor de super-senior notes in haar cdo-portefeuille. In totaal beliepen deze afschrijvingen ongeveer [...] EUR.

| (26) | De overheidsbeschermingsmaatregel voor de 20 miljard EUR super-senior notes is gestructureerd in drie tranches (zie, voor de structuur van de maatregel, het schema in overweging 31). De eerste tranche is een first loss-tranche van 3,2 miljard EUR, die volledig voor rekening van KBC komt. Dat verlies omvat echter niet de verliezen op de equity, junior en mezzanine tranches waarvan sprake is in overweging 24. Indien die verliezen worden meegerekend, zou de first loss ongeveer 7,1 miljard EUR bedragen. |
| --- | --- |

(26)

De overheidsbeschermingsmaatregel voor de 20 miljard EUR super-senior notes is gestructureerd in drie tranches (zie, voor de structuur van de maatregel, het schema in overweging 31). De eerste tranche is een first loss-tranche van 3,2 miljard EUR, die volledig voor rekening van KBC komt. Dat verlies omvat echter niet de verliezen op de equity, junior en mezzanine tranches waarvan sprake is in overweging 24. Indien die verliezen worden meegerekend, zou de first loss ongeveer 7,1 miljard EUR bedragen.

| (27) | De tweede tranche van de transactie begint bij 16,8 miljard EUR en ziet op de volgende 2 miljard EUR aan verliezen. Voor eventuele verliezen binnen deze range („de Equity Range”) doen de Belgische autoriteiten de toezegging om KBC kapitaal te verschaffen in de vorm van nieuwe KBC-aandelen tegen marktwaarde (19) of van hybride effecten. Het door de Belgische autoriteiten verschafte kapitaal dekt tot 90 % van de verliezen in de Equity Range (1,8 miljard EUR). Met andere woorden, de Belgische autoriteiten hebben zich ertoe verbonden een stand-by kapitaalfaciliteit aan KBC te verschaffen waarvan kan worden gebruikgemaakt bij specifieke verliezen in KBC’s cdo-portefeuille. Deze verliezen zijn voor iedere cdo afzonderlijk bepaald; de optie om kapitaal te injecteren geldt dus op transactiebasis (20). |
| --- | --- |

(27)

De tweede tranche van de transactie begint bij 16,8 miljard EUR en ziet op de volgende 2 miljard EUR aan verliezen. Voor eventuele verliezen binnen deze range („de Equity Range”) doen de Belgische autoriteiten de toezegging om KBC kapitaal te verschaffen in de vorm van nieuwe KBC-aandelen tegen marktwaarde (19) of van hybride effecten. Het door de Belgische autoriteiten verschafte kapitaal dekt tot 90 % van de verliezen in de Equity Range (1,8 miljard EUR). Met andere woorden, de Belgische autoriteiten hebben zich ertoe verbonden een stand-by kapitaalfaciliteit aan KBC te verschaffen waarvan kan worden gebruikgemaakt bij specifieke verliezen in KBC’s cdo-portefeuille. Deze verliezen zijn voor iedere cdo afzonderlijk bepaald; de optie om kapitaal te injecteren geldt dus op transactiebasis (20).

| (28) | Het attachment point (het ijkpunt dus) van 16,8 miljard EUR is gebaseerd op parameters waardoor KBC Bank een core Tier 1-ratio van meer dan 8 % en KBC Verzekeringen een solvabiliteitsratio van meer dan 150 % kunnen aanhouden. Deze parameters waren dus in eerste instantie niet gebaseerd op een waardering van de portefeuille. |
| --- | --- |

(28)

Het attachment point (het ijkpunt dus) van 16,8 miljard EUR is gebaseerd op parameters waardoor KBC Bank een core Tier 1-ratio van meer dan 8 % en KBC Verzekeringen een solvabiliteitsratio van meer dan 150 % kunnen aanhouden. Deze parameters waren dus in eerste instantie niet gebaseerd op een waardering van de portefeuille.

| (29) | Voor de Equity Range gelden meerdere voorwaarden. Ten eerste behoudt KBC de mogelijkheid om geen beroep te doen op de kapitaalinjectie — en dus om af te zien van de uitgifte van aandelenkapitaal aan de Belgische autoriteiten. Ten tweede hebben de Belgische autoriteiten, ingeval KBC hun om kapitaal vraagt om haar verliezen in de Equity Range te dekken en zij als gevolg daarvan meer dan 30 % van de stemrechten zouden verkrijgen — waardoor zij een verplicht overnamebod zouden moeten uitbrengen —, de mogelijkheid om in plaats daarvan in te tekenen op hybride kapitaal. De vergoeding voor dat hybride kapitaal zou op ongeveer dezelfde wijze worden bepaald als bij de effecten die reeds aan de Belgische autoriteiten zijn uitgegeven, en het hybride kapitaal zou in gewone aandelen kunnen worden omgezet, naar keuze van de Belgische autoriteiten, tegen de marktprijs op het tijdstip van de uitgifte ervan (21). Ten derde heeft KBC, ingeval de Belgische autoriteiten besluiten hun aandelen aan een derde partij te verkopen, een voorkeursrecht ten aanzien van deze verkoop en kan zij die aandelen tegen marktprijs terugkopen. |
| --- | --- |

(29)

Voor de Equity Range gelden meerdere voorwaarden. Ten eerste behoudt KBC de mogelijkheid om geen beroep te doen op de kapitaalinjectie — en dus om af te zien van de uitgifte van aandelenkapitaal aan de Belgische autoriteiten. Ten tweede hebben de Belgische autoriteiten, ingeval KBC hun om kapitaal vraagt om haar verliezen in de Equity Range te dekken en zij als gevolg daarvan meer dan 30 % van de stemrechten zouden verkrijgen — waardoor zij een verplicht overnamebod zouden moeten uitbrengen —, de mogelijkheid om in plaats daarvan in te tekenen op hybride kapitaal. De vergoeding voor dat hybride kapitaal zou op ongeveer dezelfde wijze worden bepaald als bij de effecten die reeds aan de Belgische autoriteiten zijn uitgegeven, en het hybride kapitaal zou in gewone aandelen kunnen worden omgezet, naar keuze van de Belgische autoriteiten, tegen de marktprijs op het tijdstip van de uitgifte ervan (21). Ten derde heeft KBC, ingeval de Belgische autoriteiten besluiten hun aandelen aan een derde partij te verkopen, een voorkeursrecht ten aanzien van deze verkoop en kan zij die aandelen tegen marktprijs terugkopen.

| (30) | De derde tranche begint bij 14,8 miljard EUR („de Cash Range”). Deze Cash Range is in feite een garantie van de Belgische autoriteiten om KBC in contanten te vergoeden voor een deel van de verliezen dat zich in die tranche voordoet. Bijgevolg zullen verliezen op de cdo-portefeuille die meer dan 9,1 miljard EUR bedragen (3,9 miljard EUR verlies in de equity, junior en mezzanine tranches, 3,2 miljard EUR first loss en 2 miljard EUR Equity Range in de super-senior tranche), tussen de Belgische autoriteiten en KBC worden verdeeld. De Belgische autoriteiten zullen in dat geval 90 % (13,3 miljard EUR) van de verliezen voor hun rekening nemen en KBC 10 % (1,5 miljard EUR). |
| --- | --- |

(30)

De derde tranche begint bij 14,8 miljard EUR („de Cash Range”). Deze Cash Range is in feite een garantie van de Belgische autoriteiten om KBC in contanten te vergoeden voor een deel van de verliezen dat zich in die tranche voordoet. Bijgevolg zullen verliezen op de cdo-portefeuille die meer dan 9,1 miljard EUR bedragen (3,9 miljard EUR verlies in de equity, junior en mezzanine tranches, 3,2 miljard EUR first loss en 2 miljard EUR Equity Range in de super-senior tranche), tussen de Belgische autoriteiten en KBC worden verdeeld. De Belgische autoriteiten zullen in dat geval 90 % (13,3 miljard EUR) van de verliezen voor hun rekening nemen en KBC 10 % (1,5 miljard EUR).

| (31) | Evenals bij de optie tot kapitaalinjectie geldt deze garantie op transactiebasis. Aangezien de gedekte instrumenten 15 cdo’s betreffen (telkens één transactie), zijn er dus in feite 15 garanties (22). Dit betekent dan ook dat elk van de 15 synthetische cdo’s een ander attachment point heeft — en dus ook een verschillende verliesverwachting. Bijgevolg dienen de cdo’s afzonderlijk te worden beoordeeld en zal de verstrekte garantie voor elk van de cdo’s anders zijn (er zal dus geen eenvormige garantie voor de totale portefeuille zijn). Die specifieke structuur was nodig om de mark-to-market-waarde van de gegarandeerde portefeuille perfect op de mark-to-market-waarde van de garantie te doen aansluiten, zodat de door de fluctuerende waarde van de cdo’s veroorzaakte winst- en verliesvolatiliteit wordt weggenomen — de uiteindelijke doelstelling van de maatregel.

  Schema 1


  Structuur van de overheidsbeschermingsmaatregel |
| --- | --- |

(31)

Evenals bij de optie tot kapitaalinjectie geldt deze garantie op transactiebasis. Aangezien de gedekte instrumenten 15 cdo’s betreffen (telkens één transactie), zijn er dus in feite 15 garanties (22). Dit betekent dan ook dat elk van de 15 synthetische cdo’s een ander attachment point heeft — en dus ook een verschillende verliesverwachting. Bijgevolg dienen de cdo’s afzonderlijk te worden beoordeeld en zal de verstrekte garantie voor elk van de cdo’s anders zijn (er zal dus geen eenvormige garantie voor de totale portefeuille zijn). Die specifieke structuur was nodig om de mark-to-market-waarde van de gegarandeerde portefeuille perfect op de mark-to-market-waarde van de garantie te doen aansluiten, zodat de door de fluctuerende waarde van de cdo’s veroorzaakte winst- en verliesvolatiliteit wordt weggenomen — de uiteindelijke doelstelling van de maatregel.

Schema 1

Structuur van de overheidsbeschermingsmaatregel

Image

| (32) | Voor de Equity Range betaalt KBC een vergoeding voor het recht op een kapitaalinjectie (hierna „de underwriting fee” genoemd). Deze underwriting fee is vastgesteld op 650 basispunten per jaar. Aangezien de Equity Range 1,8 miljard EUR bedraagt, kost deze vergoeding KBC ongeveer 120 miljoen EUR per jaar dat deze optie niet wordt uitgeoefend — ofwel 718 miljoen EUR in totaal. |
| --- | --- |

(32)

Voor de Equity Range betaalt KBC een vergoeding voor het recht op een kapitaalinjectie (hierna „de underwriting fee” genoemd). Deze underwriting fee is vastgesteld op 650 basispunten per jaar. Aangezien de Equity Range 1,8 miljard EUR bedraagt, kost deze vergoeding KBC ongeveer 120 miljoen EUR per jaar dat deze optie niet wordt uitgeoefend — ofwel 718 miljoen EUR in totaal.

| (33) | Voor de Cash Range bedraagt de totale kostprijs van de cash garantie ongeveer 1,13 miljard EUR, te betalen in twaalf halfjaarlijkse tranches (hierna „de garantie fee” genoemd). Deze fee stemt overeen met de verwachte verliezen op de derde tranche (23), ingeval de resultaten van de portefeuille overeenstemt met de mediaan van het basisscenario en het stressscenario (24) en een Credit Valuation Adjustment op MBIA van 67,5 %. |
| --- | --- |

(33)

Voor de Cash Range bedraagt de totale kostprijs van de cash garantie ongeveer 1,13 miljard EUR, te betalen in twaalf halfjaarlijkse tranches (hierna „de garantie fee” genoemd). Deze fee stemt overeen met de verwachte verliezen op de derde tranche (23), ingeval de resultaten van de portefeuille overeenstemt met de mediaan van het basisscenario en het stressscenario (24) en een Credit Valuation Adjustment op MBIA van 67,5 %.

| (34) | In totaal betaalt KBC de Belgische autoriteiten een premie van ongeveer 2,04 miljard EUR, bestaande uit de underwriting fee (718 miljoen EUR (25) en de cash garantie (1,33 miljard EUR (26). Beide premies zijn betaalbaar in twaalf gelijke, halfjaarlijkse tranches, die ingaan in december 2009 en aflopen in juni 2015. |
| --- | --- |

(34)

In totaal betaalt KBC de Belgische autoriteiten een premie van ongeveer 2,04 miljard EUR, bestaande uit de underwriting fee (718 miljoen EUR (25) en de cash garantie (1,33 miljard EUR (26). Beide premies zijn betaalbaar in twaalf gelijke, halfjaarlijkse tranches, die ingaan in december 2009 en aflopen in juni 2015.

4.   HET HERSTRUCTURERINGSPLAN

4.1.   HET INITIËLE HERSTRUCTURERINGSPLAN

| (35) | Op 18 juni 2009 hebben de Belgische autoriteiten een herstructureringsplan voor KBC ingediend, als een vervolg op de eerste herkapitalisatie, die op 18 december 2008 door de Commissie voor een periode van zes maanden was goedgekeurd. Dit plan bevatte een eerste analyse van de activiteiten van KBC, de toekomststrategie van KBC, maatregelen om de levensvatbaarheid te herstellen en om de overheidsmaatregelen terug te betalen. |
| --- | --- |

(35)

Op 18 juni 2009 hebben de Belgische autoriteiten een herstructureringsplan voor KBC ingediend, als een vervolg op de eerste herkapitalisatie, die op 18 december 2008 door de Commissie voor een periode van zes maanden was goedgekeurd. Dit plan bevatte een eerste analyse van de activiteiten van KBC, de toekomststrategie van KBC, maatregelen om de levensvatbaarheid te herstellen en om de overheidsmaatregelen terug te betalen.

| (36) | Het herstructureringsplan voldeed evenwel niet aan de criteria van de mededeling van de Commissie betreffende het herstel van de levensvatbaarheid en herstructureringsmaatregelen in de financiële sector tijdens de huidige crisis beoordeeld op grond van de staatssteunregels (hierna „de herstructureringsmededeling” genoemd) (27), aangezien het geen rekening hield met de tweede herkapitalisatie en de overheidsbeschermingsmaatregel. Daarnaast bevatte het plan ook geen gedetailleerd businessplan of maatregelen om de mededingingsdistorsies te beperken. |
| --- | --- |

(36)

Het herstructureringsplan voldeed evenwel niet aan de criteria van de mededeling van de Commissie betreffende het herstel van de levensvatbaarheid en herstructureringsmaatregelen in de financiële sector tijdens de huidige crisis beoordeeld op grond van de staatssteunregels (hierna „de herstructureringsmededeling” genoemd) (27), aangezien het geen rekening hield met de tweede herkapitalisatie en de overheidsbeschermingsmaatregel. Daarnaast bevatte het plan ook geen gedetailleerd businessplan of maatregelen om de mededingingsdistorsies te beperken.

4.2.   HET DEFINITIEVE HERSTRUCTURERINGSPLAN

| (37) | Op 30 juni 2009 heeft de Commissie de tweede herkapitalisatie goedgekeurd voor een termijn van zes maanden en heeft zij de overheidsbeschermingsmaatregel tijdelijk goedgekeurd. Tegelijk heeft de Commissie de Belgische autoriteiten drie maanden de tijd gegeven (tot en met 30 september 2009) om een goed onderbouwd herstructureringsplan uit te werken, waarin met alle overheidsmaatregelen ten gunste van KBC was rekening gehouden. |
| --- | --- |

(37)

Op 30 juni 2009 heeft de Commissie de tweede herkapitalisatie goedgekeurd voor een termijn van zes maanden en heeft zij de overheidsbeschermingsmaatregel tijdelijk goedgekeurd. Tegelijk heeft de Commissie de Belgische autoriteiten drie maanden de tijd gegeven (tot en met 30 september 2009) om een goed onderbouwd herstructureringsplan uit te werken, waarin met alle overheidsmaatregelen ten gunste van KBC was rekening gehouden.

| (38) | De Belgische autoriteiten hebben het definitieve herstructureringsplan op de vastgestelde dag ingediend. In dat plan wordt een antwoord geboden op de cruciale vragen van levensvatbaarheid, lastenverdeling en beperking van de mededingingsdistorsie. Aangezien KBC is georganiseerd in vijf verschillende divisies — België (Retail), Centraal en Oost-Europa en Rusland, Merchantbanking, Europese Private Banking, en Gemeenschappelijke diensten en operaties — is het herstructureringsplan volgens diezelfde lijnen gestructureerd. |
| --- | --- |

(38)

De Belgische autoriteiten hebben het definitieve herstructureringsplan op de vastgestelde dag ingediend. In dat plan wordt een antwoord geboden op de cruciale vragen van levensvatbaarheid, lastenverdeling en beperking van de mededingingsdistorsie. Aangezien KBC is georganiseerd in vijf verschillende divisies — België (Retail), Centraal en Oost-Europa en Rusland, Merchantbanking, Europese Private Banking, en Gemeenschappelijke diensten en operaties — is het herstructureringsplan volgens diezelfde lijnen gestructureerd.

| (39) | Volgens het herstructureringsplan wordt KBC een kleinere, meer gefocuste groep, die zich terugtrekt uit risicovolle activiteiten en uit landen waar haar aanwezigheid op de markt beperkt is. KBC behoudt alleen activiteiten die duurzame resultaten op stand-alone basis opleveren. Zij behoudt ook haar bankverzekeringsmodel. Binnen het bankverzekeringsmodel legt KBC de nadruk op cliënten uit de retail-, private banking, kmo- en midcap-segmenten en zal zij zich in hoofdzaak op zes landen concentreren (28). KBC blijft zich focussen op Centraal- en Oost-Europa en Rusland. Ook zal zij haar totale risicoprofiel, volatiliteit en leverage terugbrengen. |
| --- | --- |

(39)

Volgens het herstructureringsplan wordt KBC een kleinere, meer gefocuste groep, die zich terugtrekt uit risicovolle activiteiten en uit landen waar haar aanwezigheid op de markt beperkt is. KBC behoudt alleen activiteiten die duurzame resultaten op stand-alone basis opleveren. Zij behoudt ook haar bankverzekeringsmodel. Binnen het bankverzekeringsmodel legt KBC de nadruk op cliënten uit de retail-, private banking, kmo- en midcap-segmenten en zal zij zich in hoofdzaak op zes landen concentreren (28). KBC blijft zich focussen op Centraal- en Oost-Europa en Rusland. Ook zal zij haar totale risicoprofiel, volatiliteit en leverage terugbrengen.

| (40) | Volgens het herstructureringsplan dat de Belgische autoriteiten hebben ingediend, zal KBC’s balans op pro-formabasis (29) met 20 % verminderen in termen van risicogewogen activa en met 17 % in termen van totale activa. Maatregelen voor het herstel van de levensvatbaarheid — de afbouw van de portefeuille van KBC Financial Products — zijn goed voor [...] % van de totale balans, terwijl afstotingen goed zijn voor [...] % van de totale balans. |
| --- | --- |

(40)

Volgens het herstructureringsplan dat de Belgische autoriteiten hebben ingediend, zal KBC’s balans op pro-formabasis (29) met 20 % verminderen in termen van risicogewogen activa en met 17 % in termen van totale activa. Maatregelen voor het herstel van de levensvatbaarheid — de afbouw van de portefeuille van KBC Financial Products — zijn goed voor [...] % van de totale balans, terwijl afstotingen goed zijn voor [...] % van de totale balans.

| (41) | KBC zal volgens het herstructureringplan diverse entiteiten afstoten. In haar business planning voor deze afstotingen heeft KBC de aanname gehanteerd dat de verkoopprijzen [...]. De verwachting is dat alle verkopen binnen [...] zullen plaatsvinden. |
| --- | --- |

(41)

KBC zal volgens het herstructureringplan diverse entiteiten afstoten. In haar business planning voor deze afstotingen heeft KBC de aanname gehanteerd dat de verkoopprijzen [...]. De verwachting is dat alle verkopen binnen [...] zullen plaatsvinden.

4.2.1.   MOGELIJKHEDEN OM DE LEVENSVATBAARHEID TE HERSTELLEN IN HET BASIS- EN IN HET STRESSSCENARIO

| (42) | De Belgische autoriteiten hebben een basis- en een stressscenario ingediend om aan te tonen dat KBC in staat is haar levensvatbaarheid op lange termijn te herstellen. |
| --- | --- |

(42)

De Belgische autoriteiten hebben een basis- en een stressscenario ingediend om aan te tonen dat KBC in staat is haar levensvatbaarheid op lange termijn te herstellen.

| (43) | In het basisscenario is de aanname dat het bbp op belangrijkste markten van KBC in de periode 2009-2010 zal krimpen, gevolgd door een betrekkelijk snel herstel in 2011. De verwachting is dat de aandelenkoersen in 2009 of 2010 herstellen, afhankelijk van de toestand op de lokale markten. |
| --- | --- |

(43)

In het basisscenario is de aanname dat het bbp op belangrijkste markten van KBC in de periode 2009-2010 zal krimpen, gevolgd door een betrekkelijk snel herstel in 2011. De verwachting is dat de aandelenkoersen in 2009 of 2010 herstellen, afhankelijk van de toestand op de lokale markten.

| (44) | [...] |
| --- | --- |

(44)

[...]

| (45) | KBC verwacht in het basisscenario gedurende de hele prognoseperiode (2009-2013) haar interne kapitaaldoelstellingen te behalen, met een Tier 1 van 8,8 % in 2009 en van meer dan 10 % in de periode nadien. De samenstelling van KBC’s wettelijke vereiste kapitaal zal steeds meer uit eigen vermogen gaan bestaan, dankzij de opbrengsten van de afstotingen, die de kwaliteit van KBC’s wettelijke vereiste kapitaal vermogen zullen verbeteren. In een basisscenario zal KBC eerst in 2011 een kapitaaloverschot opbouwen (wanneer het eigenlijke kapitaal de interne kapitaaldoelstellingen van een Tier 1-ratio van 10 % zal overschrijden). Daarom zal zij de hoofdsom van de kapitaalinjectie van de staat vanaf 2012 beginnen terug te betalen. |
| --- | --- |

(45)

KBC verwacht in het basisscenario gedurende de hele prognoseperiode (2009-2013) haar interne kapitaaldoelstellingen te behalen, met een Tier 1 van 8,8 % in 2009 en van meer dan 10 % in de periode nadien. De samenstelling van KBC’s wettelijke vereiste kapitaal zal steeds meer uit eigen vermogen gaan bestaan, dankzij de opbrengsten van de afstotingen, die de kwaliteit van KBC’s wettelijke vereiste kapitaal vermogen zullen verbeteren. In een basisscenario zal KBC eerst in 2011 een kapitaaloverschot opbouwen (wanneer het eigenlijke kapitaal de interne kapitaaldoelstellingen van een Tier 1-ratio van 10 % zal overschrijden). Daarom zal zij de hoofdsom van de kapitaalinjectie van de staat vanaf 2012 beginnen terug te betalen.

| (46) | De Belgische autoriteiten hebben ook een stressscenario ingediend. Evenals in het basisscenario zal het bbp in de periode 2009-2010 krimpen, om daarna toe te nemen. Toch zal het daaropvolgende economische herstel zeer zwak zijn. Zo voorspelt dit scenario bijvoorbeeld dat het Belgische reële bbp in de periode 2008-2011 met in totaal [...] % zal afnemen, en pas tegen eind 2013 opnieuw het niveau van 2008 zal hebben bereikt. |
| --- | --- |

(46)

De Belgische autoriteiten hebben ook een stressscenario ingediend. Evenals in het basisscenario zal het bbp in de periode 2009-2010 krimpen, om daarna toe te nemen. Toch zal het daaropvolgende economische herstel zeer zwak zijn. Zo voorspelt dit scenario bijvoorbeeld dat het Belgische reële bbp in de periode 2008-2011 met in totaal [...] % zal afnemen, en pas tegen eind 2013 opnieuw het niveau van 2008 zal hebben bereikt.

| (47) | [...] |
| --- | --- |

(47)

[...]

| (48) | In dit stressscenario verwacht KBC in staat te zullen zijn gedurende de hele prognoseperiode haar interne kapitaaldoelstellingen in het stresscenario te halen. Haar Tier 1-ratio zal in 2009 bij [...] % liggen en zal vanaf 2010 steeds boven [...] % liggen. Deze redelijk positieve ontwikkeling van de kapitaalratio’s is toe te schrijven aan het feit dat de balans van KBC in het stressscenario naar verwachting aanzienlijk zal krimpen, omdat de economische activiteiten — en dus de kredietvraag — sterk zullen afnemen. Vanaf [...] zal KBC beperkte hoeveelheden surpluskapitaal beginnen te genereren, vooral dankzij een scherpe daling van risicogewogen activa in plaats van door winstgroei, [...]. |
| --- | --- |

(48)

In dit stressscenario verwacht KBC in staat te zullen zijn gedurende de hele prognoseperiode haar interne kapitaaldoelstellingen in het stresscenario te halen. Haar Tier 1-ratio zal in 2009 bij [...] % liggen en zal vanaf 2010 steeds boven [...] % liggen. Deze redelijk positieve ontwikkeling van de kapitaalratio’s is toe te schrijven aan het feit dat de balans van KBC in het stressscenario naar verwachting aanzienlijk zal krimpen, omdat de economische activiteiten — en dus de kredietvraag — sterk zullen afnemen. Vanaf [...] zal KBC beperkte hoeveelheden surpluskapitaal beginnen te genereren, vooral dankzij een scherpe daling van risicogewogen activa in plaats van door winstgroei, [...].

| (49) | In het herstructureringsplan hebben de Belgische autoriteiten ook KBC’s liquiditeitspositie beschreven. Per ultimo 2008 had KBC een ratio kredieten/deposito’s van 88 %. Tijdens de crisis heeft zij tot op heden niet te kampen gehad met liquiditeitsproblemen, noch heeft zij een beroep hoeven te doen op een door de staat gefinancierde garantieregeling. Voor haar funding is zij in beperkte mate afhankelijk van kapitaalmarkten. Haar funding is als volgt gestructureerd: 64 % van haar schuldinstrumenten zijn langlopende instrumenten met een looptijd van meer dan één jaar. Die fundingstructuur zal de komende paar jaar naar verwachting redelijk stabiel blijven, waarbij de afhankelijkheid van wholesale funding licht afneemt. Doordat een aantal entiteiten [...] wordt afgestoten, zal KBC’s liquiditeitspositie verder versterken. |
| --- | --- |

(49)

In het herstructureringsplan hebben de Belgische autoriteiten ook KBC’s liquiditeitspositie beschreven. Per ultimo 2008 had KBC een ratio kredieten/deposito’s van 88 %. Tijdens de crisis heeft zij tot op heden niet te kampen gehad met liquiditeitsproblemen, noch heeft zij een beroep hoeven te doen op een door de staat gefinancierde garantieregeling. Voor haar funding is zij in beperkte mate afhankelijk van kapitaalmarkten. Haar funding is als volgt gestructureerd: 64 % van haar schuldinstrumenten zijn langlopende instrumenten met een looptijd van meer dan één jaar. Die fundingstructuur zal de komende paar jaar naar verwachting redelijk stabiel blijven, waarbij de afhankelijkheid van wholesale funding licht afneemt. Doordat een aantal entiteiten [...] wordt afgestoten, zal KBC’s liquiditeitspositie verder versterken.

4.2.2.   DE HERSTRUCTURERINGSMAATREGELEN PER DIVISIE

[...]

| (50) | KBC is een van drie grootste Belgische banken, en staat, gerekend naar marktaandeel, voor de meeste van haar bancaire activiteiten gewoonlijk op plaats twee of drie. Zij heeft [...] % van de deposito’s, genereert [...] % van de kredieten en is goed voor [...] % van de beleggingsfondsen, [...] % van de levensverzekeringen en [...] % van de schadeverzekeringen. |
| --- | --- |

(50)

KBC is een van drie grootste Belgische banken, en staat, gerekend naar marktaandeel, voor de meeste van haar bancaire activiteiten gewoonlijk op plaats twee of drie. Zij heeft [...] % van de deposito’s, genereert [...] % van de kredieten en is goed voor [...] % van de beleggingsfondsen, [...] % van de levensverzekeringen en [...] % van de schadeverzekeringen.

| (51) | De Belgische autoriteiten stellen voor dat KBC de meerderheid van haar activiteiten in België behoudt en een geïntegreerde bankverzekeraar blijft. Volgens de Belgische autoriteiten zijn deze activiteiten goed geïntegreerd onder de merknaam KBC en maken zij deel uit van haar basisbusinessmodel. |
| --- | --- |

(51)

De Belgische autoriteiten stellen voor dat KBC de meerderheid van haar activiteiten in België behoudt en een geïntegreerde bankverzekeraar blijft. Volgens de Belgische autoriteiten zijn deze activiteiten goed geïntegreerd onder de merknaam KBC en maken zij deel uit van haar basisbusinessmodel.

| (52) | Wel zal KBC volgens het herstructureringsplan Centea (netwerk van bankagenten) en Fidea (netwerk van verzekeringsagenten) verkopen. Op de Belgische markt is Centea in de meeste productsegmenten goed voor een marktaandeel van tussen de [...] en [...] %, terwijl Fidea ongeveer 2 % van de Belgische verzekeringsmarkt vertegenwoordigt. Door deze verkopen zullen de risicogewogen activa van de Belgische bankdivisie met 16 % (of 3,8 miljard EUR) afnemen. |
| --- | --- |

(52)

Wel zal KBC volgens het herstructureringsplan Centea (netwerk van bankagenten) en Fidea (netwerk van verzekeringsagenten) verkopen. Op de Belgische markt is Centea in de meeste productsegmenten goed voor een marktaandeel van tussen de [...] en [...] %, terwijl Fidea ongeveer 2 % van de Belgische verzekeringsmarkt vertegenwoordigt. Door deze verkopen zullen de risicogewogen activa van de Belgische bankdivisie met 16 % (of 3,8 miljard EUR) afnemen.

| (53) | Volgens het herstructureringsplan behoudt KBC haar aanwezigheid in 5 (van de 9) landen waar zij nu al goed vertegenwoordigd is. Die landen zijn, gerangschikt naar haar marktaandeel voor het traditionele bankbedrijf (kredieten en deposito’s): de Tsjechische Republiek (22 %), Slowakije (10 %), Hongarije (9 %), Polen (4 %) en Bulgarije (3 %). KBC heeft, in lijn met haar bankverzekeringsmodel, ook verzekeringsactiviteiten in elk van deze landen. |
| --- | --- |

(53)

Volgens het herstructureringsplan behoudt KBC haar aanwezigheid in 5 (van de 9) landen waar zij nu al goed vertegenwoordigd is. Die landen zijn, gerangschikt naar haar marktaandeel voor het traditionele bankbedrijf (kredieten en deposito’s): de Tsjechische Republiek (22 %), Slowakije (10 %), Hongarije (9 %), Polen (4 %) en Bulgarije (3 %). KBC heeft, in lijn met haar bankverzekeringsmodel, ook verzekeringsactiviteiten in elk van deze landen.

| (54) | KBC zal haar activiteiten stopzetten in de volgende landen: Servië (waar KBC een marktaandeel van 1 % heeft), Rusland (1 %), Roemenië ([...] %, alleen de verzekerings- en leasingactiviteiten) en Slovenië ([...] %, waar KBC een minderheidsbelang heeft in het betrokken bedrijf). KBC zal haar activiteiten van de hand doen in andere landen waar haar marktaandeel betrekkelijk gering is of waar de activiteiten niet in lijn zijn met haar bankverzekeringsmodel. Ook zal zij haar Poolse dochteronderneming voor consumentenkrediet (Zagiel), die niet volledig geïntegreerd was in haar Poolse activiteiten, verkopen. De verkoop van deze activiteiten vindt [...] plaats, behalve voor de Russische activiteiten waarvan de verkoop pas voor [...] is voorzien. De risicogewogen activa van de bankdivisie Centraal- en Oost-Europa en Rusland nemen af met 11 % (of 4,4 miljard EUR). |
| --- | --- |

(54)

KBC zal haar activiteiten stopzetten in de volgende landen: Servië (waar KBC een marktaandeel van 1 % heeft), Rusland (1 %), Roemenië ([...] %, alleen de verzekerings- en leasingactiviteiten) en Slovenië ([...] %, waar KBC een minderheidsbelang heeft in het betrokken bedrijf). KBC zal haar activiteiten van de hand doen in andere landen waar haar marktaandeel betrekkelijk gering is of waar de activiteiten niet in lijn zijn met haar bankverzekeringsmodel. Ook zal zij haar Poolse dochteronderneming voor consumentenkrediet (Zagiel), die niet volledig geïntegreerd was in haar Poolse activiteiten, verkopen. De verkoop van deze activiteiten vindt [...] plaats, behalve voor de Russische activiteiten waarvan de verkoop pas voor [...] is voorzien. De risicogewogen activa van de bankdivisie Centraal- en Oost-Europa en Rusland nemen af met 11 % (of 4,4 miljard EUR).

| (55) | Voorts is KBC voornemens om 40 % van haar belang in banken in de Tsjechische Republiek (ČSOB) en in Hongarije (K & H) naar de beurs te brengen; deze zijn momenteel volledige dochterondernemingen van KBC. Deze zullen aan de lokale beurs worden genoteerd. |
| --- | --- |

(55)

Voorts is KBC voornemens om 40 % van haar belang in banken in de Tsjechische Republiek (ČSOB) en in Hongarije (K & H) naar de beurs te brengen; deze zijn momenteel volledige dochterondernemingen van KBC. Deze zullen aan de lokale beurs worden genoteerd.

| (56) | Wat de divisie merchantbanking betreft, bepaalt het herstructureringsplan dat KBC aanzienlijke delen van haar divisie Merchantbanking zal afstoten of afbouwen. Daardoor zullen de risicogewogen activa in deze divisie met [...] % (of [...] miljard EUR) afnemen. KBC Financial Products, de entiteit die alle cdo’s heeft geproduceerd, wordt mettertijd afgebouwd. KBC zal haar activiteiten in het Verenigd Koninkrijk en in [...] verkopen, alsmede de Antwerpse Diamantbank, haar [...], [...], [...], [...] en KBC Private Equity. |
| --- | --- |

(56)

Wat de divisie merchantbanking betreft, bepaalt het herstructureringsplan dat KBC aanzienlijke delen van haar divisie Merchantbanking zal afstoten of afbouwen. Daardoor zullen de risicogewogen activa in deze divisie met [...] % (of [...] miljard EUR) afnemen. KBC Financial Products, de entiteit die alle cdo’s heeft geproduceerd, wordt mettertijd afgebouwd. KBC zal haar activiteiten in het Verenigd Koninkrijk en in [...] verkopen, alsmede de Antwerpse Diamantbank, haar [...], [...], [...], [...] en KBC Private Equity.

| (57) | KBC behoudt de activiteiten die nodig zijn om haar (vooral Belgische) core kmo- en corporate cliënten te bedienen. Daarbij gaat het om activiteiten als het aantrekken van financiële middelen en valutatransacties. KBC behoudt haar divisie Corporate banking, haar buitenlandse bijkantoren die noodzakelijk zijn om lokale corporate cliënten in het buitenland diensten te kunnen verlenen, KBC Securities, Market en Assurisk (herverzekering). |
| --- | --- |

(57)

KBC behoudt de activiteiten die nodig zijn om haar (vooral Belgische) core kmo- en corporate cliënten te bedienen. Daarbij gaat het om activiteiten als het aantrekken van financiële middelen en valutatransacties. KBC behoudt haar divisie Corporate banking, haar buitenlandse bijkantoren die noodzakelijk zijn om lokale corporate cliënten in het buitenland diensten te kunnen verlenen, KBC Securities, Market en Assurisk (herverzekering).

| (58) | Volgens het herstructureringsplan zal KBC alle activiteiten van haar divisie European Private Banking verkopen. KBC wil deze activiteiten in [...] verkopen. Daardoor zullen de risicogewogen activa met 5,7 miljard EUR dalen. |
| --- | --- |

(58)

Volgens het herstructureringsplan zal KBC alle activiteiten van haar divisie European Private Banking verkopen. KBC wil deze activiteiten in [...] verkopen. Daardoor zullen de risicogewogen activa met 5,7 miljard EUR dalen.

| (59) | Gezien het karakter van deze divisie is in het herstructureringsplan voorzien dat KBC de meeste van deze activiteiten zal behouden. KBC behoudt activiteiten zoals asset management, handelsfinanciering, leasing en consumentenkrediet. KBC stoot meerdere andere activiteiten af, zoals [...], in onder meer [...]. Door deze afstotingen zullen de risicogewogen activa met ongeveer [...] miljoen EUR afnemen. |
| --- | --- |

(59)

Gezien het karakter van deze divisie is in het herstructureringsplan voorzien dat KBC de meeste van deze activiteiten zal behouden. KBC behoudt activiteiten zoals asset management, handelsfinanciering, leasing en consumentenkrediet. KBC stoot meerdere andere activiteiten af, zoals [...], in onder meer [...]. Door deze afstotingen zullen de risicogewogen activa met ongeveer [...] miljoen EUR afnemen.

4.2.3.   FINANCIËLE HERSTRUCTURERING

| (60) | Om zowel de staat terug te betalen als het Tier 1-kapitaal op 10 % te houden, bevat het herstructureringsplan de volgende financiële herstructureringsmaatregelen:






  i) | 40 % van de aandelen van de bank ČSOB worden in de Tsjechische Republiek naar de beurs gebracht (geraamde waarde van dit belang: [...] miljard EUR); |
| --- | --- | --- |

(60)

Om zowel de staat terug te betalen als het Tier 1-kapitaal op 10 % te houden, bevat het herstructureringsplan de volgende financiële herstructureringsmaatregelen:

i)

40 % van de aandelen van de bank ČSOB worden in de Tsjechische Republiek naar de beurs gebracht (geraamde waarde van dit belang: [...] miljard EUR);

| ii) | 40 % van de aandelen van de bank K & H worden in Hongarije naar de beurs gebracht (geraamde waarde van dit belang: [...] miljoen EUR); |
| --- | --- |

ii)

40 % van de aandelen van de bank K & H worden in Hongarije naar de beurs gebracht (geraamde waarde van dit belang: [...] miljoen EUR);

| iii) | de terugkoop van hybride instrumenten, met een verwachte positieve impact van [...] miljoen EUR op het kernkapitaal van KBC. KBC heeft de intentie, zoals zij de afgelopen maanden al heeft gedaan, deze hybride instrumenten onder de nominale waarde terug te kopen, hetgeen een winst zal opleveren die het kernkapitaal ten goede zal komen; |
| --- | --- |

iii)

de terugkoop van hybride instrumenten, met een verwachte positieve impact van [...] miljoen EUR op het kernkapitaal van KBC. KBC heeft de intentie, zoals zij de afgelopen maanden al heeft gedaan, deze hybride instrumenten onder de nominale waarde terug te kopen, hetgeen een winst zal opleveren die het kernkapitaal ten goede zal komen;

| iv) | de sale-and-lease-back van het hoofdkantoor, die naar raming direct [...] miljoen EUR zal opleveren; |
| --- | --- |

iv)

de sale-and-lease-back van het hoofdkantoor, die naar raming direct [...] miljoen EUR zal opleveren;

| v) | de verkoop van zogenaamde Treasury shares (eigen KBC-aandelen), die naar raming [...] miljoen EUR oplevert. |
| --- | --- |

v)

de verkoop van zogenaamde Treasury shares (eigen KBC-aandelen), die naar raming [...] miljoen EUR oplevert.

Het kapitaal dat alle bovenstaande maatregelen opleveren, zou in totaal rond [...] miljard EUR moeten bedragen, voornamelijk te realiseren tegen [...].

4.2.4.   TERUGBETALING AAN DE STAAT

| (61) | Wat betreft de terugbetaling van de Belgische autoriteiten, is in het herstructureringsplan bepaald dat KBC in een basisscenario coupons begint te betalen vanaf 2011, hetgeen betekent dat de Belgische autoriteiten 600 miljoen EUR zullen ontvangen. De terugbetaling van de hoofdsom van de herkapitalisatie vangt aan zodra KBC haar eigen kapitaalpositie via de afstotingen en de financiële herstructurering heeft versterkt (vanaf 2012). Naarmate de terugbetaling van het nominale bedrag van de herkapitalisatie vordert, neemt de vergoeding van de Belgische autoriteiten via couponbetalingen af. KBC is voornemens de terugbetaling in 2012 te beginnen ([...] miljard EUR) en verwacht dat in het basisscenario de kapitaalinjecties [...] volledig zullen zijn terugbetaald. |
| --- | --- |

(61)

Wat betreft de terugbetaling van de Belgische autoriteiten, is in het herstructureringsplan bepaald dat KBC in een basisscenario coupons begint te betalen vanaf 2011, hetgeen betekent dat de Belgische autoriteiten 600 miljoen EUR zullen ontvangen. De terugbetaling van de hoofdsom van de herkapitalisatie vangt aan zodra KBC haar eigen kapitaalpositie via de afstotingen en de financiële herstructurering heeft versterkt (vanaf 2012). Naarmate de terugbetaling van het nominale bedrag van de herkapitalisatie vordert, neemt de vergoeding van de Belgische autoriteiten via couponbetalingen af. KBC is voornemens de terugbetaling in 2012 te beginnen ([...] miljard EUR) en verwacht dat in het basisscenario de kapitaalinjecties [...] volledig zullen zijn terugbetaald.

4.2.5.   DE VERBINTENISSEN VAN DE BELGISCHE AUTORITEITEN

4.2.5.1.   
  Verbintenissen met betrekking tot gedragsbeperkingen

| (62) | De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe om, binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden, te garanderen dat KBC de in de overwegingen 63 tot en met 77 opgesomde verbintenissen in acht neemt. |
| --- | --- |

(62)

De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe om, binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden, te garanderen dat KBC de in de overwegingen 63 tot en met 77 opgesomde verbintenissen in acht neemt.

| (63) | Wat betreft de geldigheidsduur van deze gedragsbeperkingen, verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat, onverminderd de mogelijkheid voor de Commissie om een afwijking toe te staan, met name op grond van een afdoende met redenen omkleed verzoek daartoe van de Belgische autoriteiten, de in de overwegingen 63 tot en met 77 opgesomde gedragsbeperkingen gelden voor een termijn van [...] jaar te rekenen vanaf de dagtekening van de beschikking van de Commissie of totdat de nominale bedragen die de Belgische autoriteiten op, onderscheidenlijk, 19 december 2008 en 20 juli 2009 hebben onderschreven, zijn terugbetaald, indien die gebeurtenis eerder plaatsvindt (30). |
| --- | --- |

(63)

Wat betreft de geldigheidsduur van deze gedragsbeperkingen, verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat, onverminderd de mogelijkheid voor de Commissie om een afwijking toe te staan, met name op grond van een afdoende met redenen omkleed verzoek daartoe van de Belgische autoriteiten, de in de overwegingen 63 tot en met 77 opgesomde gedragsbeperkingen gelden voor een termijn van [...] jaar te rekenen vanaf de dagtekening van de beschikking van de Commissie of totdat de nominale bedragen die de Belgische autoriteiten op, onderscheidenlijk, 19 december 2008 en 20 juli 2009 hebben onderschreven, zijn terugbetaald, indien die gebeurtenis eerder plaatsvindt (30).

| (64) | De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC ernaar zal streven haar kredietverleningsbeleid aan de reële economie te handhaven in de landen waar zij retailactiviteiten heeft. KBC zal op zakelijke voorwaarden krediet verlenen. |
| --- | --- |

(64)

De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC ernaar zal streven haar kredietverleningsbeleid aan de reële economie te handhaven in de landen waar zij retailactiviteiten heeft. KBC zal op zakelijke voorwaarden krediet verlenen.

| (65) | Voorts verbinden zij zich ertoe dat KBC haar solvabiliteitsratio van core Tier 1-kapitaal op ten minste [...] % zal handhaven en haar eigen kernvermogen op [...] % (31). |
| --- | --- |

(65)

Voorts verbinden zij zich ertoe dat KBC haar solvabiliteitsratio van core Tier 1-kapitaal op ten minste [...] % zal handhaven en haar eigen kernvermogen op [...] % (31).

| (66) | Ten aanzien van een verbod op acquisities verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat KBC zal afzien van het verwerven van zeggenschap in de zin van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad van 20 januari 2004 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen (de „EG-concentratieverordening”) (32) over financiële instellingen. Voorts zal KBC ervan afzien zeggenschap te verwerven over ondernemingen niet zijnde financiële instellingen indien een dergelijke acquisitie zou leiden tot een vertraging van de terugbetaling van het bedrag van 7 miljard EUR Yield Enhanced core Tier 1-effecten aan de Belgische autoriteiten zoals die staat gepland in het herstructureringsplan dat op 30 september 2009 bij de Commissie is aangemeld en dat middels de onderhavige beschikking wordt goedgekeurd. Niettegenstaande dit verbod mag KBC, nadat zij daarvoor van de Commissie toestemming heeft gekregen, activiteiten overnemen, met name indien dat van essentieel belang is om de financiële stabiliteit of de mededinging op de betrokken markten veilig te stellen. |
| --- | --- |

(66)

Ten aanzien van een verbod op acquisities verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat KBC zal afzien van het verwerven van zeggenschap in de zin van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad van 20 januari 2004 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen (de „EG-concentratieverordening”) (32) over financiële instellingen. Voorts zal KBC ervan afzien zeggenschap te verwerven over ondernemingen niet zijnde financiële instellingen indien een dergelijke acquisitie zou leiden tot een vertraging van de terugbetaling van het bedrag van 7 miljard EUR Yield Enhanced core Tier 1-effecten aan de Belgische autoriteiten zoals die staat gepland in het herstructureringsplan dat op 30 september 2009 bij de Commissie is aangemeld en dat middels de onderhavige beschikking wordt goedgekeurd. Niettegenstaande dit verbod mag KBC, nadat zij daarvoor van de Commissie toestemming heeft gekregen, activiteiten overnemen, met name indien dat van essentieel belang is om de financiële stabiliteit of de mededinging op de betrokken markten veilig te stellen.

| (67) | De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC het volgende verbod inzake prijsleiderschap in acht zal nemen:






  i) | KBC zal op communautaire markten waar zij een marktaandeel van meer dan [0-10] % heeft op de productmarkten zoals die hierna in punt ii) worden beschreven, voor gestandaardiseerde producten geen tarieven aanbieden die gunstiger zijn dan de concurrent van KBC met de beste tarieven uit de top tien marktspelers, gerekend naar marktaandeel op deze geografische en productmarkt; |
| --- | --- | --- |

(67)

De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC het volgende verbod inzake prijsleiderschap in acht zal nemen:

i)

KBC zal op communautaire markten waar zij een marktaandeel van meer dan [0-10] % heeft op de productmarkten zoals die hierna in punt ii) worden beschreven, voor gestandaardiseerde producten geen tarieven aanbieden die gunstiger zijn dan de concurrent van KBC met de beste tarieven uit de top tien marktspelers, gerekend naar marktaandeel op deze geografische en productmarkt;

| ii) | de productmarkten waarvoor de in punt i) beschreven voorwaarde geldt, blijven beperkt tot KBC’s gestandaardiseerde producten op de retail depositomarkt, de markt voor deposito’s van kmo’s (waarbij kmo’s worden omschreven volgens de kmo-definitie zoals KBC die hanteert) en de retailmarkt voor hypotheken; |
| --- | --- |

ii)

de productmarkten waarvoor de in punt i) beschreven voorwaarde geldt, blijven beperkt tot KBC’s gestandaardiseerde producten op de retail depositomarkt, de markt voor deposito’s van kmo’s (waarbij kmo’s worden omschreven volgens de kmo-definitie zoals KBC die hanteert) en de retailmarkt voor hypotheken;

| iii) | zodra KBC constateert dat zij voor haar producten voordeligere tarieven berekent dan haar concurrent met de beste tarieven, past zij haar tarieven zo snel als mogelijk, zonder verdere vertraging, aan tot een niveau dat met de onderhavige verbintenis in overeenstemming is; |
| --- | --- |

iii)

zodra KBC constateert dat zij voor haar producten voordeligere tarieven berekent dan haar concurrent met de beste tarieven, past zij haar tarieven zo snel als mogelijk, zonder verdere vertraging, aan tot een niveau dat met de onderhavige verbintenis in overeenstemming is;

| iv) | die voorwaarden gelden niet voor de Belgische markt, waar geen verbod op prijsleiderschap geldt. |
| --- | --- |

iv)

die voorwaarden gelden niet voor de Belgische markt, waar geen verbod op prijsleiderschap geldt.

| (68) | De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC ervan zal afzien om zich bij marketing voor een breed publiek de steunmaatregelen te gebruiken om een concurrentievoordeel te behalen. |
| --- | --- |

(68)

De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC ervan zal afzien om zich bij marketing voor een breed publiek de steunmaatregelen te gebruiken om een concurrentievoordeel te behalen.

| (69) | Ten aanzien van de beperking van de beloning van het management van KBC verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat:






  i) | KBC zich ertoe verbindt een duurzaam bezoldigingsbeleid te ontwikkelen voor het directiecomité en het senior management. De incentiveregelingen voor het directiecomité en het senior management van KBC zullen worden gekoppeld aan waardecreatie op lange termijn en het beperken van het risico op rewards for failure. Voor de leden van het directiecomité van KBC worden de vertrekregelingen of wettelijke ontslagvergoedingen beperkt tot twaalf maanden vast salaris; |
| --- | --- | --- |

(69)

Ten aanzien van de beperking van de beloning van het management van KBC verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat:

i)

KBC zich ertoe verbindt een duurzaam bezoldigingsbeleid te ontwikkelen voor het directiecomité en het senior management. De incentiveregelingen voor het directiecomité en het senior management van KBC zullen worden gekoppeld aan waardecreatie op lange termijn en het beperken van het risico op rewards for failure. Voor de leden van het directiecomité van KBC worden de vertrekregelingen of wettelijke ontslagvergoedingen beperkt tot twaalf maanden vast salaris;

| ii) | daarnaast zien de directiecomités van KBC, van KBC Bank NV en van KBC Verzekeringen NV voor 2008 af van alle bonussen (zowel in contanten als in opties en aandelen). |
| --- | --- |

ii)

daarnaast zien de directiecomités van KBC, van KBC Bank NV en van KBC Verzekeringen NV voor 2008 af van alle bonussen (zowel in contanten als in opties en aandelen).

| (70) | De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC ernaar zal streven de Belgische autoriteiten op de effecten waarop dezen hebben ingetekend, een totaal rendement van ten minste 10 % te garanderen. |
| --- | --- |

(70)

De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC ernaar zal streven de Belgische autoriteiten op de effecten waarop dezen hebben ingetekend, een totaal rendement van ten minste 10 % te garanderen.

| (71) | De Belgische autoriteiten zeggen toe de eerste herkapitalisatie overeenkomstig artikel 88, lid 3, van het Verdrag opnieuw te zullen aanmelden indien zich een van de volgende situaties voordoet waardoor het minder waarschijnlijk wordt dat een totaal rendement van meer dan 10 % wordt behaald:






  i) | indien KBC, te rekenen vanaf 1 januari 2010, gedurende twee opeenvolgende jaren geen dividend uitkeert of, te rekenen vanaf 1 januari 2009, over een periode van vijf jaar gedurende drie jaar geen dividend uitkeert, of |
| --- | --- | --- |

(71)

De Belgische autoriteiten zeggen toe de eerste herkapitalisatie overeenkomstig artikel 88, lid 3, van het Verdrag opnieuw te zullen aanmelden indien zich een van de volgende situaties voordoet waardoor het minder waarschijnlijk wordt dat een totaal rendement van meer dan 10 % wordt behaald:

i)

indien KBC, te rekenen vanaf 1 januari 2010, gedurende twee opeenvolgende jaren geen dividend uitkeert of, te rekenen vanaf 1 januari 2009, over een periode van vijf jaar gedurende drie jaar geen dividend uitkeert, of

| ii) | indien, na een periode van één jaar waarbij de koers van het aandeel-KBC, gemiddeld boven 150 % van de uitgifteprijs van de effecten is gebleven, KBC heeft nagelaten om ten minste 20 % van de oorspronkelijke investering van de staat heeft teruggekocht of heeft toegezegd dat binnen drie maanden te zullen doen. |
| --- | --- |

ii)

indien, na een periode van één jaar waarbij de koers van het aandeel-KBC, gemiddeld boven 150 % van de uitgifteprijs van de effecten is gebleven, KBC heeft nagelaten om ten minste 20 % van de oorspronkelijke investering van de staat heeft teruggekocht of heeft toegezegd dat binnen drie maanden te zullen doen.

| (72) | In diezelfde lijn zeggen de Belgische autoriteiten toe de tweede herkapitalisatie opnieuw overeenkomstig artikel 88, lid 3, van het Verdrag te zullen aanmelden indien zich de volgende situatie voordoet waardoor het minder waarschijnlijk wordt dat een totaal rendement van meer dan 10 % wordt behaald:






  i) | indien KBC, te rekenen vanaf 1 januari 2010, gedurende twee opeenvolgende jaren geen dividend uitkeert of, te rekenen vanaf 1 januari 2009, over een periode van vijf jaar gedurende drie jaar geen dividend uitkeert. |
| --- | --- | --- |

(72)

In diezelfde lijn zeggen de Belgische autoriteiten toe de tweede herkapitalisatie opnieuw overeenkomstig artikel 88, lid 3, van het Verdrag te zullen aanmelden indien zich de volgende situatie voordoet waardoor het minder waarschijnlijk wordt dat een totaal rendement van meer dan 10 % wordt behaald:

i)

indien KBC, te rekenen vanaf 1 januari 2010, gedurende twee opeenvolgende jaren geen dividend uitkeert of, te rekenen vanaf 1 januari 2009, over een periode van vijf jaar gedurende drie jaar geen dividend uitkeert.

| (73) | Tenzij in een van de in de overwegingen 71 en 72 beschreven scenario’s kan worden aangetoond dat het uitblijven van een dividenduitkering door normale marktomstandigheden wordt veroorzaakt of dat het totale rendement desondanks meer dan 10 % zal bedragen, kan de Commissie, zonder de met de gemeenschappelijke markt verenigbaar verklaarde kapitaalinjectie ter discussie te stellen, in het kader van de heraanmelding met name aanvullende gedragsbeperkingen eisen. |
| --- | --- |

(73)

Tenzij in een van de in de overwegingen 71 en 72 beschreven scenario’s kan worden aangetoond dat het uitblijven van een dividenduitkering door normale marktomstandigheden wordt veroorzaakt of dat het totale rendement desondanks meer dan 10 % zal bedragen, kan de Commissie, zonder de met de gemeenschappelijke markt verenigbaar verklaarde kapitaalinjectie ter discussie te stellen, in het kader van de heraanmelding met name aanvullende gedragsbeperkingen eisen.

| (74) | Wat betreft de vergoeding voor de alternatieve effecten in het kader van de overheidsbeschermingsmaatregel, verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat de coupon die over dat door KBC uit te geven alternatieve soort core capital-effecten betaalbaar wordt ingeval de Belgische autoriteiten in de Equity Range van de overheidsbeschermingsmaatregel meer dan 30 % van de stemrechten zouden verkrijgen, gelijk is aan [...]. |
| --- | --- |

(74)

Wat betreft de vergoeding voor de alternatieve effecten in het kader van de overheidsbeschermingsmaatregel, verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat de coupon die over dat door KBC uit te geven alternatieve soort core capital-effecten betaalbaar wordt ingeval de Belgische autoriteiten in de Equity Range van de overheidsbeschermingsmaatregel meer dan 30 % van de stemrechten zouden verkrijgen, gelijk is aan [...].

| (75) | De Belgische autoriteiten verbinden zich er voorts toe dat KBC, noch een van haar dochterondernemingen cdo’s zal gaan produceren (33). Het is duidelijk dat effectiseringstransacties die niet onder deze cdo-definitie vallen, buiten de toepassing van deze verbintenis vallen. Dit geldt bijvoorbeeld voor effectiseringstransacties met het oog op het beheer van wettelijk vereiste kapitaal of van kredietrisico’s of om liquiditeit aan te trekken. |
| --- | --- |

(75)

De Belgische autoriteiten verbinden zich er voorts toe dat KBC, noch een van haar dochterondernemingen cdo’s zal gaan produceren (33). Het is duidelijk dat effectiseringstransacties die niet onder deze cdo-definitie vallen, buiten de toepassing van deze verbintenis vallen. Dit geldt bijvoorbeeld voor effectiseringstransacties met het oog op het beheer van wettelijk vereiste kapitaal of van kredietrisico’s of om liquiditeit aan te trekken.

| (76) | Ten aanzien van de couponbetaling en callopties voor hybride kapitaal, tenzij de Commissie instemt met een afwijking, verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat:






  i) | [...]; |
| --- | --- | --- |

(76)

Ten aanzien van de couponbetaling en callopties voor hybride kapitaal, tenzij de Commissie instemt met een afwijking, verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat:

i)

[...];

| ii) | [...]. |
| --- | --- |

ii)

[...].

| (77) | Ten slotte hebben de Belgische autoriteiten zich ertoe verbonden dat KBC het beheer van de rechten van de Belgische autoriteiten ten aanzien van de in het kader van de overheidsbeschermingsmaatregel gegarandeerde portefeuille zodanig zal organiseren dat de belangen van de Belgische autoriteiten in hun hoedanigheid van garantieverschaffer naar behoren zijn verzekerd, terwijl KBC toch voldoende flexibiliteit behoudt om soepel te kunnen inspelen op veranderende marktomstandigheden en om, waar passend, de nodige aanpassingen en keuzes te kunnen maken. De juridische documenten van de gegarandeerde portefeuille bieden de nodige garanties om derden-investeerders, super-senior tegenpartijen en dus — naar analogie — de Belgische autoriteiten te vrijwaren tegen mogelijke belangenconflicten bij het beheer van de gegarandeerde portefeuille. Naast de garanties in de oorspronkelijke juridische documenten zal de overeenkomst met de Belgische autoriteiten betreffende de overheidsbeschermingsmaatregel met name voorzien in het recht van de Belgische autoriteiten om op het beheer van de gegarandeerde portefeuille toe te zien. Waar passend zullen de Belgische autoriteiten instemmingsrechten worden verleend, ter verdere bescherming van hun belangen. |
| --- | --- |

(77)

Ten slotte hebben de Belgische autoriteiten zich ertoe verbonden dat KBC het beheer van de rechten van de Belgische autoriteiten ten aanzien van de in het kader van de overheidsbeschermingsmaatregel gegarandeerde portefeuille zodanig zal organiseren dat de belangen van de Belgische autoriteiten in hun hoedanigheid van garantieverschaffer naar behoren zijn verzekerd, terwijl KBC toch voldoende flexibiliteit behoudt om soepel te kunnen inspelen op veranderende marktomstandigheden en om, waar passend, de nodige aanpassingen en keuzes te kunnen maken. De juridische documenten van de gegarandeerde portefeuille bieden de nodige garanties om derden-investeerders, super-senior tegenpartijen en dus — naar analogie — de Belgische autoriteiten te vrijwaren tegen mogelijke belangenconflicten bij het beheer van de gegarandeerde portefeuille. Naast de garanties in de oorspronkelijke juridische documenten zal de overeenkomst met de Belgische autoriteiten betreffende de overheidsbeschermingsmaatregel met name voorzien in het recht van de Belgische autoriteiten om op het beheer van de gegarandeerde portefeuille toe te zien. Waar passend zullen de Belgische autoriteiten instemmingsrechten worden verleend, ter verdere bescherming van hun belangen.

4.2.5.2.   
  Afstoting en afbouw van activiteitenportefeuilles

| (78) | De Belgische autoriteiten hebben zich er voorts toe verbonden om, binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden, naar beste vermogen te trachten ervoor te zorgen dat KBC de in de overwegingen 79 tot en met 97 opgesomde verbintenissen in acht neemt. |
| --- | --- |

(78)

De Belgische autoriteiten hebben zich er voorts toe verbonden om, binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden, naar beste vermogen te trachten ervoor te zorgen dat KBC de in de overwegingen 79 tot en met 97 opgesomde verbintenissen in acht neemt.

| (79) | KBC zet de nodige stappen om de afstoting van de in overweging 80 opgesomde entiteiten of activa (hierna „de af te stoten bedrijfsonderdelen” genoemd) tegen het vermelde tijdstip ten uitvoer te brengen. Een dergelijke afstoting wordt geacht te zijn uitgevoerd wanneer KBC een bindende overeenkomst heeft gesloten om haar volle eigendomsrechten op de betrokken entiteit of activa te verkopen. Een juridisch bindende overeenkomst is een overeenkomst die niet eenzijdig door KBC kan worden opgezegd, en die beoogt een juridische relatie tot stand te brengen waarop iedere partij zich kan beroepen en die, bij beëindiging van de overeenkomst door KBC, tot aansprakelijkheid van KBC ten aanzien van de tegenpartij leidt. Die juridisch bindende overeenkomst kan nog zijn onderworpen aan een aantal gebruikelijke ontbindende voorwaarden, zoals de toestemming van de betrokken toezichthouders. |
| --- | --- |

(79)

KBC zet de nodige stappen om de afstoting van de in overweging 80 opgesomde entiteiten of activa (hierna „de af te stoten bedrijfsonderdelen” genoemd) tegen het vermelde tijdstip ten uitvoer te brengen. Een dergelijke afstoting wordt geacht te zijn uitgevoerd wanneer KBC een bindende overeenkomst heeft gesloten om haar volle eigendomsrechten op de betrokken entiteit of activa te verkopen. Een juridisch bindende overeenkomst is een overeenkomst die niet eenzijdig door KBC kan worden opgezegd, en die beoogt een juridische relatie tot stand te brengen waarop iedere partij zich kan beroepen en die, bij beëindiging van de overeenkomst door KBC, tot aansprakelijkheid van KBC ten aanzien van de tegenpartij leidt. Die juridisch bindende overeenkomst kan nog zijn onderworpen aan een aantal gebruikelijke ontbindende voorwaarden, zoals de toestemming van de betrokken toezichthouders.

| (80) | Ten aanzien van de af te stoten bedrijfsonderdelen verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat KBC de volgende entiteiten tegen [...] zal afstoten:







  i) | [...]: | [...] |
| --- | --- | --- | --- |
| ii) | KBL EPB: | [...] |
| iii) | [...]: | [...] |
| iv) | Centea: | [...] |
| v) | Fidea: | [...] |
| vi) | Antwerpse Diamantbank: | [...] |
| vii) | tenuitvoerlegging van de afstoting van NLB [...] Zagiel, [...]: | [...] |
| viii) | Absolut bank (Rusland): | [...]. |

(80)

Ten aanzien van de af te stoten bedrijfsonderdelen verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat KBC de volgende entiteiten tegen [...] zal afstoten:

i)

[...]:

[...]

ii)

KBL EPB:

[...]

iii)

[...]:

[...]

iv)

Centea:

[...]

v)

Fidea:

[...]

vi)

Antwerpse Diamantbank:

[...]

vii)

tenuitvoerlegging van de afstoting van NLB [...] Zagiel, [...]:

[...]

viii)

Absolut bank (Rusland):

[...].

| (81) | Ten aanzien van het behoud van de waarde van de af te stoten bedrijfsonderdelen verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat KBC ervoor zal zorgen dat:






  i) | het af te stoten bedrijfsonderdeel zijn materiële en immateriële activa behoudt die bijdragen aan zijn bestaande bedrijfsvoering of die noodzakelijk zijn om de levensvatbaarheid en het concurrentievermogen ervan te garanderen; |
| --- | --- | --- |

(81)

Ten aanzien van het behoud van de waarde van de af te stoten bedrijfsonderdelen verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat KBC ervoor zal zorgen dat:

i)

het af te stoten bedrijfsonderdeel zijn materiële en immateriële activa behoudt die bijdragen aan zijn bestaande bedrijfsvoering of die noodzakelijk zijn om de levensvatbaarheid en het concurrentievermogen ervan te garanderen;

| ii) | het af te stoten bedrijfsonderdeel zal: a) al zijn door overheidsorganisaties aan het bedrijfsonderdeel verleende vergunningen en machtigingen; b) al zijn overeenkomsten, huurovereenkomsten en verbintenissen en bestellingen van klanten, en c) alle desbetreffende bescheiden behouden die bijdragen aan de bestaande bedrijfsvoering of die noodzakelijk zijn om zijn levensvatbaarheid en het concurrentievermogen te garanderen; |
| --- | --- |

ii)

het af te stoten bedrijfsonderdeel zal: a) al zijn door overheidsorganisaties aan het bedrijfsonderdeel verleende vergunningen en machtigingen; b) al zijn overeenkomsten, huurovereenkomsten en verbintenissen en bestellingen van klanten, en c) alle desbetreffende bescheiden behouden die bijdragen aan de bestaande bedrijfsvoering of die noodzakelijk zijn om zijn levensvatbaarheid en het concurrentievermogen te garanderen;

| iii) | het af te stoten bedrijfsonderdeel het passende aantal medewerkers in dienst heeft die over de vereiste capaciteiten beschikken om de levensvatbaarheid en het concurrentievermogen van dat onderdeel te garanderen. KBC onderneemt alle redelijke stappen, daaronder begrepen stimuleringsregelingen die aansluiten bij de in de sector gangbare praktijken, om alle personeel op sleutelfuncties (34) aan te moedigen bij het af te stoten bedrijfsonderdeel te blijven. Evenmin mag zij personeel weg proberen te halen bij het af te stoten bedrijfsonderdeel. [...] |
| --- | --- |

iii)

het af te stoten bedrijfsonderdeel het passende aantal medewerkers in dienst heeft die over de vereiste capaciteiten beschikken om de levensvatbaarheid en het concurrentievermogen van dat onderdeel te garanderen. KBC onderneemt alle redelijke stappen, daaronder begrepen stimuleringsregelingen die aansluiten bij de in de sector gangbare praktijken, om alle personeel op sleutelfuncties (34) aan te moedigen bij het af te stoten bedrijfsonderdeel te blijven. Evenmin mag zij personeel weg proberen te halen bij het af te stoten bedrijfsonderdeel. [...]

| (82) | De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC naar beste vermogen de kopers van de af te stoten bedrijfsonderdelen zal ondersteunen bij de migratie naar een geschikte infrastructuur voor de lopende operaties van de af te stoten bedrijfsonderdelen. [...] |
| --- | --- |

(82)

De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC naar beste vermogen de kopers van de af te stoten bedrijfsonderdelen zal ondersteunen bij de migratie naar een geschikte infrastructuur voor de lopende operaties van de af te stoten bedrijfsonderdelen. [...]

| (83) | Vanaf het tijdstip van deze beschikking tot en met de tenuitvoerlegging van de afstoting verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat KBC de economische levensvatbaarheid, de verkoopbaarheid en het concurrentievermogen van de af te stoten bedrijfsonderdelen volgens goed zakelijk gebruik zal behouden en dat zij het eventuele risico op verlies van hun concurrentiepotentieel zo veel als mogelijk zal beperken. KBC zal de af te stoten bedrijfsonderdelen in going concern voortzetten op de gewone en gebruikelijke wijze zoals zij dat vóór het tijdstip van deze beschikking heeft gedaan. |
| --- | --- |

(83)

Vanaf het tijdstip van deze beschikking tot en met de tenuitvoerlegging van de afstoting verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat KBC de economische levensvatbaarheid, de verkoopbaarheid en het concurrentievermogen van de af te stoten bedrijfsonderdelen volgens goed zakelijk gebruik zal behouden en dat zij het eventuele risico op verlies van hun concurrentiepotentieel zo veel als mogelijk zal beperken. KBC zal de af te stoten bedrijfsonderdelen in going concern voortzetten op de gewone en gebruikelijke wijze zoals zij dat vóór het tijdstip van deze beschikking heeft gedaan.

| (84) | De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC geen handelingen zal stellen die een aanzienlijk ongunstig effect op de af te stoten bedrijfsonderdelen kunnen hebben. [...] |
| --- | --- |

(84)

De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC geen handelingen zal stellen die een aanzienlijk ongunstig effect op de af te stoten bedrijfsonderdelen kunnen hebben. [...]

| (85) | Wat betreft de kandidaat-koper of kandidaat-kopers van Centea en Fidea, hebben de Belgische autoriteiten de verbintenis gedaan dat KBC ervoor zal zorgen dat:






  i) | de koper van Centea na de acquisitie geen marktaandeel heeft dat groter is dan [...] op de Belgische markt voor zichtrekeningen, spaarrekeningen of hypotheekkredieten; |
| --- | --- | --- |

(85)

Wat betreft de kandidaat-koper of kandidaat-kopers van Centea en Fidea, hebben de Belgische autoriteiten de verbintenis gedaan dat KBC ervoor zal zorgen dat:

i)

de koper van Centea na de acquisitie geen marktaandeel heeft dat groter is dan [...] op de Belgische markt voor zichtrekeningen, spaarrekeningen of hypotheekkredieten;

| ii) | de koper van Fidea na de acquisitie geen marktaandeel heeft dat groter is dan [...] op de Belgische markt voor levensverzekeringen of voor schadeverzekeringen. |
| --- | --- |

ii)

de koper van Fidea na de acquisitie geen marktaandeel heeft dat groter is dan [...] op de Belgische markt voor levensverzekeringen of voor schadeverzekeringen.

| (86) | Voorts verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat KBC de nodige regelingen zal treffen om Centea en Fidea duidelijk af te bakenen en om de voorbereidingen te treffen om deze bedrijfsonderdelen, onmiddellijk na de beschikking van de Commissie, van de bedrijfsonderdelen die binnen KBC geïntegreerd blijven, af te splitsen in afzonderlijke en apart te verkopen entiteiten. Onverminderd de verbintenissen inzake het behoud van waarde zoals die in de overwegingen 81 tot en met 83 zijn uiteengezet, worden Centea en Fidea vanaf het tijdstip van de beschikking van de Commissie beheerd als afzonderlijk en apart te verkopen entiteiten. Om ervoor te zorgen dat alle managementbesluiten tussen het tijdstip van de onderhavige beschikking en de tenuitvoerlegging van de afstoting in het eigen beste belang van Centea en Fidea worden genomen, zodat hun economische levensvatbaarheid, verkoopbaarheid en concurrentievermogen behouden blijft, stelt KBC voor elk van deze bedrijfsonderdelen een hold-separate manager aan (35) en zorgt zij ervoor dat deze manager onafhankelijk kan opereren. Deze hold-separate manager kan de huidige voorzitter van het directiecomité van die bedrijfsonderdelen zijn. De hold-separate manager beheert deze af te stoten bedrijfsonderdelen (Centea en Fidea) in hun eigen beste belang, in gemeenschappelijk overleg met KBC, onder toezicht van de monitoring trustee. |
| --- | --- |

(86)

Voorts verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat KBC de nodige regelingen zal treffen om Centea en Fidea duidelijk af te bakenen en om de voorbereidingen te treffen om deze bedrijfsonderdelen, onmiddellijk na de beschikking van de Commissie, van de bedrijfsonderdelen die binnen KBC geïntegreerd blijven, af te splitsen in afzonderlijke en apart te verkopen entiteiten. Onverminderd de verbintenissen inzake het behoud van waarde zoals die in de overwegingen 81 tot en met 83 zijn uiteengezet, worden Centea en Fidea vanaf het tijdstip van de beschikking van de Commissie beheerd als afzonderlijk en apart te verkopen entiteiten. Om ervoor te zorgen dat alle managementbesluiten tussen het tijdstip van de onderhavige beschikking en de tenuitvoerlegging van de afstoting in het eigen beste belang van Centea en Fidea worden genomen, zodat hun economische levensvatbaarheid, verkoopbaarheid en concurrentievermogen behouden blijft, stelt KBC voor elk van deze bedrijfsonderdelen een hold-separate manager aan (35) en zorgt zij ervoor dat deze manager onafhankelijk kan opereren. Deze hold-separate manager kan de huidige voorzitter van het directiecomité van die bedrijfsonderdelen zijn. De hold-separate manager beheert deze af te stoten bedrijfsonderdelen (Centea en Fidea) in hun eigen beste belang, in gemeenschappelijk overleg met KBC, onder toezicht van de monitoring trustee.

| (87) | Er wordt een monitoring trustee aangesteld die om de zes maanden bij de Commissie verslag uitbrengt over de inachtneming door de Belgische autoriteiten en door KBC van de verbintenissen zoals die in de overwegingen 78 tot en met 86 zijn opgesomd. Deze monitoring trustee is onafhankelijk, beschikt over de voor de uitoefening van zijn/haar taak benodigde vakbekwaamheid en heeft gedurende de duur van zijn/haar mandaat geen belangenconflict. |
| --- | --- |

(87)

Er wordt een monitoring trustee aangesteld die om de zes maanden bij de Commissie verslag uitbrengt over de inachtneming door de Belgische autoriteiten en door KBC van de verbintenissen zoals die in de overwegingen 78 tot en met 86 zijn opgesomd. Deze monitoring trustee is onafhankelijk, beschikt over de voor de uitoefening van zijn/haar taak benodigde vakbekwaamheid en heeft gedurende de duur van zijn/haar mandaat geen belangenconflict.

| (88) | Uiterlijk één maand nadat deze beschikking is gegeven, dienen de Belgische autoriteiten bij de Commissie ter goedkeuring een lijst in van één of meer personen die zij, in samenspraak met KBC, voor aanstelling tot monitoring trustee of trustees voorstellen. De Commissie beschikt over de beoordelingsvrijheid om de voorgestelde trustee of trustees goed te keuren of af te wijzen, op basis van de in overweging 87 geschetste criteria. Indien de Commissie alle voorgestelde trustees afwijst, stellen KBC en de Belgische autoriteiten binnen één maand na de kennisgeving van dit afwijzingsbesluit nieuwe kandidaten voor, die opnieuw door de Commissie moeten worden goedgekeurd of door haar kunnen worden afgewezen. Indien alle verdere voorgestelde trustees door de Commissie worden afgewezen, draagt de Commissie zelf een trustee voor die KBC zal aanstellen of laten aanstellen, in overeenstemming met het door de Commissie goedgekeurde mandaat voor een trustee. |
| --- | --- |

(88)

Uiterlijk één maand nadat deze beschikking is gegeven, dienen de Belgische autoriteiten bij de Commissie ter goedkeuring een lijst in van één of meer personen die zij, in samenspraak met KBC, voor aanstelling tot monitoring trustee of trustees voorstellen. De Commissie beschikt over de beoordelingsvrijheid om de voorgestelde trustee of trustees goed te keuren of af te wijzen, op basis van de in overweging 87 geschetste criteria. Indien de Commissie alle voorgestelde trustees afwijst, stellen KBC en de Belgische autoriteiten binnen één maand na de kennisgeving van dit afwijzingsbesluit nieuwe kandidaten voor, die opnieuw door de Commissie moeten worden goedgekeurd of door haar kunnen worden afgewezen. Indien alle verdere voorgestelde trustees door de Commissie worden afgewezen, draagt de Commissie zelf een trustee voor die KBC zal aanstellen of laten aanstellen, in overeenstemming met het door de Commissie goedgekeurde mandaat voor een trustee.

| (89) | De Commissie kan, waar passend en op basis van een met redenen omkleed verzoek van de Belgische autoriteiten en KBC en rekening houdende met de standpunten van de monitoring trustee:






  i) | de termijn voor de tenuitvoerlegging van de afstotingen verlengen:






  a) | voor de afstotingen die [...] ten uitvoer moeten zijn gelegd, kan de beoogde datum [...], [...] worden verlengd tot [...], en nadien [...]; |
| --- | --- | --- | --- |

(89)

De Commissie kan, waar passend en op basis van een met redenen omkleed verzoek van de Belgische autoriteiten en KBC en rekening houdende met de standpunten van de monitoring trustee:

i)

de termijn voor de tenuitvoerlegging van de afstotingen verlengen:

a)

voor de afstotingen die [...] ten uitvoer moeten zijn gelegd, kan de beoogde datum [...], [...] worden verlengd tot [...], en nadien [...];

| b) | voor de afstotingen die [...] ten uitvoer moeten zijn gelegd, kan de beoogde datum met [...] worden verlengd tot [...]; |
| --- | --- |

b)

voor de afstotingen die [...] ten uitvoer moeten zijn gelegd, kan de beoogde datum met [...] worden verlengd tot [...];

Dergelijke verlenging kan met name worden toegestaan wanneer de afstotingen, zonder dat KBC daaraan schuld heeft, tegen die data niet ten uitvoer kunnen worden gelegd.

KBC is niet verplicht een af te stoten bedrijfsonderdeel [...] te verkopen, tenzij [...]. In dat geval kan KBC niet worden verplicht om het betrokken af te stoten bedrijfsonderdeel te verkopen [...];

| ii) | afzien van een of meer in deze beschikking uiteengezette maatregelen, eisen en voorwaarden, of deze aanpassen dan wel vervangen. |
| --- | --- |

ii)

afzien van een of meer in deze beschikking uiteengezette maatregelen, eisen en voorwaarden, of deze aanpassen dan wel vervangen.

| (90) | Verzoeken in die zin worden de Commissie uiterlijk twee maanden vóór de beoogde streefdatum gezonden. |
| --- | --- |

(90)

Verzoeken in die zin worden de Commissie uiterlijk twee maanden vóór de beoogde streefdatum gezonden.

| (91) | Indien de afstotingen niet hebben plaatsgevonden tegen de betrokken streefdata en uiterlijk één maand na het verstrijken van de ultieme, niet-verlengbare streefdatum, en indien de Commissie geen alternatieve maatregelen heeft goedgekeurd, dienen de Belgische autoriteiten, in samenspraak met KBC, bij de Commissie ter goedkeuring een lijst in van één of meer personen die zij voor aanstelling tot met de afstoting belaste trustee of trustees voorstellen. Deze met de afstoting belaste trustee is onafhankelijk, beschikt over de voor de uitoefening van zijn/haar taak benodigde vakbekwaamheid en heeft gedurende de duur van zijn/haar mandaat geen belangenconflict. De Commissie beschikt over de beoordelingsvrijheid om de voorgestelde met de afstoting belaste trustee of trustees goed te keuren of af te wijzen. Indien de Commissie alle voorgestelde met de afstoting belaste trustees afwijst, stellen KBC en de Belgische autoriteiten binnen één maand na de kennisgeving van dit afwijzingsbesluit nieuwe kandidaten voor, die opnieuw door de Commissie moeten worden goedgekeurd of door haar kunnen worden afgewezen. Indien alle andere voorgestelde trustees door de Commissie worden verworpen, draagt de Commissie zelf een trustee voor die KBC zal aanstellen of laten aanstellen, in overeenstemming met het door de Commissie goedgekeurde mandaat voor een trustee. |
| --- | --- |

(91)

Indien de afstotingen niet hebben plaatsgevonden tegen de betrokken streefdata en uiterlijk één maand na het verstrijken van de ultieme, niet-verlengbare streefdatum, en indien de Commissie geen alternatieve maatregelen heeft goedgekeurd, dienen de Belgische autoriteiten, in samenspraak met KBC, bij de Commissie ter goedkeuring een lijst in van één of meer personen die zij voor aanstelling tot met de afstoting belaste trustee of trustees voorstellen. Deze met de afstoting belaste trustee is onafhankelijk, beschikt over de voor de uitoefening van zijn/haar taak benodigde vakbekwaamheid en heeft gedurende de duur van zijn/haar mandaat geen belangenconflict. De Commissie beschikt over de beoordelingsvrijheid om de voorgestelde met de afstoting belaste trustee of trustees goed te keuren of af te wijzen. Indien de Commissie alle voorgestelde met de afstoting belaste trustees afwijst, stellen KBC en de Belgische autoriteiten binnen één maand na de kennisgeving van dit afwijzingsbesluit nieuwe kandidaten voor, die opnieuw door de Commissie moeten worden goedgekeurd of door haar kunnen worden afgewezen. Indien alle andere voorgestelde trustees door de Commissie worden verworpen, draagt de Commissie zelf een trustee voor die KBC zal aanstellen of laten aanstellen, in overeenstemming met het door de Commissie goedgekeurde mandaat voor een trustee.

| (92) | De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC de met de afstoting belaste trustee de redelijkerwijs noodzakelijke volmachten verleent om:






  i) | de afstoting van het af te stoten bedrijfsonderdeel ten uitvoer te kunnen leggen (daaronder begrepen de noodzakelijke bevoegdheid voor een correcte tenuitvoerlegging van alle voor het doorvoeren van de afstoting vereiste documenten), en |
| --- | --- | --- |

(92)

De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC de met de afstoting belaste trustee de redelijkerwijs noodzakelijke volmachten verleent om:

i)

de afstoting van het af te stoten bedrijfsonderdeel ten uitvoer te kunnen leggen (daaronder begrepen de noodzakelijke bevoegdheid voor een correcte tenuitvoerlegging van alle voor het doorvoeren van de afstoting vereiste documenten), en

| ii) | alle handelingen te stellen en verklaringen te doen die nodig of passend zijn om de afstoting tot stand te brengen, daaronder begrepen de aanstelling van adviseurs die bijstand leveren bij deze afstoting. |
| --- | --- |

ii)

alle handelingen te stellen en verklaringen te doen die nodig of passend zijn om de afstoting tot stand te brengen, daaronder begrepen de aanstelling van adviseurs die bijstand leveren bij deze afstoting.

| (93) | De Commissie machtigt, na redelijke alternatieven zoals die in het kader van de in overweging 89 beschreven herzieningsregelingen zijn voorgesteld, in overweging te hebben genomen, de met de afstoting belaste trustee om de betrokken bedrijfsonderdelen te verkopen [...]. De met de afstoting belaste trustee neemt in de aan- en verkoopovereenkomst of -overeenkomsten alle gebruikelijke en redelijke voorwaarden op die passend zijn voor een vlotte verkoop. De met de afstoting belaste trustee organiseert het verkoopproces in overleg met KBC, zodat de afstoting onder de best mogelijke voorwaarden kan plaatsvinden, met inachtneming van zijn/haar verplichting om tijdens de duur van het mandaat het betrokken bedrijfsonderdeel af te stoten [...] en tegen de voorwaarden zoals die in de overwegingen 91 en 92 zijn vastgesteld. |
| --- | --- |

(93)

De Commissie machtigt, na redelijke alternatieven zoals die in het kader van de in overweging 89 beschreven herzieningsregelingen zijn voorgesteld, in overweging te hebben genomen, de met de afstoting belaste trustee om de betrokken bedrijfsonderdelen te verkopen [...]. De met de afstoting belaste trustee neemt in de aan- en verkoopovereenkomst of -overeenkomsten alle gebruikelijke en redelijke voorwaarden op die passend zijn voor een vlotte verkoop. De met de afstoting belaste trustee organiseert het verkoopproces in overleg met KBC, zodat de afstoting onder de best mogelijke voorwaarden kan plaatsvinden, met inachtneming van zijn/haar verplichting om tijdens de duur van het mandaat het betrokken bedrijfsonderdeel af te stoten [...] en tegen de voorwaarden zoals die in de overwegingen 91 en 92 zijn vastgesteld.

| (94) | Daarnaast komen alle kosten en vergoedingen van de monitoring trustee en de met de afstoting belaste trustees voor rekening van KBC. |
| --- | --- |

(94)

Daarnaast komen alle kosten en vergoedingen van de monitoring trustee en de met de afstoting belaste trustees voor rekening van KBC.

| (95) | De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC alle nodige stappen zal zetten om de activiteitenportefeuilles van de hierna te noemen entiteiten af te bouwen tegen de streefdata zoals die voor elk van die entiteiten zijn bepaald. Vanaf het tijdstip van deze beschikking tot en met de voltooiing van de afbouw van de activiteiten, neemt KBC een stand-still in acht ten aanzien van het volume risicogewogen activa (36) dat deze activiteitenportefeuilles vertegenwoordigen. Wat deze verbintenis betreft, betekent „stand-still” dat KBC binnen deze activiteitenportefeuilles geen nieuwe activiteiten opzet en dat de managementbesluiten van KBC ten aanzien van deze activiteitenportefeuilles alleen een neutraal of een neerwaarts effect kunnen hebben op het volume risicogewogen activa dat aan deze activiteitenportefeuilles was toegewezen op het tijdstip van de onderhavige beschikking. KBC is niet verplicht items uit deze portefeuille af te stoten of anderszins van de hand te doen of bestaande contracten te beëindigen onder voorwaarden die voor KBC tot een verlies of tot aansprakelijkheid zouden leiden. KBC zal de volgende activiteitenportefeuilles afbouwen:







  i) | [...]: | tegen [...] |
| --- | --- | --- | --- |
| ii) | KBC Financial Products: | tegen [...]; |
| iii) | [...]: | tegen [...], |

(95)

De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC alle nodige stappen zal zetten om de activiteitenportefeuilles van de hierna te noemen entiteiten af te bouwen tegen de streefdata zoals die voor elk van die entiteiten zijn bepaald. Vanaf het tijdstip van deze beschikking tot en met de voltooiing van de afbouw van de activiteiten, neemt KBC een stand-still in acht ten aanzien van het volume risicogewogen activa (36) dat deze activiteitenportefeuilles vertegenwoordigen. Wat deze verbintenis betreft, betekent „stand-still” dat KBC binnen deze activiteitenportefeuilles geen nieuwe activiteiten opzet en dat de managementbesluiten van KBC ten aanzien van deze activiteitenportefeuilles alleen een neutraal of een neerwaarts effect kunnen hebben op het volume risicogewogen activa dat aan deze activiteitenportefeuilles was toegewezen op het tijdstip van de onderhavige beschikking. KBC is niet verplicht items uit deze portefeuille af te stoten of anderszins van de hand te doen of bestaande contracten te beëindigen onder voorwaarden die voor KBC tot een verlies of tot aansprakelijkheid zouden leiden. KBC zal de volgende activiteitenportefeuilles afbouwen:

i)

[...]:

tegen [...]

ii)

KBC Financial Products:

tegen [...];

iii)

[...]:

tegen [...],

waarbij het duidelijk is dat bepaalde, van bovengenoemde activiteitenportefeuilles deel uitmakende contracten [...] kunnen aflopen en nog in KBC’s boeken blijven staan.

| (96) | De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC tegen [...] ČSOB (Tsjechische Republiek) en K & H bank (Hongarije) naar de beurs zal brengen. |
| --- | --- |

(96)

De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC tegen [...] ČSOB (Tsjechische Republiek) en K & H bank (Hongarije) naar de beurs zal brengen.

4.2.5.3.   
  Monitoring

| (97) | De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC om de zes maanden via de Belgische autoriteiten bij de Commissie gedetailleerde verslagen zal indienen. Deze verslagen bevatten informatie over de herkapitalisatiemaatregelen (zoals vermeld in punt 40 van de mededeling van de Commissie „De herkapitalisatie van financiële instellingen in de huidige financiële crisis: beperking van steun tot het noodzakelijke minimum en bescherming tegen buitensporige mededingingverstoringen” (37) (hierna „de herkapitalisatiemededeling” genoemd)), het functioneren van de overheidsbeschermingsmaatregel (zoals vermeld in bijlage IV bij de mededeling van de Commissie betreffende de behandeling van aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa in de communautaire banksector (38) (hierna „de mededeling besmette activa” genoemd)) en het herstructureringsplan (zoals vermeld in punt 46 van de mededeling van de Commissie betreffende het herstel van de levensvatbaarheid en herstructureringsmaatregelen in de financiële sector tijdens de huidige crisis beoordeeld op grond van de staatssteunregels (39) (hierna „de herstructureringsmededeling” genoemd)). Het eerste verslag, dat al die informatie bevat, wordt bij de Commissie ingediend uiterlijk zes maanden na het tijdstip van deze beschikking. |
| --- | --- |

(97)

De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC om de zes maanden via de Belgische autoriteiten bij de Commissie gedetailleerde verslagen zal indienen. Deze verslagen bevatten informatie over de herkapitalisatiemaatregelen (zoals vermeld in punt 40 van de mededeling van de Commissie „De herkapitalisatie van financiële instellingen in de huidige financiële crisis: beperking van steun tot het noodzakelijke minimum en bescherming tegen buitensporige mededingingverstoringen” (37) (hierna „de herkapitalisatiemededeling” genoemd)), het functioneren van de overheidsbeschermingsmaatregel (zoals vermeld in bijlage IV bij de mededeling van de Commissie betreffende de behandeling van aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa in de communautaire banksector (38) (hierna „de mededeling besmette activa” genoemd)) en het herstructureringsplan (zoals vermeld in punt 46 van de mededeling van de Commissie betreffende het herstel van de levensvatbaarheid en herstructureringsmaatregelen in de financiële sector tijdens de huidige crisis beoordeeld op grond van de staatssteunregels (39) (hierna „de herstructureringsmededeling” genoemd)). Het eerste verslag, dat al die informatie bevat, wordt bij de Commissie ingediend uiterlijk zes maanden na het tijdstip van deze beschikking.

5.   DE REDENEN VOOR HET INLEIDEN VAN DE ONDERZOEKPROCEDURE TEN AANZIEN VAN DE OVERHEIDSBESCHERMINGSMAATREGEL

| (98) | De Commissie herhaalt hier dat zij in deze zaak op 30 juni 2009 de formele onderzoekprocedure ten aanzien van de overheidsbeschermingsmaatregel heeft ingeleid met betrekking tot regelingen voor waardering, vergoeding, lastenverdeling en de regelingen voor activabeheer. |
| --- | --- |

(98)

De Commissie herhaalt hier dat zij in deze zaak op 30 juni 2009 de formele onderzoekprocedure ten aanzien van de overheidsbeschermingsmaatregel heeft ingeleid met betrekking tot regelingen voor waardering, vergoeding, lastenverdeling en de regelingen voor activabeheer.

| (99) | Wat de waardering betreft, had de Commissie twijfel geformuleerd over de onderliggende aannames en de door de deskundigen gehanteerde methodiek. Met name achtte de Commissie het noodzakelijk om de aannames voor de correlaties van de Asset Backed Securities (hierna „ABS” genoemd) en van de Corporate schulden, de traceerbaarheid van de aannames over de huizenprijzen en corporate default percentages na te gaan (punt 83 van het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure). |
| --- | --- |

(99)

Wat de waardering betreft, had de Commissie twijfel geformuleerd over de onderliggende aannames en de door de deskundigen gehanteerde methodiek. Met name achtte de Commissie het noodzakelijk om de aannames voor de correlaties van de Asset Backed Securities (hierna „ABS” genoemd) en van de Corporate schulden, de traceerbaarheid van de aannames over de huizenprijzen en corporate default percentages na te gaan (punt 83 van het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure).

| (100) | Aangezien de door KBC betaalde vergoeding ook afhankelijk is van de waardering van de cdo-portefeuille, concludeerde de Commissie in punt 93 van haar besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure dat een verder onderzoek van dit onderwerp noodzakelijk was. Om dezelfde redenen formuleerde de Commissie twijfel of bij de overheidsbeschermingsmaatregel in een voldoende verdeling van de lasten was voorzien (punt 88 van het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure). |
| --- | --- |

(100)

Aangezien de door KBC betaalde vergoeding ook afhankelijk is van de waardering van de cdo-portefeuille, concludeerde de Commissie in punt 93 van haar besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure dat een verder onderzoek van dit onderwerp noodzakelijk was. Om dezelfde redenen formuleerde de Commissie twijfel of bij de overheidsbeschermingsmaatregel in een voldoende verdeling van de lasten was voorzien (punt 88 van het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure).

| (101) | Ten aanzien van het asset management kwam de Commissie in punt 80 van het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure tot de conclusie dat zij over onvoldoende informatie beschikte om te kunnen concluderen of de door de Belgische autoriteiten voorziene regelingen voldeden aan de voorwaarden van de mededeling besmette activa. |
| --- | --- |

(101)

Ten aanzien van het asset management kwam de Commissie in punt 80 van het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure tot de conclusie dat zij over onvoldoende informatie beschikte om te kunnen concluderen of de door de Belgische autoriteiten voorziene regelingen voldeden aan de voorwaarden van de mededeling besmette activa.

6.   OPMERKINGEN VAN BELANGHEBBENDEN

| (102) | De Commissie tekent aan dat van belanghebbenden geen opmerkingen zijn ontvangen met betrekking tot het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure ten aanzien van de overheidsbeschermingsmaatregel. |
| --- | --- |

(102)

De Commissie tekent aan dat van belanghebbenden geen opmerkingen zijn ontvangen met betrekking tot het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure ten aanzien van de overheidsbeschermingsmaatregel.

7.   OPMERKINGEN VAN BELGIË

7.1.   HET BESLUIT TOT INLEIDING VAN DE ONDERZOEKPROCEDURE

| (103) | De Belgische autoriteiten geven aan dat zij het besluit van de Commissie van 30 juni 2009 om de procedure van artikel 88, lid 2, van het Verdrag in te leiden — waarvan het doel was de inachtneming te kunnen nagaan van de voorwaarden van de mededeling besmette activa wat betreft de waardering (daaronder begrepen de waarderingsmethodiek), lastenverdeling, vergoeding, en regelingen voor activabeheer van de maatregel — zorgvuldig hebben bestudeerd. |
| --- | --- |

(103)

De Belgische autoriteiten geven aan dat zij het besluit van de Commissie van 30 juni 2009 om de procedure van artikel 88, lid 2, van het Verdrag in te leiden — waarvan het doel was de inachtneming te kunnen nagaan van de voorwaarden van de mededeling besmette activa wat betreft de waardering (daaronder begrepen de waarderingsmethodiek), lastenverdeling, vergoeding, en regelingen voor activabeheer van de maatregel — zorgvuldig hebben bestudeerd.

| (104) | De Belgische autoriteiten geloven dat aan elk van deze elementen een afdoende oplossing is gegeven door het op 30 september 2009 ingediende herstructureringsplan van KBC en door de diverse verbintenissen die in samenhang met dat herstructureringsplan zijn aangeboden. |
| --- | --- |

(104)

De Belgische autoriteiten geloven dat aan elk van deze elementen een afdoende oplossing is gegeven door het op 30 september 2009 ingediende herstructureringsplan van KBC en door de diverse verbintenissen die in samenhang met dat herstructureringsplan zijn aangeboden.

7.2.   HET STANDPUNT VAN BELGIË TEN AANZIEN VAN HET HERSTRUCTURERINGSPLAN

| (105) | De Belgische autoriteiten betogen dat het herstructureringsplan voldoet aan alle voorwaarden die zijn uiteengezet in de mededeling van de Commissie van 23 juli 2009 betreffende het herstel van de levensvatbaarheid en herstructureringsmaatregelen in de financiële sector tijdens de huidige crisis beoordeeld op grond van de staatssteunregels (40) („de herstructureringsmededeling”). |
| --- | --- |

(105)

De Belgische autoriteiten betogen dat het herstructureringsplan voldoet aan alle voorwaarden die zijn uiteengezet in de mededeling van de Commissie van 23 juli 2009 betreffende het herstel van de levensvatbaarheid en herstructureringsmaatregelen in de financiële sector tijdens de huidige crisis beoordeeld op grond van de staatssteunregels (40) („de herstructureringsmededeling”).

| (106) | Met name zijn de Belgische autoriteiten van mening dat het herstructureringsplan ervoor zorgt dat de levensvatbaarheid van KBC op lange termijn wordt hersteld, dat KBC een belangrijke eigen bijdrage levert in de kosten van de herstructurering en dat de mededingingsdistorsies worden beperkt door ingrijpende structurele en gedragsmaatregelen. |
| --- | --- |

(106)

Met name zijn de Belgische autoriteiten van mening dat het herstructureringsplan ervoor zorgt dat de levensvatbaarheid van KBC op lange termijn wordt hersteld, dat KBC een belangrijke eigen bijdrage levert in de kosten van de herstructurering en dat de mededingingsdistorsies worden beperkt door ingrijpende structurele en gedragsmaatregelen.

8.   BEOORDELING

8.1.   DE VRAAG OF ER SPRAKE IS VAN STEUN

| (107) | De Commissie dient na te gaan of de betrokken maatregelen staatssteun vormen. Overeenkomstig artikel 87, lid 1, van het Verdrag zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt. |
| --- | --- |

(107)

De Commissie dient na te gaan of de betrokken maatregelen staatssteun vormen. Overeenkomstig artikel 87, lid 1, van het Verdrag zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt.

| (108) | De Commissie tekent aan dat zij, wat betreft de eerste en tweede herkapitalisatie en de overheidsbeschermingsmaatregel, al tot de conclusie is gekomen dat die maatregelen staatssteun vormen. Voor de eerste herkapitalisatie werd dat vastgesteld in het besluit van de Commissie van 18 december 2008 betreffende de eerste herkapitalisatie (de punten 39 tot en met 53 van het besluit betreffende de herkapitalisatie). Voor de tweede herkapitalisatie en de overheidsbeschermingsmaatregel werd dit vastgesteld in het besluit van de Commissie van 30 juni 2009 tot inleiding van de onderzoekprocedure (punt 4.1 van het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure). De Commissie tekent voorts aan dat KBC, in het kader van het herstructureringsplan, geen verdere maatregelen zal krijgen en dat de maatregelen voor reddingssteun in herstructureringsteun zullen worden omgezet. |
| --- | --- |

(108)

De Commissie tekent aan dat zij, wat betreft de eerste en tweede herkapitalisatie en de overheidsbeschermingsmaatregel, al tot de conclusie is gekomen dat die maatregelen staatssteun vormen. Voor de eerste herkapitalisatie werd dat vastgesteld in het besluit van de Commissie van 18 december 2008 betreffende de eerste herkapitalisatie (de punten 39 tot en met 53 van het besluit betreffende de herkapitalisatie). Voor de tweede herkapitalisatie en de overheidsbeschermingsmaatregel werd dit vastgesteld in het besluit van de Commissie van 30 juni 2009 tot inleiding van de onderzoekprocedure (punt 4.1 van het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure). De Commissie tekent voorts aan dat KBC, in het kader van het herstructureringsplan, geen verdere maatregelen zal krijgen en dat de maatregelen voor reddingssteun in herstructureringsteun zullen worden omgezet.

| (109) | Daarom ziet de Commissie geen redenen om haar eerdere beoordeling te wijzigen. De Commissie concludeert dan ook dat de eerste en de tweede herkapitalisatie en de overheidsbeschermingsmaatregel die KBC heeft gekregen, staatssteun vormen. |
| --- | --- |

(109)

Daarom ziet de Commissie geen redenen om haar eerdere beoordeling te wijzigen. De Commissie concludeert dan ook dat de eerste en de tweede herkapitalisatie en de overheidsbeschermingsmaatregel die KBC heeft gekregen, staatssteun vormen.

8.2.   HET STEUNBEDRAG

| (110) | Wat betreft het steunbedrag, de herkapitalisatiemaatregelen vormen staatssteun ter grootte van het bedrag van het geïnjecteerde kapitaal — dus voor een bedrag van 7 miljard EUR. |
| --- | --- |

(110)

Wat betreft het steunbedrag, de herkapitalisatiemaatregelen vormen staatssteun ter grootte van het bedrag van het geïnjecteerde kapitaal — dus voor een bedrag van 7 miljard EUR.

| (111) | Wat betreft het steunbedrag van de overheidsbeschermingsmaatregel is de Commissie van oordeel dat binnen de overheidsbeschermingsmaatregel een onderscheid moet worden gemaakt tussen de Equity Range en de Cash Range. |
| --- | --- |

(111)

Wat betreft het steunbedrag van de overheidsbeschermingsmaatregel is de Commissie van oordeel dat binnen de overheidsbeschermingsmaatregel een onderscheid moet worden gemaakt tussen de Equity Range en de Cash Range.

| (112) | De Commissie beschouwt de Cash Range als overeenstemmend met een maatregel voor activaondersteuning. Volgens de mededeling besmette activa stemt het steunbedrag bij een maatregel voor activaondersteuning overeen met het verschil tussen de waarde bij overdracht van de activa en de marktprijs ervan. Bij een garantiemaatregel ten behoeve van activa is de waarde bij overdracht volgens de Commissie het punt waarop de staat de bank voor haar verliezen in contanten vergoedt. Daarom bedraagt in deze zaak de waarde bij overdracht van de activa 14,8 miljard EUR (41), aangezien de portefeuille 9,1 miljard EUR reële verliezen moet lijden (namelijk 3,9 miljard EUR in de non-super-senior tranches, 3,2 miljard EUR first loss in the super-senior tranche en 2 miljard EUR in de Equity Range) die in mindering moeten worden gebracht op de nominale waarde van [...] miljard EUR van de cdo-portefeuille. De marktwaarde van de cdo-portefeuille op het tijdstip van de transactie bedroeg [...] miljard EUR (42). Het verschil tussen de waarde bij overdracht en de marktwaarde bedraagt [...] miljard EUR, waarvan 10 % in mindering moet worden gebracht aangezien 10 % van de verliezen voor rekening van KBC komen. Dit komt neer op een bedrag van [...] miljard EUR. |
| --- | --- |

(112)

De Commissie beschouwt de Cash Range als overeenstemmend met een maatregel voor activaondersteuning. Volgens de mededeling besmette activa stemt het steunbedrag bij een maatregel voor activaondersteuning overeen met het verschil tussen de waarde bij overdracht van de activa en de marktprijs ervan. Bij een garantiemaatregel ten behoeve van activa is de waarde bij overdracht volgens de Commissie het punt waarop de staat de bank voor haar verliezen in contanten vergoedt. Daarom bedraagt in deze zaak de waarde bij overdracht van de activa 14,8 miljard EUR (41), aangezien de portefeuille 9,1 miljard EUR reële verliezen moet lijden (namelijk 3,9 miljard EUR in de non-super-senior tranches, 3,2 miljard EUR first loss in the super-senior tranche en 2 miljard EUR in de Equity Range) die in mindering moeten worden gebracht op de nominale waarde van [...] miljard EUR van de cdo-portefeuille. De marktwaarde van de cdo-portefeuille op het tijdstip van de transactie bedroeg [...] miljard EUR (42). Het verschil tussen de waarde bij overdracht en de marktwaarde bedraagt [...] miljard EUR, waarvan 10 % in mindering moet worden gebracht aangezien 10 % van de verliezen voor rekening van KBC komen. Dit komt neer op een bedrag van [...] miljard EUR.

| (113) | Voorts is de Commissie van oordeel dat de overtallige garantiepremie die KBC voor de Cash Range moet betalen, in aanmerking moet worden genomen. De totale nominale garantiepremie bedraagt 1,33 miljard EUR, die echter zo’n 1 miljard EUR (de geraamde, overtallige garantiepremie (43) boven de minimumpremie die de Commissie in de mededeling besmette activa eist ligt. Dit bedrag van 1 miljard EUR dient derhalve in mindering te worden gebracht op het bedrag dat in overweging 112 is berekend. Een en ander levert voor de maatregel activaondersteuning een totaal steunbedrag van zo’n 260 miljoen EUR op. |
| --- | --- |

(113)

Voorts is de Commissie van oordeel dat de overtallige garantiepremie die KBC voor de Cash Range moet betalen, in aanmerking moet worden genomen. De totale nominale garantiepremie bedraagt 1,33 miljard EUR, die echter zo’n 1 miljard EUR (de geraamde, overtallige garantiepremie (43) boven de minimumpremie die de Commissie in de mededeling besmette activa eist ligt. Dit bedrag van 1 miljard EUR dient derhalve in mindering te worden gebracht op het bedrag dat in overweging 112 is berekend. Een en ander levert voor de maatregel activaondersteuning een totaal steunbedrag van zo’n 260 miljoen EUR op.

| (114) | De beide kapitaalinjecties en het onderdeel activaondersteuning van de overheidsbeschermingsmaatregel leveren tezamen een steunbestanddeel van zo’n 7,26 miljard EUR op, hetgeen neerkomt op 4,1 % van de risicogewogen activa van KBC. |
| --- | --- |

(114)

De beide kapitaalinjecties en het onderdeel activaondersteuning van de overheidsbeschermingsmaatregel leveren tezamen een steunbestanddeel van zo’n 7,26 miljard EUR op, hetgeen neerkomt op 4,1 % van de risicogewogen activa van KBC.

| (115) | Ten slotte dient ook de Equity Range van de overheidsbeschermingsmaatregel te worden onderzocht. De Commissie tekent aan dat deze zou kunnen worden beschouwd als het equivalent van een kapitaalinjectie, aangezien de CBFA dit accepteert als wettelijk vereist kapitaal dat de kapitaalpositie van de bank verbetert. Hoewel met de maatregel geen liquiditeit wordt verschaft — en deze dus niet als een rechtstreekse kapitaalinjectie kan worden aangemerkt — is de Commissie van oordeel dat deze maatregel niettemin als additionele steun zou kunnen worden beschouwd, mogelijk tot een nominaal bedrag van 1,8 miljard EUR. Indien dit bedrag volledig als steun wordt aangemerkt, komt het totale steunbestanddeel van alle maatregelen (de beide herkapitalisaties en de overheidsbeschermingsmaatregel) neer op 9,06 miljard EUR, of 5,1 % van de risicogewogen activa van KBC. |
| --- | --- |

(115)

Ten slotte dient ook de Equity Range van de overheidsbeschermingsmaatregel te worden onderzocht. De Commissie tekent aan dat deze zou kunnen worden beschouwd als het equivalent van een kapitaalinjectie, aangezien de CBFA dit accepteert als wettelijk vereist kapitaal dat de kapitaalpositie van de bank verbetert. Hoewel met de maatregel geen liquiditeit wordt verschaft — en deze dus niet als een rechtstreekse kapitaalinjectie kan worden aangemerkt — is de Commissie van oordeel dat deze maatregel niettemin als additionele steun zou kunnen worden beschouwd, mogelijk tot een nominaal bedrag van 1,8 miljard EUR. Indien dit bedrag volledig als steun wordt aangemerkt, komt het totale steunbestanddeel van alle maatregelen (de beide herkapitalisaties en de overheidsbeschermingsmaatregel) neer op 9,06 miljard EUR, of 5,1 % van de risicogewogen activa van KBC.

8.3.   DE VERENIGBAARHEID VAN DE STEUN

8.3.1.   DE RECHTSGRONDSLAG VOOR DE BEOORDELING VAN DE VERENIGBAARHEID

| (116) | Artikel 87, lid 3, onder b), van het Verdrag machtigt de Commissie om steun met de gemeenschappelijke markt verenigbaar te verklaren indien die is bestemd „om een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat op te heffen”. Gezien de huidige omstandigheden op de financiële markten, is de Commissie van oordeel dat deze maatregelen rechtstreeks aan de regels van het Verdrag mogen worden getoetst, meer bepaald artikel 87, lid 3, onder b), van het Verdrag. |
| --- | --- |

(116)

Artikel 87, lid 3, onder b), van het Verdrag machtigt de Commissie om steun met de gemeenschappelijke markt verenigbaar te verklaren indien die is bestemd „om een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat op te heffen”. Gezien de huidige omstandigheden op de financiële markten, is de Commissie van oordeel dat deze maatregelen rechtstreeks aan de regels van het Verdrag mogen worden getoetst, meer bepaald artikel 87, lid 3, onder b), van het Verdrag.

| (117) | De Commissie heeft erkend dat de wereldwijde financiële crisis een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat kan doen ontstaan en dat maatregelen ter ondersteuning van banken een geschikt middel zijn om deze verstoring op te heffen. Dit is bevestigd in de mededeling van de Commissie betreffende de toepassing van de staatssteunregels op maatregelen in het kader van de huidige wereldwijde financiële crisis genomen met betrekking tot financiële instellingen (hierna „de bankenmededeling” genoemd) (44), haar herkapitalisatiemededeling, haar mededeling besmette activa en haar herstructureringsmededeling. Wat de Belgische economie betreft, is dit bevestigd in diverse besluiten waarmee de Commissie maatregelen van de Belgische autoriteiten om de financiële crisis te bestrijden, heeft goedgekeurd (45). Daarom dient, zoals in het besluit betreffende de herkapitalisatie en het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure werd aangegeven, de rechtsgrondslag voor de beoordeling van de steun artikel 87, lid 3, onder b), van het Verdrag te zijn. |
| --- | --- |

(117)

De Commissie heeft erkend dat de wereldwijde financiële crisis een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat kan doen ontstaan en dat maatregelen ter ondersteuning van banken een geschikt middel zijn om deze verstoring op te heffen. Dit is bevestigd in de mededeling van de Commissie betreffende de toepassing van de staatssteunregels op maatregelen in het kader van de huidige wereldwijde financiële crisis genomen met betrekking tot financiële instellingen (hierna „de bankenmededeling” genoemd) (44), haar herkapitalisatiemededeling, haar mededeling besmette activa en haar herstructureringsmededeling. Wat de Belgische economie betreft, is dit bevestigd in diverse besluiten waarmee de Commissie maatregelen van de Belgische autoriteiten om de financiële crisis te bestrijden, heeft goedgekeurd (45). Daarom dient, zoals in het besluit betreffende de herkapitalisatie en het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure werd aangegeven, de rechtsgrondslag voor de beoordeling van de steun artikel 87, lid 3, onder b), van het Verdrag te zijn.

8.3.2.   DE OVERHEIDSBESCHERMINGSMAATREGEL OP HAAR VERENIGBAARHEID BEOORDEELD

| (118) | Zoals in punt 8.2 is aangegeven, is de Commissie van oordeel dat, wat de overheidsbeschermingsmaatregel betreft, een onderscheid moet worden gemaakt tussen de Equity Range en de Cash Range. |
| --- | --- |

(118)

Zoals in punt 8.2 is aangegeven, is de Commissie van oordeel dat, wat de overheidsbeschermingsmaatregel betreft, een onderscheid moet worden gemaakt tussen de Equity Range en de Cash Range.

| (119) | De Commissie is van oordeel dat de toezegging om kapitaal te injecteren ingeval specifieke verliesveroorzakende gebeurtenissen op de cdo-portefeuille zich voordoen, die gerelateerd zijn aan de Equity Range, als het equivalent van een kapitaalinjectie dient te worden beschouwd (46). Daarom dient die maatregel op zijn verenigbaarheid met de herkapitalisatiemededeling te worden getoetst. |
| --- | --- |

(119)

De Commissie is van oordeel dat de toezegging om kapitaal te injecteren ingeval specifieke verliesveroorzakende gebeurtenissen op de cdo-portefeuille zich voordoen, die gerelateerd zijn aan de Equity Range, als het equivalent van een kapitaalinjectie dient te worden beschouwd (46). Daarom dient die maatregel op zijn verenigbaarheid met de herkapitalisatiemededeling te worden getoetst.

| (120) | De Commissie is van oordeel dat de Cash Range, waarbij de staat zich ertoe verbonden heeft KBC in contanten te vergoeden voor verliezen, als een maatregel voor activaondersteuning dient te worden beschouwd. Daarom dient die maatregel op zijn verenigbaarheid met de mededeling besmette activa te worden getoetst. |
| --- | --- |

(120)

De Commissie is van oordeel dat de Cash Range, waarbij de staat zich ertoe verbonden heeft KBC in contanten te vergoeden voor verliezen, als een maatregel voor activaondersteuning dient te worden beschouwd. Daarom dient die maatregel op zijn verenigbaarheid met de mededeling besmette activa te worden getoetst.

| (121) | De specifieke voorwaarden die gelden voor maatregelen voor activaondersteuning, zijn vastgelegd in de mededeling besmette activa. In lijn met punt 5.2 van deze mededeling moet een maatregel voor activaondersteuning voorzien in volledige transparantie en openheid vooraf, een passende lastenverdeling gevolgd door een correcte waardering van de in aanmerking komende activa, en een passende vergoeding van de staat voor de maatregel inzake activaondersteuning, om de verantwoordelijkheid van de aandeelhouders en een verdeling van de lasten te garanderen. |
| --- | --- |

(121)

De specifieke voorwaarden die gelden voor maatregelen voor activaondersteuning, zijn vastgelegd in de mededeling besmette activa. In lijn met punt 5.2 van deze mededeling moet een maatregel voor activaondersteuning voorzien in volledige transparantie en openheid vooraf, een passende lastenverdeling gevolgd door een correcte waardering van de in aanmerking komende activa, en een passende vergoeding van de staat voor de maatregel inzake activaondersteuning, om de verantwoordelijkheid van de aandeelhouders en een verdeling van de lasten te garanderen.

| (122) | In haar besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure heeft de Commissie al kunnen vaststellen dat de overheidsbeschermingsmaatregel ten behoeve van KBC in overeenstemming is met de mededeling besmette activa waar het gaat om volledige transparantie en openheid vooraf en de vraag welke activa in aanmerking komen. Daarom spitst de Commissie haar beoordeling nu toe op de voorwaarden met betrekking tot de waardering, vergoeding en lastenverdeling en de regelingen voor activabeheer, aangezien dit de aspecten van de overheidsbeschermingsmaatregel waren ten aanzien waarvan zij de onderzoekprocedure heeft ingeleid. |
| --- | --- |

(122)

In haar besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure heeft de Commissie al kunnen vaststellen dat de overheidsbeschermingsmaatregel ten behoeve van KBC in overeenstemming is met de mededeling besmette activa waar het gaat om volledige transparantie en openheid vooraf en de vraag welke activa in aanmerking komen. Daarom spitst de Commissie haar beoordeling nu toe op de voorwaarden met betrekking tot de waardering, vergoeding en lastenverdeling en de regelingen voor activabeheer, aangezien dit de aspecten van de overheidsbeschermingsmaatregel waren ten aanzien waarvan zij de onderzoekprocedure heeft ingeleid.

| (123) | Wat de waardering betreft, is volgens deel 5.5 van de mededeling besmette activa een correcte en coherente benadering van de waardering van cruciaal belang om buitensporige concurrentieverstoringen te voorkomen. De Commissie heeft de waardering, en met name de onderliggende algemene methodiek, dan ook zorgvuldig onderzocht om een coherente aanpak op Gemeenschapsniveau te verzekeren. Daartoe heeft zij een beroep gedaan op de technische bijstand van een panel van deskundigen op het gebied van waardering. Bij haar beoordeling van deze maatregel heeft de Commissie ook gebruikgemaakt van methodes voor activawaardering waarvoor zij een beroep kon doen op de technische bijstand van deskundigen van de Europese Centrale Bank (ECB). |
| --- | --- |

(123)

Wat de waardering betreft, is volgens deel 5.5 van de mededeling besmette activa een correcte en coherente benadering van de waardering van cruciaal belang om buitensporige concurrentieverstoringen te voorkomen. De Commissie heeft de waardering, en met name de onderliggende algemene methodiek, dan ook zorgvuldig onderzocht om een coherente aanpak op Gemeenschapsniveau te verzekeren. Daartoe heeft zij een beroep gedaan op de technische bijstand van een panel van deskundigen op het gebied van waardering. Bij haar beoordeling van deze maatregel heeft de Commissie ook gebruikgemaakt van methodes voor activawaardering waarvoor zij een beroep kon doen op de technische bijstand van deskundigen van de Europese Centrale Bank (ECB).

| (124) | In lijn met de punten 40 en 41 van de mededeling besmette activa dient de waarde bij overdracht van de aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa in lijn te zijn met hun reële waarde in het economisch verkeer. Bij een garantiemaatregel ten behoeve van activa is de waarde bij overdracht volgens de Commissie het punt waarop de staat de bank voor haar verliezen in contanten vergoedt. In dit geval bedraagt de waarde bij overdracht 14,8 miljard EUR, terwijl KBC aangeeft dat de reële waarde in het economisch verkeer van de portefeuille [...] miljard EUR bedraagt. Daaruit volgt dat, indien de reële waarde in het economisch verkeer inderdaad [...] miljard EUR bedraagt, de maatregel voldoet aan de vereisten van de mededeling besmette activa ten aanzien van de waardering, aangezien de waarde bij overdracht onder de reële waarde in het economisch verkeer ligt. |
| --- | --- |

(124)

In lijn met de punten 40 en 41 van de mededeling besmette activa dient de waarde bij overdracht van de aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa in lijn te zijn met hun reële waarde in het economisch verkeer. Bij een garantiemaatregel ten behoeve van activa is de waarde bij overdracht volgens de Commissie het punt waarop de staat de bank voor haar verliezen in contanten vergoedt. In dit geval bedraagt de waarde bij overdracht 14,8 miljard EUR, terwijl KBC aangeeft dat de reële waarde in het economisch verkeer van de portefeuille [...] miljard EUR bedraagt. Daaruit volgt dat, indien de reële waarde in het economisch verkeer inderdaad [...] miljard EUR bedraagt, de maatregel voldoet aan de vereisten van de mededeling besmette activa ten aanzien van de waardering, aangezien de waarde bij overdracht onder de reële waarde in het economisch verkeer ligt.

| (125) | Wat betreft de reële waarde in het economisch verkeer van de cdo-portefeuille, kon de twijfel van de Commissie worden weggenomen. Rekening houdende met de voorzichtige aannames (zoals correlatie, loss severities en de House Price Appreciation (HPA), default probabilities), gecombineerd met redelijke, gestreste default probabilities, beschouwt de Commissie het bedrag van [...] miljard EUR ([...] % van de notionele waarde) als een conservatieve berekening van de reële waarde in het economisch verkeer. |
| --- | --- |

(125)

Wat betreft de reële waarde in het economisch verkeer van de cdo-portefeuille, kon de twijfel van de Commissie worden weggenomen. Rekening houdende met de voorzichtige aannames (zoals correlatie, loss severities en de House Price Appreciation (HPA), default probabilities), gecombineerd met redelijke, gestreste default probabilities, beschouwt de Commissie het bedrag van [...] miljard EUR ([...] % van de notionele waarde) als een conservatieve berekening van de reële waarde in het economisch verkeer.

| (126) | Voorts liggen de ramingen van de reële waarde in het economisch verkeer van de portefeuille in een stressscenario rond [...] miljard EUR ([...] % van de notionele waarde), hetgeen nog steeds boven de waarde bij overdracht ligt. De Commissie is van oordeel dat deze bepaling van de reële waarde in het economisch verkeer in een stressscenario als acceptabel kan gelden op grond van de gehanteerde aannames en methode. |
| --- | --- |

(126)

Voorts liggen de ramingen van de reële waarde in het economisch verkeer van de portefeuille in een stressscenario rond [...] miljard EUR ([...] % van de notionele waarde), hetgeen nog steeds boven de waarde bij overdracht ligt. De Commissie is van oordeel dat deze bepaling van de reële waarde in het economisch verkeer in een stressscenario als acceptabel kan gelden op grond van de gehanteerde aannames en methode.

| (127) | De twijfel van de Commissie ten aanzien van de door KBC betaalde vergoeding kon worden weggenomen. De Commissie tekent aan dat de overheidsbeschermingsmaatregel een kapitaalondersteunend effect van 504 miljoen EUR heeft. Zoals in punt 21 van de mededeling besmette activa en voetnoot 11 daarbij is aangegeven, dient een mechanisme voor activaondersteuning op dezelfde wijze te worden vergoed als een kapitaalinjectie. Onder normale omstandigheden zouden de kosten van een dergelijke kapitaalinjectie rond 35 miljoen EUR per jaar liggen (47). Dat is aanzienlijk lager dan de jaarlijkse garantiepremie van 221 miljoen EUR (of in totaal 1,33 miljard EUR over een periode van zes jaar) die KBC betaalt. KBC betaalt dus meer dan 1 miljard EUR meer dan de volgens de mededeling besmette activa vereiste minimumvergoeding. |
| --- | --- |

(127)

De twijfel van de Commissie ten aanzien van de door KBC betaalde vergoeding kon worden weggenomen. De Commissie tekent aan dat de overheidsbeschermingsmaatregel een kapitaalondersteunend effect van 504 miljoen EUR heeft. Zoals in punt 21 van de mededeling besmette activa en voetnoot 11 daarbij is aangegeven, dient een mechanisme voor activaondersteuning op dezelfde wijze te worden vergoed als een kapitaalinjectie. Onder normale omstandigheden zouden de kosten van een dergelijke kapitaalinjectie rond 35 miljoen EUR per jaar liggen (47). Dat is aanzienlijk lager dan de jaarlijkse garantiepremie van 221 miljoen EUR (of in totaal 1,33 miljard EUR over een periode van zes jaar) die KBC betaalt. KBC betaalt dus meer dan 1 miljard EUR meer dan de volgens de mededeling besmette activa vereiste minimumvergoeding.

| (128) | Wat de verdeling van de lasten betreft, wordt in deel 5.2 van de mededeling besmette activa als algemeen beginsel geformuleerd dat de banken de verliezen die samenhangen met aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa, zo veel mogelijk zelf moeten dragen. Dat betekent in de eerste plaats dat banken het verschil voor hun rekening moeten nemen tussen de nominale waarde en de reële waarde in het economisch verkeer van de aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa. Aan dat criterium is in dit geval voldaan, aangezien de reële waarde in het economisch verkeer van de portefeuille overeenstemt met [...] miljard EUR ([...] % van de notionele waarde) en de waarde bij overdracht met 14,8 miljard EUR (62 % van de notionele waarde). De waarde bij overdracht ligt dus onder de reële waarde in het economisch verkeer. Het bedrag van de reële waarde in het economisch verkeer is door de deskundigen van de Commissie gecontroleerd en redelijk bevonden. KBC draagt verliezen die zelfs verder gaan dan de reële waarde in het economisch verkeer. Bijgevolg kon de twijfel van de Commissie ten aanzien van de verdeling van de lasten worden weggenomen. |
| --- | --- |

(128)

Wat de verdeling van de lasten betreft, wordt in deel 5.2 van de mededeling besmette activa als algemeen beginsel geformuleerd dat de banken de verliezen die samenhangen met aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa, zo veel mogelijk zelf moeten dragen. Dat betekent in de eerste plaats dat banken het verschil voor hun rekening moeten nemen tussen de nominale waarde en de reële waarde in het economisch verkeer van de aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa. Aan dat criterium is in dit geval voldaan, aangezien de reële waarde in het economisch verkeer van de portefeuille overeenstemt met [...] miljard EUR ([...] % van de notionele waarde) en de waarde bij overdracht met 14,8 miljard EUR (62 % van de notionele waarde). De waarde bij overdracht ligt dus onder de reële waarde in het economisch verkeer. Het bedrag van de reële waarde in het economisch verkeer is door de deskundigen van de Commissie gecontroleerd en redelijk bevonden. KBC draagt verliezen die zelfs verder gaan dan de reële waarde in het economisch verkeer. Bijgevolg kon de twijfel van de Commissie ten aanzien van de verdeling van de lasten worden weggenomen.

| (129) | Ten aanzien van het activabeheer tekent de Commissie aan dat de regelingen tussen de Belgische autoriteiten en KBC in overeenstemming zijn met de voorwaarden van de mededeling besmette activa. De Belgische autoriteiten hebben, zoals in overweging 62 is beschreven, de gebruikelijke en noodzakelijke rechten verkregen om hun belangen veilig te stellen. Die rechten dienen dan ook om de nodige garanties te bieden om derden-investeerders, super-senior tegenpartijen en dus — naar analogie — de Belgische autoriteiten te vrijwaren tegen mogelijke belangenconflicten bij het beheer van de gegarandeerde portefeuille. Voorts hebben de Belgische autoriteiten het recht gekregen om het beheer van de gegarandeerde portefeuille te monitoren en kregen zij passende rechten verleend om hun belangen verder te beschermen. |
| --- | --- |

(129)

Ten aanzien van het activabeheer tekent de Commissie aan dat de regelingen tussen de Belgische autoriteiten en KBC in overeenstemming zijn met de voorwaarden van de mededeling besmette activa. De Belgische autoriteiten hebben, zoals in overweging 62 is beschreven, de gebruikelijke en noodzakelijke rechten verkregen om hun belangen veilig te stellen. Die rechten dienen dan ook om de nodige garanties te bieden om derden-investeerders, super-senior tegenpartijen en dus — naar analogie — de Belgische autoriteiten te vrijwaren tegen mogelijke belangenconflicten bij het beheer van de gegarandeerde portefeuille. Voorts hebben de Belgische autoriteiten het recht gekregen om het beheer van de gegarandeerde portefeuille te monitoren en kregen zij passende rechten verleend om hun belangen verder te beschermen.

| (130) | Op basis van het voorgaande komt de Commissie tot de conclusie dat haar twijfel ten aanzien van de maategel voor activaondersteuning is weggenomen en dat de maatregel in overeenstemming is met de mededeling besmette activa. |
| --- | --- |

(130)

Op basis van het voorgaande komt de Commissie tot de conclusie dat haar twijfel ten aanzien van de maategel voor activaondersteuning is weggenomen en dat de maatregel in overeenstemming is met de mededeling besmette activa.

| (131) | De Commissie herhaalt hier dat de Belgische autoriteiten zich ertoe hebben verbonden om bij verliezen in de Equity Range kapitaal te verschaffen indien KBC daarom zou verzoeken. Deze herkapitalisatie van KBC in de Equity Range kan verlopen via de uitgifte van gewone KBC-aandelen aan de Belgische autoriteiten tegen marktprijs. Indien als gevolg van een dergelijke uitgifte het belang van de Belgische autoriteiten boven 30 % zou uitkomen, ontvangen dezen hybride effecten. Wil de maatregel dus verenigbaar zijn, dan dient de kapitaalinjectie tot het noodzakelijke minimum beperkt te blijven en dient de vergoeding daarvoor in lijn te zijn met de herkapitalisatiemededeling. |
| --- | --- |

(131)

De Commissie herhaalt hier dat de Belgische autoriteiten zich ertoe hebben verbonden om bij verliezen in de Equity Range kapitaal te verschaffen indien KBC daarom zou verzoeken. Deze herkapitalisatie van KBC in de Equity Range kan verlopen via de uitgifte van gewone KBC-aandelen aan de Belgische autoriteiten tegen marktprijs. Indien als gevolg van een dergelijke uitgifte het belang van de Belgische autoriteiten boven 30 % zou uitkomen, ontvangen dezen hybride effecten. Wil de maatregel dus verenigbaar zijn, dan dient de kapitaalinjectie tot het noodzakelijke minimum beperkt te blijven en dient de vergoeding daarvoor in lijn te zijn met de herkapitalisatiemededeling.

| (132) | Wat betreft de vergoeding voor de Equity Range, de verenigbaarheid daarvan dient op twee wijzen te worden beoordeeld. Ten eerste dient de staat een vergoeding te ontvangen voor het verschaffen van de kapitaalgarantie. Ten tweede dient, wanneer de staat kapitaal injecteert, daarvoor een passende vergoeding te worden betaald. |
| --- | --- |

(132)

Wat betreft de vergoeding voor de Equity Range, de verenigbaarheid daarvan dient op twee wijzen te worden beoordeeld. Ten eerste dient de staat een vergoeding te ontvangen voor het verschaffen van de kapitaalgarantie. Ten tweede dient, wanneer de staat kapitaal injecteert, daarvoor een passende vergoeding te worden betaald.

| (133) | Wat de kapitaalgarantie betreft, KBC dient te betalen voor het recht op een stand-by kapitaalinjectie. De underwriting fee wordt berekend ten opzichte van de premiepercentages die zakenbanken berekenen voor stand-by equity underwritings. De gebruikelijke provisie voor dit soort underwriting commitment ligt volgens de Belgische autoriteiten tussen 10 en 15 basispunten per week. De mediaan binnen deze bandbreedte (12,5 basispunten) is op KBC toegepast. Dit komt neer op 650 basispunten per jaar op de hoofdsom van 1,8 miljard EUR. De Commissie herhaalt hier dat volgens punt 26 van de herkapitalisatiemededeling de vergoeding voor herkapitalisaties in lijn dient te zijn met de Eurosysteem-aanbevelingen van 20 november 2008. Volgens deze aanbevelingen diende het vereiste rendementspercentage voor gewone aandelen de risicopremie voor aandelenkapitaal te zijn van 500 basispunten per jaar (48). In dit geval kan de underwriting fee worden beschouwd als zijnde de risicopremie voor aandelenkapitaal zoals die in de Eurosysteem-aanbevelingen is beschreven. Aangezien deze fee hoger ligt dan die drempel, wordt de vergoeding als voldoende beschouwd. |
| --- | --- |

(133)

Wat de kapitaalgarantie betreft, KBC dient te betalen voor het recht op een stand-by kapitaalinjectie. De underwriting fee wordt berekend ten opzichte van de premiepercentages die zakenbanken berekenen voor stand-by equity underwritings. De gebruikelijke provisie voor dit soort underwriting commitment ligt volgens de Belgische autoriteiten tussen 10 en 15 basispunten per week. De mediaan binnen deze bandbreedte (12,5 basispunten) is op KBC toegepast. Dit komt neer op 650 basispunten per jaar op de hoofdsom van 1,8 miljard EUR. De Commissie herhaalt hier dat volgens punt 26 van de herkapitalisatiemededeling de vergoeding voor herkapitalisaties in lijn dient te zijn met de Eurosysteem-aanbevelingen van 20 november 2008. Volgens deze aanbevelingen diende het vereiste rendementspercentage voor gewone aandelen de risicopremie voor aandelenkapitaal te zijn van 500 basispunten per jaar (48). In dit geval kan de underwriting fee worden beschouwd als zijnde de risicopremie voor aandelenkapitaal zoals die in de Eurosysteem-aanbevelingen is beschreven. Aangezien deze fee hoger ligt dan die drempel, wordt de vergoeding als voldoende beschouwd.

| (134) | Voorts zullen de Belgische autoriteiten, ingeval KBC op de Belgische autoriteiten een beroep doet om een kapitaalinjectie te doen, tegen marktvoorwaarden inschrijven op nieuw uit te geven aandelenkapitaal. In dat geval ontvangen de Belgische autoriteiten gewone aandelen en een overeenkomstige vergoeding. Dit is in lijn met de bijlage bij de herkapitalisatiemededeling. In het kader van de huidige crisis heeft de Commissie voordien al ingestemd met kapitaalinjecties waarbij de uitgifteprijs was gebaseerd op een marktgeoriënteerde waardering zoals de aandelenkoers (49). |
| --- | --- |

(134)

Voorts zullen de Belgische autoriteiten, ingeval KBC op de Belgische autoriteiten een beroep doet om een kapitaalinjectie te doen, tegen marktvoorwaarden inschrijven op nieuw uit te geven aandelenkapitaal. In dat geval ontvangen de Belgische autoriteiten gewone aandelen en een overeenkomstige vergoeding. Dit is in lijn met de bijlage bij de herkapitalisatiemededeling. In het kader van de huidige crisis heeft de Commissie voordien al ingestemd met kapitaalinjecties waarbij de uitgifteprijs was gebaseerd op een marktgeoriënteerde waardering zoals de aandelenkoers (49).

| (135) | Ingeval de Belgische autoriteiten bij de verwerving van KBC-aandelen meer dan 30 % van de stemrechten zouden verkrijgen — waardoor zij een verplicht overnamebod zouden moeten uitbrengen —, hebben zij de mogelijkheid om, in plaats daarvan, in te tekenen op hybride kapitaal. De coupon die KBC zal moeten betalen, is vergelijkbaar met die voor de twee, reeds eerder goedgekeurde herkapitalisatiemaatregelen. Voorts hebben de Belgische autoriteiten de mogelijkheid om deze hybride effecten tegen marktvoorwaarden om te zetten in gewone aandelen, hetgeen in lijn is met de hierboven beschreven voorwaarden voor de intekening op nieuw uitgegeven aandelenkapitaal. De vergoeding over deze hybride effecten is dan ook in lijn met de herkapitalisatiemededeling. |
| --- | --- |

(135)

Ingeval de Belgische autoriteiten bij de verwerving van KBC-aandelen meer dan 30 % van de stemrechten zouden verkrijgen — waardoor zij een verplicht overnamebod zouden moeten uitbrengen —, hebben zij de mogelijkheid om, in plaats daarvan, in te tekenen op hybride kapitaal. De coupon die KBC zal moeten betalen, is vergelijkbaar met die voor de twee, reeds eerder goedgekeurde herkapitalisatiemaatregelen. Voorts hebben de Belgische autoriteiten de mogelijkheid om deze hybride effecten tegen marktvoorwaarden om te zetten in gewone aandelen, hetgeen in lijn is met de hierboven beschreven voorwaarden voor de intekening op nieuw uitgegeven aandelenkapitaal. De vergoeding over deze hybride effecten is dan ook in lijn met de herkapitalisatiemededeling.

| (136) | Wat betreft de voorwaarde dat de steun tot het noodzakelijke minimum moet zijn beperkt, tekent de Commissie aan dat van de optie voor een kapitaalinjectie alleen wordt gebruikgemaakt indien in de betrokken cdo-portefeuille de gerealiseerde kredietverliezen hoger uitkomen dan 7,1 miljard EUR. Indien die situatie zich voordoet, krijgt KBC, ook al heeft zij al voorzieningen aangelegd voor verliezen die boven dat bedrag zouden oplopen, waarschijnlijk te maken met aanzienlijke problemen en marktonzekerheden over haar financiële positie. In lijn met de redenering die met betrekking tot de eerste en de tweede herkapitalisatie werd gevolgd — waarbij werd vastgesteld dat een correct vergoede kapitaalinjectie een passend middel is om het vertrouwen te herstellen in een systeemrelevante bank zoals KBC — vindt de Commissie het redelijk te concluderen dat de toezegging om kapitaal te verschaffen in het geval van aanzienlijke verliezen op de cdo-portefeuille, passend is en tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft. |
| --- | --- |

(136)

Wat betreft de voorwaarde dat de steun tot het noodzakelijke minimum moet zijn beperkt, tekent de Commissie aan dat van de optie voor een kapitaalinjectie alleen wordt gebruikgemaakt indien in de betrokken cdo-portefeuille de gerealiseerde kredietverliezen hoger uitkomen dan 7,1 miljard EUR. Indien die situatie zich voordoet, krijgt KBC, ook al heeft zij al voorzieningen aangelegd voor verliezen die boven dat bedrag zouden oplopen, waarschijnlijk te maken met aanzienlijke problemen en marktonzekerheden over haar financiële positie. In lijn met de redenering die met betrekking tot de eerste en de tweede herkapitalisatie werd gevolgd — waarbij werd vastgesteld dat een correct vergoede kapitaalinjectie een passend middel is om het vertrouwen te herstellen in een systeemrelevante bank zoals KBC — vindt de Commissie het redelijk te concluderen dat de toezegging om kapitaal te verschaffen in het geval van aanzienlijke verliezen op de cdo-portefeuille, passend is en tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft.

| (137) | Op basis van het bovenstaande komt de Commissie tot de conclusie dat de voorwaarden van de herkapitalisatiemededeling zijn vervuld. |
| --- | --- |

(137)

Op basis van het bovenstaande komt de Commissie tot de conclusie dat de voorwaarden van de herkapitalisatiemededeling zijn vervuld.

| (138) | Aangezien de voorwaarden voor het onderdeel activaondersteuning van de overheidsbeschermingsmaatregel met de mededeling besmette activa in overeenstemming zijn en de voorwaarden van de Equity Range met die van de herkapitalisatiemededeling, verklaart de Commissie de via de overheidsbeschermingsmaatregel verleende steun verenigbaar met de gemeenschappelijke markt. |
| --- | --- |

(138)

Aangezien de voorwaarden voor het onderdeel activaondersteuning van de overheidsbeschermingsmaatregel met de mededeling besmette activa in overeenstemming zijn en de voorwaarden van de Equity Range met die van de herkapitalisatiemededeling, verklaart de Commissie de via de overheidsbeschermingsmaatregel verleende steun verenigbaar met de gemeenschappelijke markt.

8.3.3.   HET HERSTRUCTURERINGSPLAN OP ZIJN VERENIGBAARHEID BEOORDEELD

| (139) | De Commissie tekent aan dat de herstructureringsmededeling geen criteria bepaalt voor de situatie waarin een bank een herstructureringsplan moet indienen, doch voortbouwt op de criteria die in de herkapitalisatiemededeling en de mededeling besmette activa zijn vastgelegd. |
| --- | --- |

(139)

De Commissie tekent aan dat de herstructureringsmededeling geen criteria bepaalt voor de situatie waarin een bank een herstructureringsplan moet indienen, doch voortbouwt op de criteria die in de herkapitalisatiemededeling en de mededeling besmette activa zijn vastgelegd.

| (140) | De Commissie tekent aan dat KBC staatssteun heeft ontvangen ten belope van meer dan 2 % van de totale risicogewogen activa van de bank. KBC dient dus, overeenkomstig punt 4 van de herstructureringsmededeling en punt 55 van de mededeling besmette activa, alsmede haar eerdere in het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure vermelde verbintenissen, een ingrijpende herstructurering te ondergaan. |
| --- | --- |

(140)

De Commissie tekent aan dat KBC staatssteun heeft ontvangen ten belope van meer dan 2 % van de totale risicogewogen activa van de bank. KBC dient dus, overeenkomstig punt 4 van de herstructureringsmededeling en punt 55 van de mededeling besmette activa, alsmede haar eerdere in het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure vermelde verbintenissen, een ingrijpende herstructurering te ondergaan.

| (141) | De herstructureringsmededeling zet uiteen welke staatssteunvoorschriften in de huidige crisis van toepassing zijn bij de herstructurering van financiële instellingen. Volgens de herstructureringsmededeling dient de herstructurering van een financiële instelling, wil deze met artikel 87, lid 3, onder b), van het Verdrag verenigbaar zijn, in het kader van de huidige financiële crisis:






  i) | tot een herstel van de levensvatbaarheid van de bank te leiden; |
| --- | --- | --- |

(141)

De herstructureringsmededeling zet uiteen welke staatssteunvoorschriften in de huidige crisis van toepassing zijn bij de herstructurering van financiële instellingen. Volgens de herstructureringsmededeling dient de herstructurering van een financiële instelling, wil deze met artikel 87, lid 3, onder b), van het Verdrag verenigbaar zijn, in het kader van de huidige financiële crisis:

i)

tot een herstel van de levensvatbaarheid van de bank te leiden;

| ii) | een eigen bijdrage van de begunstigde onderneming te omvatten (lastenverdeling); |
| --- | --- |

ii)

een eigen bijdrage van de begunstigde onderneming te omvatten (lastenverdeling);

| iii) | voldoende maatregelen ter beperking van de verstoring van de mededinging te bevatten. |
| --- | --- |

iii)

voldoende maatregelen ter beperking van de verstoring van de mededinging te bevatten.

i)   Het herstel van de levensvatbaarheid op lange termijn

| (142) | Volgens de punten 9, 10 en 11 van de herstructureringsmededeling moeten de lidstaten een omvattend en gedetailleerd herstructureringsplan indienen dat volledige informatie geeft over het businessmodel van de financiële instelling. Dat plan dient ook te vermelden wat de oorzaken van haar problemen zijn en wat de alternatieven zijn voor het voorgestelde herstructureringsplan. De door de Belgische autoriteiten verschafte informatie voldoet aan deze vereisten. |
| --- | --- |

(142)

Volgens de punten 9, 10 en 11 van de herstructureringsmededeling moeten de lidstaten een omvattend en gedetailleerd herstructureringsplan indienen dat volledige informatie geeft over het businessmodel van de financiële instelling. Dat plan dient ook te vermelden wat de oorzaken van haar problemen zijn en wat de alternatieven zijn voor het voorgestelde herstructureringsplan. De door de Belgische autoriteiten verschafte informatie voldoet aan deze vereisten.

| (143) | Bij de beoordeling van een herstructureringsplan, dient de Commissie na te gaan of de bank haar levensvatbaarheid op lange termijn kan herstellen zonder staatssteun. Ten aanzien van KBC dient uit een herstructureringsplan te blijken dat zij maatregelen heeft genomen om de oorzaak van haar problemen aan te pakken, dat haar businessmodel levensvatbaar is en dat zij stand houdt in een realistisch stressscenario. Ook dient dat plan, volgens punt 14 van de herstructureringsmededeling, aan te geven hoe de staatssteun zal worden terugbetaald, dan wel of daarvoor een vergoeding tegen normale marktvoorwaarden wordt betaald. |
| --- | --- |

(143)

Bij de beoordeling van een herstructureringsplan, dient de Commissie na te gaan of de bank haar levensvatbaarheid op lange termijn kan herstellen zonder staatssteun. Ten aanzien van KBC dient uit een herstructureringsplan te blijken dat zij maatregelen heeft genomen om de oorzaak van haar problemen aan te pakken, dat haar businessmodel levensvatbaar is en dat zij stand houdt in een realistisch stressscenario. Ook dient dat plan, volgens punt 14 van de herstructureringsmededeling, aan te geven hoe de staatssteun zal worden terugbetaald, dan wel of daarvoor een vergoeding tegen normale marktvoorwaarden wordt betaald.

| (144) | Het herstructureringsplan noemt de belangrijkste oorzaken van de problemen van de bank, die vooral zijn toe te schrijven aan de waardeverlagingen van KBC’s portefeuille synthetische cdo’s. Dit soort instrumenten moet tegen marktwaarde worden gewaardeerd, waarbij eventuele aanpassingen in de marktwaarde rechtstreeks in de resultatenrekening doorwerken. KBC had twee kapitaalinjecties en een activagarantie nodig om deze verliezen en de effecten daarvan op haar kapitaalpositie te kunnen aanpakken. |
| --- | --- |

(144)

Het herstructureringsplan noemt de belangrijkste oorzaken van de problemen van de bank, die vooral zijn toe te schrijven aan de waardeverlagingen van KBC’s portefeuille synthetische cdo’s. Dit soort instrumenten moet tegen marktwaarde worden gewaardeerd, waarbij eventuele aanpassingen in de marktwaarde rechtstreeks in de resultatenrekening doorwerken. KBC had twee kapitaalinjecties en een activagarantie nodig om deze verliezen en de effecten daarvan op haar kapitaalpositie te kunnen aanpakken.

| (145) | Om te kunnen beoordelen of KBC als levensvatbaar kan worden aangemerkt, dient de Commissie na te gaan of het plan een oplossing biedt voor deze problemen in de cdo-portefeuille. In dat verband tekent de Commissie aan dat KBC niet langer cdo-instrumenten uitgeeft. Wat haar resterende cdo-portefeuille betreft, is de blootstelling van KBC aan verdere verliezen aanzienlijk verminderd. Aangezien 14,8 miljard EUR (tegen 90 %) van de verliezen van de portefeuille door de staat wordt gegarandeerd, behoeft deze portefeuille niet langer meer tegen marktwaarde te worden gewaardeerd, hetgeen de volatiliteit van KBC’s balans doet afnemen. De enige resterende risicopositie geldt het kleine deel van de cdo-portefeuille waarvan de waardering hoger ligt dan de waarde bij overdracht van de overheidsbeschermingsmaatregel, plus een risicopositie van 10 % voor verliezen in de Cash guarantee tranche. Daarom kan de Commissie concluderen dat KBC afdoende maatregelen heeft genomen om de oorzaak van haar problemen aan te pakken en dat een eventuele verdere negatieve ontwikkeling van haar cdo-portefeuille haar levensvatbaarheid niet in het gedrang zal brengen. |
| --- | --- |

(145)

Om te kunnen beoordelen of KBC als levensvatbaar kan worden aangemerkt, dient de Commissie na te gaan of het plan een oplossing biedt voor deze problemen in de cdo-portefeuille. In dat verband tekent de Commissie aan dat KBC niet langer cdo-instrumenten uitgeeft. Wat haar resterende cdo-portefeuille betreft, is de blootstelling van KBC aan verdere verliezen aanzienlijk verminderd. Aangezien 14,8 miljard EUR (tegen 90 %) van de verliezen van de portefeuille door de staat wordt gegarandeerd, behoeft deze portefeuille niet langer meer tegen marktwaarde te worden gewaardeerd, hetgeen de volatiliteit van KBC’s balans doet afnemen. De enige resterende risicopositie geldt het kleine deel van de cdo-portefeuille waarvan de waardering hoger ligt dan de waarde bij overdracht van de overheidsbeschermingsmaatregel, plus een risicopositie van 10 % voor verliezen in de Cash guarantee tranche. Daarom kan de Commissie concluderen dat KBC afdoende maatregelen heeft genomen om de oorzaak van haar problemen aan te pakken en dat een eventuele verdere negatieve ontwikkeling van haar cdo-portefeuille haar levensvatbaarheid niet in het gedrang zal brengen.

| (146) | KBC bezit ook een ABS-portefeuille die niet onder de van de Belgische autoriteiten verkregen bescherming valt. De Commissie tekent aan dat KBC informatie heeft verschaft over de resterende risicopositie ([...] EUR). KBC zal eventuele verliezen op die portefeuille absorberen (berekend op [...] miljoen EUR per jaar), die volgens KBC haar levensvatbaarheid niet bedreigen omdat zij een voorzichtiger profiel heeft qua risico’s en looptijden (50). De verliezen op de ABS-portefeuille zijn bij de financiële prognoses voor het herstructureringsplan mee in rekening genomen. |
| --- | --- |

(146)

KBC bezit ook een ABS-portefeuille die niet onder de van de Belgische autoriteiten verkregen bescherming valt. De Commissie tekent aan dat KBC informatie heeft verschaft over de resterende risicopositie ([...] EUR). KBC zal eventuele verliezen op die portefeuille absorberen (berekend op [...] miljoen EUR per jaar), die volgens KBC haar levensvatbaarheid niet bedreigen omdat zij een voorzichtiger profiel heeft qua risico’s en looptijden (50). De verliezen op de ABS-portefeuille zijn bij de financiële prognoses voor het herstructureringsplan mee in rekening genomen.

| (147) | Wat haar businessmodel betreft, is KBC voornemens haar bankverzekeringsstrategie voort te zetten, zij het binnen een kleinere en meer gefocuste groep. Zij zal een volledig scala bank- en verzekeringsproducten aanbieden aan haar kern klantensegmenten: retail banking, private banking, kmo’s en midcaps. Zij zal zich toeleggen op markten, bijvoorbeeld in Centraal- en Oost-Europa en Rusland, waar zij al over gezonde franchises beschikt, en zich terugtrekken uit markten die zij als markten met een hoog risico beschouwt of waar zij over een franchise beschikt die niet houdbaar is of dat niet kan worden. KBC heeft een sterke liquiditeitspositie. Zij is slechts beperkt afhankelijk van — met name korte — wholesale funding, en heeft een ratio kredieten/deposito’s van minder dan [...] %. Haar sterke liquiditeitspositie blijkt met name uit het feit dat zij, zelfs tijdens de meest ingrijpende verstoring van de financiële markten sinds vele jaren, geen beroep behoefde te doen op liquiditeitssteun van de Belgische staat. |
| --- | --- |

(147)

Wat haar businessmodel betreft, is KBC voornemens haar bankverzekeringsstrategie voort te zetten, zij het binnen een kleinere en meer gefocuste groep. Zij zal een volledig scala bank- en verzekeringsproducten aanbieden aan haar kern klantensegmenten: retail banking, private banking, kmo’s en midcaps. Zij zal zich toeleggen op markten, bijvoorbeeld in Centraal- en Oost-Europa en Rusland, waar zij al over gezonde franchises beschikt, en zich terugtrekken uit markten die zij als markten met een hoog risico beschouwt of waar zij over een franchise beschikt die niet houdbaar is of dat niet kan worden. KBC heeft een sterke liquiditeitspositie. Zij is slechts beperkt afhankelijk van — met name korte — wholesale funding, en heeft een ratio kredieten/deposito’s van minder dan [...] %. Haar sterke liquiditeitspositie blijkt met name uit het feit dat zij, zelfs tijdens de meest ingrijpende verstoring van de financiële markten sinds vele jaren, geen beroep behoefde te doen op liquiditeitssteun van de Belgische staat.

| (148) | De Commissie is van oordeel dat KBC’s zakelijke strategie, die bestaat uit retailactiviteiten gecombineerd met cross-selling van verzekeringsproducten op KBC’s kernmarkten, een levensvatbaar businessmodel is. Volgens de Commissie is de voortzetting van de activiteiten van KBC in de regio Centraal- en Oost-Europa en Rusland, die als een markt in ontwikkeling kan worden beschouwd, een acceptabele strategie, omdat KBC daardoor haar succesvolle businessmodel kan gebruiken als hefboom in een regio met sterke groei, en zij zodoende de mogelijkheid heeft om te blijven groeien en winst te genereren. Dit is ook belangrijk uit oogpunt van financiële stabiliteit, omdat KBC een belangrijke speler is op de financiële markten in deze regio en haar terugtrekking daar destabiliserende effecten kan hebben. Deze analyse geldt, wat betreft financiële stabiliteit, evenzo voor KBC’s aanwezigheid in Ierland. |
| --- | --- |

(148)

De Commissie is van oordeel dat KBC’s zakelijke strategie, die bestaat uit retailactiviteiten gecombineerd met cross-selling van verzekeringsproducten op KBC’s kernmarkten, een levensvatbaar businessmodel is. Volgens de Commissie is de voortzetting van de activiteiten van KBC in de regio Centraal- en Oost-Europa en Rusland, die als een markt in ontwikkeling kan worden beschouwd, een acceptabele strategie, omdat KBC daardoor haar succesvolle businessmodel kan gebruiken als hefboom in een regio met sterke groei, en zij zodoende de mogelijkheid heeft om te blijven groeien en winst te genereren. Dit is ook belangrijk uit oogpunt van financiële stabiliteit, omdat KBC een belangrijke speler is op de financiële markten in deze regio en haar terugtrekking daar destabiliserende effecten kan hebben. Deze analyse geldt, wat betreft financiële stabiliteit, evenzo voor KBC’s aanwezigheid in Ierland.

| (149) | Volgens de punten 9 en 12 tot en met 15 van de herstructureringsmededeling dient het herstructureringsplan ook aan te tonen hoe de bank haar levensvatbaarheid op lange termijn zo spoedig mogelijk zal herstellen zonder staatssteun. Met name dient de bank een passend rendement op eigen vermogen (RoE) te kunnen garanderen, terwijl zij toch alle kosten van haar normale operaties dekt en aan de betreffende wettelijke vereisten voldoet. |
| --- | --- |

(149)

Volgens de punten 9 en 12 tot en met 15 van de herstructureringsmededeling dient het herstructureringsplan ook aan te tonen hoe de bank haar levensvatbaarheid op lange termijn zo spoedig mogelijk zal herstellen zonder staatssteun. Met name dient de bank een passend rendement op eigen vermogen (RoE) te kunnen garanderen, terwijl zij toch alle kosten van haar normale operaties dekt en aan de betreffende wettelijke vereisten voldoet.

| (150) | De Commissie is van oordeel dat het herstructureringsplan dat KBC heeft ingediend, aan die voorwaarden voldoet omdat KBC financiële prognoses heeft verschaft voor de periode 2008-2013, met informatie over inkomsten, kosten, bijzondere waardevermindering, winst en kapitaalpositie van elke divisie. De Commissie merkt op dat die prognoses zijn gebaseerd op redelijke onderliggende macro-economische aannames. |
| --- | --- |

(150)

De Commissie is van oordeel dat het herstructureringsplan dat KBC heeft ingediend, aan die voorwaarden voldoet omdat KBC financiële prognoses heeft verschaft voor de periode 2008-2013, met informatie over inkomsten, kosten, bijzondere waardevermindering, winst en kapitaalpositie van elke divisie. De Commissie merkt op dat die prognoses zijn gebaseerd op redelijke onderliggende macro-economische aannames.

| (151) | In het herstructureringsplan neemt KBC aan dat inkomsten en winst in een basisscenario opnieuw ongeveer het niveau van vóór de crisis zullen bereiken, waarbij de inkomsten stijgen van [...] miljard EUR in 2009 tot [...] miljard EUR in 2013 en met een netto winst (verlies) prognose van [...] miljard EUR voor 2009, oplopend tot [...] miljard EUR in 2013. De meeste van de bijzondere waardeverminderingen zullen in 2008 ([...] miljard EUR) en 2009 ([...] miljard EUR) plaatsvinden. De Tier 1-ratio van KBC zal stijgen van [...] % in 2009 tot [...] % in 2013. Aangezien de onderliggende activiteiten van KBC (met uitsluiting van de door het bedrijfsonderdeel KBC Financial Products gegenereerde verliezen op cdo’s en ABS) winst zijn blijven genereren in heel 2008 en in 2009 tot op heden, acht de Commissie deze prognoses haalbaar. |
| --- | --- |

(151)

In het herstructureringsplan neemt KBC aan dat inkomsten en winst in een basisscenario opnieuw ongeveer het niveau van vóór de crisis zullen bereiken, waarbij de inkomsten stijgen van [...] miljard EUR in 2009 tot [...] miljard EUR in 2013 en met een netto winst (verlies) prognose van [...] miljard EUR voor 2009, oplopend tot [...] miljard EUR in 2013. De meeste van de bijzondere waardeverminderingen zullen in 2008 ([...] miljard EUR) en 2009 ([...] miljard EUR) plaatsvinden. De Tier 1-ratio van KBC zal stijgen van [...] % in 2009 tot [...] % in 2013. Aangezien de onderliggende activiteiten van KBC (met uitsluiting van de door het bedrijfsonderdeel KBC Financial Products gegenereerde verliezen op cdo’s en ABS) winst zijn blijven genereren in heel 2008 en in 2009 tot op heden, acht de Commissie deze prognoses haalbaar.

| (152) | Het vermogen van KBC om een stressscenario te doorstaan, zijn beschreven in de overwegingen 42 tot en met 49. De Commissie vindt het opgestelde scenario redelijk. Aangezien uit het stressscenario blijkt dat KBC de vereisten inzake wettelijk vereist kapitaal zal overschrijden, kan KBC worden geacht te voldoen aan de vereisten van punt 13 van de herstructureringsmededeling. |
| --- | --- |

(152)

Het vermogen van KBC om een stressscenario te doorstaan, zijn beschreven in de overwegingen 42 tot en met 49. De Commissie vindt het opgestelde scenario redelijk. Aangezien uit het stressscenario blijkt dat KBC de vereisten inzake wettelijk vereist kapitaal zal overschrijden, kan KBC worden geacht te voldoen aan de vereisten van punt 13 van de herstructureringsmededeling.

| (153) | Bovendien vindt de Commissie het een positief element dat de bank met de winstprognoses een passende vergoeding kan betalen voor het door de overheid verschafte kapitaal en dat kapitaal mettertijd kan terugbetalen. De terugbetaling van het door de overheid verschafte kapitaal zou mogelijk moeten zijn zonder de kapitaalbasis van de instelling aan te tasten, aangezien de Tier 1-kapitaalratio van KBC volgens de prognoses [...]zal bereiken en nadien hoger zal uitkomen, ongeacht het in het herstructureringsplan gehanteerde scenario. |
| --- | --- |

(153)

Bovendien vindt de Commissie het een positief element dat de bank met de winstprognoses een passende vergoeding kan betalen voor het door de overheid verschafte kapitaal en dat kapitaal mettertijd kan terugbetalen. De terugbetaling van het door de overheid verschafte kapitaal zou mogelijk moeten zijn zonder de kapitaalbasis van de instelling aan te tasten, aangezien de Tier 1-kapitaalratio van KBC volgens de prognoses [...]zal bereiken en nadien hoger zal uitkomen, ongeacht het in het herstructureringsplan gehanteerde scenario.

| (154) | Ten slotte wordt in dit plan een overtuigende strategie uitgetekend om de Belgische autoriteiten terug te betalen. Voor de overheidsbeschermingsmaatregel wordt de fee contant betaald in twaalf halfjaarlijkse tranches. Wat betreft de kapitaalinjecties begint KBC vanaf 2011 coupons te betalen en begint zij de hoofdsom terug te betalen zodra zij surpluskapitaal begint te genereren — in het basisscenario zou dat vanaf 2012 zijn. Rekening houdende met de strafpremie van 50 %, zal KBC in de periode [...] naar verwachting zo’n 7 miljard EUR terugbetalen, hetgeen overeenstemt met de hoofdstom van het overheidskapitaal dat zij heeft ontvangen. KBC is voornemens de staat [...] volledig terug te betalen. Voor de staat bedraagt het intern rendementspercentage (IRR) volgens de prognoses 13,9 % (51). |
| --- | --- |

(154)

Ten slotte wordt in dit plan een overtuigende strategie uitgetekend om de Belgische autoriteiten terug te betalen. Voor de overheidsbeschermingsmaatregel wordt de fee contant betaald in twaalf halfjaarlijkse tranches. Wat betreft de kapitaalinjecties begint KBC vanaf 2011 coupons te betalen en begint zij de hoofdsom terug te betalen zodra zij surpluskapitaal begint te genereren — in het basisscenario zou dat vanaf 2012 zijn. Rekening houdende met de strafpremie van 50 %, zal KBC in de periode [...] naar verwachting zo’n 7 miljard EUR terugbetalen, hetgeen overeenstemt met de hoofdstom van het overheidskapitaal dat zij heeft ontvangen. KBC is voornemens de staat [...] volledig terug te betalen. Voor de staat bedraagt het intern rendementspercentage (IRR) volgens de prognoses 13,9 % (51).

| (155) | Bijgevolg is de Commissie van oordeel dat het door KBC ingediende herstructureringsplan voldoet aan de voorwaarden van de herstructureringsmededeling met betrekking tot het herstel van de levensvatbaarheid op lange termijn. |
| --- | --- |

(155)

Bijgevolg is de Commissie van oordeel dat het door KBC ingediende herstructureringsplan voldoet aan de voorwaarden van de herstructureringsmededeling met betrekking tot het herstel van de levensvatbaarheid op lange termijn.

ii)   Eigen bijdrage/lastenverdeling

| (156) | Volgens de herstructureringsmededeling moet de begunstigde onderneming een passende bijdrage leveren zodat de steun tot het minimum beperkt blijft en de mededingingsdistorsies en de moral hazard worden aangepakt. Met het oog daarop dienen de herstructureringskosten beperkt te blijven, terwijl het steunbedrag beperkt dient te zijn en een aanzienlijke eigen bijdrage noodzakelijk is. |
| --- | --- |

(156)

Volgens de herstructureringsmededeling moet de begunstigde onderneming een passende bijdrage leveren zodat de steun tot het minimum beperkt blijft en de mededingingsdistorsies en de moral hazard worden aangepakt. Met het oog daarop dienen de herstructureringskosten beperkt te blijven, terwijl het steunbedrag beperkt dient te zijn en een aanzienlijke eigen bijdrage noodzakelijk is.

| (157) | Wat betreft de eis dat de kosten van de herstructurering beperkt moeten zijn, geeft de herstructureringsmededeling in punt 23 aan dat de herstructureringssteun beperkt dient te blijven tot het dekken van de kosten die noodzakelijk zijn om de levensvatbaarheid te herstellen. Voorts dienen de banken, om de steun tot een minimum beperkt te houden, eerst hun eigen middelen in te zetten voor de financiering van de herstructurering. Bijgevolg dienen de aan de herstructurering verbonden kosten niet alleen voor rekening van de staat te komen, maar ook van de investeerders in de bank, doordat de verliezen door het beschikbare kapitaal worden geabsorbeerd en doordat voor de overheidsmaatregelen een afdoende vergoeding wordt betaald. |
| --- | --- |

(157)

Wat betreft de eis dat de kosten van de herstructurering beperkt moeten zijn, geeft de herstructureringsmededeling in punt 23 aan dat de herstructureringssteun beperkt dient te blijven tot het dekken van de kosten die noodzakelijk zijn om de levensvatbaarheid te herstellen. Voorts dienen de banken, om de steun tot een minimum beperkt te houden, eerst hun eigen middelen in te zetten voor de financiering van de herstructurering. Bijgevolg dienen de aan de herstructurering verbonden kosten niet alleen voor rekening van de staat te komen, maar ook van de investeerders in de bank, doordat de verliezen door het beschikbare kapitaal worden geabsorbeerd en doordat voor de overheidsmaatregelen een afdoende vergoeding wordt betaald.

1.   De herstructureringskosten beperken

| (158) | De Commissie tekent aan dat de herstructureringskosten beperkt blijven tot de kosten die noodzakelijk zijn om de levensvatbaarheid te herstellen. |
| --- | --- |

(158)

De Commissie tekent aan dat de herstructureringskosten beperkt blijven tot de kosten die noodzakelijk zijn om de levensvatbaarheid te herstellen.

| (159) | De Commissie tekent aan dat de eerste en de tweede herkapitalisaties door KBC zijn gebruikt om haar core Tier 1-kapitaalratio te verbeteren en de solvabiliteit van haar verzekeringsactiviteiten te versterken. Die maatregelen hebben, doordat zij KBC’s kapitaalpositie verbeteren, ook haar mogelijkheden om verliezen te absorberen verbeterd. De overheidsbeschermingsmaatregel werd gebruikt om KBC te beschermen tegen verdere afschrijvingen op haar cdo-portefeuille, alsmede om haar kapitaalratio’s op te trekken. Die maatregel heeft daarmee ook een bron van volatiliteit uit haar balans gehaald. |
| --- | --- |

(159)

De Commissie tekent aan dat de eerste en de tweede herkapitalisaties door KBC zijn gebruikt om haar core Tier 1-kapitaalratio te verbeteren en de solvabiliteit van haar verzekeringsactiviteiten te versterken. Die maatregelen hebben, doordat zij KBC’s kapitaalpositie verbeteren, ook haar mogelijkheden om verliezen te absorberen verbeterd. De overheidsbeschermingsmaatregel werd gebruikt om KBC te beschermen tegen verdere afschrijvingen op haar cdo-portefeuille, alsmede om haar kapitaalratio’s op te trekken. Die maatregel heeft daarmee ook een bron van volatiliteit uit haar balans gehaald.

| (160) | Bijgevolg hebben deze maatregelen bijgedragen tot het herstel van de levensvatbaarheid van KBC, omdat daarmee de bron van KBC’s problemen werd aangepakt, de aanzienlijke afschrijvingen op haar cdo-portefeuille, en de gevolgen van deze afschrijvingen op KBC’s kapitaalpositie. Voorts zal KBC de ontvangen steun niet mogen gebruiken om haar zakelijke activiteiten uit te breiden via acquisities, aangezien zij op dat punt beperkt wordt door de verbintenissen die de Belgische autoriteiten ten aanzien van het overnameverbod hebben gedaan (zie overweging 66). |
| --- | --- |

(160)

Bijgevolg hebben deze maatregelen bijgedragen tot het herstel van de levensvatbaarheid van KBC, omdat daarmee de bron van KBC’s problemen werd aangepakt, de aanzienlijke afschrijvingen op haar cdo-portefeuille, en de gevolgen van deze afschrijvingen op KBC’s kapitaalpositie. Voorts zal KBC de ontvangen steun niet mogen gebruiken om haar zakelijke activiteiten uit te breiden via acquisities, aangezien zij op dat punt beperkt wordt door de verbintenissen die de Belgische autoriteiten ten aanzien van het overnameverbod hebben gedaan (zie overweging 66).

2.   Het steunbedrag beperken — een aanzienlijke eigen bijdrage

| (161) | De Commissie is van oordeel dat het steunbedrag tot het minimum beperkt blijft. De Commissie herhaalt hier dat zij al in haar besluit betreffende de herkapitalisatie (punt 65) en haar besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure (punt 71) heeft aangetoond dat de steun beperkt is tot het minimum dat nodig is om de levensvatbaarheid van KBC te garanderen. |
| --- | --- |

(161)

De Commissie is van oordeel dat het steunbedrag tot het minimum beperkt blijft. De Commissie herhaalt hier dat zij al in haar besluit betreffende de herkapitalisatie (punt 65) en haar besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure (punt 71) heeft aangetoond dat de steun beperkt is tot het minimum dat nodig is om de levensvatbaarheid van KBC te garanderen.

| (162) | In dat verband tekent de Commissie aan dat KBC de Belgische autoriteiten een passende vergoeding zal betalen voor de steun die zij heeft ontvangen. Daardoor wordt het aan KBC verleende steunbedrag noodzakelijkerwijs beperkt. Wat de herkapitalisaties betreft, zal KBC de staat over de effecten een coupon van 8,5 % betalen indien dividend wordt uitgekeerd. KBC dient de effecten tegen 150 % terug te betalen. Zoals in het besluit betreffende de herkapitalisatie en in het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure is vastgesteld, is de prognose dat het interne rendementspercentage (IRR) voor de staat 13,9 % zal bedragen, hetgeen dus hoger ligt dan het door de Commissie in haar herkapitalisatiemededeling geëiste percentage (52). Wat de overheidsbeschermingsmaatregel betreft, doet de Commissie opmerken dat KBC een fee zal betalen, die ongeveer [...]-maal hoger ligt dan wat in de mededeling besmette activa wordt verlangd (zie overweging 127). |
| --- | --- |

(162)

In dat verband tekent de Commissie aan dat KBC de Belgische autoriteiten een passende vergoeding zal betalen voor de steun die zij heeft ontvangen. Daardoor wordt het aan KBC verleende steunbedrag noodzakelijkerwijs beperkt. Wat de herkapitalisaties betreft, zal KBC de staat over de effecten een coupon van 8,5 % betalen indien dividend wordt uitgekeerd. KBC dient de effecten tegen 150 % terug te betalen. Zoals in het besluit betreffende de herkapitalisatie en in het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure is vastgesteld, is de prognose dat het interne rendementspercentage (IRR) voor de staat 13,9 % zal bedragen, hetgeen dus hoger ligt dan het door de Commissie in haar herkapitalisatiemededeling geëiste percentage (52). Wat de overheidsbeschermingsmaatregel betreft, doet de Commissie opmerken dat KBC een fee zal betalen, die ongeveer [...]-maal hoger ligt dan wat in de mededeling besmette activa wordt verlangd (zie overweging 127).

| (163) | De Commissie is voorts van oordeel dat de eigen bijdrage van KBC aan haar eigen herstructurering aanzienlijk is. In het kader van haar financiële herstructurering zal KBC 40 % van haar Tsjechische dochteronderneming ČSOB en 40 % van haar Hongaarse dochteronderneming K & H naar de lokale beurzen brengen. Daardoor wordt het aandeelhouderschap van KBC sterk verwaterd, aangezien de bank thans voor 100 % eigenaar is van die dochterondernemingen, en wordt een bijdrage geleverd door KBC en haar investeerders. De opbrengsten van deze beursgang van ČSOB en K & H zullen KBC’s eigen middelen doen toenemen en zullen worden gebruikt om de staat terug te betalen. |
| --- | --- |

(163)

De Commissie is voorts van oordeel dat de eigen bijdrage van KBC aan haar eigen herstructurering aanzienlijk is. In het kader van haar financiële herstructurering zal KBC 40 % van haar Tsjechische dochteronderneming ČSOB en 40 % van haar Hongaarse dochteronderneming K & H naar de lokale beurzen brengen. Daardoor wordt het aandeelhouderschap van KBC sterk verwaterd, aangezien de bank thans voor 100 % eigenaar is van die dochterondernemingen, en wordt een bijdrage geleverd door KBC en haar investeerders. De opbrengsten van deze beursgang van ČSOB en K & H zullen KBC’s eigen middelen doen toenemen en zullen worden gebruikt om de staat terug te betalen.

| (164) | Verder is KBC voornemens om haar volledige divisie European Private Banking, daaronder begrepen Vitis (levensverzekeringen) te verkopen, waardoor zij haar activiteiten in dat marktsegment volledig stopzet. Ook de opbrengsten van deze verkoop zullen worden gebruikt om KBC’s eigen middelen op te bouwen, en zo de staat terug te betalen. |
| --- | --- |

(164)

Verder is KBC voornemens om haar volledige divisie European Private Banking, daaronder begrepen Vitis (levensverzekeringen) te verkopen, waardoor zij haar activiteiten in dat marktsegment volledig stopzet. Ook de opbrengsten van deze verkoop zullen worden gebruikt om KBC’s eigen middelen op te bouwen, en zo de staat terug te betalen.

| (165) | Wat betreft de verdeling van de lasten, tekent de Commissie aan dat KBC, in het kader van de overheidsbeschermingsmaatregel, op een cdo-portefeuille met een nominale waarde van 23,9 miljard EUR een first loss zal nemen van 9,1 miljard EUR. Daarbij neemt zij nog eens 10 % van de verliezen in de door de Belgische autoriteiten verzekerde super-senior tranche van 14,8 miljard EUR voor haar rekening. |
| --- | --- |

(165)

Wat betreft de verdeling van de lasten, tekent de Commissie aan dat KBC, in het kader van de overheidsbeschermingsmaatregel, op een cdo-portefeuille met een nominale waarde van 23,9 miljard EUR een first loss zal nemen van 9,1 miljard EUR. Daarbij neemt zij nog eens 10 % van de verliezen in de door de Belgische autoriteiten verzekerde super-senior tranche van 14,8 miljard EUR voor haar rekening.

| (166) | Ten slotte tekent de Commissie aan dat de Belgische autoriteiten zich ertoe hebben verbonden dat KBC geen coupons zal betalen of achtergestelde schuldinstrumenten zal terugbetalen, tenzij zij daartoe wettelijk verplicht is. Als gevolg daarvan zullen achtergestelde schuldeisers een beperkte vergoeding ontvangen en op die wijze bijdragen aan de herstructurering. |
| --- | --- |

(166)

Ten slotte tekent de Commissie aan dat de Belgische autoriteiten zich ertoe hebben verbonden dat KBC geen coupons zal betalen of achtergestelde schuldinstrumenten zal terugbetalen, tenzij zij daartoe wettelijk verplicht is. Als gevolg daarvan zullen achtergestelde schuldeisers een beperkte vergoeding ontvangen en op die wijze bijdragen aan de herstructurering.

iii)   Maatregelen ter beperking van de verstoring van de mededinging

| (167) | Volgens de herstructureringsmededeling moet het herstructureringsplan maatregelen voorstellen om de concurrentiedistorsies te beperken en een concurrerende banksector waarborgen. Bovendien dienen zij ook een oplossing te bieden voor vraagstukken van moral hazard en te garanderen dat staatssteun niet wordt gebruikt om concurrentieverstorende gedragingen te financieren. |
| --- | --- |

(167)

Volgens de herstructureringsmededeling moet het herstructureringsplan maatregelen voorstellen om de concurrentiedistorsies te beperken en een concurrerende banksector waarborgen. Bovendien dienen zij ook een oplossing te bieden voor vraagstukken van moral hazard en te garanderen dat staatssteun niet wordt gebruikt om concurrentieverstorende gedragingen te financieren.

| (168) | Wat betreft de maatregelen om de concurrentiedistorsie te beperken, geeft de herstructureringsmededeling aan dat de Commissie bij haar beoordeling rekening dient te houden met het steunbedrag, de mate waarin de lasten worden verdeeld, en de gevolgen die de positie van de financiële instelling zal hebben op de markt na de herstructurering. Op basis van die analyse dienen dan passende compenserende maatregelen te worden uitgewerkt. |
| --- | --- |

(168)

Wat betreft de maatregelen om de concurrentiedistorsie te beperken, geeft de herstructureringsmededeling aan dat de Commissie bij haar beoordeling rekening dient te houden met het steunbedrag, de mate waarin de lasten worden verdeeld, en de gevolgen die de positie van de financiële instelling zal hebben op de markt na de herstructurering. Op basis van die analyse dienen dan passende compenserende maatregelen te worden uitgewerkt.

| (169) | De Commissie tekent aan dat KBC omvangrijke staatssteun heeft ontvangen, aanzienlijk meer dan de benchmark van 2 % risicogewogen activa van de mededeling herkapitalisatie en de mededeling besmette activa (53). Tegen die achtergrond komt de Commissie tot de conclusie dat de steun aan KBC concurrentiedistorsies heeft veroorzaakt op de markten waar de onderneming een aanzienlijke aanwezigheid heeft. |
| --- | --- |

(169)

De Commissie tekent aan dat KBC omvangrijke staatssteun heeft ontvangen, aanzienlijk meer dan de benchmark van 2 % risicogewogen activa van de mededeling herkapitalisatie en de mededeling besmette activa (53). Tegen die achtergrond komt de Commissie tot de conclusie dat de steun aan KBC concurrentiedistorsies heeft veroorzaakt op de markten waar de onderneming een aanzienlijke aanwezigheid heeft.

| (170) | Daartegenover staat dat er diverse aspecten zijn die mee in rekening dienen te worden genomen bij het beoordelen van de concurrentiedistorsie die de aan KBC verleende steun veroorzaakt. Ten eerste is de belangrijkste factor achter de problemen van KBC haar blootstelling aan afschrijvingen tegen marktwaarde op haar cdo-portefeuille, in plaats van het nemen van buitensporige risico’s en daardoor veroorzaakte verliezen in haar basisbusinessmodel. KBC heeft haar activiteiten in deze sector stopgezet. Ten tweede betaalt KBC een passende vergoeding voor de staatssteun die zij heeft ontvangen. De prognose is dat de Belgische autoriteiten op hun kapitaalinjecties een rendement van 13,9 % zullen behalen. Wat de overheidsbeschermingsmaatregel betreft, de Belgische autoriteiten garanderen de portefeuille tegen een waarde bij overdracht die aanzienlijk onder de reële waarde ervan in het economisch verkeer ligt, terwijl de vergoeding die zij voor de kapitaalondersteuning en het verschaffen van de kapitaalgarantie ontvangen, boven het niveau van de richtsnoeren van de Commissie ligt. Ten derde zorgt de beursgang van ČSOB en K & H op de Tsjechische en Hongaarse markten voor een aanzienlijke lastenverdeling. |
| --- | --- |

(170)

Daartegenover staat dat er diverse aspecten zijn die mee in rekening dienen te worden genomen bij het beoordelen van de concurrentiedistorsie die de aan KBC verleende steun veroorzaakt. Ten eerste is de belangrijkste factor achter de problemen van KBC haar blootstelling aan afschrijvingen tegen marktwaarde op haar cdo-portefeuille, in plaats van het nemen van buitensporige risico’s en daardoor veroorzaakte verliezen in haar basisbusinessmodel. KBC heeft haar activiteiten in deze sector stopgezet. Ten tweede betaalt KBC een passende vergoeding voor de staatssteun die zij heeft ontvangen. De prognose is dat de Belgische autoriteiten op hun kapitaalinjecties een rendement van 13,9 % zullen behalen. Wat de overheidsbeschermingsmaatregel betreft, de Belgische autoriteiten garanderen de portefeuille tegen een waarde bij overdracht die aanzienlijk onder de reële waarde ervan in het economisch verkeer ligt, terwijl de vergoeding die zij voor de kapitaalondersteuning en het verschaffen van de kapitaalgarantie ontvangen, boven het niveau van de richtsnoeren van de Commissie ligt. Ten derde zorgt de beursgang van ČSOB en K & H op de Tsjechische en Hongaarse markten voor een aanzienlijke lastenverdeling.

| (171) | Niettemin is de Commissie nog steeds van oordeel dat geschikte maatregelen dienen te worden genomen om een oplossing te geven aan de resterende concurrentiedistorsies. |
| --- | --- |

(171)

Niettemin is de Commissie nog steeds van oordeel dat geschikte maatregelen dienen te worden genomen om een oplossing te geven aan de resterende concurrentiedistorsies.

| (172) | KBC zal haar balans inkrimpen met 20 % in termen van risicogewogen groepsactiva op pro-formabasis (17 % in termen van totale activa). Deze inkrimping wordt vooral bereikt door afstotingen ([...] %) en het afbouwen van KBC Financial Products ([...] %). Daardoor zal KBC haar marktaanwezigheid op diverse markten inkrimpen. In dat verband dient te worden aangetekend dat KBC, om redenen van financiële stabiliteit, in bepaalde landen niet zal worden verplicht om activiteiten af te stoten, zoals in overweging 177 wordt uiteengezet. Daardoor wordt in wezen zo’n [...] % van KBC’s balans afgeschermd tegen afstoting of afbouw. |
| --- | --- |

(172)

KBC zal haar balans inkrimpen met 20 % in termen van risicogewogen groepsactiva op pro-formabasis (17 % in termen van totale activa). Deze inkrimping wordt vooral bereikt door afstotingen ([...] %) en het afbouwen van KBC Financial Products ([...] %). Daardoor zal KBC haar marktaanwezigheid op diverse markten inkrimpen. In dat verband dient te worden aangetekend dat KBC, om redenen van financiële stabiliteit, in bepaalde landen niet zal worden verplicht om activiteiten af te stoten, zoals in overweging 177 wordt uiteengezet. Daardoor wordt in wezen zo’n [...] % van KBC’s balans afgeschermd tegen afstoting of afbouw.

| (173) | Met name stelt KBC voor om Centea en Fidea van de hand te doen, die, hoewel zij een eigen merknaam hebben, toch belangrijke onderdelen van haar zakelijke strategie in België zijn. Centea en Fidea zijn winstgevende bedrijfsonderdelen met een herkenbare merknaam die betrekkelijk gemakkelijk zijn af te splitsen van de divisie België van KBC. Het zijn ook twee levensvatbare en onafhankelijke entiteiten op de Belgische markt, die zichzelf financieren, over een grote reeks contactpunten voor cliënten beschikken en winstgevend zijn. [...]. Zij is ook bereid backofficediensten te verlenen om de overdracht van deze onderdelen aan een nieuwe eigenaar te bevorderen. |
| --- | --- |

(173)

Met name stelt KBC voor om Centea en Fidea van de hand te doen, die, hoewel zij een eigen merknaam hebben, toch belangrijke onderdelen van haar zakelijke strategie in België zijn. Centea en Fidea zijn winstgevende bedrijfsonderdelen met een herkenbare merknaam die betrekkelijk gemakkelijk zijn af te splitsen van de divisie België van KBC. Het zijn ook twee levensvatbare en onafhankelijke entiteiten op de Belgische markt, die zichzelf financieren, over een grote reeks contactpunten voor cliënten beschikken en winstgevend zijn. [...]. Zij is ook bereid backofficediensten te verlenen om de overdracht van deze onderdelen aan een nieuwe eigenaar te bevorderen.

| (174) | In 2008 had Centea een marktaandeel (in volume) van [...] % voor hypotheekkredieten, [...] % voor debetkaarten (aantal kaarten), [...] % voor zichtrekeningen en [...] % voor deposito’s/spaarrekeningen. Zij beschikt over eigen middelen om zich te financieren en draagt netto bij aan de funding van KBC. Centea heeft een nationaal netwerk van 712 contactpunten voor cliënten met een portfolio dat een volledig aanbod bankproducten biedt. Centea heeft haar eigen front-office functie. Backofficediensten (daaronder begrepen IT-diensten) worden verleend door de Divisie Gemeenschappelijke Diensten en Operaties van KBC. Fidea heeft een marktaandeel van [...] % voor tak 21-levensverzekeringen, [...] % voor tak 23-levensverzekeringen, [...] % voor schadeverzekeringen en [...] % voor ongevallen- en ziekteverzekeringen. Tabel 2 laat de marktaandelen van KBC, Centea en Fidea in België zien, alsmede de effecten van de voorgestelde afstotingen op KBC’s totale marktaandeel.
  [...] |
| --- | --- |

(174)

In 2008 had Centea een marktaandeel (in volume) van [...] % voor hypotheekkredieten, [...] % voor debetkaarten (aantal kaarten), [...] % voor zichtrekeningen en [...] % voor deposito’s/spaarrekeningen. Zij beschikt over eigen middelen om zich te financieren en draagt netto bij aan de funding van KBC. Centea heeft een nationaal netwerk van 712 contactpunten voor cliënten met een portfolio dat een volledig aanbod bankproducten biedt. Centea heeft haar eigen front-office functie. Backofficediensten (daaronder begrepen IT-diensten) worden verleend door de Divisie Gemeenschappelijke Diensten en Operaties van KBC. Fidea heeft een marktaandeel van [...] % voor tak 21-levensverzekeringen, [...] % voor tak 23-levensverzekeringen, [...] % voor schadeverzekeringen en [...] % voor ongevallen- en ziekteverzekeringen. Tabel 2 laat de marktaandelen van KBC, Centea en Fidea in België zien, alsmede de effecten van de voorgestelde afstotingen op KBC’s totale marktaandeel.

[...]

| (175) | Een aanzienlijke structurele maatregel, zoals het creëren van een nieuwe concurrent uit een gevestigde speler met een groot marktaandeel, kan de mededinging op een voorheen geconcentreerde markt helpen te bevorderen. Dit geldt voor de Belgische markt waar vier grote spelers de meerderheid van de retailmarkt voor hun rekening nemen. |
| --- | --- |

(175)

Een aanzienlijke structurele maatregel, zoals het creëren van een nieuwe concurrent uit een gevestigde speler met een groot marktaandeel, kan de mededinging op een voorheen geconcentreerde markt helpen te bevorderen. Dit geldt voor de Belgische markt waar vier grote spelers de meerderheid van de retailmarkt voor hun rekening nemen.

| (176) | De Commissie beschouwt deze afstotingen als een geschikt middel om de concurrentie op de geconcentreerde Belgische retail bankenmarkt te versterken. Met hun gevestigde merknaam en distributienetwerken vormen Centea en Fidea aantrekkelijke doelwitten voor concurrenten die de Belgische markt willen betreden of hun aanwezigheid daar willen uitbreiden. Ondanks dat het marktaandeel van deze afstotingen in bepaalde marktsegmenten gering is, is de Commissie van oordeel dat dit wordt gecompenseerd door het feit dat de betrokken entiteiten betrekkelijk onafhankelijk zijn en dat KBC zich ertoe heeft verbonden dat deze afstotingen [...] zullen plaatsvinden. |
| --- | --- |

(176)

De Commissie beschouwt deze afstotingen als een geschikt middel om de concurrentie op de geconcentreerde Belgische retail bankenmarkt te versterken. Met hun gevestigde merknaam en distributienetwerken vormen Centea en Fidea aantrekkelijke doelwitten voor concurrenten die de Belgische markt willen betreden of hun aanwezigheid daar willen uitbreiden. Ondanks dat het marktaandeel van deze afstotingen in bepaalde marktsegmenten gering is, is de Commissie van oordeel dat dit wordt gecompenseerd door het feit dat de betrokken entiteiten betrekkelijk onafhankelijk zijn en dat KBC zich ertoe heeft verbonden dat deze afstotingen [...] zullen plaatsvinden.

| (177) | Bovendien zal KBC haar expansie in Centraal- en Oost-Europa en Rusland beperken tot de landen waar zij al een aanzienlijke aanwezigheid heeft, hetgeen een beperking betekent van haar eerdere expansieplannen. Dit kan worden beschouwd als een beperking van de concurrentiedistorsie, aangezien KBC geen staatssteun zal gebruiken om uit te breiden op markten waar zij momenteel geen levensvatbare activiteiten heeft of in activiteiten die geen deel uitmaken van haar bijgestelde businessmodel. Niettemin acht de Commissie het passend dat van KBC niet wordt verlangd dat zij zich terugtrekt uit al haar markten in de regio Centraal- en Oost-Europa en Rusland, die zij als een kernmarkt beschouwt. Zoals in de overwegingen 12 en 13 is beschreven, is KBC een aanzienlijke marktspeler in verschillende van die landen. Voor de financiële stabiliteit in deze landen en voor de kredietverschaffing aan de reële economie zou het schadelijk kunnen zijn indien KBC haar aanwezigheid in deze regio verder zou moeten inkrimpen. Hetzelfde geldt voor KBC’s aanwezigheid in Ierland. |
| --- | --- |

(177)

Bovendien zal KBC haar expansie in Centraal- en Oost-Europa en Rusland beperken tot de landen waar zij al een aanzienlijke aanwezigheid heeft, hetgeen een beperking betekent van haar eerdere expansieplannen. Dit kan worden beschouwd als een beperking van de concurrentiedistorsie, aangezien KBC geen staatssteun zal gebruiken om uit te breiden op markten waar zij momenteel geen levensvatbare activiteiten heeft of in activiteiten die geen deel uitmaken van haar bijgestelde businessmodel. Niettemin acht de Commissie het passend dat van KBC niet wordt verlangd dat zij zich terugtrekt uit al haar markten in de regio Centraal- en Oost-Europa en Rusland, die zij als een kernmarkt beschouwt. Zoals in de overwegingen 12 en 13 is beschreven, is KBC een aanzienlijke marktspeler in verschillende van die landen. Voor de financiële stabiliteit in deze landen en voor de kredietverschaffing aan de reële economie zou het schadelijk kunnen zijn indien KBC haar aanwezigheid in deze regio verder zou moeten inkrimpen. Hetzelfde geldt voor KBC’s aanwezigheid in Ierland.

| (178) | Voorts is de Commissie van oordeel dat het pakket maatregelen een afdoende oplossing biedt voor het vraagstuk van de moral hazard. KBC heeft een omvattende verkoop voorgesteld van andere kernactiviteiten (private banking, merchant banking, Centraal- en Oost-Europa en Rusland) en niet-kernactiviteiten zoals die in punt 4.2.2 van deze beschikking zijn beschreven. [...] Dit vertegenwoordigt een aanzienlijke inkrimping van de zakelijke activiteiten van KBC. |
| --- | --- |

(178)

Voorts is de Commissie van oordeel dat het pakket maatregelen een afdoende oplossing biedt voor het vraagstuk van de moral hazard. KBC heeft een omvattende verkoop voorgesteld van andere kernactiviteiten (private banking, merchant banking, Centraal- en Oost-Europa en Rusland) en niet-kernactiviteiten zoals die in punt 4.2.2 van deze beschikking zijn beschreven. [...] Dit vertegenwoordigt een aanzienlijke inkrimping van de zakelijke activiteiten van KBC.

| (179) | De Commissie tekent aan dat de Belgische autoriteiten een gedetailleerd tijdsschema voor de voorgenomen afstotingen hebben verschaft, zoals beschreven in overweging 62. Voorts neemt de Commissie nota van het feit dat hold-separate managers voor Centea en Fidea, een monitoring trustee en met de afstoting belaste trustees, waar nodig, worden aangesteld. Dergelijke toezeggingen bieden de garantie dat het merendeel van de inkrimping van KBC tijdig zal plaatsvinden. Er is weliswaar nog ruimte om de beoogde data voor de afstotingen te verlengen, maar dat kan alleen nadat de Commissie daarvoor uitdrukkelijk toestemming heeft verleend. |
| --- | --- |

(179)

De Commissie tekent aan dat de Belgische autoriteiten een gedetailleerd tijdsschema voor de voorgenomen afstotingen hebben verschaft, zoals beschreven in overweging 62. Voorts neemt de Commissie nota van het feit dat hold-separate managers voor Centea en Fidea, een monitoring trustee en met de afstoting belaste trustees, waar nodig, worden aangesteld. Dergelijke toezeggingen bieden de garantie dat het merendeel van de inkrimping van KBC tijdig zal plaatsvinden. Er is weliswaar nog ruimte om de beoogde data voor de afstotingen te verlengen, maar dat kan alleen nadat de Commissie daarvoor uitdrukkelijk toestemming heeft verleend.

| (180) | De Commissie staat positief tegenover de verbintenissen op het gebied van gedragsbeperkingen die KBC en de Belgische autoriteiten hebben gedaan en die in de overwegingen 63 tot en met 77 nader zijn beschreven. Deze verbintenissen omvatten onder meer een toezegging met betrekking tot de kredietverschaffing aan de reële economie, een verbod op prijsleiderschap en een verbod om de staatssteun te gebruiken bij massamarketing; aldus wordt voorkomen dat KBC de steun gebruikt om concurrentieverstorende marktgedragingen te financieren. Het verbod op acquisities biedt een verdere garantie dat de staatssteun niet wordt gebruikt om concurrenten over te nemen. |
| --- | --- |

(180)

De Commissie staat positief tegenover de verbintenissen op het gebied van gedragsbeperkingen die KBC en de Belgische autoriteiten hebben gedaan en die in de overwegingen 63 tot en met 77 nader zijn beschreven. Deze verbintenissen omvatten onder meer een toezegging met betrekking tot de kredietverschaffing aan de reële economie, een verbod op prijsleiderschap en een verbod om de staatssteun te gebruiken bij massamarketing; aldus wordt voorkomen dat KBC de steun gebruikt om concurrentieverstorende marktgedragingen te financieren. Het verbod op acquisities biedt een verdere garantie dat de staatssteun niet wordt gebruikt om concurrenten over te nemen.

| (181) | Ten aanzien van het verbod op prijsleiderschap komt de Commissie tot de bevinding dat dit in lijn is met punt 44 van de herstructureringsmededeling, omdat het dient als garantie dat de staatssteun niet kan worden gebruikt om voorwaarden aan te bieden die niet haalbaar zijn voor concurrenten die geen staatssteun ontvangen. De Commissie acht een dergelijk verbod passend voor markten waar KBC een sterke aanwezigheid heeft met een marktaandeel van ten minste [0-10] % en waar zij geen concurrentiebevorderende structurele maatregelen onderneemt. In deze zaak acht de Commissie het passend dat het verbod op prijsleiderschap niet geldt voor België, aangezien de afstoting van Centea en Fidea een aanzienlijke structurele maatregel is die tot versterkte concurrentie op de Belgische markt moet leiden. |
| --- | --- |

(181)

Ten aanzien van het verbod op prijsleiderschap komt de Commissie tot de bevinding dat dit in lijn is met punt 44 van de herstructureringsmededeling, omdat het dient als garantie dat de staatssteun niet kan worden gebruikt om voorwaarden aan te bieden die niet haalbaar zijn voor concurrenten die geen staatssteun ontvangen. De Commissie acht een dergelijk verbod passend voor markten waar KBC een sterke aanwezigheid heeft met een marktaandeel van ten minste [0-10] % en waar zij geen concurrentiebevorderende structurele maatregelen onderneemt. In deze zaak acht de Commissie het passend dat het verbod op prijsleiderschap niet geldt voor België, aangezien de afstoting van Centea en Fidea een aanzienlijke structurele maatregel is die tot versterkte concurrentie op de Belgische markt moet leiden.

| (182) | Rekening houdende met de omvang van de lastenverdeling en de naar verwachting korte tijdsspanne voor de tenuitvoerlegging ervan, is de Commissie van oordeel dat de omvang en de aard van de door KBC voorgestelde maatregelen afdoende zijn en passend om eventuele concurrentiedistorsies aan te pakken. |
| --- | --- |

(182)

Rekening houdende met de omvang van de lastenverdeling en de naar verwachting korte tijdsspanne voor de tenuitvoerlegging ervan, is de Commissie van oordeel dat de omvang en de aard van de door KBC voorgestelde maatregelen afdoende zijn en passend om eventuele concurrentiedistorsies aan te pakken.

8.3.4.   MONITORING

| (183) | De Commissie tekent aan dat, volgens punt 46 van de herstructureringsmededeling, regelmatige, gedetailleerde verslagen van de lidstaat noodzakelijk zijn om te kunnen nagaan of het herstructureringsplan correct wordt uitgevoerd. Bijgevolg dienen de Belgische autoriteiten bij de Commissie dit soort verslagen om de zes maanden, te rekenen vanaf het tijdstip van de onderhavige beschikking, in te dienen. |
| --- | --- |

(183)

De Commissie tekent aan dat, volgens punt 46 van de herstructureringsmededeling, regelmatige, gedetailleerde verslagen van de lidstaat noodzakelijk zijn om te kunnen nagaan of het herstructureringsplan correct wordt uitgevoerd. Bijgevolg dienen de Belgische autoriteiten bij de Commissie dit soort verslagen om de zes maanden, te rekenen vanaf het tijdstip van de onderhavige beschikking, in te dienen.

| (184) | De Commissie komt tot de bevinding dat het herstructureringsplan zoals dat in punt 4 van de onderhavige beschikking is beschreven, verenigbaar is met artikel 87, lid 3, onder b), van het Verdrag. |
| --- | --- |

(184)

De Commissie komt tot de bevinding dat het herstructureringsplan zoals dat in punt 4 van de onderhavige beschikking is beschreven, verenigbaar is met artikel 87, lid 3, onder b), van het Verdrag.

9.   CONCLUSIE

| (185) | Op grond van de bovenstaande beoordeling van de overheidsbeschermingsmaatregel en het herstructureringsplan van KBC, alsmede van de door de Belgische autoriteiten en KBC gegeven verbintenissen, maakt de Commissie geen bezwaar tegen het herstructureringsplan en de omzetting van de reddingsmaatregelen in herstructureringssteun, |
| --- | --- |

(185)

Op grond van de bovenstaande beoordeling van de overheidsbeschermingsmaatregel en het herstructureringsplan van KBC, alsmede van de door de Belgische autoriteiten en KBC gegeven verbintenissen, maakt de Commissie geen bezwaar tegen het herstructureringsplan en de omzetting van de reddingsmaatregelen in herstructureringssteun,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN:

Artikel 1

De overheidsbeschermingsmaatregel die België ten gunste van KBC ten uitvoer heeft gelegd, vormt staatssteun in de zin van artikel 87, lid 1, van het Verdrag, die verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt mits de in bijlage I opgenomen verbintenissen worden nagekomen.

Artikel 2

België deelt de Commissie binnen twee maanden vanaf de kennisgeving van deze beschikking mee welke maatregelen het heeft genomen om hieraan te voldoen. Voorts dient België om de zes maanden gedetailleerde verslagen in, voor het eerst zes maanden na het tijdstip van de onderhavige beschikking.

Artikel 3

Deze beschikking is gericht tot het Koninkrijk België.

Gedaan te Brussel, 18 november 2009.

Voor de Commissie

Neelie KROES

Lid van de Commissie

---

(1)  Besluit van de Commissie betreffende steunmaatregel C 18/09, Herkapitalisatie en asset relief voor KBC (PB C 216 van 10.9.2009, blz. 10).

1

Herkapitalisatie en asset relief voor KBC

(2)  Besluit van de Commissie betreffende steunmaatregel N 602/09, KBC (PB C 109 van 13.5.2009, blz. 4). Wanneer in het navolgende sprake is van „het besluit betreffende de herkapitalisatie”, wordt daarmee verwezen naar het in deze voetnoot vermelde besluit.

2

KBC

(3)  Belgische federale overheid/les autorités fédérales belges.

3

(4)  Vlaamse overheid/le gouvernement flamand.

4

(5)  In het kader van deze beschikking zal de Commissie in hetgeen volgt voor de Belgische autoriteiten geen onderscheid maken tussen de Belgische federale overheid en de Vlaamse overheid. Naar deze beide overheden wordt verwezen als „de Belgische autoriteiten”.

5

(6)  Het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure ziet op drie punten: de goedkeuring van de tweede herkapitalisatie als reddingssteun voor een periode van zes maanden; de tijdelijke goedkeuring van de overheidsbescherming, en de inleiding van de onderzoekprocedure ten aanzien van bepaalde aspecten van de overheidsbescherming.

6

(7)  Besluit van de Commissie betreffende steunmaatregel N 360/09, België — Tweede herkapitalisatie en activaondersteuning voor KBC (PB C 216 van 10.9.2009, blz. 10). Wanneer in het navolgende sprake is van „het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure” wordt daarmee verwezen naar het in deze voetnoot vermelde besluit.

7

Tweede herkapitalisatie en activaondersteuning voor KBC

(8)  Eind 2008 bedroegen de risicogewogen activa van KBC Bank 141,4 miljard EUR. KBC heeft aanzienlijke verzekeringsactiviteiten, waarvoor het concept „risicogewogen activa” niet geldt. Om een vergelijking mogelijk te maken, werd een benaderende maatstaf gecreëerd om een equivalent voor de risicogewogen activa van het verzekeringsbedrijf te kunnen bepalen, nl. door de dekkingsgraad van het verzekeringsbedrijf te delen door 8 %. Dat levert voor het concern 178,3 miljard EUR risicogewogen activa op (eind 2008); op dit bedrag zijn alle steunberekeningen in deze beschikking gebaseerd.

8

(9)  PB C 109 van 13.5.2009, blz. 4.

9

(10)  Cdo’s bestaan doorgaans uit verschillende tranches die worden ingedeeld volgens hun niveau van achterstelling. KBC’s cdo’s bestaan meestal uit een equity-tranche, een junior-tranche, een mezzanine-tranche en een super-senior tranche. De equity-tranche is het meest en de super-senior tranche het minst achtergesteld.

10

(11)  Zie voetnoot 1.

11

(12)  Zie voetnoot 1.

12

(13)  Commissie voor het Bank-, Financie- en Assurantiewezen/Commission Bancaire, Financière et des Assurances.

13

(14)  90 % van het bedrag cdo’s heeft als eindvervaldag eind 2017.

14

(15)  Bedrijfsgevoelige informatie. Getallen of percentages zijn, voor zover mogelijk, vervangen door bandbreedtes tussen vierkante haken [...].

15

(16)  Het precieze bedrag is 19,97 miljard EUR.

16

(17)  Daarvan is 4 miljard EUR via Assurisk afgedekt en 1,5 miljard EUR via KBC Financial Products.

17

(18)  De waardering van de cdo’s is in de resultaten over het tweede kwartaal 2009 gestegen tot 16 miljard EUR, deels door de verbeterde marktomstandigheden.

18

(19)  Gemiddelde aandelenkoers in een periode van 30 dagen vóór de transactie.

19

(20)  MBIA heeft elf van deze vijftien cdo’s verzekerd. Voor die instrumenten zullen de Belgische autoriteiten KBC vergoeden voor verliezen ingeval er een credit event heeft plaatsgevonden waardoor op deze verzekering een beroep moet worden gedaan en MBIA daarbij haar verplichtingen niet nakomt. In lijn met het algemene ontwerp van de maatregel worden de verplichtingen van MBIA per cdo bepaald. Mocht MBIA nadien toch haar verplichtingen nakomen, dan zal KBC het al door de staat betaalde bedrag moeten terugbetalen, tegen redelijke kosten.

20

credit event

(21)  Ingeval het hybride instrument wordt uitgegeven, is de vergoeding het totaal van de opbrengst over een Belgische vijfjaars overheidsobligatie, 3 % en vijfmaal de mediaan van de vijfjaars cds-spreads van KBC berekend over de periode van 1.1.2007 tot 31.8.2008. Op basis van actuele cijfers zou dat een rendement opleveren van 8,5 % (nl. 2,82 % + 3 % + (5*.0535) = 8,5 %). De uitgifteprijs van het effect zou zijn gebaseerd op de gemiddelde aandelenkoers in de 30 dagen vóór de transactie en de effecten zouden in aandelenkapitaal kunnen worden omgezet in een één-op-één-basis.

21

(22)  KBC voert aan dat, volgens de IFRS-boekhoudregels, zowel de gegarandeerde cdo-portefeuille als de garantie tegen hun reële waarde moeten worden gewaardeerd. Dat betekent dat de garantie eventuele veranderingen in de reële waarde van de gegarandeerde instrumenten één-op-één moet dekken. Indien dat niet het geval zou zijn, zou er een aanzienlijk risico zijn dat veranderingen in de reële waarde van de cdo’s de winst-en-verliesrekening van KBC ongunstig zouden blijven beïnvloeden, waardoor de maatregel zijn doel zou voorbijschieten. Dit betekent dat de garantie voor ieder instrument afzonderlijk moet worden geconstrueerd, en niet voor de portefeuille in zijn geheel.

22

(23)  De in dit verband verwachte verliezen zijn van bijzonder belang in de door de deskundige van de Belgische staat uitgevoerde analyses. De verliezen in de derde tranche belopen naar verwachting 1,13 miljard EUR, maar dit betekent niet dat de verwachte verliezen in de first loss tranche en de equity tranche gelijk zijn aan de som van deze beide tranches. De verwachte verliezen zijn namelijk de uitkomst van stochastische modellen waarin een groot aantal scenario’s worden toegepast en gemiddeld. Ter illustratie van de door de deskundigen gehanteerde methodiek: in de aanname van een portefeuille van 10, die is uitgesplitst in twee tranches van 5, waarop 10 scenario’s worden toegepast, met 5 die een verlies van 2,5 opleveren en 5 die een verlies van 7,5 opleveren, bedraagt het verwachte verlies op de totale portefeuille 5. Het verwachte verlies zal echter 3,75 EUR op de eerste tranche bedragen (nl. 5 × 2,5 en 5 × 5, waarbij 7,5 beperkt is tot het maximumverlies binnen het first loss van 5) en 1,25 op de tweede tranche (nl. 5 × 0 en 5 × 2,5). Het totale verlies komt overeen met het gemiddelde verlies van 5 (3,75 + 1,25).

23

first loss

equity

first loss

(24)  [...].

24

(25)  Het precieze bedrag is 718 958 556 EUR.

25

(26)  Het precieze bedrag is 1 325 480 484 EUR.

26

(27)  PB C 195 van 19.8.2009, blz. 9.

27

(28)  België, de Tsjechische Republiek, Polen, Hongarije, Slowakije en Bulgarije.

28

(29)  In dit geval betekent „pro-formacijfergegevens” dat de voor afstoting of afbouw geselecteerde bedrijfsonderdelen goed zijn voor 20 % van de totale risicogewogen activa van de groep per ultimo 2008.

29

(30)  Ten behoeve van dit pakket verbintenissen gelden de nominale bedragen als zijnde terugbetaald wanneer een bedrag van 7 miljard EUR is terugbetaald.

30

(31)  Kernvermogen stemt hier overeen met eigen vermogen plus reserves.

31

(32)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1.

32

(33)  Ten behoeve van deze verbintenis is „een cdo” een effectiseringstransactie van een portfolio kredieten, met de volgende kenmerken: i) er is sprake van het herverpakken van een portfolio activa, en bij deze activa kan het gaan om obligaties, kredieten, derivaten of andere schuldverplichtingen; ii) het kredietrisico ten aanzien van deze activa wordt herverpakt in meerdere tranches van effecten met een verschillende seniority en verkocht aan beleggers, en iii) de transactie is in hoofdzaak gericht op arbitrage (arbitrage driven), het hoofddoel van de transactie is dus winst te halen uit het verschil tussen de marktprijs van de onderliggende activa en de prijs waartegen het geëffectiseerde risico als gestructureerd product kan worden verkocht.

33

seniority

arbitrage driven

(34)  „Sleutelpersoneel” is alle personeel dat noodzakelijk is om de levensvatbaarheid en het concurrentievermogen van het af te stoten onderdeel in stand te houden.

34

(35)  De „hold-separate manager” is de persoon die wordt belast met de dagelijkse bedrijfsvoering van het af te stoten bedrijfsonderdeel, zoals die wordt gemonitord door de monitoring trustee.

35

(36)  Na zuivering van het procyclische effect van de verwachte credit defaults.

36

credit defaults

(37)  Mededeling van de Commissie „De herkapitalisatie van financiële instellingen in de huidige financiële crisis: beperking van steun tot het noodzakelijke minimum en bescherming tegen buitensporige mededingingverstoringen” (PB C 10 van 15.1.2009, blz. 2).

37

(38)  Mededeling van de Commissie betreffende de behandeling van aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa in de communautaire banksector (PB C 72 van 26.3.2009, blz. 1).

38

(39)  Mededeling van de Commissie betreffende het herstel van de levensvatbaarheid en herstructureringsmaatregelen in de financiële sector tijdens de huidige crisis beoordeeld op grond van de staatssteunregels (PB C 195 van 19.8.2009, blz. 9).

39

(40)  Zie voetnoot 38.

40

(41)  Van de 14,8 miljard EUR blijven er nog steeds 1,48 miljard EUR (10 %) voor rekening van KBC.

41

(42)  De waarde is de waarde op basis van een modellenbenadering (mark-to-model). Diezelfde waarde was, volgens de door KBC verschafte gegevens, aan het eind van het tweede kwartaal 2009 gestegen tot 16 miljard EUR.

42

mark-to-model

(43)  Zie overweging 127 van de onderhavige beschikking.

43

(44)  PB C 270 van 25.10.2008, blz. 8.

44

(45)  Zie o.a. het besluit van de Commissie betreffende steunmaatregel N574/08, Overheidsgaranties voor Fortis Bank (PB C 38 van 17.2.2009, blz. 2); het besluit van de Commissie betreffende steunmaatregelen NN 42/08, NN 46/08 en NN 53/A/08, Herstructureringssteun ten behoeve van Fortis Bank en Fortis Banque Luxembourg (PB C 80 van 3.4.2009, blz. 7); het besluit van de Commissie betreffende steunmaatregel NN 57/08, Noodsteun ten behoeve van Ethias (PB C 176 van 29.7.2009, blz. 1), en de in voetnoten 1 en 2 aangehaalde besluiten van de Commissie met betrekking tot KBC.

45

Overheidsgaranties voor Fortis Bank

Herstructureringssteun ten behoeve van Fortis Bank en Fortis Banque Luxembourg

Noodsteun ten behoeve van Ethias

(46)  Zie de beschrijving van de overheidsbescherming in de overwegingen 27 en 28 van de onderhavige beschikking.

46

(47)  6,3 miljard EUR * Tier 1-ratio van 8 % = 504 miljoen EUR * 7 % (safe harbour kapitaalvergoeding minus fundingkosten) = 35 miljoen EUR.

47

safe harbour

(48)  Aangezien via deze kapitaalgarantie geen liquide middelen worden verschaft, is het bestanddeel met betrekking tot de fundingkosten van de overheid hier niet van toepassing.

48

(49)  Zie punt 52 van het besluit van de Commissie betreffende steunmaatregel N 507/08, Financial Support Measures to Financial Institutions in the UK (PB C 290 van 13.11.2008, blz. 4).

49

Financial Support Measures to Financial Institutions in the UK

(50)  Om boekhoudkundige redenen werd de kwalificatie van de ABS-portefeuille eind 2008 aangepast tot „leningen en vorderingen”, waardoor de volatiliteit van KBC’s winst-en-verliesrekening is verminderd doordat negatieve waardeaanpassingen in de portefeuille in de tijd kunnen worden gespreid.

50

(51)  In termen van intern rendementspercentage (IRR).

51

(52)  Zie de punten 72 en 73 van het besluit betreffende de eerste herkapitalisatie en de punten 69 en 70 van het besluit tot inleiding van de onderzoekprocedure.

52

(53)  Het bedrag dat KBC aan steun heeft ontvangen, ligt tussen 4,1 % en 5,1 % van haar risicogewogen activa.

53

---

BIJLAGE

Verbintenissen met betrekking tot gedragsbeperkingen

Verbintenissen met betrekking tot gedragsbeperkingen

| i) | Wat betreft de geldigheidsduur van deze gedragsbeperkingen, verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat, onverminderd de mogelijkheid voor de Commissie om een afwijking toe te staan, met name op grond van een afdoende met redenen omkleed verzoek daartoe van de Belgische autoriteiten, de in de overwegingen 63 tot en met 77 opgesomde gedragsbeperkingen gelden voor een termijn van [...] te rekenen vanaf de dagtekening van de beschikking van de Commissie of totdat de nominale bedragen die de Belgische autoriteiten op, onderscheidenlijk, 19 december 2008 en 20 juli 2009 hebben onderschreven, zijn terugbetaald, indien die gebeurtenis eerder plaatsvindt (1). |
| --- | --- |

i)

Wat betreft de geldigheidsduur van deze gedragsbeperkingen, verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat, onverminderd de mogelijkheid voor de Commissie om een afwijking toe te staan, met name op grond van een afdoende met redenen omkleed verzoek daartoe van de Belgische autoriteiten, de in de overwegingen 63 tot en met 77 opgesomde gedragsbeperkingen gelden voor een termijn van [...] te rekenen vanaf de dagtekening van de beschikking van de Commissie of totdat de nominale bedragen die de Belgische autoriteiten op, onderscheidenlijk, 19 december 2008 en 20 juli 2009 hebben onderschreven, zijn terugbetaald, indien die gebeurtenis eerder plaatsvindt (1).

1

| ii) | De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC ernaar zal streven haar kredietverleningsbeleid aan de reële economie te handhaven in de landen waar zij retailactiviteiten heeft. KBC zal op zakelijke voorwaarden krediet verlenen. |
| --- | --- |

ii)

De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC ernaar zal streven haar kredietverleningsbeleid aan de reële economie te handhaven in de landen waar zij retailactiviteiten heeft. KBC zal op zakelijke voorwaarden krediet verlenen.

| iii) | Voorts verbinden zij zich ertoe dat KBC haar solvabiliteitsratio van core Tier 1-kapitaal op ten minste [...] % zal handhaven en haar eigen kernvermogen op [...] % (2). |
| --- | --- |

iii)

Voorts verbinden zij zich ertoe dat KBC haar solvabiliteitsratio van core Tier 1-kapitaal op ten minste [...] % zal handhaven en haar eigen kernvermogen op [...] % (2).

2

| iv) | Ten aanzien van een verbod op acquisities verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat KBC zal afzien van het verwerven van zeggenschap in de zin van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad van 20 januari 2004 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen (de „EG-concentratieverordening”) (3) over financiële instellingen. Voorts zal KBC ervan afzien zeggenschap te verwerven over ondernemingen niet zijnde financiële instellingen indien een dergelijke acquisitie zou leiden tot een vertraging van de terugbetaling van het bedrag van 7 miljard EUR Yield Enhanced core Tier 1-effecten aan de Belgische autoriteiten zoals die staat gepland in het herstructureringsplan dat op 30 september 2009 bij de Commissie is aangemeld en dat middels de onderhavige beschikking wordt goedgekeurd. Niettegenstaande dit verbod mag KBC, nadat zij daarvoor van de Commissie toestemming heeft gekregen, activiteiten overnemen, met name indien dat van essentieel belang is om de financiële stabiliteit of de mededinging op de betrokken markten veilig te stellen. |
| --- | --- |

iv)

Ten aanzien van een verbod op acquisities verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat KBC zal afzien van het verwerven van zeggenschap in de zin van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad van 20 januari 2004 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen (de „EG-concentratieverordening”) (3) over financiële instellingen. Voorts zal KBC ervan afzien zeggenschap te verwerven over ondernemingen niet zijnde financiële instellingen indien een dergelijke acquisitie zou leiden tot een vertraging van de terugbetaling van het bedrag van 7 miljard EUR Yield Enhanced core Tier 1-effecten aan de Belgische autoriteiten zoals die staat gepland in het herstructureringsplan dat op 30 september 2009 bij de Commissie is aangemeld en dat middels de onderhavige beschikking wordt goedgekeurd. Niettegenstaande dit verbod mag KBC, nadat zij daarvoor van de Commissie toestemming heeft gekregen, activiteiten overnemen, met name indien dat van essentieel belang is om de financiële stabiliteit of de mededinging op de betrokken markten veilig te stellen.

3

| v) | De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC het volgende verbod inzake prijsleiderschap in acht zal nemen:






  a) | KBC zal op communautaire markten waar zij een marktaandeel van meer dan [0-10] % heeft, op de productmarkten zoals die hierna in punt b) worden beschreven, voor gestandaardiseerde producten geen tarieven aanbieden die gunstiger zijn dan de concurrent van KBC met de beste tarieven uit de top tien marktspelers, gerekend naar marktaandeel op deze geografische en productmarkt; |
| --- | --- | --- |

v)

De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC het volgende verbod inzake prijsleiderschap in acht zal nemen:

a)

KBC zal op communautaire markten waar zij een marktaandeel van meer dan [0-10] % heeft, op de productmarkten zoals die hierna in punt b) worden beschreven, voor gestandaardiseerde producten geen tarieven aanbieden die gunstiger zijn dan de concurrent van KBC met de beste tarieven uit de top tien marktspelers, gerekend naar marktaandeel op deze geografische en productmarkt;

| b) | de productmarkten waarvoor de in punt a) beschreven voorwaarde geldt, blijven beperkt tot KBC’s gestandaardiseerde producten op de retail depositomarkt, de markt voor deposito’s van kmo’s (waarbij kmo’s worden omschreven volgens de kmo-definitie zoals KBC die hanteert) en de retailmarkt voor hypotheken; |
| --- | --- |

b)

de productmarkten waarvoor de in punt a) beschreven voorwaarde geldt, blijven beperkt tot KBC’s gestandaardiseerde producten op de retail depositomarkt, de markt voor deposito’s van kmo’s (waarbij kmo’s worden omschreven volgens de kmo-definitie zoals KBC die hanteert) en de retailmarkt voor hypotheken;

| c) | zodra KBC constateert dat zij voor haar producten voordeligere tarieven berekent dan haar concurrent met de beste tarieven, past zij haar tarieven zo snel als mogelijk, zonder verdere vertraging, aan tot een niveau dat met de onderhavige verbintenis in overeenstemming is; |
| --- | --- |

c)

zodra KBC constateert dat zij voor haar producten voordeligere tarieven berekent dan haar concurrent met de beste tarieven, past zij haar tarieven zo snel als mogelijk, zonder verdere vertraging, aan tot een niveau dat met de onderhavige verbintenis in overeenstemming is;

| d) | die voorwaarden gelden niet voor de Belgische markt, waar geen verbod op prijsleiderschap geldt. |
| --- | --- |

d)

die voorwaarden gelden niet voor de Belgische markt, waar geen verbod op prijsleiderschap geldt.

| vi) | De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC ervan zal afzien om bij marketing voor een breed publiek de steunmaatregelen te gebruiken om een concurrentievoordeel te behalen. |
| --- | --- |

vi)

De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC ervan zal afzien om bij marketing voor een breed publiek de steunmaatregelen te gebruiken om een concurrentievoordeel te behalen.

| vii) | Ten aanzien van de beperking van de beloning van het management van KBC verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat:






  a) | KBC zich ertoe verbindt een duurzaam bezoldigingsbeleid te ontwikkelen voor het directiecomité en het senior management. De incentiveregelingen voor het directiecomité en het senior management van KBC zullen worden gekoppeld aan waardecreatie op lange termijn en het beperken van het risico op rewards for failure. Voor de leden van het directiecomité van KBC worden de vertrekregelingen of wettelijke ontslagvergoedingen beperkt tot twaalf maanden vast salaris; |
| --- | --- | --- |

vii)

Ten aanzien van de beperking van de beloning van het management van KBC verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat:

a)

KBC zich ertoe verbindt een duurzaam bezoldigingsbeleid te ontwikkelen voor het directiecomité en het senior management. De incentiveregelingen voor het directiecomité en het senior management van KBC zullen worden gekoppeld aan waardecreatie op lange termijn en het beperken van het risico op rewards for failure. Voor de leden van het directiecomité van KBC worden de vertrekregelingen of wettelijke ontslagvergoedingen beperkt tot twaalf maanden vast salaris;

rewards for failure

| b) | daarnaast zien de directiecomités van KBC, van KBC Bank NV en van KBC Verzekeringen NV voor 2008 af van alle bonussen (zowel in contanten als in opties en aandelen). |
| --- | --- |

b)

daarnaast zien de directiecomités van KBC, van KBC Bank NV en van KBC Verzekeringen NV voor 2008 af van alle bonussen (zowel in contanten als in opties en aandelen).

| viii) | De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC ernaar zal streven de Belgische autoriteiten op de effecten waarop dezen hebben ingetekend, een totaal rendement van ten minste 10 % te garanderen. |
| --- | --- |

viii)

De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC ernaar zal streven de Belgische autoriteiten op de effecten waarop dezen hebben ingetekend, een totaal rendement van ten minste 10 % te garanderen.

| ix) | De Belgische autoriteiten zeggen toe de eerste herkapitalisatie overeenkomstig artikel 88, lid 3, van het Verdrag opnieuw te zullen aanmelden indien zich een van de volgende situaties voordoet waardoor het minder waarschijnlijk wordt dat een totaal rendement van meer dan 10 % wordt behaald:






  a) | indien KBC, te rekenen vanaf 1 januari 2010, gedurende twee opeenvolgende jaren geen dividend uitkeert of, te rekenen vanaf 1 januari 2009, over een periode van vijf jaar gedurende drie jaar geen dividend uitkeert, of |
| --- | --- | --- |

ix)

De Belgische autoriteiten zeggen toe de eerste herkapitalisatie overeenkomstig artikel 88, lid 3, van het Verdrag opnieuw te zullen aanmelden indien zich een van de volgende situaties voordoet waardoor het minder waarschijnlijk wordt dat een totaal rendement van meer dan 10 % wordt behaald:

a)

indien KBC, te rekenen vanaf 1 januari 2010, gedurende twee opeenvolgende jaren geen dividend uitkeert of, te rekenen vanaf 1 januari 2009, over een periode van vijf jaar gedurende drie jaar geen dividend uitkeert, of

| b) | indien, na een periode van één jaar waarbij de koers van het aandeel-KBC gemiddeld boven 150 % van de uitgifteprijs van de effecten is gebleven, zonder dat KBC ten minste 20 % van de oorspronkelijke investering van de staat heeft teruggekocht of heeft toegezegd dat binnen drie maanden te zullen doen. |
| --- | --- |

b)

indien, na een periode van één jaar waarbij de koers van het aandeel-KBC gemiddeld boven 150 % van de uitgifteprijs van de effecten is gebleven, zonder dat KBC ten minste 20 % van de oorspronkelijke investering van de staat heeft teruggekocht of heeft toegezegd dat binnen drie maanden te zullen doen.

| x) | In diezelfde lijn zeggen de Belgische autoriteiten toe de tweede herkapitalisatie opnieuw overeenkomstig artikel 88, lid 3, van het Verdrag te zullen aanmelden indien zich de volgende situatie voordoet waardoor het minder waarschijnlijk wordt dat een totaal rendement van meer dan 10 % wordt behaald:






  a) | indien KBC, te rekenen vanaf 1 januari 2010, gedurende twee opeenvolgende jaren geen dividend uitkeert of, te rekenen vanaf 1 januari 2009, over een periode van vijf jaar gedurende drie jaar geen dividend uitkeert; |
| --- | --- | --- |

x)

In diezelfde lijn zeggen de Belgische autoriteiten toe de tweede herkapitalisatie opnieuw overeenkomstig artikel 88, lid 3, van het Verdrag te zullen aanmelden indien zich de volgende situatie voordoet waardoor het minder waarschijnlijk wordt dat een totaal rendement van meer dan 10 % wordt behaald:

a)

indien KBC, te rekenen vanaf 1 januari 2010, gedurende twee opeenvolgende jaren geen dividend uitkeert of, te rekenen vanaf 1 januari 2009, over een periode van vijf jaar gedurende drie jaar geen dividend uitkeert;

| xi) | Tenzij in een van de in de punten ix) en x) beschreven scenario’s kan worden aangetoond dat het uitblijven van een dividenduitkering door normale marktomstandigheden wordt veroorzaakt of dat het totale rendement desondanks meer dan 10 % zal bedragen, kan de Commissie, zonder de met de gemeenschappelijke markt verenigbaar verklaarde kapitaalinjectie ter discussie te stellen, in het kader van de heraanmelding met name aanvullende gedragsbeperkingen eisen. |
| --- | --- |

xi)

Tenzij in een van de in de punten ix) en x) beschreven scenario’s kan worden aangetoond dat het uitblijven van een dividenduitkering door normale marktomstandigheden wordt veroorzaakt of dat het totale rendement desondanks meer dan 10 % zal bedragen, kan de Commissie, zonder de met de gemeenschappelijke markt verenigbaar verklaarde kapitaalinjectie ter discussie te stellen, in het kader van de heraanmelding met name aanvullende gedragsbeperkingen eisen.

| xii) | Wat betreft de vergoeding voor de alternatieve effecten in het kader van de overheidsbeschermingsmaatregel, verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat de coupon die over dat door KBC uit te geven alternatieve soort core capital-effecten betaalbaar wordt ingeval de Belgische autoriteiten in de Equity Range van de overheidsbeschermingsmaatregel meer dan 30 % van de stemrechten zouden verkrijgen, gelijk is aan [...]. |
| --- | --- |

xii)

Wat betreft de vergoeding voor de alternatieve effecten in het kader van de overheidsbeschermingsmaatregel, verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat de coupon die over dat door KBC uit te geven alternatieve soort core capital-effecten betaalbaar wordt ingeval de Belgische autoriteiten in de Equity Range van de overheidsbeschermingsmaatregel meer dan 30 % van de stemrechten zouden verkrijgen, gelijk is aan [...].

| xiii) | De Belgische autoriteiten verbinden zich er voorts toe dat KBC, noch een van haar dochterondernemingen cdo’s (4) zal gaan produceren. Het is duidelijk dat effectiseringstransacties die niet onder deze cdo-definitie vallen, buiten de toepassing van deze verbintenis vallen. Dit geldt bijvoorbeeld voor effectiseringstransacties met het oog op het beheer van wettelijk vereiste kapitaal of kredietrisico’s of om liquiditeit aan te trekken. |
| --- | --- |

xiii)

De Belgische autoriteiten verbinden zich er voorts toe dat KBC, noch een van haar dochterondernemingen cdo’s (4) zal gaan produceren. Het is duidelijk dat effectiseringstransacties die niet onder deze cdo-definitie vallen, buiten de toepassing van deze verbintenis vallen. Dit geldt bijvoorbeeld voor effectiseringstransacties met het oog op het beheer van wettelijk vereiste kapitaal of kredietrisico’s of om liquiditeit aan te trekken.

4

| xiv) | Ten aanzien van de couponbetaling en callopties voor hybride kapitaal, en tenzij de Commissie instemt met een afwijking, verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat:






  a) | [...]; |
| --- | --- | --- |

xiv)

Ten aanzien van de couponbetaling en callopties voor hybride kapitaal, en tenzij de Commissie instemt met een afwijking, verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat:

a)

[...];

| b) | [...]. |
| --- | --- |

b)

[...].

| xv) | Ten slotte hebben de Belgische autoriteiten zich ertoe verbonden dat KBC het beheer van de rechten van de Belgische autoriteiten ten aanzien van de in het kader van de overheidsbeschermingsmaatregel gegarandeerde portefeuille zodanig zal organiseren dat de belangen van de Belgische autoriteiten in hun hoedanigheid van garantieverschaffer naar behoren zijn verzekerd, terwijl KBC toch voldoende flexibiliteit behoudt om soepel te kunnen inspelen op veranderende marktomstandigheden en om, waar passend, de nodige aanpassingen en keuzes te kunnen maken. De juridische documenten van de gegarandeerde portefeuille bieden de nodige garanties om derden-investeerders, super-senior tegenpartijen en dus — naar analogie — de Belgische autoriteiten te vrijwaren tegen mogelijke belangenconflicten bij het beheer van de gegarandeerde portefeuille. Naast de garanties in de oorspronkelijke juridische documenten zal de overeenkomst met de Belgische autoriteiten betreffende de overheidsbeschermingsmaatregel met name voorzien in het recht van de Belgische autoriteiten om op het beheer van de gegarandeerde portefeuille toe te zien. Waar passend zullen de Belgische autoriteiten instemmingsrechten worden verleend, ter verdere bescherming van hun belangen. |
| --- | --- |

xv)

Ten slotte hebben de Belgische autoriteiten zich ertoe verbonden dat KBC het beheer van de rechten van de Belgische autoriteiten ten aanzien van de in het kader van de overheidsbeschermingsmaatregel gegarandeerde portefeuille zodanig zal organiseren dat de belangen van de Belgische autoriteiten in hun hoedanigheid van garantieverschaffer naar behoren zijn verzekerd, terwijl KBC toch voldoende flexibiliteit behoudt om soepel te kunnen inspelen op veranderende marktomstandigheden en om, waar passend, de nodige aanpassingen en keuzes te kunnen maken. De juridische documenten van de gegarandeerde portefeuille bieden de nodige garanties om derden-investeerders, super-senior tegenpartijen en dus — naar analogie — de Belgische autoriteiten te vrijwaren tegen mogelijke belangenconflicten bij het beheer van de gegarandeerde portefeuille. Naast de garanties in de oorspronkelijke juridische documenten zal de overeenkomst met de Belgische autoriteiten betreffende de overheidsbeschermingsmaatregel met name voorzien in het recht van de Belgische autoriteiten om op het beheer van de gegarandeerde portefeuille toe te zien. Waar passend zullen de Belgische autoriteiten instemmingsrechten worden verleend, ter verdere bescherming van hun belangen.

Afstoting en afbouw van activiteitenportefeuilles

Afstoting en afbouw van activiteitenportefeuilles

| xvi) | De Belgische autoriteiten hebben zich voorts ertoe verbonden om, binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden, te garanderen dat KBC de in de overwegingen 79 tot en met 97 opgesomde verbintenissen in acht neemt. |
| --- | --- |

xvi)

De Belgische autoriteiten hebben zich voorts ertoe verbonden om, binnen de grenzen van hun respectieve bevoegdheden, te garanderen dat KBC de in de overwegingen 79 tot en met 97 opgesomde verbintenissen in acht neemt.

| xvii) | KBC zet de nodige stappen om de afstoting van de in overweging 80 opgesomde entiteiten of activa (hierna „de af te stoten bedrijfsonderdelen” genoemd) tegen het vermelde tijdstip ten uitvoer te brengen. Een dergelijke afstoting wordt geacht te zijn uitgevoerd wanneer KBC een bindende overeenkomst heeft gesloten [...] de betrokken entiteit of activa te verkopen. Een juridisch bindende overeenkomst is een overeenkomst die niet eenzijdig door KBC kan worden opgezegd, en die beoogt een juridische relatie tot stand te brengen waarop iedere partij zich kan beroepen en die, bij beëindiging van de overeenkomst door KBC, tot aansprakelijkheid van KBC ten aanzien van de tegenpartij leidt. Die juridisch bindende overeenkomst kan nog zijn onderworpen aan een aantal gebruikelijke ontbindende voorwaarden, zoals de toestemming van de betrokken toezichthouders. |
| --- | --- |

xvii)

KBC zet de nodige stappen om de afstoting van de in overweging 80 opgesomde entiteiten of activa (hierna „de af te stoten bedrijfsonderdelen” genoemd) tegen het vermelde tijdstip ten uitvoer te brengen. Een dergelijke afstoting wordt geacht te zijn uitgevoerd wanneer KBC een bindende overeenkomst heeft gesloten [...] de betrokken entiteit of activa te verkopen. Een juridisch bindende overeenkomst is een overeenkomst die niet eenzijdig door KBC kan worden opgezegd, en die beoogt een juridische relatie tot stand te brengen waarop iedere partij zich kan beroepen en die, bij beëindiging van de overeenkomst door KBC, tot aansprakelijkheid van KBC ten aanzien van de tegenpartij leidt. Die juridisch bindende overeenkomst kan nog zijn onderworpen aan een aantal gebruikelijke ontbindende voorwaarden, zoals de toestemming van de betrokken toezichthouders.

| xviii) | Ten aanzien van de af te stoten bedrijfsonderdelen verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat KBC de volgende entiteiten tegen de aangegeven streefdata zal afstoten [...]:







  a) | [...] | [...] |
| --- | --- | --- | --- |
| b) | KBL EPB | [...] |
| c) | [...] | [...] |
| d) | Centea | [...] |
| e) | Fidea | [...] |
| f) | Antwerpse Diamantbank | [...] |
| g) | tenuitvoerlegging van de afstoting van NLB [...] Zagiel, [...] | [...] |
| h) | Absolut bank (Rusland) | [...]. |

xviii)

Ten aanzien van de af te stoten bedrijfsonderdelen verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat KBC de volgende entiteiten tegen de aangegeven streefdata zal afstoten [...]:

a)

[...]

[...]

b)

KBL EPB

[...]

c)

[...]

[...]

d)

Centea

[...]

e)

Fidea

[...]

f)

Antwerpse Diamantbank

[...]

g)

tenuitvoerlegging van de afstoting van NLB [...] Zagiel, [...]

[...]

h)

Absolut bank (Rusland)

[...].

Verbintenissen om waarde te behouden

Verbintenissen om waarde te behouden

| xix) | Ten aanzien van het behoud van de waarde van de af te stoten bedrijfsonderdelen verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat KBC ervoor zal zorgen dat:






  a) | het af te stoten bedrijfsonderdeel zijn materiële en immateriële activa behoudt die bijdragen aan zijn bestaande bedrijfsvoering of die noodzakelijk zijn om de levensvatbaarheid en het concurrentievermogen ervan te garanderen; |
| --- | --- | --- |

xix)

Ten aanzien van het behoud van de waarde van de af te stoten bedrijfsonderdelen verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat KBC ervoor zal zorgen dat:

a)

het af te stoten bedrijfsonderdeel zijn materiële en immateriële activa behoudt die bijdragen aan zijn bestaande bedrijfsvoering of die noodzakelijk zijn om de levensvatbaarheid en het concurrentievermogen ervan te garanderen;

| b) | het af te stoten bedrijfsonderdeel: a) al zijn door overheidsorganisaties aan het bedrijfsonderdeel verleende vergunningen en machtigingen; b) al zijn overeenkomsten, huurovereenkomsten en verbintenissen en bestellingen van klanten, en c) alle desbetreffende bescheiden, zal behouden die bijdragen aan de bestaande bedrijfsvoering of die noodzakelijk zijn om zijn levensvatbaarheid en het concurrentievermogen te garanderen; |
| --- | --- |

b)

het af te stoten bedrijfsonderdeel: a) al zijn door overheidsorganisaties aan het bedrijfsonderdeel verleende vergunningen en machtigingen; b) al zijn overeenkomsten, huurovereenkomsten en verbintenissen en bestellingen van klanten, en c) alle desbetreffende bescheiden, zal behouden die bijdragen aan de bestaande bedrijfsvoering of die noodzakelijk zijn om zijn levensvatbaarheid en het concurrentievermogen te garanderen;

| c) | het af te stoten bedrijfsonderdeel het passende aantal medewerkers in dienst heeft die over de vereiste capaciteiten beschikken om de levensvatbaarheid en het concurrentievermogen van dat onderdeel te garanderen. KBC onderneemt alle redelijke stappen, daaronder begrepen stimuleringsregelingen die aansluiten bij de in de sector gangbare praktijken, om alle personeel op sleutelfuncties (5) aan te moedigen bij het af te stoten bedrijfsonderdeel te blijven. Evenmin mag zij personeel weg proberen te halen bij het af te stoten bedrijfsonderdeel. [...] |
| --- | --- |

c)

het af te stoten bedrijfsonderdeel het passende aantal medewerkers in dienst heeft die over de vereiste capaciteiten beschikken om de levensvatbaarheid en het concurrentievermogen van dat onderdeel te garanderen. KBC onderneemt alle redelijke stappen, daaronder begrepen stimuleringsregelingen die aansluiten bij de in de sector gangbare praktijken, om alle personeel op sleutelfuncties (5) aan te moedigen bij het af te stoten bedrijfsonderdeel te blijven. Evenmin mag zij personeel weg proberen te halen bij het af te stoten bedrijfsonderdeel. [...]

5

| xx) | De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC naar beste vermogen de kopers van de af te stoten bedrijfsonderdelen zal ondersteunen bij de migratie naar een geschikte infrastructuur voor de lopende operaties van de af te stoten bedrijfsonderdelen. [...] |
| --- | --- |

xx)

De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC naar beste vermogen de kopers van de af te stoten bedrijfsonderdelen zal ondersteunen bij de migratie naar een geschikte infrastructuur voor de lopende operaties van de af te stoten bedrijfsonderdelen. [...]

| xxi) | Vanaf het tijdstip van deze beschikking tot en met de tenuitvoerlegging van de afstoting verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat KBC de economische levensvatbaarheid, de verkoopbaarheid en het concurrentievermogen van de af te stoten bedrijfsonderdelen volgens goed zakelijk gebruik zal behouden en dat zij het eventuele risico op verlies van hun concurrentiepotentieel zo veel als mogelijk zal beperken. KBC zal de af te stoten bedrijfsonderdelen in going concern voortzetten op de gewone en gebruikelijke wijze zoals zij dat vóór het tijdstip van deze beschikking heeft gedaan. |
| --- | --- |

xxi)

Vanaf het tijdstip van deze beschikking tot en met de tenuitvoerlegging van de afstoting verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat KBC de economische levensvatbaarheid, de verkoopbaarheid en het concurrentievermogen van de af te stoten bedrijfsonderdelen volgens goed zakelijk gebruik zal behouden en dat zij het eventuele risico op verlies van hun concurrentiepotentieel zo veel als mogelijk zal beperken. KBC zal de af te stoten bedrijfsonderdelen in going concern voortzetten op de gewone en gebruikelijke wijze zoals zij dat vóór het tijdstip van deze beschikking heeft gedaan.

| xxii) | De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC geen handelingen zal stellen die een aanzienlijk ongunstig effect op de af te stoten bedrijfsonderdelen kunnen hebben. [...] |
| --- | --- |

xxii)

De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC geen handelingen zal stellen die een aanzienlijk ongunstig effect op de af te stoten bedrijfsonderdelen kunnen hebben. [...]

Additionele verbintenissen tot afstoting ten aanzien van Centea en Fidea

Additionele verbintenissen tot afstoting ten aanzien van Centea en Fidea

| xxiii) | Wat betreft de kandidaat-koper of kandidaat-kopers van Centea en Fidea, hebben de Belgische autoriteiten de verbintenis gedaan dat KBC ervoor zal zorgen dat:






  a) | de koper van Centea na de acquisitie geen marktaandeel heeft dat groter is dan [...] % op de Belgische markt voor zichtrekeningen, spaarrekeningen of hypotheekkredieten; |
| --- | --- | --- |

xxiii)

Wat betreft de kandidaat-koper of kandidaat-kopers van Centea en Fidea, hebben de Belgische autoriteiten de verbintenis gedaan dat KBC ervoor zal zorgen dat:

a)

de koper van Centea na de acquisitie geen marktaandeel heeft dat groter is dan [...] % op de Belgische markt voor zichtrekeningen, spaarrekeningen of hypotheekkredieten;

| b) | de koper van Fidea na de acquisitie geen marktaandeel heeft dat groter is dan [...] % op de Belgische markt voor levensverzekeringen of voor schadeverzekeringen. |
| --- | --- |

b)

de koper van Fidea na de acquisitie geen marktaandeel heeft dat groter is dan [...] % op de Belgische markt voor levensverzekeringen of voor schadeverzekeringen.

| xxiv) | Voorts verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat KBC de nodige regelingen zal treffen om Centea en Fidea duidelijk af te bakenen en om de voorbereidingen te treffen om deze bedrijfsonderdelen, onmiddellijk na de beschikking van de Commissie, van de bedrijfsonderdelen die binnen KBC geïntegreerd blijven, af te splitsen in afzonderlijke en apart te verkopen entiteiten. Onverminderd de verbintenissen inzake het behoud van waarde zoals die in de punten xix) tot en met xxi) zijn uiteengezet, worden Centea en Fidea vanaf het tijdstip van de beschikking van de Commissie beheerd als afzonderlijk en apart te verkopen entiteiten. Om ervoor te zorgen dat alle managementbesluiten tussen het tijdstip van de onderhavige beschikking en de tenuitvoerlegging van de afstoting in het eigen beste belang van Centea en Fidea worden genomen, zodat hun economische levensvatbaarheid, verkoopbaarheid en concurrentievermogen behouden blijft, stelt KBC voor elk van deze bedrijfsonderdelen een hold-separate manager aan (6) en zorgt zij ervoor dat deze manager onafhankelijk kan opereren. Deze hold-separate manager kan de huidige voorzitter van het directiecomité van die bedrijfsonderdelen zijn. De hold-separate manager beheert deze af te stoten bedrijfsonderdelen (Centea en Fidea) in hun eigen beste belang, in gemeenschappelijk overleg met KBC, onder toezicht van de monitoring trustee. |
| --- | --- |

xxiv)

Voorts verbinden de Belgische autoriteiten zich ertoe dat KBC de nodige regelingen zal treffen om Centea en Fidea duidelijk af te bakenen en om de voorbereidingen te treffen om deze bedrijfsonderdelen, onmiddellijk na de beschikking van de Commissie, van de bedrijfsonderdelen die binnen KBC geïntegreerd blijven, af te splitsen in afzonderlijke en apart te verkopen entiteiten. Onverminderd de verbintenissen inzake het behoud van waarde zoals die in de punten xix) tot en met xxi) zijn uiteengezet, worden Centea en Fidea vanaf het tijdstip van de beschikking van de Commissie beheerd als afzonderlijk en apart te verkopen entiteiten. Om ervoor te zorgen dat alle managementbesluiten tussen het tijdstip van de onderhavige beschikking en de tenuitvoerlegging van de afstoting in het eigen beste belang van Centea en Fidea worden genomen, zodat hun economische levensvatbaarheid, verkoopbaarheid en concurrentievermogen behouden blijft, stelt KBC voor elk van deze bedrijfsonderdelen een hold-separate manager aan (6) en zorgt zij ervoor dat deze manager onafhankelijk kan opereren. Deze hold-separate manager kan de huidige voorzitter van het directiecomité van die bedrijfsonderdelen zijn. De hold-separate manager beheert deze af te stoten bedrijfsonderdelen (Centea en Fidea) in hun eigen beste belang, in gemeenschappelijk overleg met KBC, onder toezicht van de monitoring trustee.

6

De monitoring trustee

De monitoring trustee

| xxv) | Er wordt een monitoring trustee aangesteld die om de zes maanden bij de Commissie verslag uitbrengt over de inachtneming door de Belgische autoriteiten en door KBC van de verbintenissen zoals die in de punten xvi) tot en met xxiv) zijn opgesomd. Deze monitoring trustee is onafhankelijk, beschikt over de voor de uitoefening van zijn/haar taak benodigde vakbekwaamheid en heeft gedurende de duur van zijn/haar mandaat geen belangenconflict. |
| --- | --- |

xxv)

Er wordt een monitoring trustee aangesteld die om de zes maanden bij de Commissie verslag uitbrengt over de inachtneming door de Belgische autoriteiten en door KBC van de verbintenissen zoals die in de punten xvi) tot en met xxiv) zijn opgesomd. Deze monitoring trustee is onafhankelijk, beschikt over de voor de uitoefening van zijn/haar taak benodigde vakbekwaamheid en heeft gedurende de duur van zijn/haar mandaat geen belangenconflict.

| xxvi) | Uiterlijk één maand nadat deze beschikking is gegeven, dienen de Belgische autoriteiten bij de Commissie ter goedkeuring een lijst in van één of meer personen die zij, in samenspraak met KBC, voor aanstelling tot monitoring trustee of trustees voorstellen. De Commissie beschikt over de beoordelingsvrijheid om de voorgestelde trustee of trustees goed te keuren of af te wijzen, op basis van de in punt xxv) geschetste criteria. Indien de Commissie alle voorgestelde trustees afwijst, stellen KBC en de Belgische autoriteiten binnen één maand na de kennisgeving van dit afwijzingsbesluit nieuwe kandidaten voor, die opnieuw door de Commissie moeten worden goedgekeurd of door haar kunnen worden afgewezen. Indien alle andere voorgestelde trustees door de Commissie worden verworpen, draagt de Commissie zelf een trustee voor die KBC zal aanstellen of laten aanstellen, in overeenstemming met het door de Commissie goedgekeurde mandaat voor een trustee. |
| --- | --- |

xxvi)

Uiterlijk één maand nadat deze beschikking is gegeven, dienen de Belgische autoriteiten bij de Commissie ter goedkeuring een lijst in van één of meer personen die zij, in samenspraak met KBC, voor aanstelling tot monitoring trustee of trustees voorstellen. De Commissie beschikt over de beoordelingsvrijheid om de voorgestelde trustee of trustees goed te keuren of af te wijzen, op basis van de in punt xxv) geschetste criteria. Indien de Commissie alle voorgestelde trustees afwijst, stellen KBC en de Belgische autoriteiten binnen één maand na de kennisgeving van dit afwijzingsbesluit nieuwe kandidaten voor, die opnieuw door de Commissie moeten worden goedgekeurd of door haar kunnen worden afgewezen. Indien alle andere voorgestelde trustees door de Commissie worden verworpen, draagt de Commissie zelf een trustee voor die KBC zal aanstellen of laten aanstellen, in overeenstemming met het door de Commissie goedgekeurde mandaat voor een trustee.

Herziening van het pakket verbintenissen

Herziening van het pakket verbintenissen

| xxvii) | De Commissie kan, waar passend en op basis van een met redenen omkleed verzoek van de Belgische autoriteiten en KBC en rekening houdende met de standpunten van de monitoring trustee:






  a) | de termijn voor de tenuitvoerlegging van de afstotingen verlengen:






  i) | voor de afstotingen die [...] ten uitvoer moeten zijn gelegd, kan de beoogde datum [...] worden verlengd [...], en nadien [...], [...]; |
| --- | --- | --- | --- |

xxvii)

De Commissie kan, waar passend en op basis van een met redenen omkleed verzoek van de Belgische autoriteiten en KBC en rekening houdende met de standpunten van de monitoring trustee:

a)

de termijn voor de tenuitvoerlegging van de afstotingen verlengen:

i)

voor de afstotingen die [...] ten uitvoer moeten zijn gelegd, kan de beoogde datum [...] worden verlengd [...], en nadien [...], [...];

| ii) | voor de afstotingen die [...] ten uitvoer moeten zijn gelegd, kan de beoogde datum [...] worden verlengd [...]; |
| --- | --- |

ii)

voor de afstotingen die [...] ten uitvoer moeten zijn gelegd, kan de beoogde datum [...] worden verlengd [...];

Dergelijke verlenging kan met name worden toegestaan wanneer de afstotingen, zonder dat KBC daaraan schuld heeft, tegen die data niet ten uitvoer kunnen worden gelegd.

KBC is niet verplicht een af te stoten bedrijfsonderdeel [...] te verkopen, tenzij [...]. In dat geval kan KBC niet worden verplicht om het betrokken af te stoten bedrijfsonderdeel te verkopen tegen [...];

| b) | afzien van een of meer in deze beschikking uiteengezette maatregelen, eisen en voorwaarden, of deze aanpassen of vervangen. |
| --- | --- |

b)

afzien van een of meer in deze beschikking uiteengezette maatregelen, eisen en voorwaarden, of deze aanpassen of vervangen.

| xxviii) | Verzoeken in die zin worden de Commissie uiterlijk twee maanden vóór de beoogde streefdatum gezonden. |
| --- | --- |

xxviii)

Verzoeken in die zin worden de Commissie uiterlijk twee maanden vóór de beoogde streefdatum gezonden.

Met de afstoting belaste trustee

Met de afstoting belaste trustee

| xxix) | Indien de afstotingen niet hebben plaatsgevonden tegen de betrokken streefdata en uiterlijk één maand na het verstrijken van de ultieme, niet-verlengbare streefdatum, en indien de Commissie geen alternatieve maatregelen heeft goedgekeurd, dienen de Belgische autoriteiten, in samenspraak met KBC, bij de Commissie ter goedkeuring een lijst in van één of meer personen die zij voor aanstelling tot met de afstoting belaste trustee of trustees voorstellen. Deze met de afstoting belaste trustee is onafhankelijk, beschikt over de voor de uitoefening van zijn/haar taak benodigde vakbekwaamheid en heeft gedurende de duur van zijn/haar mandaat geen belangenconflict. De Commissie beschikt over de beoordelingsvrijheid om de voorgestelde met de afstoting belaste trustee of trustees goed te keuren of af te wijzen. Indien de Commissie alle voorgestelde met de afstoting belaste trustees afwijst, stellen KBC en de Belgische autoriteiten binnen één maand na de kennisgeving van dit afwijzingsbesluit nieuwe kandidaten voor, die opnieuw door de Commissie moeten worden goedgekeurd of door haar kunnen worden afgewezen. Indien alle andere voorgestelde trustees door de Commissie worden verworpen, draagt de Commissie zelf een trustee voor die KBC zal aanstellen of laten aanstellen, in overeenstemming met het door de Commissie goedgekeurde mandaat voor een trustee. |
| --- | --- |

xxix)

Indien de afstotingen niet hebben plaatsgevonden tegen de betrokken streefdata en uiterlijk één maand na het verstrijken van de ultieme, niet-verlengbare streefdatum, en indien de Commissie geen alternatieve maatregelen heeft goedgekeurd, dienen de Belgische autoriteiten, in samenspraak met KBC, bij de Commissie ter goedkeuring een lijst in van één of meer personen die zij voor aanstelling tot met de afstoting belaste trustee of trustees voorstellen. Deze met de afstoting belaste trustee is onafhankelijk, beschikt over de voor de uitoefening van zijn/haar taak benodigde vakbekwaamheid en heeft gedurende de duur van zijn/haar mandaat geen belangenconflict. De Commissie beschikt over de beoordelingsvrijheid om de voorgestelde met de afstoting belaste trustee of trustees goed te keuren of af te wijzen. Indien de Commissie alle voorgestelde met de afstoting belaste trustees afwijst, stellen KBC en de Belgische autoriteiten binnen één maand na de kennisgeving van dit afwijzingsbesluit nieuwe kandidaten voor, die opnieuw door de Commissie moeten worden goedgekeurd of door haar kunnen worden afgewezen. Indien alle andere voorgestelde trustees door de Commissie worden verworpen, draagt de Commissie zelf een trustee voor die KBC zal aanstellen of laten aanstellen, in overeenstemming met het door de Commissie goedgekeurde mandaat voor een trustee.

| xxx) | De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC de met de afstoting belaste trustee de redelijkerwijs noodzakelijke volmachten verleent om:






  a) | de afstoting van het af te stoten bedrijfsonderdeel ten uitvoer te kunnen leggen (daaronder begrepen de noodzakelijke bevoegdheid voor een correcte tenuitvoerlegging van alle voor het doorvoeren van de afstoting vereiste documenten), en |
| --- | --- | --- |

xxx)

De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC de met de afstoting belaste trustee de redelijkerwijs noodzakelijke volmachten verleent om:

a)

de afstoting van het af te stoten bedrijfsonderdeel ten uitvoer te kunnen leggen (daaronder begrepen de noodzakelijke bevoegdheid voor een correcte tenuitvoerlegging van alle voor het doorvoeren van de afstoting vereiste documenten), en

| b) | alle handelingen te stellen en verklaringen te doen die nodig of passend zijn om de afstoting tot stand te brengen, daaronder begrepen de aanstelling van adviseurs die bijstand leveren bij deze afstoting. |
| --- | --- |

b)

alle handelingen te stellen en verklaringen te doen die nodig of passend zijn om de afstoting tot stand te brengen, daaronder begrepen de aanstelling van adviseurs die bijstand leveren bij deze afstoting.

| xxxi) | De Commissie machtigt, na redelijke alternatieven zoals die in het kader van de in overweging 89 beschreven herzieningsregelingen zijn voorgesteld, in overweging te hebben genomen, de met de afstoting belaste trustee om de betrokken bedrijfsonderdelen te verkopen [...]. De met de afstoting belaste trustee neemt in de aan- en verkoopovereenkomst of -overeenkomsten alle gebruikelijke en redelijke voorwaarden op die passend zijn voor een vlotte verkoop. De met de afstoting belaste trustee organiseert het verkoopproces in overleg met KBC, zodat de afstoting onder de best mogelijke voorwaarden kan plaatsvinden, met inachtneming van zijn/haar verplichting om tijdens de duur van het mandaat het betrokken bedrijfsonderdeel af te stoten [...] en tegen de voorwaarden zoals die in de overwegingen 91 en 92 zijn vastgesteld. |
| --- | --- |

xxxi)

De Commissie machtigt, na redelijke alternatieven zoals die in het kader van de in overweging 89 beschreven herzieningsregelingen zijn voorgesteld, in overweging te hebben genomen, de met de afstoting belaste trustee om de betrokken bedrijfsonderdelen te verkopen [...]. De met de afstoting belaste trustee neemt in de aan- en verkoopovereenkomst of -overeenkomsten alle gebruikelijke en redelijke voorwaarden op die passend zijn voor een vlotte verkoop. De met de afstoting belaste trustee organiseert het verkoopproces in overleg met KBC, zodat de afstoting onder de best mogelijke voorwaarden kan plaatsvinden, met inachtneming van zijn/haar verplichting om tijdens de duur van het mandaat het betrokken bedrijfsonderdeel af te stoten [...] en tegen de voorwaarden zoals die in de overwegingen 91 en 92 zijn vastgesteld.

| xxxii) | Daarnaast komen alle kosten en vergoedingen van de monitoring trustees en de met de afstoting belaste trustees voor rekening van KBC. |
| --- | --- |

xxxii)

Daarnaast komen alle kosten en vergoedingen van de monitoring trustees en de met de afstoting belaste trustees voor rekening van KBC.

Afbouw van activiteitenportefeuilles

Afbouw van activiteitenportefeuilles

| xxxiii) | De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC alle nodige stappen zal zetten om de activiteitenportefeuilles af te bouwen van de hierna te noemen entiteiten tegen de streefdata zoals die voor elk van die entiteiten zijn bepaald. Vanaf het tijdstip van deze beschikking tot en met de voltooiing van de afbouw van de activiteiten, neemt KBC een stand-still in acht ten aanzien van het volume risicogewogen activa (7) dat deze activiteitenportefeuilles vertegenwoordigen. Wat deze verbintenis betreft, betekent „stand-still” dat KBC binnen deze activiteitenportefeuilles geen nieuwe activiteiten opzet en dat de managementbesluiten van KBC ten aanzien van deze activiteitenportefeuilles alleen een neutraal of een neerwaarts effect kunnen hebben op het volume risicogewogen activa dat aan deze activiteitenportefeuilles was toegewezen op het tijdstip van de onderhavige beschikking. KBC is niet verplicht items uit deze portefeuille af te stoten of anderszins van de hand te doen of bestaande contracten te beëindigen onder voorwaarden die voor KBC tot een verlies of tot aansprakelijkheid zouden leiden. KBC zal de volgende activiteitenportefeuilles afbouwen:







  a) | [...] | tegen [...] |
| --- | --- | --- | --- |
| b) | KBC Financial Products | tegen [...] |
| c) | [...] | tegen [...], |

xxxiii)

De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC alle nodige stappen zal zetten om de activiteitenportefeuilles af te bouwen van de hierna te noemen entiteiten tegen de streefdata zoals die voor elk van die entiteiten zijn bepaald. Vanaf het tijdstip van deze beschikking tot en met de voltooiing van de afbouw van de activiteiten, neemt KBC een stand-still in acht ten aanzien van het volume risicogewogen activa (7) dat deze activiteitenportefeuilles vertegenwoordigen. Wat deze verbintenis betreft, betekent „stand-still” dat KBC binnen deze activiteitenportefeuilles geen nieuwe activiteiten opzet en dat de managementbesluiten van KBC ten aanzien van deze activiteitenportefeuilles alleen een neutraal of een neerwaarts effect kunnen hebben op het volume risicogewogen activa dat aan deze activiteitenportefeuilles was toegewezen op het tijdstip van de onderhavige beschikking. KBC is niet verplicht items uit deze portefeuille af te stoten of anderszins van de hand te doen of bestaande contracten te beëindigen onder voorwaarden die voor KBC tot een verlies of tot aansprakelijkheid zouden leiden. KBC zal de volgende activiteitenportefeuilles afbouwen:

7

a)

[...]

tegen [...]

b)

KBC Financial Products

tegen [...]

c)

[...]

tegen [...],

waarbij het duidelijk is dat bepaalde, van bovengenoemde activiteitenportefeuilles deel uitmakende contracten [...] kunnen aflopen en nog in KBC’s boeken blijven staan.

Beursgang van twee assets uit de regio Centraal- en Oost-Europa en Rusland

Beursgang van twee assets uit de regio Centraal- en Oost-Europa en Rusland

| xxxiv) | De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC [...] ČSOB (Tsjechische Republiek) en K & H bank (Hongarije) naar de beurs zal brengen. |
| --- | --- |

xxxiv)

De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC [...] ČSOB (Tsjechische Republiek) en K & H bank (Hongarije) naar de beurs zal brengen.

Monitoring

Monitoring

| xxxv) | De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC om de zes maanden via de Belgische autoriteiten bij de Commissie gedetailleerde verslagen zal indienen. De verslagen bevatten informatie over de herkapitalisatiemaatregelen (zoals vermeld in punt 40 van de herkapitalisatiemededeling (8)), het functioneren van de overheidsbeschermingsmaatregel (zoals vermeld in bijlage IV bij de mededeling besmette activa (9)) en het herstructureringsplan (zoals vermeld in punt 46 van de herstructureringsmededeling (10)). Het eerste verslag, dat al die informatie bevat, wordt bij de Commissie ingediend uiterlijk zes maanden na het tijdstip van deze beschikking. |
| --- | --- |

xxxv)

De Belgische autoriteiten verbinden zich ertoe dat KBC om de zes maanden via de Belgische autoriteiten bij de Commissie gedetailleerde verslagen zal indienen. De verslagen bevatten informatie over de herkapitalisatiemaatregelen (zoals vermeld in punt 40 van de herkapitalisatiemededeling (8)), het functioneren van de overheidsbeschermingsmaatregel (zoals vermeld in bijlage IV bij de mededeling besmette activa (9)) en het herstructureringsplan (zoals vermeld in punt 46 van de herstructureringsmededeling (10)). Het eerste verslag, dat al die informatie bevat, wordt bij de Commissie ingediend uiterlijk zes maanden na het tijdstip van deze beschikking.

8

9

10

---

(1)  Ten behoeve van dit pakket verbintenissen gelden de nominale bedragen als zijnde terugbetaald wanneer een bedrag van 7 miljard EUR is terugbetaald.

1

(2)  Kernvermogen stemt hier overeen met eigen vermogen plus reserves.

2

(3)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1.

3

(4)  Ten behoeve van deze verbintenis is „een cdo” een effectiseringstransactie van een portfolio kredieten, met de volgende kenmerken: i) er is sprake van het herverpakken van een portfolio activa, en bij deze activa kan het gaan om obligaties, kredieten, derivaten of andere schuldverplichtingen; ii) het kredietrisico ten aanzien van deze activa wordt herverpakt in meerdere tranches van effecten met een verschillende seniority en verkocht aan beleggers, en iii) de transactie is in hoofdzaak gericht op arbitrage (arbitrage driven), het hoofddoel van de transactie is dus winst te halen uit het verschil tussen de marktprijs van de onderliggende activa en de prijs waartegen het geëffectiseerde risico als gestructureerd product kan worden verkocht.

4

seniority

arbitrage driven

(5)  „Sleutelpersoneel” is alle personeel dat noodzakelijk is om de levensvatbaarheid en het concurrentievermogen van het af te stoten onderdeel in stand te houden.

5

(6)  De „hold-separate manager” is de persoon die wordt belast met de dagelijkse bedrijfsvoering van het af te stoten bedrijfsonderdeel, zoals die wordt gemonitord door de monitoring trustee.

6

(7)  Na zuivering van het procyclische effect van de verwachte credit defaults.

7

credit defaults

(8)  Mededeling van de Commissie „De herkapitalisatie van financiële instellingen in de huidige financiële crisis: beperking van steun tot het noodzakelijke minimum en bescherming tegen buitensporige mededingingverstoringen” (PB C 10 van 15.1.2009, blz. 2).

8

(9)  Mededeling van de Commissie betreffende de behandeling van aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa in de communautaire banksector (PB C 72 van 26.3.2009, blz. 1).

9

(10)  Mededeling van de Commissie betreffende het herstel van de levensvatbaarheid en herstructureringsmaatregelen in de financiële sector tijdens de huidige crisis beoordeeld op grond van de staatssteunregels (PB C 195 van 19.8.2009, blz. 9).

10

---