# Dziennik Urzędowy C 375/2020

| | ISSN 1977-1002 |
| --- | --- |
| Dziennik Urzędowy
  Unii Europejskiej | C 375 |
| | |
| Wydanie polskie | Informacje i zawiadomienia | Rocznik 636 listopada 2020 |

ISSN 1977-1002

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

C 375

Wydanie polskie

Informacje i zawiadomienia

Rocznik 636 listopada 2020

---

| Spis treści | Strona |
| --- | --- |
| | II   Komunikaty |
| | KOMUNIKATY INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ |
| | Komisja Europejska |
| 2020/C 375/01 | Zawiadomienie Komisji — Selektywne zbieranie niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych | 1 |
| | Europejski Bank Centralny |
| 2020/C 375/02 | Zmiana zasad etyki zawodowej EBC
  (Niniejszy tekst zastępuje część 0 Regulaminu pracowniczego EBC dotyczącą zasad etyki zawodowej w brzmieniu opublikowanym w Dzienniku Urzędowym C 204 z 20 czerwca 2015 r., s. 3 ) | 25 |
| | Komisja Europejska |
| 2020/C 375/03 | Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.9953 — CalSTRS/Altitude Group/AI THD) (
  1
  ) | 42 |
| 2020/C 375/04 | Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10003 — DWS/Vertex Bioenergy) (
  1
  ) | 43 |
| 2020/C 375/05 | Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.9619 — CDC/EDF/ENGIE/La Poste) (
  1
  ) | 44 |
| 2020/C 375/06 | Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.8130 — Imerys/Alteo certain assets) (
  1
  ) | 45 |

Spis treści

Strona

II   Komunikaty

KOMUNIKATY INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ

Komisja Europejska

2020/C 375/01

Zawiadomienie Komisji — Selektywne zbieranie niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych

1

Europejski Bank Centralny

2020/C 375/02

Zmiana zasad etyki zawodowej EBC
  (Niniejszy tekst zastępuje część 0 Regulaminu pracowniczego EBC dotyczącą zasad etyki zawodowej w brzmieniu opublikowanym w Dzienniku Urzędowym C 204 z 20 czerwca 2015 r., s. 3 )

(Niniejszy tekst zastępuje część 0 Regulaminu pracowniczego EBC dotyczącą zasad etyki zawodowej w brzmieniu opublikowanym w Dzienniku Urzędowym C 204 z 20 czerwca 2015 r., s. 3 )

25

Komisja Europejska

2020/C 375/03

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.9953 — CalSTRS/Altitude Group/AI THD) (
  1
  )

1

42

2020/C 375/04

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10003 — DWS/Vertex Bioenergy) (
  1
  )

1

43

2020/C 375/05

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.9619 — CDC/EDF/ENGIE/La Poste) (
  1
  )

1

44

2020/C 375/06

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.8130 — Imerys/Alteo certain assets) (
  1
  )

1

45

---

| | IV   Informacje |
| --- | --- |
| | INFORMACJE INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ |
| | Komisja Europejska |
| 2020/C 375/07 | Kursy walutowe euro — 5 listopada 2020 r. | 46 |
| 2020/C 375/08 | Decyzja Komisji z dnia 22 lipca 2020 r. zlecająca centralnemu administratorowi dziennika transakcji Unii Europejskiej wprowadzenie do dziennika transakcji Unii Europejskiej zmian w tabelach krajowego rozdziału uprawnień do emisji lotniczych, które mają zostać przydzielone bezpłatnie w 2020 r. przez państwa członkowskie administrujące operatorami statków powietrznych, którzy wykonali loty z UE do Szwajcarii | 47 |

IV   Informacje

INFORMACJE INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ

Komisja Europejska

2020/C 375/07

Kursy walutowe euro — 5 listopada 2020 r.

46

2020/C 375/08

Decyzja Komisji z dnia 22 lipca 2020 r. zlecająca centralnemu administratorowi dziennika transakcji Unii Europejskiej wprowadzenie do dziennika transakcji Unii Europejskiej zmian w tabelach krajowego rozdziału uprawnień do emisji lotniczych, które mają zostać przydzielone bezpłatnie w 2020 r. przez państwa członkowskie administrujące operatorami statków powietrznych, którzy wykonali loty z UE do Szwajcarii

47

---

| | V   Ogłoszenia |
| --- | --- |
| | POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI |
| | Komisja Europejska |
| 2020/C 375/09 | Zgłoszenie zamiaru koncentracji (Sprawa M.9989 — BB Holding Investment/Duferdofin-Nucor) Sprawa, która może kwalifikować się do rozpatrzenia w ramach procedury uproszczonej (
  1
  ) | 57 |

V   Ogłoszenia

POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI

Komisja Europejska

2020/C 375/09

Zgłoszenie zamiaru koncentracji (Sprawa M.9989 — BB Holding Investment/Duferdofin-Nucor) Sprawa, która może kwalifikować się do rozpatrzenia w ramach procedury uproszczonej (
  1
  )

1

57

---

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Tekst mający znaczenie dla EOG. |

---

(1)   Tekst mający znaczenie dla EOG.

1

| PL | |
| --- | --- |

PL

---

II Komunikaty

KOMUNIKATY INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ

Komisja Europejska

| 6.11.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 375/1 |
| --- | --- | --- | --- |

6.11.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 375/1

---

Zawiadomienie Komisji

Selektywne zbieranie niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych

(2020/C 375/01)

SPIS TREŚCI

| 1. | WPROWADZENIE | 2 |
| --- | --- | --- |

1.

| 2. | NAJLEPSZE PRAKTYKI DOTYCZĄCE ZBIERANIA NIEBEZPIECZNYCH ODPADÓW Z GOSPODARSTW DOMOWYCH | 3 |
| --- | --- | --- |

2.

| 2.1. | Produkty chemii gospodarczej | 6 |
| --- | --- | --- |

2.1.

| 2.1.1. | Produkty do czyszczenia i higieny osobistej z gospodarstw domowych | 7 |
| --- | --- | --- |

2.1.1.

| 2.1.2. | Farby, lakiery, farba drukarska i kleje | 7 |
| --- | --- | --- |

2.1.2.

| 2.1.3. | Pestycydy z gospodarstw domowych i ogrodów | 8 |
| --- | --- | --- |

2.1.3.

| 2.1.4. | Odczynniki fotograficzne | 8 |
| --- | --- | --- |

2.1.4.

| 2.1.5. | Opakowania | 9 |
| --- | --- | --- |

2.1.5.

| 2.2. | Domowe odpady medyczne | 9 |
| --- | --- | --- |

2.2.

| 2.2.1. | Produkty farmaceutyczne | 9 |
| --- | --- | --- |

2.2.1.

| 2.2.2. | Narzędzia chirurgiczne i zabiegowe oraz inne odpady zakaźne | 10 |
| --- | --- | --- |

2.2.2.

| 2.3. | Odpady z budowy i rozbiórki | 11 |
| --- | --- | --- |

2.3.

| 2.3.1. | Odpady azbestowe | 11 |
| --- | --- | --- |

2.3.1.

| 2.3.2. | Drewno poddane obróbce | 12 |
| --- | --- | --- |

2.3.2.

| 2.3.3. | Smoła węglowa i produkty smołowe | 13 |
| --- | --- | --- |

2.3.3.

| 2.4. | Odpady z prac konserwacyjnych dotyczących pojazdów | 13 |
| --- | --- | --- |

2.4.

| 2.4.1. | Filtry olejowe i zanieczyszczone materiały chłonne | 13 |
| --- | --- | --- |

2.4.1.

| 2.4.2. | Produkty motoryzacyjne, pasty do karoserii, płyny zapobiegające zamarzaniu | 14 |
| --- | --- | --- |

2.4.2.

| 2.5. | Odpady zawierające rtęć (inne niż WEEE) | 14 |
| --- | --- | --- |

2.5.

| 3. | CZYNNIKI DECYDUJĄCE O POWODZENIUSELEKTYWNEGO ZBIERANIA NIEBEZPIECZNYCH ODPADÓW Z GOSPODARSTW DOMOWYCH | 15 |
| --- | --- | --- |

3.

| 3.1. | Zachęty gospodarcze | 15 |
| --- | --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Dostosowane punkty selektywnego zbierania | 16 |
| --- | --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Podnoszenie świadomości i komunikacja | 18 |
| --- | --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Egzekwowanie | 21 |
| --- | --- | --- |

3.4.

| 4. | BIBLIOGRAFIA | 22 |
| --- | --- | --- |

4.

| ZAŁĄCZNIK – Linki do przykładów dobrych praktyk z zakresu komunikacji | 24 |
| --- | --- |

1.   WPROWADZENIE

Niniejsze wytyczne przygotowano na podstawie art. 20 ust. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów (1) (zwanej dalej „dyrektywą ramową w sprawie odpadów”), w którym nałożono na Komisję obowiązek przyjęcia wytycznych dotyczących prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych pochodzących z gospodarstw domowych, aby wesprzeć państwa członkowskie w wywiązywaniu się z obowiązku selektywnej zbiórki określonego w art. 20 ust. 1 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów oraz ułatwić im wywiązywanie się z tego obowiązku.

Głównym celem niniejszych wytycznych jest zapobieganie zagrożeniom dla zdrowia ludzi i środowiska, szczególnie dla osób pracujących przy odpadach, poprzez ułatwianie prowadzenia selektywnej zbiórki odpadów niebezpiecznych generowanych przez gospodarstwa domowe. Zgodnie z celami dyrektywy ramowej w sprawie odpadów wytyczne mają również przyczynić się do zwiększenia ilości i jakości materiałów przygotowywanych do ponownego użycia i odzyskania poprzez zapobieganie zanieczyszczeniu innych strumieni materiałów, co prowadziłoby do przetwarzania odpadów, które blokuje zasoby na niższych poziomach hierarchii postępowania z odpadami (2). Niniejszy dokument ma przedstawić przegląd najlepszych praktyk w zakresie wywiązywania się z obowiązku selektywnej zbiórki w całej UE, szczególnie na szczeblach regionalnym i lokalnym. Mimo że niniejsze wytyczne dotyczą skutecznego zarządzania niebezpiecznymi odpadami z gospodarstw domowych, należy pamiętać, że zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami priorytetowe znaczenie mają zapobieganie i ograniczanie. Dlatego też niezbędne są kampanie uświadamiające w celu minimalizowania wykorzystania produktów niebezpiecznych w domach.

Niniejsze wytyczne skierowane są do organów państw członkowskich na szczeblach lokalnym, regionalnym i centralnym, a także do podmiotów gospodarujących odpadami. Mają one wspierać te podmioty w wykonywaniu ich zadań związanych z opracowywaniem i wdrażaniem programów selektywnej zbiórki niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych oraz ułatwiać im realizację tych zadań.

Image 1

Źródło: na podstawie danych Banku Światowego (2018) i Eurostatu (2008) (3).

Niebezpieczne odpady z gospodarstw domowych zazwyczaj stanowią około 1 % masy odpadów komunalnych (z wyłączeniem zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego – „WEEE”) (4). Przekłada się to (5) na 1–6 kg na mieszkańca rocznie. Trudno jest jednak porównać dane krajowe, ponieważ państwa stosują różne procesy i kategorie sprawozdawcze (np. uwzględniając WEEE lub tłuszcze jadalne).

Większość odpadów komunalnych, których głównym źródłem są odpady z gospodarstw domowych, zazwyczaj należy do jednego z sześciu strumieni odpadów (zob. rys. 1). Chociaż niebezpieczne odpady z gospodarstw domowych z powodu niewielkiego odsetka kwalifikują się do kategorii „inne”, ich znaczenie jest stosunkowo większe ze względu na to, że potencjalnie mogą utrudniać dokonywanie wysokiej jakości recyklingu wszystkich pozostałych frakcji odpadów, a także ze względu na obawy dotyczące bezpieczeństwa.

Niniejsze wytyczne nie dotyczą w sposób szczególny strumieni odpadów objętych zakresem stosowania innych unijnych przepisów w zakresie odpadów, takich jak baterie, WEEE, oleje odpadowe lub pojazdy wycofane z eksploatacji, w przypadku których istnieją już specjalne programy zbierania i gospodarowania. Doświadczenia wyciągnięte z realizacji tych specjalnych programów zbierania i potencjalnych efektów synergii z tymi programami mogą jednak być istotne dla selektywnej zbiórki niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych.

Niniejsze wytyczne nie mają charakteru wiążącego. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) jest jedynym organem upoważnionym do interpretowania prawa Unii.

2.   NAJLEPSZE PRAKTYKI DOTYCZĄCE ZBIERANIA NIEBEZPIECZNYCH ODPADÓW Z GOSPODARSTW DOMOWYCH

Niebezpieczne odpady z gospodarstw domowych obejmują szeroki zakres materiałów wykazujących różne niebezpieczne właściwości. W art. 3 pkt 2 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów odpady niebezpieczne zdefiniowano jako „odpady wykazujące co najmniej jedną spośród właściwości niebezpiecznych wymienionych w załączniku III” do dyrektywy. Przykłady tego rodzaju odpadów generowanych zazwyczaj przez gospodarstwa domowe obejmują: farby i lakiery, pestycydy ogrodowe, środki czystości, niektóre niezużyte leki, niektóre odpady z majsterkowania związanego z pracami domowymi czy odpady z prac konserwacyjnych dotyczących pojazdów.

W wymienionym załączniku opisano kryteria klasyfikacji odpadów w odniesieniu do właściwości, które czynią z nich odpady niebezpieczne – kryteria te należy stosować, w stosownych przypadkach, podczas klasyfikowania odpadów jako niebezpieczne lub inne niż niebezpieczne, uwzględniając ich pochodzenie i rodzaj oraz obecność w europejskim wykazie odpadów (decyzja 2000/532/WE) (6).

Europejski wykaz odpadów obejmuje nomenklaturę odniesienia do celów identyfikacji i klasyfikacji odpadów i ma charakter wiążący w odniesieniu do odpadów uznawanych za niebezpieczne. Odpady umieszczone w tym wykazie pogrupowano w różnych rozdziałach i podrozdziałach według źródła i składu. Odpady można w pełni zidentyfikować po sześciocyfrowym kodzie. W wykazie tym odpady niebezpieczne oznaczono gwiazdką (*).

Kroki, które należy poczynić podczas przypisywania kodu odpadów do danego strumienia odpadów, oraz porządek pierwszeństwa podczas sprawdzania poszczególnych rozdziałów opisano w załączniku do decyzji 2000/532/WE. Dalsze wytyczne dotyczące klasyfikacji odpadów oraz przypisywania kodów odpadów można znaleźć w zawiadomieniu Komisji dotyczącym wytycznych technicznych w sprawie klasyfikacji odpadów (7).

Zarówno właściwości, jak i przetwarzanie poszczególnych rodzajów niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych różnią się od siebie w sposób znaczący, jednak na podstawie kontroli istniejących najlepszych praktyk w zakresie zbiórki niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych zidentyfikowano następujące systemy selektywnej zbiórki odpadów:

| — | okresowy odbiór z określonej lokalizacji (np. mobilnego punktu zbiórki odpadów) lub z posesji (co dwa tygodnie lub częściej), |
| --- | --- |

—

okresowy odbiór z określonej lokalizacji (np. mobilnego punktu zbiórki odpadów) lub z posesji (co dwa tygodnie lub częściej),

| — | zwrot do sklepu, |
| --- | --- |

—

zwrot do sklepu,

| — | pozostawianie w punktach zbierania odpadów. |
| --- | --- |

—

pozostawianie w punktach zbierania odpadów.

W UE zbiórki około dwóch trzecich niebezpiecznych odpadów zbieranych selektywnie z gospodarstw domowych dokonuje się w punktach zbierania odpadów, a zbiórki pozostałej jednej trzeciej w znacznej mierze dokonuje się w drodze okresowego odbioru, szczególnie w mobilnych punktach zbiórki. W przypadku niektórych strumieni odpadów, np. baterii i WEEE, istnieją punkty zbiórki zlokalizowane w placówkach handlu detalicznego (8).

Niektóre niebezpieczne odpady z gospodarstw domowych nadal nie są odpowiednio unieszkodliwiane (9) i są wrzucane do koszy na odpady resztkowe lub w mniejszym stopniu usuwane na sposoby stwarzające poważne zagrożenie dla zdrowia i środowiska, np. wprowadzane do kanalizacji (10).

Image 2

| Dobra praktyka – przykład 1 (11)

  Wielkie Księstwo Luksemburga posiada zintegrowany system zbierania odpadów, w ramach którego przewidziano punkty bezpłatnej zbiórki niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych na dużą skalę: 18 stacjonarnych punktów zbiórki, do których obywatele mogą przynieść swoje substancje niebezpieczne (tj. jeden punkt na 35 000 mieszkańców), mobilny odbiór prowadzony 4 razy do roku oraz odbiór z posesji na życzenie. W ramach systemu zbierane jest ponad 5 kg niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych na mieszkańca rocznie (12).
  Dla określonych grup, takich jak osoby mieszkające w blokach mieszkalnych, przewidziano kampanie informacyjne prowadzone przy użyciu narzędzi cyfrowych i specjalnych usług wsparcia. W przypadku najbardziej kompleksowych systemów zbiórki mieszkańcy bloków mieszkalnych mogą wyrzucać nawet 27 różnych rodzajów odpadów osobno, w tym niebezpieczne odpady z gospodarstw domowych. |
| --- |

Dobra praktyka – przykład 1 (11)

Wielkie Księstwo Luksemburga posiada zintegrowany system zbierania odpadów, w ramach którego przewidziano punkty bezpłatnej zbiórki niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych na dużą skalę: 18 stacjonarnych punktów zbiórki, do których obywatele mogą przynieść swoje substancje niebezpieczne (tj. jeden punkt na 35 000 mieszkańców), mobilny odbiór prowadzony 4 razy do roku oraz odbiór z posesji na życzenie. W ramach systemu zbierane jest ponad 5 kg niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych na mieszkańca rocznie (12).

Dla określonych grup, takich jak osoby mieszkające w blokach mieszkalnych, przewidziano kampanie informacyjne prowadzone przy użyciu narzędzi cyfrowych i specjalnych usług wsparcia. W przypadku najbardziej kompleksowych systemów zbiórki mieszkańcy bloków mieszkalnych mogą wyrzucać nawet 27 różnych rodzajów odpadów osobno, w tym niebezpieczne odpady z gospodarstw domowych.

| Dobra praktyka – przykład 2

  Służby ds. środowiska regionu helsińskiego (Finlandia) ustawiły na obszarze metropolitalnym 50 kontenerów służących do bezpłatnego zbierania szerokiego zakresu strumieni odpadów, w tym niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych. Kontenery znajdują się na stacjach benzynowych, przy supermarketach i innych sklepach, przez co są ogólnodostępne. Aby zapewnić ich bezpieczeństwo, kontenery są dostępne tylko w godzinach otwarcia, a lokalna policja angażuje się we wspieranie obiektów bezobsługowych. Do kontenerów można wrzucać następujące niebezpieczne odpady z gospodarstw domowych:






  — | ciecze chłodzące, płyny hamulcowe i płyn hydrauliczny, |
| --- | --- |

Dobra praktyka – przykład 2

Służby ds. środowiska regionu helsińskiego (Finlandia) ustawiły na obszarze metropolitalnym 50 kontenerów służących do bezpłatnego zbierania szerokiego zakresu strumieni odpadów, w tym niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych. Kontenery znajdują się na stacjach benzynowych, przy supermarketach i innych sklepach, przez co są ogólnodostępne. Aby zapewnić ich bezpieczeństwo, kontenery są dostępne tylko w godzinach otwarcia, a lokalna policja angażuje się we wspieranie obiektów bezobsługowych. Do kontenerów można wrzucać następujące niebezpieczne odpady z gospodarstw domowych:

—

ciecze chłodzące, płyny hamulcowe i płyn hydrauliczny,

| — | oleje odpadowe, filtry oleju i inne odpady olejowe, |
| --- | --- |

—

oleje odpadowe, filtry oleju i inne odpady olejowe,

| — | rozpuszczalniki takie jak terpentyna, rozcieńczalnik, aceton (również zmywacze do paznokci), |
| --- | --- |

—

rozpuszczalniki takie jak terpentyna, rozcieńczalnik, aceton (również zmywacze do paznokci),

| — | roztwory z przemywania oparte na rozpuszczalniku, |
| --- | --- |

—

roztwory z przemywania oparte na rozpuszczalniku,

| — | farby, kleje, lakiery, substancje do konserwacji drewna, |
| --- | --- |

—

farby, kleje, lakiery, substancje do konserwacji drewna,

| — | mocne kwasy, takie jak kwas siarkowy, |
| --- | --- |

—

mocne kwasy, takie jak kwas siarkowy,

| — | pojemniki ciśnieniowe zawierające gaz i gazy zamknięte, |
| --- | --- |

—

pojemniki ciśnieniowe zawierające gaz i gazy zamknięte,

| — | aerozole, |
| --- | --- |

—

aerozole,

| — | alkaliczne ciecze myjące, |
| --- | --- |

—

alkaliczne ciecze myjące,

| — | pestycydy i środki dezynfekcyjne, |
| --- | --- |

—

pestycydy i środki dezynfekcyjne,

| — | chemikalia fotograficzne. |
| --- | --- |

—

chemikalia fotograficzne.

Ponadto pewne niebezpieczne odpady z gospodarstw domowych można unieszkodliwić tylko w punktach zbierania odpadów: odpady elektryczne i elektroniczne (bezpłatnie), drewno impregnowane (bezpłatnie) i odpady zawierające azbest (10 EUR za każde 100 litrów w 2015 r.).

| Dobra praktyka – przykład 3 (13)

  W Odense (Dania) każde gospodarstwo domowe otrzymuje 40-litrowy czerwony pojemnik do przechowywania i transportowania niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych. Pojemnik może zostać odebrany na cztery sposoby:






  — | odbiór na życzenie bezpośrednio z gospodarstwa domowego za opłatą, |
| --- | --- |

Dobra praktyka – przykład 3 (13)

W Odense (Dania) każde gospodarstwo domowe otrzymuje 40-litrowy czerwony pojemnik do przechowywania i transportowania niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych. Pojemnik może zostać odebrany na cztery sposoby:

—

odbiór na życzenie bezpośrednio z gospodarstwa domowego za opłatą,

| — | odbiór z bloku mieszkalnego mobilnym pojazdem dostosowanym do przewożenia niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych, |
| --- | --- |

—

odbiór z bloku mieszkalnego mobilnym pojazdem dostosowanym do przewożenia niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych,

| — | osobisty dowóz do jednego z dwóch obsługiwanych przez personel punktów odbioru niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych, |
| --- | --- |

—

osobisty dowóz do jednego z dwóch obsługiwanych przez personel punktów odbioru niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych,

| — | osobisty dowóz w niektóre weekendy do zwykłych punktów zbierania odpadów. |
| --- | --- |

—

osobisty dowóz w niektóre weekendy do zwykłych punktów zbierania odpadów.

W Odense zbiera się 300 ton niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych rocznie, co odpowiada około 1,6 kg na mieszkańca rocznie. Największą część niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych stanowią farby i lakiery: 66–75 % wszystkich zebranych niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych. Pozostałe odpady to mieszanina kwasów, pestycydów, aerozoli i różnych innych chemikaliów.

Ponieważ zbiórką zarządza przeszkolony personel, jakość i jednorodność zebranych strumieni jest wysoka. Zbiórka odpadów niebezpiecznych jest finansowana głównie z ogólnej opłaty za odpady płaconej przez wszystkie gospodarstwa domowe w danej gminie. Koszt na mieszkańca wynosi około 3,3 EUR rocznie (na podstawie informacji zgłoszonych w 2014 r.).

| Dobra praktyka – przykład 4 (14)

  W Paryżu (Francja) oprócz punktów zbierania odpadów i możliwości odbioru odpadów od gospodarstw domowych na życzenie istnieją jeszcze „Trimobiles” (mobilne punkty zbierania odpadów umieszczone na trzykołowych pojazdach). Pojazdy te można przekształcić w mniej niż godzinę w mobilny punkt odbioru. W 2012 r. sieć obejmowała 6 mobilnych punktów odbioru wykorzystywanych w 30 różnych lokalizacjach.
  Częstotliwość zbiórki zależy od sytuacji lokalnej i wynosi od jednej do siedmiu zbiórek w miesiącu. Każda jednostka pozostaje w tej samej lokalizacji przez pół dnia. Zbieranych jest szereg frakcji odpadów, w tym odpady z budowy i rozbiórki, WEEE i drewno. W tych mobilnych punktach zbiórki wskaźnik odbioru jest wysoki: 65 % wszystkich zebranych niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych w obszarach zbiórki. W 2017 r. zebrano 323 tony odpadów niebezpiecznych (15).
  Usługa jest świadczona jedynie na rzecz gospodarstw domowych i jest bezpłatna. System finansują głównie samorządy terytorialne, a jego koszty wynoszą ok. 2 EUR na mieszkańca rocznie i obejmują zarówno mobilne punkty odbioru, jak i tradycyjne punkty zbierania odpadów. System rozszerzonej odpowiedzialności producenta dotyczący WEEE zapewnia niewielką część ogólnego finansowania. W Paryżu koszt zbierania odpadów przez „Trimobiles” wynosi około 300 EUR/t, natomiast koszt tradycyjnego punktu zbierania odpadów wynosi około 75 EUR/t (na podstawie sprawozdania z 2014 r.). |
| --- |

Dobra praktyka – przykład 4 (14)

W Paryżu (Francja) oprócz punktów zbierania odpadów i możliwości odbioru odpadów od gospodarstw domowych na życzenie istnieją jeszcze „Trimobiles” (mobilne punkty zbierania odpadów umieszczone na trzykołowych pojazdach). Pojazdy te można przekształcić w mniej niż godzinę w mobilny punkt odbioru. W 2012 r. sieć obejmowała 6 mobilnych punktów odbioru wykorzystywanych w 30 różnych lokalizacjach.

Częstotliwość zbiórki zależy od sytuacji lokalnej i wynosi od jednej do siedmiu zbiórek w miesiącu. Każda jednostka pozostaje w tej samej lokalizacji przez pół dnia. Zbieranych jest szereg frakcji odpadów, w tym odpady z budowy i rozbiórki, WEEE i drewno. W tych mobilnych punktach zbiórki wskaźnik odbioru jest wysoki: 65 % wszystkich zebranych niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych w obszarach zbiórki. W 2017 r. zebrano 323 tony odpadów niebezpiecznych (15).

Usługa jest świadczona jedynie na rzecz gospodarstw domowych i jest bezpłatna. System finansują głównie samorządy terytorialne, a jego koszty wynoszą ok. 2 EUR na mieszkańca rocznie i obejmują zarówno mobilne punkty odbioru, jak i tradycyjne punkty zbierania odpadów. System rozszerzonej odpowiedzialności producenta dotyczący WEEE zapewnia niewielką część ogólnego finansowania. W Paryżu koszt zbierania odpadów przez „Trimobiles” wynosi około 300 EUR/t, natomiast koszt tradycyjnego punktu zbierania odpadów wynosi około 75 EUR/t (na podstawie sprawozdania z 2014 r.).

| Dobra praktyka – przykład 5 (16)

  W Talinie (Estonia) jako punkty odbioru niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych wykorzystuje się odnowione kontenery służące do transportu morskiego, w których montuje się półki, szafki i przewiduje odpowiednie miejsca do składowania. Kontenery umieszcza się w centralnych lokalizacjach, aby zapewnić niewielką odległość od obywateli. Dzięki tej praktyce udało się zwiększyć ilość zbieranych niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych z 12 ton (0,03 kg na osobę rocznie) w 2000 r. do 158 ton (0,4 kg na osobę rocznie) w 2013 r.
  W 2005 r. koszt jednego takiego kontenera do zbiórki odpadów wahał się od 3 700 EUR do 4 500 EUR w zależności od wielkości kontenera (20–30 m3). Koszt zarządzania pojedynczym punktem zbiórki wahał się od 46 EUR miesięcznie w 2004 r. do 70 EUR miesięcznie w 2013 r. |
| --- |

Dobra praktyka – przykład 5 (16)

W Talinie (Estonia) jako punkty odbioru niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych wykorzystuje się odnowione kontenery służące do transportu morskiego, w których montuje się półki, szafki i przewiduje odpowiednie miejsca do składowania. Kontenery umieszcza się w centralnych lokalizacjach, aby zapewnić niewielką odległość od obywateli. Dzięki tej praktyce udało się zwiększyć ilość zbieranych niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych z 12 ton (0,03 kg na osobę rocznie) w 2000 r. do 158 ton (0,4 kg na osobę rocznie) w 2013 r.

W 2005 r. koszt jednego takiego kontenera do zbiórki odpadów wahał się od 3 700 EUR do 4 500 EUR w zależności od wielkości kontenera (20–30 m3). Koszt zarządzania pojedynczym punktem zbiórki wahał się od 46 EUR miesięcznie w 2004 r. do 70 EUR miesięcznie w 2013 r.

2.1.   Produkty chemii gospodarczej

W większości państw członkowskich gminy prowadzą już osobną zbiórkę produktów chemii gospodarczej. Zbiórka odbywa się zwykle poprzez okresowy odbiór odpadów i punkty zbierania odpadów oraz mechanizmy uzupełniające, za pośrednictwem dystrybutorów, którzy wykonują te działania dobrowolnie.

Finansowanie zbiórki i przetwarzania niebezpiecznych produktów chemii gospodarczej zapewniają głównie gminy. Organizacja i finansowanie zbiórki i przetwarzania może również być włączona do systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta, jak ma to miejsce we Francji od 2011 r. Szereg takich programów sektorowych obejmuje tam produkty chemii gospodarczej pogrupowane według „specjalnych powszechnych odpadów” (déchets diffus spécifiques (17)) generowanych przez gospodarstwa domowe i obejmujących produkty pirotechniczne, węglowodory, gaśnice, spoiwa, rozpuszczalniki i powszechnie stosowane produkty chemii gospodarczej. Zbiórki urządzeń pirotechnicznych dokonuje się za pośrednictwem sieci podmiotów zaopatrujących statki na podstawie umowy w ramach programu sektorowego Aper Pyro.

| Dobra praktyka – przykład 6

  W Brukseli (Belgia) obywatele mogą oddawać odpady z produktów chemii gospodarczej w mobilnych pojazdach „Proxy Chimik”. Pojazd okresowo objeżdża ok. 100 lokalizacji w Brukseli i zatrzymuje się w każdym punkcie na 45 minut. W zależności od lokalizacji usługa ta jest świadczona raz w miesiącu lub raz na dwa miesiące.
  W 2012 r. ilość niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych zebranych w ten mobilny sposób oszacowano na 0,4 kg na mieszkańca. Przed przyjęciem odpady są sprawdzane na miejscu, aby uniknąć zanieczyszczenia i zagrożenia dla zdrowia oraz aby zmaksymalizować potencjał ich odzyskania (tj. ciecze i substancje stałe należy przynosić każdą w osobnym i oryginalnym opakowaniu; nazwa produktu musi widnieć na opakowaniu). Personel przechodzi podstawowe szkolenie z zakresu chemikaliów, aby potrafił stosować kryteria przyjmowania odpadów.
  Metody komunikacji obejmują: jasne instrukcje dla obywateli, broszury, strony internetowe i aplikacje mobilne informujące obywateli o harmonogramie zbiórki. Aby zapewnić obywatelom bezpłatny odbiór niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych, zbiórka jest finansowana ze środków publicznych. |
| --- |

Dobra praktyka – przykład 6

W Brukseli (Belgia) obywatele mogą oddawać odpady z produktów chemii gospodarczej w mobilnych pojazdach „Proxy Chimik”. Pojazd okresowo objeżdża ok. 100 lokalizacji w Brukseli i zatrzymuje się w każdym punkcie na 45 minut. W zależności od lokalizacji usługa ta jest świadczona raz w miesiącu lub raz na dwa miesiące.

W 2012 r. ilość niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych zebranych w ten mobilny sposób oszacowano na 0,4 kg na mieszkańca. Przed przyjęciem odpady są sprawdzane na miejscu, aby uniknąć zanieczyszczenia i zagrożenia dla zdrowia oraz aby zmaksymalizować potencjał ich odzyskania (tj. ciecze i substancje stałe należy przynosić każdą w osobnym i oryginalnym opakowaniu; nazwa produktu musi widnieć na opakowaniu). Personel przechodzi podstawowe szkolenie z zakresu chemikaliów, aby potrafił stosować kryteria przyjmowania odpadów.

Metody komunikacji obejmują: jasne instrukcje dla obywateli, broszury, strony internetowe i aplikacje mobilne informujące obywateli o harmonogramie zbiórki. Aby zapewnić obywatelom bezpłatny odbiór niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych, zbiórka jest finansowana ze środków publicznych.

2.1.1.   Produkty do czyszczenia i higieny osobistej z gospodarstw domowych

Produkty do czyszczenia i higieny osobistej (produkty kosmetyczne, produkty do farbowania włosów, lakiery do paznokci, zmywacze do paznokci itp.), które są niebezpieczne, są przetwarzane odpowiednio dla następujących kodów europejskiego wykazu odpadów:

| 20 01 13* | – | rozpuszczalniki; |
| --- | --- | --- |
| 20 01 14* | – | kwasy; |
| 20 01 29* | – | detergenty zawierające substancje niebezpieczne. |

20 01 13*

–

rozpuszczalniki;

20 01 14*

–

kwasy;

20 01 29*

–

detergenty zawierające substancje niebezpieczne.

Wiele produktów do czyszczenia codziennego użytku w gospodarstwach domowych może się stać niebezpiecznymi po wyrzuceniu, ponieważ często zawierają rozpuszczalniki, kwasy, zasady, materiały ścierne, środki powierzchniowo czynne, wybielacze i inne niebezpieczne składniki. Mogą one być m.in. łatwopalne lub żrące.

Selektywna zbiórka ułatwia następujące przetwarzanie: produkty do czyszczenia i higieny osobistej z gospodarstw domowych są zwykle spalane. Ponowne wykorzystanie produktów higieny osobistej, takich jak produkty kosmetyczne, nie jest powszechną praktyką, chociaż istnieją pewne inicjatywy prowadzone przez NGO.

2.1.2.   Farby, lakiery, farba drukarska i kleje

Farby to mieszaniny rozpuszczalników, pigmentów, minerałów, żywic, środków powierzchniowo czynnych i innych dodatków. Część produktu trafia do kanalizacji i wód powierzchniowych w wyniku czyszczenia pędzli i pojemników. Podczas ich używania oraz na koniec przydatności do użycia farby na bazie rozpuszczalników wydzielają lotne związki organiczne do atmosfery.

Odpady z farb i rozpuszczalników zawierających substancje niebezpieczne stanowią znaczącą część niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych. Właściwy kod w europejskim wykazie odpadów to:

| 20 01 27* | – | farby, farby drukarskie, spoiwa i żywice zawierające substancje niebezpieczne. |
| --- | --- | --- |

20 01 27*

–

farby, farby drukarskie, spoiwa i żywice zawierające substancje niebezpieczne.

| Dobra praktyka – przykład 7

  „RePaint” to sieć zajmująca się ponownym wykorzystaniem farb, działająca w całym Zjednoczonym Królestwie (sponsorowana przez dużego dystrybutora farb, który zapewnia wiedzę fachową, widoczność i finansowanie), która zbiera pozostałości farb, przetwarza je ponownie w nowe farby i bezpłatnie lub za niewielką opłatą rozpowszechnia je na nowo wśród ludzi, społeczności i organizacji charytatywnych. Obowiązują surowe kryteria przyjmowania, aby uniknąć zanieczyszczenia (np. farbę przyjmuje się tylko wtedy, gdy nadal jest w oryginalnym opakowaniu).
  RePaint działa w ponad 74 punktach zbiórki, takich jak punkty zbierania odpadów lub obiekty prowadzone przez wolontariuszy, i ponownie rozprowadza ponad 300 000 litrów farby rocznie. Roczny koszt działania punktu zbiórki to blisko 10 000 EUR w zależności od skali i lokalizacji. |
| --- |

Dobra praktyka – przykład 7

„RePaint” to sieć zajmująca się ponownym wykorzystaniem farb, działająca w całym Zjednoczonym Królestwie (sponsorowana przez dużego dystrybutora farb, który zapewnia wiedzę fachową, widoczność i finansowanie), która zbiera pozostałości farb, przetwarza je ponownie w nowe farby i bezpłatnie lub za niewielką opłatą rozpowszechnia je na nowo wśród ludzi, społeczności i organizacji charytatywnych. Obowiązują surowe kryteria przyjmowania, aby uniknąć zanieczyszczenia (np. farbę przyjmuje się tylko wtedy, gdy nadal jest w oryginalnym opakowaniu).

RePaint działa w ponad 74 punktach zbiórki, takich jak punkty zbierania odpadów lub obiekty prowadzone przez wolontariuszy, i ponownie rozprowadza ponad 300 000 litrów farby rocznie. Roczny koszt działania punktu zbiórki to blisko 10 000 EUR w zależności od skali i lokalizacji.

Selektywna zbiórka ułatwia następujące przetwarzanie: najpowszechniejszym sposobem przetwarzania farb na koniec ich przydatności do użycia w UE jest spalanie, chociaż ponowne użycie i recykling również mają miejsce. Składowanie farb zawierających rozpuszczalniki (20 01 27*) nie jest dozwolone zgodnie z art. 5 ust. 3 dyrektywy 1999/31/WE w sprawie składowania odpadów (18), w którym zakazano składowania odpadów płynnych i odpadów zaklasyfikowanych jako łatwopalne.

2.1.3.   Pestycydy z gospodarstw domowych i ogrodów

Pestycydy to substancje zaliczane do substancji czynnych należących do środków ochrony roślin i produktów biobójczych. Mimo że pestycydy przeznaczone do stosowania w gospodarstwach domowych opracowuje się specjalnie na potrzeby użytku nieprofesjonalnego/domowego, zawierają one aktywne składniki, które są toksyczne dla roślin i zwierząt innych niż te, dla których są przeznaczone, szczególnie dla roślin (herbicydy), owadów (insektycydy) lub grzybów (fungicydy). Niektóre pestycydy mogą mieć trwały charakter, wykazywać zdolność do bioakumulacji i być toksyczne w przypadku połknięcia, a także działać drażniąco na oczy i skórę. Zapobieganie zagrożeniom dla zdrowia i środowiska wynikającym z unieszkodliwiania odpadów z tych produktów w dużym stopniu zależy od przestrzegania przez konsumentów instrukcji unieszkodliwiania odpadów. Systemem zbierania tego rodzaju odpadów najczęściej stosowanym w państwach członkowskich jest zbieranie odpadów od gospodarstw domowych za pośrednictwem lokalnego punktu zbierania odpadów.

Właściwym kodem odpadów pestycydów z gospodarstw domowych w europejskim wykazie odpadów jest:

| 20 01 19* | – | pestycydy. |
| --- | --- | --- |

20 01 19*

–

pestycydy.

Selektywna zbiórka ułatwia następujące przetwarzanie: odpady pestycydów i chemikaliów stosowanych w ogrodach gospodarstw domowych zazwyczaj nie nadają się do recyklingu. W ramach systemów gospodarowania odpadami ogólnie skoncentrowano się na ograniczeniu ich stosowania oraz ich właściwym unieszkodliwianiu na koniec przydatności do użycia. W większości przypadków odpady pestycydów są niszczone poprzez spalanie w wysokiej temperaturze.

2.1.4.   Odczynniki fotograficzne

Poziom odpadów niebezpiecznych z tej kategorii zmalał od czasu pojawienia się fotografii cyfrowej, ale w niektórych gospodarstwach domowych wciąż wywołuje się błony fotograficzne i robi wydruki z wykorzystaniem dużych ilości niebezpiecznych chemikaliów. Odpady płynne powstałe w procesie fotograficznym zawierają takie substancje jak hydrochinon, siarczyn sodu, srebro, chlorek rtęci, kadm, żelazocyjanek, kwasy i formaldehyd. Znajdują się one w odpadach z kąpieli fotograficznej, odpadach z wywoływacza, w wybielaczu, utrwalaczu i odpadach z utrwalacza. Właściwy kod w europejskim wykazie odpadów to:

| 20 01 17* | – | odczynniki fotograficzne. |
| --- | --- | --- |

20 01 17*

–

odczynniki fotograficzne.

W Niemczech i w Danii właściciele zakładów fotograficznych mają obowiązek bezpłatnie odbierać te odpady z gospodarstw domowych. Są również odpowiedzialni za ich unieszkodliwianie.

Selektywna zbiórka ułatwia następujące przetwarzanie: odpady odczynników fotograficznych są zazwyczaj poddawane recyklingowi finansowo napędzanemu ekstrakcją srebra. Elektroliza jest powszechnie stosowaną, ale kapitałochłonną metodą odzysku srebra.

2.1.5.   Opakowania

Odpady opakowaniowe zawierające substancje niebezpieczne i mieszaniny stwarzające zagrożenie (takie jak te wymienione powyżej) są uznawane za odpady niebezpieczne i mogą być zbierane selektywnie za pośrednictwem punktu zbierania odpadów lub okresowego odbioru niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych. Zastosowanie mają następujące kategorie z europejskiego wykazu odpadów:

| 15 01 10* | – | opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub zanieczyszczone takimi substancjami. |
| --- | --- | --- |

15 01 10*

–

opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub zanieczyszczone takimi substancjami.

Dalsze wytyczne dotyczące klasyfikacji pojemników z substancjami niebezpiecznymi i mieszaninami stwarzającymi zagrożenie oraz sytuacji, w których uznaje się je za „puste”, można znaleźć w zawiadomieniu Komisji dotyczącym wytycznych technicznych w sprawie klasyfikacji odpadów (19). Puste opakowania z gospodarstw domowych zazwyczaj zbiera się w ramach systemów selektywnej zbiórki lub jako zmieszane odpady komunalne.

2.2.   Domowe odpady medyczne

2.2.1.   Produkty farmaceutyczne

Wiele środków farmaceutycznych, takich jak leki przeciwbólowe, antybiotyki, leki stosowane w hormonalnej terapii zastępczej, chemioterapii doustnej i leki przeciwdepresyjne, często znajduje się w gospodarstwach domowych i według niektórych szacunków ich znaczny odsetek staje się odpadami (20). Dyrektywą 2001/83/WE w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi (art. 127b) (21) państwa członkowskie zobowiązano do zapewnienia funkcjonowania właściwych systemów gromadzenia danych odnośnie do produktów leczniczych, które nie są stosowane lub które utraciły ważność. Państwa członkowskie wykonują ten obowiązek, nakładając na apteki lub punkty zbierania odpadów (22) wymóg przyjmowania odpadów będących produktami farmaceutycznymi. Innymi miejscami zbierania wykorzystywanymi w UE są m.in. placówki opiekuńczo-pielęgnacyjne i domy seniora. Długości okresów zbierania są różne – mogą być to jednodniowe wydarzenia poświęcone zbieraniu, zbieranie może mieć charakter ciągły lub okresowy.

Właściwe kody w europejskim wykazie odpadów to:

| 20 01 31* | – | leki cytotoksyczne i cytostatyczne; |
| --- | --- | --- |
| 20 01 32 | – | leki inne niż wymienione w 20 01 31*. |

20 01 31*

–

leki cytotoksyczne i cytostatyczne;

20 01 32

–

leki inne niż wymienione w 20 01 31*.

Selektywne zbieranie odpadów farmaceutycznych ma duże znaczenie niezależnie od klasyfikacji określonych produktów jako odpady niebezpieczne lub odpady inne niż niebezpieczne, ponieważ mogą one trafić z gospodarstw domowych do środowiska. Na przykład oczyszczone ścieki zrzucane z zakładu oczyszczania ścieków komunalnych zawierają wydalone środki farmaceutyczne, jak również niezużyte środki farmaceutyczne, które są wyrzucane do umywalek i toalet (23). Oczyszczalnie ścieków są projektowane głównie do oczyszczania ekskrementów oraz innych konwencjonalnych materii organicznych, a nie do usuwania środków farmaceutycznych. W związku z tym środki farmaceutycznych wraz z ich pozostałościami coraz częściej znajdują się w wodach powierzchniowych (24) (25).

Aby sfinansować zbieranie, państwa członkowskie, w tym Francja (26) i Hiszpania (27), ustanowiły systemy rozszerzonej odpowiedzialności producenta dotyczące produktów farmaceutycznych, których termin ważności upłynął.

Selektywna zbiórka ułatwia następujące przetwarzanie: zebrane leki są zazwyczaj spalane w wysokiej temperaturze.

| Dobra praktyka – przykład 8

  We Francji system rozszerzonej odpowiedzialności producenta dotyczący produktów farmaceutycznych jest wdrażany za pośrednictwem organizacji „Cyclamed”, która koordynuje selektywne zbieranie środków farmaceutycznych. Cyclamed wraz ze wszystkimi podmiotami z farmaceutycznego łańcucha dostaw organizuje kampanie na rzecz podnoszenia świadomości pacjentów i partnerstw. W systemie uczestniczy ponad 21 000 aptek, 200 dystrybutorów i 190 laboratoriów. Organizacji Cyclamed udaje się zebrać 62 % niezużytych leków. Całkowita zebrana ilość wynosi rocznie 10 500 ton lub 162 g na mieszkańca.
  Łączny koszt systemu zbierania to około 10 mln EUR – środki te pochodzą ze składek producentów w wysokości 0,0032 EUR za opakowanie leku, wyłączając VAT. Około 50 % tego kosztu jest związane z unieszkodliwianiem odpadów (250 EUR za tonę) w tym z kosztem spalania (120 EUR za tonę), magazynowaniem i transportem (28). Nabywanie pojemników do zbierania przekazywanych aptekom stanowi około 25 % wszystkich kosztów, komunikacja – 10 %, a ogólne gospodarowanie – 5 %. Z pozostałej części pokrywa się koszty analiz, badań naukowych i koszty różne. |
| --- |

Dobra praktyka – przykład 8

We Francji system rozszerzonej odpowiedzialności producenta dotyczący produktów farmaceutycznych jest wdrażany za pośrednictwem organizacji „Cyclamed”, która koordynuje selektywne zbieranie środków farmaceutycznych. Cyclamed wraz ze wszystkimi podmiotami z farmaceutycznego łańcucha dostaw organizuje kampanie na rzecz podnoszenia świadomości pacjentów i partnerstw. W systemie uczestniczy ponad 21 000 aptek, 200 dystrybutorów i 190 laboratoriów. Organizacji Cyclamed udaje się zebrać 62 % niezużytych leków. Całkowita zebrana ilość wynosi rocznie 10 500 ton lub 162 g na mieszkańca.

Łączny koszt systemu zbierania to około 10 mln EUR – środki te pochodzą ze składek producentów w wysokości 0,0032 EUR za opakowanie leku, wyłączając VAT. Około 50 % tego kosztu jest związane z unieszkodliwianiem odpadów (250 EUR za tonę) w tym z kosztem spalania (120 EUR za tonę), magazynowaniem i transportem (28). Nabywanie pojemników do zbierania przekazywanych aptekom stanowi około 25 % wszystkich kosztów, komunikacja – 10 %, a ogólne gospodarowanie – 5 %. Z pozostałej części pokrywa się koszty analiz, badań naukowych i koszty różne.

2.2.2.   Narzędzia chirurgiczne i zabiegowe oraz inne odpady zakaźne

Odpady zakaźne są odpadami zawierającymi żywe drobnoustroje lub ich toksyny, o których wiadomo lub co do których istnieją wiarygodne podstawy do przyjęcia, że wywołują choroby u ludzi lub innych żywych organizmów (załącznik III do dyrektywy ramowej w sprawie odpadów). Zazwyczaj odpady tego rodzaju są wytwarzane w szpitalach, laboratoriach i pokrewnych placówkach opieki zdrowotnej. Podobne odpady mogą być jednak wynikiem samodzielnego leczenia się i samokontroli przez pacjentów w domu bez ingerencji pracowników opieki zdrowotnej. Mogą one obejmować zużyte igły stosowane przez pacjentów w leczeniu konkretnych chorób, w tym cukrzycy, oraz odpady z wyrobów diagnostycznych do przeprowadzania testów samokontroli w kierunku przenośnych chorób zakaźnych. Informacje na temat różnych kategorii czynników zakaźnych, jak również kategorii odpadów medycznych zostały dostarczone przez Światową Organizację Zdrowia (29). Co do zasady szczegółowe przepisy krajowe dotyczące zbierania i przetwarzania takich odpadów mają zastosowanie do odpadów wytwarzanych w placówkach opieki zdrowotnej, takich jak szpitale, laboratoria i kliniki weterynaryjne, ale nie do odpadów medycznych wytwarzanych w domach, w przypadku których zasadniczo nie istnieją systemy selektywnego zbierania inne niż dla zużytych środków farmaceutycznych (opisane powyżej).

W europejskim wykazie odpadów nie istnieje właściwy kod dla zakaźnych odpadów komunalnych zbieranych selektywnie. Obecnie, przy przyjęciu metodyki przedstawionej w załączniku do decyzji 2000/532/WE, potencjalnymi kodami w europejskim wykazie odpadów właściwymi dla takich odpadów wytwarzanych w gospodarstwach domowych są:

| 20 03 01 | – | niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne; |
| --- | --- | --- |
| 20 03 99 | – | odpady komunalne niewymienione w innych podgrupach. |

20 03 01

–

niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne;

20 03 99

–

odpady komunalne niewymienione w innych podgrupach.

| Dobra praktyka – przykład 9

  We Francji w odniesieniu do niektórych potencjalnie zakaźnych produktów medycznych, w szczególności narzędzi chirurgicznych i zabiegowych, zestawów testu oraz wyrobów medycznych wycofanych z użytku, ustanowiono system rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Na potrzeby wypełniania tego obowiązku w imieniu producentów utworzono organizację „DASTRI”. Dostarcza ona specjalne pojemniki nazywane „pudełkami na igły”, które należy zwracać do aptek współpracujących z DASTRI.
  W ciągu 6 lat wśród pacjentów rozprowadzono 12 mln pojemników na narzędzia chirurgiczne i zabiegowe, a w 2018 r. zebrano i bezpiecznie przetworzono 83 % tego rodzaju odpadów.
  W wyniku pandemii COVID-19, którą ogłoszono w marcu 2020 r., w niektórych państwach członkowskich lub ich regionach wprowadzono szczególne formy zbierania (30) zmieszanych odpadów z gospodarstw domowych zamieszkanych przez pacjentów zakażonych COVID-19. Co do zasady, jak określono w wytycznych (31) wydanych przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) i dodatkowo odzwierciedlono w wytycznych opublikowanych przez służby Komisji (32), takie odpady zbierane są jednak razem z niesortowaną frakcją odpadów komunalnych, przy czym nie obowiązują żadne dalsze szczegółowe środki zbierania.
  Selektywna zbiórka ułatwia następujące przetwarzanie: zasadniczo odpady zakaźne przetwarzane są poprzez spalanie przez podmioty gospodarujące odpadami upoważnione do przyjmowania takich odpadów. Ewentualnie odpady zakaźne można przetwarzać przez sterylizacją parową lub zabieg chemiczny. Kompleksowy przegląd (33) technologii przetwarzania odpadów medycznych został opublikowany przez Światową Organizację Zdrowia w 2019 r. |
| --- |

Dobra praktyka – przykład 9

We Francji w odniesieniu do niektórych potencjalnie zakaźnych produktów medycznych, w szczególności narzędzi chirurgicznych i zabiegowych, zestawów testu oraz wyrobów medycznych wycofanych z użytku, ustanowiono system rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Na potrzeby wypełniania tego obowiązku w imieniu producentów utworzono organizację „DASTRI”. Dostarcza ona specjalne pojemniki nazywane „pudełkami na igły”, które należy zwracać do aptek współpracujących z DASTRI.

W ciągu 6 lat wśród pacjentów rozprowadzono 12 mln pojemników na narzędzia chirurgiczne i zabiegowe, a w 2018 r. zebrano i bezpiecznie przetworzono 83 % tego rodzaju odpadów.

W wyniku pandemii COVID-19, którą ogłoszono w marcu 2020 r., w niektórych państwach członkowskich lub ich regionach wprowadzono szczególne formy zbierania (30) zmieszanych odpadów z gospodarstw domowych zamieszkanych przez pacjentów zakażonych COVID-19. Co do zasady, jak określono w wytycznych (31) wydanych przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) i dodatkowo odzwierciedlono w wytycznych opublikowanych przez służby Komisji (32), takie odpady zbierane są jednak razem z niesortowaną frakcją odpadów komunalnych, przy czym nie obowiązują żadne dalsze szczegółowe środki zbierania.

Selektywna zbiórka ułatwia następujące przetwarzanie: zasadniczo odpady zakaźne przetwarzane są poprzez spalanie przez podmioty gospodarujące odpadami upoważnione do przyjmowania takich odpadów. Ewentualnie odpady zakaźne można przetwarzać przez sterylizacją parową lub zabieg chemiczny. Kompleksowy przegląd (33) technologii przetwarzania odpadów medycznych został opublikowany przez Światową Organizację Zdrowia w 2019 r.

2.3.   Odpady z budowy i rozbiórki

2.3.1.   Odpady azbestowe

Termin „azbest” opisuje grupę naturalnie występujących mineralnych włókien krzemianowych z klasy serpentynów i amfiboli. Azbest jest niebezpiecznym minerałem o strukturze włóknistej, który – jeżeli jest wdychany – powoduje poważne, potencjalnie śmiertelne, długoterminowe skutki dla zdrowia, w tym nowotwory. Dzięki swojej odporności na ogień i ciepło w przeszłości był powszechnie stosowany do izolacji oraz innych celów.

Azbest jest substancją zaklasyfikowaną jako rakotwórcza w kategorii 1 (34), a zgodnie z załącznikiem III do dyrektywy ramowej w sprawie odpadów odpady, które zawierają taką substancję i przekraczają stężenie graniczne wynoszące 0,1 %, klasyfikuje się jako niebezpieczne. Szereg wpisów w europejskim wykazie odpadów dotyczy odpadów zawierających azbest, które mogą zostać wytworzone w gospodarstwach domowych albo w wyniku prac rozbiórkowych lub remontowych, albo w związku z pozbywaniem się niektórych (starych) urządzeń:

| 16 02 12* | – | zużyte urządzenia zawierające wolny azbest; |
| --- | --- | --- |
| 16 02 15* | – | niebezpieczne elementy lub części składowe usunięte ze zużytych urządzeń; |
| 17 06 01* | – | materiały izolacyjne zawierające azbest; |
| 17 06 05* | – | materiały budowlane zawierające azbest. |

16 02 12*

–

zużyte urządzenia zawierające wolny azbest;

16 02 15*

–

niebezpieczne elementy lub części składowe usunięte ze zużytych urządzeń;

17 06 01*

–

materiały izolacyjne zawierające azbest;

17 06 05*

–

materiały budowlane zawierające azbest.

Chociaż w UE produkcja azbestu jest zakazana ograniczeniem na podstawie wpisu 6 w załączniku XVII do REACH (35), jest on nadal powszechnie obecny w wielu materiałach i produktach o długich cyklach życia, np. materiałach znajdujących się w budynkach, takich jak beton, pokrycie dachowe, izolacja, rury itp. Obywatele zaangażowani w samodzielne działania również dostarczają odpady azbestowe (powiązane, bez cech kruchości) do punktów zbierania odpadów w różnych państwach. Należy zauważyć, że we wszystkich państwach członkowskich obowiązuje ustawodawstwo ściśle regulujące ochronę pracowników przed ryzykiem związanym z narażeniem na działanie azbestu w miejscu pracy na podstawie dyrektywy 2009/148/WE (36). Prace związane z materiałami zawierającymi azbest powinni przeprowadzać wyłącznie wyszkoleni specjaliści i nie powinny być one podejmowane jako działania samodzielne.

| Dobra praktyka – przykład 10

  W Londynie (Zjednoczone Królestwo) świadczona jest usługa zbierania owiniętego azbestu na żądanie. Mieszkańcy mogą raz w roku nieodpłatnie zwrócić się o dotowane zebranie 15 m3 azbestu (lub siedem worków na gruz budowlany) zebranego w domu. Aby zoptymalizować oszczędność kosztową, usługa ta jest zlecana prywatnym wykonawcom wybranym zgodnie z zasadami konkurencji. |
| --- |

Dobra praktyka – przykład 10

W Londynie (Zjednoczone Królestwo) świadczona jest usługa zbierania owiniętego azbestu na żądanie. Mieszkańcy mogą raz w roku nieodpłatnie zwrócić się o dotowane zebranie 15 m3 azbestu (lub siedem worków na gruz budowlany) zebranego w domu. Aby zoptymalizować oszczędność kosztową, usługa ta jest zlecana prywatnym wykonawcom wybranym zgodnie z zasadami konkurencji.

| Dobra praktyka – przykład 11

  Region Flandrii (Belgia) dąży do stania się „bezpiecznym pod względem azbestu” do 2040 r. Jeden ze środków politycznych umożliwia gospodarstwom domowym przyniesienie azbestu bez cech kruchości (powiązanego) wytworzonego w ramach prac remontowych do punktu zbierania odpadów lub zwrócenie się o odebranie go z domu z wykorzystaniem zarejestrowanych worków, które można z góry zakupić u władz gminnych. Oddanie takiego azbestu z gospodarstwa domowego do punktu zbierania odpadów w ilości do 200 kg na mieszkańca lub 1 m3 lub 10 płyt dachowych rocznie jest bezpłatne. Dzięki formule dofinansowania opłata za usługę zmniejsza się dla mieszkańców do 30 EUR za worek, w którym można zebrać około 20 falistych płyt dachowych. Wyniki wskazują, że ilość azbestu dostarczanego do punktów zbierania odpadów pozostaje taka sama, nawet w przypadku gdy istnieje możliwość odebrania odpadów azbestowych z domu, z czego wynika, że nie nastąpiło przejście z zbierania w punktach zbierania odpadów na zbieranie od drzwi do drzwi. Na tej podstawie można stwierdzić, że odbieranie z domu jest istotne, aby przyspieszyć usuwanie odpadów azbestowych z domów.
  Selektywna zbiórka ułatwia następujące przetwarzanie: chociaż istnieją alternatywne metody przetwarzania (37), składowanie odpadów azbestowych wciąż jest najlepszą dostępną techniką. Przed składowaniem można zastosować dodatkowe środki utwardzenia odpadów, aby ograniczyć ryzyko uwolnienia włókien. |
| --- |

Dobra praktyka – przykład 11

Region Flandrii (Belgia) dąży do stania się „bezpiecznym pod względem azbestu” do 2040 r. Jeden ze środków politycznych umożliwia gospodarstwom domowym przyniesienie azbestu bez cech kruchości (powiązanego) wytworzonego w ramach prac remontowych do punktu zbierania odpadów lub zwrócenie się o odebranie go z domu z wykorzystaniem zarejestrowanych worków, które można z góry zakupić u władz gminnych. Oddanie takiego azbestu z gospodarstwa domowego do punktu zbierania odpadów w ilości do 200 kg na mieszkańca lub 1 m3 lub 10 płyt dachowych rocznie jest bezpłatne. Dzięki formule dofinansowania opłata za usługę zmniejsza się dla mieszkańców do 30 EUR za worek, w którym można zebrać około 20 falistych płyt dachowych. Wyniki wskazują, że ilość azbestu dostarczanego do punktów zbierania odpadów pozostaje taka sama, nawet w przypadku gdy istnieje możliwość odebrania odpadów azbestowych z domu, z czego wynika, że nie nastąpiło przejście z zbierania w punktach zbierania odpadów na zbieranie od drzwi do drzwi. Na tej podstawie można stwierdzić, że odbieranie z domu jest istotne, aby przyspieszyć usuwanie odpadów azbestowych z domów.

Selektywna zbiórka ułatwia następujące przetwarzanie: chociaż istnieją alternatywne metody przetwarzania (37), składowanie odpadów azbestowych wciąż jest najlepszą dostępną techniką. Przed składowaniem można zastosować dodatkowe środki utwardzenia odpadów, aby ograniczyć ryzyko uwolnienia włókien.

2.3.2.   Drewno poddane obróbce

Odpady drzewne są wytwarzane w gospodarstwie domowym w ramach prac remontowych i naprawczych obejmujących elementy konstrukcyjne i niekonstrukcyjne, na przykład ramy okienne i drzwiowe, ściany działowe i elementy dachowe, drewno z markiz, ogrodzeń ogrodowych i innych zewnętrznych konstrukcji drewnianych. W celu zabezpieczenia drewna przed niszczeniem jest ono impregnowane środkami do konserwacji i impregnacji drewna. Wykorzystywanie niektórych powszechnie stosowanych środków do konserwacji i impregnacji, takich jak chromianowany arsenian miedzi (CCA), kreozot i pentachlorofenol, zostało poważnie ograniczone lub zakazane, ale unieszkodliwianie drewna, które zostało poddane obróbce przy ich użyciu, nadal jest konieczne (38) (39). Odpowiednim kodem takich odpadów z gospodarstw domowych w europejskim wykazie odpadów jest:

| 20 01 37* | – | drewno zawierające substancje niebezpieczne. |
| --- | --- | --- |

20 01 37*

–

drewno zawierające substancje niebezpieczne.

Zazwyczaj drewno poddane obróbce można przynieść z gospodarstwa domowego do punktu zbierania odpadów.

Selektywna zbiórka ułatwia następujące przetwarzanie: preferowaną metodą przetwarzania drewna poddanego obróbce przy użyciu chromianowanego arsenianu miedzi oraz obróbce innego rodzaju jest spalanie przy najnowocześniejszej kontroli zanieczyszczenia powietrza, w ramach której uwzględnia się lotność arsenu w gazach spalinowych.

2.3.3.   Smoła węglowa i produkty smołowe

Smoła węglowa była powszechnie stosowana jako substancja wiążąca przy budowie dróg, zanim została zastąpiona bitumem. Przez wiele dziesięcioleci obróbce przy użyciu kreozotu węglowego, jako środka do konserwacji i impregnacji, poddawano również drewniane podkłady kolejowe. Obecnie stosowanie kreozotu do obróbki drewna jest bardzo ograniczone i ściśle regulowane na podstawie wpisu 31 w załączniku XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 (REACH) (40).

Odpady zawierające smołę węglową zaklasyfikowano jako niebezpieczne, ponieważ zawierają znaczące ilości wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA), które są grupą rakotwórczych związków chemicznych. Odpady asfaltu zawierające smołę węglową uznaje się za odpady niebezpieczne, jeżeli poziom smoły węglowej wynosi >0,1 %. Termin smoła węglowa opisuje szereg substancji złożonych pozyskiwanych z węgla, które w załączniku VI do rozporządzenia CLP (41) sklasyfikowano jako substancje rakotwórcze kategorii 1A i które zgodnie z załącznikiem III do dyrektywy ramowej w sprawie odpadów klasyfikują się jako odpady niebezpieczne, jeżeli stężenie wynosi 0,1 % lub więcej. Znanym sposobem ponownego wykorzystania zużytych podkładów kolejowych, które omówiono w sekcji powyżej dotyczącej odpadów drzewnych, jest stabilizacja ogrodzeń lub podłoża w ogrodach. Smoła węglowa znajduje się także w takich produktach jak deski pokryte smołą węglową lub papa dachowa, które stosowano np. jako elementy dachowe w altanach. Niektóre z tych produktów mogą powodować powstawanie znacznych ilości odpadów niebezpiecznych, w przypadku gdy są naprawiane lub zastępowane.

Właściwe kody w europejskim wykazie odpadów to:

| 17 03 01* | – | mieszanki bitumiczne zawierające smołę węglową; |
| --- | --- | --- |
| 17 03 03* | – | smoła węglowa i produkty smołowe; |
| 20 01 37* | – | drewno zawierające substancje niebezpieczne (zob. sekcja 3.3.2 powyżej). |

17 03 01*

–

mieszanki bitumiczne zawierające smołę węglową;

17 03 03*

–

smoła węglowa i produkty smołowe;

20 01 37*

–

drewno zawierające substancje niebezpieczne (zob. sekcja 3.3.2 powyżej).

Zazwyczaj takie odpady można przynieść z gospodarstwa domowego do punktu zbierania odpadów.

Selektywna zbiórka ułatwia następujące przetwarzanie: w zależności od przepisów i infrastruktury w danym państwie odpady z tej kategorii są albo przetwarzane termicznie (spalane), albo – chociaż jest to w mniejszym stopniu zalecane zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami – składowane na składowiskach.

2.4.   Odpady z prac konserwacyjnych dotyczących pojazdów

2.4.1.   Filtry olejowe i zanieczyszczone materiały chłonne

Filtry olejowe z samochodów mogą stać się częścią odpadów z gospodarstw domowych, jeżeli kierowcy samodzielnie dokonujący napraw przeprowadzają przeglądy techniczne swoich samochodów. Poprzez takie działania mogą być wytwarzane również inne odpady nasączone olejem, takie jak ścierki i rękawiczki. Szacuje się, że w samym Zjednoczonym Królestwie każdego roku unieszkodliwia się 1 100 ton (42) oleju odpadowego, często jako zmieszane odpady komunalne. Właściwe kody w europejskim wykazie odpadów to:

| 15 02 02* | – | sorbenty, materiały filtracyjne (w tym filtry olejowe gdzie indziej niewymienione), tkaniny do wycierania i ubrania ochronne zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi; |
| --- | --- | --- |
| 16 01 07* | – | filtry olejowe. |

15 02 02*

–

sorbenty, materiały filtracyjne (w tym filtry olejowe gdzie indziej niewymienione), tkaniny do wycierania i ubrania ochronne zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi;

16 01 07*

–

filtry olejowe.

Takie odpady mogłyby być odnoszone do zatwierdzonych zakładów, w których odpady takie są wytwarzane w ramach działalności zawodowej, w tym warsztatów samochodowych i sklepów motoryzacyjnych (może się to wiązać z uiszczeniem opłaty) lub do punktu zbierania odpadów, w którym aby zapobiec wyciekowi i ułatwić dalszy transport, stosuje się specjalne zbiorniki do zbierania.

Selektywna zbiórka ułatwia następujące przetwarzanie: zużyte filtry olejowe nadają się do recyklingu, ponieważ są wykonane ze stali. Wszelki pozostały w nich olej można odzyskać, stosując prasę filtracyjną.

2.4.2.   Produkty motoryzacyjne, pasty do karoserii, płyny zapobiegające zamarzaniu

Wiele substancji i mieszanin stosowanych w samochodach lub do ich czyszczenia i konserwacji jest niebezpiecznych dla zdrowia ludzi i środowiska. Na przykład głównym składnikiem płynu zapobiegającego zamarzaniu jest glikol etylenowy będący substancją toksyczną. Płyn zapobiegający zamarzaniu, tak jak inne ciecze znajdujące się w samochodzie, w tym płyny hamulcowe lub oleje smarowe, musi być wymieniany okresowo. Właściwe kody w europejskim wykazie odpadów to:

| 16 01 13* | – | płyny hamulcowe; |
| --- | --- | --- |
| 16 01 14* | – | płyny zapobiegające zamarzaniu zawierające substancje niebezpieczne; |
| 20 01 26* | – | oleje i tłuszcze inne niż wymienione w 20 01 25. |

16 01 13*

–

płyny hamulcowe;

16 01 14*

–

płyny zapobiegające zamarzaniu zawierające substancje niebezpieczne;

20 01 26*

–

oleje i tłuszcze inne niż wymienione w 20 01 25.

Nieodpowiednie gospodarowanie olejem odpadowym obejmuje wylewanie go do kanalizacji, na glebę, spalanie w ogniskach lub palnikach olejowych oraz usuwanie go wraz ze zużytymi filtrami za pośrednictwem pojemnika na odpady resztkowe. Takie odpady mogłyby być odnoszone do zatwierdzonych zakładów, w których odpady takie są wytwarzane w ramach działalności zawodowej, w tym warsztatów samochodowych, sklepów motoryzacyjnych lub na stacje paliw.

Selektywna zbiórka ułatwia następujące przetwarzanie: zużyty płyn zapobiegający zamarzaniu może zostać poddany recyklingowi, a jego pierwotne właściwości przywrócone. Płyn zapobiegający zamarzaniu poddany recyklingowi można użyć jako ciecz chłodzącą silnik lub dokonać ekstrakcji glikolu etylenowego i ponownie użyć go w przemyśle tworzyw sztucznych. Olej silnikowy można poddać przetwarzaniu i regeneracji w olej bazowy lub wykorzystać jako paliwo. Duża ilość oleju jest jednak tracona, głównie poprzez spalanie w fazie użytkowania.

2.5.   Odpady zawierające rtęć (inne niż WEEE)

Rtęć jest wysoce toksyczna dla ludzi i zwierząt, jeżeli jest wdychana lub zostanie spożyta. Jest ona również toksyczna dla organizmów wodnych. Odpady z gospodarstw domowych zawierające rtęć obejmują stare baterie i termometry rtęciowe. Zostały one uwzględnione w następujących pozycjach w europejskim wykazie odpadów:

| 20 01 21* | – | lampy fluorescencyjne i inne odpady zawierające rtęć; |
| --- | --- | --- |
| 20 01 33* | – | baterie i akumulatory łącznie z bateriami i akumulatorami wymienionymi w 16 06 01, 16 06 02 lub 16 06 03 oraz niesortowane baterie i akumulatory zawierające te baterie. |

20 01 21*

–

lampy fluorescencyjne i inne odpady zawierające rtęć;

20 01 33*

–

baterie i akumulatory łącznie z bateriami i akumulatorami wymienionymi w 16 06 01, 16 06 02 lub 16 06 03 oraz niesortowane baterie i akumulatory zawierające te baterie.

Całkowite zużycie rtęci w mechanizmach pomiarowych w 2007 r. w UE-27 szacuje się na 7–17 ton. Wykorzystywano ją głównie w sfigmomanometrach, barometrach domowych, termometrach lekarskich oraz termometrach do zastosowań laboratoryjnych i przemysłowych. Obecnie wprowadzanie do obrotu mechanizmów pomiarowych zawierających rtęć jest zakazane na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 (REACH) (43) (pozycja 18a w załączniku XVII), a zużywania rtęci w urządzeniach sprzedawanych ogółowi społeczeństwa (takich jak termometry lekarskie i barometry) zaprzestano w 2009 r. (44).

W większości państw członkowskich urządzenia te są zbierane razem z innymi rodzajami odpadów niebezpiecznych i następnie oddzielane do celów recyklingu. Znaczna część rtęci z termometrów i innych urządzeń pomiarowych stosowanych w gospodarstwach domowych nadal jest jednak nieodpowiednio usuwana za pośrednictwem pojemników na zmieszane odpady resztkowe.

Selektywna zbiórka ułatwia następujące przetwarzanie: odpady zawierające rtęć należy poddawać recyklingowi lub przetwarzać w zakładzie upoważnionym do przetwarzania odpadów niebezpiecznych. Jednostki odzysku rtęci istnieją na przykład w Niemczech, Francji, Austrii i Szwecji. Handel rtęcią jest ściśle regulowany i kontrolowany na podstawie rozporządzenia (UE) 2017/852 w sprawie rtęci (45). Co do zasady odpady zawierające rtęć są przetwarzane i stabilizowane przed trwałym unieszkodliwieniem w składowiskach podziemnych, takich jak kopalnie soli, lub w specjalnie zaprojektowanych składowiskach.

3.   CZYNNIKI DECYDUJĄCE O POWODZENIUSELEKTYWNEGO ZBIERANIA NIEBEZPIECZNYCH ODPADÓW Z GOSPODARSTW DOMOWYCH

Podejścia do organizacji selektywnego zbierania poddano analizie w wielu badaniach (46). Wykazano, że w ramach skutecznych systemów selektywnego zbierania przestrzega się zintegrowanego podejścia, w którym uwzględniono następujące cztery elementy: za pośrednictwem tych systemów dostarcza się zachęt gospodarczych, przewiduje jasne przepisy egzekwowania prawa, zapewnia dostosowaną infrastrukturę selektywnego zbierania oraz są one aktywnie i regularnie wykorzystywane do komunikacji z odbiorcami docelowymi (gospodarstwami domowymi wytwarzającymi odpady). Zauważono, że elementy te są wspólne dla wszystkich systemów selektywnego zbierania, w tym zbierania niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych.

W wyniku analizy najlepszych praktyk w państwach członkowskich Komisja zidentyfikowania następujące czynniki jako mające znaczący wpływ na skuteczność systemów selektywnego zbierania, w szczególności niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych, pod względem ilości zbieranych odpadów.

3.1.   Zachęty gospodarcze

Instrumenty wymienione poniżej są powszechnie uznawane za skutecznie promujące selektywne zbieranie w Europie, w tym selektywne zbieranie u źródła przez obywateli.

Za pośrednictwem rozszerzonej odpowiedzialności producenta (EPR) finansowa lub operacyjna odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami jest przenoszona z gmin na producentów towarów. Rozszerzona odpowiedzialność producenta przyczynia się do lepszego sortowania i recyklingu poprzez zapewnianie odpowiedniej infrastruktury i niezbędnej komunikacji oraz finansowanie kosztów netto świadczenia usługi zbierania i późniejszego przetwarzania zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami, a także podnoszenie świadomości. Rozszerzona odpowiedzialność producenta wykazała swoje zalety w zakresie recyklingu wielu strumieni odpadów, takich jak opakowania, elektronika, baterie i pojazdy.

W art. 8 i 8a dyrektywy ramowej w sprawie odpadów, zmienionej w 2018 r., określono ogólne zasady, których należy przestrzegać przy wdrażaniu systemów rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Istotną cechą jest różnicowanie opłat uiszczanych przez producentów w zależności od kryteriów zrównoważoności, przy uwzględnieniu na przykład trwałości, przydatności do naprawy, ponownego użycia i recyklingu ich produktów lub obecności substancji niebezpiecznych w tych produktach. W przypadku niebezpiecznych produktów gospodarstwa domowego „różnicowanie ekologiczne” mogłoby wspierać udoskonalenia na poziomie projektowania produktu w celu zmniejszenia jego stopnia zagrożenia (zapobieganie jakościowe), zwiększenia (ilościowe) poziomu zapobiegania powstawaniu odpadów, ich przydatności do recyklingu lub ponownego użycia.

W ramach systemu opłat proporcjonalnych do ilości wyrzucanych odpadów od gospodarstw domowych wymaga się opłaty w przypadku usuwania odpadów zmieszanych. Zazwyczaj jest to realizowane za pośrednictwem oznakowanych worków na odpady, które należy wcześniej nabyć, lub kontenerów ulicznych, które otworzą się dopiero po zidentyfikowaniu użytkownika dzięki osobistej karcie. Zasadnicze znaczenie ma, aby odpady zmieszane były stosunkowo kosztowne, natomiast strumienie nadające się do recyklingu i inne strumienie sortowane mogły być oddawane (niemal) nieodpłatnie. Zapewnia to wyraźną zachętę do sortowania odpadów u źródła.

Ze względu na siłę zachęt finansowych system opłat proporcjonalnych do ilości wyrzucanych odpadów okazał się skutecznym narzędziem zwiększenia selektywnego zbierania u źródła.

| Dobra praktyka – przykład 12

  Dzięki swojemu systemowi opłat proporcjonalnych do ilości wyrzucanych odpadów Flandria (47) (Belgia) jest liderem selektywnego zbierania u źródła. Zmienna część podatku od odpadów komunalnych opłacanego przez gospodarstwa domowe musi utrzymywać się na poziomie 0,1–0,3 EUR/kg za odpady resztkowe lub 0,75–2,25 EUR za worek o pojemności 60 litrów. System opłat proporcjonalnych do ilości wyrzucanych odpadów zazwyczaj funkcjonuje za pośrednictwem rejestrowanych worków lub koszy z kodem kreskowym. W przypadku bloków mieszkalnych i bardzo gęsto zaludnionych obszarów można zastosować (podziemne) publiczne kontenery, które otwierają się automatycznie po dokonaniu płatności lub identyfikacji za pomocą identyfikatora.
  Podatki i opłaty od składowania i spalania nie wpływają bezpośrednio na obywateli, ale stanowią zachętę dla gmin i podmiotów gospodarujących odpadami do zwiększenia skuteczności sortowania, zbierania i recyklingu na ich obszarze. Te podatki i opłaty (48) pomagają w internalizacji zewnętrznych kosztów wynikających z unieszkodliwiania (emisje dwutlenku węgla i metanu, zanieczyszczenie powietrza i wód gruntowych) oraz zewnętrznych korzyści z recyklingu (oszczędność energii, ograniczenie wpływu wydobywania zasobów pierwotnych na środowisko i zdrowie).
  W ramach systemu zwrotu kaucji konsument płaci kaucję przy zakupie produktu takiego jak napój butelkowany i otrzymuje zwrot przy zwrocie pojemnika (49). Zwykle system ten jest stosowany do opakowań napojów, ale istnieje również w przypadku produktów zwrotnych, w tym butli na gaz propanowy do gotowania na zewnątrz. Dzięki zachęcie finansowej systemy zwrotu kaucji powodują niemal natychmiastowy wzrost współczynników recyklingu do poziomów powyżej 90 %.
  Z powyższych instrumentów pierwsze trzy (rozszerzona odpowiedzialność producenta, system opłat proporcjonalnych do ilości wyrzucanych odpadów oraz podatki od składowania i spalania) uznaje się za podstawowe instrumenty ekonomiczne służące zachęceniu do stosowania hierarchii postępowania z odpadami uwzględnionej w załączniku IVa do dyrektywy ramowej w sprawie odpadów.
  Zalecenia dotyczące dobrych praktyk:






  — | zapewnienie gospodarstwom domowym możliwości bezpiecznego unieszkodliwiania niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych po niskich lub zerowych kosztach zwiększa poziomy zbierania, |
| --- | --- |

Dobra praktyka – przykład 12

Dzięki swojemu systemowi opłat proporcjonalnych do ilości wyrzucanych odpadów Flandria (47) (Belgia) jest liderem selektywnego zbierania u źródła. Zmienna część podatku od odpadów komunalnych opłacanego przez gospodarstwa domowe musi utrzymywać się na poziomie 0,1–0,3 EUR/kg za odpady resztkowe lub 0,75–2,25 EUR za worek o pojemności 60 litrów. System opłat proporcjonalnych do ilości wyrzucanych odpadów zazwyczaj funkcjonuje za pośrednictwem rejestrowanych worków lub koszy z kodem kreskowym. W przypadku bloków mieszkalnych i bardzo gęsto zaludnionych obszarów można zastosować (podziemne) publiczne kontenery, które otwierają się automatycznie po dokonaniu płatności lub identyfikacji za pomocą identyfikatora.

Podatki i opłaty od składowania i spalania nie wpływają bezpośrednio na obywateli, ale stanowią zachętę dla gmin i podmiotów gospodarujących odpadami do zwiększenia skuteczności sortowania, zbierania i recyklingu na ich obszarze. Te podatki i opłaty (48) pomagają w internalizacji zewnętrznych kosztów wynikających z unieszkodliwiania (emisje dwutlenku węgla i metanu, zanieczyszczenie powietrza i wód gruntowych) oraz zewnętrznych korzyści z recyklingu (oszczędność energii, ograniczenie wpływu wydobywania zasobów pierwotnych na środowisko i zdrowie).

W ramach systemu zwrotu kaucji konsument płaci kaucję przy zakupie produktu takiego jak napój butelkowany i otrzymuje zwrot przy zwrocie pojemnika (49). Zwykle system ten jest stosowany do opakowań napojów, ale istnieje również w przypadku produktów zwrotnych, w tym butli na gaz propanowy do gotowania na zewnątrz. Dzięki zachęcie finansowej systemy zwrotu kaucji powodują niemal natychmiastowy wzrost współczynników recyklingu do poziomów powyżej 90 %.

Z powyższych instrumentów pierwsze trzy (rozszerzona odpowiedzialność producenta, system opłat proporcjonalnych do ilości wyrzucanych odpadów oraz podatki od składowania i spalania) uznaje się za podstawowe instrumenty ekonomiczne służące zachęceniu do stosowania hierarchii postępowania z odpadami uwzględnionej w załączniku IVa do dyrektywy ramowej w sprawie odpadów.

Zalecenia dotyczące dobrych praktyk:

—

zapewnienie gospodarstwom domowym możliwości bezpiecznego unieszkodliwiania niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych po niskich lub zerowych kosztach zwiększa poziomy zbierania,

| — | w stosownych przypadkach nałożenie na producentów odpowiedzialności za gospodarowanie niebezpiecznymi odpadami z gospodarstw domowych za pośrednictwem rozszerzonej odpowiedzialności producenta zapewnia stałe finansowanie punktów zbierania oraz – przy skutecznym różnicowaniu ekologicznym – może również zachęcać do zmian projektowania w celu zminimalizowania kosztów gospodarowania po wycofaniu produktów z użytku. |
| --- | --- |

—

w stosownych przypadkach nałożenie na producentów odpowiedzialności za gospodarowanie niebezpiecznymi odpadami z gospodarstw domowych za pośrednictwem rozszerzonej odpowiedzialności producenta zapewnia stałe finansowanie punktów zbierania oraz – przy skutecznym różnicowaniu ekologicznym – może również zachęcać do zmian projektowania w celu zminimalizowania kosztów gospodarowania po wycofaniu produktów z użytku.

3.2.   Dostosowane punkty selektywnego zbierania

Istnieje szereg sposobów zbierania różnych strumieni odpadów.

| 1) | Zbieranie od drzwi do drzwi (pojedynczy strumień lub strumień mieszany) jest szczególnie odpowiednie dla regionów miejskich o dużej gęstości populacji, w których odległości transportowe są niewielkie. Jest ono powszechnie stosowane do różnych strumieni odpadów, takich jak (częste) zbieranie odpadów suchych nadających się do recyklingu i bioodpadów, ale rzadko do niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych (przypuszczalnie z powodu małych ilości, różnorodności rodzajów odpadów i zwiększonego ryzyka składowania niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych przy krawężniku). |
| --- | --- |

1)

Zbieranie od drzwi do drzwi (pojedynczy strumień lub strumień mieszany) jest szczególnie odpowiednie dla regionów miejskich o dużej gęstości populacji, w których odległości transportowe są niewielkie. Jest ono powszechnie stosowane do różnych strumieni odpadów, takich jak (częste) zbieranie odpadów suchych nadających się do recyklingu i bioodpadów, ale rzadko do niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych (przypuszczalnie z powodu małych ilości, różnorodności rodzajów odpadów i zwiększonego ryzyka składowania niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych przy krawężniku).

| 2) | Okresowy odbiór zazwyczaj ma zastosowanie do takich strumieni odpadów jak odpady zielone, niebezpieczne odpady z gospodarstw domowych i odpady wielkogabarytowe. Organizując okresowe odbieranie, gminy świadczą gospodarstwom domowym usługę, jednocześnie zachowując niską częstotliwość zbierania, np. raz w miesiącu. Wybór miejsca może być elastyczny (np. ciężarówki mogą okresowo odbierać niebezpieczne odpady z gospodarstw domowych w głównych lokalizacjach) lub może ono być przygotowane na żądanie (np. odbiór z domu zapakowanego powiązanego azbestu). Usługi te są głównie organizowane lub umożliwiane przez gminy, ale czasami są zlecane prywatnym podmiotom gospodarującym odpadami. Gminy mogą ograniczyć ilość odpadów na gospodarstwo domowe, która zostanie zebrana przez służby gminne (np. 2 m3 odpadów wielkogabarytowych rocznie), oraz wprowadzić kontrole tożsamości w celu zapewnienia, aby zbieranie ograniczało się do prywatnych gospodarstw domowych z wyłączeniem działalności handlowej lub innej. |
| --- | --- |

2)

Okresowy odbiór zazwyczaj ma zastosowanie do takich strumieni odpadów jak odpady zielone, niebezpieczne odpady z gospodarstw domowych i odpady wielkogabarytowe. Organizując okresowe odbieranie, gminy świadczą gospodarstwom domowym usługę, jednocześnie zachowując niską częstotliwość zbierania, np. raz w miesiącu. Wybór miejsca może być elastyczny (np. ciężarówki mogą okresowo odbierać niebezpieczne odpady z gospodarstw domowych w głównych lokalizacjach) lub może ono być przygotowane na żądanie (np. odbiór z domu zapakowanego powiązanego azbestu). Usługi te są głównie organizowane lub umożliwiane przez gminy, ale czasami są zlecane prywatnym podmiotom gospodarującym odpadami. Gminy mogą ograniczyć ilość odpadów na gospodarstwo domowe, która zostanie zebrana przez służby gminne (np. 2 m3 odpadów wielkogabarytowych rocznie), oraz wprowadzić kontrole tożsamości w celu zapewnienia, aby zbieranie ograniczało się do prywatnych gospodarstw domowych z wyłączeniem działalności handlowej lub innej.

| 3) | Kontenery uliczne lub „systemy przynoszenia”. Gminy, organizacje wykonujące obowiązki z zakresu rozszerzonej odpowiedzialności producenta lub inne podmioty gospodarujące odpadami ustawiają kontenery uliczne lub wprowadzają „systemy przynoszenia” w celu zbierania szeregu strumieni odpadów: odpadów resztkowych, niektórych niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych, odpadów kuchennych, papieru i tektury, tworzyw sztucznych, metali, szklanych opakowań, wyrobów włókienniczych. Dzięki umieszczeniu koszy lub kontenerów w głównych miejscach publicznych oddanie odpadów z gospodarstw domowych jest możliwe w dowolnym momencie, przy jednoczesnej optymalizacji logistyki w porównaniu z zbieraniem od drzwi do drzwi. |
| --- | --- |

3)

Kontenery uliczne lub „systemy przynoszenia”. Gminy, organizacje wykonujące obowiązki z zakresu rozszerzonej odpowiedzialności producenta lub inne podmioty gospodarujące odpadami ustawiają kontenery uliczne lub wprowadzają „systemy przynoszenia” w celu zbierania szeregu strumieni odpadów: odpadów resztkowych, niektórych niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych, odpadów kuchennych, papieru i tektury, tworzyw sztucznych, metali, szklanych opakowań, wyrobów włókienniczych. Dzięki umieszczeniu koszy lub kontenerów w głównych miejscach publicznych oddanie odpadów z gospodarstw domowych jest możliwe w dowolnym momencie, przy jednoczesnej optymalizacji logistyki w porównaniu z zbieraniem od drzwi do drzwi.

| 4) | Punkty zwrotu – organizacje wykonujące obowiązki z zakresu rozszerzonej odpowiedzialności producenta zapewniają punkty zwrotu do sklepu szeregu strumieni odpadów: opakowań po napojach, WEEE, baterii oraz niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych. Punkty zwrotu oferują konsumentom rozwiązania przyjazne dla użytkownika, przy jednoczesnej optymalizacji logistyki w porównaniu z zbieraniem od drzwi do drzwi. |
| --- | --- |

4)

Punkty zwrotu – organizacje wykonujące obowiązki z zakresu rozszerzonej odpowiedzialności producenta zapewniają punkty zwrotu do sklepu szeregu strumieni odpadów: opakowań po napojach, WEEE, baterii oraz niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych. Punkty zwrotu oferują konsumentom rozwiązania przyjazne dla użytkownika, przy jednoczesnej optymalizacji logistyki w porównaniu z zbieraniem od drzwi do drzwi.

| 5) | Punkty zbierania odpadów – zapewniają rozwiązanie, dzięki któremu użytkownicy mogą oddać niemal wszystkie odpady przeznaczone do odzysku lub unieszkodliwienia, natomiast pracownicy obecni w punkcie zbierania mogą udzielać pomocy i kontrolować jakość dostarczanych odpadów. Ponieważ punkt zbierania odpadów służy głównie zbieraniu odpadów z gospodarstw domowych, odpady wytworzone w wyniku działalności zawodowej należy przekierować z punktu zbierania odpadów, na przykład stosując wymóg identyfikacji za pomocą karty identyfikacyjnej i zakaz oddawania dużych ilości.






  Dobra praktyka – przykład 13

  W Niderlandach zaleca się, aby na punkt zbierania odpadów przypadała orientacyjna liczba 60 000 mieszkańców (50). W regionie Flandrii (Belgia) gmina może wybrać między kryterium dotyczącym ludności lub odległości. Pierwsze z nich oznacza jeden punkt zbierania odpadów na gminę o minimalnej liczbie mieszkańców wynoszącej 10 000 i jeden dodatkowy punkt zbierania odpadów na 30 000 mieszkańców (51). Ewentualnie, w ramach stowarzyszenia między gminami, każdy punkt zbierania odpadów jest dostępny dla wszystkich obywateli poszczególnych gmin stowarzyszenia, a 90 % mieszkańców powinno mieć dostęp do punktu zbierania odpadów w odległości 5 km. W miastach zwykle wybiera się kryterium dotyczące odległości i w związku z tym liczba punktów na liczbę mieszkańców będzie zazwyczaj niższa ze względu na dużą gęstość populacji.
  Należy zauważyć, że chociaż analiza najlepszych praktyk na różnych terytoriach wykazała, że nie ma uniwersalnego systemu selektywnego zbierania odpadów, istnieje ograniczona liczba wspólnych elementów, które w różnych połączeniach stanowią definicję modelowego systemu selektywnego zbierania. Elementy te przedstawiono i omówiono w niniejszych wytycznych. Elastyczność w sposobie, w jaki elementy te są dostosowywane i łączone, pozwala na optymalizację, przy uwzględnieniu lokalnych warunków, takich jak gęstość populacji, typologia mieszkaniowa, klimat, ograniczenia przestrzeni magazynowej, zbieranie w historycznych centrach miast itp.
  Zalecenia dotyczące dobrych praktyk:






  — | wdrożenie połączenia różnych systemów selektywnego zbierania zasadniczo będzie skutkować większą wydajnością zbierania poprzez uwzględnienie różnych strumieni odpadów i zachowań/preferencji ludności dotyczących unieszkodliwiania, |
| --- | --- | --- |

5)

Punkty zbierania odpadów – zapewniają rozwiązanie, dzięki któremu użytkownicy mogą oddać niemal wszystkie odpady przeznaczone do odzysku lub unieszkodliwienia, natomiast pracownicy obecni w punkcie zbierania mogą udzielać pomocy i kontrolować jakość dostarczanych odpadów. Ponieważ punkt zbierania odpadów służy głównie zbieraniu odpadów z gospodarstw domowych, odpady wytworzone w wyniku działalności zawodowej należy przekierować z punktu zbierania odpadów, na przykład stosując wymóg identyfikacji za pomocą karty identyfikacyjnej i zakaz oddawania dużych ilości.

Dobra praktyka – przykład 13

W Niderlandach zaleca się, aby na punkt zbierania odpadów przypadała orientacyjna liczba 60 000 mieszkańców (50). W regionie Flandrii (Belgia) gmina może wybrać między kryterium dotyczącym ludności lub odległości. Pierwsze z nich oznacza jeden punkt zbierania odpadów na gminę o minimalnej liczbie mieszkańców wynoszącej 10 000 i jeden dodatkowy punkt zbierania odpadów na 30 000 mieszkańców (51). Ewentualnie, w ramach stowarzyszenia między gminami, każdy punkt zbierania odpadów jest dostępny dla wszystkich obywateli poszczególnych gmin stowarzyszenia, a 90 % mieszkańców powinno mieć dostęp do punktu zbierania odpadów w odległości 5 km. W miastach zwykle wybiera się kryterium dotyczące odległości i w związku z tym liczba punktów na liczbę mieszkańców będzie zazwyczaj niższa ze względu na dużą gęstość populacji.

Należy zauważyć, że chociaż analiza najlepszych praktyk na różnych terytoriach wykazała, że nie ma uniwersalnego systemu selektywnego zbierania odpadów, istnieje ograniczona liczba wspólnych elementów, które w różnych połączeniach stanowią definicję modelowego systemu selektywnego zbierania. Elementy te przedstawiono i omówiono w niniejszych wytycznych. Elastyczność w sposobie, w jaki elementy te są dostosowywane i łączone, pozwala na optymalizację, przy uwzględnieniu lokalnych warunków, takich jak gęstość populacji, typologia mieszkaniowa, klimat, ograniczenia przestrzeni magazynowej, zbieranie w historycznych centrach miast itp.

Zalecenia dotyczące dobrych praktyk:

—

wdrożenie połączenia różnych systemów selektywnego zbierania zasadniczo będzie skutkować większą wydajnością zbierania poprzez uwzględnienie różnych strumieni odpadów i zachowań/preferencji ludności dotyczących unieszkodliwiania,

| — | punkty zbierania odpadów są najpowszechniejszymi punktami zbierania bardzo zróżnicowanych strumieni niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych. Ich przyjazny dla użytkownika charakter jest istotny dla zwiększenia zbieranych ilości niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych: długie godziny otwarcia, łatwo dostępne miejsce i sieć punktów zbierania odpadów o dużym zagęszczeniu, |
| --- | --- |

—

punkty zbierania odpadów są najpowszechniejszymi punktami zbierania bardzo zróżnicowanych strumieni niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych. Ich przyjazny dla użytkownika charakter jest istotny dla zwiększenia zbieranych ilości niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych: długie godziny otwarcia, łatwo dostępne miejsce i sieć punktów zbierania odpadów o dużym zagęszczeniu,

| — | ważnym dodatkiem do standardowych punktów zbierania odpadów są okresowe odbieranie, odbieranie na żądanie i mobilne punkty zbierania, ponieważ umożliwiają oddanie odpadów bliżej domu. Działania te pomagają również przezwyciężyć ograniczenia przestrzeni na gęsto zaludnionych obszarach. Innowacyjne punkty zbierania (np. trimobiles stosowane w Paryżu lub dostosowane kontenery wykorzystywane w Talinie) mogą zapewnić skuteczne i opłacalne rozwiązania w zakresie zbierania, |
| --- | --- |

—

ważnym dodatkiem do standardowych punktów zbierania odpadów są okresowe odbieranie, odbieranie na żądanie i mobilne punkty zbierania, ponieważ umożliwiają oddanie odpadów bliżej domu. Działania te pomagają również przezwyciężyć ograniczenia przestrzeni na gęsto zaludnionych obszarach. Innowacyjne punkty zbierania (np. trimobiles stosowane w Paryżu lub dostosowane kontenery wykorzystywane w Talinie) mogą zapewnić skuteczne i opłacalne rozwiązania w zakresie zbierania,

| — | co do zasady najwyższe poziomy zbierania osiąga się za pośrednictwem zbierania od drzwi do drzwi, w szczególności na gęsto zaludnionych obszarach. Koszty są jednak również wyższe niż w przypadku innych rodzajów zbierania, |
| --- | --- |

—

co do zasady najwyższe poziomy zbierania osiąga się za pośrednictwem zbierania od drzwi do drzwi, w szczególności na gęsto zaludnionych obszarach. Koszty są jednak również wyższe niż w przypadku innych rodzajów zbierania,

| — | punkty zbierania i obowiązki związane ze zwrotem niektórych odpadów w sklepach, aptekach i innych specjalnych placówkach mogą być częścią sieci zbierania, aby umożliwić właściwe unieszkodliwianie odpadów, a nie za pośrednictwem zmieszanych odpadów komunalnych lub spłukiwania w sieci kanalizacyjnej, |
| --- | --- |

—

punkty zbierania i obowiązki związane ze zwrotem niektórych odpadów w sklepach, aptekach i innych specjalnych placówkach mogą być częścią sieci zbierania, aby umożliwić właściwe unieszkodliwianie odpadów, a nie za pośrednictwem zmieszanych odpadów komunalnych lub spłukiwania w sieci kanalizacyjnej,

| — | w przypadku pewnych niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych takich jak azbest samorządy terytorialne mogą zminimalizować zagrożenia dla zdrowia i ilości unieszkodliwiane niezgodne z prawem, świadcząc usługi dotyczące konkretnych strumieni odpadów, jak np. odbieranie powiązanego azbestu w domu poprzez dostarczanie znormalizowanych opakowań, |
| --- | --- |

—

w przypadku pewnych niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych takich jak azbest samorządy terytorialne mogą zminimalizować zagrożenia dla zdrowia i ilości unieszkodliwiane niezgodne z prawem, świadcząc usługi dotyczące konkretnych strumieni odpadów, jak np. odbieranie powiązanego azbestu w domu poprzez dostarczanie znormalizowanych opakowań,

| — | zapewnienie odpowiedniego szkolenia pracownikom prowadzącym punkty zbierania odpadów, w szczególności dotyczącego kryteriów przyjmowania odpadów, które powinny obowiązywać w każdym punkcie zbierania odpadów, pomaga w poprawie sortowania, a następnie jakości materiałów odzyskiwanych, |
| --- | --- |

—

zapewnienie odpowiedniego szkolenia pracownikom prowadzącym punkty zbierania odpadów, w szczególności dotyczącego kryteriów przyjmowania odpadów, które powinny obowiązywać w każdym punkcie zbierania odpadów, pomaga w poprawie sortowania, a następnie jakości materiałów odzyskiwanych,

| — | ustanowienie systemu określania ilości selektywnie zebranych niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych oraz obliczanie zebranej ilości i kosztów zbierania w przeliczeniu na mieszkańca rocznie jest skutecznym sposobem monitorowania efektywności systemu zbierania, wyznaczania celów i oceniania jego rozwoju w czasie. |
| --- | --- |

—

ustanowienie systemu określania ilości selektywnie zebranych niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych oraz obliczanie zebranej ilości i kosztów zbierania w przeliczeniu na mieszkańca rocznie jest skutecznym sposobem monitorowania efektywności systemu zbierania, wyznaczania celów i oceniania jego rozwoju w czasie.

3.3.   Podnoszenie świadomości i komunikacja

Komunikacja ma kluczowe znaczenie dla przekazywania informacji gospodarstwom domowym i zachęcania ich do sortowania odpadów u źródła. Komunikacja jest konieczna, aby przekazywać obywatelom informacje o sposobie sortowania i budować bazę wspierającą, lecz rzadko jest sama w sobie wystarczająca do zmiany zachowania społeczności w zakresie sortowania. Aby była skuteczna, komunikacja powinna zatem być połączona z zachętami gospodarczymi oraz egzekwowaniem.

| Dobra praktyka – przykład 14

  Lublana (Słowenia) wyróżnia się poziomem zbierania materiałów nadających się do recyklingu wynoszącym 73 %, co zawdzięcza systemowi zbierania bioodpadów i odpadów nadających się do recyklingu od drzwi do drzwi wspieranemu przez punkty zbierania odpadów. Suche odpady nadające się do recyklingu są zbierane częściej niż odpady resztkowe, aby motywować obywateli do sortowania u źródła. Wykorzystywanie mediów społecznościowych oraz komunikacja za pomocą wiadomości SMS na temat dni odbioru, dostosowane do profilu konkretnego obywatela, stanowią ważne elementy umożliwiające osiągnięcie tego wysokiego poziomu zbierania. Snaga, publiczna spółka gospodarowania odpadami, również wykorzystuje media społecznościowe (internet, usługi powiadamiania za pomocą SMS, Facebook, Twitter) w celu ułatwienia obsługi ich zbierania. Podziemne jednostki gromadzenia odpadów w centrum miasta ułatwiają zbieranie bez uciążliwości związanej z ich widocznością. |
| --- |

Dobra praktyka – przykład 14

Lublana (Słowenia) wyróżnia się poziomem zbierania materiałów nadających się do recyklingu wynoszącym 73 %, co zawdzięcza systemowi zbierania bioodpadów i odpadów nadających się do recyklingu od drzwi do drzwi wspieranemu przez punkty zbierania odpadów. Suche odpady nadające się do recyklingu są zbierane częściej niż odpady resztkowe, aby motywować obywateli do sortowania u źródła. Wykorzystywanie mediów społecznościowych oraz komunikacja za pomocą wiadomości SMS na temat dni odbioru, dostosowane do profilu konkretnego obywatela, stanowią ważne elementy umożliwiające osiągnięcie tego wysokiego poziomu zbierania. Snaga, publiczna spółka gospodarowania odpadami, również wykorzystuje media społecznościowe (internet, usługi powiadamiania za pomocą SMS, Facebook, Twitter) w celu ułatwienia obsługi ich zbierania. Podziemne jednostki gromadzenia odpadów w centrum miasta ułatwiają zbieranie bez uciążliwości związanej z ich widocznością.

Przy opracowywaniu skutecznych komunikatów należy wziąć pod uwagę wymienione poniżej aspekty. Gospodarstwa domowe mogą otrzymywać informacje na temat sortowania odpadów z różnych źródeł, takich jak organizacje realizujące obowiązki wynikające z rozszerzonej odpowiedzialności producenta, jednostki samorządu terytorialnego, rząd kraju i rząd regionalny. W celu maksymalizacji skuteczności takich komunikatów i tworzenia synergii zaleca się:

| — | ujednolicenie ich zakresu i treści, |
| --- | --- |

—

ujednolicenie ich zakresu i treści,

| — | prowadzenie kampanii komunikacyjnych jednocześnie różnymi kanałami: telewizja, radio, media społecznościowe, strony internetowe, gazety, gazety lokalne itp., |
| --- | --- |

—

prowadzenie kampanii komunikacyjnych jednocześnie różnymi kanałami: telewizja, radio, media społecznościowe, strony internetowe, gazety, gazety lokalne itp.,

| — | dostosowanie przekazu i języka do każdej grupy docelowej i podjęcie szczególnych wysiłków w celu dotarcia do gospodarstw domowych w trudnej sytuacji, które często mają ograniczony dostęp do informacji, |
| --- | --- |

—

dostosowanie przekazu i języka do każdej grupy docelowej i podjęcie szczególnych wysiłków w celu dotarcia do gospodarstw domowych w trudnej sytuacji, które często mają ograniczony dostęp do informacji,

| — | określenie wskaźników i wykorzystywanie ich w celu okresowego pomiaru poziomu świadomości. Pozwala to na ocenę i doskonalenie kampanii oraz na określenie priorytetów na przyszłość w zakresie komunikacji, |
| --- | --- |

—

określenie wskaźników i wykorzystywanie ich w celu okresowego pomiaru poziomu świadomości. Pozwala to na ocenę i doskonalenie kampanii oraz na określenie priorytetów na przyszłość w zakresie komunikacji,

| — | umieszczanie jasnych wskazówek na workach na odpady oraz w punktach zbierania odpadów, aby zmniejszyć ilość materiałów niebędących przedmiotem zbiórki. |
| --- | --- |

—

umieszczanie jasnych wskazówek na workach na odpady oraz w punktach zbierania odpadów, aby zmniejszyć ilość materiałów niebędących przedmiotem zbiórki.

| Dobra praktyka – przykład 15

  Jak wskazano w przykładzie 8, Cyclamed (52) jest organizacją realizującą obowiązki wynikające z rozszerzonej odpowiedzialności producenta, która koordynuje i finansuje zbieranie przeterminowanych (lub niewykorzystanych) leków we Francji. Celem strategii komunikacyjnej tej organizacji jest zapewnienie, aby konsumenci sortowali niewykorzystane leki i zwracali je do aptek, a opakowania i ulotki dotyczące wskazań wyrzucali do pojemnika na papier do recyklingu. W 2018 r. poziom zbierania wyniósł 62 %. Działania komunikacyjne są ukierunkowane na konsumentów i uczestniczą w nich apteki, dystrybutorzy oraz gminy.
  Działania komunikacyjne podjęte w 2018 r. obejmowały:






  — | krótki film (<80 sekund) – dostępny przez internet i wyświetlany na ekranach telewizyjnych w aptekach. Film przekazuje wskazówki dotyczące sortowania w prosty i humorystyczny sposób, |
| --- | --- |

Dobra praktyka – przykład 15

Jak wskazano w przykładzie 8, Cyclamed (52) jest organizacją realizującą obowiązki wynikające z rozszerzonej odpowiedzialności producenta, która koordynuje i finansuje zbieranie przeterminowanych (lub niewykorzystanych) leków we Francji. Celem strategii komunikacyjnej tej organizacji jest zapewnienie, aby konsumenci sortowali niewykorzystane leki i zwracali je do aptek, a opakowania i ulotki dotyczące wskazań wyrzucali do pojemnika na papier do recyklingu. W 2018 r. poziom zbierania wyniósł 62 %. Działania komunikacyjne są ukierunkowane na konsumentów i uczestniczą w nich apteki, dystrybutorzy oraz gminy.

Działania komunikacyjne podjęte w 2018 r. obejmowały:

—

krótki film (<80 sekund) – dostępny przez internet i wyświetlany na ekranach telewizyjnych w aptekach. Film przekazuje wskazówki dotyczące sortowania w prosty i humorystyczny sposób,

| — | spoty (12 sekund) – wyświetlane w telewizji, w mediach społecznościowych i na elektronicznych tablicach ogłoszeń (np. w aptekach) w celu podtrzymywania świadomości społecznej, |
| --- | --- |

—

spoty (12 sekund) – wyświetlane w telewizji, w mediach społecznościowych i na elektronicznych tablicach ogłoszeń (np. w aptekach) w celu podtrzymywania świadomości społecznej,

| — | plakaty, ulotki i infografiki – dostępne na stronie internetowej i umieszczane w aptekach i miejscach należących do gminy. Figurują na nich kluczowe dane liczbowe oraz wskazówki dotyczące sortowania, aby zachęcać konsumentów do sortowania, |
| --- | --- |

—

plakaty, ulotki i infografiki – dostępne na stronie internetowej i umieszczane w aptekach i miejscach należących do gminy. Figurują na nich kluczowe dane liczbowe oraz wskazówki dotyczące sortowania, aby zachęcać konsumentów do sortowania,

| — | banery – z kluczowymi komunikatami, które apteki lub inne podmioty mogą w łatwy sposób umieścić na swoich stronach internetowych, |
| --- | --- |

—

banery – z kluczowymi komunikatami, które apteki lub inne podmioty mogą w łatwy sposób umieścić na swoich stronach internetowych,

| — | ilustrowany komiks – zawierający „gry” do wypełnienia, |
| --- | --- |

—

ilustrowany komiks – zawierający „gry” do wypełnienia,

| — | naklejki – z kluczowym komunikatem dotyczącym sortowania (<15 słów) dla aptek i samochodów dostawczych dystrybutorów, |
| --- | --- |

—

naklejki – z kluczowym komunikatem dotyczącym sortowania (<15 słów) dla aptek i samochodów dostawczych dystrybutorów,

| — | strona internetowa – zawierająca podstrony przeznaczone dla grup docelowych i partnerów: konsumentów, aptek, dystrybutorów oraz gmin. Strona internetowa zawiera treści interaktywne, takie jak geolokalizacja aptek, które uczestniczą w systemie sortowania i przyjmują przeterminowane leki, quizy i świadectwa, |
| --- | --- |

—

strona internetowa – zawierająca podstrony przeznaczone dla grup docelowych i partnerów: konsumentów, aptek, dystrybutorów oraz gmin. Strona internetowa zawiera treści interaktywne, takie jak geolokalizacja aptek, które uczestniczą w systemie sortowania i przyjmują przeterminowane leki, quizy i świadectwa,

| — | media społecznościowe – blog, obecność na Facebooku i Twitterze. W celu oceny wpływu mierzona jest liczba obserwujących, |
| --- | --- |

—

media społecznościowe – blog, obecność na Facebooku i Twitterze. W celu oceny wpływu mierzona jest liczba obserwujących,

| — | aplikacja mobilna – z wyszukiwarką internetową dotyczącą stosowania leków, która jest na bieżąco aktualizowana. Wiadomości typu push, które można dostosowywać do potrzeb użytkownika i wskazówek dotyczących sortowania, |
| --- | --- |

—

aplikacja mobilna – z wyszukiwarką internetową dotyczącą stosowania leków, która jest na bieżąco aktualizowana. Wiadomości typu push, które można dostosowywać do potrzeb użytkownika i wskazówek dotyczących sortowania,

| — | biuletyn – skierowany do aptek i zawierający wiadomości na temat systemu zbierania, lecz również wiele innych artykułów, aby zwiększyć jego istotność i zasięg. Wpływ mierzony jest przez spółkę zewnętrzną za pomocą ankiet przeprowadzanych w aptekach, |
| --- | --- |

—

biuletyn – skierowany do aptek i zawierający wiadomości na temat systemu zbierania, lecz również wiele innych artykułów, aby zwiększyć jego istotność i zasięg. Wpływ mierzony jest przez spółkę zewnętrzną za pomocą ankiet przeprowadzanych w aptekach,

| — | reklama – w czasopiśmie farmaceutów francuskich wzywająca do zgłaszania się „ambasadorów zbierania”, |
| --- | --- |

—

reklama – w czasopiśmie farmaceutów francuskich wzywająca do zgłaszania się „ambasadorów zbierania”,

| — | regularne spotkania – z federacjami sektorowymi, aby być na bieżąco z aktualnym stanem wiedzy, uzyskiwać informację zwrotną przyczyniającą się do doskonalenia usługi i zapewnić udział wszystkich partnerów należących do łańcucha dostaw, |
| --- | --- |

—

regularne spotkania – z federacjami sektorowymi, aby być na bieżąco z aktualnym stanem wiedzy, uzyskiwać informację zwrotną przyczyniającą się do doskonalenia usługi i zapewnić udział wszystkich partnerów należących do łańcucha dostaw,

| — | inne kampanie – wspieranie kampanii i wydarzeń organizowanych przez właściwe organy i inne organizacje realizujące obowiązki wynikające z rozszerzonej odpowiedzialności producenta mające na celu podkreślenie ważności selektywnej zbiórki wszystkich strumieni odpadów, |
| --- | --- |

—

inne kampanie – wspieranie kampanii i wydarzeń organizowanych przez właściwe organy i inne organizacje realizujące obowiązki wynikające z rozszerzonej odpowiedzialności producenta mające na celu podkreślenie ważności selektywnej zbiórki wszystkich strumieni odpadów,

| — | informacje dostosowane do potrzeb gmin i obecność na wydarzeniach organizowanych przez gminy. |
| --- | --- |

—

informacje dostosowane do potrzeb gmin i obecność na wydarzeniach organizowanych przez gminy.

Zalecenia dotyczące dobrych praktyk:

| — | wszystkie podmioty zajmujące się zarządzaniem niebezpiecznymi odpadami z gospodarstw domowych (np. jednostki samorządu terytorialnego, podmioty gospodarujące odpadami oraz organizacje realizujące obowiązki wynikające z rozszerzonej odpowiedzialności producenta w imieniu producentów) powinny zapewniać jasne, spójne i szczegółowe instrukcje dotyczące zapobiegania powstawaniu, identyfikacji, sortowania i unieszkodliwiania niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych (w tym w drodze lepszego oznakowania niebezpiecznych produktów). Komunikaty powinny być proste, aby uniknąć dezorientacji konsumentów wobec szerokiej gamy niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych, |
| --- | --- |

—

wszystkie podmioty zajmujące się zarządzaniem niebezpiecznymi odpadami z gospodarstw domowych (np. jednostki samorządu terytorialnego, podmioty gospodarujące odpadami oraz organizacje realizujące obowiązki wynikające z rozszerzonej odpowiedzialności producenta w imieniu producentów) powinny zapewniać jasne, spójne i szczegółowe instrukcje dotyczące zapobiegania powstawaniu, identyfikacji, sortowania i unieszkodliwiania niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych (w tym w drodze lepszego oznakowania niebezpiecznych produktów). Komunikaty powinny być proste, aby uniknąć dezorientacji konsumentów wobec szerokiej gamy niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych,

| — | lokalizacja i godziny otwarcia punktów zbierania odpadów oraz innych punktów zbierania niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych powinny być szeroko rozpowszechniane różnymi kanałami, w tym za pomocą mediów społecznościowych, aby zapewnić dotarcie przekazu do wszystkich segmentów społeczeństwa, |
| --- | --- |

—

lokalizacja i godziny otwarcia punktów zbierania odpadów oraz innych punktów zbierania niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych powinny być szeroko rozpowszechniane różnymi kanałami, w tym za pomocą mediów społecznościowych, aby zapewnić dotarcie przekazu do wszystkich segmentów społeczeństwa,

| — | uczestnictwo lokalnych zainteresowanych stron (np. stowarzyszeń sąsiedzkich) i grup społecznych w zbieraniu niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych prowadzi do wzrostu świadomości i zaangażowania obywateli, |
| --- | --- |

—

uczestnictwo lokalnych zainteresowanych stron (np. stowarzyszeń sąsiedzkich) i grup społecznych w zbieraniu niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych prowadzi do wzrostu świadomości i zaangażowania obywateli,

| — | wspieranie programów edukacyjnych, zwłaszcza adresowanych do dzieci, które są dobrymi ambasadorami należytych praktyk gospodarowania odpadami. Uczenie dzieci o praktyce zbierania niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych i dużym znaczeniu ich zbierania (za pomocą kursów, wizyt w obiektach itp.) pośrednio motywuje również ich rodziców i innych dorosłych do sortowania odpadów, |
| --- | --- |

—

wspieranie programów edukacyjnych, zwłaszcza adresowanych do dzieci, które są dobrymi ambasadorami należytych praktyk gospodarowania odpadami. Uczenie dzieci o praktyce zbierania niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych i dużym znaczeniu ich zbierania (za pomocą kursów, wizyt w obiektach itp.) pośrednio motywuje również ich rodziców i innych dorosłych do sortowania odpadów,

| — | przekazywanie obywatelom informacji o szkodliwych skutkach dla zdrowia publicznego i środowiska wywoływanych przez niewłaściwe usuwanie niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych może zachęcać do właściwych zachowań w zakresie sortowania i usuwania odpadów. |
| --- | --- |

—

przekazywanie obywatelom informacji o szkodliwych skutkach dla zdrowia publicznego i środowiska wywoływanych przez niewłaściwe usuwanie niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych może zachęcać do właściwych zachowań w zakresie sortowania i usuwania odpadów.

3.4.   Egzekwowanie

Nieprawidłowe zbieranie i sortowanie pogarsza jakość zebranych odpadów pod kątem ich odzysku. Niebezpieczne odpady z gospodarstw domowych zebrane do mieszanych odpadów z gospodarstw domowych lub do odpadów innych niż niebezpieczne wywierają negatywny wpływ na wysokiej jakości recykling tych odpadów. Komunikacja pomaga gospodarstwom domowym zdobyć wiedzę o właściwym sortowaniu odpadów, konieczny jest jednak pewien poziom zachęt albo kontroli i egzekwowania. W praktyce właściwe organy mogą przeprowadzać następujące działania kontrolne:

| — | oględziny przezroczystych worków na odpady: worki powinny zostać oznaczone jako niezgodne z instrukcją i pozostawione w punkcie odbioru, jeśli zawierają materiały nienależące do danego systemu selektywnej zbiórki, |
| --- | --- |

—

oględziny przezroczystych worków na odpady: worki powinny zostać oznaczone jako niezgodne z instrukcją i pozostawione w punkcie odbioru, jeśli zawierają materiały nienależące do danego systemu selektywnej zbiórki,

| — | kontrola w oparciu o masę: masa nieodpowiadająca konkretnemu strumieniowi odpadów może być powodem kontroli, np. jeśli pojemnik na odpady z aluminium i opakowania z tworzyw sztucznych albo na bioodpady jest niezwykle ciężki, może to wskazywać na obecność materiałów niebędących przedmiotem zbierania, np. ziemi, |
| --- | --- |

—

kontrola w oparciu o masę: masa nieodpowiadająca konkretnemu strumieniowi odpadów może być powodem kontroli, np. jeśli pojemnik na odpady z aluminium i opakowania z tworzyw sztucznych albo na bioodpady jest niezwykle ciężki, może to wskazywać na obecność materiałów niebędących przedmiotem zbierania, np. ziemi,

| — | grzywny: oprócz odmowy odbioru worków lub pojemników zawierających nieprawidłowo posortowane odpady skutecznym instrumentem promującym prawidłową selektywną zbiórkę u źródła są grzywny administracyjne. Grzywny pomagają również unikać zalegania w przestrzeni publicznej worków, których odbioru odmówiono. Grzywny powinny jednak stanowić uzupełnienie odpowiednich zachęt gospodarczych, perswazji i komunikacji; nie mogą ich zastępować. |
| --- | --- |

—

grzywny: oprócz odmowy odbioru worków lub pojemników zawierających nieprawidłowo posortowane odpady skutecznym instrumentem promującym prawidłową selektywną zbiórkę u źródła są grzywny administracyjne. Grzywny pomagają również unikać zalegania w przestrzeni publicznej worków, których odbioru odmówiono. Grzywny powinny jednak stanowić uzupełnienie odpowiednich zachęt gospodarczych, perswazji i komunikacji; nie mogą ich zastępować.

Ta niefortunna praktyka niekontrolowanego i nielegalnego pozostawiania odpadów (wyrzucania odpadów w miejscach niedozwolonych) omija zachęty do prawidłowego zbierania odpadów i przeciwdziałania ich powstawaniu, powodując istotną uciążliwość oraz szkodę dla środowiska i zdrowia publicznego. Wdrożenie strategii zapobiegania niekontrolowanemu i nielegalnemu wyrzucaniu odpadów w miejscach niedozwolonych i jej egzekwowanie to podstawa sukcesu w gospodarowaniu odpadami. Gdy istnieją lepsze zachęty do właściwego postępowania z niebezpiecznymi odpadami z gospodarstw domowych, praktyka ta zostaje ograniczona, co sprawia, że pozostałe działania w zakresie egzekwowania przepisów stają się bardziej skuteczne.

Rządy krajowe albo regionalne mogą jeszcze bardziej poprawić wyniki przez analizę porównawczą gmin i promowanie dzielenia się dobrymi praktykami w zakresie egzekwowania. Analizę porównawczą należy przeprowadzić w odniesieniu do gmin lub regionów o podobnej charakterystyce. Na przykład Flandria (Belgia) podzieliła swoje gminy na 16 grup o różnych celach w zakresie selektywnej zbiórki (53). Cechy brane pod uwagę przy podziale obejmują m.in. wiek populacji, migrację, turystykę oraz poziom urbanizacji. Metody przeprowadzania analizy porównawczej wyników systemów gospodarowania odpadami komunalnymi można znaleźć w literaturze (54).

| Dobra praktyka – przykład 16

  W Wielkim Księstwie Luksemburga ustawa o gospodarowaniu odpadami z dnia 21 marca 2012 r. zawiera obowiązek ustanawiania punktów selektywnej zbiórki odpadów przy blokach mieszkalnych. Podmioty działające w ramach zintegrowanego systemu zbierania odpadów, SuperDrecksKëscht®, oferują zarządcom budynków bezpłatne porady, aby wspierać wdrażanie ustawy na poziomie lokalnym: wizyty na miejscu w celu analizy stanu faktycznego, zalecenia dotyczące infrastruktury do sortowania oraz wsparcie w zakresie informowania mieszkańców. To zobowiązanie prawne poparte zintegrowanym podejściem przyczyniło się do wysokich poziomów zbierania (55).
  Zalecenia dotyczące dobrych praktyk:






  — | wdrożenie zobowiązania prawnego do urządzania odpowiedniej infrastruktury do sortowania odpadów w blokach mieszkalnych zachęca zarządców budynków i właścicieli do podjęcia działań. Połączenie takiego zobowiązania z usługami wsparcia praktycznego (wizyty na miejscu, wzorce komunikatów) okazało się potężnym narzędziem promującym sortowanie niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych w blokach mieszkalnych w celu unikania ich niewłaściwego usuwania, |
| --- | --- |

Dobra praktyka – przykład 16

W Wielkim Księstwie Luksemburga ustawa o gospodarowaniu odpadami z dnia 21 marca 2012 r. zawiera obowiązek ustanawiania punktów selektywnej zbiórki odpadów przy blokach mieszkalnych. Podmioty działające w ramach zintegrowanego systemu zbierania odpadów, SuperDrecksKëscht®, oferują zarządcom budynków bezpłatne porady, aby wspierać wdrażanie ustawy na poziomie lokalnym: wizyty na miejscu w celu analizy stanu faktycznego, zalecenia dotyczące infrastruktury do sortowania oraz wsparcie w zakresie informowania mieszkańców. To zobowiązanie prawne poparte zintegrowanym podejściem przyczyniło się do wysokich poziomów zbierania (55).

Zalecenia dotyczące dobrych praktyk:

—

wdrożenie zobowiązania prawnego do urządzania odpowiedniej infrastruktury do sortowania odpadów w blokach mieszkalnych zachęca zarządców budynków i właścicieli do podjęcia działań. Połączenie takiego zobowiązania z usługami wsparcia praktycznego (wizyty na miejscu, wzorce komunikatów) okazało się potężnym narzędziem promującym sortowanie niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych w blokach mieszkalnych w celu unikania ich niewłaściwego usuwania,

| — | monitorowanie ilości i rodzajów niewłaściwie posortowanych niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych w workach na odpady resztkowe pozwala podmiotom gospodarującym odpadami ustalać priorytety i ukierunkowywać swoje wysiłki na rzecz egzekwowania i komunikacji, |
| --- | --- |

—

monitorowanie ilości i rodzajów niewłaściwie posortowanych niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych w workach na odpady resztkowe pozwala podmiotom gospodarującym odpadami ustalać priorytety i ukierunkowywać swoje wysiłki na rzecz egzekwowania i komunikacji,

| — | badanie odpadów wyrzuconych w miejscach niedozwolonych czasem umożliwia ustalenie tożsamości winnego, co stanowi podstawę do podjęcia działań w zakresie egzekwowania. Ustalenie wysokości grzywien oraz uświadomienie ryzyka bycia ukaranym grzywną wpływa na zmianę zachowań. |
| --- | --- |

—

badanie odpadów wyrzuconych w miejscach niedozwolonych czasem umożliwia ustalenie tożsamości winnego, co stanowi podstawę do podjęcia działań w zakresie egzekwowania. Ustalenie wysokości grzywien oraz uświadomienie ryzyka bycia ukaranym grzywną wpływa na zmianę zachowań.

4.   BIBLIOGRAFIA

Stowarzyszenie Miast i Regionów na rzecz Recyklingu i Zrównoważonego Zarządzania Zasobami (2019) Deposit-refund systems in Europe [Systemy zwrotu kaucji w Europie]

Adamcová, D., i in. (2016) Household Solid Waste Composition Focusing on Hazardous Waste [Skład odpadów stałych z gospodarstw domowych z ukierunkowaniem na odpady niebezpieczne]. Pol. J. Environ. Stud. t. 25, nr 2, s. 487–493. http://www.pjoes.com/Household-Solid-Waste-Composition-Focusing-on-Hazardous-Waste,61011,0,2.html

Adème (2017) Les filières à responsabilité élargie du producteur. https://www.conibi.fr/uploads/pdf/comm/FILIERES-REP-EDITION2017.pdf https://www.ademe.fr/sites/default/files/assets/documents/responsabilite_elargie_du_producteur_rep_memo2017_010401.pdf

Amsterdam (2015) Afvalketen in Beeld

Andreasi Bassi, S., Christensen, T.H., Damgaard, A., (2017) Environmental performance of household waste management in Europe – an example of 7 countries [Efektywność ekologiczna gospodarowania odpadami z gospodarstw domowych w Europie – na przykładzie 7 krajów], Waste Management, wyd. 69, s. 545–557. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0956053X17305342

aus der Beek, T., i in. (2016) Pharmaceuticals in the environment. Global occurrences and perspectives [Środki farmaceutyczne w środowisku. Występowanie światowe i perspektywy], Environmental Toxicology and Chemistry, t. 35, wyd. 4, s. 823–835. http://dx.doi.org/10.1002/etc.3339

Bio Intelligence (2012) Use of economic instruments and waste management performances [Wykorzystanie instrumentów ekonomicznych a efektywność gospodarowania odpadami]

Cyclamed (2019) Rapport annuel 2018

D’emweltverwaltung (2018) Plan national de gestion des déchets et ressources

Dijkgraaf, E., Vollebergh, H., (2004) Burn or bury? A social cost comparison of final waste disposal methods [Spalić czy zakopać? Porównanie kosztu społecznego ostatecznych metod unieszkodliwiania odpadów], Ecological Economics, t. 5, s. 233–247

Dubois, M., (2013) Disparity in European taxation of combustible waste [Różnice w opodatkowaniu odpadów palnych w Europie], Waste Management, wyd. 7, s. 1575–1576

Komisja Europejska (2002a) Study on hazardous household waste (HHW) with a main emphasis on hazardous household chemicals (HHC) [Badanie dotyczące niebezpiecznych odpadów z gospodarstw domowych ze szczególnym uwzględnieniem niebezpiecznych produktów chemii gospodarczej]

Komisja Europejska (2002b) Costs for municipal waste management in the EU [Koszty gospodarowania odpadami komunalnymi w UE]

EEA (2015) Prevention of hazardous waste in Europe [Zapobieganie powstawaniu w Europie odpadów niebezpiecznych]

EEA (2019) Paving the way for a circular economy, Insights on status and potential [Torowanie drogi do gospodarki o obiegu zamkniętym, spostrzeżenia dotyczące aktualnej sytuacji oraz potencjału]. https://www.eea.europa.eu/publications/circular-economy-in-europe-insights

Eurostat (2008) Municipal solid waste composition EU 27 [Skład stałych odpadów komunalnych w UE-27]

Giegrich, J., Mampel, U., Frank,e B., Müller, F., Knappe, F., (1993) Eintrag organischer und anorganischer Schadstoffe in den Abfall über Produkte [Wprowadzanie organicznych i nieorganicznych zanieczyszczeń do odpadów za pośrednictwem produktów], Ifeu-Institut für Energie- und Umweltforschung Heidelberg GmbH. F+E-Vorhaben Nr. 10310602 under contract with Umweltbundesamt Berlin; Heidelberg, grudzień 1993 r.

Lavigne, C., De Jaeger, S., Rogge, N., (2019) Identifying the most relevant peers for benchmarking waste management performance: A conditional directional distance Benefit-of-the-Doubt approach [Identyfikacja najwłaściwszych podmiotów porównawczych w celu analizy porównawczej efektywności gospodarowania odpadami], Waste Management, wyd. 89, s. 418–429

Letcher, T. M., & Vallero, D. A., (red.) (2019) Waste: A handbook for management [Odpady: podręcznik zarządzania], Academic Press.

Nainggolan, D., i in. (2019) Ecological Economics, wyd. 166, 106402. Consumers in a Circular Economy: Economic Analysis of Household Waste. Sorting Behaviour [Konsumenci w gospodarce o obiegu zamkniętym: analiza ekonomiczna odpadów z gospodarstw domowych. Zachowania w zakresie sortowania]

OECD (2012) Sustainable materials management, Making better use of resources [Zrównoważona gospodarka materiałami. Lepsze wykorzystanie zasobów]. https://www.oecd.org/env/waste/smm-makingbetteruseofresources.htm

OVAM (2010) Uitvoeringsplan milieuverantwoord beheer van huishoudelijke afvalstoffen

OVAM (2018) Huishoudelijk Afval en gelijkaardig bedrijfsafval

OVAM (2019) Planaanpassing Uitvoeringsplan huishoudelijk afval en gelijkaardig bedrijfsafval goedgekeurd door de Vlaamse Regering op 17 mei 2019

START project [Projekt START] (2008) Management Strategies for Pharmaceuticals in Drinking Water [Strategie zarządzania dotyczące środków farmaceutycznych w wodzie pitnej]. http://www.start-project.de. Zacytowano w: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2866706/pdf/ehp-118-a210.pdf

Program Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (2016) Guidelines for Framework legislation for Integrated Waste Management [Wytyczne dotyczące ram prawodawstwa w zakresie zintegrowanego gospodarowania odpadami]. https://stg-wedocs.unep.org/handle/20.500.11822/22098

Besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van het Vlaams reglement betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen (Vlarema) bijlage 5.1.4. https://navigator.emis.vito.be/mijn-navigator?woId=44718 – https://www.ovam.be/sites/default/files/atoms/files/Minimum-%20en%20maximumtarieven%202019%20voor%20huisvuil%20en%20grofvuil.pdf

Bank Światowy (2018) What a waste 2.0 [Co za marnotrawstwo 2.0]

WRAP (2014) Waste Regulations Route Map. http://www.wrap.org.uk/sites/files/wrap/Route%20Map%20Revised%20Dec%2014.pdf

---

(1)  Dz.U. L 312 z 22.11.2008, s. 3.

(2)  Motyw 41 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającej dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów (Dz.U. L 150 z 14.6.2018, s. 109).

(3)  Informacje na temat składu odpadów należących do różnych strumieni odpadów można znaleźć np. w Andreasi i in. (2017).

(4)  Adamcová, D. i in. (2016).

(5)  EEA (2015) i D’emwelverwaltung (2018).

(6)  Decyzja Komisji 2000/532/WE z dnia 3 maja 2000 r. zastępująca decyzję 94/3/WE ustanawiającą wykaz odpadów zgodnie z art. 1 lit. a) dyrektywy Rady 75/442/EWG w sprawie odpadów oraz decyzję Rady 94/904/WE ustanawiającą wykaz odpadów niebezpiecznych zgodnie z art. 1 ust. 4 dyrektywy Rady 91/689/EWG w sprawie odpadów niebezpiecznych (Dz.U. L 226 z 6.9.2000, s. 3).

(7)  Zawiadomienie Komisji dotyczące wytycznych technicznych w sprawie klasyfikacji odpadów (Dz.U. C 124 z 9.4.2018, s. 1).

(8)  http://ec.europa.eu/environment/waste/studies/pdf/household_report.pdf

(9)  Letcher i Vallero (2019).

(10)  https://ec.europa.eu/environment/waste/studies/pdf/household_report.pdf

(11)  https://ec.europa.eu/environment/waste/studies/pdf/20180227_Haz_Waste_Final_RepV5_clear.pdf

(12)  D’emweltverwaltung (2018).

(13)  https://www.acrplus.org/images/project/R4R/Good_Practices/GP_Odense_hazardous-waste-collection.pdf

(14)  https://www.acrplus.org/images/project/R4R/Good_Practices/GP_ORDIF_mobile-civic amenity site.pdf

(15)  https://cdn.paris.fr/paris/2020/06/10flisirere319fl/4beadd723295ce69dcd7acbcbe0a582f.pdf

(16)  https://www.acrplus.org/images/project/R4R/Good_Practices/GP_Tallinn_hazardous-waste-collection.pdf

(17)  https://www.ecologique-solidaire.gouv.fr/dechets-diffus-specifiques-menagers

(18)  Dyrektywa Rady 1999/31/WE z dnia 26 kwietnia 1999 r. w sprawie składowania odpadów (Dz.U. L 182 z 16.7.1999, s. 1).

(19)  Zawiadomienie Komisji dotyczące wytycznych technicznych w sprawie klasyfikacji odpadów (Dz.U. C 124 z 9.4.2018, s. 1).

(20)  Niemiecki Umweltbundesamt szacuje, że ogółem około 30 % sprzedawanych ilości pozostaje niezużyte i jest wyrzucane.

(21)  Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi (Dz.U. L 311 z 28.11.2001, s. 67).

(22)  Health care without harm (HCWH). W Europie utworzono bazę danych mającą na celu zapewnienie przeglądu bieżących i wcześniejszych inicjatyw przeprowadzanych przez lokalne, regionalne i krajowe organizacje pozarządowe, w ramach projektów europejskich i przez krajowe/regionalne organy państw członkowskich UE na rzecz zapobiegania trafianiu środków farmaceutycznych do środowiska i powstawaniu odpadów farmaceutycznych: http://saferpharma.org/pie-initiatives-database/?_sft_area_of_interest=unused-expired-pharmaceutical-disposal-practices.

(23)  OECD 2019 – https://www.oecd.org/chemicalsafety/pharmaceutical-residues-in-freshwater-c936f42d-en.htm.

(24)  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29890607 oraz https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2012.04.028

(25)  aus der Beek, T. i in. (2016).

(26)  Adème (2017).

(27)  https://www.sigre.es/

(28)  https://www.cyclamed.org/wp-content/uploads/2019/09/CYCLAMED_INFOGRAPHIE_2018-3-1024x1024.jpg

(29)  WHO, 2014. Safe management of wastes from health-care activities [Bezpieczne gospodarowanie odpadami pochodzącymi z działań związanych z opieką zdrowotną], https://www.who.int/water_sanitation_health/publications/wastemanag/en/.

(30)  Przegląd według państw członkowskich/regionów znajduje się na stronie internetowej Stowarzyszenia Miast i Regionów na rzecz Recyklingu i Zrównoważonego Zarządzania Zasobami poświęconej COVID19, https://www.acrplus.org/en/municipal-waste-management-covid-19.

(31)  https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/infection-prevention-control-household-management-covid-19

(32)  Waste management in the context of the coronavirus crisis [Gospodarowanie odpadami w kontekście kryzysu związanego z COVID-19] (kwiecień 2020 r.), https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/waste_management_guidance_dg-env.pdf .

(33)  https://www.who.int/water_sanitation_health/publications/technologies-for-the-treatment-of-infectious-and-sharp-waste/en/

(34)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz.U. L 353 z 31.12.2008, s. 1).

(35)  Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE (Dz.U. L 396 z 30.12.2006, s. 1).

(36)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/148/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony pracowników przed ryzykiem związanym z narażeniem na działanie azbestu w miejscu pracy (Dz.U. L 330 z 16.12.2009, s. 28).

(37)  State of the art: asbestos – possible treatment methods in Flanders: constraints and opportunities [Stan techniki: azbest – potencjalne metody przetwarzania we Flandrii: ograniczenia i możliwości] (2016), https://www.ovam.be/sites/default/files/atoms/files/State%20of%20the%20art%20asbestos%20waste%20treatement.pdf.

(38)  https://www.researchgate.net/publication/279340427_Regulations_in_the_European_Union_with_Emphasis_on_Germany_Sweden_and_Slovenia

(39)  W wyniku szczegółowego badania przeprowadzonego dla Niemieckiej Agencji Środowiska (Giegrich i in., 1993) stwierdzono, że najistotniejszym czynnikiem wpływającym na rakotwórczość odcieku ze składowiska jest arsen.

(40)  Zob. przypis 35.

(41)  Na przykład pak, wysokotemperaturowa smoła węglowa [WE: 266-028-2].

(42)  http://ec.europa.eu/environment/waste/studies/pdf/household_report.pdf

(43)  Zob. przypis 35.

(44)  http://ec.europa.eu/environment/chemicals/mercury/pdf/study_report2008.pdf

(45)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/852 z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie rtęci oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1102/2008 (Dz.U. L 137 z 24.5.2017, s. 1).

(46)  Zob. m.in., OECD (2012), WRAP (2014), UNEP (2016) i EEA (2019).

(47)  Besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van het Vlaams reglement betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen (Vlarema), bijlage 5.1.4.

(48)  Szczegółowe omówienie zielonego opodatkowania można znaleźć pod adresem: https://ex-tax.com/

(49)  Aby zapoznać się z przeglądem systemów zwrotu kaucji istniejących w Europie, zob. Stowarzyszenie Miast i Regionów dla Recyclingu (2019).

(50)  Amsterdam (2015).

(51)  OVAM (2010).

(52)  Cyclamed (2019).

(53)  OVAM (2019).

(54)  Lavigne i in. (2019).

(55)  Luksemburska Agencja Ochrony Środowiska (2015).

---

ZAŁĄCZNIK

Linki do przykładów dobrych praktyk z zakresu komunikacji

W internecie można znaleźć wiele przykładów interesujących przekazów komunikacyjnych:

| — | http://www.epa.ie/pubs/reports/waste/wpp/Household_%20hazardous_waste_booklet.pdf |
| --- | --- |

—

http://www.epa.ie/pubs/reports/waste/wpp/Household_%20hazardous_waste_booklet.pdf

| — | http://www.snaga.si/en/separating-and-collecting-waste/hazardous-household-waste |
| --- | --- |

—

http://www.snaga.si/en/separating-and-collecting-waste/hazardous-household-waste

| — | https://communityrepaint.org.uk/help-support/paint-calculation/ |
| --- | --- |

—

https://communityrepaint.org.uk/help-support/paint-calculation/

| — | https://communityrepaint.org.uk/i-have-leftover-paint/give-leftover-paint-new-life/ |
| --- | --- |

—

https://communityrepaint.org.uk/i-have-leftover-paint/give-leftover-paint-new-life/

| — | https://www.ademe.fr/sites/default/files/assets/documents/produits-chimiques-donnees2015-synthese_8907.pdf |
| --- | --- |

—

https://www.ademe.fr/sites/default/files/assets/documents/produits-chimiques-donnees2015-synthese_8907.pdf

| — | https://www.aha-region.de/entsorgung/oeffnungszeiten/?L=0 |
| --- | --- |

—

https://www.aha-region.de/entsorgung/oeffnungszeiten/?L=0

| — | https://www.aha-region.de/entsorgung/sonderabfall/ |
| --- | --- |

—

https://www.aha-region.de/entsorgung/sonderabfall/

| — | https://www.arp-gan.be/pdf/memo_tri.pdf |
| --- | --- |

—

https://www.arp-gan.be/pdf/memo_tri.pdf

| — | https://www.cityoflondon.gov.uk/services/waste-and-recycling/commercial-waste/hazardous-waste-collection |
| --- | --- |

—

https://www.cityoflondon.gov.uk/services/waste-and-recycling/commercial-waste/hazardous-waste-collection

| — | https://www.est-ensemble.fr/decheteries-mobiles |
| --- | --- |

—

https://www.est-ensemble.fr/decheteries-mobiles

| — | https://vanha.hsy.fi/en/residents/sorting/instructions/hazardouswaste/Pages/default.aspx |
| --- | --- |

—

https://vanha.hsy.fi/en/residents/sorting/instructions/hazardouswaste/Pages/default.aspx

| — | https://vanha.hsy.fi/en/residents/sorting/wasteguide/Pages/default.aspx |
| --- | --- |

—

https://vanha.hsy.fi/en/residents/sorting/wasteguide/Pages/default.aspx

| — | https://www.kierratys.info/ |
| --- | --- |

—

https://www.kierratys.info/

| — | https://www.odensewaste.com/awareness-raising/awareness-raising/ |
| --- | --- |

—

https://www.odensewaste.com/awareness-raising/awareness-raising/

| — | https://www.offaly.ie/eng/Services/Environment/News-Publications/Free-drop-off-event-07th-July-2018.pdf |
| --- | --- |

—

https://www.offaly.ie/eng/Services/Environment/News-Publications/Free-drop-off-event-07th-July-2018.pdf

| — | https://www.sdk.lu/images/SDK-EN/PDF/Infoflyer-Residenzen-en-web.pdf |
| --- | --- |

—

https://www.sdk.lu/images/SDK-EN/PDF/Infoflyer-Residenzen-en-web.pdf

| — | https://www.sdk.lu/index.php/en/reverse-consumption/ecological-waste-management-in-the-house/stationary-collection |
| --- | --- |

—

https://www.sdk.lu/index.php/en/reverse-consumption/ecological-waste-management-in-the-house/stationary-collection

| — | https://www.tallinn.ee/eng/A-Guide-to-Sorting-Waste |
| --- | --- |

—

https://www.tallinn.ee/eng/A-Guide-to-Sorting-Waste

| — | www.dastri.fr |
| --- | --- |

—

www.dastri.fr

| — | www.raportaredeseuri.ro |
| --- | --- |

—

www.raportaredeseuri.ro

| — | http://geodechets.fr |
| --- | --- |

—

http://geodechets.fr

| — | www.vaarallinenjate.fi (w języku fińskim i szwedzkim) |
| --- | --- |

—

www.vaarallinenjate.fi (w języku fińskim i szwedzkim)

---

Europejski Bank Centralny

| 6.11.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 375/25 |
| --- | --- | --- | --- |

6.11.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 375/25

---

ZMIANA ZASAD ETYKI ZAWODOWEJ EBC

(Niniejszy tekst zastępuje część 0 Regulaminu pracowniczego EBC dotyczącą zasad etyki zawodowej w brzmieniu opublikowanym w Dzienniku Urzędowym C 204 z 20 czerwca 2015 r., s. 3)

(2020/C 375/02)

Część III. Część 0 Regulaminu pracowniczego EBC dotycząca zasad etyki zawodowej otrzymuje brzmienie:

„III.   CZĘŚĆ 0 REGULAMINU PRACOWNICZEGO EBC DOTYCZĄCA ZASAD ETYKI ZAWODOWEJ

0.1.   Postanowienia i zasady ogólne

| 0.1.1. | Przyznanie pracownikom przywilejów i immunitetów na podstawie Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej ma służyć wyłącznie interesowi EBC. Przywileje te i immunitety w żadnym razie nie zwalniają pracowników z wypełniania prywatnych zobowiązań oraz przestrzegania odpowiednich przepisów prawa i przepisów porządkowych. W przypadku zaistnienia sporu dotyczącego przywilejów i immunitetów zainteresowani pracownicy EBC mają obowiązek niezwłocznego poinformowania Zarządu EBC. |
| --- | --- |

0.1.1.

| 0.1.2. | Co do zasady, pracowników oddelegowanych lub urlopowanych z innych organizacji lub instytucji w celu świadczenia pracy w EBC na podstawie umowy o pracę zalicza się do pracowników EBC; mają oni takie same obowiązki i prawa jak pozostali pracownicy a swoje zadania wykonują wyłącznie ku pożytkowi EBC. |
| --- | --- |

0.1.2.

0.2.   Niezależność

0.2.1.   Konflikty interesów

| 0.2.1.1. | Pracownicy przy wykonywaniu obowiązków służbowych zobowiązani są unikać konfliktu interesów. |
| --- | --- |

0.2.1.1.

| 0.2.1.2. | „Konflikt interesów” oznacza sytuację, gdy pracownik ma prywatne lub osobiste interesy, które mogą wpływać, lub mogą być postrzegane jako wpływające, na bezstronne i obiektywne wykonywanie obowiązków służbowych. „Prywatny lub osobisty interes” oznacza wszelką korzyść lub potencjalną korzyść, o charakterze finansowym czy niefinansowym, dla pracownika, członka jego rodziny, innego krewnego, osoby z nim zaprzyjaźnionej lub bliskiego znajomego. |
| --- | --- |

0.2.1.2.

| 0.2.1.3. | Pracownicy, którzy w trakcie wykonywania obowiązków służbowych uświadomią sobie istnienie konfliktu interesów, są zobowiązani bezzwłocznie powiadomić o nim swojego bezpośredniego przełożonego. Bezpośredni przełożony, po zasięgnięciu porady Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego, może podjąć odpowiednie działania prewencyjne, by zapobiec powstaniu konfliktu interesów. Jeżeli konflikt interesów nie może zostać rozwiązany lub złagodzony innymi odpowiednimi środkami, bezpośredni przełożony może zwolnić pracownika z obowiązku wykonania określonego zadania. Jeżeli konflikt interesów związany jest z postępowaniem przetargowym, bezpośredni przełożony zawiadamia, odpowiednio, Centralne Biuro Zamówień Publicznych lub Komitet Zamówień Publicznych, które następnie decydują o podjęciu właściwych działań. |
| --- | --- |

0.2.1.3.

| 0.2.1.4. | Przed przyjęciem kandydata do pracy organ powołujący określony zgodnie z art. 1a.1.1, działając zgodnie z zasadami dotyczącymi naboru kandydatów i powoływania pracowników, ocenia, czy wcześniejsza działalność zawodowa kandydata lub jego bliskie więzi osobiste z pracownikami, członkami Zarządu lub członkami innych wewnętrznych organów EBC mogą prowadzić do powstania konfliktu interesów. W przypadku stwierdzenia konfliktu interesów organ powołujący zwraca się o poradę do Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego. |
| --- | --- |

0.2.1.4.

0.2.2.   Prezenty i gościnność

| 0.2.2.1. | Pracownikom zabrania się przyjmowania dla siebie lub jakichkolwiek innych osób jakichkolwiek korzyści związanych z ich zatrudnieniem w EBC. |
| --- | --- |

0.2.2.1.

| 0.2.2.2. | Przez „korzyść” rozumie się każdy prezent, przejaw gościnności lub inne świadczenie o charakterze finansowym lub niefinansowym, które w sposób obiektywny polepsza finansową, prawną lub osobistą sytuację przyjmującego lub jakiejkolwiek innej osoby, przy czym uprawnienie do niego nie wynika z przepisów prawa. Za korzyść nie uważa się drobnych przejawów gościnności, okazywanych podczas spotkań związanych z obowiązkami służbowymi. „Korzyść” uznaje się za związaną z zatrudnieniem przyjmującego w EBC, jeśli jest ona oferowana ze względu na stanowisko przyjmującego w EBC, a nie ze względów prywatnych. |
| --- | --- |

0.2.2.2.

| 0.2.2.3. | W drodze wyjątku od art. 0.2.2.1 oraz pod warunkiem, że sytuacja taka nie powtarza się często i nie pochodzi z tego samego źródła, dopuszczalne jest przyjmowanie następujących korzyści:






  a) | przejawów gościnności pochodzących od przedstawicieli sektora prywatnego o wartości nieprzekraczającej 50 EUR, jeśli są one oferowane w kontekście okazji związanych z wykonywaniem pracy. Wyjątek ten nie ma zastosowania do przejawów gościnności oferowanych przez obecnych lub potencjalnych dostawców lub instytucje kredytowe w związku z kontrolami lub audytami prowadzonymi przez EBC na miejscu, w których to przypadkach zakazane jest przyjmowanie przejawów gościnności; |
| --- | --- | --- |

0.2.2.3.

a)

przejawów gościnności pochodzących od przedstawicieli sektora prywatnego o wartości nieprzekraczającej 50 EUR, jeśli są one oferowane w kontekście okazji związanych z wykonywaniem pracy. Wyjątek ten nie ma zastosowania do przejawów gościnności oferowanych przez obecnych lub potencjalnych dostawców lub instytucje kredytowe w związku z kontrolami lub audytami prowadzonymi przez EBC na miejscu, w których to przypadkach zakazane jest przyjmowanie przejawów gościnności;

| b) | korzyści oferowanych przez inne banki centralne, podmioty publiczne i organizacje międzynarodowe lub europejskie, które nie wykraczają poza zwyczajowo przyjęte normy; |
| --- | --- |

b)

korzyści oferowanych przez inne banki centralne, podmioty publiczne i organizacje międzynarodowe lub europejskie, które nie wykraczają poza zwyczajowo przyjęte normy;

| c) | korzyści oferowanych w szczególnych okolicznościach, w których odmowa mogłaby stanowić afront lub poważnie zagrozić relacjom zawodowym. |
| --- | --- |

c)

korzyści oferowanych w szczególnych okolicznościach, w których odmowa mogłaby stanowić afront lub poważnie zagrozić relacjom zawodowym.

| 0.2.2.4. | Pracownicy bez zbędnej zwłoki rejestrują w Biurze ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego:






  a) | każdą korzyść przyjętą zgodnie z art. 0.2.2.3 (c); |
| --- | --- | --- |

0.2.2.4.

a)

każdą korzyść przyjętą zgodnie z art. 0.2.2.3 (c);

| b) | każdą korzyść, co do której nie można bezspornie ustalić, że jej wartość nie przekracza progów określonych w art. 0.2.2.3; |
| --- | --- |

b)

każdą korzyść, co do której nie można bezspornie ustalić, że jej wartość nie przekracza progów określonych w art. 0.2.2.3;

| c) | każdą złożoną przez strony trzecie propozycję udzielenia korzyści, której przyjęcie jest zakazane. |
| --- | --- |

c)

każdą złożoną przez strony trzecie propozycję udzielenia korzyści, której przyjęcie jest zakazane.

Prezenty przyjęte zgodnie z art. 0.2.2.3 (c) pracownicy zobowiązani są przekazać EBC. Prezenty te stają się własnością EBC.

| 0.2.2.5. | Przyjęcie prezentu nie może w żadnym wypadku ograniczać lub naruszać obiektywizmu i swobody działania pracownika. |
| --- | --- |

0.2.2.5.

0.2.3.   Zamówienia publiczne

Pracownicy zapewniają właściwe prowadzenie procedur przetargowych poprzez zachowanie obiektywizmu, neutralności i uczciwości oraz dbanie o przejrzystość podejmowanych działań. Pracownicy mają w szczególności obowiązek przestrzegania wszelkich ogólnych i szczegółowych zasad dotyczących unikania i zgłaszania konfliktów interesów, przyjmowania prezentów oraz tajemnicy służbowej.

Z uczestnikami postępowań przetargowych pracownicy mogą kontaktować się wyłącznie drogą urzędową, gdy tylko jest to możliwe przekazując informacje na piśmie.

0.2.4.   Nagrody, wyróżnienia i odznaczenia

Pracownicy są zobowiązani do uzyskania zezwolenia Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego przed przyjęciem nagrody, wyróżnienia lub odznaczenia w związku z pracą wykonywaną na rzecz EBC.

0.2.5.   Zakaz przyjmowania płatności od osób trzecich w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych

Pracowników obowiązuje zakaz przyjmowania jakichkolwiek płatności od osób trzecich w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych. Jeżeli strony trzecie oferują takie płatności, należy ich dokonać na rzecz EBC.

Działalność związaną z wykonywaniem zadań EBC lub obowiązków pracownika uważa się za część jego ogólnych obowiązków zawodowych. Wątpliwości, czy dana działalność stanowi wykonywanie obowiązków służbowych, bada i rozstrzyga odpowiedzialny bezpośredni przełożony.

0.2.6.   Prowadzenie działalności zewnętrznej

| 0.2.6.1. | Pracownicy są zobowiązani do uzyskania pisemnego zezwolenia na podjęcie jakiejkolwiek działalności zewnętrznej, która ma charakter działalności zawodowej lub w inny sposób wykracza poza działalność, którą można w sposób rozsądny uznać za sposób spędzania wolnego czasu.
  Dyrektor Generalny Kadr lub jego zastępca, po konsultacji z Biurem ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego i właściwym bezpośrednim przełożonym, udziela takiego zezwolenia, jeżeli działalność taka nie zakłóca wykonywania obowiązków służbowych pracownika względem EBC i nie prowadzi do powstania konfliktu interesów.
  Zezwolenia udziela się jednorazowo na okres do pięciu lat. |
| --- | --- |

0.2.6.1.

Dyrektor Generalny Kadr lub jego zastępca, po konsultacji z Biurem ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego i właściwym bezpośrednim przełożonym, udziela takiego zezwolenia, jeżeli działalność taka nie zakłóca wykonywania obowiązków służbowych pracownika względem EBC i nie prowadzi do powstania konfliktu interesów.

Zezwolenia udziela się jednorazowo na okres do pięciu lat.

| 0.2.6.2. | W drodze wyjątku od art. 0.2.6.1, nie wymaga zezwolenia działalność zewnętrzna, która jest:






  (i) | nieodpłatna; oraz |
| --- | --- | --- |

0.2.6.2.

(i)

nieodpłatna; oraz

| (ii) | prowadzona w dziedzinach kultury, nauki, edukacji, sportu, działalność charytatywna, religijna, społeczna lub dobroczynna; oraz |
| --- | --- |

(ii)

prowadzona w dziedzinach kultury, nauki, edukacji, sportu, działalność charytatywna, religijna, społeczna lub dobroczynna; oraz

| (iii) | niezwiązana z EBC lub obowiązkami służbowymi pracownika względem EBC. |
| --- | --- |

(iii)

niezwiązana z EBC lub obowiązkami służbowymi pracownika względem EBC.

| 0.2.6.3. | Z zastrzeżeniem art. 0.2.6.1 i 0.2.6.2 pracownicy mogą angażować się w działalność polityczną i związkową, lecz zobowiązani są przy tym nie wykorzystywać stanowisk pełnionych przez siebie w EBC oraz wyraźnie stwierdzić, że ich osobiste poglądy nie zawsze odzwierciedlają stanowisko EBC. |
| --- | --- |

0.2.6.3.

| 0.2.6.4. | Pracownik, który zamierza kandydować lub został wybrany lub mianowany na urząd publiczny, powiadamia o tym Dyrektora Generalnego Kadr lub jego zastępcę, którzy – po konsultacji z Biurem ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego, mając na względzie interes EBC, wagę urzędu, związane z nim obowiązki oraz wynagrodzenie i zwrot kosztów z tytułu ich pełnienia – podejmują decyzję, czy zainteresowany pracownik:






  a) | powinien wystąpić o urlop bezpłatny z powodów osobistych; |
| --- | --- | --- |

0.2.6.4.

a)

powinien wystąpić o urlop bezpłatny z powodów osobistych;

| b) | powinien wystąpić o urlop wypoczynkowy; |
| --- | --- |

b)

powinien wystąpić o urlop wypoczynkowy;

| c) | może wykonywać swoje obowiązki w niepełnym wymiarze czasu pracy; |
| --- | --- |

c)

może wykonywać swoje obowiązki w niepełnym wymiarze czasu pracy;

| d) | może kontynuować wykonywanie swoich obowiązków na dotychczasowych zasadach. |
| --- | --- |

d)

może kontynuować wykonywanie swoich obowiązków na dotychczasowych zasadach.

Jeżeli od pracownika oczekuje się wystąpienia o urlop bezpłatny z powodów osobistych lub zezwala mu się na wykonywanie obowiązków w niepełnym wymiarze czasu pracy, okres takiego urlopu lub pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy odpowiada okresowi kadencji danego urzędu.

| 0.2.6.5. | Działalność zewnętrzną pracownicy prowadzą poza godzinami pracy. W wyjątkowych sytuacjach Dyrektor Generalny Kadr lub jego zastępca może zezwolić na odstępstwo od tej zasady. |
| --- | --- |

0.2.6.5.

| 0.2.6.6. | Dyrektor Generalny Kadr lub jego zastępca mogą – w każdym czasie i po konsultacji z Biurem ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego oraz po wysłuchaniu w miarę możności zainteresowanego pracownika – zażądać przerwania wykonywania działalności zewnętrznej, która mogłaby w jakikolwiek sposób zakłócać wykonywanie obowiązków służbowych względem EBC lub mogłaby stać się prawdopodobną przyczyną konfliktu interesów, nawet jeżeli wcześniej udzielili zezwolenia na jej prowadzenie. W takim przypadku pracownikowi wyznacza się rozsądny termin na zakończenie działalności zewnętrznej, chyba że jej natychmiastowe zakończenie jest niezbędne ze względu na interes EBC. |
| --- | --- |

0.2.6.6.

0.2.7.   Przynoszące dochód zatrudnienie małżonka lub formalnego partnera

Pracownicy mają obowiązek informować Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego o przynoszącej dochód działalności zawodowej małżonka lub formalnego partnera, mogącej prowadzić do powstania konfliktu interesów. Jeżeli okaże się, że ze względu na swój charakter taka działalność zawodowa prowadzi do konfliktu interesów z obowiązkami pracownika, Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego w pierwszej kolejności powiadamia bezpośredniego przełożonego i doradza mu podjęcie odpowiednich środków w celu ograniczenia konfliktu interesów, w tym również, w razie konieczności, zwolnienie pracownika z obowiązku wykonania określonego zadania.

0.2.8.   Ograniczenia po ustaniu zatrudnienia

Negocjowanie potencjalnej działalności zawodowej

| 0.2.8.1. | W negocjacjach dotyczących potencjalnej działalności zawodowej pracownik powinien postępować uczciwie i dyskretnie. Pracownik zobowiązany jest poinformować Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego, jeżeli charakter działalności zawodowej może powodować powstanie konfliktu interesów z jego obowiązkami służbowymi. Jeżeli zaistnieje konflikt interesów, Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego powiadamia bezpośredniego przełożonego i doradza mu podjęcie odpowiednich środków w celu ograniczenia konfliktu interesów, w tym również, w razie konieczności, zwolnienie pracownika z obowiązku wykonania określonego zadania. |
| --- | --- |

0.2.8.1.

Obowiązek powiadamiania

| 0.2.8.2. | Pracownicy i byli pracownicy zobowiązani są informować Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego przed przyjęciem oferty działalności zawodowej przez następujące okresy:






  a) | pracownicy otrzymujący wynagrodzenie według grupy zaszeregowania I lub wyższej oraz zaangażowani w czynności nadzorcze: przez okres dwóch lat od zakończenia wykonywania czynności nadzorczych; |
| --- | --- | --- |

0.2.8.2.

a)

pracownicy otrzymujący wynagrodzenie według grupy zaszeregowania I lub wyższej oraz zaangażowani w czynności nadzorcze: przez okres dwóch lat od zakończenia wykonywania czynności nadzorczych;

| b) | pracownicy otrzymujący wynagrodzenie według grupy zaszeregowania F/G do H oraz zaangażowani w czynności nadzorcze: przez okres sześciu miesięcy od zakończenia wykonywania czynności nadzorczych; |
| --- | --- |

b)

pracownicy otrzymujący wynagrodzenie według grupy zaszeregowania F/G do H oraz zaangażowani w czynności nadzorcze: przez okres sześciu miesięcy od zakończenia wykonywania czynności nadzorczych;

| c) | inni pracownicy otrzymujący wynagrodzenie według grupy zaszeregowania i lub wyższej: przez okres roku od dnia faktycznego zwolnienia z obowiązków służbowych. |
| --- | --- |

c)

inni pracownicy otrzymujący wynagrodzenie według grupy zaszeregowania i lub wyższej: przez okres roku od dnia faktycznego zwolnienia z obowiązków służbowych.

Okresy zakazu konkurencji

| 0.2.8.3. | Okresami zakazu konkurencji objęci są następujący pracownicy:






  a) | pracownicy, którzy w okresie swojego zatrudnienia w EBC byli zaangażowani w czynności nadzorcze przez co najmniej 6 miesięcy, mogą podjąć pracę:






  1) | w instytucji kredytowej, w nadzór nad którą byli bezpośrednio zaangażowani, po upływie:






  (i) | jednego roku, jeśli otrzymywali wynagrodzenie według grupy zaszeregowania I lub wyższej (okres ten może w wyjątkowych okolicznościach zostać przedłużony do maksymalnie dwóch lat zgodnie z art. 0.2.8.7); |
| --- | --- | --- | --- | --- |

0.2.8.3.

a)

pracownicy, którzy w okresie swojego zatrudnienia w EBC byli zaangażowani w czynności nadzorcze przez co najmniej 6 miesięcy, mogą podjąć pracę:

1)

w instytucji kredytowej, w nadzór nad którą byli bezpośrednio zaangażowani, po upływie:

(i)

jednego roku, jeśli otrzymywali wynagrodzenie według grupy zaszeregowania I lub wyższej (okres ten może w wyjątkowych okolicznościach zostać przedłużony do maksymalnie dwóch lat zgodnie z art. 0.2.8.7);

| (ii) | sześciu miesięcy, jeśli otrzymywali wynagrodzenie według grupy zaszeregowania F/G do H –
  od dnia ustania ich bezpośredniego zaangażowania w nadzór nad tą instytucją kredytową; |
| --- | --- |

(ii)

sześciu miesięcy, jeśli otrzymywali wynagrodzenie według grupy zaszeregowania F/G do H –

od dnia ustania ich bezpośredniego zaangażowania w nadzór nad tą instytucją kredytową;

| 2) | u bezpośredniego konkurenta takiej instytucji kredytowej, po upływie:






  (i) | sześciu miesięcy, jeśli otrzymywali wynagrodzenie według grupy zaszeregowania I lub wyższej; |
| --- | --- | --- |

2)

u bezpośredniego konkurenta takiej instytucji kredytowej, po upływie:

(i)

sześciu miesięcy, jeśli otrzymywali wynagrodzenie według grupy zaszeregowania I lub wyższej;

| (ii) | trzech miesięcy, jeśli otrzymywali wynagrodzenie według grupy zaszeregowania F/G do H –
  od dnia ustania ich bezpośredniego zaangażowania w nadzór nad tą instytucją kredytową; |
| --- | --- |

(ii)

trzech miesięcy, jeśli otrzymywali wynagrodzenie według grupy zaszeregowania F/G do H –

od dnia ustania ich bezpośredniego zaangażowania w nadzór nad tą instytucją kredytową;

| b) | pracownicy otrzymujący wynagrodzenie grupy zaszeregowania I lub wyższe, którzy pracowali w Dyrekcji Generalnej ds. Ekonomii, Dyrekcji Generalnej ds. Badań Naukowych, Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Makroostrożnościowej i Stabilności Finansowej, Dyrekcji Generalnej ds. Operacji Rynkowych, Dyrekcji ds. Zarządzania Ryzykiem, Dyrekcji Generalnej ds. Stosunków Międzynarodowych i Europejskich, Przedstawicielstwie EBC w Waszyngtonie, Dyrekcji Generalnej - Sekretariacie (z wyjątkiem ZI), Zespole Doradców Zarządu, Dyrekcji Generalnej Służb Prawych, Dyrekcjach Generalnych ds. Nadzoru Mikroostrożnościowego od I do IV lub Sekretariacie Rady ds. Nadzoru przez co najmniej 6 miesięcy, mogą podjąć pracę w instytucji finansowej mającej siedzibę na terytorium Unii po upływie trzech miesięcy od dnia, w którym zakończyli pracę w wymienionych działach; |
| --- | --- |

b)

pracownicy otrzymujący wynagrodzenie grupy zaszeregowania I lub wyższe, którzy pracowali w Dyrekcji Generalnej ds. Ekonomii, Dyrekcji Generalnej ds. Badań Naukowych, Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Makroostrożnościowej i Stabilności Finansowej, Dyrekcji Generalnej ds. Operacji Rynkowych, Dyrekcji ds. Zarządzania Ryzykiem, Dyrekcji Generalnej ds. Stosunków Międzynarodowych i Europejskich, Przedstawicielstwie EBC w Waszyngtonie, Dyrekcji Generalnej - Sekretariacie (z wyjątkiem ZI), Zespole Doradców Zarządu, Dyrekcji Generalnej Służb Prawych, Dyrekcjach Generalnych ds. Nadzoru Mikroostrożnościowego od I do IV lub Sekretariacie Rady ds. Nadzoru przez co najmniej 6 miesięcy, mogą podjąć pracę w instytucji finansowej mającej siedzibę na terytorium Unii po upływie trzech miesięcy od dnia, w którym zakończyli pracę w wymienionych działach;

| c) | pracownicy otrzymujący wynagrodzenie według grupy zaszeregowania K lub wyższej, którzy pracowali w pozostałych działach EBC przez co najmniej 6 miesięcy, mogą podjąć pracę w instytucji finansowej mającej siedzibę na terytorium Unii po upływie trzech miesięcy od dnia, w którym zakończyli pracę w wymienionych działach; |
| --- | --- |

c)

pracownicy otrzymujący wynagrodzenie według grupy zaszeregowania K lub wyższej, którzy pracowali w pozostałych działach EBC przez co najmniej 6 miesięcy, mogą podjąć pracę w instytucji finansowej mającej siedzibę na terytorium Unii po upływie trzech miesięcy od dnia, w którym zakończyli pracę w wymienionych działach;

| d) | pracownicy otrzymujący wynagrodzenie według grupy zaszeregowania I lub wyższej, którzy podczas swojego zatrudnienia w EBC zajmowali się nadzorem nad systemami płatności przez co najmniej 6 miesięcy, mogą podjąć pracę w jednostce, nadzorem nad którą bezpośrednio się zajmowali, nie wcześniej niż po upływie sześciu miesięcy od dnia ustania ich bezpośredniego zaangażowania w nadzór nad tą jednostką; |
| --- | --- |

d)

pracownicy otrzymujący wynagrodzenie według grupy zaszeregowania I lub wyższej, którzy podczas swojego zatrudnienia w EBC zajmowali się nadzorem nad systemami płatności przez co najmniej 6 miesięcy, mogą podjąć pracę w jednostce, nadzorem nad którą bezpośrednio się zajmowali, nie wcześniej niż po upływie sześciu miesięcy od dnia ustania ich bezpośredniego zaangażowania w nadzór nad tą jednostką;

| e) | pracownicy otrzymujący wynagrodzenie według grupy zaszeregowania I lub wyższej, którzy podczas swojego zatrudnienia w EBC byli bezpośrednio zaangażowani w wybór dostawcy usług lub zarządzanie umową z dostawcą usług, mogą podjąć pracę u tego dostawcy nie wcześniej niż po upływie:






  1) | sześciu miesięcy, jeżeli całkowita wartość umowy bądź umów z tym dostawcą przekracza wartość 200 000 euro, lecz jest niższa niż 1 milion euro; |
| --- | --- | --- |

e)

pracownicy otrzymujący wynagrodzenie według grupy zaszeregowania I lub wyższej, którzy podczas swojego zatrudnienia w EBC byli bezpośrednio zaangażowani w wybór dostawcy usług lub zarządzanie umową z dostawcą usług, mogą podjąć pracę u tego dostawcy nie wcześniej niż po upływie:

1)

sześciu miesięcy, jeżeli całkowita wartość umowy bądź umów z tym dostawcą przekracza wartość 200 000 euro, lecz jest niższa niż 1 milion euro;

| 2) | roku, jeżeli całkowita wartość umowy bądź umów z tym dostawcą przekracza 1 milion euro – |
| --- | --- |

2)

roku, jeżeli całkowita wartość umowy bądź umów z tym dostawcą przekracza 1 milion euro –

od dnia ustania ich zaangażowania;

| f) | pracownicy otrzymujący wynagrodzenie według grupy zaszeregowania I lub wyższej mogą po ustaniu zatrudnienia w EBC podjąć działalność w zakresie lobbingu i rzecznictwa w stosunku do EBC w sprawach, za które byli odpowiedzialni podczas swojego zatrudnienia w EBC, nie wcześniej niż po upływie sześciu miesięcy od dnia ustania ich odpowiedzialności za te sprawy; |
| --- | --- |

f)

pracownicy otrzymujący wynagrodzenie według grupy zaszeregowania I lub wyższej mogą po ustaniu zatrudnienia w EBC podjąć działalność w zakresie lobbingu i rzecznictwa w stosunku do EBC w sprawach, za które byli odpowiedzialni podczas swojego zatrudnienia w EBC, nie wcześniej niż po upływie sześciu miesięcy od dnia ustania ich odpowiedzialności za te sprawy;

| g) | pracownicy otrzymujący wynagrodzenie według grupy zaszeregowania I lub wyższej, którzy podczas swojego zatrudnienia w EBC byli bezpośrednio zaangażowani w spór prawny lub inną wysoce konfliktową relację z innym podmiotem, mogą podjąć pracę w tym podmiocie lub jakiejkolwiek jednostce, która występowała w imieniu tego pomiotu, nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od dnia ustania ich bezpośredniego zaangażowania. |
| --- | --- |

g)

pracownicy otrzymujący wynagrodzenie według grupy zaszeregowania I lub wyższej, którzy podczas swojego zatrudnienia w EBC byli bezpośrednio zaangażowani w spór prawny lub inną wysoce konfliktową relację z innym podmiotem, mogą podjąć pracę w tym podmiocie lub jakiejkolwiek jednostce, która występowała w imieniu tego pomiotu, nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od dnia ustania ich bezpośredniego zaangażowania.

| 0.2.8.4. | Jeżeli planowana działalność zawodowa objęta jest dwoma różnymi okresami zakazu zatrudnienia, stosuje się dłuższy z nich. |
| --- | --- |

0.2.8.4.

| 0.2.8.5. | W przypadku pracowników, których okres zatrudnienia w EBC był krótszy niż cztery lata, okresy obowiązku powiadamiania i zakazu konkurencji określone w art. 0.2.8.2 i 0.2.8.3 nie mogą przekroczyć połowy okresu ich zatrudnienia w EBC. |
| --- | --- |

0.2.8.5.

| 0.2.8.6. | W szczególnych przypadkach, jeżeli istnieją określone okoliczności wykluczające zaistnienie konfliktu interesów w wyniku podjęcia działalności zawodowej, Zarząd może – w drodze wyjątku i na wniosek pracownika – uchylić lub skrócić okresy zakazu konkurencji określone w art. 0.2.8.3. Pracownik powinien w rozsądnym terminie złożyć umotywowany wniosek, zawierający dowody na jego poparcie, w Biurze ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego do decyzji Zarządu. |
| --- | --- |

0.2.8.6.

| 0.2.8.7. | Jeżeli zastosowanie ma okres zakazu konkurencji określony w art. 0.2.8.3(a)(1)(i), Zarząd może – w wyjątkowych okolicznościach i na wniosek Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego – zdecydować o przedłużeniu tego okresu zakazu konkurencji do maksymalnie dwóch lat, jeżeli konflikt interesów nadal trwa. |
| --- | --- |

0.2.8.7.

0.3.   Standardy zawodowe

0.3.1.   Tajemnica służbowa

Pracownicy zobowiązani są do przestrzegania zasad zarządzania dokumentami i poufności dokumentów, a w szczególności w razie potrzeby mają obowiązek uzyskania zezwolenia na ujawnienie informacji, zarówno wewnątrz EBC, jak i na zewnątrz.

0.3.2.   Relacje z podmiotami zewnętrznymi

| 0.3.2.1. | W relacjach z podmiotami zewnętrznymi pracownicy powinni mieć na względzie niezależność EBC, jego reputację oraz potrzebę zachowania tajemnicy służbowej. W ramach wykonywania obowiązków służbowych pracownikom nie wolno zwracać się do rządów, władz, organizacji oraz osób spoza EBC o udzielenie instrukcji, ani takich instrukcji przyjmować. Pracownicy powinni informować bezpośredniego przełożonego o wszelkich próbach wpływania przez osoby trzecie na realizowanie przez EBC jego zadań.
  Przy wyrażaniu poglądów na kwestie, co do których EBC nie sformułował stanowiska, pracownicy powinni wyraźnie zaznaczać, że ich osobiste poglądy nie zawsze odzwierciedlają stanowisko EBC. |
| --- | --- |

0.3.2.1.

Przy wyrażaniu poglądów na kwestie, co do których EBC nie sformułował stanowiska, pracownicy powinni wyraźnie zaznaczać, że ich osobiste poglądy nie zawsze odzwierciedlają stanowisko EBC.

| 0.3.2.2. | Pracownicy zachowują wysoki poziom dostępności w kontaktach z innymi instytucjami, organami i agencjami europejskimi oraz organizacjami międzynarodowymi, są dostępni i terminowo udzielają odpowiedzi.
  W stosunkach z kolegami z krajowych banków centralnych należących do Europejskiego Systemu Banków Centralnych (ESBC) i właściwych organów krajowych, które uczestniczą w Jednolitym Mechanizmie Nadzorczym (SSM), pracownicy powinni działać w duchu współpracy, pamiętając o swoich obowiązkach względem EBC oraz o bezstronności EBC w ramach ESBC. |
| --- | --- |

0.3.2.2.

W stosunkach z kolegami z krajowych banków centralnych należących do Europejskiego Systemu Banków Centralnych (ESBC) i właściwych organów krajowych, które uczestniczą w Jednolitym Mechanizmie Nadzorczym (SSM), pracownicy powinni działać w duchu współpracy, pamiętając o swoich obowiązkach względem EBC oraz o bezstronności EBC w ramach ESBC.

| 0.3.2.3. | Pracownicy powinni zachowywać ostrożność w kontaktach z grupami interesu oraz mediami. Otrzymywane od przedstawicieli opinii publicznej lub mediów zapytania pracownicy przekazują Dyrekcji Generalnej Komunikacji i Służb Językowych, zgodnie z postanowieniami zbioru procedur wewnętrznych (Business Practice Handbook). Otrzymywane od przedstawicieli opinii publicznej lub mediów wnioski o udostępnienie dokumentów EBC pracownicy przekazują Dyrekcji Generalnej - Sekretariatowi, zgodnie z postanowieniami zbioru procedur wewnętrznych (Business Practice Handbook). |
| --- | --- |

0.3.2.3.

| 0.3.2.4. | Pracownicy, którzy zamierzają przemawiać na zewnętrznych konferencjach lub seminariach lub planują udział w zewnętrznej publikacji, zobowiązani są zwrócić się o zezwolenie zgodnie z postanowieniami zbioru procedur wewnętrznych (Business Practice Handbook) oraz przestrzegać właściwych przepisów. |
| --- | --- |

0.3.2.4.

| 0.3.2.5. | Artykuły 0.3.2.3 i 0.3.2.4 nie mają zastosowania do przedstawicieli pracowników w odniesieniu do kwestii objętych ich mandatem. Przedstawiciele pracowników mogą informować Dyrekcję Generalną Komunikacji i Służb Językowych w odpowiednim czasie o kontaktach z mediami, wygłaszanych prezentacjach lub zewnętrznych publikacjach. We wszystkich przypadkach w pełni obowiązuje ich lojalność i tajemnica służbowa. |
| --- | --- |

0.3.2.5.

0.3.3.   Stosunki wewnętrzne

| 0.3.3.1. | Pracownicy mają obowiązek wypełniania poleceń przełożonych oraz przestrzegania zasad podległości służbowej. Jeżeli pracownik uważa wydane mu polecenie za niezgodne z przepisami, zobowiązany jest poinformować o tym swojego bezpośredniego przełożonego, a jeżeli uzna, że bezpośredni przełożony nie ustosunkował się dostatecznie do jego uwag, poinformować odpowiedniego dyrektora generalnego, dyrektora lub ich zastępców. Jeżeli dyrektor generalny, dyrektor lub ich zastępcy potwierdzą polecenie na piśmie, pracownik zobowiązany jest je wykonać, chyba że jest ono rażąco sprzeczne z prawem. |
| --- | --- |

0.3.3.1.

| 0.3.3.2. | Pracownicy nie mogą żądać od innych pracowników wykonywania, na ich rzecz lub na rzecz innych osób, zadań o charakterze prywatnym. |
| --- | --- |

0.3.3.2.

| 0.3.3.3. | W relacjach ze współpracownikami pracownicy powinni postępować w sposób lojalny. W szczególności pracownicy nie powinni odmawiać ujawniania innym pracownikom informacji, które mogą mieć wpływ na działanie EBC, zwłaszcza w celu uzyskania korzyści osobistych, ani też przekazywać informacji nieprawdziwych, nieścisłych lub przesadzonych. Ponadto pracownicy nie powinni utrudniać i odmawiać współpracy z innymi pracownikami. |
| --- | --- |

0.3.3.3.

0.3.4.   Poszanowanie zasady rozdziału funkcji nadzorczych od funkcji związanych z polityką pieniężną

Pracownicy przestrzegają zasady rozdziału funkcji nadzorczych od funkcji związanych z polityką pieniężną, zgodnie z przepisami wprowadzającymi tę zasadę.

0.4.   Prywatne transakcje finansowe

0.4.1.   Zasady ogólne

| 0.4.1.1. | W celu ochrony reputacji i wiarygodności EBC oraz zaufania opinii publicznej do uczciwości i bezstronności jego pracowników pracownicy zobowiązani są do zachowania największej możliwej ostrożności i uwagi przy zawieraniu transakcji finansowych na własny rachunek oraz na rachunek osoby trzeciej. Prywatne transakcje finansowe zawierane przez pracowników muszą być niespekulacyjne, powściągliwe, ostrożne i pozostawać w rozsądnym stosunku do ich przychodów i majątku, tak aby nie powodowały ryzyka dla ich finansowej niezależności. |
| --- | --- |

0.4.1.1.

| 0.4.1.2. | Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego może wydać wiążące wytyczne dotyczące interpretacji i stosowania niniejszego artykułu. Pod warunkiem uzyskania zgody Zarządu Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego może w szczególności określić dalsze niedozwolone transakcje lub transakcje wymagające uzyskania wcześniejszego zezwolenia zgodnie z art. 0.4.2.2 i 0.4.2.3, jeśli transakcje takie są lub mogą być postrzegane jako sprzeczne z operacjami EBC. Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego we właściwy sposób publikuje takie wytyczne. |
| --- | --- |

0.4.1.2.

| 0.4.1.3. | Pracowników obowiązuje zakaz wykorzystywania i prób wykorzystania informacji, które odnoszą się do działalności EBC, krajowych banków centralnych, właściwych organów krajowych lub Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego i które nie zostały upublicznione lub nie są ogólnie dostępne (zwanych dalej „informacjami poufnymi”) w celu realizowania prywatnych interesów własnych lub innych osób.
  W szczególności pracowników obowiązuje zakaz wykorzystywania takich informacji do zawierania jakichkolwiek transakcji finansowych, rekomendowania takich transakcji lub doradzania przy ich zawieraniu. |
| --- | --- |

0.4.1.3.

W szczególności pracowników obowiązuje zakaz wykorzystywania takich informacji do zawierania jakichkolwiek transakcji finansowych, rekomendowania takich transakcji lub doradzania przy ich zawieraniu.

| 0.4.1.4. | W razie wątpliwości dotyczących interpretacji niniejszego artykułu pracownicy przed zawarciem prywatnej transakcji finansowej zwracają się o wyjaśnienie do Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego. |
| --- | --- |

0.4.1.4.

0.4.2.   Kategorie prywatnych transakcji finansowych

Niezależnie od ogólnych obowiązków określonych w art. 0.4.1 i 0.4.3 pracownicy mają obowiązek przestrzegania zasad mających zastosowanie do następujących kategorii:

| a) | prywatnych transakcji finansowych objętych wyłączeniem; |
| --- | --- |

a)

prywatnych transakcji finansowych objętych wyłączeniem;

| b) | niedozwolonych prywatnych transakcji finansowych; |
| --- | --- |

b)

niedozwolonych prywatnych transakcji finansowych;

| c) | prywatnych transakcji finansowych wymagających uzyskania zezwolenia; |
| --- | --- |

c)

prywatnych transakcji finansowych wymagających uzyskania zezwolenia;

| d) | prywatnych transakcji finansowych podlegających zgłoszeniu. |
| --- | --- |

d)

prywatnych transakcji finansowych podlegających zgłoszeniu.

0.4.2.1.   Prywatne transakcje finansowe objęte wyłączeniem

Z zastrzeżeniem ogólnych obowiązków określonych w art. 0.4.1 and 0.4.3 pracownicy mogą zawierać następujące prywatne transakcje finansowe bez konieczności stosowania się do ograniczeń ani obowiązku powiadomienia:

| a) | transakcje kupna lub sprzedaży jednostek w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania, w odniesieniu do których pracownik nie ma wpływu na politykę inwestycyjną, za wyjątkiem tych, których głównym celem jest inwestowanie w aktywa podlegające art. 0.4.2.2(b) i art. 0.4.2.3(b) i (c), oraz przelewy pieniężne i transakcje walutowe bezpośrednio związane z takim kupnem lub sprzedażą; |
| --- | --- |

a)

transakcje kupna lub sprzedaży jednostek w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania, w odniesieniu do których pracownik nie ma wpływu na politykę inwestycyjną, za wyjątkiem tych, których głównym celem jest inwestowanie w aktywa podlegające art. 0.4.2.2(b) i art. 0.4.2.3(b) i (c), oraz przelewy pieniężne i transakcje walutowe bezpośrednio związane z takim kupnem lub sprzedażą;

| b) | transakcje zakupu lub umorzenia polis ubezpieczeniowych lub rent kapitałowych; |
| --- | --- |

b)

transakcje zakupu lub umorzenia polis ubezpieczeniowych lub rent kapitałowych;

| c) | transakcje kupna lub sprzedaży walut w celu okazjonalnego nabycia inwestycji lub aktywów niefinansowych, na potrzeby podróży prywatnych lub pokrycia bieżących lub przyszłych wydatków osobistych w walucie innej niż ta, w której pracownik otrzymuje wynagrodzenie; |
| --- | --- |

c)

transakcje kupna lub sprzedaży walut w celu okazjonalnego nabycia inwestycji lub aktywów niefinansowych, na potrzeby podróży prywatnych lub pokrycia bieżących lub przyszłych wydatków osobistych w walucie innej niż ta, w której pracownik otrzymuje wynagrodzenie;

| d) | wydatki, w tym kupno lub sprzedaż inwestycji lub aktywów niefinansowych, w tym również nieruchomości; |
| --- | --- |

d)

wydatki, w tym kupno lub sprzedaż inwestycji lub aktywów niefinansowych, w tym również nieruchomości;

| e) | czynności dotyczące kredytów hipotecznych; |
| --- | --- |

e)

czynności dotyczące kredytów hipotecznych;

| f) | przelewy pieniężne z rachunku bieżącego lub oszczędnościowego pracownika, prowadzonego w jakiejkolwiek walucie, na inny rachunek bieżący lub oszczędnościowy należący do niego lub osoby trzeciej; |
| --- | --- |

f)

przelewy pieniężne z rachunku bieżącego lub oszczędnościowego pracownika, prowadzonego w jakiejkolwiek walucie, na inny rachunek bieżący lub oszczędnościowy należący do niego lub osoby trzeciej;

| g) | inne prywatne transakcje finansowe, które nie są niedozwolone ani nie podlegają wcześniejszemu zezwoleniu, jeśli ich wartość nie przekracza 10 000 euro w danym miesiącu kalendarzowym. Pracownicy nie mogą dzielić prywatnych transakcji finansowych w celu obejścia tego progu. |
| --- | --- |

g)

inne prywatne transakcje finansowe, które nie są niedozwolone ani nie podlegają wcześniejszemu zezwoleniu, jeśli ich wartość nie przekracza 10 000 euro w danym miesiącu kalendarzowym. Pracownicy nie mogą dzielić prywatnych transakcji finansowych w celu obejścia tego progu.

0.4.2.2.   Niedozwolone prywatne transakcje finansowe

Pracownikom nie wolno przeprowadzać następujących prywatnych transakcji finansowych:

| a) | transakcji związanych lub zawieranych z prywatną osobą prawną lub fizyczną, z którą łączą ich kontakty zawodowe utrzymywane w imieniu EBC; |
| --- | --- |

a)

transakcji związanych lub zawieranych z prywatną osobą prawną lub fizyczną, z którą łączą ich kontakty zawodowe utrzymywane w imieniu EBC;

| b) | transakcji dotyczących (i) indywidualnych zbywalnych akcji i obligacji emitowanych przez instytucje finansowe (z wyjątkiem banków centralnych) mające siedzibę lub oddziały na terytorium Unii; (ii) instrumentów pochodnych związanych z takimi akcjami i obligacjami; (iii) instrumentów mieszanych, jeżeli jeden ze składników objęty jest zakazem zawartym w punkcie (i) lub (ii); oraz (iv) jednostek w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania, których głównym celem jest inwestowanie w takie akcje, obligacje lub instrumenty. |
| --- | --- |

b)

transakcji dotyczących (i) indywidualnych zbywalnych akcji i obligacji emitowanych przez instytucje finansowe (z wyjątkiem banków centralnych) mające siedzibę lub oddziały na terytorium Unii; (ii) instrumentów pochodnych związanych z takimi akcjami i obligacjami; (iii) instrumentów mieszanych, jeżeli jeden ze składników objęty jest zakazem zawartym w punkcie (i) lub (ii); oraz (iv) jednostek w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania, których głównym celem jest inwestowanie w takie akcje, obligacje lub instrumenty.

0.4.2.3.   Prywatne transakcje finansowe wymagające zezwolenia

Pracownicy zobowiązani są zwracać się do Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego o udzielenie zezwolenia przed zawarciem następujących transakcji finansowych:

| a) | transakcji krótkoterminowych, tzn. kupna lub sprzedaży aktywów o tym samym międzynarodowym numerze identyfikacyjnym papierów wartościowych (ISIN), które zostały nabyte lub sprzedane w poprzednim miesiącu. Zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli sprzedaż zostaje dokonana w wykonaniu zlecenia stop-loss złożonego maklerowi przez pracownika; |
| --- | --- |

a)

transakcji krótkoterminowych, tzn. kupna lub sprzedaży aktywów o tym samym międzynarodowym numerze identyfikacyjnym papierów wartościowych (ISIN), które zostały nabyte lub sprzedane w poprzednim miesiącu. Zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli sprzedaż zostaje dokonana w wykonaniu zlecenia stop-loss złożonego maklerowi przez pracownika;

| b) | transakcji, których wartość przekracza 10 000 euro w danym miesiącu kalendarzowym, dotyczących (i) rządowych papierów wartościowych, emitowanych przez państwa członkowskie strefy euro; (ii) instrumentów pochodnych związanych z takimi rządowymi papierami wartościowymi; (iii) instrumentów mieszanych, jeżeli jeden ze składników objęty jest zakazem zawartym w punkcie (i) lub (ii); oraz (iv) jednostek w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania, których głównym celem jest inwestowanie w takie papiery wartościowe i instrumenty; |
| --- | --- |

b)

transakcji, których wartość przekracza 10 000 euro w danym miesiącu kalendarzowym, dotyczących (i) rządowych papierów wartościowych, emitowanych przez państwa członkowskie strefy euro; (ii) instrumentów pochodnych związanych z takimi rządowymi papierami wartościowymi; (iii) instrumentów mieszanych, jeżeli jeden ze składników objęty jest zakazem zawartym w punkcie (i) lub (ii); oraz (iv) jednostek w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania, których głównym celem jest inwestowanie w takie papiery wartościowe i instrumenty;

| c) | transakcji, których wartość przekracza 10 000 euro w danym miesiącu kalendarzowym, dotyczących (i) złota i instrumentów pochodnych powiązanych ze złotem (w tym papierów wartościowych indeksowanych do złota); (ii) akcji, obligacji lub powiązanych z nimi instrumentów pochodnych emitowanych przez spółki, których głównym obszarem działalności jest wydobycie lub produkcja złota; (iii) instrumentów mieszanych, jeżeli jeden ze składników objęty jest zakazem zawartym w punkcie (i) lub (ii); oraz (iv) jednostek w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania, których głównym celem jest inwestowanie w takie papiery wartościowe i instrumenty; |
| --- | --- |

c)

transakcji, których wartość przekracza 10 000 euro w danym miesiącu kalendarzowym, dotyczących (i) złota i instrumentów pochodnych powiązanych ze złotem (w tym papierów wartościowych indeksowanych do złota); (ii) akcji, obligacji lub powiązanych z nimi instrumentów pochodnych emitowanych przez spółki, których głównym obszarem działalności jest wydobycie lub produkcja złota; (iii) instrumentów mieszanych, jeżeli jeden ze składników objęty jest zakazem zawartym w punkcie (i) lub (ii); oraz (iv) jednostek w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania, których głównym celem jest inwestowanie w takie papiery wartościowe i instrumenty;

| d) | transakcji walutowych innych niż wymienione w art. 0.4.2.1(c), których wartość przekracza 10 000 euro w danym miesiącu kalendarzowym. |
| --- | --- |

d)

transakcji walutowych innych niż wymienione w art. 0.4.2.1(c), których wartość przekracza 10 000 euro w danym miesiącu kalendarzowym.

0.4.2.4.   Prywatne transakcje finansowe podlegające zgłoszeniu

Pracownicy zobowiązani są zgłaszać do Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego zawarcie wszelkich prywatnych transakcji finansowych, których wartość przekracza 10 000 euro w danym miesiącu kalendarzowym, niemieszczących się w żadnej z trzech powyższych kategorii, w terminie 30 dni kalendarzowych od dnia ich zawarcia. Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego określa informacje podlegające zgłoszeniu, format zgłoszenia i procedurę.

Obowiązek zgłaszania dotyczy w szczególności:

| a) | pożyczek innych niż hipoteczne (w tym przejścia od oprocentowania stałego do zmiennego i odwrotnie oraz zwiększenia kwoty istniejącej pożyczki). Pracownicy zobowiązani są wskazać, czy pożyczka została przeznaczona na nabycie instrumentów finansowych; |
| --- | --- |

a)

pożyczek innych niż hipoteczne (w tym przejścia od oprocentowania stałego do zmiennego i odwrotnie oraz zwiększenia kwoty istniejącej pożyczki). Pracownicy zobowiązani są wskazać, czy pożyczka została przeznaczona na nabycie instrumentów finansowych;

| b) | instrumentów pochodnych stóp procentowych i instrumentów pochodnych opartych na wskaźnikach; |
| --- | --- |

b)

instrumentów pochodnych stóp procentowych i instrumentów pochodnych opartych na wskaźnikach;

| c) | transakcji kupna lub sprzedaży akcji instytucji innych niż określone w art. 0.4.2.2(b) i obligacji emitowanych przez takie instytucje. |
| --- | --- |

c)

transakcji kupna lub sprzedaży akcji instytucji innych niż określone w art. 0.4.2.2(b) i obligacji emitowanych przez takie instytucje.

0.4.2.5.   Istniejące aktywa pochodzące z niedozwolonych transakcji

Pracownicy mogą zatrzymać aktywa pochodzące z transakcji określonych w art. 0.4.2.2:

| a) | które posiadali w chwili wprowadzenia ograniczeń określonych w art. 0.4; |
| --- | --- |

a)

które posiadali w chwili wprowadzenia ograniczeń określonych w art. 0.4;

| b) | które nabędą później bez podejmowania żadnych działań, w szczególności w drodze dziedziczenia, darowizny, zmiany sytuacji rodzinnej lub w wyniku zmiany struktury kapitału lub zmiany kontroli nad jednostką, w której pracownik posiada akcje lub prawa; |
| --- | --- |

b)

które nabędą później bez podejmowania żadnych działań, w szczególności w drodze dziedziczenia, darowizny, zmiany sytuacji rodzinnej lub w wyniku zmiany struktury kapitału lub zmiany kontroli nad jednostką, w której pracownik posiada akcje lub prawa;

| c) | które nabyli w czasie, gdy transakcja nie była jeszcze niedozwolona.
  Pracownicy mogą dokonać zbycia lub realizacji praw związanych z tymi aktywami po uzyskaniu wcześniejszego zezwolenia Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego.
  Pracownicy zobowiązani są zwracać się do Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego o wydanie opinii, czy zatrzymanie tych aktywów może prowadzić do powstania konfliktu interesów. W takim przypadku Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego może nakazać pracownikowi zbycie takich aktywów, jeżeli będzie to niezbędne dla uniknięcia konfliktu interesów. |
| --- | --- |

c)

które nabyli w czasie, gdy transakcja nie była jeszcze niedozwolona.

Pracownicy mogą dokonać zbycia lub realizacji praw związanych z tymi aktywami po uzyskaniu wcześniejszego zezwolenia Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego.

Pracownicy zobowiązani są zwracać się do Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego o wydanie opinii, czy zatrzymanie tych aktywów może prowadzić do powstania konfliktu interesów. W takim przypadku Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego może nakazać pracownikowi zbycie takich aktywów, jeżeli będzie to niezbędne dla uniknięcia konfliktu interesów.

0.4.2.6.   Wniosek o udzielenie zezwolenia

Wnioski o udzielenie zezwolenia zgodnie z art. 0.4.2.3 lub 0.4.2.5 składa się do Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego przynajmniej pięć dni roboczych przed przewidywaną datą zlecenia transakcji, w formacie określonym przez Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego. Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego podejmuje decyzję w sprawie wniosku w terminie pięciu dni roboczych, biorąc pod uwagę w szczególności i w stosownych przypadkach: (a) obowiązki służbowe pracownika i jego dostęp do właściwych informacji poufnych; (b) spekulacyjny bądź niespekulacyjny charakter transakcji; (c) kwotę transakcji, jeśli została wskazana; (d) ryzyko dla reputacji EBC; (e) terminy, w szczególności bliskość posiedzeń organów decyzyjnych EBC. Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego może uzależnić udzielenie zezwolenia od spełnienia określonych warunków. Brak reakcji Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego na wniosek w terminie pięciu dni roboczych uznaje się za udzielenie zezwolenia.

0.4.2.7.   Uznaniowe zarządzanie aktywami przez osobę trzecią

Transakcje finansowe wyłącza się spod ograniczeń określonych w art. 0.4.2.2 do 0.4.2.6 w zakresie, w jakim zawierane są przez osobę trzecią, której uznaniu pracownik powierzył zarządzanie swoimi prywatnymi transakcjami finansowymi na podstawie pisemnej umowy o zarządzanie aktywami. Wyłączenie to uzależnione jest od zezwolenia Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego. Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego udziela zezwolenia, jeżeli pracownik udowodni, że warunki umowy zapewniają, że nie ma on bezpośredniego ani pośredniego wpływu na decyzje dotyczące zarządzania aktywami, podejmowane przez osobę trzecią. Pracownik zobowiązany jest informować Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego o wszelkich zmianach warunków umowy o zarządzanie aktywami.

0.4.3.   Kontrola zgodności

| 0.4.3.1. | Pracownicy zobowiązani są przedstawiać Biuru ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego aktualny wykaz:






  a) | swoich rachunków bankowych, w tym rachunków, których są współposiadaczami, rachunków powierniczych, rachunków kart kredytowych i rachunków maklerskich; |
| --- | --- | --- |

0.4.3.1.

a)

swoich rachunków bankowych, w tym rachunków, których są współposiadaczami, rachunków powierniczych, rachunków kart kredytowych i rachunków maklerskich;

| b) | pełnomocnictw udzielonych im przez osoby trzecie w związku ze swoimi rachunkami bankowymi, w tym rachunkami powierniczymi. Pracownicy mogą posiadać i wykorzystywać pełnomocnictwa do rachunków bankowych osób trzecich tylko wtedy, gdy są oni uprawnieni do udostępnienia EBC informacji wymaganych zgodnie z art. 0.4.3.2. |
| --- | --- |

b)

pełnomocnictw udzielonych im przez osoby trzecie w związku ze swoimi rachunkami bankowymi, w tym rachunkami powierniczymi. Pracownicy mogą posiadać i wykorzystywać pełnomocnictwa do rachunków bankowych osób trzecich tylko wtedy, gdy są oni uprawnieni do udostępnienia EBC informacji wymaganych zgodnie z art. 0.4.3.2.

Pracownicy zobowiązani są uaktualniać ten wykaz.

| 0.4.3.2. | W celu realizacji obowiązku zgłaszania zgodnie z art. 0.4.3, pracownicy prowadzą dokumentację obejmującą poprzedni i obecny rok kalendarzowy w odniesieniu do:






  a) | wyciągów bankowych dla wszystkich rachunków wymienionych w art. 0.4.3.1; |
| --- | --- | --- |

0.4.3.2.

a)

wyciągów bankowych dla wszystkich rachunków wymienionych w art. 0.4.3.1;

| b) | wszelkich transakcji kupna lub sprzedaży aktywów finansowych lub praw zawartych przez pracownika lub osoby trzecie na ryzyko i na rachunek pracownika lub na ryzyko i na rachunek osób trzecich; |
| --- | --- |

b)

wszelkich transakcji kupna lub sprzedaży aktywów finansowych lub praw zawartych przez pracownika lub osoby trzecie na ryzyko i na rachunek pracownika lub na ryzyko i na rachunek osób trzecich;

| c) | umów lub aneksów do umów o kredyt hipoteczny lub innego rodzaju kredyty i pożyczki, zaciągane przez pracownika na własne ryzyko i na własny rachunek lub na ryzyko i na rachunek innych osób; |
| --- | --- |

c)

umów lub aneksów do umów o kredyt hipoteczny lub innego rodzaju kredyty i pożyczki, zaciągane przez pracownika na własne ryzyko i na własny rachunek lub na ryzyko i na rachunek innych osób;

| d) | transakcji dotyczących planów emerytalnych, w tym planów emerytalnych EBC – ECB Pension Scheme oraz ECB Retirement Plan; |
| --- | --- |

d)

transakcji dotyczących planów emerytalnych, w tym planów emerytalnych EBC – ECB Pension Scheme oraz ECB Retirement Plan;

| e) | pełnomocnictw udzielonych im przez osoby trzecie w związku ze swoimi rachunkami bankowymi, w tym rachunkami powierniczymi; |
| --- | --- |

e)

pełnomocnictw udzielonych im przez osoby trzecie w związku ze swoimi rachunkami bankowymi, w tym rachunkami powierniczymi;

| f) | warunków pisemnych umów o zarządzanie aktywami, określonych w art. 0.4.2.7 oraz aneksów do tych umów. |
| --- | --- |

f)

warunków pisemnych umów o zarządzanie aktywami, określonych w art. 0.4.2.7 oraz aneksów do tych umów.

| 0.4.3.3. | Pod warunkiem uzyskania zgody Zarządu Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego może zwrócić się do zewnętrznego usługodawcy o przeprowadzenie:






  a) | regularnych kontroli zgodności, obejmujących określony procent pracowników, wyznaczony przez Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego; oraz |
| --- | --- | --- |

0.4.3.3.

a)

regularnych kontroli zgodności, obejmujących określony procent pracowników, wyznaczony przez Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego; oraz

| b) | doraźnych kontroli zgodności, skoncentrowanych na określonej grupie pracowników albo na określonym typie transakcji. |
| --- | --- |

b)

doraźnych kontroli zgodności, skoncentrowanych na określonej grupie pracowników albo na określonym typie transakcji.

W celu przeprowadzenia takich kontroli zgodności Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego może zażądać od pracowników przedłożenia, za dany okres, dokumentacji wymienionej w art. 0.4.3.2 w zaklejonych kopertach do dalszego przekazania zewnętrznemu usługodawcy. Pracownicy zobowiązani są przedłożyć dokumentację w terminie wskazanym przez Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego.

| 0.4.3.4. | Bez uszczerbku dla art. 0.4.3.5 zewnętrzny usługodawca zobowiązany jest zachować najściślejszą poufność w stosunku do otrzymanych informacji i dokumentacji oraz wykorzystywać je wyłącznie w celu przeprowadzenia kontroli zgodności. |
| --- | --- |

0.4.3.4.

| 0.4.3.5. | Jeżeli zewnętrzny usługodawca stwierdzi istnienie przesłanek dających podstawy do podejrzenia naruszenia obowiązków służbowych przez pracownika lub naruszenia obowiązków umownych przez osobę świadczącą pracę na rzecz EBC na podstawie umowy i zgodnie z tą umową podlegającą ograniczeniom określonym w art. 0.4, przekazuje informację o potencjalnym naruszeniu, wraz z dokumentacją wskazującą na popełnienie naruszenia, do Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego. Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego przeprowadza ocenę potencjalnego naruszenia i w przypadku stwierdzenia, że podejrzenie jest uzasadnione, przekazuje je do właściwego organu lub działu w celu prowadzenia dalszego dochodzenia, jeśli jest to niezbędne, lub wyciągnięcia konsekwencji dyscyplinarnych. Sprawozdanie zewnętrznego usługodawcy, zawierające dokumentację wskazującą na popełnienie naruszenia, przedłożone zgodnie z zasadami określonymi powyżej, może być wykorzystane w dalszym wewnętrznym lub zewnętrznym postępowaniu. |
| --- | --- |

0.4.3.5.

| 0.4.3.6. | Obowiązki pracowników wynikające z art. 0.4.3 pozostają w mocy przez okres jednego roku kalendarzowego od końca roku, w którym ustał stosunek pracy z EBC. Zakaz wykorzystywania informacji poufnych, określony w art. 0.4.1.3, pozostaje w mocy, dopóki informacje te nie zostaną upublicznione. |
| --- | --- |

0.4.3.6.

0.4a.   Narzędzie do zgłaszania naruszeń i osoba dokonująca zgłoszenia

0.4a.1.   Definicje

Do celów niniejszego artykułu stosuje się następujące definicje:

| a) | „naruszenie” oznacza wszelkie nielegalne działania, w tym oszustwa i korupcję, mające wpływ na interesy finansowe Unii, a także wszelkie zachowania związane z wykonywanie obowiązków zawodowych, których dopuszczają się osoby zaangażowane w działalność EBC i które stanowią złamanie zasad i regulacji mających zastosowanie do tych osób; |
| --- | --- |

a)

„naruszenie” oznacza wszelkie nielegalne działania, w tym oszustwa i korupcję, mające wpływ na interesy finansowe Unii, a także wszelkie zachowania związane z wykonywanie obowiązków zawodowych, których dopuszczają się osoby zaangażowane w działalność EBC i które stanowią złamanie zasad i regulacji mających zastosowanie do tych osób;

| b) | „tożsamość” oznacza informacje identyfikujące osobę fizyczną, umożliwiające identyfikację osoby fizycznej lub mogące prowadzić do pośredniej lub bezpośredniej identyfikacji osoby fizycznej, w szczególności przez odniesienie do identyfikatorów, o których mowa w art. 3 pkt 1) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 (*1); |
| --- | --- |

b)

„tożsamość” oznacza informacje identyfikujące osobę fizyczną, umożliwiające identyfikację osoby fizycznej lub mogące prowadzić do pośredniej lub bezpośredniej identyfikacji osoby fizycznej, w szczególności przez odniesienie do identyfikatorów, o których mowa w art. 3 pkt 1) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 (*1);

| c) | „informacje o naruszeniach” oznaczają informacje, w tym uzasadnione podejrzenia, dotyczące możliwych naruszeń lub usiłowania ich zatajenia; |
| --- | --- |

c)

„informacje o naruszeniach” oznaczają informacje, w tym uzasadnione podejrzenia, dotyczące możliwych naruszeń lub usiłowania ich zatajenia;

| d) | „osoba zaangażowana w działalność EBC” oznacza pracownika, pracownika zatrudnionego na podstawie umowy krótkoterminowej, uczestnika programu dla absolwentów, stażystę lub pracownika wysokiego szczebla EBC; |
| --- | --- |

d)

„osoba zaangażowana w działalność EBC” oznacza pracownika, pracownika zatrudnionego na podstawie umowy krótkoterminowej, uczestnika programu dla absolwentów, stażystę lub pracownika wysokiego szczebla EBC;

| e) | „pracownik wysokiego szczebla EBC” oznacza pracownika EBC należącego do kategorii, o których mowa w art. 1.1, 1.2 i 1.4 Kodeksu postępowania dla pracowników wysokiego szczebla Europejskiego Banku Centralnego (*2); |
| --- | --- |

e)

„pracownik wysokiego szczebla EBC” oznacza pracownika EBC należącego do kategorii, o których mowa w art. 1.1, 1.2 i 1.4 Kodeksu postępowania dla pracowników wysokiego szczebla Europejskiego Banku Centralnego (*2);

| f) | „osoba dokonująca zgłoszenia” oznacza osobę zaangażowaną w działalność EBC, która zgłasza informacje o naruszeniach za pośrednictwem jednego z kanałów zgłaszania informacji, o których mowa w art. 0.4a.2 i 0.5, w decyzji Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2016/456 (EBC/2016/3) (*3) lub w okólniku administracyjnym 01/2006 w sprawie wewnętrznych administracyjnych postępowań wyjaśniających; |
| --- | --- |

f)

„osoba dokonująca zgłoszenia” oznacza osobę zaangażowaną w działalność EBC, która zgłasza informacje o naruszeniach za pośrednictwem jednego z kanałów zgłaszania informacji, o których mowa w art. 0.4a.2 i 0.5, w decyzji Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2016/456 (EBC/2016/3) (*3) lub w okólniku administracyjnym 01/2006 w sprawie wewnętrznych administracyjnych postępowań wyjaśniających;

| g) | „świadek” oznacza osobę zaangażowaną w działalność EBC inną niż osoba dokonująca zgłoszenia, która jest zobowiązana do współpracy w kontekście wewnętrznej oceny możliwego naruszenia, w tym poprzez złożenie zeznań zgodnie z okólnikiem administracyjnym 01/2006; |
| --- | --- |

g)

„świadek” oznacza osobę zaangażowaną w działalność EBC inną niż osoba dokonująca zgłoszenia, która jest zobowiązana do współpracy w kontekście wewnętrznej oceny możliwego naruszenia, w tym poprzez złożenie zeznań zgodnie z okólnikiem administracyjnym 01/2006;

| h) | „osoba, której dotyczy zgłoszenie” oznacza osobę zaangażowaną w działalność EBC, która jest wskazana w zgłoszeniu jako osoba, która dopuściła się naruszenia lub która jest z tą osobą powiązana; |
| --- | --- |

h)

„osoba, której dotyczy zgłoszenie” oznacza osobę zaangażowaną w działalność EBC, która jest wskazana w zgłoszeniu jako osoba, która dopuściła się naruszenia lub która jest z tą osobą powiązana;

| i) | „działanie odwetowe” oznacza bezpośrednie lub pośrednie działanie lub zaniechanie w kontekście pracy zawodowej, które jest wywołane zgłoszeniem informacji o naruszeniu za pośrednictwem jednego z kanałów zgłaszania informacji, o których mowa w art. 0.4a.2, w art. 0.5, w decyzji (UE) 2016/456 (EBC/2016/3) lub w okólniku administracyjnym 01/2006, albo jest wywołane zeznaniem świadka dotyczącym takiego zgłoszenia, i które wyrządza lub może wyrządzać nieuzasadnioną szkodę osobie dokonującej zgłoszenia lub świadkowi. Działania odwetowe w rozumieniu niniejszej definicji obejmują groźby lub usiłowanie takich działań; |
| --- | --- |

i)

„działanie odwetowe” oznacza bezpośrednie lub pośrednie działanie lub zaniechanie w kontekście pracy zawodowej, które jest wywołane zgłoszeniem informacji o naruszeniu za pośrednictwem jednego z kanałów zgłaszania informacji, o których mowa w art. 0.4a.2, w art. 0.5, w decyzji (UE) 2016/456 (EBC/2016/3) lub w okólniku administracyjnym 01/2006, albo jest wywołane zeznaniem świadka dotyczącym takiego zgłoszenia, i które wyrządza lub może wyrządzać nieuzasadnioną szkodę osobie dokonującej zgłoszenia lub świadkowi. Działania odwetowe w rozumieniu niniejszej definicji obejmują groźby lub usiłowanie takich działań;

| j) | „właściwy organ” oznacza organ wyznaczony do przeprowadzania oceny informacji o naruszeniach zgłaszanych za pośrednictwem kanału, o którym mowa w art. 0.4a.2, oraz do przekazywania informacji zwrotnych osobie dokonującej zgłoszenia lub do prowadzenia działań następczych w odniesieniu do takich zgłoszeń. |
| --- | --- |

j)

„właściwy organ” oznacza organ wyznaczony do przeprowadzania oceny informacji o naruszeniach zgłaszanych za pośrednictwem kanału, o którym mowa w art. 0.4a.2, oraz do przekazywania informacji zwrotnych osobie dokonującej zgłoszenia lub do prowadzenia działań następczych w odniesieniu do takich zgłoszeń.

0.4a.2.   Narzędzie do zgłaszania naruszeń

| 0.4a.2.1. | Niezależnie od postanowień decyzji (UE) 2016/456 (EBC/2016/3) dotyczących zgłaszania możliwych nielegalnych działań, możliwych naruszeń zasad dotyczących poszanowania godności pracownika zawartych w art. 0.5 oraz możliwych naruszeń obowiązków zawodowych zawartych w okólniku administracyjnym 01/2006 pracownicy mogą zgłaszać informacje o naruszeniach za pośrednictwem wewnętrznej platformy utworzonej w tym celu przez EBC (zwanej dalej „narzędziem do zgłaszania naruszeń”). |
| --- | --- |

0.4a.2.1.

| 0.4a.2.2. | Pracownicy mogą wykorzystywać narzędzie do zgłaszania naruszeń jako alternatywny kanał informowania w celu wypełnienia obowiązków zgłaszania naruszeń na podstawie decyzji (UE) 2016/456 (EBC/2016/3) lub na podstawie okólnika administracyjnego 01/2006. |
| --- | --- |

0.4a.2.2.

0.4a.3.   Ocena i działania następcze w odniesieniu do informacji przekazywanych za pośrednictwem narzędzia do zgłaszania naruszeń

| 0.4a.3.1. | Organem właściwym w odniesieniu do informacji otrzymywanych za pośrednictwem narzędzia do zgłaszania naruszeń jest:






  a) | dyrektor Audytu Wewnętrznego – za wyjątkiem zgłoszeń objętych postanowieniami lit. b) lub c); |
| --- | --- | --- |

0.4a.3.1.

a)

dyrektor Audytu Wewnętrznego – za wyjątkiem zgłoszeń objętych postanowieniami lit. b) lub c);

| b) | Prezes EBC – jeżeli osobą, której dotyczy zgłoszenie, lub jedną z takich osób, jest dyrektor Audytu Wewnętrznego; |
| --- | --- |

b)

Prezes EBC – jeżeli osobą, której dotyczy zgłoszenie, lub jedną z takich osób, jest dyrektor Audytu Wewnętrznego;

| c) | organ właściwy wyznaczony przez Radę Prezesów – jeżeli osobą, której dotyczy zgłoszenie, lub jedną z takich osób, jest pracownik wysokiego szczebla EBC. |
| --- | --- |

c)

organ właściwy wyznaczony przez Radę Prezesów – jeżeli osobą, której dotyczy zgłoszenie, lub jedną z takich osób, jest pracownik wysokiego szczebla EBC.

| 0.4a.3.2. | Działania następcze w odniesieniu do zgłoszeń informacji o naruszeniach otrzymanych za pośrednictwem narzędzia do zgłaszania naruszeń, objętych zakresem zastosowania decyzji (UE) 2016/456 (EBC/2016/3), przeprowadza się zgodnie z tą decyzją. |
| --- | --- |

0.4a.3.2.

| 0.4a.3.3. | Działania następcze w odniesieniu do informacji o naruszeniach zgłaszanych za pośrednictwem narzędzia do zgłaszania naruszeń, nieobjętych zakresem zastosowania decyzji (UE) 2016/456 (EBC/2016/3), przeprowadza się zgodnie z okólnikiem administracyjnym 01/2006.
  Niezależnie od postanowień pierwszego akapitu procedurę oceny i działań następczych w odniesieniu do informacji o naruszeniach zgłaszanych za pośrednictwem narzędzia do zgłaszania naruszeń w przypadku gdy osobą, której dotyczy zgłoszenie, lub jedną z takich osób, jest pracownik wysokiego szczebla EBC, określa odrębna decyzja Rady Prezesów. |
| --- | --- |

0.4a.3.3.

Niezależnie od postanowień pierwszego akapitu procedurę oceny i działań następczych w odniesieniu do informacji o naruszeniach zgłaszanych za pośrednictwem narzędzia do zgłaszania naruszeń w przypadku gdy osobą, której dotyczy zgłoszenie, lub jedną z takich osób, jest pracownik wysokiego szczebla EBC, określa odrębna decyzja Rady Prezesów.

0.4a.4.   Ochrona osób dokonujących zgłoszeń

| 0.4a.4.1. | EBC chroni osoby dokonujące zgłoszeń poprzez ochronę ich tożsamości oraz ochronę przed działaniami odwetowymi. |
| --- | --- |

0.4a.4.1.

| 0.4a.4.2. | Osobom dokonującym zgłoszeń przysługuje ochrona na podstawie niniejszego artykułu, jeżeli na podstawie art. 0.4a.7.4 uznano, że miały one uzasadnione podstawy, by sądzić, że – w świetle znanych im w momencie dokonywania zgłoszenia okoliczności i informacji – zgłoszone przez nie informacje o naruszeniach są prawdziwe i odnoszą się do możliwego naruszenia.
  W ramach stosowania postanowień pierwszego akapitu osoba dokonująca zgłoszenia w szczególności:






  a) | nie korzysta z ochrony, jeżeli zgłoszone informacje o naruszeniu obejmują:






  (i) | celowo lub świadomie przekazane fałszywe lub wprowadzające w błąd informacje, informacje, które w momencie zgłoszenia są dostępne publicznie, nieudowodnione pogłoski lub plotki; lub |
| --- | --- | --- | --- |

0.4a.4.2.

W ramach stosowania postanowień pierwszego akapitu osoba dokonująca zgłoszenia w szczególności:

a)

nie korzysta z ochrony, jeżeli zgłoszone informacje o naruszeniu obejmują:

(i)

celowo lub świadomie przekazane fałszywe lub wprowadzające w błąd informacje, informacje, które w momencie zgłoszenia są dostępne publicznie, nieudowodnione pogłoski lub plotki; lub

| (ii) | zakwestionowanie uzasadnionej decyzji przełożonego lub decyzji administracyjnej; |
| --- | --- |

(ii)

zakwestionowanie uzasadnionej decyzji przełożonego lub decyzji administracyjnej;

| b) | nie traci ochrony, jeżeli zgłoszone informacje o naruszeniu są nieścisłe w wyniku błędu popełnionego w dobrej wierze. |
| --- | --- |

b)

nie traci ochrony, jeżeli zgłoszone informacje o naruszeniu są nieścisłe w wyniku błędu popełnionego w dobrej wierze.

0.4a.5.   Ochrona tożsamości

| 0.4a.5.1. | Tożsamość osób dokonujących zgłoszeń oraz świadków podlega ochronie zgodnie z zasadami określonymi w części 2 zbioru przepisów wewnętrznych (Business Rulebook).
  Z zastrzeżeniem art. 7 ust. 5 okólnika administracyjnego 01/2006 tożsamość osób dokonujących zgłoszeń, które podały swoje dane, ujawnia się wyłącznie:






  a) | w oparciu o zasadę wiedzy koniecznej, jednak nie osobie lub osobom, których dotyczy zgłoszenie; lub |
| --- | --- | --- |

0.4a.5.1.

Z zastrzeżeniem art. 7 ust. 5 okólnika administracyjnego 01/2006 tożsamość osób dokonujących zgłoszeń, które podały swoje dane, ujawnia się wyłącznie:

a)

w oparciu o zasadę wiedzy koniecznej, jednak nie osobie lub osobom, których dotyczy zgłoszenie; lub

| b) | jeżeli osoba dokonująca zgłoszenia udzieliła na takie ujawnienie wyraźnej zgody; lub |
| --- | --- |

b)

jeżeli osoba dokonująca zgłoszenia udzieliła na takie ujawnienie wyraźnej zgody; lub

| c) | w okolicznościach opisanych w art. 6 ust. 10 okólnika administracyjnego 01/2006, jak również gdy jest to uzasadnione koniecznością stosowania prawa do obrony. |
| --- | --- |

c)

w okolicznościach opisanych w art. 6 ust. 10 okólnika administracyjnego 01/2006, jak również gdy jest to uzasadnione koniecznością stosowania prawa do obrony.

| 0.4a.5.2. | Osoby dokonujące zgłoszeń mogą czynić to anonimowo za pośrednictwem narzędzia do zgłaszania naruszeń. W takim przypadku tożsamości tych osób nie ujawnia się, chyba że one same zdecydują się podać swoje dane. |
| --- | --- |

0.4a.5.2.

0.4a.6.   Ochrona przed działaniami odwetowymi

| 0.4a.6.1. | Działania odwetowe przeciwko osobom dokonującym zgłoszeń i świadkom stanowią naruszenie obowiązków służbowych i podlegają odpowiednim sankcjom, w tym w razie konieczności środkom dyscyplinarnym. |
| --- | --- |

0.4a.6.1.

0.4a.7.   Procedura wnioskowania o ochronę przed działaniami odwetowymi

| 0.4a.7.1. | Osoby dokonujące zgłoszeń i świadkowie mogą występować do szefa Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego z wnioskiem o ochronę przed działaniami odwetowymi, do którego dołączają odpowiednią dokumentację i informacje uzasadniające taki wniosek. Wniosek o ochronę składa się w ciągu 24 miesięcy od działania lub zaniechania, które zgłasza się jako działanie odwetowe. |
| --- | --- |

0.4a.7.1.

| 0.4a.7.2. | Wniosek o ochronę nie zwalnia wnioskodawcy z odpowiedzialności za ewentualny własny udział w naruszeniu przez niego zgłoszonym lub naruszeniu, w odniesieniu do którego jest świadkiem. |
| --- | --- |

0.4a.7.2.

| 0.4a.7.3. | Szef Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego rozpatruje wnioski o ochronę z zachowaniem całkowitej poufności, przy czym tożsamość wnioskodawcy, w tym wnioskodawcy będącego świadkiem, podlega ochronie zgodnie z art. 0.4a.5.1. |
| --- | --- |

0.4a.7.3.

| 0.4a.7.4. | Po otrzymaniu wniosku o ochronę przed działaniami odwetowymi szef Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego bez zbędnej zwłoki:






  a) | poświadcza przyjęcie wniosku; oraz |
| --- | --- | --- |

0.4a.7.4.

a)

poświadcza przyjęcie wniosku; oraz

| b) | sprawdza, czy wniosek spełnia następujące warunki:






  (i) | wnioskodawca jest osobą dokonującą zgłoszenia, której przysługuje ochrona zgodnie z postanowieniami art. 0.4a.4.2, lub świadkiem; oraz |
| --- | --- | --- |

b)

sprawdza, czy wniosek spełnia następujące warunki:

(i)

wnioskodawca jest osobą dokonującą zgłoszenia, której przysługuje ochrona zgodnie z postanowieniami art. 0.4a.4.2, lub świadkiem; oraz

| (ii) | działanie lub zaniechanie stanowiące szkodę rzeczywiście miało miejsce; oraz |
| --- | --- |

(ii)

działanie lub zaniechanie stanowiące szkodę rzeczywiście miało miejsce; oraz

| (iii) | działanie lub zaniechanie stanowiące szkodę mogło zostać wywołane zgłoszeniem naruszenia lub zeznaniem świadka dotyczącym takiego zgłoszenia. |
| --- | --- |

(iii)

działanie lub zaniechanie stanowiące szkodę mogło zostać wywołane zgłoszeniem naruszenia lub zeznaniem świadka dotyczącym takiego zgłoszenia.

| 0.4a.7.5. | Jeżeli szef Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego stwierdzi:






  a) | że wniosek o ochronę nie spełnia warunków określonych w art. 0.4a.7.4 (b), zawiadamia o tym wnioskodawcę na piśmie; |
| --- | --- | --- |

0.4a.7.5.

a)

że wniosek o ochronę nie spełnia warunków określonych w art. 0.4a.7.4 (b), zawiadamia o tym wnioskodawcę na piśmie;

| b) | że wniosek o ochronę spełnia warunki określone w art. 0.4a.7.4 (b):






  (i) | może zalecić zastosowanie tymczasowych środków ochronnych zgodnie z art. 0.4a.8; |
| --- | --- | --- |

b)

że wniosek o ochronę spełnia warunki określone w art. 0.4a.7.4 (b):

(i)

może zalecić zastosowanie tymczasowych środków ochronnych zgodnie z art. 0.4a.8;

| (ii) | ocenia, czy zachodzi potrzeba zapewnienia ochrony, w tym w razie konieczności poprzez przekazanie sprawy odpowiedniemu organowi lub wydziałowi właściwemu do przeprowadzenia dochodzenia, który następnie prowadzi dochodzenie zgodnie z mającymi zastosowanie zasadami i przedkłada jego wynik szefowi Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego. W tym kontekście ciężar udowodnienia, że zgłoszone działanie lub zaniechanie nie stanowiło działania odwetowego, spoczywa na EBC; |
| --- | --- |

(ii)

ocenia, czy zachodzi potrzeba zapewnienia ochrony, w tym w razie konieczności poprzez przekazanie sprawy odpowiedniemu organowi lub wydziałowi właściwemu do przeprowadzenia dochodzenia, który następnie prowadzi dochodzenie zgodnie z mającymi zastosowanie zasadami i przedkłada jego wynik szefowi Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego. W tym kontekście ciężar udowodnienia, że zgłoszone działanie lub zaniechanie nie stanowiło działania odwetowego, spoczywa na EBC;

| (iii) | zawiadamia o tym wnioskodawcę na piśmie. |
| --- | --- |

(iii)

zawiadamia o tym wnioskodawcę na piśmie.

| 0.4a.7.6. | Jeżeli szef Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego, po przeprowadzeniu oceny, o której mowa w art. 0.4a.7.5(b)(ii), stwierdzi:






  a) | że nie występuje konieczność zapewnienia ochrony – zawiadamia o tym wnioskodawcę na piśmie; |
| --- | --- | --- |

0.4a.7.6.

a)

że nie występuje konieczność zapewnienia ochrony – zawiadamia o tym wnioskodawcę na piśmie;

| b) | że występuje konieczność zapewnienia ochrony – może zalecić następujące działania następcze:






  (i) | po zasięgnięciu opinii wnioskodawcy oraz zgodnie z art. 0.4a.8 – środki zmierzające do naprawienia szkody wyrządzonej w wyniku działań odwetowych (zwane dalej „środkami naprawczymi”) oraz środki zapewniające ochronę wnioskodawcy przed dalszymi działaniami odwetowymi (zwane dalej „środkami ochronnymi”); oraz |
| --- | --- | --- |

b)

że występuje konieczność zapewnienia ochrony – może zalecić następujące działania następcze:

(i)

po zasięgnięciu opinii wnioskodawcy oraz zgodnie z art. 0.4a.8 – środki zmierzające do naprawienia szkody wyrządzonej w wyniku działań odwetowych (zwane dalej „środkami naprawczymi”) oraz środki zapewniające ochronę wnioskodawcy przed dalszymi działaniami odwetowymi (zwane dalej „środkami ochronnymi”); oraz

| (ii) | w odpowiednich przypadkach – inne odpowiednie środki przeciwko osobie dopuszczającej się działań odwetowych, w tym w razie konieczności środki dyscyplinarne. |
| --- | --- |

(ii)

w odpowiednich przypadkach – inne odpowiednie środki przeciwko osobie dopuszczającej się działań odwetowych, w tym w razie konieczności środki dyscyplinarne.

| 0.4a.7.7. | Jeżeli szef Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego stwierdzi istnienie konfliktu interesów w ocenie wniosku o udzielenie ochrony przed działaniami odwetowymi, przekazuje sprawę Szefowi Służb EBC, który wyznacza osobę odpowiedzialną za rozstrzygnięcie wniosku zgodnie z powyższą procedurą. |
| --- | --- |

0.4a.7.7.

0.4a.8.   Tymczasowe środki ochronne i środki naprawcze

| 0.4a.8.1. | Szef Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego może zalecić środki niezbędne i właściwe dla ochrony osoby dokonującej zgłoszenia i świadków przed działaniami odwetowymi, w tym tymczasowe środki ochronne i środki naprawcze, o ile środki takie są zgodne z ramami prawnymi EBC. |
| --- | --- |

0.4a.8.1.

| 0.4a.8.2. | Szef Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego może w dowolnym momencie zalecić, za zgodą osoby dokonującej zgłoszenia lub świadka, monitorowanie ich sytuacji w pracy przez Dyrekcję Generalną Kadr. |
| --- | --- |

0.4a.8.2.

| 0.4a.8.3. | Szef Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego może zażądać od adresatów swoich zaleceń informacji zwrotnej na temat ich wdrożenia. Jeżeli szef Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego nie jest usatysfakcjonowany otrzymanymi informacjami zwrotnymi na temat wdrożenia zaleceń, może o tym odpowiednio poinformować Prezesa EBC. |
| --- | --- |

0.4a.8.3.

0.4a.9.   Sprawozdania dotyczące zgłaszania naruszeń

EBC może sporządzać sprawozdania dotyczące zgłaszania naruszeń w skróconej lub zagregowanej formie, uniemożliwiającej identyfikację poszczególnych osób.

0.5.   Poszanowanie godności pracownika

| 0.5.1. | Pracownicy zobowiązani są szanować godność swoich współpracowników i powstrzymać się od wszelkich niestosownych zachowań, które są poniżające dla innych. Pracownicy powinni odnosić się do innych osób ze zrozumieniem i szacunkiem. |
| --- | --- |

0.5.1.

0.5.2.   Definicje

Dla celów niniejszych zasad etyki zawodowej zastosowanie mają następujące definicje:

| 1) | „poszanowanie godności pracownika” oznacza powstrzymanie się od niestosownych zachowań. Niestosowne zachowanie oznacza wszelkie formy bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji, przemoc fizyczną, nękanie psychiczne (nazywane także zastraszaniem lub mobbingiem) i napastowanie seksualne; |
| --- | --- |

1)

„poszanowanie godności pracownika” oznacza powstrzymanie się od niestosownych zachowań. Niestosowne zachowanie oznacza wszelkie formy bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji, przemoc fizyczną, nękanie psychiczne (nazywane także zastraszaniem lub mobbingiem) i napastowanie seksualne;

| 2) | „dyskryminacja bezpośrednia” występuje w przypadku, gdy daną osobę ze względu na jej przynależność państwową, płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną, traktuje się, traktowano lub traktowano by mniej przychylnie niż inną osobę w podobnej sytuacji; |
| --- | --- |

2)

„dyskryminacja bezpośrednia” występuje w przypadku, gdy daną osobę ze względu na jej przynależność państwową, płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną, traktuje się, traktowano lub traktowano by mniej przychylnie niż inną osobę w podobnej sytuacji;

| 3) | „dyskryminacja pośrednia” ma miejsce, gdy pozornie neutralny przepis, kryterium lub praktyka mogą doprowadzić do szczególnie niekorzystnej sytuacji dla osób o danej przynależności państwowej, płci, pochodzeniu rasowym lub etnicznym, religii lub światopoglądzie, niepełnosprawności, wieku lub orientacji seksualnej w stosunku do innych osób, chyba że taki przepis, kryterium lub praktyka są obiektywnie uzasadnione; |
| --- | --- |

3)

„dyskryminacja pośrednia” ma miejsce, gdy pozornie neutralny przepis, kryterium lub praktyka mogą doprowadzić do szczególnie niekorzystnej sytuacji dla osób o danej przynależności państwowej, płci, pochodzeniu rasowym lub etnicznym, religii lub światopoglądzie, niepełnosprawności, wieku lub orientacji seksualnej w stosunku do innych osób, chyba że taki przepis, kryterium lub praktyka są obiektywnie uzasadnione;

| 4) | „przemoc fizyczna” oznacza celowe użycie siły fizycznej lub groźbę jej użycia, których skutkiem jest cierpienie natury fizycznej, seksualnej lub psychicznej; |
| --- | --- |

4)

„przemoc fizyczna” oznacza celowe użycie siły fizycznej lub groźbę jej użycia, których skutkiem jest cierpienie natury fizycznej, seksualnej lub psychicznej;

| 5) | „nękanie psychiczne” oznacza każde niewłaściwe zachowanie, które ma miejsce na przestrzeni pewnego okresu, powtarza się lub ma charakter ciągły i obejmuje sposób zachowania, wypowiedzi ustne i pisemne, gesty lub inne działania podejmowane umyślnie, które mogą godzić w osobowość, godność lub integralność fizyczną lub psychiczną danej osoby; |
| --- | --- |

5)

„nękanie psychiczne” oznacza każde niewłaściwe zachowanie, które ma miejsce na przestrzeni pewnego okresu, powtarza się lub ma charakter ciągły i obejmuje sposób zachowania, wypowiedzi ustne i pisemne, gesty lub inne działania podejmowane umyślnie, które mogą godzić w osobowość, godność lub integralność fizyczną lub psychiczną danej osoby;

| 6) | „molestowanie seksualne” oznacza zachowania dotyczące płci, które są niepożądane przez osobę, do której są adresowane, a ich celem lub skutkiem jest obraza osoby lub tworzenie atmosfery zastraszenia, wrogości, upokorzenia lub niepokoju w środowisku pracy. |
| --- | --- |

6)

„molestowanie seksualne” oznacza zachowania dotyczące płci, które są niepożądane przez osobę, do której są adresowane, a ich celem lub skutkiem jest obraza osoby lub tworzenie atmosfery zastraszenia, wrogości, upokorzenia lub niepokoju w środowisku pracy.

Niestosowność zachowania ocenia się w sposób obiektywny, z perspektywy rozsądnej osoby trzeciej.

0.5.3.   Procedury

| 0.5.3.1. | Pracownicy, którzy uważają, że zostali pokrzywdzeni niestosownym zachowaniem, mogą skorzystać z procedury nieformalnej lub z procedury formalnej. Pracownicy nie mogą ponosić żadnych negatywnych konsekwencji wszczęcia procedury, za wyjątkiem przypadków, gdy w wyniku procedury zostanie stwierdzone, że umyślnie złożyli fałszywą lub oszukańczą skargę. |
| --- | --- |

0.5.3.1.

| 0.5.3.2. | Procedura nieformalna
  Korzystając z procedury nieformalnej, pracownik może:






  a) | zwrócić się do sprawcy bezpośrednio; |
| --- | --- | --- |

0.5.3.2.

Korzystając z procedury nieformalnej, pracownik może:

a)

zwrócić się do sprawcy bezpośrednio;

| b) | zwrócić się o pomoc do wybranej przez siebie zaufanej osoby, w tym do przedstawiciela pracowników; |
| --- | --- |

b)

zwrócić się o pomoc do wybranej przez siebie zaufanej osoby, w tym do przedstawiciela pracowników;

| c) | zwrócić się do bezpośredniego przełożonego o natychmiastowe podjęcie działań związanych z zarządzaniem; lub |
| --- | --- |

c)

zwrócić się do bezpośredniego przełożonego o natychmiastowe podjęcie działań związanych z zarządzaniem; lub

| d) | zwrócić się o pomoc do doradcy socjalnego. |
| --- | --- |

d)

zwrócić się o pomoc do doradcy socjalnego.

| 0.5.3.3. | Procedura formalna
  Jeżeli zainteresowany pracownik uważa, że procedura nieformalna nie jest odpowiednia lub jeżeli procedura nieformalna nie przyniosła pozytywnych rezultatów, zainteresowany pracownik może wnioskować do Dyrektora Generalnego Kadr lub jego zastępcy o podjęcie odpowiednich (tymczasowych) środków. Dyrektor Generalny Kadr lub jego zastępca zajmują się takimi wnioskami niezwłocznie, traktując je poważnie i z zachowaniem poufności. W razie potrzeby Dyrektor Generalny Kadr lub jego zastępca mogą przekazać sprawę do właściwego organu w celu podjęcia decyzji co do wszczęcia dochodzenia administracyjnego. |
| --- | --- |

0.5.3.3.

Jeżeli zainteresowany pracownik uważa, że procedura nieformalna nie jest odpowiednia lub jeżeli procedura nieformalna nie przyniosła pozytywnych rezultatów, zainteresowany pracownik może wnioskować do Dyrektora Generalnego Kadr lub jego zastępcy o podjęcie odpowiednich (tymczasowych) środków. Dyrektor Generalny Kadr lub jego zastępca zajmują się takimi wnioskami niezwłocznie, traktując je poważnie i z zachowaniem poufności. W razie potrzeby Dyrektor Generalny Kadr lub jego zastępca mogą przekazać sprawę do właściwego organu w celu podjęcia decyzji co do wszczęcia dochodzenia administracyjnego.

| 0.5.3.4. | Przełożony, który poweźmie wiadomość o niestosownym zachowaniu, któremu nie można odpowiednio przeciwdziałać w drodze bezpośrednich działań związanych z zarządzaniem, bez zbędnej zwłoki przekazuje informację o takim zachowaniu Dyrektorowi Generalnemu Kadr lub jego zastępcy, którzy decydują o dalszych działaniach zgodnie z art. 0.5.3. |
| --- | --- |

0.5.3.4.

| 0.5.3.5. | Inni pracownicy, którzy powezmą wiadomość o niestosownym zachowaniu, mogą zgłosić to zachowanie swojemu bezpośredniemu przełożonemu, lub w razie potrzeby Dyrektorowi Generalnemu Kadr lub jego zastępcy. Zasady ochrony pracowników, którzy zgłaszają naruszenia obowiązków służbowych, stosuje się odpowiednio. |
| --- | --- |

0.5.3.5.

0.6.   Wykorzystanie zasobów EBC

Pracownicy powinni szanować i chronić mienie EBC. Wszystkie urządzenia i wyposażenie EBC, niezależnie od ich przeznaczenia, służą wyłącznie do celów służbowych, chyba że korzystanie z nich w celach prywatnych jest dozwolone zgodnie z odpowiednimi zasadami w zbiorze procedur wewnętrznych (Business Practice Handbook) lub na podstawie specjalnego zezwolenia Dyrektora Generalnego Kadr lub jego zastępcy. Pracownicy powinni podejmować wszelkie działania, w rozsądnym i odpowiednim zakresie, w celu ograniczenia, gdy to możliwe, kosztów ponoszonych przez EBC, tak aby dostępne zasoby były wykorzystywane jak najefektywniej.

0.7.   Wdrożenie

| 0.7.1. | Z zastrzeżeniem art. 0.4.2 Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego, wraz z Dyrektorem Generalnym Kadr lub jego zastępcą, może wydać wytyczne dotyczące interpretacji i stosowania niniejszych zasad etyki zawodowej. |
| --- | --- |

0.7.1.

| 0.7.2. | Pracownicy mogą zwracać się do Biura ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego lub Dyrektora Generalnego Kadr lub jego zastępcy w przypadkach, gdy są oni uprawnieni do podjęcia decyzji, o udzielenie wskazówek w każdej sprawie związanej z przestrzeganiem zasad etyki zawodowej. Zachowanie pracowników w pełni zgodne z poradą udzieloną przez Biuro ds. Zgodności i Ładu Wewnętrznego lub Dyrektora Generalnego Kadr uważa się za zgodne z zasadami etyki zawodowej i nie może ono dawać podstawy do wszczęcia jakiegokolwiek postępowania dyscyplinarnego. Porada taka nie zwalnia jednak pracowników z odpowiedzialności na podstawie przepisów krajowych. |
| --- | --- |

0.7.2.

---

Komisja Europejska

| 6.11.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 375/42 |
| --- | --- | --- | --- |

6.11.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 375/42

---

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.9953 — CalSTRS/Altitude Group/AI THD)

(tekst mający znaczenie dla EOG)

(2020/C 375/03)

W dniu 28 października 2020 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

| — | w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora, |
| --- | --- |

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

| — | w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32020M9953. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do europejskiego prawa. |
| --- | --- |

—

w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32020M9953. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do europejskiego prawa.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

---

| 6.11.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 375/43 |
| --- | --- | --- | --- |

6.11.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 375/43

---

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.10003 — DWS/Vertex Bioenergy)

(tekst mający znaczenie dla EOG)

(2020/C 375/04)

W dniu 30 października 2020 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

| — | w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora, |
| --- | --- |

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

| — | w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32020M10003. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do europejskiego prawa. |
| --- | --- |

—

w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32020M10003. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do europejskiego prawa.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

---

| 6.11.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 375/44 |
| --- | --- | --- | --- |

6.11.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 375/44

---

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.9619 — CDC/EDF/ENGIE/La Poste)

(tekst mający znaczenie dla EOG)

(2020/C 375/05)

W dniu 11 sierpnia 2020 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku francuskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

| — | w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora. |
| --- | --- |

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora.

| — | w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32020M9619 Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do europejskiego prawa. |
| --- | --- |

—

w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32020M9619 Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do europejskiego prawa.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

---

| 6.11.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 375/45 |
| --- | --- | --- | --- |

6.11.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 375/45

---

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.8130 — Imerys/Alteo certain assets)

(tekst mający znaczenie dla EOG)

(2020/C 375/06)

W dniu 28 października 2016 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) w związku z art. 6 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

| — | w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora, |
| --- | --- |

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

| — | w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32016M8130. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do europejskiego prawa. |
| --- | --- |

—

w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32016M8130. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do europejskiego prawa.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

---

IV Informacje

INFORMACJE INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ

Komisja Europejska

| 6.11.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 375/46 |
| --- | --- | --- | --- |

6.11.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 375/46

---

Kursy walutowe euro (1)

5 listopada 2020 r.

(2020/C 375/07)

1 euro =

| | Waluta | Kurs wymiany |
| --- | --- | --- |
| USD | Dolar amerykański | 1,1855 |
| JPY | Jen | 122,86 |
| DKK | Korona duńska | 7,4467 |
| GBP | Funt szterling | 0,90450 |
| SEK | Korona szwedzka | 10,2770 |
| CHF | Frank szwajcarski | 1,0724 |
| ISK | Korona islandzka | 163,70 |
| NOK | Korona norweska | 10,8500 |
| BGN | Lew | 1,9558 |
| CZK | Korona czeska | 26,766 |
| HUF | Forint węgierski | 357,83 |
| PLN | Złoty polski | 4,5134 |
| RON | Lej rumuński | 4,8648 |
| TRY | Lir turecki | 9,9980 |
| AUD | Dolar australijski | 1,6356 |
| CAD | Dolar kanadyjski | 1,5478 |
| HKD | Dolar Hongkongu | 9,1922 |
| NZD | Dolar nowozelandzki | 1,7540 |
| SGD | Dolar singapurski | 1,6014 |
| KRW | Won | 1 330,68 |
| ZAR | Rand | 18,6894 |
| CNY | Yuan renminbi | 7,8331 |
| HRK | Kuna chorwacka | 7,5518 |
| IDR | Rupia indonezyjska | 16 901,14 |
| MYR | Ringgit malezyjski | 4,9169 |
| PHP | Peso filipińskie | 57,218 |
| RUB | Rubel rosyjski | 91,7450 |
| THB | Bat tajlandzki | 36,525 |
| BRL | Real | 6,5906 |
| MXN | Peso meksykańskie | 24,5016 |
| INR | Rupia indyjska | 87,7405 |

Waluta

Kurs wymiany

USD

Dolar amerykański

1,1855

JPY

Jen

122,86

DKK

Korona duńska

7,4467

GBP

Funt szterling

0,90450

SEK

Korona szwedzka

10,2770

CHF

Frank szwajcarski

1,0724

ISK

Korona islandzka

163,70

NOK

Korona norweska

10,8500

BGN

Lew

1,9558

CZK

Korona czeska

26,766

HUF

Forint węgierski

357,83

PLN

Złoty polski

4,5134

RON

Lej rumuński

4,8648

TRY

Lir turecki

9,9980

AUD

Dolar australijski

1,6356

CAD

Dolar kanadyjski

1,5478

HKD

Dolar Hongkongu

9,1922

NZD

Dolar nowozelandzki

1,7540

SGD

Dolar singapurski

1,6014

KRW

Won

1 330,68

ZAR

Rand

18,6894

CNY

Yuan renminbi

7,8331

HRK

Kuna chorwacka

7,5518

IDR

Rupia indonezyjska

16 901,14

MYR

Ringgit malezyjski

4,9169

PHP

Peso filipińskie

57,218

RUB

Rubel rosyjski

91,7450

THB

Bat tajlandzki

36,525

BRL

Real

6,5906

MXN

Peso meksykańskie

24,5016

INR

Rupia indyjska

87,7405

---

(1)  Źródło: referencyjny kurs wymiany walut opublikowany przez EBC.

---

| 6.11.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 375/47 |
| --- | --- | --- | --- |

6.11.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 375/47

---

DECYZJA KOMISJI

z dnia 22 lipca 2020 r.

zlecająca centralnemu administratorowi dziennika transakcji Unii Europejskiej wprowadzenie do dziennika transakcji Unii Europejskiej zmian w tabelach krajowego rozdziału uprawnień do emisji lotniczych, które mają zostać przydzielone bezpłatnie w 2020 r. przez państwa członkowskie administrujące operatorami statków powietrznych, którzy wykonali loty z UE do Szwajcarii

(2020/C 375/08)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając dyrektywę 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiającą system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii oraz zmieniającą dyrektywę Rady 96/61/WE (1),

uwzględniając rozporządzenie Komisji (UE) nr 389/2013 z dnia 2 maja 2013 r. ustanawiające rejestr Unii zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, decyzjami nr 280/2004/WE i nr 406/2009/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylające rozporządzenia Komisji (UE) nr 920/2010 i nr 1193/2011 (2), w szczególności jego art. 55 ust. 3,

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | Decyzją Komisji 2011/638/UE (3) ustanowiono wzorce porównawcze do celów bezpłatnego przydziału uprawnień do emisji gazów cieplarnianych operatorom statków powietrznych na podstawie art. 3e ust. 1 dyrektywy 2003/87/WE. |
| --- | --- |

(1)

Decyzją Komisji 2011/638/UE (3) ustanowiono wzorce porównawcze do celów bezpłatnego przydziału uprawnień do emisji gazów cieplarnianych operatorom statków powietrznych na podstawie art. 3e ust. 1 dyrektywy 2003/87/WE.

| (2) | Art. 28a ust. 7 dyrektywy 2003/87/WE stanowi, że tymczasowe odstępstwo dotyczące lotów do i z państw trzecich ma zastosowanie do państw, które zawarły porozumienie na podstawie art. 25 lub 25a tej dyrektywy, i wyłącznie zgodnie z warunkami tego porozumienia. |
| --- | --- |

(2)

Art. 28a ust. 7 dyrektywy 2003/87/WE stanowi, że tymczasowe odstępstwo dotyczące lotów do i z państw trzecich ma zastosowanie do państw, które zawarły porozumienie na podstawie art. 25 lub 25a tej dyrektywy, i wyłącznie zgodnie z warunkami tego porozumienia.

| (3) | Umowa między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie powiązania ich systemów handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (4) („umowa w sprawie powiązania”) została podpisana w dniu 23 listopada 2017 r. i weszła w życie z dniem 1 stycznia 2020 r. |
| --- | --- |

(3)

Umowa między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie powiązania ich systemów handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (4) („umowa w sprawie powiązania”) została podpisana w dniu 23 listopada 2017 r. i weszła w życie z dniem 1 stycznia 2020 r.

| (4) | Pkt B załącznika I do umowy w sprawie powiązania dotyczący zakresu jej stosowania, stanowi, że loty rozpoczynające się z lotniska znajdującego się w EOG i kończące się na lotnisku znajdującym się na terytorium Szwajcarii są objęte zakresem EU ETS. |
| --- | --- |

(4)

Pkt B załącznika I do umowy w sprawie powiązania dotyczący zakresu jej stosowania, stanowi, że loty rozpoczynające się z lotniska znajdującego się w EOG i kończące się na lotnisku znajdującym się na terytorium Szwajcarii są objęte zakresem EU ETS.

| (5) | W dniu 18 maja 2020 r. Komisja przyjęła decyzję delegowaną C(2020)3107 zmieniającą dyrektywę 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wyłączenia lotów ze Szwajcarii z unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji. Po wejściu w życie tej decyzji należy wprowadzić odpowiednie zmiany w tabelach krajowego rozdziału uprawnień do emisji lotniczych. |
| --- | --- |

(5)

W dniu 18 maja 2020 r. Komisja przyjęła decyzję delegowaną C(2020)3107 zmieniającą dyrektywę 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wyłączenia lotów ze Szwajcarii z unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji. Po wejściu w życie tej decyzji należy wprowadzić odpowiednie zmiany w tabelach krajowego rozdziału uprawnień do emisji lotniczych.

| (6) | Na podstawie art. 55 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 389/2013 Komisja powinna polecić centralnemu administratorowi dziennika transakcji Unii Europejskiej, aby wprowadził do dziennika transakcji Unii Europejskiej zmienione tabele krajowego rozdziału uprawnień do emisji lotniczych, |
| --- | --- |

(6)

Na podstawie art. 55 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 389/2013 Komisja powinna polecić centralnemu administratorowi dziennika transakcji Unii Europejskiej, aby wprowadził do dziennika transakcji Unii Europejskiej zmienione tabele krajowego rozdziału uprawnień do emisji lotniczych,

STANOWI, CO NASTĘPUJE:

Artykuł

Centralny administrator dziennika transakcji Unii Europejskiej wprowadza do dziennika transakcji Unii Europejskiej zmienione tabele krajowego rozdziału uprawnień do emisji lotniczych, które mają zostać przydzielone bezpłatnie w 2020 r. przez państwa członkowskie administrujące operatorami statków powietrznych, którzy wykonali loty z UE do Szwajcarii. Zmienione tabele krajowego rozdziału uprawnień do emisji lotniczych znajdują się w załączniku.

Sporządzono w Brukseli dnia 22 lipca 2020 r.

W imieniu Komisji

Frans TIMMERMANS

Wiceprzewodniczący wykonawczy

---

(1)  Dz.U. L 275 z 25.10.2003, s. 32.

1

(2)  Dz.U. L 122 z 3.5.2013, s. 1.

2

(3)  Decyzja Komisji 2011/638/UE z dnia 26 września 2011 r. dotycząca wzorców porównawczych do celów bezpłatnego przydziału uprawnień do emisji gazów cieplarnianych operatorom statków powietrznych na podstawie art. 3e dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 252 z 28.9.2011, s. 20).

3

(4)  Dz.U. L 322 z 7.12.2017, s. 3.

4

---

ZAŁĄCZNIK I

Zmiany w tabeli krajowego rozdziału uprawnień na 2020 r. na podstawie Umowy między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie powiązania ich systemów handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych oraz decyzji delegowanej Komisji C(2020) 3107

Uwaga: Wartości na 2020 r. są wartościami łącznymi. Obejmują one wstępny przydział na loty między lotniskami EOG oraz dodatkowy przydział na loty do i w obrębie Szwajcarii. Wartości te należy wprowadzać jako aktualizacje do pliku XML zawierającego krajowe tabele przydziału uprawnień do emisji lotniczych.

Państwo członkowskie: Austria

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 440 | Austrian Airlines AG | 424 300 |
| 19210 | UIA-VB | 3 289 |
| 30323 | International Jet Management GmbH | 157 |
| 33061 | AVCON JET AG | 83 |
| 28567 | Tupack Verpackungen Gesellschaft m.b.H. | 17 |
| 25989 | The Flying Bulls | 16 |
| 45083 | easyJet Europe Airline GmbH | 1 823 642 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

440

Austrian Airlines AG

424 300

19210

UIA-VB

3 289

30323

International Jet Management GmbH

157

33061

AVCON JET AG

83

28567

Tupack Verpackungen Gesellschaft m.b.H.

17

25989

The Flying Bulls

16

45083

easyJet Europe Airline GmbH

1 823 642

Państwo członkowskie: Belgia

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 908 | BRUSSELS AIRLINES | 285 422 |
| 27011 | ASL Airlines Belgium | 110 688 |
| 2344 | SAUDI ARABIAN AIRLINES CORPORATION | 3 031 |
| 32432 | EgyptAir | 315 |
| 29427 | Flying Service | 271 |
| 13457 | EXCLU Flying Partners CVBA | 81 |
| 36269 | EXCLU VF International SAGL | 22 |
| 28582 | EXCLU Inter-Wetail c/o Jet Aviation Business Jets AG | 14 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

908

BRUSSELS AIRLINES

285 422

27011

ASL Airlines Belgium

110 688

2344

SAUDI ARABIAN AIRLINES CORPORATION

3 031

32432

EgyptAir

315

29427

Flying Service

271

13457

EXCLU Flying Partners CVBA

81

36269

EXCLU VF International SAGL

22

28582

EXCLU Inter-Wetail c/o Jet Aviation Business Jets AG

14

Państwo członkowskie: Bułgaria

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 29056 | Bulgaria Air | 81 265 |
| 28445 | BH AIR | 41 204 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

29056

Bulgaria Air

81 265

28445

BH AIR

41 204

Państwo członkowskie: Chorwacja

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 12495 | Croatia Airlines hrvatska zrakoplovna tvrtka d.d. | 88 551 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

12495

Croatia Airlines hrvatska zrakoplovna tvrtka d.d.

88 551

Państwo członkowskie: Cypr

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 7132 | Joannou & Paraskevaides (Aviation) Limited | 30 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

7132

Joannou & Paraskevaides (Aviation) Limited

30

Państwo członkowskie: Czechy

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 859 | České aerolinie a.s. | 256 608 |
| 24903 | Smartwings, a.s. | 119 819 |
| 34430 | CAIMITO ENTERPRISES LIMITED | 16 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

859

České aerolinie a.s.

256 608

24903

Smartwings, a.s.

119 819

34430

CAIMITO ENTERPRISES LIMITED

16

Państwo członkowskie: Dania

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 9918 | Star Air A/S | 97 822 |
| 32158 | Jet Time A/S | 37 762 |
| 4357 | SUN-AIR of Scandinavia A/S | 6 021 |
| 366 | DAT A/S | 5 855 |
| 142 | P/F Atlantic Airways | 659 |
| 3456 | Air Alsie A/S | 433 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

9918

Star Air A/S

97 822

32158

Jet Time A/S

37 762

4357

SUN-AIR of Scandinavia A/S

6 021

366

DAT A/S

5 855

142

P/F Atlantic Airways

659

3456

Air Alsie A/S

433

Państwo członkowskie: Finlandia

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 1167 | Finnair Oyj | 504 434 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

1167

Finnair Oyj

504 434

Państwo członkowskie:Francja

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 227 | AIR FRANCE | 1 354 329 |
| 2850 | easyJet Switzerland SA | 168 483 |
| 27518 | ASL AIRLINES FRANCE SA | 60 691 |
| 10326 | NOUVELAIR TUNISIE | 3 172 |
| 5636 | AIR SEYCHELLES | 2 478 |
| 28237 | TWIN JET | 2 023 |
| 258 | ROYAL AIR MAROC | 1 331 |
| 261 | AIR MAURITIUS LIMITED | 796 |
| 22432 | QATAR AMIRI FLIGHT | 276 |
| 159 | TAG AVIATION SUISSE | 147 |
| 1855 | MIDDLE EAST AIRLINES - AIRLIBAN S.A.L. | 40 |
| 19696 | LYRECO | 33 |
| 5432 | SAUDI OGER | 32 |
| 4790 | AIRBY | 25 |
| 30067 | BONGRAIN BENELUX | 23 |
| 4306 | ACCOR SA | 15 |
| 1976 | MARITIME INVESTMENT AND SHIPPING COMPANY LIMITED | 14 |
| 7028 | THE DOW CHEMICAL COMPANY | 34 |
| 26287 | ALTONA | 7 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

227

AIR FRANCE

1 354 329

2850

easyJet Switzerland SA

168 483

27518

ASL AIRLINES FRANCE SA

60 691

10326

NOUVELAIR TUNISIE

3 172

5636

AIR SEYCHELLES

2 478

28237

TWIN JET

2 023

258

ROYAL AIR MAROC

1 331

261

AIR MAURITIUS LIMITED

796

22432

QATAR AMIRI FLIGHT

276

159

TAG AVIATION SUISSE

147

1855

MIDDLE EAST AIRLINES - AIRLIBAN S.A.L.

40

19696

LYRECO

33

5432

SAUDI OGER

32

4790

AIRBY

25

30067

BONGRAIN BENELUX

23

4306

ACCOR SA

15

1976

MARITIME INVESTMENT AND SHIPPING COMPANY LIMITED

14

7028

THE DOW CHEMICAL COMPANY

34

26287

ALTONA

7

Państwo członkowskie: Niemcy

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 1776 | Deutsche Lufthansa AG | 2 152 188 |
| 28944 | Germanwings GmbH | 381 116 |
| 36121 | European Air Transport Leipzig GmbH | 358 714 |
| 1389 | TUIfly GmbH | 216 669 |
| 824 | Condor Flugdienst GmbH i.I. | 205 740 |
| 1652 | Korean Air Lines Co., Ltd | 21 582 |
| 8272 | ASL Airlines (Switzerland) AG | 7 448 |
| 10201 | SunExpress | 1 578 |
| 10690 | PEGASUS HAVA TASIMACILIGI A.S. | 1 350 |
| 2840 | Volkswagen AirService GmbH | 498 |
| 26466 | DC Aviation GmbH | 454 |
| 1778 | Bundesamt für Infrastruktur, Umweltschutz und Dienstleistungen der Bundeswehr | 431 |
| 3647 | Adolf Würth GmbH & Co KG | 159 |
| 2833 | Viessmann Werke GmbH & Co KG | 85 |
| 24270 | Montenegro Airlines | 62 |
| 18991 | SAP SE | 30 |
| 567 | OBO JET-Charter GmbH | 24 |
| 14557 | Steiner-Film Inh. Siegfried Steiner e.K. | 19 |
| 967 | DAS Direct Air Service GmbH & Co. KG | 14 |
| 1323 | WEKA Flugdienst GmbH | 14 |
| 6667 | Bombardier Aerospace Corporation | 13 |
| 30605 | Wheels Aviation Limited | 10 |
| 516 | Bahag Baus Handelsgesellschaft AG Zug/Schweiz Zweigniederlassung Mannheim | 9 |
| 14658 | Bayerische Motoren Werke Aktiengesellschaft | 66 |
| 31614 | Bombardier Transportation GmbH | 11 |
| 32953 | HeidelbergCement AG | 17 |
| 037070 | Trevo Aviation Ltd. | 26 |
| 12648 | Pacelli-Beteiligungs GmbH & co. KG | 4 |
| 6802 | Aero Personal s.a de c.v. | 9 |
| 24784 | Samsung Techwin Co., Ltd. | 2 |
| 16761 | Jetflight Aviation Inc. | 1 |
| 33706 | Arcas Aviation GmbH & Co. KG | 10 |
| 35418 | Challenge Aero AG | 3 |
| 34984 | AMC Aircraft Management Concept | 1 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

1776

Deutsche Lufthansa AG

2 152 188

28944

Germanwings GmbH

381 116

36121

European Air Transport Leipzig GmbH

358 714

1389

TUIfly GmbH

216 669

824

Condor Flugdienst GmbH i.I.

205 740

1652

Korean Air Lines Co., Ltd

21 582

8272

ASL Airlines (Switzerland) AG

7 448

10201

SunExpress

1 578

10690

PEGASUS HAVA TASIMACILIGI A.S.

1 350

2840

Volkswagen AirService GmbH

498

26466

DC Aviation GmbH

454

1778

Bundesamt für Infrastruktur, Umweltschutz und Dienstleistungen der Bundeswehr

431

3647

Adolf Würth GmbH & Co KG

159

2833

Viessmann Werke GmbH & Co KG

85

24270

Montenegro Airlines

62

18991

SAP SE

30

567

OBO JET-Charter GmbH

24

14557

Steiner-Film Inh. Siegfried Steiner e.K.

19

967

DAS Direct Air Service GmbH & Co. KG

14

1323

WEKA Flugdienst GmbH

14

6667

Bombardier Aerospace Corporation

13

30605

Wheels Aviation Limited

10

516

Bahag Baus Handelsgesellschaft AG Zug/Schweiz Zweigniederlassung Mannheim

9

14658

Bayerische Motoren Werke Aktiengesellschaft

66

31614

Bombardier Transportation GmbH

11

32953

HeidelbergCement AG

17

037070

Trevo Aviation Ltd.

26

12648

Pacelli-Beteiligungs GmbH & co. KG

4

6802

Aero Personal s.a de c.v.

9

24784

Samsung Techwin Co., Ltd.

2

16761

Jetflight Aviation Inc.

1

33706

Arcas Aviation GmbH & Co. KG

10

35418

Challenge Aero AG

3

34984

AMC Aircraft Management Concept

1

Państwo członkowskie: Grecja

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 20514 | AEGEAN AIRLINES S.A. | 396 441 |
| 34624 | OLYMPIC AIR | 208 654 |
| 31109 | SKY EXPRESS S.A. | 3 001 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

20514

AEGEAN AIRLINES S.A.

396 441

34624

OLYMPIC AIR

208 654

31109

SKY EXPRESS S.A.

3 001

Państwo członkowskie: Irlandia

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 132 | Aer Lingus Limited | 583 592 |
| 23828 | EMC Ireland | 98 |
| 29120 | Ven Air | 13 |
| 32096 | Prime Aviation JSC | 10 |
| 2079 | Owens-Illinois General inc | 6 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

132

Aer Lingus Limited

583 592

23828

EMC Ireland

98

29120

Ven Air

13

32096

Prime Aviation JSC

10

2079

Owens-Illinois General inc

6

Państwo członkowskie: Włochy

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 34831 | Alitalia Società Aerea Italiana S.p.A. | 1 025 637 |
| 8484 | SIRIO S.p.A. | 361 |
| 31311 | MSC Aviation SA | 27 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

34831

Alitalia Società Aerea Italiana S.p.A.

1 025 637

8484

SIRIO S.p.A.

361

31311

MSC Aviation SA

27

Państwo członkowskie: Łotwa

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 23085 | A/S "AirBaltic Corporation" | 192 796 |
| 21470 | Smartlynx Airlines | 9 207 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

23085

A/S "AirBaltic Corporation"

192 796

21470

Smartlynx Airlines

9 207

Państwo członkowskie: Luksemburg

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 1781 | LUXAIR | 54 596 |
| 26052 | Global Jet Luxembourg | 306 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

1781

LUXAIR

54 596

26052

Global Jet Luxembourg

306

Państwo członkowskie: Malta

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 256 | Air Malta plc | 181 862 |
| 34461 | Comlux Malta Ltd. | 72 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

256

Air Malta plc

181 862

34461

Comlux Malta Ltd.

72

Państwo członkowskie: Niderlandy

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 1640 | Koninklijke Luchtvaart Maatschappij N.V. | 784 194 |
| 2723 | Transavia Airlines B.V. | 409 478 |
| 1005 | El Al Israel Airlines Ltd | 1 272 |
| 2440 | Shell Aircraft Limited | 29 |
| 29439 | Liberty Global Europe Management B.V. | 27 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

1640

Koninklijke Luchtvaart Maatschappij N.V.

784 194

2723

Transavia Airlines B.V.

409 478

1005

El Al Israel Airlines Ltd

1 272

2440

Shell Aircraft Limited

29

29439

Liberty Global Europe Management B.V.

27

Państwo członkowskie: Norwegia

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 22212 | Norwegian Air Shuttle ASA | 827 543 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

22212

Norwegian Air Shuttle ASA

827 543

Państwo członkowskie: Polska

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 1763 | POLSKIE LINIE LOTNICZE LOT SPÓŁKA AKCYJNA | 226 673 |
| 36143 | Enter Air spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | 132 870 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

1763

POLSKIE LINIE LOTNICZE LOT SPÓŁKA AKCYJNA

226 673

36143

Enter Air spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

132 870

Państwo członkowskie: Portugalia

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 2656 | Transportes Aéreos Portugueses, S.A. | 525 241 |
| 23781 | Netjets Transportes Aereos SA | 4 460 |
| 32417 | Ibis Participações e Serviços Ltda | 3 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

2656

Transportes Aéreos Portugueses, S.A.

525 241

23781

Netjets Transportes Aereos SA

4 460

32417

Ibis Participações e Serviços Ltda

3

Państwo członkowskie: Rumunia

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 2658 | S.C. TAROM S.A. | 136 559 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

2658

S.C. TAROM S.A.

136 559

Państwo członkowskie: Hiszpania

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 1475 | IBERIA LAE SA OPERADORA SU | 792 702 |
| 30190 | Vueling Airlines, S.A. | 824 304 |
| 9345 | Air Europa Líneas Aéreas, S.A.U. | 252 480 |
| 11309 | Swiftair SA | 16 917 |
| 6101 | Edelweiss Air AG | 15 813 |
| 32000 | Privilege Style | 13 215 |
| 27226 | Executive Airlines, S.L. | 321 |
| 4402 | Gestair, S.A. | 251 |
| 28586 | Go ahead international | 23 |
| 29804 | PUNTO FA S.L. | 18 |
| 31936 | SQUADRON AVIATION SERVICES, LTD | 2 |
| 4470 | INDUSTRIAS TITAN, S.A. | 12 |
| 36637 | Alba Star, S.A. | 26 142 |
| 40052 | Evelop Airlines, S.L. | 25 785 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

1475

IBERIA LAE SA OPERADORA SU

792 702

30190

Vueling Airlines, S.A.

824 304

9345

Air Europa Líneas Aéreas, S.A.U.

252 480

11309

Swiftair SA

16 917

6101

Edelweiss Air AG

15 813

32000

Privilege Style

13 215

27226

Executive Airlines, S.L.

321

4402

Gestair, S.A.

251

28586

Go ahead international

23

29804

PUNTO FA S.L.

18

31936

SQUADRON AVIATION SERVICES, LTD

2

4470

INDUSTRIAS TITAN, S.A.

12

36637

Alba Star, S.A.

26 142

40052

Evelop Airlines, S.L.

25 785

Państwo członkowskie: Szwecja

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 2351 | Scandinavian Airlines System SAS | 1 327 208 |
| 21450 | Braathens Regional Aviation AB | 56 569 |
| 1116 | Försvarsmakten | 93 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

2351

Scandinavian Airlines System SAS

1 327 208

21450

Braathens Regional Aviation AB

56 569

1116

Försvarsmakten

93

Państwo członkowskie: Zjednoczone Królestwo

| ETSID | Nazwa operatora | 2020 |
| --- | --- | --- |
| 00590 | BRITISH AIRWAYS PLC | 1 349 506 |
| 30131 | TUI Airways Limited | 741 335 |
| 07532 | Jet2.com Limited | 303 689 |
| 5453 | Flybe Limited | 223 596 |
| 12669 | BA CITYFLYER LIMITED | 37 799 |
| 26351 | Air Kilroe Limited (Trading as Eastern Airways) | 24 054 |
| 04744 | Titan Airways Limited | 9 460 |
| 1673 | Kuwait Airways Corporation | 6 307 |
| 17692 | ONUR AIR TASIMACILIK A.S | 2 495 |
| 1801 | MALAYSIA AIRLINES BERHAD | 1 098 |
| 7618 | Gama Aviation (UK) Limited | 508 |
| 26684 | TAG AVIATION UK LTD | 471 |
| 18224 | Uzbekistan Airways | 149 |
| 29929 | ETIHAD AIRWAYS | 232 |
| 201 | Air Canada | 172 |
| 7521 | Formula One Management Limited | 148 |
| 6064 | Dubai Air Wing | 91 |
| 33204 | INEOS Aviation Limited | 119 |
| 23881 | Executive Jet Management, Inc. | 62 |
| 6323 | Banline Aviation Ltd | 41 |
| 9962 | ICELAND FOODS LTD | 28 |
| 1905 | 3M Company | 17 |
| 8849 | Honeywell International, Inc. | 14 |
| 3991 | Sioux Company Ltd | 14 |
| 31943 | AMGEN INC. | 6 |
| 20894 | KOHLER CO | 6 |
| 33938 | AMAC Corporate Jet AG | 7 |
| 4025 | Embraer SA | 7 |
| 29824 | EIE Eagle Inc. Est. | 4 |
| 3751 | The Procter & Gamble Company | 6 |
| 31508 | AL SALAM 319LTD | 3 |
| 28494 | SWISS INTERNATIONAL AIR LINES AG | 289 088 |
| 1703 | Learjet Inc. | 4 |
| 27893 | Merck & Co Inc | 3 |
| 36153 | Bayham Limited | 8 |
| 34153 | Cayley Aviation Ltd. | 2 |
| 46235 | easyJet UK Limited | 1 165 113 |
| 2782 | United Airlines, Inc. | 1 304 |
| 31095 | NetJets Aviation Inc. | 44 |
| 29471 | ExecuJet Europe AG | 137 |
| 2463 | Singapore Airlines Limited | 23 065 |

ETSID

Nazwa operatora

2020

00590

BRITISH AIRWAYS PLC

1 349 506

30131

TUI Airways Limited

741 335

07532

Jet2.com Limited

303 689

5453

Flybe Limited

223 596

12669

BA CITYFLYER LIMITED

37 799

26351

Air Kilroe Limited (Trading as Eastern Airways)

24 054

04744

Titan Airways Limited

9 460

1673

Kuwait Airways Corporation

6 307

17692

ONUR AIR TASIMACILIK A.S

2 495

1801

MALAYSIA AIRLINES BERHAD

1 098

7618

Gama Aviation (UK) Limited

508

26684

TAG AVIATION UK LTD

471

18224

Uzbekistan Airways

149

29929

ETIHAD AIRWAYS

232

201

Air Canada

172

7521

Formula One Management Limited

148

6064

Dubai Air Wing

91

33204

INEOS Aviation Limited

119

23881

Executive Jet Management, Inc.

62

6323

Banline Aviation Ltd

41

9962

ICELAND FOODS LTD

28

1905

3M Company

17

8849

Honeywell International, Inc.

14

3991

Sioux Company Ltd

14

31943

AMGEN INC.

6

20894

KOHLER CO

6

33938

AMAC Corporate Jet AG

7

4025

Embraer SA

7

29824

EIE Eagle Inc. Est.

4

3751

The Procter & Gamble Company

6

31508

AL SALAM 319LTD

3

28494

SWISS INTERNATIONAL AIR LINES AG

289 088

1703

Learjet Inc.

4

27893

Merck & Co Inc

3

36153

Bayham Limited

8

34153

Cayley Aviation Ltd.

2

46235

easyJet UK Limited

1 165 113

2782

United Airlines, Inc.

1 304

31095

NetJets Aviation Inc.

44

29471

ExecuJet Europe AG

137

2463

Singapore Airlines Limited

23 065

---

V Ogłoszenia

POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI

Komisja Europejska

| 6.11.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 375/57 |
| --- | --- | --- | --- |

6.11.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 375/57

---

Zgłoszenie zamiaru koncentracji

(Sprawa M.9989 —
  BB Holding Investment/Duferdofin-Nucor)

Sprawa, która może kwalifikować się do rozpatrzenia w ramach procedury uproszczonej

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2020/C 375/09)

1.

Zgłoszenie to dotyczy następujących przedsiębiorstw:

| — | BB Holding Investment S.A. („BB Holding Investment”, Luksemburg), |
| --- | --- |

—

BB Holding Investment S.A. („BB Holding Investment”, Luksemburg),

| — | Duferdofin-Nucor S.r.l. („Duferdofin-Nucor”, Włochy), kontrolowane wspólnie przez BB Holding Investment S.A. oraz Nucor European Holdings BV. |
| --- | --- |

—

Duferdofin-Nucor S.r.l. („Duferdofin-Nucor”, Włochy), kontrolowane wspólnie przez BB Holding Investment S.A. oraz Nucor European Holdings BV.

Przedsiębiorstwo BB Holding Investment przejmuje, w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw, wyłączną kontrolę nad całym przedsiębiorstwem Duferdofin-Nucor.

Koncentracja dokonywana jest w drodze zakupu udziałów/akcji.

2.

| — | BB Holding Investment: zarządzanie przedsiębiorstwami prowadzącymi działalność w sektorze energetycznym, żeglugowym i stalowym, która polega głównie na handlu/dystrybucji wyrobów stalowych, |
| --- | --- |

—

BB Holding Investment: zarządzanie przedsiębiorstwami prowadzącymi działalność w sektorze energetycznym, żeglugowym i stalowym, która polega głównie na handlu/dystrybucji wyrobów stalowych,

| — | Duferdofin-Nucor: produkcja i dystrybucja wyrobów ze stali węglowej, takich jak bochny, kęsy i kęsy okrągłe, oraz produktów długich, w szczególności kształtowników ciężkich (belek). |
| --- | --- |

—

Duferdofin-Nucor: produkcja i dystrybucja wyrobów ze stali węglowej, takich jak bochny, kęsy i kęsy okrągłe, oraz produktów długich, w szczególności kształtowników ciężkich (belek).

3.

Należy zauważyć, iż zgodnie z zawiadomieniem Komisji w sprawie uproszczonej procedury rozpatrywania niektórych koncentracji na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (2) sprawa ta może kwalifikować się do rozpatrzenia w ramach procedury określonej w tym zawiadomieniu.

4.

Komisja musi otrzymać takie uwagi w nieprzekraczalnym terminie dziesięciu dni od daty niniejszej publikacji. Należy zawsze podawać następujący numer referencyjny:

M.9989 — BB Holding Investment/Duferdofin-Nucor

Uwagi można przesyłać do Komisji pocztą, pocztą elektroniczną lub faksem. Należy stosować następujące dane kontaktowe:

E-mail: COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu

Faks +32 22964301

Adres pocztowy:

| European Commission |
| --- |
| Directorate-General for Competition |
| Merger Registry |
| 1049 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |

European Commission

Directorate-General for Competition

Merger Registry

1049 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1 („rozporządzenie w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw”).

1

(2)  Dz.U. C 366 z 14.12.2013, s. 5.

2

---