________________________________________________________________________ 

TREATIES AND OTHER INTERNATIONAL ACTS SERIES 20-1113 

DEFENSE 

Cooperation 

Agreement Between the 

UNITED STATES OF AMERICA 

and POLAND 

With Annexes

Signed at Warsaw August 15, 2020 

Entered into force November 13, 2020 
NOTE BY THE DEPARTMENT OF STATE 

Pursuant to Public Law 89—497, approved July 8, 1966 

(80 Stat. 271; 1 U.S.C. 113)—

“. . .the Treaties and Other International Acts Series issued

under the authority of the Secretary of State shall be competent 

evidence . . . of the treaties, international agreements other than 

treaties, and proclamations by the President of such treaties and 

international agreements other than treaties, as the case may be, 

therein contained, in all the courts of law and equity and of maritime 

jurisdiction, and in all the tribunals and public offices of the 

United States, and of the several States, without any further proof 

or authentication thereof.”
AGREEMENT 

BETWEEN 

THE GOVERNMENT OF THE UNITED STATES OF AMERICA 

AND 

THE GOVERNMENT OF THE REPUBLIC OF POLAND 

ON ENHANCED DEFENSE COOPERATION 
TABLE OF CONTENTS 

Preamble 

Article 1 

Article 2 

Article 3 

Article 4 

Article 5 

Article 6 

Article 7 

Article 8 

Article 9 

Article 10 

Article 11 

Article 12 

Article 13 

Article 14 

Article 15 

Article 16 

Article 17 

Article 18 

Article 19 

Article 20 

Article 21 

Article 22 

Article 23 

Article 24 

Article 25 

Article 26 

Article 27 

Article 28 

Article 29 

Article 30 

Article 31 

Article 32 

Article 33 

Article 34 

Article 35 

Article 36 

Article 37 

Annex A 

Annex B 

Purpose and Scope 

Definitions 

Use of Agreed Facilities and Areas 

Property Ownership 

Support to U.S. Forces' Presence 

Prepositioned Materiel 

Uniforms 

Weapons 

Entry, Stay, and Departure of Personnel 

Professional Licenses 

Motor Vehicles 

Driving Licenses 

Movement of Aircraft, Vessels, and Vehicles 

Criminal Jurisdiction 

Determination of Criminal Jurisdiction in Official Duty Cases 

Detention, Control, and Access 

Discipline 

Claims 

Official Tax Exemptions 

Personal Tax Exemptions 

Importation and Exportation for Official Purposes 

Personal Importation and Exportation 

Customs Procedures 

Military Service Support Activities 

Financial Institutions 

Military Postal Services 

Telecommunications 

Logistics Support and Utilities 

Currency 

Security 

Environment and Safety 

Healthcare 

Contracting Procedures 

Status of Contractors 

Labor 

Implementation and Dispute Settlement 

Final Provisions 

Agreed Facilities and Areas 

Support to U.S. Forces' Presence 

Appendix 1 to Annex B List of Polish-Provided Infrastructure Projects 

2 
Preamble 

The Government of the United States of America (the "United States") and the 

Government of the Republic of Poland, hereinafter referred to collectively as "the 

Parties" and individually as a "Party"; 

Acknowledging that current and emerging security challenges have regional and 

global implications and affect the vital interests of the Parties; 

Considering that strengthening of mutual cooperation in the area of defense will 

greatly enhance the existing relations between the United States and the Republic of 

Poland and their respective security commitments; 

Being determined to develop their individual and collective capacity to resist armed 

attacks and deter, counter, and defend against any aggressor, having particular regard 

to the Charter of the United Nations, done at San Francisco on June 26, 1945, and the 

North Atlantic Treaty, done at Washington on April 4, 1949, and the preservation of 

international peace and security; 

Considering that, by arrangement between the United States and the Republic of 

Poland, U.S. forces, dependents, and U.S contractors may be present in the territory of 

the Republic of Poland; 

Bearing in mind that the presence of U.S. forces, dependents, and U.S. contractors in 

the territory of the Republic of Poland under this Agreement is with the consent of the 

Republic of Poland and with full respect for laws of the Republic of Poland; 

Acknowledging the Declaration Safeguarding Freedom, Building Prosperity Through 

United States - Poland Strategic Partnership, adopted on September 18, 2018, in 

Washington, D.C., the Joint Declaration on Defense Cooperation Regarding United 

States Force Posture in the Republic of Poland, signed June 12, 2019, and the Joint 

Declaration on Advancing Defense Cooperation, signed September 23, 2019; 

Desiring to share the responsibility for supporting those U.S. forces that may be 

present in the territory of the Republic of Poland in an equitable and sustainable 

manner; 

Recognizing the applicability of the Agreement between the Parties to the North 

Atlantic Treaty Regarding the Status of their Forces, done at London June 19, 1951, 

hereinafter, "the NATO SOFA," and intending to supplement the provisions thereof; 

Recognizing the Acquisition and Cross Servicing Agreement Between the 

Department of Defense of the United States of America and the Minister of National 

Defence of the Republic of Poland, signed at Warsaw November 28, 2012 and at 

Stuttgart December 3, 2012, (the "ACSA"); and 

Referring to the provisions of the Agreement between the Government of the United 

States of America and the Government of the Republic of Poland Concerning Security 

Measures for the Protection of Classified Information in the Military Sphere, signed at 

Warsaw March 8, 2007; 

Have agreed as follows: 

3 
Article 1 

Purpose and Scope 

1. This Agreement, in accordance with each Party's national laws, regulations, and 

applicable international obligations, is intended to promote: 

a. The mutual prioritization of cooperation between the Parties in defense related 

matters, including bilaterally and in the framework of NATO in pursuit of the 

principles and objectives set forth in the Preamble of this Agreement; 

b. Improving the Parties' ability to fulfill their commitments to the security and 

defense of each other; 

c. Regular consultation on threats and challenges to international peace and 

security; 

d. The exchange of information and experiences regarding strategic defense and 

security issues; and 

e. An enhanced relationship on capability development, defense planning, 

military training, technology, equipment, and support matters. 

2. This Agreement supplements the NATO SOFA and further defines the status of, 

and terms and conditions governing the presence of, U.S. forces, including members 

of the force and the civilian component, and dependents in the territory of the 

Republic of Poland. This Agreement, in specific situations indicated herein, also 

defines the status of, and terms and conditions governing the presence of, U.S. 

contractors and U.S. contractor employees in the territory of the Republic of Poland in 

connection with the provision of goods and services to U.S. forces. 

3. The Parties' respective obligations under this Agreement and any implementing 

agreements or arrangements are without prejudice to each Party's sovereignty over its 

territory and their respective forces, and each Party's right of self-defense, consistent 

with international law. 

4. For matters not covered by this Agreement, the relevant provisions of the NATO 

SOFA, if any, shall apply. 

4 
Article 2 

Definitions 

For the purpose of this Agreement, the expression: 

a. "U.S. forces" shall mean the entity comprising the members of the force and 

civilian component, and all property, equipment, and materiel of the U.S. Armed 

Forces, including official U.S. information, present in the territory of the Republic of 

Poland. 

b. "force" shall have the same meaning as in Article I, Paragraph l(a), of the NATO 

SOFA. 

c. "civilian component" shall mean persons referred to in Article I, Paragraph 1 (b ), of 

the NATO SOFA, and also shall include: 

(i) U.S. nationals who are employed by the United States and who are serving 

with U.S. forces; 

(ii) employees of non-Polish, non-commercial organizations who are nationals of 

or ordinarily resident in the territory of the United States and who are not ordinarily 

resident in the territory of the Republic of Poland, and who solely for the purpose of 

contributing to the welfare, morale, or education of U.S. forces, are accompanying 

those forces in the territory of the Republic of Poland; and 

(iii) dependents employed by U.S. forces, including for the purposes of the 

military service activities contemplated in Articles 24, 25, and 26 of this Agreement, 

and by the non-commercial organizations referred to in this Paragraph. 

For the purposes of Article 14 of this Agreement, "civilian component" shall not 

include citizens solely of the Republic of Poland or persons ordinarily resident in 

territory of the Republic of Poland. For the purposes of Article 18 of this Agreement, 

"civilian component" shall not include the persons referred to in Subparagraph (ii) 

above. 

d. "dependent" shall mean a person referred to in Article I, Paragraph 1 ( c ), of the 

NATO SOFA as well as a person who for legal, financial, or health reasons is 

dependent upon a member of the force or the civilian component, is supported by 

him/her, who resides with such member, and who is present in the territory of the 

Republic of Poland with the consent of U.S. forces. 

e. "contractor" shall mean a natural person who is not a member of the force or the 

civilian component, a legal person, or other entity with legal capacity, who provides 

goods or services to U.S. forces on the basis of a contract or subcontract with or for 

U.S. forces. 

f. "U.S. contractor" shall mean a natural person who is not a citizen of nor ordinarily 

resident in the territory of the Republic of Poland or a legal person who is not 

registered in the territory of the Republic of Poland, and is present in the territory of 

5 
the Republic of Poland to provide goods and services to U.S. forces under a contract 

with or for U.S. forces. 

g. "U.S. contractor employee" shall mean a natural person who is not a citizen of nor 

ordinarily resident in the territory of the Republic of Poland, who is in an employment 

relationship with a U.S. contractor and working in the territory of the Republic of 

Poland in connection with a contract or subcontract to provide goods or services to 

U.S. forces. 

h. "local civilian employee" shall mean a person who is not a member of the force or 

the civilian component, authorized to stay in the territory of the Republic of Poland 

and to be employed in accordance with Article 35 ofthis Agreement. 

i. "agreed facilities and areas" shall mean areas, facilities, buildings, or structures in 

the territory of the Republic of Poland, owned or managed by the Republic of Poland, 

and used by U.S. forces with the consent of the Republic of Poland. In accordance 

with Article 3 of this Agreement, and with full respect for the Polish command of the 

agreed facilities and areas and for portions designated by the Republic of Poland for 

its exclusive use, agreed facilities and areas are to be for joint use except for any 

portions thereof specifically designated by the Parties or their Executive Agents for 

the exclusive use of U.S. forces. Agreed facilities and areas are set forth in Annex A 

to this Agreement. The Parties or their Executive Agents may designate additional 

agreed facilities and areas in the future. 

j. "classified information" shall mean information that is generated by or for the 

Ministry of National Defense of the Republic of Poland, or the Department of 

Defense of the United States of America (in the United States referred to as 

"Classified Military Information"), or that is under their jurisdiction or control, and 

that requires protection according to the internal laws and regulations of the Parties 

and the provisions of this Agreement. Classified information may be in oral, visual, 

electronic, or documentary form, or any other form including equipment or 

technology. 

k. "Executive Agent" shall mean the Minister of National Defense for the Republic 

of Poland and the Department of Defense for the United States, or their respective 

designees. 

6 
Article 3 

Use of Agreed Facilities and Areas 

1. Recognizing the mutual benefit of the presence of U.S. forces in the territory of the 

Republic of Poland in the framework of common defense efforts, the Republic of 

Poland shall furnish, without rental or similar costs to U.S. forces, agreed facilities 

and areas, including agreed facilities and areas jointly used by U.S. forces and the 

Armed Forces of the Republic of Poland, in accordance with specific agreements 

concluded between the two Parties, and with due regard for operational and security 

concerns. Unless otherwise agreed, U.S. forces shall pay their proportionate share of 

all necessary operations and maintenance expenses associated with their use of agreed 

facilities and areas. 

2. With full respect for the sovereignty and laws of the Republic of Poland, including 

its international legal obligations, and with consultation and consideration of the 

views of the Parties, U.S. forces, U.S. contractors, U.S. contractor employees, local 

civilian employees of U.S. forces, dependents, and vehicles, vessels, and aircraft 

operated by or for U.S. forces are authorized unimpeded access to and use of agreed 

facilities and areas for visits; training; exercises; maneuvers; transit; support and 

related activities; refueling of aircraft; bunkering of vessels; landing and recovery of 

aircraft; temporary maintenance of vehicles, vessels, and aircraft; accommodation of 

personnel; communications; staging and deploying of forces and materiel; prepositioning of equipment, supplies, and materiel; security assistance and cooperation 

activities; joint and combined training activities; humanitarian and disaster relief 

activities; contingency operations; construction in support of mutually agreed 

activities; and such other purposes as the Parties or their Executive Agents may agree, 

including those undertaken in the framework of the North Atlantic Treaty. Training 

and exercises shall be coordinated and deconflicted, as necessary, between the 

Executive Agents. 

3. The Republic of Poland authorizes U.S. forces to control entry to those agreed 

facilities and areas, or any portions thereof, that have been provided for exclusive use 

by U.S. forces. The Executive Agents shall coordinate regarding entry procedures for 

agreed facilities and areas jointly used by U.S. forces and the Armed Forces of the 

Republic of Poland, for purposes of safety and security. 

4. When requested, in connection with exercises and other activities outside of agreed 

facilities and areas, the Polish Executive Agent shall, insofar as possible and with due 

regard to public safety, assist U.S. forces and U.S. contractors in attaining temporary 

access to and use of: 

(a) Land and facilities owned by the State Treasury (including roads, ports, 

railways, waterways, and airfields) that are not part of agreed facilities and 

areas; 

(b) Land and facilities owned by municipalities; and 

(c) Private land and facilities. 

Such assistance shall be without cost to U.S. forces or U.S. contractors. 

7 
5. The Polish Executive Agent shall be responsible for obtaining all authorizations 

and permits required by the law of the Republic of Poland, to the maximum extent 

possible. The U.S. Executive Agent shall assist the Polish Executive Agent by 

expeditiously providing, upon request, releasable, relevant, existing information, 

documentation, and technical studies, as appropriate. There shall be no charge to the 

United States for such authorizations and permits. 

6. U.S. forces and contractors may undertake construction activities on, and make 

alterations and improvements to, agreed facilities and areas in furtherance of the 

activities and purposes set forth in this Article. U.S. forces shall cooperate with the 

Polish Executive Agent on issues regarding such construction activities, alterations, 

and improvements based on the Parties' shared intent that the technical requirements 

and construction standards, including construction site safety standards, of any such 

projects undertaken by or on behalf of U.S. forces should be consistent with the 

requirements and standards of both Parties. Towards this end, the preceding 

provisions of this Paragraph shall be implemented in accordance with mutually 

determined procedures, which may be described in an implementing arrangement, as 

appropriate. U.S. forces may carry out such construction activities, alterations, and 

improvements with members of the force. The U.S. Executive Agent shall provide 

the Polish Executive Agent the necessary technical information regarding 

construction to effect such cooperation. The Parties recognize that Polish laws 

concerning zoning plans, construction, as well as to other activities enabling 

construction, do not apply to activities undertaken by, or on behalf of, U.S. forces. 

7. The Parties shall cooperate on long-term planning regarding the use and 

development of the agreed facilities and areas as well as areas surrounding agreed 

facilities and areas to ensure the implementation of this Agreement over the long 

term. 

8. At the time any facility or area or portion thereof is returned to the Republic of 

Poland by the United States, the United States shall turn over to the Polish Executive 

Agent existing documentation including "as built" drawings, operations and 

maintenance manuals, instructions, and any warranties that remain in force. 

9. The United States may construct temporary or contingency facilities. The term 

"temporary or contingency facilities" refers to facilities that are not permanent in 

nature, and are intended to be used only for the time needed to accomplish the 

temporary limited purpose for which they were constructed. For the purposes of 

Article 4 of this Agreement, such facilities shall be treated as relocatable structures, 

and shall be removed by the United States after conclusion of the temporary need or 

contingency, unless the Executive Agents agree that it is beneficial to leave them in 

place for a further period. In appropriate cases, the United States may request an 

expedited coordination and consultation process. If an expedited process is requested, 

U.S. forces shall not proceed with the construction over objection by the Polish 

Executive Agent; however, should no formal objection be lodged by the Polish 

Executive Agent within fifteen (15) days ofreceipt from the U.S. Executive Agent of 

relevant and releasable documents in the possession of the United States, the 

construction may proceed as planned. 

8 
10. Where buildings or other construction are constructed or developed for exclusive 

use by U.S. forces, such construction or development, and operations and 

maintenance costs therefor, shall be the responsibility of the United States unless 

otherwise agreed. 

11. Where buildings or other construction are constructed or developed for joint use, 

such construction or development, and operations and maintenance costs therefor, 

shall be shared by the Parties on the basis of proportionate use unless otherwise 

agreed. 

9 
Article 4 

Property Ownership 

1. All agreed facilities and areas including buildings, non-relocatable structures, and 

assemblies connected to the soil in agreed facilities and areas, including those used, 

altered, or improved by U.S. forces, remain the property of the Republic of Poland. 

All such structures constructed by U.S. forces become the property of the Republic of 

Poland, once constructed, and U.S. forces are authorized to modify such structures, 

and to use them until no longer needed by U.S. forces. U.S. forces shall notify the 

competent authorities of the Republic of Poland when an agreed facility or area, or 

any portion thereof, is no longer needed. 

2. U.S. forces shall return as the sole and unencumbered property of the Republic of 

Poland any agreed facility or area, or any portion thereof, including buildings, nonrelocatable structures, and assemblies constructed by U.S. forces once no longer 

needed by U.S. forces. The Parties or their Executive Agents shall consult regarding 

the terms of return of any agreed facility or area, including compensation for the 

residual value, if any, of improvements or construction. 

3. U.S. forces and U.S. contractors shall retain title to all equipment, materiel, 

supplies, relocatable structures, other movable property, and fixtures they have 

installed, imported into, or acquired within the territory of the Republic of Poland in 

connection with this Agreement. 

4. The Parties may consult regarding the possible transfer or purchase of equipment 

determined to be excess, as may be authorized by U.S. law and regulations. 

10 
Article 5 

Support to U.S. Forces' Presence 

The Parties, acknowledging the fact that the presence of U.S. forces in the territory of 

the Republic of Poland strengthens NATO's deterrence efforts, defense of the United 

States, and the commitment of the United States to the security and defense of the 

Republic of Poland, agree to the special measures regarding the enduring presence of 

U.S. forces in the territory of the Republic of Poland described in Annex B. 

11 
Article 6 

Prepositioned Materiel 

1. U.S. forces shall be authorized to transport, preposition, and store property, 

equipment, supplies, and materiel ("prepositioned materiel") at all agreed facilities 

and areas within the territory of the Republic of Poland, whether designated now or in 

the future. U.S. forces shall have exclusive control over prepositioned materiel 

present or stored in the territory of the Republic of Poland and shall have the 

unrestricted right to remove such items from the territory of the Republic of Poland. 

U.S. forces shall notify, in advance, the Polish Armed Forces regarding prepositioning 

activities, including the types, quantities, and delivery schedules of prepositioned 

materiel that U.S. forces intend to transport or store in the territory of the Republic of 

Poland, as well as regarding U.S. contractors who will make such deliveries. 

2. The Executive Agents shall consult regarding prepositioning activities. 

12 
Article 7 

Uniforms 

During their stay in the territory of the Republic of Poland, members of the force 

should, as a rule, wear uniforms when performing their official duties. 

13 
Article 8 

Weapons 

1. Members of the force may possess and carry service arms in accordance with the 

law of the United States, if they are authorized to do so by their orders in performance 

of their official duties. 

2. Members of the civilian component may possess and carry service arms in 

accordance with the law of the United States when performing their official duties in 

agreed facilities and areas. Subject to arrangements with the Polish Executive Agent, 

members of the civilian component may possess and carry service arms in accordance 

with the law of the United States when performing their official duties outside agreed 

facilities and areas. 

3. With regard to the storage of arms and munitions on agreed facilities and areas, 

U.S. forces shall apply their own law and regulations. Arms and ammunition may be 

stored outside agreed facilities and areas in accordance with standard operating 

procedures. 

4. The importation, exportation, possession, trade, and services related to private 

arms and ammunition in the territory of the Republic of Poland shall be regulated by 

the law of the Republic of Poland. For the purposes of this Article, the expression 

"services related to private arms and ammunition" means the conduct of economic 

activity to repair or produce substantial components of the weapons, modify weapons, 

or produce ammunition, as well as services that are provided for educational, sport, or 

leisure purposes, and that include, in particular, maintenance of shooting ranges, 

hunting, or training activities. 

14 
Article 9 

Entry, Stay, and Departure of Personnel 

1. The Republic of Poland waives its authority under Article III, Paragraph 2(b ), of 

the NATO SOFA to require countersignature of movement orders. 

2. Entry and stay of members of the force in the territory of the Republic of Poland 

shall be subject to the provisions of Article III, Paragraphs 1 and 2, of the NATO 

SOFA. 

3. Members of the civilian component, dependents, U.S. contractors, and U.S. 

contractor employees staying in the territory of the Republic of Poland shall possess a 

valid U.S. Department of Defense identification card, certificate, or letter of 

authorization, issued by the relevant U.S. authorities, confirming their status as 

members of the civilian component, dependents, U.S. contractors, or U.S. contractor 

employees, and a valid passport. The identification card, certificate, or letter of 

authorization shall entitle the aforementioned persons to enter and stay in the territory 

of the Republic of Poland without a visa, provided they possess a valid passport. 

Border stamps shall not be placed in the passports of these persons. During their stay 

in the territory of the Republic of Poland, these persons shall not be subject to the 

provisions concerning registration and control of foreigners, nor shall they be 

considered as acquiring any right to permanent residence in the territory of the 

Republic of Poland. 

4. During their stay in the territory of the Republic of Poland, the persons referred to 

in Paragraph 3 of this Article shall be obliged to present a valid passport and either the 

identification card, certificate, or letter of authorization upon request by the 

authorities of the Republic of Poland. The United States shall provide, upon entry 

into force of this Agreement, representative visual depictions of identification cards, 

certificates, and letters of authorization to the Polish Executive Agent. 

5. The principles stipulated in Paragraphs 2 through 4 of this Article shall apply 

exclusively to the entry and stay in the territory of the Republic of Poland and do not 

apply to principles of entry and stay in the territory of other states. 

6. Should a member of the force or the civilian component die or leave the territory 

of the Republic of Poland due to professional transfer, the dependents of such 

member, while present in the territory of the Republic of Poland, shall continue to 

enjoy the status of a dependent under this Agreement for a period of ninety (90) days 

after such death or transfer. In cases where dependents had been emolled in 

education facilities in the territory of the Republic of Poland prior to the member's 

death or transfer, the member's family members shall continue to enjoy the status of 

dependents for a period of ninety (90) days counted from the date of graduation or 

termination of the current school or academic year. 

7. Subject to Article III, Paragraph 5, of the NATO SOFA, in the event of a threat to 

security or public order of the Republic of Poland posed by members of the force or 

the civilian component, the competent U.S. authorities shall, at the written request of 

the competent authorities of the Republic of Poland, remove such persons from the 

territory of the Republic of Poland. 

15 
Article 10 

Professional Licenses 

The Republic of Poland shall not require members of the U.S. forces, U.S. 

contractors, or U.S. contractor employees to obtain professional licenses issued by the 

Republic of Poland in relation to the provision of services provided as part of their 

official or contractual duties to U.S. forces, dependents, U.S. contractors, U.S. 

contractor employees, or other persons as mutually agreed. 

16 
Article 11 

Motor Vehicles 

1. The authorities of the Republic of Poland shall honor the registration and licensing 

by U.S. military and civilian authorities of motor vehicles and trailers of U.S. forces, 

U.S. contractors, U.S. contractor employees, members of the force and the civilian 

component, and dependents. Non-tactical vehicles (defined as such by U.S. forces) 

and trailers may be driven in the territory of the Republic of Poland for the duration of 

their temporary stay, provided that they are equipped with registration plates with 

registration numbers and the driver has on his/her person or in the vehicle a document 

issued by the competent authorities that confirms the registration of the vehicle and a 

valid technical inspection. Tactical vehicles (defined as such by U.S. forces) do not 

require registration plates, but shall have appropriate markings and documentation. 

2. Upon the request of U.S. forces authorities, appropriate authorities of the Republic 

of Poland shall register and issue, without charge or additional technical inspection, 

Polish registration plates and registration certificates for U.S. forces' official, nontactical vehicles, and for private vehicles of the members of the force and the civilian 

component, and dependents, in accordance with mutually determined procedures. 

Vehicles of U.S. contractors and U.S. contractor employees also may be registered by 

the appropriate authorities of the Republic of Poland by the same method. 

Registration plates issued for private motor vehicles pursuant to this Paragraph shall 

be indistinguishable from those ordinarily issued by the authorities of the Republic of 

Poland for the operation of private motor vehicles. 

3. U.S. forces authorities shall provide regularly for the safety of any motor vehicles 

and trailers registered and licensed by them or used by U.S. forces in the territory of 

the Republic of Poland. 

4. It is the duty of members of the force and the civilian component, U.S. contractors, 

U.S. contractor employees, and dependents to maintain adequate safety of their 

private motor vehicles and trailers operated in the territory of Republic of Poland. To 

this end, privately owned motor vehicles registered in accordance with Paragraph 2 of 

this Article shall be subject to periodic technical inspections. 

5. It is the duty of members of the force and the civilian component, U.S. contractors, 

U.S. contractor employees, and dependents to obey the law of the Republic of Poland 

regarding auto liability insurance coverage for their private motor vehicles while in 

the territory of the Republic of Poland. Official vehicles are self-insured by the 

United States and may be used only for official purposes as defined in the law of the 

United States. 

6. Official vehicles, trailers, and semi-trailers of U.S. forces shall be accorded 

treatment equal to official vehicles of the Armed Forces of the Republic of Poland in 

respect to the payment for the use of roads. Should the Republic of Poland assess 

road tolls on its Armed Forces in the future, the Parties or their designees shall consult 

concerning the impact of the change on U.S. forces. 

17 
7. Details regarding vehicle registration procedures, the list of technical exemptions, 

as well as appropriate documentation and proof of valid technical inspection shall be 

specified in an implementing arrangement to this Agreement. 

18 
Article 12 

Driving Licenses 

1. Authorities of the Republic of Poland shall honor a license or other permit 

empowering the holder to operate official vehicles, vessels, or aircraft of U.S. forces, 

issued to a member of the force or member of the civilian component or to U.S. 

contractor employees by U.S. authorities. 

2. The authorities of the Republic of Poland shall accept as valid, without a driving 

test or fee, driving licenses issued by the United States, its States, or political 

subdivisions for the operation of private motor vehicles by members of the U.S. 

forces and dependents, as well as by U.S. contractor employees, provided the holder 

of the driver's license is 18 years or older. International drivers' licenses shall not be 

required. A bilingual document certifying entitlement to drive motor vehicles may be 

issued by military authorities of the United States. It is the duty of such persons to 

present the appropriate driving license or entitlement document upon request of 

authorities of the Republic of Poland during the operation of private motor vehicles. 

The U.S. Executive Agent shall, upon the entry into force of this Agreement, provide 

to the Polish Executive Agent informational descriptions of the typical information 

depicted on such driving licenses. 

3. U.S. forces authorities, on their own initiative or at the request of the authorities of 

the Republic of Poland, may withdraw driving privileges from members of the force 

and, to the extent of their capability, from members of the civilian component, if there 

is reasonable doubt concerning such individuals' reliability or fitness to operate a 

motor vehicle. U.S. forces authorities shall notify the authorities of the Republic of 

Poland of all withdrawals made in accordance with this Paragraph and of all cases 

where, after such withdrawal, driving privileges have been reinstated. 

4. In cases where courts of the Republic of Poland exercise jurisdiction pursuant to 

Article VII of the NATO SOFA and Article 14 of this Agreement over offenses 

involving the operation of motor vehicles, and in cases where other authorities of the 

Republic of Poland are entitled to take measures in relation to such offenses, decisions 

of the competent authorities of the Republic of Poland suspending or revoking driving 

privileges shall apply with respect to driving licenses referred to in this Article. 

19 
Article 13 

Movement of Aircraft, Vessels, and Vehicles 

1. In accordance with mutually determined procedures, aircraft, vessels, and vehicles 

operated by or exclusively for U.S. forces may enter, exit, and move freely within the 

territory of the Republic of Poland with respect for the relevant rules of air, maritime, 

and land safety and movement. Such aircraft, vessels, and vehicles shall be free from 

boarding and inspection without the consent of the United States. Aircraft operated 

by or exclusively for U.S. forces shall be authorized to over-fly, conduct aerial 

refueling, land, and take off within the territory of Republic of Poland. 

2. Aircraft described in Paragraph 1 of this Article shall not be subject to air 

navigation fees or any similar charges for flights under this Agreement and shall not 

be subject to landing or parking fees in the territory of the Republic of Poland. 

Procedures for designating flights under this Article shall be specified in an 

implementing arrangement. Vessels described in Paragraph 1 of this Article shall not 

be subject to pilotage fees, harbor fees, lighterage charges, or similar charges within 

the territory of the Republic of Poland. Except as provided in Article 28 of this 

Agreement, U.S. forces shall pay standard commercial rates for services requested 

and received, less taxes, in accordance with Article 19 of this Agreement. 

3. For the purpose of this Agreement and to ensure safety of air traffic and of 

maritime and inland waters navigation, U.S. forces authorities shall coordinate with 

the competent authorities of the Republic of Poland the terms and conditions for the 

operations of all systems for controlling air traffic and maritime and inland waters 

traffic, as well as related communications systems they install and operate. 

4. Use of the rail systems in the territory of the Republic of Poland shall be in 

accordance with arrangements between the railroad companies and U.S. forces. If 

requested by U.S. forces, the Polish Executive Agent shall assist in making such 

arrangements. In accordance with Article 3, Paragraph 4, of this Agreement, such 

assistance shall be provided at no cost to the United States. 

5. The movement of tracked vehicles outside of firing ranges and construction sites 

shall generally be conducted by railroad transportation or on suitable trailers. The 

movement of tracked vehicles on public streets and roads without the use of rubber 

track shoes shall be prohibited. 

6. The competent authorities of the Parties shall cooperate regarding procedures for 

U.S. transportation of arms, heavy equipment, and hazardous materials within the 

territory of the Republic of Poland. 

20 
Article 14 

Criminal Jurisdiction 

1. The Republic of Poland recognizes the particular importance of U.S. forces 

authorities' disciplinary control over members of the U.S. forces and the effect that 

such control has on operational readiness. Therefore, at the request of the United 

States and in furtherance of its commitment to mutual defense, the Republic of Poland 

hereby exercises its sovereign discretion to waive the Republic of Poland's primary 

right to exercise criminal jurisdiction as provided by Article VII, Paragraph 3( c ), of 

the NATO SOFA. In specific cases of particular importance to the Republic of 

Poland, the authorities of the Republic of Poland may withdraw the waiver by 

providing a statement in writing to the competent U.S. forces authorities not later than 

thirty (30) days after receipt of the notification described in Paragraph 2 of this 

Article. The authorities of the Republic of Poland may also submit such a statement 

prior to receipt of such notification. 

2. Subject to any particular arrangements that may be made for minor offenses, U.S. 

forces shall promptly notify the authorities of the Republic of Poland of each case 

falling under the provisions of Paragraph 1 of this Article. 

3. In the event of dispute over jurisdiction, the competent authorities of the Parties 

shall promptly consult in order to resolve the dispute. Joint determination of 

jurisdiction shall normally be made not later than thirty (30) days after the date on 

which the consultation begins, unless the competent authorities of the Parties decide 

to extend this deadline by a specific period of time. Until these consultations are 

concluded, the Parties shall not bring the case to trial. 

4. Whenever a member of the force or the civilian component or dependent is 

prosecuted by the authorities of the Republic of Poland, jurisdiction shall be exercised 

by non-military courts of the Republic of Poland. 

5. Members of the force, members of the civilian component, or dependents shall not 

be tried in absentia without their consent, unless they have wrongfully avoided 

appearance before the court after properly receiving notice of the date of trial, and 

they have improperly absented themselves from U.S. forces authorities. 

6. U.S. forces shall assist the authorities of the Republic of Poland in obtaining the 

appearance before judicial authorities in the territory of the Republic of Poland of 

accused or suspected persons and witnesses who are members of the force or the 

civilian component or dependents at all proceedings where their presence is required. 

7. The authorities of the Republic of Poland shall assist the United States in obtaining 

the appearance of persons who are not subject to the military law of the United States 

at all proceedings conducted by U.S. forces in the territory of the Republic of Poland 

where their presence is required. 

8. Cooperation concerning assistance in the carrying out of all necessary 

investigations into offences, as referred to in Article VII, Paragraph 6(a), of the 

NATO SOFA, shall be carried out, whenever possible, directly among the authorities 

responsible for conducting the requested activities. The appropriate authorities of the 

21 
Parties may enter into arrangements concerning details of cooperation. Upon request, 

the appropriate authorities of one Party may participate in evidentiary activities 

conducted by the appropriate authorities of the other Party. In investigations of 

offenses, the authorities of one Party shall take into account any evidence collected or 

report of investigations by the appropriate authorities of the other Party in accordance 

with applicable laws and regulations. 

9. In U.S. proceedings concerning offenses committed in the territory of the Republic 

of Poland, all victims and witnesses shall be afforded all the rights and privileges 

afforded to U.S. victims and witnesses in accordance with U.S. law and regulations. 

10. Members of the force or of the civilian component shall be exempt from payment 

of fines, penalties, or similar assessments imposed by the authorities of the Republic 

of Poland concerning matters arising from the performance of official duty by such 

members. 

22 
Article 15 

Determination of Criminal Jurisdiction in Official Duty Cases 

For purposes of determining whether an alleged criminal offense has arisen out of an 

act or omission done in the performance of official duty by a member of the force or 

of the civilian component under Article VII, Paragraph 3(a)(ii), of the NATO SOFA, 

a certificate from an appropriate military authority of the United States that the act or 

omission that may have given rise to the alleged offense was done in the performance 

of official duty shall constitute conclusive proof of the fact. The authorities of the 

Republic of Poland may present any information bearing on the official duty 

determination to U.S. authorities and U.S. authorities shall take account of such 

information. In those cases where the authorities of the Republic of Poland believe 

the circumstances of the case require review of the determination, the authorities of 

the United States and the Republic of Poland will consult immediately. 

23 
Article 16 

Detention, Control, and Access 

1. The authorities of the Parties shall assist each other in the arrest of members of the 

force or the civilian component or dependents in the territory of the Republic of 

Poland and in handing them over to the authority that shall exercise jurisdiction. 

2. In furtherance of Article VII, Paragraph 5(a), of the NATO SOFA, and in addition 

to the notification requirement of Paragraph 2 of Article 14 of this Agreement, in 

cases where the Republic of Poland may have the exclusive right to exercise 

jurisdiction, U.S. forces authorities shall immediately inform the competent 

authorities of the Republic of Poland of a member of the force or of the civilian 

component or a dependent detained by U.S. authorities. 

3. The authorities of the Republic of Poland shall notify U.S. forces authorities 

immediately when a member of the force or the civilian component, or a dependent, is 

arrested or detained by such authorities. U.S. authorities shall have prompt access to 

any such individual, upon the request of U.S. forces. 

4. A U.S. forces' representative shall be permitted to be present during all 

proceedings, including interrogations, of such member or dependent by authorities of 

the Republic of Poland. A U.S. forces' representative shall also be permitted to be 

present during all proceedings by authorities of the Republic of Poland, including 

interrogations and judicial proceedings, involving members of the force or the civilian 

component or a dependent, who are victims of or witnesses to a crime. U.S. forces 

authorities shall be provided access to statements of such personnel and transcripts 

thereof, and to judgments and law enforcement reports where members of the force or 

the civilian component or dependent are victims. The U.S. forces' representative may 

not participate in such interrogations or proceedings. 

5. During all official proceedings, investigations, and interviews conducted by 

authorities of the Republic of Poland, the authorities of the Republic of Poland shall 

provide the services of a competent interpreter to a member of the U.S. forces or 

dependent who does not understand the Polish language, regardless of whether the 

individual is a defendant, suspect, witness, or victim. The authorities of the Republic 

of Poland shall provide written translation of documents essential for the proceeding, 

investigation, or trial into the English language for parties to the trial. Statements by 

members of the U.S. forces or dependents may be made in the English language, and 

authorities of the Republic of Poland shall not require such personnel to give 

statements in the Polish language. 

6. Members of the force, members of the civilian component, or dependents under 

investigation or pending trial by the authorities of the Republic of Poland shall remain 

or be placed under the control of U.S. authorities, if U.S. authorities so request, until 

the conclusion of all related judicial proceedings. U.S. authorities shall ensure the 

appearance of members of the force or of the civilian component and shall make best 

efforts to ensure the appearance of dependents before the authorities of the Republic 

of Poland in any proceedings that may require the presence of such person. Should a 

court of the Republic of Poland determine that pre-trial detention of a member of the 

force or of the civilian component, or of a dependent, is appropriate, notice of that 

24 
determination and the grounds upon which it is based shall be transmitted to the 

competent U.S. authorities without delay. If U.S. authorities desire to maintain 

control of the person in such case, the United States shall take full consideration of the 

terms and conditions set forth in the notice from the authorities of the Republic of 

Poland in determining the preventive measures and degree of restraint to be imposed. 

In particular, U.S. authorities shall endeavor to follow the preventive measures and 

terms of detention imposed by the court of the Republic of Poland to the maximum 

extent permitted by applicable U.S. law and regulations. In the event the judicial 

proceedings of the Republic of Poland are not completed within one year of their 

commencement, U.S. authorities shall be relieved of any obligations under this 

Paragraph but shall consult with the authorities of the Republic of Poland with a view 

toward extending the obligation or making the accused available to the authorities of 

the Republic of Poland. Thereafter, any extension of the obligation shall be by mutual 

agreement of the Parties. 

7. If pre-trial detention by authorities of the Republic of Poland is canceled or other 

preventive measures are taken with respect to a member of the force, a member of the 

civilian component, or a dependent suspected of a crime for which the Republic of 

Poland exercises its right to jurisdiction, the individual shall be transferred to the 

custody of U.S. forces. 

8. When a member of the force or the civilian component, or a dependent, has been 

convicted by a court of the Republic of Poland and an unsuspended sentence to 

confinement is adjudged, U.S. authorities may maintain control over the accused until 

the conclusion of all appellate proceedings and shall keep appropriate authorities of 

the Republic of Poland apprised of the accused's location. 

9. Any period of time spent in confinement imposed by the authorities of the 

Republic of Poland or by U.S. forces authorities shall be credited against any sentence 

eventually adjudged in the same case. 

10. Confinement imposed by a court of the Republic of Poland upon members of the 

force, members of the civilian component, or dependents shall be served in penal 

institutions of the United States or of the Republic of Poland as agreed between the 

Parties or their Executive Agents. Upon coordination with appropriate authorities of 

the Republic of Poland, U.S. authorities and families shall be permitted to visit such 

persons outside of regular visiting hours if such persons are confined in a penal 

institution of the Republic of Poland. In coordination with the authorities of the 

Republic of Poland, U.S. forces representatives and family members shall be 

permitted to provide persons confined in a penal institution of the Republic of Poland 

with assistance, including for their legal support, health, welfare, and morale, such as 

clothing, food, bedding, medical and dental care, and religious counseling. 

25 
Article 17 

Discipline 

1. U.S. forces authorities shall be responsible for maintaining discipline among 

members of the force and the civilian component present in the territory of the 

Republic of Poland. Military authorities of the Republic of Poland shall not exercise 

military discipline over members of the force and the civilian component present in 

the territory of the Republic of Poland. Nothing in this Article, however, shall limit 

the enforcement of the law of the Republic of Poland by law enforcement authorities 

of the Republic of Poland. 

2. In order to maintain discipline among members of the force, regularly constituted 

military units or formations of U.S. forces shall have the right to police agreed 

facilities and areas and to take all appropriate measures to ensure the maintenance of 

order and security on such premises. Where a portion of an agreed facility or area is 

jointly used with the Armed Forces of the Republic of Poland, U.S. forces authorities 

shall coordinate with the appropriate authorities of the Armed Forces of the Republic 

of Poland to establish cooperative procedures concerning the policing of those jointly 

used agreed facilities or areas. 

3. Outside agreed facilities and areas, U.S. forces military police shall be employed 

only subject to arrangements with the authorities of the Republic of Poland and in 

liaison with those authorities and in so far as such employment is necessary to 

maintain discipline and order among the members of the force. The Parties may agree 

to employ U.S. forces military police for other purposes as appropriate. 

26 
Article 18 

Claims 

1. Members of the force or of the civilian component shall not be subject to any 

proceedings for civil claims or administrative penalties arising out of acts or 

omissions by such persons in the performance of their official duties. Such claims 

may be presented to the appropriate authorities of the Republic of Poland and 

processed according to the provisions contained in Article VIII of the NATO SOFA. 

2. The Parties or their Executive Agents shall consult on the most appropriate way to 

handle any other claim, including a claim by a third party that is not covered by the 

NATO SOFA. 

3. For purposes of determining whether potential civil liability has arisen out of any 

act or omission done in the performance of official duty by a member of the force or 

the civilian component under Article VIII of the NATO SOFA, certification by the 

U.S. forces claims office having cognizance of the claim that the act or omission that 

may have given rise to the claim was done in the performance of official duty shall 

constitute conclusive proof of the fact. The authorities of the Republic of Poland may 

present any information bearing on the official duty determination to U.S. authorities, 

and U.S. authorities shall take account of such information. In those cases where the 

authorities of the Republic of Poland believe the circumstances of the case require 

review of the determination, authorities of the United States and the Republic of 

Poland will consult immediately. 

4. As used in this Article, the term "civilian component" shall include all persons, 

regardless of their nationality or place ofresidence, who are U.S. employees acting in 

the performance of official duty as assigned by U.S. forces, but shall not include U.S. 

contractors, U.S. contractor employees, other contractors and their employees, 

employees of non-commercial organizations, or employees of the military service 

activities contemplated in Articles 24, 25, and 26 of this Agreement, regardless of 

their nationality or place of residence. 

5. The settlement or adjudication of claims shall be carried out by the competent 

authorities of the Parties established in accordance with the respective law of the 

Parties. 

6. Members of the force and the civilian component, and dependents, shall not suffer 

default judgments or actions prejudicial to their interests in civil proceedings, if their 

temporary absence from the court is duly justified, including by official duties or 

authorized absence. 

7. In cases where the law of the Republic of Poland requires that compensation for 

damages be paid as a pension, such pension shall be subject to capitalization in 

accordance with the terms in force in the territory of the Republic of Poland. The 

appropriate agency of the United States shall pay the amount due within twelve (12) 

weeks. 

27 
Article 19 

Official Tax Exemptions 

1. Goods imported by or for U.S. forces for their exclusive use as set out in Paragraph 

1 of Article 21 of this Agreement or for supplying their military service support 

activities as defined in Article 24 of this Agreement shall be exempt from Value 

Added Tax (VAT), excise tax, or any similar or successor taxes, provided that the 

imported goods are declared on the certificate described in Article XI, Paragraph 4, of 

the NATO SOFA (currently Form 302) and U.S. forces is the consignee of such 

goods. The exemption shall be applied at the time of importation. For the purposes 

of this Agreement, importation and exportation shall include the movement of goods 

to or from any country, including countries with which the Republic of Poland shares 

a joint customs territory, to or from the territory of the Republic of Poland. 

2. Goods and services acquired by or for U.S. forces for the purposes prescribed in 

Paragraph 1 of this Article shall be exempt from VAT, excise tax, or any similar or 

successor taxes, fees, or charges. The exemption shall be applied at the time of 

purchase, if the transaction is confirmed by a document issued by U.S. forces that is 

submitted by U.S. forces to the appropriate tax authority of the Republic of Poland. 

Further, in the case of goods subject to excise tax, the time of sale exemption from 

excise tax shall be applied only if the goods are acquired from a tax warehouse and 

the transaction is confirmed by the document referenced above. In other cases, the 

exemption shall be granted by reimbursement on a quarterly basis of the tax paid. 

The reimbursement shall be paid within thirty (30) days after the tax authority of the 

Republic of Poland receives the request for such reimbursement. 

3. The competent authorities of the Republic of Poland shall be provided an 

appropriate document issued by U.S. forces certifying that the goods and services 

referred to in Paragraphs 1 and 2 of this Article were consigned to, acquired by, or 

intended for the use of U.S. forces or for supplying their military service support 

activities. This document may include a single certification for contracts requiring 

multiple deliveries. 

4. Procedures and forms required for the exemptions set out in Paragraphs 1 and 2 of 

this Article, as well as any applicable limitations on the quantity of goods, shall be set 

out in an implementing arrangement. 

5. The provisions of the law of the Republic of Poland pertaining to the obligation of 

an employer or self-employed individual to withhold or prepay income taxes shall not 

be applicable to income exempt from taxation in the territory of the Republic of 

Poland under the terms of this Agreement. 

6. The provisions of the law of the Republic of Poland pertaining to social security 

shall not be applicable to the salaries and emoluments of members of the force, 

members of the civilian component, U.S. contractors, and U.S. contractor employees 

who are U.S. citizens and who are not ordinarily resident in the territory of the 

Republic of Poland, European Union Member States, or European Free Trade 

Association States. 

28 
Article 20 

Personal Tax Exemptions 

1. Income of a member of the force or of the civilian component, or a dependent who 

is not solely a citizen of the Republic of Poland, shall be exempt from taxation in the 

territory of the Republic of Poland provided that such income is derived from U.S. 

Government employment. 

2. Income received by a member of the force or of the civilian component, or a 

dependent who is not solely a citizen of the Republic of Poland, from employment 

with the non-commercial organizations notified to the Joint Commission established 

under Article 36 of this Agreement shall be exempt from taxation in the territory of 

the Republic of Poland. 

3. Income of a member of the force or of the civilian component, or a dependent who 

is not solely a citizen of the Republic of Poland, shall be exempt from taxation in the 

territory of the Republic of Poland provided that such income is derived from sources 

outside the territory of the Republic of Poland. 

4. Periods during which a dependent is accompanying the member of the force or of 

the civilian component in the territory of the Republic of Poland shall not be 

considered as creating a change of residence or domicile for the purpose of 

determining one's tax residence under the law of the Republic of Poland. 

5. Income, including salaries and other remuneration, received by the following 

persons solely under an employment contract with a U.S. contractor shall be exempt 

from taxation in the territory of the Republic of Poland: 

a. U.S. contractor employees; and 

b. Dependents who are neither citizens solely of, nor ordinarily resident in, the 

Republic of Poland. 

6. Periods during which a U.S. contractor who is a natural person, or a U.S. 

contractor employee, is present in the territory of the Republic of Poland solely under 

a contract with or for U.S. forces shall not be considered as periods of presence within 

the territory of the Republic of Poland, or as creating a change of residence or 

domicile, for the purpose of taxation under the law of the Republic of Poland. 

7. Members of the force or of the civilian component, or dependents, shall not be 

liable to pay any tax, fee, license charge, or similar or successor charge, including 

VAT, in the territory of the Republic of Poland on the purchase, ownership, 

possession, transfer among themselves, or transfer in connection with death of their 

tangible movable property imported into the territory of the Republic of Poland or 

acquired for their own personal use. For purchases, subject to any mutually 

determined limitations, the exemption shall apply at the time of purchase, if feasible, 

or be reimbursed within thirty (30) days of a request, in accordance with an 

implementing arrangement. 

29 
8. Motor vehicles owned solely for personal use by a member of the force or of the 

civilian component, or dependents, shall be exempt from taxes related to their 

ownership, possession, and use. Other motor vehicles are subject to taxation in 

accordance with the law applicable in the territory of the Republic of Poland. Use of 

private motor vehicles-irrespective of their type-is subject to tolls for the use of 

roads, bridges, and tunnels paid by members of the general public. 

9. Members of the force or of the civilian component, or dependents, shall not be 

liable to pay any tax or similar fees on possession and use in the territory of the 

Republic of Poland of sound or television broadcast receiving apparatus or internet 

capable devices. 

30 
Article 21 

Importation and Exportation for Official Purposes 

1. With reference to Article XI of the NA TO SOFA, materiel, supplies, equipment, 

and other property (a) imported by U.S. forces, (b) for the exclusive use by or for U.S. 

forces, including to supply military service support activities, ( c) to be consumed in 

the performance of a contract with or on behalf of U.S. forces, or (d) to be 

incorporated into articles or facilities used by U.S. forces, shall be permitted entry into 

t4e territory of the Republic of Poland. Such entry shall be free from customs duties, 

import fees, or other charges. The Parties shall cooperate as may be necessary to 

ensure that the quantity of materiel, supplies, equipment, and other property imported 

is reasonable. U.S. forces shall provide the appropriate authorities of the Republic of 

Poland an appropriate certification that such materiel, supplies, equipment, and other 

property are being imported by or for U.S. forces or, in the case such imports are for 

exclusive use by U.S. forces or are to be used or consumed in the performance of a 

contract with or on behalf of U.S. forces or are to be incorporated into articles or 

facilities used by U.S. forces, that the materiel, supplies, equipment, or other property 

are being imported on behalf of U.S. forces. 

2. Tax exemptions applying to imports under this Article are set out in Article 19 of 

this Agreement. 

3. The exportation from the territory of the Republic of Poland by U.S. forces of the 

materiel, supplies, equipment, and other property referred to in Paragraph 1 of this 

Article shall be exempt from export customs duties, import fees, or other charges. 

4. Deposit of the certificate provided for in Article XI, Paragraph 4, of the NATO 

SOFA shall be accepted in lieu of a customs inspection by the customs authorities of 

the Republic of Poland of the goods imported or exported by or for U.S. forces under 

this Article. 

5. The Parties shall work together to safeguard against abuse of the exemptions 

within this Article. 

31 
Article 22 

Personal Importation and Exportation 

1. For the duration of their stay in the territory of the Republic of Poland, members of 

the force and of the civilian component, dependents, and U.S. contractor employees 

may, in accordance with mutually determined procedures, import their personal 

effects and furniture, and one private automobile per person 18 years or older, and 

other means of transport, free of customs duties and taxes. Such imports may not 

exceed reasonable amounts for personal use and must not indicate, by its nature or 

quantity, that the goods are being imported for commercial reasons. The property 

shall be listed in a document for the purpose of its identification as personal 

effects. This document shall be submitted to customs authorities of the Republic of 

Poland. Property and means of transport imported under this Article are to be reexported by the end of their stay, consumed, or otherwise disposed of in accordance 

with this Article. 

2. Members of the force and of the civilian component, dependents, and U.S. 

contractor employees may import other goods intended for their personal or domestic 

use or consumption free of customs duty and taxes during the time they, or in the case 

of dependents the relevant member of the force or of the civilian component being 

accompanied, are assigned in the territory of the Republic of Poland. This privilege 

shall apply not only to goods that are the property of such persons but also to goods 

sent to them by way of gift or delivered to them in fulfillment of contracts concluded 

with a person or entity not domiciled in the territory of the Republic of Poland. Such 

imports shall not exceed reasonable amounts for personal use and must not indicate, 

by its nature or quantity, that the goods are being imported for commercial reasons. 

Alcohol products, tobacco, and tobacco products shall not be imported through the 

military post office. The Parties intend that procedures will be detailed in an 

implementing arrangement. 

3. Tax and duty-free importation under Paragraph 1 of this Article does not include 

means of transport to be used for commercial purposes. Tax and duty free 

importation of alcohol products, tobacco, and tobacco products under Paragraph 1 of 

this Article shall be subject to such limitation as may be mutually determined between 

the U.S. forces and the authorities of the Republic of Poland in an implementing 

arrangement respectful of the law of the Republic of Poland. 

4. The property referred to in Paragraph 1 of this Article and other goods acquired 

free of taxes and/or duties may not be sold or otherwise transferred to persons in the 

territory of the Republic of Poland who are not entitled to import such property duty 

free, unless such transfer is approved by the appropriate authorities of the Republic of 

Poland. Payment of customs duties and any taxes due as the result of such 

transactions shall be the responsibility of the recipient of such property or goods. 

Transfers of duty-free goods taking place between members of the force, members of 

the civilian component, dependents, and U.S. contractor employees are not subject to 

customs duties and taxes. Such transfers are also permissible in the form of gifts to 

charitable organizations entitled by the appropriate authorities of the Republic of 

Poland to receive such goods with customs duties exemption. Means of transport may 

not be transferred to such organizations free of customs duties and taxes. 

32 
5. The authorities of the Republic of Poland shall accept duly filed police reports as 

primafacie evidence that tax and duty-free property of members of the force, 

members of the civilian component, dependents, and U.S. contractor employees has 

been stolen or lost, which shall relieve the individuals of any liability for payment of 

taxes or customs duties. U.S. forces shall be responsible for maintaining records of 

the theft or loss of tax- or duty-free goods as specified in an implementing 

arrangement, and also records of transfer of such goods. Such records shall be 

accepted by the authorities of the Republic of Poland as proof of these transfers. The 

type and scope of the records shall be set out in the implementing arrangement. 

6. Members of the force, members of the civilian component, dependents, and U.S. 

contractor employees may export and/or re-export, free of customs duties or charges, 

any goods acquired by them during their, or in the case of dependents the relevant 

member of the force or of the civilian component being accompanied, period of duty 

in the territory of the Republic of Poland or imported by them into the territory of the 

Republic of Poland. 

33 
Article 23 

Customs Procedures 

1. The authorities of the Republic of Poland shall ensure the smooth and rapid 

clearance of imports and exports contemplated under this Agreement, pursuant to 

Article XI of the NATO SOFA. 

2. Customs controls and clearance in accordance with Article XI of the NATO SOFA 

and this Agreement shall be implemented through procedures mutually determined 

between the appropriate authorities of the Republic of Poland and U.S. forces. Any 

customs inspection by the customs authorities of the Republic of Poland of incoming 

or outgoing personal property of members of the force, members of the civilian 

component, or dependents, shall be conducted when the property is delivered to or 

picked up from the individual's residence. 

3. U.S. forces classified information may be imported into and exported from the 

territory of Republic of Poland without being subjected to a customs inspection. U.S. 

forces classified information shall be appropriately marked and shall be certified as 

such by the appropriate U.S. forces authority. Before releasing U.S. forces classified 

information for import or export, the customs authorities of the Republic of Poland 

may request that an appropriate U.S. military authority review such certification. 

Details of procedures shall be set forth in an implementing arrangement. 

4. U.S. forces authorities shall establish appropriate measures to prevent abuses of the 

rights granted under Article XI of the NATO SOFA and Articles 21-23 of this 

Agreement. U.S. forces authorities and the authorities of the Republic of Poland shall 

cooperate in the prevention, detection, and resolution of any customs violations. 

34 
Article 24 

Military Service Support Activities 

1. With prior notification to the Polish Executive Agent, U.S. forces may, within 

agreed facilities and areas, establish, maintain, and operate military service support 

activities solely for use by members of the force, members of the civilian component, 

dependents, and such other authorized personnel as may be mutually determined and 

may construct, furnish, maintain, and operate military service support activities either 

directly or through a contract. Military service support activities may include: retail 

stores, such as military service exchanges and commissaries; financial activities; open 

messes; social and educational centers; and recreational service areas. Subject to the 

provisions of Article 8 of this Agreement, the authorities of the Republic of Poland 

shall not require U.S. forces to obtain permits and licenses to establish, maintain, and 

operate such activities. 

2. Military service support activities are integral parts of U.S. forces and shall be 

accorded the fiscal and customs exemptions granted to U.S. forces, including those 

provided in Articles 19 and 21 of this Agreement. Such military service support 

activities shall be established, maintained, operated, and controlled in accordance with 

applicable U.S. regulations. U.S. forces shall not be required to collect or pay taxes or 

other similar charges for activities related to the operation of military service support 

activities. 

3. U.S. forces authorities, in cooperation with the authorities of the Republic of 

Poland, shall adopt appropriate measures to prevent the sale of goods and property 

imported into or acquired in the territory of the Republic of Poland to persons who are 

not authorized to patronize such military service support activities. Limitations on the 

purchase by individual patrons of goods imported or acquired with exemption from 

taxes and customs duties may be established. Goods subject to these limitations may 

include alcohol products, tobacco products, gasoline, and items of significant value. 

35 
Article 25 

Financial Institutions 

1. U.S. forces may enter into contracts with financial institutions to maintain and 

operate Community Banks or Credit Unions or other financial activities, in order to 

provide retail banking services and other financial services in the territory of the 

Republic of Poland for the exclusive use of members of the force, members of the 

civilian component, dependents, those U.S. contractor employees and U.S. contractors 

who are individuals and who are nationals of the United States or are ordinarily 

resident in the United States, and other authorized personnel as mutually determined. 

2. Prior to commencement of operation of Community Banks or Credit Unions or 

other financial activities, U.S. forces shall notify the authorities of the Republic of 

Poland of the scope of financial services to be provided, and shall promptly report any 

change of that scope. 

3. Community Banks or Credit Unions or other financial activities mentioned in 

Paragraph 1 of this Article may be established, maintained, and operated solely within 

agreed facilities and areas and other mutually agreed locations. 

4. Provisions of this Article do not prejudice the right of U.S. forces and of their 

designated representatives and the authorized patrons referred to in Paragraph 1 of 

this Article to open and use bank accounts in accordance with the law of the Republic 

of Poland. 

5. Financial institutions mentioned in Paragraph 1 of this Article shall comply with 

procedures concerning customer due diligence, transaction monitoring, and reporting 

designed to counteract money laundering and terrorism financing in accordance with 

international norms. Specific procedures may be set forth in an implementing 

arrangement. 

6. Community Banks and Credit Unions or other financial activities mentioned in 

Paragraph 1 of this Article shall be established and operated in accordance with 

applicable U.S. regulations and shall be supervised by relevant U.S. forces authorities. 

The authorities of the Republic of Poland are not liable for activities conducted under 

this Article. 

7. U.S. forces authorities shall ensure that the financial institutions referred to in 

Paragraph 1 of this Article observe the provisions of this Article. 

36 
Article 26 

Military Postal Services 

1. The United States may establish, maintain, and operate military post offices for the 

purpose of collection, transportation, and delivery of postal items and the provisions 

ofrelated postal services exclusively for use by U.S. forces, members of the force, 

members of the civilian component, U.S. contractors, U.S. contractor employees, 

dependents, and U.S. military retirees. Importation of goods through military post 

offices is limited to those persons authorized to import goods free of duty and tax and 

is subject to the limitations established in accordance with Paragraph 2 of Article 22 

of this Agreement. 

2. Items posted at military post offices may bear stamps of the United States. 

3. Official mail shall not be subject to customs inspection, search, or seizure by 

authorities of the Republic of Poland. 

4. Customs inspections shall be carried out in accordance with procedures mutually 

determined between the appropriate authorities of the Republic of Poland and U.S. 

forces. 

37 
Article 27 

Telecommunications 

1. U.S. forces shall respect environmental and safety laws and regulations in the 

operation of telecommunications equipment in the territory of the Republic of Poland. 

The Executive Agents shall consult regarding the operation of such equipment with 

the goal to mitigate endangerment of human health and safety. Such consultations 

should be conducted prior to the use of new equipment by U.S. forces in the territory 

of the Republic of Poland or upon request of either of the Executive Agents. 

2. U.S. forces shall be allowed to operate their own telecommunication systems (as 

the term "telecommunication" is defined in the Constitution and Convention of the 

International Telecommunication Union, with annexes, done at Geneva December 22, 

1992, as amended). This shall include the right to utilize such means and services as 

are required to ensure full ability to operate telecommunication systems, and the right 

to use all necessary radio frequencies for this purpose. In accordance with mutually 

determined procedures, U.S. forces shall coordinate with the Polish Executive Agent 

concerning the use of frequencies in order to avoid the occurrence of harmful 

interference from their operating equipment, unless, in exceptional cases, urgent 

operational circumstances do not permit such coordination. In such cases, U.S. forces 

shall notify the Polish Executive Agent as soon as possible. Use of radio frequencies 

shall be without charge to the United States. 

3. In the event that equipment of U.S. forces or contractors causes interference with 

the operation of equipment in the territory of the Republic of Poland or outside its 

territory, the competent authorities of the Republic of Poland shall act pursuant to the 

Constitution and Convention of the International Telecommunication Union, with 

annexes, done at Geneva December 22, 1992, as amended, and the relevant law of the 

Republic of Poland. If necessary, U.S. forces or contractors shall promptly eliminate 

such interference. 

38 
Article 28 

Logistics Support and Utilities 

1. For all logistics support not covered under Article 5 of this Agreement, the 

Republic of Poland shall make its best efforts, consistent with its national priorities, to 

provide to U.S. forces in the territory of the Republic of Poland, upon request, 

logistics support on a reimbursable basis, unless otherwise mutually determined by 

the Parties or their Executive Agents. As appropriate, such logistics support shall be 

provided in accordance with the ACSA or successor agreements. 

2. For any logistics support and reimbursement therefor not addressed by Paragraph 1 

of this Article, the Republic of Poland shall accord to U.S. forces treatment no less 

favorable than is accorded to the Armed Forces of the Republic of Poland, in 

accordance with mutually determined procedures. 

3. U.S. forces and contractors working or living in agreed facilities and areas shall be 

allowed to use water, electricity, and other public utilities on terms and conditions, 

including rates or charges, no less favorable than those available to the Armed Forces 

or the Government of the Republic of Poland in like circumstances, less taxes in 

accordance with Article 19 of this Agreement, unless otherwise agreed. U.S. forces' 

costs shall be equal to their proportionate share of the cost of such utilities unless 

otherwise agreed. 

39 
Article 29 

Currency 

1. U.S. forces shall have the right to import and export U.S. currency or instruments 

denominated in the currency of the United States in any amount. U.S. forces, 

members of the force, members of the civilian component, and dependents may use 

U.S. currency or instruments denominated in the currency of the United States for 

transactions inter se in the territory of the Republic of Poland. U.S. forces may also 

use U.S. currency or instruments denominated in the currency of the United States in 

any transaction where the counterparty is willing to accept such currency or 

instruments. 

2. Members of the force, members of the civilian component, and dependents may 

import U.S. currency and instruments denominated in currency of the United States as 

well as currency otherwise permitted to be imported by the law of the Republic of 

Poland, and may export any currency and instruments denominated in any such 

currency, provided that such member or dependent has either imported such currency 

or instruments or received such currency or instruments from U.S. forces authorities. 

Such imports and exports shall be subject to applicable reporting and control 

requirements of the Republic of Poland. 

3. U.S. forces authorities shall, in cooperation with the authorities of the Republic of 

Poland, take appropriate measures in order to prevent any abuse of the rights granted 

under this Article and to safeguard the system of foreign exchange regulations and the 

anti-money laundering and counter-terrorism financing legal regime of the Republic 

of Poland insofar as they apply to personnel and financial services covered by this 

Agreement. 

4. U.S. forces authorities may distribute to, or exchange for, members of the force, 

members of the civilian component, and dependents currency of, and instruments 

denominated in the currency of: 

a. the United States; 

b. the Republic of Poland; 

c. the Euro zone; and 

d. any other country, to the extent required for the purpose of authorized travel, 

including travel on leave. 

40 
Article 30 

Security 

1. The authorities of the Parties shall cooperate closely to ensure the protection, 

safety, and security of U.S. forces, U.S. contractors, U.S. contractor employees, and 

dependents. Within its capabilities, the Republic of Poland shall take such measures 

as are reasonable and necessary to ensure such protection, safety, and security. The 

Parties recognize that the Republic of Poland has overall responsibility to provide 

security within its territory. 

2. The Republic of Poland hereby recognizes that U.S. forces have all the rights and 

authorities necessary for U.S. forces' use, operation, defense, or control of agreed 

facilities and areas, including taking appropriate measures to maintain or restore order 

and to protect U.S. forces, U.S. contractor employees, and dependents. U.S. forces 

shall coordinate security plans and intends to coordinate such measures with the 

appropriate authorities of the Republic of Poland. 

3. Upon request of either Party and with the consent of the appropriate authorities of 

the Republic of Poland, U.S. forces authorities may operate outside of the agreed 

facilities and areas in order to ensure security of U.S. forces, U.S. contractors, U.S. 

contractor employees, and dependents. During such operations, U.S. forces 

authorities shall clearly identify their special status and shall immediately contact the 

appropriate authorities of the Republic of Poland, and act consistently with their 

instructions. 

4. If property of U.S. forces is stolen, lost, or taken illegally, the Republic of Poland 

shall take all reasonable measures to assist U.S. forces to regain possession of said 

property. 

41 
Article 31 

Environment and Safety 

1. The Parties agree to implement this Agreement in a manner consistent with the 

protection of the natural environment of the Republic of Poland and human health and 

safety, and to pursue a preventative rather than reactive approach to environmental 

protection. To this end, the Parties shall cooperate to ensure problems that may arise 

are dealt with immediately in order to prevent any lasting damage to the environment 

or endangerment of human health and safety. The United States shall respect the 

relevant law of the Republic of Poland concerning environmental protection. The 

competent authorities of the Parties shall cooperate in all matters relating to 

environmental protection. 

2. U.S. forces may dispose of U.S. unexpended ordnance in the territory of the 

Republic of Poland in accordance with mutually determined procedures and with due 

regard for public safety. 

3. U.S. forces authorities shall inform members of the force and the civilian 

component, dependents, and U.S. contractors who will be staying in the territory of 

the Republic of Poland of the Republic of Poland's environmental protection laws, 

including the provisions of this Agreement. The Parties agree to consult to ensure 

educational materials accurately reflect the Republic of Poland's environmental 

protection law. 

4. The Parties shall fully cooperate in the timely exchange of all relevant existing 

information concerning environmental and health protection at a site used by the 

United States. The environmental standards applied by the United States shall 

accurately reflect the more protective of United States, Republic of Poland, or 

applicable international agreement standards. To that end, during the development 

and periodic review of environmental standards, the Parties shall cooperate and 

consult to ensure that Republic of Poland standards are accurately reflected or that the 

U.S. standards and those in any applicable international agreement provide for the 

protection that is at least equal to standards of the Republic of Poland. 

5. The United States shall not intentionally release any hazardous waste or hazardous 

materials owned by it and, if a spill occurs, shall expeditiously take actions in 

accordance with procedures consistent with applicable agreements in order to contain 

the environmental contamination resulting from the spill. The United States shall 

promptly inform the appropriate authorities of the Republic of Poland of the incident 

and the actions taken. If the incident occurs outside of the agreed facilities or areas, 

such actions shall be coordinated with appropriate authorities of the Republic of 

Poland. As allowed under U.S. law and regulations, U.S. forces intend such actions 

also to include steps to mitigate endangerment to human health and safety. 

6. The United States shall not be responsible for the unintentional release of any preexisting hazardous wastes, hazardous materials, or contamination. 

7. Prior to starting works that either Party has reason to believe could result in the 

release of pre-existing environmental contamination, hazardous waste, or hazardous 

substances, the United States shall consult with the Republic of Poland on the scope 

42 
of work to be conducted and the technologies to be utilized. The United States shall 

utilize technologies that protect, to the maximum extent reasonable, against the 

release of such pre-existing contamination. 

8. If the United States has to remove or contain pre-existing hazardous wastes, 

hazardous materials, or contamination, due to the Republic of Poland not addressing 

such waste, materials, or contamination, the cost to the United States if removed or 

contained shall constitute a credit against any claim arising from damage for which 

the United States is responsible under Article 18 of this Agreement. 

9. The United States shall provide to the Republic of Poland data and information in 

its possession to allow the competent authorities of the Republic of Poland to carry 

out regular measurements and observations at a site necessary to enable the Republic 

of Poland to manage its environmental programs, monitor the current condition of the 

environment, and monitor implementation of environmental, health, and safety 

standards. Subject to prior coordination and the access provisions of any site-specific 

agreement, the competent authorities of the Republic of Poland shall take any 

measures provided for by the law of the Republic of Poland to monitor the state of the 

environment and use of the environment by the United States. The Executive Agents 

shall consult promptly regarding any concerns and potential mitigation actions related 

to such measurements and observations. 

10. The Republic of Poland shall promptly undertake to inform the United States 

about potential environmental, health, and safety emergencies arising within the 

territory of the Republic of Poland from sources other than the United States that may 

affect the health and welfare of members of the force, members of the civilian 

component, dependents, U.S. contractors, U.S. contractor employees, or authorized 

activities, and shall take prompt action to respond to such emergencies, including 

advising the United States of the actions to be taken. The United States shall 

promptly undertake to inform the Republic of Poland about potential environmental, 

health, and safety emergencies arising from its activities within the territory of the 

Republic of Poland and take prompt action to respond to such emergencies, advising 

the Republic of Poland of the actions to be taken. 

11. Specific processes to ensure the timely application of the provisions of this 

Article shall be addressed in an implementing arrangement between the Parties or 

their Executive Agents. Those processes shall be designed to avoid administrative 

delay that would result in greater environmental damage or increased health or safety 

threats. 

12. As may be necessary for the environmentally sound management of hazardous 

wastes, U.S. forces shall provide all information required under the Basel Convention 

on the Control ofTransboundary Movements of Hazardous Wastes and their Disposal 

done at Basel on March 22, 1989 (the "Basel Convention"), and other provisions of 

international and European Union law to which the Republic of Poland is a Party or is 

obligated to comply, for the transboundary movement of hazardous wastes. The 

Republic of Poland shall designate an entity to act on behalf of U.S. forces as the 

competent authority for the purpose of required notifications under the Basel 

Convention. 

43 
Article 32 

Healthcare 

1. The Parties agree to implement this Agreement in a manner consistent with the 

protection of public health. The United States shall respect the relevant law of the 

Republic of Poland concerning public health while ensuring due regard for the health 

of members of the force, members of the civilian component, dependents, and U.S. 

contractor employees. The Parties agree to pursue a preventative rather than reactive 

approach towards communicable human, animal, and plant diseases. The competent 

authorities of the Parties shall cooperate in matters relating to the public health of both 

Parties. Both Parties shall cooperate promptly and inform each other as to specific 

procedures and practices governing medical conduct in the event of outbreaks of 

contagious human or animal diseases that threaten public health in order to ensure the 

safety of both U.S. personnel and citizens of the Republic of Poland. 

2. Prior to reporting for duty in the territory of the Republic of Poland, members of 

the force are to be determined by U.S. forces authorities to be medically qualified to 

perform duties in accordance with U.S. laws and regulations. Members of the civilian 

component, dependents, and U.S. contractor employees shall be encouraged to have 

health examinations prior to arrival in the territory of the Republic of Poland. In the 

event that the World Health Organization declares an epidemic or pandemic in a 

country from which a member of the civilian component or a U.S. contractor 

employee departs for the Republic of Poland, such member of the civilian component 

or U.S. contractor employee shall receive an appropriate health examination prior to 

entry into the territory of the Republic of Poland. 

3. Members of the force, members of the civilian component, dependents, and U.S. 

contractor employees may receive health care at public health care facilities located in 

the territory of the Republic of Poland. In such cases, the authorities of the Republic 

of Poland shall assist such persons with the medical documentation required for health 

insurance claims reimbursement. Costs related to this health care shall be the 

responsibility of the recipient of the services, with no requirement to pay in advance 

upon presentation of proof of health insurance. 

44 
Article 33 

Contracting Procedures 

1. U.S. forces may enter into and execute contracts for the acquisition of goods and 

services, including construction, in the territory of the Republic of Poland. U.S. 

forces may procure from any source. Such procurement shall be in accordance with 

U.S. laws and regulations. 

2. U.S. forces shall inform prospective contractors concerning the application of U.S. 

laws and regulations relating to contracting. 

3. U.S. forces shall publicize information to prospective contractors in the territory of 

the Republic of Poland concerning planned procurements to be executed in the 

territory of the Republic of Poland, to the maximum extent feasible and to the same 

extent provided to prospective contractors within the United States. 

4. U.S. forces shall utilize Polish natural persons and legal entities as suppliers of 

goods and services to the extent feasible in accordance with U.S. laws and 

regulations. 

5. To the extent permissible, U.S. forces shall accord to contractors who are citizens 

of the Republic of Poland and who are registered legal entities in the territory of the 

Republic of Poland treatment no less favorable than that accorded to contractors who 

are not citizens of the Republic of Poland and legal entities not registered in the 

Republic of Poland. 

6. The authorities of the Republic of Poland shall accord to U.S. forces treatment in 

regard to the procurement of goods and services no less favorable than that accorded 

to the Armed Forces of the Republic of Poland. 

45 
Article 34 

Status of Contractors 

1. U.S. contractors and U.S. contractor employees shall be exempt from laws and 

regulations of the Republic of Poland with respect to the terms and conditions of their 

employment to perform work under contracts with U.S. forces, and with respect to 

required work permits, and the licensing and registration of businesses and 

corporations solely with regard to the provision of goods and services to U.S. forces 

in the territory of the Republic of Poland. 

2. U.S. contractors shall be exempt from all corporate or excise taxes arising solely 

from the delivery to U.S. forces of goods or services, or from construction of facilities 

for U.S. forces. U.S. contractors also shall not be subject to any form of income or 

profits tax by the Republic of Poland or its political subdivisions on that portion of 

income or profits derived from a contract or subcontract with U.S. forces. 

3. The rights of U.S. contractors and U.S. contractor employees arising under this 

Agreement shall not apply to contracts other than those relating to goods and services 

provided under contracts or subcontracts with or for U.S. forces. 

4. Contractors and contractor employees shall be allowed access to facilities to which 

access is controlled by the authorities of the Republic of Poland to the extent required 

to allow them to go to and from agreed facilities and areas where their presence is 

required for the performance of a contract. Once approved, and subject to the 

provisions of this Paragraph, access to such facilities shall remain in effect for the 

duration of the performance of the contract. The access shall be granted within no 

more than five (5) working days and, in exceptional circumstances, within no more 

than three (3) working days, from the date the Republic of Poland receives the 

request. Such access may be denied, suspended, or withdrawn by U.S. forces 

authorities or the authorities of the Republic of Poland for reasons of security or due 

to misconduct on the part of the contractor or contractor employee. If competent 

authorities of one Party deny, withdraw, or suspend such access, they shall state the 

reasons for their decision in writing to the competent authorities of the other Party. 

Contractors and contractor employees who have not received access but have not been 

denied access may be escorted, upon prior coordination with the appropriate Polish 

commander or his or her designee, and after providing any necessary information, by 

a person authorized by the competent authorities of the Republic of Poland, if 

available, or by a member of the force or of the civilian component or a contractor 

designated by the U.S. authorities, to and from the agreed facilities and areas where 

their presence is required for the performance of the contract through the facilities to 

which access is controlled by the competent authorities of the Republic of Poland. 

The scope of information and procedure for the request shall be as mutually 

determined between the Executive Agents. 

46 
Article 35 

Labor 

1. U.S. forces and organizations conducting those military service activities described 

in Articles 24, 25, and 26 of this Agreement may employ local civilian employees and 

dependents in the territory of the Republic of Poland, and shall determine the 

numbers, duties, qualifications, and suitability of persons to be employed, including 

that they may be required to have no record of criminal conviction. Such dependents 

shall not be required to possess a work permit. The employment of local civilian 

employees shall take place on the basis of a written employment contract. 

2. U.S. forces, and such organizations mentioned in Paragraph 1 of this Article, shall 

set terms and conditions in their employment of local civilian employees in 

accordance with applicable U.S. laws and regulations taking into consideration 

prevailing wages in the territory of the Republic of Poland. Such employment terms 

and conditions shall respect Polish labor law, including by providing the level of 

protection granted to such employees not less favorable than envisaged in the labor 

law of the Republic of Poland, to the degree that is not inconsistent with this 

Agreement or the military requirements of U.S. forces. 

3. Wages for local civilian employees shall be set after additionally taking into 

consideration any tax obligations of the employee, as well as other contributions and 

payments, including to social security, the Labor Fund, and the State Fund for 

Rehabilitation of Disabled Persons. The Parties or their designees shall establish 

mutually determined procedures in an implementing arrangement in order to 

implement this Paragraph. Local civilian employees shall only be hired after such an 

implementing arrangement is concluded. 

4. Establishment and modification of the job grading system, wages, benefits other 

than social contributions referred to in Paragraph 3 of this Article, and supplementary 

payments paid to local civilian employees shall remain within the sole authority of 

U.S. forces and such organizations mentioned in Paragraph 1 of this Article, as 

applicable, with due consideration given to provisions of the law of the Republic of 

Poland regarding the minimal remuneration for work. 

5. Local civilian employees employed in the territory of the Republic of Poland shall 

not have the right to strike. 

6. Local civilian employees shall be allowed access, from the date of their 

employment, to a facility to which access is controlled by the authorities of the 

Republic of Poland to the extent required to allow them to go to and from agreed 

facilities and areas where their presence is required for the performance of their 

employment. Once approved, and subject to the provisions of this Paragraph, access 

to such facilities shall remain in effect for the duration of the performance of their 

employment. The access shall be granted within no more than five (5) working days 

and, in exceptional circumstances, within no more than three (3) working days, from 

the date of receiving the request. Such access may be denied, suspended, or 

withdrawn by U.S. forces authorities or authorities of the Republic of Poland for 

reasons of security or due to the employee's misconduct. If competent authorities of 

47 
one Party deny, withdraw, or suspend such access, they shall state the reasons for 

their decision in writing to the competent authorities of the other Party. 

7. Within the framework of the Joint Commission, a Labor Subcommittee shall be 

established. Issues relating to employment of local civilian employees, including 

labor-management relations, may be discussed within the Joint Commission and its 

Labor Subcommittee. Employee complaints or grievances regarding administrative 

and disciplinary actions, including terminations of employment contracts, shall be 

reviewed and resolved at the lowest competent level through consultation between the 

employee and the employer. Specific procedures for the resolution of employment 

disputes and employee complaints through Labor Subcommittee and Joint 

Commission intervention shall be set out in an implementing arrangement. In the 

event that all measures of consultation above are exhausted, the employee shall have 

the right to submit his or her claims to the courts of the Republic of Poland within 

fourteen (14) days from the completion of the consultation proceedings. 

8. Local civilian employees employed within agreed facilities and areas shall be 

subject to U.S. forces regulations in respect to maintenance of public order and safety, 

insofar as such regulations do not contravene the law of the Republic of Poland. 

48 
Article 36 

Implementation and Dispute Settlement 

1. As appropriate, the Parties or their designees shall enter into implementing 

arrangements to carry out the provisions of this Agreement. 

2. In accordance with Articles VII and XIII of the NATO SOFA, the Parties shall, 

within their power, assist each other in the prevention, detection, and resolution of any 

abuses of the tax and customs regulations and in ensuring payment of duties, taxes, 

and penalties resulting from such abuses. 

3. Any divergence in views or disputes regarding the interpretation or application of 

this Agreement shall be resolved at the lowest competent level through consultation 

between the Parties or their Executive Agents and shall not be referred to any national 

or international court, tribunal or other similar body, or any third party for settlement. 

4. The Parties hereby establish a Joint Commission to facilitate implementation of 

this Agreement. The Joint Commission shall consist of governmental representatives 

appointed by the Parties or their designees. As soon as possible after this Agreement 

enters into force, the Parties or their designees shall notify each other of their 

respective representatives charged with developing the terms ofreference of the Joint 

Commission and shall designate the co-chair for their side. The Joint Commission 

shall determine its own procedures, consistent with this Agreement, and arrange for 

such auxiliary organs and administrative services as may be considered appropriate in 

the implementation of this Agreement. Each Party shall bear the costs of its 

participation in the Joint Commission. 

49 
Article 37 

Final Provisions 

1. This Agreement shall enter into force in accordance with the internal law of each 

Party and upon the date of the later of the written notifications, through diplomatic 

channels, whereby the Parties inform each other that all their internal procedures 

necessary to bring this Agreement into force have been fulfilled. 

2. This Agreement has been concluded for an indefinite period of time. It may be 

terminated by written notification by either Party and in that event it terminates two 

(2) years after the receipt of the notification. 

3. Upon entry into force, this Agreement shall supersede the Agreement Between the 

Government of the United States of America and the Government of the Republic of 

Poland on the Status of the Armed Forces of the United States of America in the 

Territory of the Republic of Poland, signed at Warsaw December 11, 2009 ("the 

SSA"), and the Agreement Between the Government of the United States of America 

and the Government of the Republic of Poland Concerning Cooperation, effected by 

exchange of notes at Warsaw, June 22 and July 15, 2015, as amended ("the ACC"). 

4. All implementing agreements and arrangements to the SSA and ACC shall 

continue in effect as implementing agreements or arrangements to this Agreement to 

the extent that implementing agreements or arrangements are not in conflict with this 

Agreement. The Parties agree that, in cases where there is conflict with this 

Agreement, the terms of this Agreement shall prevail, and the Parties, or their 

Executive Agents, as appropriate, shall work expeditiously to modify or amend any 

such implementing agreement or arrangement to conform with this Agreement. 

5. This Agreement may be amended at any time by mutual written agreement of the 

Parties. Any such amendments shall enter into force pursuant to the terms set out in 

Paragraph I of this Article. 

6. Annexes to this Agreement, and any appendices thereto, shall form an integral part 

of this Agreement and may be amended by written agreement of the Parties or their 

Executive Agents. 

DONE at Warsaw, this 15th day of August, 2020, in duplicate, in the English and 

Polish languages, both texts being equally authentic. 

FOR THE GOVERNMENT OF FOR THE GOVERNMENT OF 

THE UNITED STATES OF AMERICA: THE REPUBLIC OF POLAND: . \ 

i 

l tl!fflrtrfl / 

t 

I 

I 

I 

50 
0 

ANNEXA 

Agreed Facilities and Areas 

• Lask Air Base 

• Drawsko Pomorskie Training Area 

• Zagan Training Area (including Military Training Center, and Zagan, Karliki, 

Trzebieii, Boleslawiec, and Swiytosz6w Military Complexes) 

• Skwierzyna Military Complex 

• Powidz Air Base and Military Complex 

• Poznan Military Complex 

Lubliniec Military Complex 

• Toruii Military Complex 

• Orzysz / Bemowo Piskie Training Area 

• Miroslawiec Air Base 

• U stka Training Area 

• Czarne Training Area 

• W ydrzyn Training Area 

• Biedrusko Training Area 

• Nowa Dyba Training Area 

• Wroclaw Airport (Wroclaw-Strachowice) 

• Krak6w-Balice Airport (Balice) 

• Katowice Airport (Pyrzowice) 

• Dyblin Air Base 

A-1 
ANNEXB 

Support to U.S. Forces' Presence 

In furtherance of the principles and objectives referenced in the Preamble of this 

Agreement and the Joint Declarations referenced therein, including that the United States 

plans to enhance its current military presence, and in order to support more effectively 

the presence of U.S. forces in the territory of the Republic of Poland; and 

Recognizing the need to provide infrastructure and logistics support to meet U.S. forces' 

requirements in order to enable the deployment and employment of U.S. forces to, 

within, and through the territory of the Republic of Poland, the Parties agree to the 

following special measures: 

I. Definitions 

For the purpose of this Annex: 

1. "Poland-Provided Infrastructure" (hereinafter "PPI") shall mean the contributions of 

the Republic of Poland to build, improve, and outfit infrastructure. PPI contributions 

shall not apply to the Redzikowo Ballistic Missile Defense site or NA TO Enhanced 

Forward Presence (eFP) activities. 

2. "Poland-Provided Logistics Support" (hereinafter "PPLS") shall mean the 

contributions of Republic of Poland to satisfy the logistical requirements of U.S. forces in 

the territory of the Republic of Poland. PPLS contributions shall not apply to the 

Redzikowo Ballistic Missile Defense site or NA TO eFP activities. 

II. Poland-Provided Infrastructure (PPI) 

I. The PPI contributions provided by the Republic of Poland shall typically be "in-kind." 

Cash contributions for PPI shall be provided by the Republic of Poland to the U.S. 

Executive Agent in advance for the development of project criteria packages, design 

surveillance, construction surveillance, and in the exceptional cases described in this 

Paragraph. The Parties intend that the Executive Agents will work together in 

implementation of PPI, including in the described exceptional cases. The Parties 

mutually acknowledge that exceptional cases include when, in consultation between the 

Executive Agents: 

(a) the U.S. Executive Agent determines that in-kind procedures do not meet the 

requirements of U.S. forces, including where the contractor must be a U.S. 

firm or require U.S. contract award and implementation because of security 

requirements; 

B-1 
(b) the U.S. Executive Agent determines resolution of identified design or 

construction deficiencies is not initiated within thirty (30) days of initial 

notification by the U.S. Executive Agent to the Polish Executive Agent; and 

(c) the Executive Agents mutually determine that it is a more practical or 

economically beneficial option. 

In cases of the U.S. Executive Agent's determinations in Subparagraphs (a) and (b) 

above, the U.S. Executive Agent shall inform the Polish Executive Agent as soon as 

possible. In all exceptional cases, contracts shall be awarded by U.S. forces in 

accordance with Article 33 of this Agreement. The Republic of Poland shall remit cash 

payments to the U.S. Executive Agent for exceptional cases within sixty (60) days of 

initial notification to the Polish Executive Agent. Details concerning cash contributions 

for such exceptional cases will be the subject of consultation by the Executive Agents, 

including within the framework of the Joint Commission and any subcommittees, as 

appropriate. Cash contributions to the U.S. Executive Agent under this Paragraph shall 

be made in U.S. Dollars. 

2. The Republic of Poland shall remit PPI cash payments to the U.S. Executive Agent for 

project criteria package development, design surveillance, and construction surveillance 

in U.S. Dollars no later than March 1 of each year. The date of such payments during the 

first calendar year of this Agreement shall be as mutually determined. 

3. The Polish Executive Agent shall be responsible for the design, contract award, 

construction, and construction management of in-kind PPI projects. The U.S. Executive 

Agent shall approve all construction design and development, including final design 

approval, to ensure U.S. standards and requirements, including U.S. operational 

requirements, are met. The U.S. Executive Agent shall be responsible for the 

development of project criteria packages, design surveillance, and construction 

surveillance. In the exceptional cases referenced in Paragraph II.I of this Annex, the 

U.S. Executive Agent is also responsible for the full design and construction of such PPI 

projects. PPI shall include outfitting, including provision of furniture, fixtures, and 

equipment for the provided facilities. Polish materials and services shall be used to the 

maximum extent practicable for in-kind PPI construction, provided they meet applicable 

U.S. standards. 

4. The Polish Executive Agent shall award construction contracts only to contractors 

selected from a mutually determined pre-qualified list of eligible contractors, identified 

based upon jointly approved criteria of eligibility. The Polish Executive Agent shall 

implement construction projects in accordance with the corresponding timeline as 

identified during project design. 

5. In-kind PPI projects shall meet U.S. standards and requirements, including U.S. 

operational requirements. As part of its design and construction surveillance functions, 

the U.S. Executive Agent shall be entitled to conduct design reviews during the design 

phase of projects, and to conduct construction inspections at reasonable times during all 

phases of construction. Upon completion of construction, the Executive Agents shall 

B-2 
conduct a joint pre-acceptance inspection of in-kind PPI projects. Following this preacceptance inspection, the U.S. Executive Agent shall notify the Polish Executive Agent 

in writing of any deficiencies it has identified. The Polish Executive Agent shall initiate 

resolution of the identified deficiencies, as determined by the U.S. Executive Agent, 

within thirty (30) days after the date of the inspection. If the Republic of Poland is 

unable or unwilling to initiate resolution of the deficiencies prior to expiration of the 

thirty (30) day period, the U.S. Executive Agent shall have the right to correct the 

deficiencies either through the use of members of U.S. forces or by contracting for such 

corrections in accordance with Article 33 of this Agreement. The Republic of Poland 

shall be responsible for the costs of any such corrections as notified in writing by the U.S. 

Executive Agent. 

6. Within thirty (30) days of acceptance of facilities constructed under the PPI program, 

a joint inspection of the project shall be conducted and a written report prepared. The 

report shall reflect the condition of all facilities, improvements, and other property. Upon 

final acceptance by both Executive Agents, PPI facilities shall be made available for U.S. 

forces use. 

7. The project list, found in Appendix 1 to this Annex, represents the list of projects the 

Republic of Poland shall construct for use by U.S. forces. The Executive Agents shall 

consult as necessary, but no less than biannually, on implementation of the project list 

including any mutually determined adjustments to the project list. In exceptional cases, 

the Executive Agents shall consult and favorably consider project list additions 

supporting emergent operational requirements of U.S. forces. 

8. The Executive Agents shall jointly establish the prioritization and execution timeline 

of PPI projects at a given agreed facility and area, as well as the timeline, including 

planning, design, surveillance, and construction, of PPI projects for the upcoming 

calendar year not later than July 31 of the preceding calendar year. Due to unforeseen or 

emergent circumstances, the U.S. Executive Agent may, in consultation with the Polish 

Executive Agent, substitute a project or adjust the execution prioritization of projects 

within the current Polish Fiscal Year, provided the revised project is of equal or lesser 

cost than the original project and is feasible. To reduce cost overruns, minimize 

construction schedule delays, and limit changes in the scope of individual projects, the 

Executive Agents shall regularly review the aforementioned prioritization and execution 

timelines of PPI projects. 

9. Additional implementing details of PPI may be described by the Executive Agents in 

separate implementing arrangements or appendices to this Annex. 

III. Poland-Provided Logistics Support (PPLS) 

1. The PPLS contributions provided by the Republic of Poland shall typically be "inkind." Cash contributions for PPLS shall be provided by the Republic of Poland to the 

U.S. Executive Agent in the exceptional cases described in this Paragraph. The Parties 

B-3 
intend that the Executive Agents will work together in implementation of PPLS, 

including in the described exceptional cases. The Parties mutually acknowledge that 

exceptional cases include when, in consultation between the Executive Agents: 

(a) the U.S. Executive Agent determines that in-kind procedures do not meet the 

requirements of U.S. forces, including where the contractor must be a U.S. 

firm or require U.S. contract award and implementation because of security 

requirements; 

(b) the U.S. Executive Agent determines resolution of identified deficiencies is 

not initiated within thirty (30) days of initial notification by the U.S. 

Executive Agent to the Polish Executive Agent; and 

( c) the Executive Agents mutually determine that it is a more practical or 

economically beneficial option. 

In cases of the U.S. Executive Agent's determinations in Subparagraphs (a) and (b) 

above, the U.S. Executive Agent shall inform the Polish Executive Agent as soon as 

possible. In all exceptional cases, any contracts shall be awarded by U.S. forces in 

accordance with Article 33 of this Agreement. Cash contributions shall be provided in 

U.S. Dollars within sixty (60) days of initial notification to the Polish Executive Agent. 

2. Under PPLS, the Republic of Poland shall provide to U.S. forces at the agreed 

facilities and areas designated in Annex A to this Agreement, upon request and in full 

without a right to reimbursement by the United States, the following: 

(a) All facility and infrastructure sustainment and operations requirements, such 

as: 

1. Utilities (including electricity, water, sanitation/refuse collection and 

disposal, wastewater processing, heat, ventilation, and air conditioning), 

11. Industrial waste, medical waste, and hazardous waste/material collection 

and removal/disposal, 

iii. Facility and area sustainment, restoration, and modernization services, 

1v. Utility and ground support fuels, 

v. Lodging services, 

v1. Food services, 

v11. Laundry and custodial services, 

v111. On and off-installation shuttle services, 

1x. Fuel distribution services, 

x. Storage services, including storage of ammunition and fuel, 

xi. Fire and emergency services response, and Role l medical services, 

x11. Installation security / defense, and 

xm. Telecommunications infrastructure installation and maintenance services; 

B-4 
(b) War reserve materiel / prepositioned equipment storage and maintenance 

services; 

(c) Seventy-five (75) percent of the cost of fuels, including aviation fuels and 

ground transportation fuels up to the volume established, at least annually, in 

consultation between the Executive Agents (generally this would be equal to 

the annual statement of requirements provided by the U.S. Executive Agent in 

accordance with Paragraph 3 below), and fifty (50) percent of the cost of fuels 

beyond the established volume; and 

( d) Other logistical support as mutually determined by the Executive Agents. 

The Republic of Poland shall provide host nation labor and equipment, including 

equipment rental, necessary to meet U.S. forces' requirements covered by this Paragraph. 

Polish materials and services shall be used to the maximum extent practicable for in-kind 

PPLS provided they meet applicable U.S. requirements and standards. 

3. In accordance with mutually determined procedures, requests for PPLS contributions 

should be provided to the Polish Executive Agent via a statement of requirements for 

each agreed facility and area. The U.S. Executive Agent may also provide such 

statements of requirements due to unforeseen circumstances or emergent operational 

requirements. 

4. In-kind PPLS shall meet U.S. standards and requirements, including U.S. operational 

requirements. In the event that the Republic of Poland is unable to provide such PPLS to 

meet such standards or requirements, and following notification to the Polish Executive 

Agent, the Executive Agents shall consult to determine a payment mechanism, including 

the provision of cash by the Republic of Poland to the U.S. Executive Agent to enable 

U.S. forces or U.S. contractors to effect or procure such logistics equipment, supplies, 

and services. 

5. The Polish Executive Agent shall award in-kind PPLS contracts only to contractors 

selected from a mutually determined pre-qualified list of eligible contractors, identified 

based on jointly approved criteria of eligibility. 

6. The Executive Agents shall consult as necessary, but no less than biannually, on 

implementation of PPLS, including any mutually determined adjustments to the scope of 

PPLS provided in Paragraph IIl.2 of this Annex. 

7. Additional implementing details of PPLS may be described by the Executive Agents 

in separate implementing arrangements or appendices to this Annex. 

B-5 
APPENDIX 1 

TO 

ANNEXB 

List of Polish-Provided Infrastructure Projects 

Poznan Military Complex 

(US. Forces Headquarters (HQ) Elements) 

1. Command and Control (C2) Facility 

2. Information Systems Facility and Network Architecture 

3. Expand Billeting Capacity [supporting up to 700 personnel] 

4. Dining Facility [ supporting up to 700 personnel] 

5. Maintenance Building Renovation and Motorpool 

Drawsko Pomorskie Training Area 

(Combat Training Center and Support Location) 

1. Staging and Marshalling Area [supporting up to 3,600 personnel] 

2. Information Systems Facility and Network Architecture 

3. Combat Training Center facilities 

Wroclaw Airport (Wroclaw-Strachowice) 

(US. Forces Aerial Port of Debarkation (APOD) Primary Operating Location) 

1. APOD Ramp [4 x C-5 aircraft capable] 

2. Taxiways to APOD Ramp 

3. Hot Cargo Pad/ Munitions Handling/ Munitions Holding Area 

[1 x C-5 aircraft capable, includes supporting up to 70 thousand (k) pounds 

(lbs) Net Explosive Weight (NEW)] 

4. Aerial Port Facilities (Cargo & Material handling) 

5. Passenger Terminal 

6. Contingency Beddown Area [supporting up to 550 personnel] 

7. Railhead and Rail Extensions 

8. Anti-Terrorism I Force Protection Upgrades - APOD site 

9. Dining Facility [supporting up to 450 personnel] 

10. Dormitory and Laundry Facilities [supporting up to 450 personnel] 

11. Medical/ Dental Clinic 

12. Fitness Center 

13. Post Office 

14. Operations Administration Facility 

15. Armory 

16. Communications Infrastructure 

17. Vehicle Maintenance/Motorpool Area 

B-1-1 
Lask Air Base 

(U.S. Forces Remotely Piloted Aircraft (RP A) Primary Operating Location) 

1. RPA Ramp [supporting up to 12 RPAs] 

2. RPA Hangars [supporting up to 12 RPAs] 

3. Connecting Taxiways [for RPA Ramp and Hangars] 

4. RP A Cockpit Pads 

5. Munitions Storage Areas [4.2 million (M) lbs NEW] 

6. Munitions Holding Area [supporting up to 30k lbs NEW] 

7. Hot Cargo Pad [l x C-5 aircraft capable, supporting up to 30k lbs NEW] 

8. Contingency Beddown Area [ supporting up to 550 personnel] 

9. General Administration Facility 

10. Medical/ Dental Clinic 

11. Armory 

12. RP A Squadron Operations Facility 

13. Post Office 

14. Dining Facility [supporting up to 450 personnel] 

15. Dormitory and Laundry Facilities [supporting up to 450 personnel] 

16. Anti-Terrorism/ Force Protections Upgrades 

17. Ground Communications and Data Support Area 

18. Communications Infrastructure 

19. Motorpool Area 

Powidz Air Base and Military Complex 

(U.S. Forces Aviation, Logistics, Special Operations, and Air Defense Location) 

1. Ammunition Storage Facility [31 Earth Covered Magazines - 12.4M lbs NEW] 

2. Large Bulk Fuel Storage and Distribution Facility 

[ 1.5M gal with 800k gallons fuel system supply point] 

3. Information Systems Facility and Network Architecture 

4. Deployable Air Base System (DABS) Storage Facility 

5. Special Operations Forces (SOP) C2 Logistics Facility [Battalion (BN) -level] 

6. Barracks - 6 [supporting up to 2400 personnel] 

7. Dining Facilities - 2 [supporting up to 1,428 personnel each] 

8. Mission Command Complex 

[l x Brigade (BDE)-level HQ, 4 x BN-level HQs] 

9. Medical/ Dental Clinic 

10. Logistics Operations Supply Support Activity, Maintenance, and Motorpool 

11. Rotary Wing Aviation Parking Apron, Wash Apron, and Fuel Point 

[ supporting up to 51 aircraft] 

12. Rotary Wing Aviation Maintenance Hangars [supporting up to 51 aircraft] 

13. Rotary Wing Aviation Ground Vehicle Maintenance and Motorpool 

14. Air Defense Artillery Mission Command HQ [BN-level] 

B-1-2 
Lubliniec Military Complex 

(US Forces SOF Operating Location) 

1. SOF Operations Facility [Company (CO) -level] 

Zagaii Training Area and Tormi and Skwierzyna Military Complexes 

(US Forces Armored Brigade Combat Team Location) 

1. Staging and Marshalling Area (Swiytosz6w, Trzebien, Pstrq2e) 

[supporting up to 4,800 personnel] 

2. Railroad Track and Railhead (Swiytosz6w) [3 spurs, 1 siding] 

3. Bulk Fuel Storage and Distribution Facility (Swiytosz6w) 

[IM gallons with 800k gallons fuel system supply point] 

4. Brigade Complex [l x BDE-level HQ, 7 x BN-level HQs] 

5. Barracks [supporting up to 4,800 personnel] 

6. Dining Facilities [ supporting up to 4,800 personnel] 

7. CO Operations Facilities - 37 

8. Ground Vehicle Maintenance Facilities - 7 

9. Motorpool Facilities - 7 

10. BDE Support BN Warehouse 

11. Medical / Dental Clinic 

12. Brigade Complex Support Facilities 

13. Information Systems Facility and Network Architecture 

14. Training Barracks and Dining Facility (Torun) 

[supporting up to 430 personnel] 

Krakow-Balice Airport (Balice) 

(US Forces APOD Secondary Operating Location) 

1. Runway [C-5 aircraft capable] 

2. Aerial Port Ramp [2 x C-5 aircraft capable] 

3. Connecting Taxiways 

4. Aerial Port Facilities (Cargo & Material handling) 

5. Passenger Terminal/ Area 

6. Contingency Beddown Area [supporting up to 550 personnel] 

7. Railhead and Rail Extensions 

8. Anti-Terrorism/ Force Protection Upgrades 

9. Hot Cargo Pad / Munitions Handling / Munitions Holding Area 

[l x C-5 aircraft capable, includes supporting up to 30k lbs NEW within site 

constraints] 

B-1-3 
Katowice Airport (Pyrzowice) 

(US. Forces APOD Secondary Operating Location) 

1. Aerial Port Ramp [2 x C-5 aircraft capable] 

2. Connecting Taxiways 

3. Aerial Port Facilities (Cargo & Material handling) 

4. Passenger Terminal / Area 

5. Contingency Beddown Area [supporting up to 550 personnel] 

6. Railhead and Rail Extensions 

7. Anti-Terrorism I Force Protection Upgrades 

8. Hot Cargo Pad/ Munitions Handling/ Munitions Holding Area 

[1 x C-5 aircraft capable, includes supporting up to 30k lbs NEW] 

Miroslawiec Air Base 

(US. Forces RP A Secondary Operating Location) 

1. RPA Shelters [supporting up to 12 RPAs] 

2. RP A Cockpit Pads 

3. Anti-Terrorism I Force Protection Upgrades 

4. Ground Communications and Data Support Area 

5. Communications Infrastructure 

6. Munitions Holding Area [supporting up to 30k lbs NEW] 

7. Munitions Storage Area [supporting up to 200k lbs NEW] 

8. Hot Cargo Pad [1 x C-5 aircraft capable, supporting up to 30k lbs NEW] 

9. Contingency Beddown Area [supporting up to 550 personnel] 

10. RP A Squadron Operations Facility 

11. Armory 

12. Fitness Center 

D~blin Air Base 

(US. Forces RP A Secondary Operating Location) 

1. RP A Squadron Operations Facility 

2. RPA Ramp [supporting up to 12 RPAs] 

3. Parallel Taxiway and Connecting Taxiways [for RPA Ramp and Shelters] 

4. RPA Shelters [supporting up to 12 RPAs] 

5. RPA Cockpit Pads 

6. Anti-Terrorism I Force Protection Upgrades 

7. Ground Communications and Data Support Area 

8. Communications Infrastructure 

9. Munitions Holding Area [supporting up to 30k lbs NEW] 

10. Munitions Storage Area 

[ supporting up to 25k lbs NEW within site constraints] 

11. Hot Cargo Pad [1 x C-5 aircraft capable, supporting up to 30k lbs NEW] 

12. Contingency Beddown Area [supporting up to 550 personnel] 

B-1-4 
UMOWA 

MI.E;DZY RZJ\DEM STANOW ZJEDNOCZONYCH AMERYKI 

A 

RZJ\DEM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 

0 WZMOCNIONEJ WSPOLPRACY OBRONNEJ 
SPIS TRESCI 

Preambula 

Artykul 1 

Artykul 2 

Artykul 3 

Artykul 4 

Artykul 5 

Artykul 6 

Artykul 7 

Artykul 8 

Artykul 9 

Artykul 10 

Artykul 11 

Artykul 12 

Artykul 13 

Artykul 14 

Artykul 15 

Artykul 16 

Artykul 17 

Artykul 18 

Artykul 19 

Artykul 20 

Artykul 21 

Artykul 22 

Artykul 23 

Artykul 24 

Artykul 25 

Artykul 26 

Artykul 27 

Artykul 28 

Artykul 29 

Artykul 30 

Artykul 31 

Artykul 32 

Artykul 33 

Artykul 34 

Artykul 35 

Artykul 36 

Artykul 37 

Aneks A 

Aneks B 

Celi zakres 

Definicje 

Korzystanie z uzgodnionych obiekt6w i teren6w 

Wlasnos6 mienia 

Wsparcie dla obecnosci sil zbrojnych USA 

Rozlokowane materialy 

Umundurowanie 

Bron 

Wjazd, pobyt i wyjazd os6b 

Licencje zawodowe 

Pojazdy silnikowe 

Prawajazdy 

Ruch statk6w powietrznych, jednostek plywaj<'!cych i pojazd6w 

Jurysdykcja karna 

Okreslenie jurysdykcji karnej w przypadkach obowiqzk6w sluzbowych 

Zatrzymanie, nadz6r i dostyp 

Dyscyplina 

Roszczenia 

Zwolnienia podatkowe dla cel6w oficjalnych 

Zwolnienia podatkowe dla cel6w osobistych 

Import i eksport dla cel6w oficjalnych 

Import dla cel6w osobistych 

Procedury celne 

Wojskowa uslugowa dzialalnos6 wspierajqca 

Instytucje finansowe 

Wojskowe uslugi pocztowe 

Telekomunikacja 

W sparcie logistyczne i media 

Waluta 

Bezpieczenstwo 

Ochrona srodowiska i BHP 

Ochrona zdrowia 

Procedury kontraktowe 

Status wykonawc6w kontraktowych 

Praca 

Wykonanie Umowy i rozstrzyganie spor6w 

Postanowienia koncowe 

Uzgodnione obiekty i tereny 

Wsparcie dla obecnosci sil zbrojnych USA 

Zalqcznik 1 do Aneksu B Lista projekt6w infrastrukturalnych zapewnianych przez Polsky 

str. 2/62 
Preambula 

Rz,id Stan6w Zjednoczonych Ameryki (,,Stany Zjednoczone") i Rz,id Rzeczypospolitej 

Polskiej, dalej zwane l,icznie ,,Stronami", a pojedynczo ,,Stron,i"; 

Uznaj,ic, ze obecne i wylaniaj,ice sic; wyzwania dla bezpieczenstwa maj,i regionalne 

i globalne implikacje i wplywaj,i na zywotne interesy Stron; 

Uwzglc;dniaj,ic fakt, iz zaciesnienie wzajemnej wsp6lpracy w dziedzinie obronnosci znacz,ico 

wzmocni istniej,ice stosunki mit;dzy Stanami Zjednoczonymi a Rzecz,ipospolit,i Polsk,i, 

a takze ich zobowi,izania z zakresu bezpieczenstwa; 

D,iz,ic do rozwoju wlasnej oraz zbiorowej zdolnosci do obrony przed atakami zbrojnymi oraz 

odstraszania, odpowiedzi oraz obrony przed jakimkolwiek agresorem, zwracaj,ic szczeg6ln,i 

uwagc; na Kartc; Narod6w Zjednoczonych sporz,idzon,i w San Francisco dnia 26 czerwca 

1945 roku oraz Traktat P6lnocnoatlantycki, sporz,idzony w Waszyngtonie dnia 4 kwietnia 

1949 roku, oraz na utrzymanie mic;dzynarodowego pokoju i bezpieczenstwa; 

Uznaj,ic, iz na podstawie porozumienia mic;dzy Stanami Zjednoczonymi a Rzecz,ipospolit,i 

Polsk,i, czlonkowie sil zbrojnych USA, czlonkowie rodzin oraz wykonawcy kontraktowi 

USA mog,i przebywac na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 

Bior,ic pod uwagc; fakt, ze obecnosc sil zbrojnych USA, czlonk6w rodzin oraz wykonawc6w 

kontraktowych USA na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach niniejszej Umowy 

odbywa sic; za zgod,i Rzeczypospolitej Polskiej i z pelnym poszanowaniem prawa 

Rzeczypospolitej Polskiej; 

Uwzglt;dniaj,ic deklaracjc; ,,Obrona wolnosci i budowanie dobrobytu poprzez amerykanskopolskie partnerstwo strategiczne", przyjc;t,i 18 wrzesnia 2018 roku w Waszyngtonie, 

,,Wsp6ln,i deklaracjc; o wsp6lpracy obronnej w zakresie obecnosci sil zbrojnych Stan6w 

Zjednoczonych w Rzeczypospolitej Polskiej", podpisan,i 12 czerwca 2019 roku oraz 

,,Wsp6ln,i deklaracjt; na temat poglc;biania wsp6lpracy obronnej", podpisan,i 23 wrzesnia 

2019 roku; 

D,iz,ic do wsp6ldzielenia odpowiedzialnosci za utrzymanie pobytu Sil Zbrojnych Stan6w 

Zjednoczonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w spos6b sprawiedliwy 

i zr6wnowazony; 

Uznaj,ic stosowanie Umowy mic;dzy Panstwami-Stronami Traktatu P6lnocnoatlantyckiego 

dotycz,icej statusu ich sil zbrojnych, sporz,idzonej w Londynie dnia 19 czerwca 1951 roku 

zwanej dalej ,,umow,i NATO SOFA" i d,iz,ic do uzupelnienia jej postanowien; 

Uznaj,ic Umowc; nabycia i uslug wzajemnych mic;dzy Departamentem Obrony Stan6w 

Zjednoczonych Ameryki i Ministrem Obrony Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej, 

podpisan,i w Warszawie dnia 28 listopada 2012 roku i w Stuttgarcie dnia 3 grudnia 2012 

roku, (,,umowa ACSA"); oraz 

Odnosz,ic sic; do postanowien Umowy mic;dzy Rz,idem Stan6w Zjednoczonych Ameryki 

a Rz,idem Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie srodk6w bezpieczenstwa sluz,icych ochronie 

informacji niejawnych w sferze wojskowej, podpisanej w Warszawie dnia 8 marca 2007 

roku; 

Uzgodnily co nastc;puje: 

str. 3/62 
Artykul 1 

Celi zakres 

1. Niniejsza Umowa, zgodnie z prawem i regulacjami wewnytrznymi, oraz wlasciwymi 

zobowiqzaniami miydzynarodowymi kazdej ze Stron, ma na celu promowanie: 

a. wzajemnej priorytetyzacji wsp6lpracy miydzy Stronami w sprawach zwiqzanych 

z obronnosciq, w tym wsp6lpracy bilateralnej oraz wsp6lpracy w ramach NATO 

w dqzeniu do osiqgniycia cel6w i zasad wymienionych w Preambule niniejszej Umowy; 

b. wzmocnienia zdolnosci Stron do wypelnienia ich zobowiqza11 zwiqzanych 

z bezpieczenstwem oraz ze wzajemnq obronq; 

c. regulamych konsultacji na temat zagrozen i wyzwa11 dla miydzynarodowego pokoju 

i bezpieczenstwa; 

d. wymiany informacji i doswiadczen w zakresie strategicznych kwestii obronnosci 

i bezpieczenstwa; oraz 

e. wzmocnionej wsp6lpracy w zakresie rozwoju zdolnosci, planowania obronnego, 

szkolenia wojskowego, technologii, wyposazenia oraz wsparcia. 

2. Niniejsza Umowa uzupelnia umowy NATO SOFA i bardziej szczeg6lowo okresla status 

i warunki regulujqce pobyt sil zbrojnych USA, w tym czlonk6w sil zbrojnych i personelu 

cywilnego oraz czlonk6w rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Niniejsza Umowa, 

w okreslonych sytuacjach w niej wskazanych, okresla r6wniez status i warunki regulujqce 

pobyt wykonawc6w kontraktowych USA i pracownik6w wykonawc6w kontraktowych USA 

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zwiq2ku z dostawq towar6w i swiadczeniem uslug 

silom zbrojnym USA. 

3. Zobowiqzania wynikajqce dla Stron z niniejszej Umowy oraz kazdego porozumienia lub 

porozumien wykonawczych nie stanowiq uszczerbku dla zwierzchnictwa kazdej ze Stron nad 

jej terytorium i wlasciwymi silami, jak r6wniez prawa kazdej ze stron do samoobronny, 

zgodnie z prawem miydzynarodowym. 

4. W sprawach nieuregulowanych niniejszq Umowq stosuje siy odpowiednie postanowienia 

umowy NATO SOFA, jesli takowe istniejq. 

str. 4/62 
Artykul2 

Definicje 

Dla cel6w niniejszej Umowy, wyrazenie: 

a. ,,sily zbrojne USA" - oznacza podmiot obejmujqcy czlonk6w sil zbrojnych, personelu 

cywilnego oraz cale mienie, sprzyt i materialy Sil Zbrojnych USA, w tym informacje 

oficjalne USA, znajdujqce siy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 

b. ,,sily zbrojne" - posiada takie samo znaczenie, jak w Artykule I ustyp 1 litera (a) umowy 

NATO SOFA. 

c. ,,personel cywilny" oznacza osoby, o kt6rych mowa w Artykule I ustyp 1 litera (b) umowy 

NATO SOFA i odnosi siy takze do: 

(i) obywateli USA, kt6rzy Sq zatrudnieni przez Stany Zjednoczone i kt6rzy sluzq przy 

silach zbrojnych USA; 

(ii) pracownik6w organizacji niepolskich i nie prowadzqcych dzialalnosci 

gospodarczej, kt6rzy Sq obywatelami Stan6w Zjednoczonych bqdz osobami 

zamieszkalymi na stale w Stanach Zjednoczonych i kt6rzy nie Sq osobami 

zamieszkalymi na stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, i kt6rzy wylqcznie 

w celu dbania o dobro, morale lub edukacjy sil zbrojnych USA towarzyszq tym silom 

zbrojnym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; oraz 

(iii) czlonk6w rodzin zatrudnionych przez sily zbrojne USA, takze w celach 

prowadzenia wojskowej dzialalnosci wspierajqcej opisanej w Artykulach 24, 25 i 26 

niniejszej Umowy, oraz organizacje nie prowadzqce dzialalnosci gospodarczej 

wspomniane w niniejszym ustypie. 

Dia cel6w Artykulu 14 niniejszej Umowy, wyrazenie ,,personel cywilny" nie odnosi siy do 

os6b posiadajqcych jedynie obywatelstwo Rzeczypospolitej Polskiej lub os6b zamieszkalych 

na stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dla cel6w Artykulu 18 niniejszej Umowy, 

wyrazenie ,,personel cywilny" nie odnosi siy do os6b, o kt6rych mowa w punkcie (ii) 

powyzej. 

d. ,,czlonek rodziny" - oznacza osoby, o kt6rej mowa w Artykule I ustyp 1 litera ( c) umowy 

NATO SOFA, oraz osoby, kt6ra z powod6w prawnych, finansowych lub zdrowotnych jest 

zalezna od czlonka sil zbrojnych lub personelu cywilnego, pozostaje na jego lub jej 

utrzymaniu, zamieszkuje wsp6lnie z takim czlonkiem i przebywa na terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej za zgodq sil zbrojnych USA. 

e. ,,wykonawca kontraktowy" - oznacza osoby fizycznq, kt6ra nie jest czlonkiem sil 

zbrojnych ani personelu cywilnego, osoby prawnq albo inny podmiot posiadajqcy zdolnosc 

prawnq, dostarczajqcy towary lub swiadczqcy uslugi silom zbrojnym USA na podstawie 

umowy lub umowy o podwykonawstwo zawartej z silami zbrojnymi USA lub na ich rzecz. 

f. ,,wykonawca kontraktowy USA" - oznacza osoby fizycznq, kt6ra nie jest obywatelem 

Rzeczypospolitej Polskiej i nie jest osobq zamieszkalc1 na stale na terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej lub osoby prawnq, kt6ra nie jest zarejestrowana na terytorium 

str. 5/62 
Rzeczypospolitej Polskiej, orazjest obecna na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu 

dostarczania towar6w i swiadczenia uslug silom zbrojnym USA na podstawie umowy 

zawartej z silami zbrojnymi USA lub na ich rzecz. 

g. ,,pracownik wykonawcy kontraktowego USA" - oznacza osoby fizycznq, kt6ra nie jest 

obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej ani osobq zamieszkalq na stale na terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej, kt6ra pozostaje w stosunku pracy z wykonawcq kontraktowym 

USA i kt6ra wykonuje pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zwiqzku z umowq 

lub umowq o podwykonawstwo na dostawy towar6w lub swiadczenie uslug silom zbrojnym 

USA. 

h. ,,lokalny pracownik cywilny" - oznacza osoby, kt6ra nie jest czlonkiem sil zbrojnych ani 

personelu cywilnego, uprawnionq do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i do 

zatrudnienia zgodnie z Artykulem 35 niniejszej Umowy. 

i. ,,uzgodnione obiekty i tereny" - oznacza tereny, obiekty, budynki lub konstrukcje na 

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bydqce wlasnosciq lub pozostajqce w zarzqdzie 

Rzeczypospolitej Polskiej i uzywane przez sily zbrojne USA za zgodq Rzeczypospolitej 

Polskiej. Zgodnie z Artykulem. 3 niniejszej Umowy oraz z pelnym poszanowaniem dla 

polskiego dow6dztwa nad uzgodnionymi obiektami i terenami w tym dla czysci wskazanych 

przez Rzeczpospolitq Polskq do jej wylqcznego uzytkowania, uzgodnione obiekty i tereny 

bydq wsp6lnie uzytkowane, za wyjqtkiem ich czysci szczeg6lowo okreslonych przez Strony 

lub ich organy wykonawcze do wylqcznego uzytku sil zbrojnych USA. Uzgodnione obiekty 

i tereny Sq wymienione w Aneksie A do niniejszej Umowy. Strony lub ich organy 

wykonawcze mogq w przyszlosci wskazac dodatkowe uzgodnione obiekty i tereny. 

j. ,,informacje niejawne" - oznacza informacje wytworzone przez lub dla Ministerstwa 

Obrony Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej lub Departamentu Obrony Stan6w 

Zjednoczonych Ameryki (w Stanach Zjednoczonych okreslane jako ,,wojskowe informacje 

niejawne"), lub informacje, kt6rymi one prawnie dysponujq lub kt6re znajdujq siy pod ich 

kontrolq, i kt6re wymagajq ochrony zgodnie z prawem i regulacjami wewnytrznymi Stron 

oraz postanowieniami niniejszej Umowy. Informacje niejawne mogq miec formy ustnl:l, 

wizualnl:l, elektronicznl:l, formy dokumentu, lub dowolnl:l innl:l formy, w tym takze formy 

sprzytu lub technologii. 

k. ,,organ wykonawczy" - oznacza Ministra Obrony Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej 

i Departament Obrony Stan6w Zjednoczonych lub ich przedstawicieli. 

str. 6/62 
Artykul 3 

Korzystanie z uzgodnionych obiektow i terenow 

1. Uznajqc wzajemne korzysci wynikajqce z obecnosci sil zbrojnych USA na terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej w ramach wsp6lnych dzialan obronnych, Rzeczpospolita Polska 

udostypnia silom zbrojnym USA bez koszt6w wynajmu lub podobnych koszt6w uzgodnione 

obiekty i tereny, w tym uzgodnione obiekty i tereny uzytkowane wsp6lnie przez Sily Zbrojne 

Rzeczypospolitej Polskiej i sily zbrojne USA, zgodnie ze szczeg6lowymi umowami 

zawartymi pomiydzy obiema Stronami i z nalezytym uwzglydnieniem warunk6w 

operacyjnych i bezpieczenstwa. 0 ile nie postanowiono inaczej, sily zbrojne USA plaeq 

swojq proporcjonalnq czysc wszystkich niezbydnych koszt6w eksploatacji i utrzymania 

zwiqzanych z korzystaniem przez nie z uzgodnionych obiekt6w i teren6w. 

2. Z pelnym poszanowaniem suwerennosci i prawa Rzeczypospolitej Polskiej, w tym jej 

zobowiqzan prawnomiydzynarodowych, po konsultacji i biorqc pod uwagy stanowiska Stron, 

sily zbrojne USA, wykonawcy kontraktowi USA, pracownicy wykonawc6w kontraktowych 

USA, lokalni pracownicy cywilni sil zbrojnych USA, czlonkowie rodzin oraz pojazdy, 

jednostki plywajqce i statki powietrzne uzywane przez sily zbrojne USA lub na ich rzecz, Sq 

uprawnione do niezakl6conego dostypu do uzgodnionych obiekt6w i teren6w oraz 

korzystania z nich w celu wizyt, szkolenia, cwiczen, przemieszczania siy, tranzytu, wsparcia 

i czynnosci z nim zwiqzanych, tankowania statk6w powietrznych, tankowania jednostek 

plywajqcych, lqdowania statk6w powietrznych i przywracania ich zdolnosci do lotu, 

tymczasowej konserwacji pojazd6w, jednostek plywajqcych i statk6w powietrznych, 

zakwaterowania personelu, lqcznosci, stacjonowania i rozmieszczenia sil i material6w, 

rozlokowania sprzytu, zapas6w i material6w, wsparcia i wsp6lpracy w zakresie 

bezpieczenstwa, prowadzenia wsp6lnych lub polqczonych cwiczen, dostarczania pomocy 

humanitarnej i na wypadek klyski zywiolowej, operacji w sytuacjach nadzwyczajnych, 

prowadzenia robot budowlanych w celu wsparcia wsp6lnie uzgodnionych dzialan, a takze 

innych cel6w co do kt6rych Strony lub ich organy wykonawcze mogq siy porozumiec, w tym 

takze tych wykonywanych w ramach Traktatu P6lnocnoatlantyckiego. Szkolenie wojskowe 

i cwiczenia sq, w zaleznosci od potrzeb, przedmiotem koordynacji i ustalen, przez organy 

wykonawcze. 

3. Rzeczpospolita Polska upowaznia sily zbrojne USA do prowadzenia kontroli dostypu do 

uzgodnionych obiekt6w i teren6w, lub ich czysci, kt6re zostaly przekazane silom zbrojnym 

USA do wylqcznego uzytkowania. Organy wykonawcze dokonujq koordynacji w zakresie 

procedur dostypu do uzgodnionych obiekt6w i teren6w wsp6luzytkowanych przez sily 

zbrojne USA oraz Sily Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej w celu zapewnienia 

bezpieczenstwa. 

4. W przypadku cwiczen i innych dzialan prowadzonych poza uzgodnionymi obiektami 

i terenami, na wniosek, polski organ wykonawczy udziela silom zbrojnym USA 

i wykonawcom kontraktowym USA, w zakresie, w jakim jest to mozliwe i z poszanowaniem 

bezpieczenstwa publicznego, wsparcia w uzyskaniu czasowego dostypu oraz prawa do 

korzystania z: 

(a) nieruchomosci gruntowych oraz obiekt6w bydqcych wlasnosciq Skarbu Panstwa 

(w tym dr6g, port6w, linii kolejowych, dr6g wodnych i lotnisk), kt6re nie nalezq do 

uzgodnionych obiekt6w i teren6w; 

str. 7/62 
(b) nieruchomosci gruntowych oraz obiektow bt;dq.cych wlasnosciq. samorzq.du 

terytorialnego; oraz 

( c) prywatnych nieruchomosci gruntowych oraz obiektow. 

Wsparcie to zostaje udzielone bez kosztow dla sil zbrojnych USA lub wykonawcow 

kontraktowych USA. 

5. Polski organ wykonawczy jest odpowiedzialny za uzyskanie wszelkich upowaznien 

i zezwolen wymaganych przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej w najwit;kszym mozliwym 

zakresie. Amerykanski organ wykonawczy udziela pomocy polskiemu organowi 

wykonawczemu poprzez niezwloczne dostarczenie, na wniosek, odpowiednich, istniejqcych, 

mozliwych do ujawnienia informacji, dokumentow i analiz technicznych, o ile jest to 

wlasciwe. Stany Zjednoczone nie ponoszq oplat za uzyskiwanie takich upowaznien oraz 

zezwolen. 

6. Sily zbrojne USA oraz wykonawcy kontraktowi mogq wykonywac roboty budowlane oraz 

dokonywac zmian i ulepszen w uzgodnionych obiektach i terenach, w celu realizacji dzialan 

i celow wymienionych w niniejszym Artykule. Sily zbrojne USA wspolpracujq z polskim 

organem wykonawczym w kwestiach zwic:!,zanych z wymienionymi robotami budowlanymi, 

zmianami i ulepszeniami, w oparciu o wsp6lny zamiar Stron, by wymagania techniczne 

i standardy zwiqzane z robotami budowlanymi, w tym standardy bezpieczenstwa robot 

budowlanych, w przypadku kazdych takich robot prowadzonych przez Sily Zbrojne USA lub 

na ich rzecz, byly zgodne z wymaganiami i standardami obu Stron. W tym celu uprzednie 

postanowienia niniejszego ustt;pu Sq wdrazane zgodnie ze wspolnie okreslonymi 

procedurami, ktore mogq zostac ustalone, w porozumieniu wykonawczym, w zaleznosci od 

sytuacji. Sily zbrojne USA mogq prowadzic wymienione roboty budowlane oraz dokonywac 

zmian i ulepszen z wykorzystaniem czlonkow sil zbrojnych USA. Amerykanski organ 

wykonawczy dostarcza polskiemu organowi wykonawczemu koniecznych informacji 

technicznych dotyczc:!,cych robot budowlanych, ktore umozliwic:!, takq wspolpract;. Strony 

uznajq, ze prawo Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie planowania przestrzennego, robot 

budowlanych jak rowniez innych dzialan zwic:!,zanych z umozliwieniem prowadzenia robot 

budowlanych, nie ma zastosowania do dzialan podejmowanych przez lub na rzecz sil 

zbrojnych USA. 

7. Strony wsp6lpracujq przy dlugoterminowym planowaniu dotyczqcym uzytkowania 

i rozwoju uzgodnionych obiektow i teren6w oraz obszar6w otaczajqcych uzgodnione obiekty 

i tereny, w celu zapewnienia wykonania niniejszej Umowy w perspektywie dlugoterminowej. 

8. W momencie zwrotu Rzeczypospolitej Polskiej przez Stany Zjednoczone jakichkolwiek 

obiektow lub teren6w lub ich czt;sci, Stany Zjednoczone przekazujq polskiemu organowi 

wykonawczemu istniejqcq dokumentacjt; powykonawczq, instrukcje obslugi i utrzymania 

orazjakiekolwiek gwarancje pozostajqce w mocy. 

9. Stany Zjednoczone mogq budowac obiekty tymczasowe lub na potrzeby sytuacji 

nadzwyczajnych. Wyrazenie ,,obiekty tymczasowe lub na potrzeby sytuacji nadzwyczajnych" 

odnosi sit; do obiekt6w o charakterze niestalym i przeznaczonych do uzytkowania wylc:!,cznie 

przez okres niezbydny do osi~gniycia tymczasowego ograniczonego celu, dla ktorego Sq 

budowane. Dla celow Artykulu 4 niniejszej Umowy takie obiekty Sq traktowane jako 

konstrukcje przenosne i zostajq usunit;te przez Stany Zjednoczone po ustaniu tymczasowej 

str. 8/62 
potrzeby lub sytuacji nadzwyczajnej, chyba ze organy wykonawcze uzgodniq, ze korzystne 

jest pozostawienie ich na miejscu przez dalszy okres. W odpowiednich przypadkach Stany 

Zjednoczone mogq wnioskowac o przeprowadzenie przyspieszonego procesu koordynacji 

i konsultacji. Jesli wnioskuje siy o przyspieszony proces, sily zbrojne USA nie rozpoczynajq 

robot budowlanych, jesli polski organ wykonawczy zglosi sprzeciw. Jezeli jednak polski 

organ wykonawczy nie zglosi formalnego sprzeciwu w terminie piytnastu (15) dni od 

otrzymania od amerykanskiego organu wykonawczego adekwatnych i mozliwych do 

ujawnienia dokument6w, bydqcych w posiadaniu Stan6w Zjednoczonych, roboty budowlane 

mogq bye prowadzone zgodnie z planem. 

10. W przypadku, gdy budynki lub inne instalacje sq budowane lub rozbudowywane w celu 

wylqcznego uzytkowania przez sily zbrojne USA, za koszty takiej budowy lub rozbudowy, 

eksploatacji i utrzymania odpowiedzialnosc ponoszq Stany Zjednoczone, o ile nie 

uzgodniono inaczej. 

11. W przypadku, gdy budynki lub inne instalacje Sq budowane lub rozbudowywane w celu 

wsp6lnego uzytkowania, koszty takiej budowy lub rozbudowy, eksploatacji i utrzymania Sq 

dzielone miydzy Strony w odpowiedniej proporcji wynikajqcej z uzytkowania, o ile nie 

uzgodniono inaczej. 

str. 9/62 
Artykul 4 

Wlasnosc mienia 

1. W szelkie uzgodnione obiekty i tereny, w tym budynki, konstrukcje nieprzenosne 

i elementy trwale zwil:lzane z gruntem w uzgodnionych obiektach i terenach, wraz 

z uzytkowanymi, zmienionymi lub ulepszonymi przez sily zbrojne USA, pozostajl:! 

wlasnoscil:l Rzeczypospolitej Polskiej. Wszelkie takie konstrukcje wybudowane przez sily 

zbrojne USA stajl:! siy wlasnoscil:l Rzeczypospolitej Polskiej po ich wybudowaniu, zas sily 

zbrojne USA sq uprawnione do modyfikowania takich konstrukcji i uzytkowania ich, dop6ki 

nie przestanq one bye potrzebne silom zbrojnym USA. Sily zbrojne USA powiadamiajq 

wlasciwe wladze Rzeczypospolitej Polskiej, gdy uzgodniony obiekt lub teren, lub dowolna 

jego czyse, przestajl:! bye potrzebne. 

2. Sily zbrojne USA zwracajc!, wszelkie uzgodnione obiekty i tereny lub dowolnc!, ich czyse 

jako wylc!,CZlli:! i nieobcic!,ZOnc!, wlasnose Rzeczypospolitej Polskiej, wraz z budynkami, 

konstrukcjami nieprzenosnymi i elementami wybudowanymi tam przez sily zbrojne USA, 

gdy przestanc!, one bye potrzebne silom zbrojnym USA. Strony lub ich organy wykonawcze 

konsultujq siy w sprawie warunk6w zwrotu dowolnego uzgodnionego obiektu lub terenu, 

wlqczajqc w to kwestiy rekompensaty z tytulu ewentualnej wartosci rezydualnej ulepszen lub 

budowli. 

3. Sily zbrojne USA oraz wykonawcy kontraktowi USA zachowujl:! tytul wlasnosci do 

wszelkiego sprzytu, material6w, zaopatrzenia, konstrukcji przenosnych, innego mienia 

ruchomego oraz stalych element6w wyposazenia, kt6re zainstalowaly, wwiozly lub nabyly na 

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zwiqzku z niniejszc!, Umowl:!. 

4. Strony mogl:! prowadzie konsultacje dotyczl:!ce ewentualnego przekazania lub zakupu 

sprzytu uznanego za zbydny, w spos6b dopuszczalny przez prawo i przepisy USA. 

str. 10/62 
Artykul 5 

Wsparcie dla obecnosci sii zbrojnych USA 

Strony, uznaj<!,C fakt, ze obecnosc sil zbrojnych USA na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 

wzmacnia wysilki NATO w kierunku odstraszania, obrony Stan6w Zjednoczonych oraz 

zobowi<!,Zanie Stan6w Zjednoczonych do obrony i bezpieczenstwa Rzeczypospolitej Polski, 

zgadzaj,i siy na szczeg6lne srodki zwi<!,zane z trwal<!, obecnosci<!, sil zbrojnych USA na 

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, okreslone w Aneksie B. 

str. 11/62 
Artykul 6 

Rozlokowane materialy 

1. Sily Zbrojne USA sq, uprawnione do transportowania, rozlokowywania i przechowywania 

rnienia, sprzytu, zaopatrzenia i rnaterial6w (,,rozlokowane rnaterialy") we wszystkich 

uzgodnionych obecnie lub w przyszlosci obiektach i terenach na terytoriurn Rzeczypospolitej 

Polskiej. Sily Zbrojne USA sprawujq, wylq,cznq, kontroly nad rozlokowanyrni rnaterialarni 

znajdujq,cyrni siy lub przechowywanyrni na terytoriurn Rzeczypospolitej Polskiej i rnajq, 

nieograniczone prawo do usuniycia tych rnaterial6w z terytoriurn Rzeczypospolitej Polskiej. 

Sily Zbrojne USA powiadarniajq, z wyprzedzeniern Sily Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej 

o czynnosciach zwiq,zanych z rozlokowywaniern rnaterial6w, kt6re Sily Zbrojne USA planujq, 

transportowac przez lub przechowywac na terytoriurn Rzeczypospolitej Polskiej, w tyrn 

o rodzajach, ilosci i terminach dostaw rozlokowanych rnaterial6w oraz wykonawcach 

kontraktowych USA kt6rzy realizujq, te dostawy. 

2. Organy wykonawcze dokonajq, konsultacji w zakresie dzialan dotyczq,cych 

rozlokowywania rnaterial6w. 

str. 12/62 
Artykul 7 

Umundurowanie 

Podczas pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w trakcie wykonywania 

obowicj.zk6w sluzbowych czlonkowie sil zbrojnych powinni co do zasady nosi6 

umundurowanie. 

str. 13/62 
Artykul 8 

Bron 

1. Czlonkowie sil zbrojnych mogc:1- posiadac i nosic bron sluzbowc:1- zgodnie z prawem Stan6w 

Zjednoczonych, pod warunkiem, ze sc:1- do tego upowaznieni na mocy wydanych im rozkaz6w 

w ramach wykonywania obowic:1-zk6w sluzbowych. 

2. Czlonkowie personelu cywilnego mogc:1- posiadac i nosic bron sluzbowc:1- zgodnie z prawem 

Stan6w Zjednoczonych w czasie wykonywania obowic:1-zkow sluzbowych w uzgodnionych 

obiektach i terenach. Pod warunkiem dokonania ustalen w tym zakresie z polskim organem 

wykonawczym, czlonkowie personelu cywilnego mogc:1- posiadac i nosic bron sluzbowc:1-

zgodnie z prawem Stan6w Zjednoczonych w czasie wykonywania obowic:1-zk6w sluzbowych 

poza uzgodnionymi obiektami i terenami. 

3. W odniesieniu do przechowywania broni i amunicji w uzgodnionych obiektach i terenach 

sily zbrojne USA stosujc:1- wlasne prawo i regulacje. Bron i amunicja mogc:1- bye 

przechowywane poza uzgodnionymi obiektami i terenami zgodnie ze standardowymi 

procedurami operacyjnymi. 

4. Przyw6z, wyw6z, posiadanie, obr6t oraz uslugi zwi'1,Zane z prywatnc:1- bronic:1- i amunicjc:1- na 

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej regulowane sc:1- prawem Rzeczypospolitej Polskiej. Na 

potrzeby niniejszego Artykulu, wyrazenie ,,uslugi zwi'1,Zane z prywatnc:1- bronic:1- i amunicjc:1-" 

oznacza prowadzenie dzialalnosci gospodarczej polegajc:1-cej na naprawianiu albo 

wytwarzaniu istotnych czysci broni, przerabianiu broni lub wytwarzaniu amunicji, a takze na 

swiadczeniu uslug w celach edukacyjnych, sportowych lub rekreacyjnych, obejmujc:1-cych 

w szczeg6lnosci prowadzenie strzelnic, dzialalnosc lowieckc:1- lub szkoleniowc:1-. 

str. 14/62 
Artykul 9 

Wjazd, pobyt i wyjazd osob 

1. Rzeczpospolita Polska zrzeka siy swojego uprawnienia do wymagania kontrasygnaty 

rozkaz6w wyjazdu, o kt6rym mowa w Artykule III ustyp 2 litera (b) umowy NATO SOFA. 

2. Wjazd i pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej czlonk6w sil zbrojnych podlega 

postanowieniom Artykulu III ustypy 1 i 2 umowy NATO SOFA. 

3. Czlonkowie personelu cywilnego, czlonkowie rodzin, wykonawcy kontraktowi USA oraz 

pracownicy wykonawc6w kontraktowych USA, przebywajqcy na terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej posiadajq waznq karty identyfikacyjnq Departamentu Obrony 

USA, zaswiadczenie, lub list upowazniajqcy, wystawione przez odpowiednie wladze USA, 

potwierdzajqce ich status jako czlonk6w personelu cywilnego, czlonk6w rodzin, 

wykonawc6w kontraktowych USA lub pracownik6w wykonawc6w kontraktowych USA, 

a takze wazny paszport. Karta identyfikacyjna, zaswiadczenie lub list upowazniajqcy 

umozliwiajq wymienionym wyzej osobom wjazd i pobyt na terytorium Rzeczypospolitej 

Polskiej bez wizy, o ile posiadajq one wazny paszport. Paszporty tych os6b nie sq 

stemplowane na granicy. Podczas pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osoby te 

nie podlegajq przepisom dotyczqcym rejestracji i kontroli cudzoziemc6w. Os6b tych nie 

traktuje siy r6wniez jako nabywajqcych prawo do stalego pobytu na terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej. 

4. Podczas pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osoby, o kt6rych mowa w ustypie 

3 niniejszego Artykulu, Sq zobowiqzane na zqdanie wladz Rzeczypospolitej Polskiej 

okazywac wazny paszport oraz karty identyfikacyjnq, zaswiadczenie lub list upowazniajqcy. 

Stany Zjednoczone dostarczq po wejsciu w zycie niniejszej Umowy polskiemu organowi 

wykonawczemu reprezentatywne zobrazowania kart identyfikacyjnych, zaswiadczen oraz 

list6w upowazniajqcych. 

5. Zasady okreslone w ustypach od 2 do 4 niniejszego Artykulu majq zastosowanie wylqcznie 

do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pozostajq bez wplywu na 

zasady wjazdu i pobytu na terytoriach innych panstw. 

6. W przypadku smierci czlonka sil zbrojnych lub personelu cywilnego albo opuszczenia 

przez niego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zwiqzk.u z przeniesieniem sluzbowym, 

czlonkom rodziny takiej osoby podczas przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 

nadal przysluguje status czlonka rodziny na podstawie niniejszej Umowy przez okres 

dziewiycdziesiyciu (90) dni od dnia smierci lub przeniesienia sluzbowego. Jezeli czlonkowie 

rodziny podjyli nauky w instytucjach edukacyjnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 

przed smierciq lub przeniesieniem sluzbowym danego czlonka sil zbrojnych lub personelu 

cywilnego, czlonkom rodziny tej osoby nadal przysluguje status czlonk6w rodziny przez 

okres dziewiycdziesiyciu (90) dni od dnia ukonczenia nauki lub zakonczenia biezqcego roku 

szkolnego lub akademickiego. 

7. Zgodnie z Artykulem III ustyp 5 umowy NATO SOFA, w razie zagrozenia bezpieczenstwa 

lub porzqdku publicznego Rzeczypospolitej Polskiej przez czlonk6w sil zbrojnych lub 

personelu cywilnego, wlasciwe wladze USA usuwajq takie osoby z terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej na pisemny wniosek wlasciwych organ6w Rzeczypospolitej 

Polskiej. 

str. 15/62 
Artykul 10 

Licencje zawodowe 

Rzeczpospolita Polska nie wyrnaga od czlonk6w sil zbrojnych USA, wykonawc6w 

kontraktowych USA i pracownik6w wykonawc6w kontraktowych USA uzyskiwania licencji 

zawodowych wydawanych przez Rzeczpospolitq Polskq w zwiqzku ze swiadczeniern uslug 

w rarnach obowiqzk6w sluzbowych lub kontraktowych silorn zbrojnyrn USA, czlonkorn 

rodzin, wykonawcorn kontraktowyrn USA, pracownikorn wykonawc6w kontraktowych USA 

oraz innyrn wzajernnie uzgodnionyrn osoborn. 

str. 16/62 
Artykul 11 

Pojazdy silnikowe 

1. Organy Rzeczypospolitej Polskiej uznajq. przeprowadzone przez wladze wojskowe 

i cywilne USA rejestracjy i licencjonowanie pojazd6w silnikowych i przyczep nalezq.cych do 

sil zbrojnych USA, wykonawc6w kontraktowych USA, pracownik6w wykonawc6w 

kontraktowych USA, czlonk6w sil zbrojnych oraz personelu cywilnego i czlonk6w rodzin. 

Pojazdy niebojowe ( okreslone jako takie przez sily zbrojne USA) oraz przyczepy dopuszcza 

siy do ruchu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie ich czasowego pozostawania 

na tym terytorium, pod warunkiem, ze Sq. one zaopatrzone w tablice rejestracyjne z numerem 

rejestracyjnym, a kierujq.cy pojazdem posiada przy sobie lub w pojezdzie wydany przez 

wlasciwe wladze dokument potwierdzajq.cy dokonanie rejestracji pojazdu oraz wazne badanie 

techniczne. Pojazdy bojowe ( okreslone jako takie przez sily zbrojne USA) nie wymagajq. 

tablic rejestracyjnych, jednak Sq. zaopatrzone w stosowne oznaczenia 

i dokumentacjy. 

2. Na wniosek wladz sil zbrojnych USA, wlasciwe organy Rzeczypospolitej Polskiej 

rejestruj<l, i wydajq bez koszt6w i dodatkowych badan technicznych, polskie tablice 

rejestracyjne i dowody rejestracyjne dla sluzbowych pojazd6w niebojowych sil zbrojnych 

USA oraz dla prywatnych pojazd6w czlonk6w sil zbrojnych, personelu cywilnego i czlonk6w 

rodzin zgodnie z wzajemnie uzgodnionymi procedurami. Pojazdy wykonawc6w 

kontraktowych USA i pracownik6w wykonawc6w kontraktowych USA mogq zostac 

zarejestrowane przez odpowiednie organy Rzeczypospolitej Polskiej w taki sam spos6b. 

Tablice rejestracyjne wydane dla prywatnych pojazd6w zgodnie z niniejszym ustypem nie 

mogq siy r6znic od tablic rejestracyjnych wydawanych na zasadach og6lnych przez wladze 

Rzeczypospolitej Polskiej do eksploatacji prywatnych pojazd6w silnikowych. 

3. Wladze sil zbrojnych USA zapewniajq. regularnie bezpieczenstwo wszelkich pojazd6w 

silnikowych i przyczep, kt6re zarejestrowaly i kt6rym wydaly licencjy, lub kt6re S<l, uzywane 

przez sily zbrojne USA na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 

4. Czlonkowie sil zbrojnych, personelu cywilnego, wykonawcy kontraktowi USA, 

pracownicy wykonawc6w kontaktowych USA oraz czlonkowie rodzin majq. obowiq.zek 

zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczenstwa swoich prywatnych pojazd6w 

silnikowych i przyczep, kt6re Sq. uzywane na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. W tym 

celu prywatne pojazdy silnikowe, zarejestrowane zgodnie z ust. 2 niniejszego artykulu 

podlegajq okresowym badaniom technicznym. 

5. Czlonkowie sil zbrojnych i personelu cywilnego, wykonawcy kontraktowi USA, 

pracownicy wykonawc6w kontraktowych USA oraz czlonkowie rodzin zobowiq.zani Sq. do 

przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej dotyczq.cego ubezpieczenia od 

odpowiedzialnosci cywilnej swoich prywatnych pojazd6w silnikowych w czasie pobytu na 

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pojazdy sluzbowe podlegajq samoubezpieczeniu przez 

Stany Zjednoczone i mogq bye uzywane jedynie dla cel6w sluzbowych okreslonych w prawie 

Stan6w Zjednoczonych. 

6. Pojazdy, przyczepy i naczepy nalezqce do sil zbrojnych Stan6w Zjednoczonych Sq. 

traktowane tak samo jak pojazdy sluzbowe Sil Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej 

w zakresie oplat za korzystanie z dr6g. Jezeli Rzeczpospolita Polska wprowadzi 

w przyszlosci oplaty za korzystanie z dr6g dla swoich Sil Zbrojnych, Strony lub ich 

str. 17 /62 
przedstawiciele skonsultujci siv co do wplywu tej zmiany na sily zbrojne Stan6w 

Z j ednoczonych. 

7.Szczeg6ly dotyczcice procedury rejestracji pojazd6w silnikowych, lista odstypstw od 

warunk6w technicznych jak r6wniez wlasciwych dokument6w i dowod6w waznych badaii 

technicznych zostanci okreslone w porozumieniu wykonawczym do niniejszej Umowy. 

str. 18/62 
Artykul 12 

Prawajazdy 

1. Organy Rzeczypospolitej Polskiej uznajq. prawo jazdy lub inny rodzaj zezwolenia 

uprawniajq.cego posiadacza do prowadzenia sluzbowych pojazd6w, okryt6w lub statk6w 

powietrznych sil zbrojnych USA, wydanego czlonkowi sil zbrojnych lub czlonkowi 

personelu cywilnego lub pracownikowi wykonawcy kontraktowego USA przez wladze USA. 

2. Organy Rzeczypospolitej Polskiej akceptujq. jako wazne, bez dodatkowych oplat lub 

przeprowadzania egzamin6w, prawa jazdy wydane przez Stany Zjednoczone, poszczeg6lne 

stany USA lub organy polityczne nizszego szczebla, uprawniajq.ce czlonk6w sil zbrojnych 

USA oraz czlonk6w rodzin, a takze pracownik6w wykonawcy kontraktowego USA do 

prowadzenia prywatnych pojazd6w silnikowych, jesli posiadacz tego prawa jazdy ma 

ukoiiczone 18 lat. Miydzynarodowe prawo jazdy nie jest wymagane. Wladze wojskowe 

Stan6w Zjednoczonych mogq. wydac dwujyzyczny dokument poswiadczajq.cy uprawnienia do 

kierowania pojazdami silnikowymi. Wymienione w niniejszym ustypie osoby majq. 

obowiqzek okazywac wlasciwe prawo jazdy lub dokument uprawniajq.cy na zq.danie wladz 

Rzeczypospolitej Polskiej podczas kierowania pojazdem silnikowym. Amerykaiiski organ 

wykonawczy, po wejsciu w zycie niniejszej Umowy, przekazuje polskiemu organowi 

wykonawczemu informacyjny opis typowych danych znajdujq.cych siy na tego rodzaju 

prawach jazdy. 

3. Wladze sil zbrojnych USA mogq. wycofac z wlasnej inicjatywy bq.dz na wniosek organ6w 

Rzeczypospolitej Polskiej uprawnienia do kierowania pojazdami przyznane czlonkom sil 

zbrojnych oraz, w zakresie swoich wlasciwosci, czlonkom personelu cywilnego, 

w przypadku uzasadnionych wq.tpliwosci dotyczq.cych kompetencji lub zdolnosci tych os6b 

do prawidlowego prowadzenia pojazd6w. Wladze sil zbrojnych USA powiadamiajq. organy 

Rzeczypospolitej Polskiej o wszelkich przypadkach wycofania takich uprawnieii zgodnie 

z niniejszym ustypem oraz o wszystkich przypadkach, gdy po takim wycofaniu uprawnienia 

do prowadzenia pojazd6w zostaly przywr6cone. 

4. W przypadkach, w kt6rych sq.dy Rzeczypospolitej Polskiej sprawujq. jurysdykcjy na 

podstawie Artykulu VII umowy NATO SOFA i Artykulu 14 niniejszej Umowy 

w stosunku do przestypstw, kt6rych popelnienie wiq.zalo siy z prowadzeniem pojazdu 

silnikowego oraz w przypadkach, w kt6rych inne organy Rzeczypospolitej Polskiej 

uprawnione sq. do podjycia dzialaii w zwiq.zku z popelnieniem takich przestypstw, decyzje 

wlasciwych organ6w Rzeczypospolitej Polskiej dotyczq.ce zawieszenia bq.dz pozbawienia 

uprawnieii do kierowania pojazdami majq zastosowanie wobec praw jazdy, o kt6rych mowa 

w niniejszym Artykule. 

str. 19/62 
Artykui 13 

Ruch statkow powietrznych, jednostek piywaj~cych i pojazdow 

1. Zgodnie ze wsp6lnie okreslonymi procedurami, statki powietrzne, jednostki plywajqce 

i pojazdy eksploatowane przez sily zbrojne USA lub wylqcznie na ich rzecz majq prawo 

wstt;pu, swobodnego poruszania sit; i opuszczania terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, 

z poszanowaniem odpowiednich regul bezpieczenstwa i ruchu lotniczego, morskiego 

i drogowego. Na poklad tych statk6w powietrznych, jednostek plywajqcych i pojazd6w nie 

mozna wchodzi6 oraz przeprowadza6 na nich inspekcji bez zgody Stan6w Zjednoczonych. 

Statki powietrzne eksploatowane przez sily zbrojne USA lub wylqcznie na ich rzecz 

uprawnione sq do wykonywania lot6w w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej, 

wykonywania tankowania w powietrzu, lqdowania i startowania na terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej. 

2. Statki powietrzne, o kt6rych mowa w ustt;pie 1 niniejszego Artykulu, nie podlegajq 

oplatom nawigacyjnym ani innym podobnym oplatom za loty na podstawie niniejszej 

Umowy oraz nie podlegajq oplatom za lqdowanie i parkowanie na terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej. Procedury oznaczania lot6w na podstawie niniejszego Artykulu 

zostanq okreslone w porozumieniu wykonawczym. Jednostki plywajqce, o kt6rych mowa 

w ustt;pie 1 niniejszego Artykulu, nie podlegajq oplatom pilotazowym, oplatom portowym, 

oplatom za przew6z lichtugq ani podobnym oplatom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 

Sily zbrojne USA placq standardowe stawki rynkowe za zam6wione i otrzymane uslugi, po 

odjt;ciu podatk6w, zgodnie z Artykulem 19 niniejszej Umowy, chyba ze Artykul 28 niniejszej 

Umowy stanowi inaczej. 

3. Dla potrzeb niniejszej Umowy i w celu zapewnienia bezpieczenstwa ruchu lotniczego, 

zeglugi morskiej i sr6dlqdowej, wladze sil zbrojnych USA ustalajq w koordynacji 

z wlasciwymi organami Rzeczypospolitej Polskiej warunki i zasady eksploatowania 

wszystkich system6w kontroli ruchu lotniczego, zeglugi morskiej i sr6dlqdowej oraz 

zwiqzanych z nimi system6w lqcznosci, kt6re wladze te zainstalujq i bt;dq uzytkowa6. 

4. Uzytkowanie kolei na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odbywa sit; zgodnie 

z porozumieniami mit;dzy przedsit;biorstwami kolejowymi a silami zbrojnymi USA. Na 

wniosek sil zbrojnych USA, polski organ wykonawczy udziela pomocy w zawarciu takich 

porozumien. Zgodnie z Artykulem 3, ustypem 4 niniejszej Umowy, pomoc ta btrdzie 

udzielona bez koszt6w dla Stan6w Zjednoczonych. 

5. Ruch pojazd6w gqsienicowych poza poligonami i terenami budowy odbywa siy co do 

zasady transportem kolejowym lub na odpowiednich przyczepach. Poruszanie siy pojazdami 

gqsienicowymi po ulicach i drogach publicznych bez uzywania nakladek gumowych jest 

zabronione. 

6. Wlasciwe organy Stron wsp6lpracujq w zakresie procedur transportu przez sily zbrojne 

USA broni, citrzkiego sprzytu i material6w niebezpiecznych na terytorium Rzeczypospolitej 

Polskiej. 

str. 20/62 
Artykul 14 

Jurysdykcja karna 

1. Rzeczpospolita Polska uznaje szczeg6lne znaczenie nadzoru dyscyplinarnego wladz sil 

zbrojnych USA nad czlonkami sil zbrojnych USA oraz skutki, jakie taki nadz6r ma dla 

gotowosci operacyjnej. Tym samym, Rzeczpospolita Polska, na wniosek Stan6w 

Zjednoczonych i w celu realizacji zobowiqzania o wzajemnej obronie, niniejszym korzysta ze 

swojego suwerennego prawa i zrzeka siy pierwszenstwa Rzeczypospolitej Polskiej 

w sprawowaniujurysdykcji karnej, stosownie do Artykulu VII ustyp 3 litera (c) umowy 

NATO SOFA. W przypadkach o szczeg6lnym znaczeniu dla Rzeczypospolitej Polskiej, 

wladze Rzeczypospolitej Polskiej mog')- wycofa6 to zrzeczenie poprzez wystosowanie do 

wlasciwych wladz wojskowych USA pisemnego oswiadczenia nie p6zniej niz trzydziesci 

(30) dni od daty otrzymania notyfikacji, o kt6rej mowa w ustypie 2 niniejszego Artykulu. 

Wladze Rzeczypospolitej Polskiej mog')- r6wniez wystosowa6 wskazane oswiadczenie przed 

otrzymaniem takiej notyfikacji. 

2. Z zastrzezeniem szczeg6lnych ustalen, kt6re mog')- zosta6 poczynione w zakresie czyn6w 

karalnych mniejszej wagi, sily zbrojne USA niezwlocznie notyfikuj'l, wladze Rzeczpospolitej 

Polskiej o kazdym wszczyciu postypowania w trybie ustypu 1 niniejszego Artykulu. 

3. W razie zaistnienia sporu co do jurysdykcji, wlasciwe wladze Stron niezwlocznie 

podejmujq konsultacje w celu rozstrzygniycia tego sporu. Wsp6lne okreslenie jurysdykcji 

zwykle nastypuje nie p6zniej niz w terminie trzydziestu (30) dni od dnia rozpoczycia 

konsultacji, chyba ze wlasciwe wladze Stron zdecyduj')- o wydluzeniu tego terminu na czas 

okreslony. Do czasu zakonczenia konsultacji Strony nie kieruj'l, sprawy do postypowania 

sqdowego. 

4. W przypadku scigania przez wladze Rzeczypospolitej Polskiej czlonka sil zbrojnych lub 

personelu cywilnego lub czlonka rodziny, jurysdykcja nie bydzie sprawowana przez sqdy 

wojskowe Rzeczypospolitej Polskiej. 

5. Czlonkowie sil zbrojnych lub personelu cywilnego lub czlonkowie rodzin nie bydq sqdzeni 

pod nieobecnos6 bez swojej zgody, chyba ze bezpodstawnie nie stawili siy przed S')-dem po 

otrzymaniu nalezytego powiadomienia o dacie rozprawy oraz gdy dopuscili siy 

nieusprawiedliwionej nieobecnosci wobec wladz sil zbrojnych USA. 

6. Sily zbrojne USA pomagajq wladzom Rzeczypospolitej Polskiej w zapewnieniu 

stawiennictwa oskarzonych lub podejrzanych i swiadk6w bydqcych czlonkami sil zbrojnych 

lub personelu cywilnego b'l,di czlonkami rodzin przed organami wymiaru sprawiedliwosci na 

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podczas wszystkich postypowan, gdzie obecnos6 tych 

os6b jest wymagana. 

7. Wladze Rzeczypospolitej Polskiej udzielajq pomocy Stanom Zjednoczonym 

w zapewnieniu stawiennictwa os6b nie podlegajqcych prawu wojskowemu Stan6w 

Zjednoczonych podczas wszystkich postypowan prowadzanych przez sily zbrojne USA na 

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podczas kt6rych obecnos6 tych os6b jest wymagana. 

8. Wsp6lpraca zwiqzana z pomocq w prowadzeniu wszelkich koniecznych postypowan 

dotyczqcych przestypstw, zgodnie z Artykulem VII ustyp 6 litera ( a) umowy NATO SOFA, 

odbywa siy, jesli to mozliwe, bezposrednio pomiydzy organami odpowiedzialnymi za 

str. 21/62 
prowadzenie wnioskowanych czynnosci. Odpowiednie organy Stron mogq, przyjmowac 

ustalenia dotyczq,ce szczeg6l6w wsp6lpracy. Na wniosek, wlasciwe organy jednej ze Stron 

mogq, uczestniczyc w czynnosciach dowodowych prowadzanych przez wlasciwe organy 

drugiej Strony. W trakcie prowadzenia sledztwa, wladze jednej ze Stron wezmq, pod uwagy 

wszelkie dowody zebrane przez lub sprawozdania ze sledztw odpowiednich wladz drugiej 

Strony zgodnie z obowiq,zujq,cym prawem i przepisami. 

9. W czynnosciach prowadzonych przez USA, dotyczq,cych przestypstw popelnionych na 

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wszyscy pokrzywdzeni oraz swiadkowie bydq, mieli 

takie same prawa i przywileje jakie przyznawane Sq, pokrzywdzonym i swiadkom z USA, 

zgodnie z prawem USA. 

10. Czlonkowie sil zbrojnych lub personelu cywilnego zwolnieni sq, z placenia kar, grzywien 

lub podobnych oplat nakladanych przez organy Rzeczypospolitej Polskiej w sprawach 

wynikajq,cych z wykonywania obowiq,zk6w sluzbowych przez tych czlonk6w. 

str. 22/62 
Artykul 15 

Okreslenie jurysdykcji karnej w przypadkach obowi~zkow sluzbowych 

Dla cel6w okreslenia, czy zarzucane przestypstwo bylo nastypstwemjakiegos dzialania lub 

zaniechania w ramach wykonywania obowiqzk6w sluzbowych przez czlonka sil zbrojnych 

lub personelu cywilnego, o kt6rych mowa w Artykule VII ustyp 3 litera (a) punkt (ii) umowy 

NATO SOFA, zaswiadczenie wydane przez odpowiednie wladze wojskowe Stan6w 

Zjednoczonych stwierdzajqce, ze dzialanie lub zaniechanie, kt6re moglo spowodowac 

domniemane przestypstwo, nastqpilo w ramach wykonywania obowiqzk6w sluzbowych, 

stanowi rozstrzygajqcy dow6d tego faktu. Wladze Rzeczypospolitej Polskiej mogq 

przedkladac wladzorn USA wszelkie informacje dotyczqce okreslenia wykonywania 

obowiqZk6w sluzbowych, zas wladze USA Sq zobowiqzane wziqc te informacje pod uwagy. 

W przypadkach, w kt6rych wladze Rzeczypospolitej Polskiej uznajq, ze okolicznosci sprawy 

wymagajq ponownego okreslenia, wladze Stan6w Zjednoczonych i Rzeczypospolitej Polskiej 

odbydq niezwlocznie konsultacje. 

str. 23/62 
Artykul 16 

Zatrzymanie, nadzor i dost'tP 

1. Wladze Stron udzielajq sobie wzajemnie pomocy przy zatrzymaniu czlonk6w sil 

zbrojnych, personelu cywilnego lub czlonk6w rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 

oraz przy przekazywaniu ich organowi, kt6ry sprawuje jurysdykcjy, 

2. Na podstawie Artykulu VII ustyp 5 litera (a) umowy NATO SOFA i w zwiqzku 

z wymogiem notyfikacji z Artykulu 14, ust<rP 2 niniejszej Umowy, w sprawach gdy 

Rzeczpospolita Polska moze miee wylqczne prawo sprawowaniajurysdykcji, wladze sil 

zbrojnych USA niezwlocznie informujq wlasciwe wladze Rzeczypospolitej Polskiej 

o czlonku sil zbrojnych lub personelu cywilnego lub czlonku rodziny zatrzymanym przez 

wladze USA. 

3. Wladze Rzeczypospolitej Polskiej niezwlocznie powiadamiajq wladze sil zbrojnych USA 

o aresztowaniu lub zatrzymaniu przez nie czlonka sil zbrojnych, personelu cywilnego lub 

czlonka rodziny. Wladzom USA przysluguje, na wniosek sil zbrojnych USA, niezwloczny 

dostyp do takiej osoby. 

4. Przedstawiciel sil zbrojnych USA ma prawo bye obecny podczas wszystkich czynnosci 

procesowych, wlqczajc1c w to przesluchania, z udzialem wymienionego czlonka lub czlonka 

rodziny, prowadzonych przez wladze Rzeczypospolitej Polskiej. Przedstawiciel sil zbrojnych 

USA ma prawo takze brae udzial we wszystkich czynnosciach procesowych prowadzonych 

przez wladze Rzeczypospolitej Polskiej, wlqczajc1c w to przesluchania, z udzialem czlonka sil 

zbrojnych lub czlonka personelu cywilnego lub czlonka rodziny, jesli sc1 pokrzywdzonymi 

lub swiadkami przestypstwa. Wladze sil zbrojnych USA otrzymujc1 dostyp do zeznan 

wymienionych os6b oraz ich protokol6w, a takze orzeczen oraz raport6w organ6w scigania 

w przypadkach gdy czlonkowie sil zbrojnych lub personelu cywilnego lub czlonkowie rodzin 

sc1 pokrzywdzonymi. Przedstawiciel sil zbrojnych USA moze nie brae udzialu w rzeczonych 

przesluchaniach bqdz czynnosciach. 

5. Podczas wszystkich czynnosci procesowych, dochodzen i przesluchan prowadzonych 

przez wladze Rzeczypospolitej Polskiej wladze Rzeczypospolitej Polskiej zapewniajc1 

czlonkowi sil zbrojnych USA lub czlonkowi rodziny, kt6ry nie zna jyzyka polskiego, uslugi 

wlasciwego tlumacza, niezaleznie od tego czy osoba ta jest oskarzonym, podejrzanym, 

swiadkiem lub pokrzywdzonym. Wladze Rzeczypospolitej Polskiej dostarczc1 stronom 

procesu pisemne tlumaczenia na jyzyk angielski dokument6w istotnych dla postypowania, 

sledztwa lub procesu. Oswiadczenia czlonk6w Sil Zbrojnych USA lub czlonk6w rodzin mogq 

bye skladane si<r w jyzyku angielskim i wladze Rzeczypospolitej Polskiej nie b<rdcl wymagae 

od tych os6b skladania ich w jyzyku polskim. 

6. Czlonkowie sil zbrojnych lub czlonkowie personelu cywilnego, lub czlonkowie rodzin, 

wobec kt6rych prowadzone jest postypowanie przygotowawcze lub postypowanie sqdowe 

przed organami Rzeczypospolitej Polskiej, pozostajq lub znajdq si<r pod nadzorem wladz 

USA, jezeli wladze USA o to wnioskujq, do czasu zakonczenia wszelkich postypowan 

sqdowych zwiqzanych z danq sprawq. Wladze USA zapewniajq stawiennictwo czlonk6w sil 

zbrojnych lub czlonk6w personelu cywilnego i podejmujq wszelkie mozliwe kroki w celu 

zapewniania stawiennictwa czlonk6w rodziny przed organami Rzeczypospolitej Polskiej 

podczas kazdego post<rpowania wymagajqcego obecnosci tych os6b. Jezeli sqd 

Rzeczypospolitej Polskiej orzeknie zasadnose zastosowania tymczasowego aresztowania 

str. 24/62 
wobec czlonka sil zbrojnych lub personelu cywilnego lub czlonka rodziny, zawiadomienie 

o tym wraz z uzasadnieniem zostaje niezwlocznie przekazane wlasciwym wladzom USA. 

Jesli wladze USA chcq w takim przypadku sprawowac nadz6r nad tq osobq, Stany 

Zjednoczone w pelni biorq pod uwagy warunki i zasady okreslone w zawiadomieniu od 

wladz Rzeczypospolitej Polskiej przy okresleniu srodk6w zapobiegawczych i stopnia 

ograniczenia swobody. W szczeg6lnosci, wladze USA dqzq, w najwiykszym mozliwym 

stopniu dopuszczalnym przez odpowiednie prawo i przepisy USA, do tego, by postypowac 

zgodnie ze srodkami zapobiegawczymi z warunkami aresztowania okreslonymi przez sqd 

Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku, gdyby polskie postypowanie sqdowe nie zostanie 

ukoriczone w terminie jednego roku od jego rozpoczycia, wladze USA Sq zwolnione 

z wszelkich zobowiqzan wynikajqcych z niniejszego ustypu, jednak konsultujq siy z 

wladzami Rzeczypospolitej Polskiej z zamiarem przedluzenia zobowic!,Zania lub postawienia 

oskarzonego do dyspozycji wladz Rzeczypospolitej Polskiej. Dalsze przedluzenie 

zobowiqzania nastypuje na mocy wzajemnego uzgodnienia miydzy Stronami. 

7. W razie uchylenia aresztu tymczasowego lub zastosowania przez wladze Rzeczpospolitej 

Polskiej innych srodk6w zapobiegawczych wobec czlonka sil zbrojnych, czlonka personelu 

cywilnego lub czlonka rodziny podejrzanego o popelnienie przestypstwa w sprawie, w kt6rej 

Rzeczpospolita Polska wykonuje prawo do jurysdykcji, dana osoba zostanie oddana pod 

nadz6r sil zbrojnych USA. 

8. Jezeli czlonek sil zbrojnych lub personelu cywilnego, lub czlonek rodziny zostal skazany 

przez sqd Rzeczypospolitej Polskiej i orzeczono kary pozbawienia wolnosci bez zawieszenia, 

wladze USA mogq utrzymac nadz6r nad oskarzonym do czasu zakonczenia wszelkich 

postypowan odwolawczych oraz na biezqco informujq odpowiednie wladze Rzeczypospolitej 

Polskiej o miejscu przebywania oskarzonego. 

9. Wszelkie okresy pozbawienia wolnosci zastosowane przez wladze Rzeczypospolitej 

Polskiej lub wladze sil zbrojnych USA zalicza siy na poczet kary orzeczonej ostatecznie w tej . . sameJ sprawie. 

10. Kara pozbawienia wolnosci orzeczona przez sqd Rzeczypospolitej Polskiej wobec 

czlonk6w sil zbrojnych, czlonk6w personelu cywilnego, lub czlonk6w rodziny, odbywana 

jest w instytucjach penitencjamych Stan6w Zjednoczonych lub Rzeczypospolitej Polskiej, 

zgodnie z uzgodnieniami dokonanymi przez Strony lub ich organy wykonawcze. Jesli osoby 

te odbywajq kary pozbawienia wolnosci w instytucji penitencjamej Rzeczypospolitej 

Polskiej, po uzgodnieniu z odpowiednimi organami Rzeczypospolitej Polskiej, wladzom 

USA oraz rodzinom umozliwia siy wizyty u os6b skazanych poza regulaminowymi 

godzinami odwiedzin. W uzgodnieniu z wladzami Rzeczypospolitej Polskiej, przedstawiciele 

sil zbrojnych USA oraz czlonkowie rodzin os6b odbywajqcych kary pozbawienia wolnosci 

w instytucji penitencjamej Rzeczypospolitej Polskiej uzyskujq zgody na udzielanie tym 

osobom pomocy, w tym w zakresie pomocy prawnej, zdrowia, warunk6w bytowych i morale, 

takiej jak odziez, zywnosc, bielizna poscielowa, pomoc medyczna i stomatologiczna oraz 

posluga religijna. 

str. 25/62 
Artykul 17 

Dyscyplina 

1. Wladze sil zbrojnych USA Sq odpowiedzialne za utrzymanie dyscypliny wsr6d czlonk6w 

sil zbrojnych i personelu cywilnego przebywajqcych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 

Wladze wojskowe Rzeczypospolitej Polskiej nie sprawujq dyscypliny wojskowej nad 

czlonkami sil zbrojnych i personelu cywilnego przebywajqcymi na terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej. Zadne z postanowieii niniejszego Artykulu nie ograniczajednak 

egzekwowania prawa Rzeczypospolitej Polskiej przez organy ochrony porzqdku publicznego 

Rzeczypospolitej Polskiej. 

2. W celu utrzymania dyscypliny wsr6d czlonk6w sil zbrojnych regulamie ustanowione 

jednostki lub formacje sil zbrojnych USA majq prawo nadzorowac uzgodnione obiekty 

i tereny i przedsiywziqc wszelkie odpowiednie srodki celem zapewnienia utrzymania 

porzqdku i bezpieczenstwa w tych obiektach i terenach. Jezeli czysc uzgodnionego obiektu 

lub terenujest uzytkowana wsp6lnie z Silami Zbrojnymi Rzeczypospolitej Polskiej, wladze 

sil zbrojnych USA podejmujq dzialania koordynacyjne z wlasciwymi wladzami Sil 

Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w celu ustanowienia procedur wsp6lpracy dotyczqcych 

nadzorowania takich wsp6luzytkowanych uzgodnionych obiekt6w lub teren6w. 

3. Poza uzgodnionymi obiektami i terenami zandarmeria wojskowa sil zbrojnych USA dziala 

wylqcznie zgodnie z ustaleniami podjytymi z wladzami Rzeczypospolitej Polskiej, 

w porozumieniu z tymi wladzami i w takim zakresie, w jakim dzialania te sq niezbydne dla 

zapewnienia dyscypliny i porzqdku wsr6d czlonk6w sil zbrojnych. Strony mogq uzgodnic 

uzycie zandarmerii wojskowej sil zbrojnych USA do innych cel6w, w zaleznosci od 

potrzeby. 

str. 26/62 
Artykul 18 

Roszczenia 

1. Czlonkowie sil zbrojnych lub personelu cywilnego nie podlegaj'} zadnym postypowaniom 

dotycz'}cym roszcze:6. cywilnych ani karom administracyjnym w zwi'}zku z dzialaniami lub 

zaniechaniami tych os6b wynikaj'}cymi z wykonywania obowi¢6w sluzbowych. 

Roszczenia takie mog'} bye przedstawiane wlasciwym wladzom Rzeczypospolitej Polskiej 

i procedowane zgodnie z postanowieniami Artykulu VIII umowy NATO SOFA. 

2. Strony lub ich organy wykonawcze dokonaj'} konsultacji co do najbardziej odpowiedniego 

sposobu postypowania z wszelkimi innymi roszczeniami, w tym z roszczeniami strony 

trzeciej, kt6rych nie dotyczy umowa NATO SOFA. 

3. W celu okreslenia czy ewentualna odpowiedzialnosc cywilna powstala w wyniku dzialania 

lub zaniechania w ramach wykonywania obowi'}zk6w sluzbowych przez czlonka sil 

zbrojnych lub personelu cywilnego w mysl Artykulu VIII umowy NATO SOFA, 

rozstrzygaj'}cym dowodem tego faktu jest zaswiadczenie wydane przez biuro do spraw 

roszcze:6. sil zbrojnych USA, wlasciwe w sprawie przedmiotowego roszczenia, stwierdzaj'}ce, 

ze dzialanie lub zaniechanie, kt6re moglo stanowic podstawy roszczenia, zostalo dokonane 

w ramach wykonywania obowic!zk6w sluzbowych. Wladze Rzeczypospolitej Polskiej mogc! 

przedkladac wladzom USA wszelkie informacje dotycz'}ce okreslenia wykonywania 

obowi¢6w sluzbowych, zas wladze USA biorc! te informacje pod uwagy. W przypadkach, 

w kt6rych wladze Rzeczypospolitej Polskiej uznaj'}, ze okolicznosci sprawy wymagaj'} 

weryfikacji tego okreslenia, wladze Stan6w Zjednoczonych i Rzeczypospolitej Polskiej 

niezwlocznie podejm'} konsultacje. 

4. Zgodnie z niniejszym Artykulem okreslenie ,,personel cywilny" obejmuje wszelkie osoby, 

bez wzglydu na ich obywatelstwo lub miejsce zamieszkania, kt6re Sil pracownikami USA 

wykonuj'}cymi obowi'}zki sluzbowe zlecone im przez sily zbrojne USA, ale nie obejmuje 

wykonawc6w kontraktowych USA, pracownik6w wykonawc6w kontraktowych USA, innych 

wykonawc6w kontraktowych i ich pracownik6w, pracownik6w organizacji nie 

prowadz'}cych dzialalnosci gospodarczej oraz pracownik6w wojskowej dzialalnosci 

wspieraj'}cej opisanej w Artykulach 24, 25 i 26 niniejszej Umowy, bez wzglydu na ich 

obywatelstwo i miejsce zamieszkania. 

5. Rozstrzyganie lub zas'}dzanie roszcze:6.jest dokonywane przez wlasciwe organy Stron, 

powolane zgodnie z odpowiednim prawem Stron. 

6. Czlonkowie sil zbrojnych i personelu cywilnego i czlonkowie rodzin nie podlegaj'} 

zaocznym wyrokom lub dzialaniom godz'}cym w ich interesy w postypowaniach cywilnych 

jezeli ich czasowa nieobecnosc w S'}dzie jest nalezycie usprawiedliwiona, w tym przez 

obowi'}Zki sluzbowe lub dozwolon'l- nieobecnosc. 

7. W przypadku, gdy prawo Rzeczypospolitej Polskiej wymaga, aby odszkodowanie bylo 

wyplacane w formie renty, renta taka podlega kapitalizacji zgodnie z zasadami 

obowi'}zUj'}cymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wlasciwy organ Stan6w 

Zjednoczonych wyplaca nalezn'} kwoty w terminie dwunastu (12) tygodni. 

str. 27/62 
Artykui 19 

Zwolnienia podatkowe dla celow o:ficjalnych 

1. Zwalnia siy od podatku od towar6w i uslug (VAT), podatku akcyzowego lub podobnych 

podatk6w albo takich, kt6re je zastct-piq, towary importowane przez sily zbrojne USA lub na 

ich rzecz do ich wylqcznego uzytku, o kt6rym mowa w ustypie 1 Artykulu 21 niniejszej 

Umowy lub sluzct-ce do zaopatrzenia ich wojskowej uslugowej dzialalnosci wspierajqcej, 

o kt6rej mowa w Artykule 24 niniejszej Umowy, pod warunkiem, ze importowane towary sq 

zglaszane na zaswiadczeniu okreslonym w Artykule XI ustyp 4 umowy NATO SOFA 

(obecnie formularz 302) i sily zbrojne USA Sq odbiorcq takich towar6w. Zwolnienie stosuje 

siy w chwili wwozu. Dla cel6w niniejszej Umowy import i eksport dotyczy takze 

przemieszczania towar6w z lub do jakiegokolwiek innego kraju, w tym z lub do kraj6w 

pozostajqcych z Rzeczqpospolitq Polskq we wsp6lnym obszarze celnym, do lub z terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej. 

2. Zwalnia siy od podatku od towar6w i uslug, podatku akcyzowego lub podobnych 

podatk6w, oplat i naleznosci albo takich, kt6re je zastqpiq towary i uslugi nabywane przez 

sily zbrojne USA lub na ich rzecz w celach okreslonych w ustypie 1 niniejszego Artykulu. 

Zwolnienie stosuje siy w chwili zakupu, jesli transakcja jest potwierdzona dokumentem 

wydanym przez sily zbrojne USA, kt6ry sily zbrojne USA przedkladajq odpowiedniemu 

organowi podatkowemu Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto w przypadku towar6w 

akcyzowych zwolnienie z podatku akcyzowego w chwili sprzedazy ma zastosowanie 

wylqcznie, jesli takie towary Sq nabywane ze skladu podatkowego i transakcja jest 

potwierdzona dokumentem, o kt6rym mowa powyzej. W pozostalych przypadkach 

zwolnienie realizowane jest poprzez zwrot podatku zaplaconego w danym kwartale. Zwrot 

jest dokonywany w terminie trzydziestu (30) dni od otrzymania przez organ podatkowy 

Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o taki zwrot. 

3. Wlasciwe wladze Rzeczypospolitej Polskiej otrzymajq stosowny dokument, wydany przez 

sily zbrojne USA, zaswiadczajqcy, ze towary i uslugi, o kt6rych mowa odpowiednio 

w ustypach 1 i 2 niniejszego Artykulu, zostaly wyslane, nabyte lub przeznaczone do uzytku 

sil zbrojnych USA lub do zaopatrzenia ich wojskowej uslugowej dzialalnosci wspierajqcej. 

Dokument taki moze zawierac jedno potwierdzenie kontraktu w ramach kt6rego wymagane 

jest wykonanie wielu dostaw. 

4. Procedury i formularze wymagane dla cel6w zwolnien okreslonych w ustypach 1 i 2 

niniejszego Artykulu, jak r6wniez jakiekolwiek ograniczenia w ilosci d6br, o ile bydq miec 

zastosowanie, zostanq okreslone w porozumieniu wykonawczym. 

5. Przepis6w prawa Rzeczypospolitej Polskiej dotyczqcych obowict-zku potrqcania lub 

wplacania przez pracodawcy lub osoby samozatrudnionct- zaliczek na podatek dochodowy nie 

stosuje siy do dochodu zwolnionego z opodatkowania na terytorium Rzeczypospolitej 

Polskiej na podstawie postanowien niniejszej Umowy. 

6. Przepis6w prawa Rzeczypospolitej Polskiej dotyczqcych ubezpieczen spolecznych nie 

stosuje siy do wynagrodzen i dodatk6w czlonk6w sil zbrojnych, czlonk6w personelu 

cywilnego, wykonawc6w kontraktowych USA i pracownik6w wykonawc6w kontraktowych 

USA, kt6rzy s~ obywatelami USA i kt6rzy nie zamieszkuj~ zwykle na terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej, w panstwach czlonkowskich Unii Europejskiej lub panstwach 

Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu. 

str. 28/62 
Artykul 20 

Zwolnienia podatkowe dla celow osobistych 

1. Doch6d czlonka sil zbrojnych lub personelu cywilnego lub czlonka rodziny, kt6ry nie jest 

wyhicznie obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej, jest zwolniony z opodatkowania na 

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem, ze doch6d ten jest osic).gany 

z zatrudnienia przez rzcj.d USA. 

2. Doch6d czlonka sil zbrojnych lub personelu cywilnego lub czlonka rodziny, kt6ry nie jest 

wylqcznie obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej, osiqgany z zatrudnienia w organizacjach 

nie prowadzqcych dzialalnosci gospodarczej, zgloszonych Wsp6lnej Komisji ustanowionej 

na podstawie Artykulu 36 niniejszej Umowy, jest zwolniony z opodatkowania na terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej. 

3. Doch6d czlonka sil zbrojnych lub personelu cywilnego lub czlonka rodziny, kt6ry nie jest 

wylqcznie obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej, jest zwolniony z opodatkowania na 

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem, ze doch6d taki osiqgany jest ze zr6del 

znajdujqcych siy poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 

4. Okresy, w kt6rych czlonek rodziny towarzyszy czlonkowi sil zbrojnych lub personelu 

cywilnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie sq uwazane za zmieniajqce miejsce 

zamieszkania lub miejsce stalego pobytu dla cel6w ustalenia rezydencji podatkowej na 

gruncie prawa Rzeczypospolitej Polskiej. 

5. Zwalnia siy z opodatkowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej doch6d - wlqczajqc 

w to wynagrodzenie i inne naleznosci - otrzymywany wylcj.cznie z tytulu umowy o pracy 

z wykonawcq kontraktowym USA przez nastypujqce osoby: 

(a) pracownik6w wykonawc6w kontraktowych USA, oraz 

(b) czlonk:6w rodzin, kt6rzy nie sq wylqcznie obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej 

ani w niej na stale nie zamieszkujq. 

6. Okresy, w kt6rych wykonawca kontraktowy USA bydqcy osobq fizycznq lub pracownik 

wykonawcy kontraktowego USA przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 

wylqcznie na podstawie umowy zawartej z silami zbrojnymi USA lub na ich rzecz, nie Sq 

uwazane za okresy obecnosci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub okresy zmieniajqce 

miejsce zamieszkania lub miejsce stalego pobytu dla cel6w opodatkowania zgodnie 

z prawem Rzeczypospolitej Polskiej. 

7. Czlonkowie sil zbrojnych lub personelu cywilnego lub czlonkowie rodzin nie podlegajq 

opodatkowaniu, nie uiszczajq oplat, oplat licencyjnych ani podobnych lub takich, kt6re je 

zastqpiq, w tym podatku VAT, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z tytulu zakupu, 

wlasnosci, posiadania, przeniesienia miydzy sobq, lub w zwiqzku ze smierciq, wlasnosci 

mienia ruchomego wwiezionego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub tam nabytego 

do ich uzytku osobistego. Dia zakup6w, z zastrzezeniem wsp6lnie okreslonych ograniczen, 

zwolnienie bydzie stosowane w chwili zakupu, jesli to mozliwe, lub nastqpi w formie zwrotu 

w terminie trzydziestu (30) dni od zlozenia wniosku, zgodnie z porozumieniem 

wykonawczym. 

str. 29/62 
8. Pojazdy silnikowe posiadane przez czlonka sil zbrojnych lub personelu cywilnego lub 

czlonk6w rodziny wylc1-cznie dla cel6w osobistych sc1- zwolnione z podatk6w obcic1-zajc1-cych 

wlasnosc, posiadanie i uzytkowanie tych pojazd6w. Pozostale pojazdy silnikowe podlegajq 

opodatkowaniu zgodnie z prawern obowic1-zujc1-cyrn na terytoriurn Rzeczypospolitej Polskiej. 

Uzytkowanie prywatnych pojazd6w silnikowych - bez wzglydu na ich rodzaj - podlega 

oplatorn z tytulu korzystania z dr6g, rnost6w i tuneli, kt6re ponoszone Sq przez og6l 

uzytkownik6w. 

9. Czlonkowie sil zbrojnych lub personelu cywilnego lub czlonkowie rodzin nie sc1-

zobowic1-zani do zaplaty podatku ani oplat o podobnyrn charakterze z tytulu posiadania oraz 

uzytkowania na terytoriurn Rzeczypospolitej Polskiej odbiomik6w radiowych i radiowotelewizyjnych oraz urzc1-dzen do korzystania z Internetu. 

str. 30/62 
Artykul 21 

Import i eksport dla celow oficjalnych 

1. Zgodnie z Artykulern XI urnowy NATO SOFA, rnaterialy, zaopatrzenie, sprzyt i inne 

rnienie (a) wwozone przez sily zbrojne USA, (b) przeznaczone do wyhicznego uzytku przez 

sily zbrojne USA lub na ich rzecz, w tyrn dla zaopatrzenia wojskowej uslugowej dzialalnosci 

wspierajqcej, (c) do wykorzystania w celu wykonania urnowy zawartej z silarni zbrojnymi 

USA lub w ich imieniu, lub ( d) kt6re majq bye wlqczone do artykul6w lub obiekt6w 

uzywanych przez sily zbrojne USA, otrzymujq zezwolenie na przyw6z na terytoriurn 

Rzeczypospolitej Polskiej. Przyw6z takich towar6w zwolniony jest z naleznosci celnych, 

oplat wwozowych lub innych oplat. Strony podejmujq wsp6lpracy, jesli okaze siy to 

konieczne, w celu zapewnienia, ze rnaterialy, zaopatrzenie, sprzyt i inne wwozone rnienie 

bydzie przywozone w uzasadnionych ilosciach. Sily zbrojne USA przedstawiq 

Rzeczypospolitej Polskiej stosowne zaswiadczenie stwierdzajqce, ze takie materialy, 

zaopatrzenie, sprzyt i inne mienie Sq wwozone przez sily zbrojne USA lub, w przypadku gdy 

wwozone towary przeznaczone Sq do wylqcznego uzytku sil zbrojnych USA lub w celu 

wykonania urnowy zawartej z silami zbrojnymi USA lub w ich imieniu, lub majq bye 

wlqczone do artykul6w lub obiekt6w uzywanych przez sily zbrojne USA, oraz ze materialy, 

zaopatrzenie, sprzyt i inne mienie Sq wwozone w imieniu sil zbrojnych USA. 

2. Zwolnienia podatkowe w zakresie importu, o kt6rych mowa w niniejszyrn Artykule, 

okresla Artykul 19 niniejszej Umowy. 

3. Materialy, zaopatrzenie, sprzyt i inne rnienie, o kt6rym mowa w ustypie 1 niniejszego 

Artykulu, wywozone przez sily zbrojne USA z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Sq 

zwolnione z naleznosci celnych, oplat wywozowych lub innych oplat. 

4. Zlozenie zaswiadczenia o kt6rym mowa w Artykule XI ustyp 4 umowy NATO SOFA, 

przyjmowane jest przez organy celne Rzeczypospolitej Polskiej zamiast inspekcji celnej 

towar6w wwozonych lub wywozonych przez sily zbrojne USA lub na ich rzecz zgodnie 

z postanowieniami niniejszego Artykulu. 

5. Strony wsp6lpracujq w celu przeciwdzialania naduzyciom zwolnien przewidzianych 

w niniejszym artykule. 

str. 31/62 
Artykul 22 

Import i eksport dla celow osobistych 

1. Czlonkowie sil zbrojnych i personelu cywilnego, czlonkowie rodzin oraz pracownicy 

wykonawc6w kontraktowych USA, w czasie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, 

zgodnie z wsp6lnie ustalonymi procedurami mogq przywozie rzeczy osobistego uzytku, 

meble oraz jeden prywatny samoch6d na osoby, kt6ra ukonczyla 18 rok zycia i inne srodki 

transportu, ze zwolnieniem z naleznosci celnych oraz podatk6w. Przyw6z taki nie moze 

przekraczae uzasadnionych ilosci do uzytku osobistego i nie moze, ze wzglydu na charakter 

lub ilose, wskazywae, ze towary sq przywozone w celach handlowych. Mienie podlega 

wyszczeg6lnieniu w dokumencie w celu jego identyfikacji jako rzeczy osobistego uzytku. 

Dokument ten przedklada siy organom celnym Rzeczypospolitej Polskiej. Wraz 

z zakonczonym pobytem mienie oraz srodki transportu wwiezione zgodnie z niniejszym 

Artykulem powinny bye z powrotem wywiezione, zuzyte, lub w inny spos6b usuniyte 

zgodnie z niniejszym Artykulem. 

2. Czlonkowie sil zbrojnych i personelu cywilnego oraz czlonkowie rodzin oraz pracownicy 

wykonawc6w kontraktowych USA mogq wwozie inne towary przeznaczone do ich uzytku 

osobistego lub domowego albo do konsumpcji ze zwolnieniem z naleznosci celnych 

i podatk6w w czasie, w kt6rym osoby te, lub w przypadku czlonk6w rodzin, wlasciwy 

czlonek sil zbrojnych lub komponentu cywilnego, kt6remu czlonek rodziny towarzyszy, 

wykonujq zadania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przywilej ten ma zastosowanie 

nie tylko do towar6w, kt6re stanowiq wlasnose tych os6b, ale takze do towar6w wysylanych 

im jako prezent lub dostarczonych im w ramach wykonywania um6w zawartych 

z podmiotem lub osobq niezamieszkalq na stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 

Przyw6z taki nie moze przekraczae ilosci uzasadnionych do uzytku osobistego i nie moze, ze 

wzglydu na charakter lub ilose wskazywae, ze towary Sq wwozone w celach handlowych. 

Wyroby alkoholowe, tytoii. i wyroby tytoniowe nie bydq importowane za posrednictwem 

wojskowych urz1rd6w pocztowych. Strony zamierzajq uszczeg6lowie powyzsze procedury 

w porozumieniu wykonawczym. 

3. Przyw6z zwolniony zgodnie z ustypem 1 niniejszego Artykulu z podatk6w i naleznosci 

celnych przywozowych nie obejmuje srodk6w transportu, kt6re majq bye wykorzystywane 

do cel6w komercyjnych. Zwolniony z naleznosci celnych i podatkowych przyw6z wyrob6w 

alkoholowych, tytoniu i wyrob6w tytoniowych na podstawie ustypu 1 niniejszego Artykulu 

podlega takim ograniczeniom, jakie mogq zostae uzgodnione miydzy wladzami 

Rzeczypospolitej Polskiej a silami zbrojnymi USA w porozumieniu wykonawczym 

z poszanowaniem prawa Rzeczypospolitej Polskiej. 

4. Mienie, o kt6rym mowa w ustypie 1 niniejszego Artykulu, oraz inne towary nabyte ze 

zwolnieniem z podatk6w lub naleznosci celnych, nie mogq zostae sprzedane, ani w inny 

spos6b przekazane osobom przebywajqcym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, kt6re 

nie Sq uprawnione do przywozu takich towar6w ze zwolnieniem z naleznosci celnych, chyba 

ze odpowiednie wladze Rzeczypospolitej Polskiej zaakceptowaly takie przekazanie. 

Odbiorca takiego mienia lub towar6w jest odpowiedzialny za zaplaty naleznosci celnych 

i wszelkich podatk6w naleznych z tytulu takich transakcji. Przekazanie zwolnionych 

z naleznosci celnych towar6w miydzy czlonkami sil zbrojnych, czlonkami personelu 

cywilnego, czlonkami rodzin oraz pracownikami wykonawc6w kontraktowych USA nie 

podlega naleznosciom celnym i podatkom. Przekazania takie sq r6wniez dopuszczalne 

w formie darowizny dla organizacji charytatywnych uprawnionych przez odpowiednie 

str. 32/62 
wladze Rzeczypospolitej Polskiej do otrzymywania takich towar6w ze zwolnieniem 

z naleznosci celnych. Srodki transportu nie mogq bye przekazane takim organizacjom ze 

zwolnieniem z naleznosci celnych i podatkowych. 

5. Wladze Rzeczypospolitej Polskiej przyjmujq wlasciwie sporzqdzone raporty policyjne jako 

dow6d primafacie, ze zwolnione z naleznosci celnych i podatk6w mienie czlonk6w sil 

zbrojnych, czlonk6w personelu cywilnego, czlonk6w rodzin oraz pracownik6w wykonawc6w 

kontraktowych USA zostalo skradzione lub utracone, co zwalnia te osoby zjakiejkolwiek 

odpowiedzialnosci za uiszczenie podatk6w i naleznosci celnych. Sily zbrojne USA sq 

odpowiedzialne za prowadzenie rejestr6w kradziezy lub utraty zwolnionych z naleznosci 

celnych i podatk6w towar6w, jak zostanie to okreslone w porozumieniu wykonawczym oraz 

za prowadzenie rejestr6w przekazania takich towar6w. Takie rejestry Sq przyjmowane przez 

wladze Rzeczypospolitej Polskiej jako dow6d takich przekazan. Rodzaj i zakres rejestr6w 

zostanie okreslony w porozumieniu wykonawczym. 

6. Czlonkowie sil zbrojnych, czlonkowie personelu cywilnego, czlonkowie rodzin oraz 

pracownicy wykonawc6w kontraktowych USA mogq wywiezc lub powrotnie wywiezc ze 

zwolnieniem z naleznosci celnych wywozowych i innych oplat wszelkie towary nabyte lub 

wwiezione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez nich w okresie pelnienia przez nich 

- lub w przypadku czlonk6w rodzin, przez wlasciwego czlonka sil zbrojnych lub komponentu 

cywilnego, kt6remu czlonek rodziny towarzyszy - obowiqZk6w na terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej. 

str. 33/62 
Artykul23 

Procedury celne 

1. Wladze Rzeczypospolitej Polskiej zapewniajq szybkq i sprawnq odprawy celnq 

przywozonych i wywozonych towar6w, o kt6rych mowa w niniejszej Umowie, zgodnie 

z Artykulem XI umowy NATO SOFA. 

2. Odprawa i kontrola celna zgodnie z Artykulem XI umowy NATO SOFA oraz niniejszci 

Umowq Sq przeprowadzane na podstawie procedur wsp6lnie okreslonych miydzy 

odpowiednimi organami Rzeczypospolitej Polskiej a silami zbrojnymi USA. W szelkie 

kontrole celne przywozonego lub wywozonego mienia osobistego czlonk6w sil zbrojnych, 

czlonk6w personelu cywilnego lub czlonk6w rodzin Sq przeprowadzane przez organy celne 

Rzeczypospolitej Polskiej, gdy mienie zostanie dostarczone lub odebrane z miejsca 

zamieszkania danej osoby. 

3. Informacje niejawne sil zbrojnych USA mogq bye wwozone na terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej lub z niego wywozone bez poddawania ich kontroli celnej. 

Informacje niejawne sil zbrojnych USA zostajq odpowiednio oznakowane i opatrzone 

zaswiadczeniami, ze zostaly zaklasyfikowane jako takie przez wlasciwe wladze sil zbrojnych 

USA. Przed udzieleniem zezwolenia na przyw6z lub wyw6z informacji niejawnych sil 

zbrojnych USA, organy celne Rzeczypospolitej Polskiej mogq zwr6cic siy do wlasciwych 

wladz wojskowych USA z prosbci o weryfikacjy takiego zaswiadczenia. Szczeg6lowe 

procedury zostanq okreslone w porozumieniu wykonawczym. 

4. Wladze sil zbrojnych USA wprowadzajq stosowne srodki w celu zapobiegania 

naruszeniom praw przyznanych na podstawie Artykulu XI umowy NATO SOFA oraz 

Artykul6w 21-23 niniejszej Umowy. Organy Rzeczypospolitej Polskiej oraz wladze sil 

zbrojnych USA wsp6lpracujq w celu zapobiegania, wykrywania i rozwiqzywania wszelkich 

naruszen celnych. 

str. 34/62 
Artykul24 

Wojskowa uslugowa dzialalnosc wspieraj~ca 

1. Po uprzednim poinformowaniu polskiego organu wykonawczego, sily zbrojne USA mog'l, 

w obrybie uzgodnionych obiekt6w i teren6w zakladac, utrzymywac i prowadzic wojskow'luslugow'l- dzialalnosc wspieraj'l,C'l, wylqcznie do uzytku czlonk6w sil zbrojnych, czlonk6w 

personelu cywilnego, czlonk6w rodzin oraz takiego innego uprawnionego personelu, jaki 

zostanie wsp6lnie okreslony, i mogq budowac, wyposazac, utrzymywac i prowadzic 

wojskowq uslugowq dzialalnosc wspieraj'l,Cc!- bezposrednio lub na podstawie umowy. 

Wojskowa uslugowa dzialalnosc wspierajqca moze obejmowac: punkty sprzedazy, takie jak 

wojskowe punkty uslugowe i sklepy z zywnosciq, dzialalnosc finansowq, mesy, osrodki 

socjalne i edukacyjne, oraz uslugowe tereny rekreacyjne. Z zastrzezeniem postanowieii 

Artykulu 8 niniejszej Umowy, wladze Rzeczypospolitej Polskiej nie wymagajq od sil 

zbrojnych USA zezwoleii i licencji na zalozenie, utrzymywanie oraz prowadzenie takiej 

dzialalnosci. 

2. Wojskowa uslugowa dzialalnosc wspierajqca stanowi integralnq czysc sil zbrojnych USA 

i przyslugujqjej zwolnienia podatkowe i celne przyznane silom zbrojnym USA, w tym te, 

o kt6rych mowa w Artykulach 19 i 21 niniejszej Umowy. Taka wojskowa uslugowa 

dzialalnosc wspierajqcajest ustanawiana, utrzymywana, prowadzona i kontrolowana zgodnie 

z przepisami obowiqzujqcymi w USA. Sily zbrojne USA nie Sq zobowiqzane do pobierania 

lub placenia podatk6w lub oplat o podobnym charakterze z tytulu prowadzenia wojskowej 

uslugowej dzialalnosci wspierajqcej. 

3. Wladze sil zbrojnych USA we wsp6lpracy z wladzami Rzeczypospolitej Polskiej 

wprowadzajq stosowne srodki w celu zapobiegania sprzedazy towar6w oraz mienia 

przywiezionego lub nabytego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej osobom 

nieuprawnionym do korzystania z wojskowej uslugowej dzialalnosci wspierajqcej. Mozliwe 

jest ustanowienie limit6w na zakup przez poszczeg6lnych klient6w towar6w wwiezionych 

lub nabytych ze zwolnieniem podatkowym i celnym. Do towar6w objytych tymi limitami 

mogq nalezec wyroby alkoholowe, wyroby tytoniowe, benzyna oraz przedmioty o znacznej 

wartosci. 

str. 35/62 
Artykui 25 

Instytucje finansowe 

1. Sily zbrojne USA mogc!, zawierac umowy z instytucjami finansowymi dotyczqce 

utrzymywania i prowadzenia ,,Community Banks" i ,,Credit Unions" lub innej dzialalnosci 

finansowej w celu swiadczenia uslug bankowosci detalicznej i innych uslug finansowych na 

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na wylqczny uzytek czlonk6w sil zbrojnych, czlonk6w 

personelu cywilnego, czlonk6w rodzin, tych sposr6d pracownik6w wykonawc6w 

kontraktowych USA i wykonawc6w kontraktowych USA, kt6rzy Sq osobami fizycznymi 

i obywatelami Stan6w Zjednoczonych lub osobami zamieszkalymi na stale 

w Stanach Zjednoczonych i innego uprawnionego personelu, kt6ry wsp6lnie okreslono. 

2. Przed rozpoczyciem dzialalnosci ,,Community Banks" lub ,,Credit Unions" lub innej 

dzialalnosci finansowej sily zbrojne USA informujq wladze Rzeczypospolitej Polskiej 

o zakresie uslug finansowych, kt6re bydq swiadczone, oraz niezwlocznie informujq o kazdej 

zmianie tego zakresu. 

3. ,,Community Banks" lub ,,Credit Unions" lub inna dzialalnosc finansowa, wymieniona 

w ustypie 1 niniejszego Artykulu, mogq bye ustanawiane, utrzymywane i prowadzone 

wylqcznie w obrybie uzgodnionych obiekt6w i teren6w oraz w innych wzajemnie 

uzgodnionych lokalizacjach. 

4. Postanowienia niniejszego Artykulu nie uchybiajq prawu sil zbrojnych USA i ich 

wyznaczonych przedstawicieli oraz uprawnionych os6b wymienionych w ustypie 1 

niniejszego Artykulu do otwierania i korzystania z rachunk6w bankowych zgodnie z prawem 

Rzeczypospolitej Polskiej. 

5. Instytucje finansowe, o kt6rych mowa w ustypie 1 niniejszego Artykulu, postypujq zgodnie 

z procedurami dotyczqcymi identyfikacji i weryfikacji klient6w, monitorowania transakcji 

i raportowania, majqcymi na celu przeciwdzialanie praniu pieniydzy i finansowaniu 

terroryzmu, zgodnie z normami miydzynarodowymi. Szczeg6lowe procedury mogq zostac 

okreslone w porozumieniu wykonawczym. 

6. ,,Community Banks" lub ,,Credit Unions" lub inna dzialalnosc finansowa, o kt6rej mowa 

w ustypie 1 niniejszego Artykulu, Sq zakladane i prowadzone zgodnie z odpowiednimi 

regulacjami USA i podlegajq nadzorowi ze strony wlasciwych wladz sil zbrojnych USA. 

Wladze Rzeczypospolitej Polskiej nie ponoszq odpowiedzialnosci za dzialalnosc prowadzonq 

na podstawie niniejszego Artykulu. 

7. Wladze sil zbrojnych USA zapewniajq przestrzeganie postanowien niniejszego Artykulu 

przez instytucje finansowe wymienione w ustypie 1 niniejszego Artykulu. 

str. 36/62 
Artykul 26 

Wojskowe uslugi pocztowe 

1. Stany Zjednoczone moglf ustanawia6, utrzymywa6 i prowadzi6 wojskowe urzydy pocztowe 

na potrzeby przyjmowania, transportu i dostarczania przesylek pocztowych oraz swiadczenia 

powi¥anych uslug pocztowych, wylqcznie do uzytku sil zbrojnych USA, czlonk6w sil 

zbrojnych, czlonk6w personelu cywilnego, wykonawc6w kontraktowych USA, pracownik6w 

wykonawc6w kontraktowych USA, czlonk6w rodzin oraz emerytowanych czlonk6w sil 

zbrojnych USA. Przyw6z towar6w za posrednictwem wojskowych urzyd6w pocztowychjest 

ograniczony do tych os6b, kt6re Slf uprawnione do przywozu towar6w ze zwolnieniem 

z naleznosci celnych i podatk6w oraz podlega limitom okreslonym zgodnie z ustypem 2 

Artykulu 22 niniejszej Umowy. 

2. Przesylki pocztowe wysylane z wojskowych urzyd6w pocztowych moglf bye opatrzone 

znaczkami Stan6w Zjednoczonych. 

3. Poczta sluzbowa nie podlega kontroli celnej, przeszukaniu ani zajyciu dokonywanym przez 

organy Rzeczypospolitej Polskiej. 

4. Kontrola celna bydzie przeprowadzana zgodnie z procedurami okreslonymi wsp6lnie przez 

odpowiednie wladze Rzeczypospolitej Polskiej i sily zbrojne USA. 

str. 37/62 
Artykul 27 

Telekomunikacja 

1. Sily zbrojne USA szanujq prawa i przepisy dotyczqce ochrony srodowiska 

i bezpieczenstwa podczas uzywania sprzytu telekomunikacyjnego na terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej. Organy wykonawcze Stron dokonajq konsultacji w zakresie 

uzytkowania takiego sprzytu w celu ograniczenia zagrozeniom dla zdrowia ludzkiego 

i bezpieczenstwa. Konsultacje te powinny odbyc siy przed uzyciem nowego sprzytu przez 

sily zbrojne USA na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, lub na zqdanie kt6regokolwiek 

z organ6w wykonawczych. 

2. Zezwala siy silom zbrojnym USA na uzywanie wlasnych system6w telekomunikacyjnych 

(w takim znaczeniu, w jakim wyrazenie ,,telekomunikacja" jest definiowane w Konstytucji 

i Konwencji Miydzynarodowego Zwi¢u Telekomunikacyjnego, wraz z aneksami, 

sporzqdzonych w Genewie dnia 22 grudnia 1992 roku, ze zmianami). Powyzsze obejmuje 

prawo do uzycia srodk6w i uslug, kt6re sq wymagane dla zapewnienia pelnej zdolnosci do 

uzytkowania system6w telekomunikacyjnych, oraz prawo do uzytkowania wszystkich 

niezbydnych do tego celu czystotliwosci radiowych. Zgodnie ze wsp6lnie okreslonymi 

procedurami, sily zbrojne USA, koordynujq z polskim organem wykonawczym kwestiy 

uzywanych czystotliwosci radiowych, w celu unikniycia pojawienia siy szkodliwych zakl6cen 

spowodowanych dzialaniem ich sprzytu, chyba ze, w wyjqtkowych sytuacjach, pilne 

okolicznosci operacyjne uniemozliwiq takq koordynacjy. W takich przypadkach sily zbrojne 

USA powiadamiajq polski organ wykonawczy najszybciej jak to mozliwe. Za 

wykorzystywanie czystotliwosci radiowych sily zbrojne USA nie ponoszq oplat. 

3. W przypadku spowodowania przez urzqdzenia sil zbrojnych USA lub wykonawc6w 

kontraktowych zakl6cen dzialania urzqdzen na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub poza 

jej terytorium, wlasciwe wladze Rzeczypospolitej Polskiej postypujq zgodnie z Konstytucjq 

i Konwencjq Miydzynarodowego Zwiqzku Telekomunikacyjnego, wraz z aneksami, 

sporzqdzonych w Genewie, dnia 22 grudnia 1992 roku, ze zmianami, oraz wlasciwym 

prawem Rzeczypospolitej Polskiej. Jesli bydzie to konieczne sily zbrojne USA lub 

wykonawcy kontraktowi niezwlocznie eliminujq takie zakl6cenia. 

str. 38/62 
Artykul 28 

Wsparcie logistyczne i media 

1. W zakresie wszelkiego wsparcia logistycznego, nie objt;tego Artykulern 5 niniejszej 

Urnowy, Rzeczpospolita Polska doklada wszelkich staran, zgodnie ze swoirn narodowyrni 

priorytetarni, aby zapewnic silorn zbrojnyrn USA na terytoriurn Rzeczypospolitej Polskiej, na 

ich wniosek, wsparcie logistyczne na zasadzie zwrotu koszt6w, jesli Strony lub ich organy 

wykonawcze nie uzgodniq inaczej. W zaleznosci od sytuacji, wsparcie, o kt6ryrn rnowa, 

zostaje udzielone zgodnie z urnowq ACSA lub porozurnieniarni nastt;pczyrni. 

2. W kwestii wsparcia logistycznego oraz zwrotu jego koszt6w, kt6rego nie dotyczy ustyp 1 

niniejszego Artykulu, Rzeczpospolita Polska traktuje sily zbrojne USA nie rnniej korzystnie 

niz Sily Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z wzajernnie uzgodnionyrni 

procedurarni. 

3. Sily zbrojne USA i wykonawcy kontraktowi pracujqcy lub zarnieszkujqcy w uzgodnionych 

obiektach i terenach rnogq korzystac z wody, energii elektrycznej i innych powszechnie 

dostypnych rnedi6w na takich warunkach i zasadach, wlqczajqc stawki i oplaty, kt6re sq nie 

rnniej korzystne od tych przyznanych Silorn Zbrojnyrn lub Rzqdowi Rzeczypospolitej 

Polskiej w podobnych okolicznosciach, po odjyciu podatk6w zgodnie z Artykulern 19 

niniejszej Urnowy, chyba, ze uzgodniono inaczej. Sily zbrojne USA ponoszq koszty 

odpowiadajqce ich udzialowi w korzystaniu z tych rnedi6w, chyba, ze uzgodniono inaczej. 

str. 39/62 
Artykul29 

Waluta 

1. Sily zbrojne USA maj~ prawo do przywozu i wywozu w dowolnej ilosci waluty USA lub 

instrument6w platniczych wyrazonych w walucie Stan6w Zjednoczonych. Sily zbrojne USA, 

czlonkowie sil zbrojnych, czlonkowie personelu cywilnego oraz czlonkowie rodzin mog~ 

poslugiwac siy walut~ USA lub instrumentami platniczymi wyrazonymi w walucie Stan6w 

Zjednoczonych w transakcjach miydzy sob~ na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Sily 

zbrojne USA mogq r6wniez poslugiwac siy walutq USA lub instrumentami platniczymi 

wyrazonymi w walucie Stan6w Zjednoczonych w kazdej transakcji, gdy druga strona je 

zaakceptuje. 

2. Czlonkowie sil zbrojnych, czlonkowie personelu cywilnego i czlonkowie rodzin mog~ 

przywozic waluty USA oraz instrumenty platnicze wyrazone w walucie Stan6w 

Zjednoczonych, jak r6wniez inne waluty dopuszczone do przywozu przez prawo 

Rzeczypospolitej Polskiej oraz mogq wywozic jak~olwiek waluty i instrumenty platnicze 

wyrazone w takiej walucie pod warunkiem, ze dana osoba przywiozla uprzednio ty waluty 

lub instrumenty platnicze lub otrzymala ty waluty lub instrumenty platnicze od wladz sil 

zbrojnych USA. Taki przyw6z i wyw6z podlega odpowiednim wymogom raportowania 

i kontroli Rzeczypospolitej Polskiej. 

3. Wladze sil zbrojnych USA we wsp6lpracy z wladzami Rzeczypospolitej Polskiej 

podejmujq stosowne srodki w celu zapobiezenia naduzywaniu praw przyznanych niniejszym 

Artykulem oraz zabezpieczenia systemu wymiany walutowej Rzeczypospolitej Polskiej oraz 

rezimu prawnego Rzeczypospolitej Polskiej dotycz~cego przeciwdzialania praniu pieniydzy 

i finansowaniu terroryzmu, w zakresie, w jakim odnoszq siy one do personelu i uslug 

finansowych objytych niniejszq Umowq. 

4. Wladze sil zbrojnych USA mogq przekazywac czlonkom sil zbrojnych, czlonkom 

personelu cywilnego oraz czlonkom rodzin, lub wymieniac na ich potrzeby, waluty 

i instrumenty platnicze wyrazone w walucie: 

(a) Stan6w Zjednoczonych; 

(b) Rzeczypospolitej Polskiej; 

( c) strefy Euro; oraz 

( d) jakiegokolwiek innego kraju, w zakresie wymaganym na potrzeby zatwierdzonych 

podr6zy, w tym wyjazd6w na urlop. 

str. 40/62 
Artykul30 

Bezpieczeiistwo 

1. Wladze Stron blisko wsp6lpracujq w celu zapewnienia ochrony, zabezpieczenia 

i bezpieczenstwa sil zbrojnych USA, wykonawc6w kontraktowych USA, pracownik6w 

wykonawc6w kontraktowych USA oraz czlonk6w ich rodzin. W ramach swoich mozliwosci 

Rzeczpospolita Polska podejmuje wszelkie racjonalne i niezbydne srodki w celu zapewnienia 

takiej ochrony, zabezpieczenia i bezpieczenstwa. Strony uznajq, ze Rzeczpospolita Polska 

ponosi og6lnq odpowiedzialnosc za zapewnienie bezpieczenstwa na swoim terytorium. 

2. Rzeczpospolita Polska niniejszym uznaje, ze sily zbrojne USA majq wszelkie prawa 

i uprawnienia niezbydne dla sil zbrojnych USA do uzytkowania, wykorzystywania, obrony 

lub kontroli uzgodnionych obiekt6w i teren6w, w tym do podejmowania odpowiednich 

srodk6w w celu utrzymania lub przywr6cenia porzqdku oraz ochrony sil zbrojnych USA, 

pracownik6w wykonawc6w kontraktowych USA i czlonk6w rodzin. Sily zbrojne USA 

koordynujq plany bezpieczenstwa i zamierzajq koordynowac takie srodki z wlasciwymi 

wladzami Rzeczypospolitej Polskiej. 

3. Na wniosek kt6rejkolwiek ze Stron i za zgodq wlasciwych wladz Rzeczypospolitej 

Polskiej, wladze sil zbrojnych USA mogq podejmowac dzialania poza uzgodnionymi 

obiektami i terenami w celu zapewnienia bezpieczenstwa sil zbrojnych USA, wykonawc6w 

kontaktowych USA, pracownik6w wykonawc6w kontraktowych USA i czlonk6w rodzin. 

Podczas takich dzialan wladze sil zbrojnych USA wyraznie sygnalizujq sw6j specjalny status, 

nawiqzujq natychmiast kontakt z wlasciwymi wladzami Rzeczypospolitej Polskiej i dzialajq 

zgodnie z ich instrukcjami. 

4. Jesli mienie sil zbrojnych USA zostanie skradzione, zagubione lub przejyte w spos6b 

bezprawny, Rzeczpospolita Polska podejmuje wszelkie uzasadnione srodki w celu udzielenia 

silom zbrojnym USA pomocy w przywr6ceniu posiadania takiego mienia. 

str. 41/62 
Artykul 31 

Ochrona srodowiska i BHP 

1. Strony zgadzajq. siy wykonywac niniejszq. Umowy w spos6b zgodny z zasadami ochrony 

srodowiska naturalnego Rzeczypospolitej Polskiej oraz ludzkiego zdrowia i bezpieczenstwa, 

a takze, zgadzajq. siy, ze w kwestiach ochrony srodowiska bydq. prezentowac raczej podejscie 

prewencyjne, niz reaktywne. W tym celu, Strony wsp6lpracujq. dla zapewnienia, aby 

powstajq.ce problemy byly natychmiast rozwiq.zywane w celu zapobiezenia trwalej szkodzie 

w srodowisku i zapobiezenia zagrozeniu ludzkiego zdrowia lub bezpieczenstwa. Stany 

Zjednoczone szanujq. odpowiednie przepisy prawa Rzeczypospolitej Polskiej dotyczq.ce 

ochrony srodowiska. Wlasciwe wladze Stron wsp6lpracujq. we wszystkich sprawach 

zwiq.2anych z ochronq. srodowiska. 

2. Sily zbrojne USA mogq. usuwac niezuzytq. amunicjy USA na terytorium Rzeczypospolitej 

Polskiej zgodnie ze wsp6lnie uzgodnionymi procedurami i z nalezytym poszanowaniem 

bezpieczenstwa publicznego. 

3. Wladze sil zbrojnych USA informujq. czlonk6w sil zbrojnych i personelu cywilnego, 

czlonk6w rodzin i wykonawc6w kontraktowych USA, kt6rzy bydq. przebywac na terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej, o prawach Rzeczypospolitej Polskiej dotyczq.cych ochrony 

srodowiska, w tym o postanowieniach niniejszej Umowy. Strony zgadzajq. siy konsultowac 

w celu zapewnienia, ze materialy edukacyjne wlasciwie odzwierciedlajq. prawo 

Rzeczypospolitej Polskiej dotyczq.ce ochrony srodowiska. 

4. Strony w pelni wsp6lpracujq. przy terminowej wymianie wszystkich odpowiednich, 

istniejq.cych informacji dotyczq.cych ochrony srodowiska i zdrowia w lokalizacjach 

wykorzystywanych przez Stany Zjednoczone. Standardy ochrony srodowiska stosowane 

przez Stany Zjednoczone dokladnie odzwierciedlajq. bardziej restrykcyjne sposr6d 

standard6w stosowanych przez Rzeczpospolitq. Polskq., Stany Zjednoczone lub standard6w 

zawartych we wlasciwych umowach miydzynarodowych. W tym celu podczas 

opracowywania standard6w ochrony srodowiska oraz ich okresowego przeglq.du Strony 

wsp6lpracujq. i konsultujq. siy, aby zapewnic odpowiednie uwzglydnienie standard6w 

stosowanych przez Rzeczpospolitq. Polskq. lub zapewnic, ze standardy USA i standardy 

zawarte w jakichkolwiek wlasciwych umowach miydzynarodowych gwarantujq. co najmniej 

takq. samq. ochrony jak standardy stosowane przez Rzeczpospolitq. Polskq.. 

5. Stany Zjednoczone nie uwalniajq. celowo niebezpiecznych odpad6w ani niebezpiecznych 

material6w bydq.cych w ich posiadaniu, a jesli uwolnienie takie nastq.pi, niezwlocznie 

podejmujq., na podstawie procedur zgodnych z obowiq.zujq.cymi porozumieniami, dzialania 

w celu powstrzymania rozprzestrzeniania siy zanieczyszczenia srodowiska wyniklego 

z uwolnienia. Stany Zjednoczone niezwlocznie powiadamiajq. odpowiednie wladze 

Rzeczypospolitej Polskiej o zdarzeniu i podjytych dzialaniach. Jezeli zdarzenie nastq.pi poza 

uzgodnionymi obiektami lub terenami, dzialania te Sq. koordynowane z odpowiednimi 

wladzami Rzeczypospolitej Polskiej. W zakresie dopuszczalnym przez prawo i przepisy 

USA, sily zbrojne USA podejmq. takie dzialania, kt6rych celem b1rdzie ograniczenie 

zagrozenia zdrowia ludzkiego i bezpieczenstwa. 

6 . Stany Zjednoczone nie ponoszq. odpowiedzialnosci za nieumyslne uwolnienie istniejq.cych 

wczesniej odpad6w niebezpiecznych, material6w niebezpiecznych lub zanieczyszczen. 

str. 42/62 
7. Przed rozpoczyciem prac, co do kt6rych kt6rakolwiek ze Stron ma powody przypuszczac, 

ze mogq spowodowac uwolnienie istniejqcego wczesniej zanieczyszczenia srodowiska, 

odpad6w niebezpiecznych lub substancji niebezpiecznych, Stany Zjednoczone konsultujq 

z Rzeczqpospolitq Polskq zakres prac do przeprowadzenia i technologie jakie majq bye 

zastosowane. Stany Zjednoczone stosujq technologie w najbardziej uzasadnionym stopniu 

zabezpieczajqce przed uwolnieniem takiego istniejqcego wczesniej zanieczyszczenia 

srodowiska. 

8. Jesli Stany Zjednoczone bydq musialy usunqc albo powstrzymae rozprzestrzenianie 

istniejqcych wczesniej odpad6w niebezpiecznych, material6w niebezpiecznych lub 

zanieczyszczen z powodu nie podjycia przez Rzeczpospolitq Polskq dzialaii dotyczqcych tych 

odpad6w, material6w lub zanieczyszczen, to koszty poniesione przez Stany Zjednoczone, 

jesli wykonane zostanie usuniycie lub powstrzymanie, zostajq zaliczone na poczet roszczeii 

wynikajqcych ze szk6d, za kt6re Stany Zjednoczone Sq odpowiedzialne na podstawie 

Artykulu 18 niniejszej Umowy. 

9. Stany Zjednoczone przekazujq Rzeczypospolitej Polskiej bydqce w ich posiadaniu dane 

i informacje umozliwiajqce odpowiednim wladzom Rzeczypospolitej Polskiej 

przeprowadzanie na danym terenie regulamych pomiar6w i obserwacji koniecznych do 

zarzqdzania przez Rzeczpospolitq Polskq wlasnymi programami srodowiskowymi, 

monitorowania biezqcego stanu srodowiska naturalnego oraz monitorowania implementacji 

standard6w srodowiskowych, zdrowotnych i BHP. Z zastrzezeniem postanowien 

wynikajqcych z wczesniejszej koordynacji i porozumien wlasciwych dla danego terenu, 

dotyczqcych dostypu, wlasciwe wladze Rzeczypospolitej Polskiej podejmujq wszelkie 

dozwolone prawem Rzeczypospolitej Polskiej srodki w celu monitorowania stanu srodowiska 

i uzytkowania srodowiska przez Stany Zjednoczone. Organy wykonawcze Stron dokonujq 

pilnych konsultacji w zakresie wszelkich zastrzezen i ewentualnych dzialan naprawczych 

zwiqzanych z tymi pomiarami i monitorowaniem. 

10. Rzeczpospolita Polska niezwlocznie informuje Stany Zjednoczone o potencjalnych 

stanach zagrozenia dla srodowiska, zdrowia i bezpieczenstwa, wystypujqcych na terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej, nie spowodowanych dzialalnosciq Stan6w Zjednoczonych, kt6re 

mogq wplynq6 na zatwierdzone dzialania lub zdrowie i dobro czlonk6w sil zbrojnych, 

czlonk6w personelu cywilnego lub czlonk6w rodzin, wykonawc6w kontraktowych USA, 

pracownik6w wykonawc6w kontraktowych USA, oraz niezwlocznie podejmuje dzialania 

w odpowiedzi na te stany zagrozenia, w tym informujqc Stany Zjednoczone o dzialaniach, 

jakie majq bye podjyte. Stany Zjednoczone niezwlocznie informujq Rzeczpospolitq Polskq 

o potencjalnych stanach zagrozenia dla srodowiska oraz zdrowia i bezpieczeiistwa 

wynikajqcych ze swojej dzialalnosci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz 

niezwlocznie podejmujq dzialania w odpowiedzi na te stany zagrozenia, informujqc 

Rzeczpospolitq Polskq o dzialaniach, jakie majq bye podjyte. 

11. Szczeg61owe procedury zapewniajqce, ze w pory zostanq wprowadzone w zycie 

postanowienia niniejszego Artykulu zostanq okreslone w porozumieniu wykonawczym 

zawartym przez Strony lub ich organy wykonawcze. Opracowanie tych procedur ma na celu 

unikniycie op6znieii natury administracyjnej, kt6re moglyby spowodowae zwiykszone 

szkody w srodowisku lub zwiykszenie zagrozenia dla zdrowia lub bezpieczenstwa. 

12. 0 ile moze to bye konieczne dla zapewnienia bezpiecznej dla srodowiska gospodarki 

odpadami niebezpiecznymi, sily zbrojne USA dostarczajq wszelkich informacji wymaganych 

str. 43/62 
przez Konwencjy bazylejsk~ o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania 

odpad6w niebezpiecznych, sporz~dzon~ w Bazylei dnia 22 marca 1989 roku (,,Konwencja 

bazylejska"), i inne przepisy prawa miydzynarodowego i Unii Europejskiej, kt6rych 

Rzeczpospolita Polska jest stron~ lub kt6rychjest zobowi~zana przestrzegac w przypadku 

transgranicznego przemieszczania odpad6w niebezpiecznych. Rzeczpospolita Polska 

wyznacza podmiot dzialaj~cy w imieniu sil zbrojnych USAjako wlasciwy organ dla cel6w 

powiadomien w trybie Konwencji bazylejskiej. 

str. 44/62 
Artykul 32 

Ochrona zdrowia 

1. Strony zgadzajq siy stosowa6 niniejszq Umowy w spos6b zgodny z zasadami ochrony 

zdrowia publicznego. Stany Zjednoczone szanujq odpowiednie przepisy prawa 

Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie zdrowia publicznego, zapewniajqc wlasciwq trosky 

o zdrowie czlonk6w sil zbrojnych i czlonk6w personelu cywilnego, czlonk6w rodzin 

i pracownik6w wykonawc6w kontraktowych USA. Strony zgadzajq siy na podejscie raczej 

prewencyjne niz reaktywne w stosunku do zakaznych chor6b ludzi, zwierzqt i roslin. 

Wlasciwe wladze Stron wsp6lpracujq w kwestiach dotyczqcych zdrowia publicznego obu 

Stron. Obie Strony niezwlocznie wsp6lpracujq i informujq siy wzajemnie o konkretnych 

procedurach i praktykach dotycz1:1,cych postypowania medycznego w przypadkach 

wyst1:1,pienia zagrazaj1:1,cych zdrowiu publicznemu zakaznych chor6b ludzi i zwierzq,t, w celu 

zapewnienia bezpieczenstwa zar6wno obywatelom Rzeczypospolitej Polskiej, jak 

i personelowi USA. 

2. Przed zgloszeniem siy do odbywania sluzby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, 

czlonkowie sil zbrojnych zostanq okresleni przez wladze sil zbrojnych USA jako osoby 

zdolne pod wzglydem medycznym do pelnienia obowiq,zk6w zgodnie z prawami i przepisami 

USA. Czlonkowie personelu cywilnego, czlonkowie rodzin i pracownicy wykonawc6w 

kontraktowych USA sq, zachycani do przeprowadzania badan zdrowotnych przed przybyciem 

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku ogloszenia przez Swiatowq 

Organizacjy Zdrowia epidemii lub pandemii w panstwie, z kt6rego przybydzie do 

Rzeczypospolitej Polskiej czlonek personelu cywilnego lub pracownik wykonawcy 

kontraktowego USA, taki czlonek personelu cywilnego lub pracownik wykonawcy 

kontraktowego USA zostanie poddany stosownym badaniom medycznym przed przybyciem 

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 

3. Czlonkowie sil zbrojnych, czlonkowie personelu cywilnego, czlonkowie rodzin 

i pracownicy wykonawc6w kontraktowych USA mogq korzysta6 z opieki zdrowotnej 

w plac6wkach publicznej sluzby zdrowia znajdujqcych siy na terytorium Rzeczypospolitej 

Polskiej. W takich przypadkach, wladze Rzeczypospolitej Polskiej bydq udziela6 pomocy 

tym osobom w sprawach dokumentacji medycznej wymaganej dla refundacji roszczen 

zwiqzanych z ubezpieczeniem zdrowotnym. Odpowiedzialnos6 za poniesienie koszt6w 

zwi1:1,zanych z takq opiek1:1, zdrowotn1:1, ponosz1:1, osoby otrzymujqce swiadczenia, bez wymogu 

oplaty z gory po przedstawieniu dowodu ubezpieczenia zdrowotnego. 

str. 45/62 
Artykul33 

Procedury kontraktowe 

1. Sily zbrojne USA mogq zawierac i wykonywac umowy na nabywanie towar6w i uslug, 

lqcznie z robotami budowlanymi, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Sily zbrojne USA 

mogq zaopatrywac siy z dowolnie wybranych zr6del. Takie zaopatrywanie bydzie odbywac 

siy zgodnie z prawami i przepisami USA. 

2. Sily zbrojne USA udzielajq informacji potencjalnym wykonawcom kontraktowym 

w kwestiach dotyczqcych stosowania prawi przepis6w USA odnoszqcych siy do zawierania 

kontrakt6w. 

3. Sily zbrojne USA oglaszajq potencjalnym wykonawcom kontraktowym na terytorium 

Rzeczypospolitej Polskiej informacje o planowanych przetargach na umowy, kt6re majq bye 

realizowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w mozliwie najwiykszym stopniu 

i w takim samym zakresie, w jakim majq do nich dostyp potencjalni wykonawcy kontraktowi 

na terenie Stan6w Zjednoczonych. 

4. Sily zbrojne USA korzystajq z uslug polskich os6b fizycznych i prawnych jako dostawc6w 

towar6w i uslug w zakresie dopuszczalnym zgodnie z prawami i przepisami USA. 

5. W dopuszczalnym zakresie, wykonawcy kontraktowi bydqcy obywatelami 

Rzeczypospolitej Polskiej oraz osobami prawnymi z siedzibq na terytorium Rzeczypospolitej 

Polskiej sq traktowani przez sily zbrojne USA nie mniej korzystnie niz wykonawcy 

kontraktowi niebydqcy obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej oraz osobami prawnymi nie 

posiadajqcymi siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 

6. W odniesieniu do nabywania towar6w i swiadczenia uslug sily zbrojne USA traktowane Sq 

przez wladze Rzeczypospolitej Polskiej nie mniej korzystnie niz Sily Zbrojne 

Rzeczypospolitej Polskiej. 

str. 46/62 
Artykul34 

Status wykonawcow kontraktowych 

1. Do wykonawc6w kontraktowych USA i pracownik6w wykonawc6w kontraktowych USA 

nie stosujy siy praw i regulacji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie zasad i warunk6w 

zaangazowania do wykonywania zadan w ramach um6w z silami zbrojnymi USA oraz 

dotyczqcych wymaganych zezwolen na pracy oraz zasad licencjonowania i rejestracji 

przedsiybiorstw i sp6lek wylqcznie w zakresie dostarczania towar6w i swiadczenia uslug 

silom zbrojnym USA na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 

2. Wykonawcy kontraktowi USA sq zwolnieni z wszelkich podatk6w od os6b prawnych oraz 

z podatku akcyzowego, kt6re mialyby zostac naliczone wylqcznie z tytulu dostarczania 

towar6w i uslug silom zbrojnym USA lub budowy infrastruktury dla sil zbrojnych USA. 

Wykonawcy kontraktowi USA sq r6wniez zwolnieni z wszelkich podatk6w dochodowych 

lub podatk6w od zysku, kt6re mialyby zostac naliczone przez administracjy rzqdowq lub 

samorzqdowq Rzeczypospolitej Polskiej od czysci ich dochodu uzyskanego z umowy lub 

umowy o podwykonawstwo z silami zbrojnymi USA. 

3. Uprawnienia wykonawc6w kontraktowych USA i pracownik6w wykonawc6w 

kontraktowych USA, wynikajqce z niniejszej Umowy, nie majq zastosowania do um6w 

innych niz umowy dotyczqce towar6w dostarczanych i uslug swiadczonych na podstawie 

um6w lub um6w o podwykonawstwo zawartych z silami zbrojnymi USA lub na ich rzecz. 

4. Wykonawcom kontraktowym i pracownikom wykonawc6w kontraktowych zezwala siy na 

wstyp do obiekt6w, do kt6rych dostyp kontrolowany jest przez wladze Rzeczypospolitej 

Polskiej, w stopniu, umozliwiajqcym im wstyp oraz opuszczanie uzgodnionych obiekt6w 

i teren6w, w kt6rych ich obecnosc jest niezbydna do wykonania umowy. Pozwolenie na 

wstyp do obiekt6w, kt6re zostalo przyznane i kt6re wypelnia wymagania zgodnie 

z przepisami niniejszego ustypu, pozostanie w mocy na czas wykonywania umowy. 

Zezwolenie na wstyp wydajy siy w terminie nie dluzszym niz piyc (5) dni roboczych, 

aw wyjqtkowych sytuacjach w nie dluzszym niz trzy (3) dni robocze, od dnia otrzymania 

wniosku przez Rzeczpospolitq Polsky. Wladze Rzeczypospolitej Polskiej lub wladze sil 

zbrojnych USA mogq odm6wi6 wstypu, zawiesic go lub cofnqc z powod6w bezpieczenstwa 

lub z powodu niewlasciwego zachowania wykonawcy kontraktowego lub pracownika 

wykonawcy kontraktowego. Jesli wlasciwe wladze jednej ze Stron odm6wiq wydania 

pozwolenia, zawieszq je lub cofnq, zobowiqzane Sq przedstawic na pismie wlasciwym 

wladzom drugiej Strony przyczyny takiej decyzji. Wykonawcy kontraktowi i pracownicy 

wykonawc6w kontraktowych, kt6rzy nie zostali uprawnieni do wstypu, lecz nie otrzymali 

odmowy wstypu, mogq bye eskortowani, w uprzedniej koordynacji z wlasciwym polskim 

dow6dcq lub jego lub jej przedstawicielem, i po przekazaniu wszelkich niezbydnych 

informacji, przez osoby upowaznionq przez wlasciwe wladze Rzeczypospolitej Polskiej, jesli 

taka jest dostypna, lub przez czlonka sil zbrojnych lub personelu cywilnego lub wykonawcy 

kontraktowego wyznaczonego przez wladze USA do i z uzgodnionych obiekt6w i teren6w, 

gdzie ich obecnosc jest niezbydna w celu wykonania umowy, przez obiekty, do kt6rych 

dostyp kontrolowany jest przez wlasciwe wladze Rzeczypospolitej Polskiej. Zakres 

informacji i procedura skladania wniosku bydq wzajemnie okreslone przez organy 

wykonawcze. 

str. 47/62 
Artykui35 

Praca 

1. Sily zbrojne USA oraz organizacje prowadzqce wojskowq dzialalnosc uslugowq opisanq 

w Artykulach 24, 25 i 26 niniejszej Umowy mogq zatrudniac lokalnych pracownik6w 

cywilnych oraz czlonk6w rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz okreslajq 

liczby, obowiqzki, kwalifikacje, a takze przydatnosc os6b, kt6re majq bye zatrudnione w tym 

mogq wymagac, aby nie byly one wczesniej karane. Od czlonk6w rodzin nie wymaga siy 

posiadania zezwolenia na pracy. Zatrudnienie lokalnych pracownik6w cywilnych odbywa siy 

na podstawie pisemnej umowy o pracy. 

2. Sily zbrojne USA oraz organizacje o kt6rych mowa w ustypie 1 niniejszego Artykulu, 

okreslajq zasady i warunki zatrudnienia zatrudnianych przez nich lokalnych pracownik6w 

cywilnych zgodnie z wlasciwym prawami i przepisami USA, z uwzglydnieniem 

przewazajqcego poziomu wynagrodzen na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Powyzsze 

zasady i warunki zatrudnienia szanujq polskie prawo pracy, w tym poprzez zapewnienie 

lokalnym pracownikom cywilnym poziomu ochrony nie mniej korzystnego niz przewidziany 

w prawie pracy Rzeczpospolitej Polskiej, w stopniu, w jakim pozostajq niesprzeczne 

z niniejszq Umowq lub wojskowymi wymaganiami sil zbrojnych USA. 

3. Wynagrodzenia lokalnych pracownik6w cywilnych sq dodatkowo ustalane 

z uwzglydnieniem wszelkich zobowiqzan podatkowych pracownik6w, jak r6wniez skladek 

i wplat, w tym na ubezpieczenia spoleczne, na Fundusz Pracy i Panstwowy Fundusz 

Rehabilitacji Os6b Niepelnosprawnych. W porozumieniu wykonawczym Strony lub ich 

przedstawiciele ustanawiajq uzgodnione wsp6lnie procedury w celu wykonania postanowien 

niniejszego ustypu. Lokalni pracownicy cywilni sq zatrudniani dopiero po zawarciu takiego 

porozumienia wykonawczego. 

4. Ustanowienie i modyfikacja systemu wartosciowania pracy, wynagrodzen, swiadczen 

pieniyznych innych niz skladki na ubezpieczenia spoleczne, o kt6rych mowa w ustypie 3 

niniejszego Artykulu, oraz dodatkowych platnosci wyplacanych lokalnym pracownikom 

cywilnym, pozostajq w wylqcznej kompetencji sil zbrojnych USA oraz odpowiednich 

organizacji, o kt6rych mowa w ustypie 1 niniejszego Artykulu, o ile sq one nalezne, 

z wlasciwym uwzglydnieniem przepis6w prawa Rzeczypospolitej Polskiej dotyczqcych 

minimalnego wynagrodzenia za pracy. 

5. Lokalni pracownicy cywilni zatrudnieni na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie majq 

prawa do strajku. 

6. Lokalni pracownicy cywilni uzyskujq pozwolenie na wstyp, poczqwszy od daty ich 

zatrudnienia, do obiekt6w, do kt6rych dostyp jest kontrolowany przez wladze 

Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie umozliwiajqcym im wejscie do uzgodnionych 

obiekt6w i teren6w oraz ich opuszczenie, jezeli ich obecnosc jest niezbydna w celu 

wykonywania obowiqzk6w pracowniczych. Pozwolenie na wstyp do obiekt6w, kt6re zostalo 

przyznane i kt6re wypelnia wymagania zgodnie z przepisami niniejszego ustypu, pozostaje 

w mocy na czas zatrudnienia. Pozwolenie na wstyp wydaje siy w terminie nie dluzszym niz 

piy6 (5) dni roboczych, aw wyjqtkowych sytuacjach w nie dluzszym niz trzy (3) dni robocze, 

od dnia otrzymania wniosku. Wladze Rzeczypospolitej Polskiej lub wladze sil zbrojnych 

USA mogq odm6wi6 wydania pozwolenia na wstyp, zawiesic je lub cofnqc ze wzglyd6w 

bezpieczenstwa lub ze wzglydu na niewlasciwe zachowanie pracownika. Jesli wlasciwe 

str. 48/62 
wladze jednej ze Stron odm6wiq wydania pozwolenia, zawieszq je lub cofnq, zobowiqzane Sq 

przedstawic na pismie wlasciwym wladzom drugiej Strony przyczyny takiej decyzji. 

7. W ramach Wsp6lnej Komisji powoluje siy Podkomitet do spraw Pracy. Sprawy zwiqZane 

z zatrudnieniem lokalnych pracownik6w cywilnych, w tym relacje w stosunkach pracy, mogq 

bye dyskutowane w ramach W sp6 lnej Komisj i i j ej Podkomitetu do spraw Pracy. Skargi 

pracownicze lub zazalenia dotyczqce dzialan administracyjnych lub dyscyplinamych, w tym 

dotyczqce rozwiqzywania um6w o pracy, Sq rozpatrywane i rozstrzygane na najnizszym 

wlasciwym poziomie, w drodze konsultacji miydzy pracodawcq i pracownikiem. Szczeg6lne 

procedury rozstrzygania spor6w i skarg pracowniczych poprzez interwencjy Podkomitetu do 

spraw Pracy i Wsp6lnej Komisji reguluje porozumienie wykonawcze. 

W przypadku wyczerpania wszystkich instrument6w konsultacji, o kt6rych mowa powyzej, 

pracownik ma prawo do wystqpienia z pow6dztwem do sqdu Rzeczypospolitej Polskiej 

w terminie cztemastu (14) dni od zakonczenia postypowania konsultacyjnego. 

8. Lokalni pracownicy cywilni zatrudnieni w uzgodnionych obiektach i terenach podlegajq 

przepisom sil zbrojnych USA w zakresie utrzymania porzqdku i bezpieczenstwa publicznego, 

o ile te przepisy nie sq sprzeczne z prawem Rzeczypospolitej Polskiej. 

str. 49/62 
Artykul36 

Wykonanie Umowy i rozstrzyganie sporow 

1. Strony lub ich przedstawiciele, o ile to bydzie wlasciwe, zawierajq porozumienia 

wykonawcze w celu wykonywania postanowieii niniejszej Umowy. 

2. Zgodnie z Artykulami VII i XIII umowy NATO SOFA Strony udzielajq sobie wzajemnie, 

w ramach swoich uprawnieii, pomocy w zapobieganiu, wykrywaniu i usuwaniu wszelkich 

naduzyc regulacji podatkowych i celnych i w zapewnianiu zaplaty naleznosci, podatk6w i kar 

wynikajqcych z takich naduzyc. 

3. W szelkie rozbieznosci w stanowiskach lub spory dotyczqce wykladni lub stosowania 

niniejszej Umowy sq rozstrzygane na najnizszym wlasciwym szczeblu w drodze konsultacji 

miydzy Stronami lub ich organami wykonawczymi i nie sq wnoszone do zadnego krajowego 

ani miydzynarodowego sqdu, trybunalu lub innego podobnego organu ani przekazywane 

zadnej stronie trzeciej w celu rozstrzygniycia. 

4. Strony niniejszym ustanawiajq Wsp6lnq Komisjy w celu ulatwienia wykonania niniejszej 

Umowy. Wsp6lna Komisja sklada siy z przedstawicieli rzqdowych wyznaczonych przez 

Strony lub ich przedstawicieli. Mozliwie jak najszybciej po wejsciu w zycie niniejszej 

Umowy Strony lub ich przedstawiciele powiadamiajq siy wzajemnie o swoich 

przedstawicielach zobowiqzanych do opracowania zakresu dzialaii Wsp6lnej Komisji 

i wyznaczajq wsp6lprzewodniczqcych ze swojej strony. Wsp6lna Komisja okresla swoje 

procedury zgodne z niniejszq Umowq i powoduje ustanowienie takich organ6w 

pomocniczych i sluzb administracyjnych, jakie mogq bye uznane za wlasciwe w celu 

wykonania niniejszej Umowy. Kazda Strona ponosi koszty swojego udzialu we Wsp6lnej 

Komisji. 

str. 50/62 
Artykul37 

Postanowienia koncowe 

1. Niniejsza Umowa wchodzi w zycie zgodnie z prawem wewnytrznym kazdej ze Stron 

w dniu otrzymania p6zniejszej z notyfikacji na pismie, przekazanej drogq dyplomatycznq, 

w kt6rych Strony informujq siy o wypelnieniu wszystkich wewnytrznych procedur 

niezbydnych do wejscia w zycie niniejszej Umowy. 

2. Niniejsza Umowajest zawarta na czas nieokreslony. Moze ona bye wypowiedziana 

w drodze pisemnego powiadomienia przez kazdq ze Stron o zamiarze wypowiedzenia 

i w takim wypadku traci moc po uplywie dw6ch (2) lat od dnia otrzymania noty informujqcej 

o wypowiedzeniu. 

3. Z chwilq wyjscia w zycie, niniejsza Umowa zastypuje Umowy miydzy Rzqdem Stan6w 

Zjednoczonych Ameryki a Rzqdem Rzeczypospolitej Polskiej o statusie sil zbrojnych Stan6w 

Zjednoczonych Ameryki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, sporzqdzonq 

w Warszawie, dnia 11 grudnia 2009 roku (,,umowa SOFA") oraz Porozumienie miydzy 

Rzqdem Stan6w Zjednoczonych Ameryki a Rzqdem Rzeczpospolitej Polskiej dotyczqce 

wsp6lpracy, zawarte poprzez wymiany not w Warszawie w dniach 22 czerwca i 15 lipca 

2015 roku, ze zmianami (,,Porozumienie o wsp6lpracy"). 

4. Wszystkie porozumienia i ustalenia wykonawcze do umowy SOFA i Porozumienia 

o wsp6lpracy pozostajq w mocy jako porozumienia lub ustalenia wykonawcze do niniejszej 

Umowy, w zakresie, w jakim porozumienia lub ustalenia wykonawcze nie sq sprzeczne 

z niniejszq Umowq. Strony zgadzajq siy, ze w przypadkach niezgodnosci z niniejszq Umowq, 

zastosowanie majq postanowienia niniejszej Umowy, a Strony lub ich organy wykonawcze, 

w zaleznosci od sytuacji, niezwlocznie podejmujq dzialania zmierzajqce do zmiany lub 

uzupelnienia takiego porozumienia lub ustalenia wykonawczego w celu zapewnienia 

zgodnosci z niniejszq Umowq. 

5. Niniejsza Umowa moze bye zmieniana w kazdym czasie na mocy wsp6lnego pisemnego 

porozumienia Stron. Wszystkie zmiany tego rodzaju wchodzq w zycie na warunkach 

okreslonych w ustypie 1 niniejszego Artykulu. 

6. Aneksy do niniejszej Umowy oraz wszelkie Zalqczniki do nich stanowiq integralnq czyse 

tej Umowy i mogq bye zmienione na mocy pisemnego porozumienia miydzy Stronami lub 

ich organami wykonawczymi. 

Sporzqdzono w Warszawie, dnia 15 sierpnia 2020 roku w dw6chjednobrzmiqcych 

egzemplarzach, w jyzykach angielskim i polskim, przy czym oba teksty sqjednakowo 

autentyczne. 

ST

W IMIENIU RZf\DU 

ANOW ZJEDNOCZON 

AMERYKI 

W IMIENIU RZf\DU 

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 

(;/(~' /l \ 

\ l 

str. 51/62 
ANEKSA 

Uzgodnione obiekty i tereny 

• Baza Sil Powietrznych w Lasku 

• Poligon w Drawsku Pomorskim 

• Poligon w Zaganiu (w tym Centrum Szkolenia Wojskowego oraz kompleksy wojskowe 

w Zaganiu, Karlikach, Trzebieniu, Boleslawcu i Swiytoszowie) 

• Kompleks Wojskowy Skwierzyna 

• Baza Sil Powietrznych i Kompleks Wojskowy w Powidzu 

• Kompleks Wojskowy Poznan 

• Kompleks Wojskowy Lubliniec 

• Kompleks Wojskowy Torun 

• Poligon w Orzyszu/Bemowie Piskim 

111 Baza Sil Powietrznych w Miroslawcu 

• Poligon w Ustce 

111 Poligon w Czarnym 

• Poligon w W ydrzynie 

• Poligon w Biedrusku 

• Poligon w Nowej Dybie 

• Lotnisko we Wroclawiu (Wroclaw-Strachowice) 

• Lotnisko w Krakowie-Balicach (Balice) 

• Lotnisko w Katowicach (Pyrzowice) 

• Baza Sil Powietrznych w Dyblinie 

str. 52/62 
ANEKSB 

Wsparcie dla obecnosci sil zbrojnych USA 

Dqzqc do osiqgniycia cel6w i zasad wyszczeg6lnionych w Preambule niniejszej Umowy oraz 

Wsp6lnych Deklaracjach w niej wskazanych, wlqczajqc w to ze Stany Zjednoczone planujq 

wzmocnie swojq biezqcq obecnose wojskowq i aby bardziej skutecznie wspierae obecnose sil 

zbrojnych USA na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; oraz 

Dostrzegajqc potrzeby zapewnienia wsparcia infrastrukturalnego i logistycznego, aby 

wypelnie wymagania sil zbrojnych USA w celu umozliwienia rozmieszczenia 

i wykorzystania sil zbrojnych USA przybywajq.cych do, obecnych na i przemieszczajqcych 

siy przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Strony uzgadniajq. nastypujq.ce srodki 

specjalne: 

I. Definicje 

Dla cel6w niniejszego Aneksu: 

1. ,,Infrastruktura zapewniana przez Polsky" (zwana dalej ,,IZPP") oznacza wklad 

Rzeczypospolitej Polskiej w budowy, ulepszenie i wyposazenie infrastruktury. IZPP nie ma 

zastosowania do bazy obrony przeciwrakietowej w Redzikowie i dzialan w ramach 

wzmocnionej wysuniytej obecnosci NATO ( eFP). 

2. ,,Wsparcie logistyczne zapewniane przez Polsky" (zwane dalej ,,WLZPP") oznacza wklad 

Rzeczypospolitej Polskiej w spelnienie wymagan logistycznych sil zbrojnych USA na 

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. WLZPP nie ma zastosowania do bazy obrony 

przeciwrakietowej w Redzikowie i dzialan w ramach NATO eFP. 

II. Infrastruktura zapewniana przez Polsk«: (IZPP) 

1. Wklad IZPP zapewniany przez Rzeczpospolitq Polskq bydzie, co do zasady, wkladem 

rzeczowym. Wklady pieniyzne na potrzeby IZPP Sq zapewniane przez Rzeczpospolitq Polskq. 

amerykanskiemu organowi wykonawczemu z wyprzedzeniem i sq przeznaczane na 

opracowanie pakiet6w kryteri6w projektowych, nadz6r projektowy, nadz6r nad realizacjq 

budowy oraz w wyjqtkowych przypadkach opisanych w niniejszym ustypie. Intencjq Stron 

jest, aby organy wykonawcze wsp6lpracowaly w implementacji IZPP, w tym w odniesieniu 

do opisanych wyjqtkowych przypadk6w. Strony wsp6lnie uznajq, ze wyjqtkowe przypadki 

dotyczq. sytuacji, gdy w konsultacji miydzy organami wykonawczymi: 

(a) amerykanski organ wykonawczy ustali, ze procedury dotyczqce wkladu rzeczowego 

nie spelniajq wymagan sil zbrojnych USA w sytuacji, gdy ze wzglydu na wymagania 

bezpieczenstwa wykonawcq musi bye firma amerykanska lub gdy zam6wienie musi 

bye udzielone i wdrozone przez USA; 

(b) amerykanski organ wykonawczy ustali, ze usuniycie wskazanych niedoskonalosci 

w projekcie lub budowie nie zostalo zainicjowane w terminie trzydziestu (30) dni od 

ich wstypnego zgloszenia polskiemu organowi wykonawczemu przez amerykanski 

organ wykonawczy; oraz 

(c) organy wykonawcze wsp6lnie ustal1t, ze takie rozwi1tzanie jest bardziej praktyczne 

lub korzystne ekonomicznie. 

str. 53/62 
W przypadkach dokonania przez amerykanski organ wykonawczy ustalen wskazanych 

w podpunktach (a) i (b), amerykaiiski organ wykonawczy informuje o nich polski organ 

wykonawczy w mozliwie najkr6tszym terminie. We wszystkich wyjqtkowych przypadkach, 

zam6wienia sq udzielane przez sily zbrojne USA zgodnie z Artykulem 33 niniejszej Umowy. 

Rzeczpospolita Polska przekaze platnosci pieniyzne za wyjqtkowe przypadki 

amerykaiiskiemu organowi wykonawczemu w terminie szes6dziesiyciu (60) dni od ich 

wstypnego zgloszenia polskiemu organowi wykonawczemu. Szczeg6lowe ustalenia 

dotyczqce wklad6w pieniyznych w takich wyjqtkowych przypadkach bydq przedmiotem 

konsultacji organ6w wykonawczych, takze w ramach Wsp6lnej Komisji ijej podkomitet6w, 

zgodnie z ich wlasciwosciq. Wklady pieniyzne dokonywane na mocy tego ustypu zostajq 

przekazane amerykaiiskiemu organowi wykonawczemu w dolarach amerykaiiskich 

2. Rzeczpospolita Polska przekaze amerykaiiskiemu organowi wykonawczemu platnosci 

pieniyzne w ramach IZPP na opracowanie pakiet6w kryteri6w projektowych oraz nadz6r 

projektowy i nadz6r nad realizacjq inwestycji w dolarach amerykaiiskich nie p6zniej niz do 

1 marca kazdego roku. Termin tych platnosci w pierwszym roku kalendarzowym 

wykonywania niniejszej Umowy zostanie wsp6lnie okreslony. 

3. Polski organ wykonawczy odpowiada za projektowanie, przyznanie kontraktu, budowy 

i zarzcidzanie realizacjci projekt6w IZPP w postaci wkladu rzeczowego. Amerykaiiski organ 

wykonawczy zatwierdza wszystkie projekty budowlane i dokonywane w nich zmiany, w tym 

koiicowy projekt, w celu zapewnienia, ze wszystkie wymagania Stan6w Zjednoczonych, 

w tym wymagania operacyjne USA, sci spelnione. Amerykaiiski organ wykonawczy 

odpowiada za opracowanie pakiet6w kryteri6w projektowych, nadz6r projektowy i nadz6r 

nad realizacjci budowy. W wyjcitkowych przypadkach okreslonych w paragrafie II ustyp 1 

niniejszego Aneksu, amerykaiiski organ wykonawczy odpowiada takze za calos6 

projektowania i realizacjy inwestycji IZPP. IZPP obejmuje wyposazenie, w tym zaopatrzenie 

dostarczanych obiekt6w w meble, armatury i sprzyty. Polskie materialy i uslugi Sq 

wykorzystywane w najwiykszym mozliwym zakresie w projektach IZPP, pod warunkiem, 

ze spelniajq odpowiednie standardy USA. 

4. Polski organ wykonawczy udziela zam6wienia na prace budowlane tylko wykonawcom 

kontraktowym wybranym ze wsp6lnie ustalonej prekwalifikacyjnej listy uprawnionych 

wykonawc6w, wskazanych w oparciu o wsp6lnie zaakceptowane kryteria kwalifikacji. Polski 

organ wykonawczy realizuje projekty budowlane zgodnie z odpowiednim harmonogramem 

okreslonym podczas prac projektowych. 

5. Inwestycje IZPP realizowane w ramach wkladu rzeczowego powinny spelnia6 standardy 

i wymagania USA, w tym wymagania operacyjne USA. W ramach zadaii wynikajqcych 

z projektowania i nadzoru nad realizacjq budowy, amerykaiiski organ wykonawczy jest 

uprawniony do przeprowadzania przeglqd6w projekt6w w czasie fazy projektowej oraz do 

przeprowadzania inspekcji budowlanych w realistycznych terminach podczas kazdego etapu 

budowy. Po zakoiiczeniu budowy, organy wykonawcze przeprowadzq wsp6lnq, 

poprzedzajciq przekazanie, inspekcjy wszystkich obiekt6w IZPP zbudowanych w ramach 

wkladu rzeczowego. Po dokonaniu inspekcji poprzedzajqcej przekazanie, amerykanski organ 

wykonawczy informuje pisemnie polski organ wykonawczy o wszelkich stwierdzonych 

usterkach. Polski organ wykonawczy rozpocznie usuwanie usterek stwierdzonych przez 

amerykaiiski organ wykonawczy, w terminie trzydziestu (30) dni od daty inspekcji. 

W przypadku, gdy Rzeczpospolita Polska nie moze lub nie zamierza przystqpi6 do usuwania 

niedoskonalosci przed uplywem trzydziesto (30)-dniowego okresu, amerykaiiski organ 

str. 54/62 
wykonawczy ma prawo do wykonania napraw z wykorzystaniem czlonk6w sil zbrojnych 

USA albo do udzielenia zam6wienia na te naprawy zgodnie z Artykulem 33 niniejszej 

Umowy. Rzeczpospolita Polska ponosi koszty kazdej takiej naprawy, o kt6rej zostala 

poinformowana pisemnie przez amerykanski organ wykonawczy. 

6. W terminie trzydziestu (30) dni od dokonania odbioru obiekt6w powstalych w ramach 

programu IZPP, zostaje przeprowadzona kontrola projektu i sporzqdzony pisemny raport. 

Raport przedstawia stan wszystkich obiekt6w, ulepszen i innego mienia. Obiekty IZPP, po 

dokonaniu koncowego odbioru przez organy wykonawcze, zostajq udostypnione celem 

wykorzystania przez sily zbrojne USA. 

7. Lista projekt6w, okreslona w Zalqczniku 1 do niniejszego Aneksu, przedstawia list<r 

projekt6w, kt6re Rzeczpospolita Polska zbuduje w celu korzystania z nich przez sily zbrojne 

USA. Organy wykonawcze konsultujq si<r, w razie koniecznosci, jednak nie rzadziej niz dwa 

razy do roku, w sprawie implementacji listy projekt6w, w tym wsp6lnie ustalonych zmian do 

tej listy. W wyjqtkowych przypadkach, organy wykonawcze konsultujq siy i przychylnie 

rozwazajq uzupelnienia listy projekt6w, wspierajqce nagle wymagania operacyjne sil 

zbrojnych USA. 

8. Organy wykonawcze wsp6lnie okreslajq priorytety i kalendarz wykonania projekt6w IZPP 

w danym uzgodnionym obiekcie i terenie oraz ich harmonogram, w tym realizacji 

planowania, projektu, nadzoru i budowy obiekt6w IZPP na nastypny rok kalendarzowy, 

jednak nie p6iniej niz do 31 lipca poprzedzajqcego roku kalendarzowego. Ze wzglydu na 

nagle lub nieprzewidziane okolicznosci, amerykanski organ wykonawczy moze, 

w konsultacji z polskim organem wykonawczym, zamienie projekt na inny lub okreslie 

odmienne priorytety realizowanych projekt6w w ramach danego roku budzetowego w Polsce, 

przy zalozeniu, ze koszt zweryfikowanego projektujest r6wny lub nizszy niz koszt projektu 

pierwotnego i ze jest to wykonalne. W celu ograniczenia przekroczen wartosci 

kosztorysowych, op6inien w budowie i zmian w zakresie kazdego z projekt6w, organy 

wykonawcze przeprowadzajq regulame przeglqdy wyzej wymienionych priorytet6w 

i harmonogramu realizacji projekt6w IZPP. 

9. Dodatkowe szczeg6ly realizacji IZPP mogq bye opisane przez organy wykonawcze 

w odrybnych porozumieniach wykonawczych lub zalqcznikach do niniejszego Aneksu. 

III. Wsparcie logistyczne zapewniane przez Polsk~ (WLZPP) 

1. WLZPP zapewniany przez Rzeczpospolitq Polskqjest, co do zasady, wkladem rzeczowym. 

Wklady pieniyzne na potrzeby WLZPP Sc!, zapewniane przez Rzeczpospolitq Polskc!, 

amerykanskiemu organowi wykonawczemu w wyjqtkowych przypadkach opisanych 

w niniejszym ustypie. Intencjq Stronjest, aby organy wykonawcze wsp6lpracowaly 

w implementacji WLZPP, w tym w opisanych wyjqtkowych przypadkach. Strony wsp6lnie 

uznajq, ze wyjqtkowe przypadki dotyczc!, sytuacji, gdy w ramach konsultacji miydzy 

organami wykonawczymi: 

(a) amerykanski organ wykonawczy ustali, ze procedury dotyczc!,ce wkladu rzeczowego 

nie spelniajq wymagan sil zbrojnych USA w sytuacji, gdy ze wzglydu na wymagania 

bezpieczenstwa wykonawcq musi bye firma amerykanska lub gdy zam6wienie musi 

bye udzielone i wdrozone przez USA; 

str. 55/62 
(b) amerykanski organ wykonawczy ustali, ze usuniycie wskazanych niedoskonalosci nie 

zostalo zainicjowane w terminie trzydziestu (30) dni od ich wstypnego zgloszenia 

polskiemu organowi wykonawczemu przez amerykanski organ wykonawczy; oraz 

( c) organy wykonawcze wsp6lnie okreslq, ze takie rozwi¥anie jest bardziej praktyczne 

lub korzystne ekonomicznie. 

W przypadkach dokonania przez amerykanski organ wykonawczy ustalen, wskazanych 

w podpunktach (a) i (b), amerykanski organ wykonawczy informuje o nich polski organ 

wykonawczy w mozliwie najkr6tszym terminie. We wszystkich wyjqtkowych przypadkach, 

zam6wienia sq udzielane przez sily zbrojne USA zgodnie z Artykulem 33 niniejszej Umowy. 

Platnosci pieniyzne zostajq dokonane w dolarach amerykanskich w terminie szes6dziesiyciu 

( 60) dni od wstypnego zgloszenia polskiemu organowi wykonawczemu. 

2. W ramach WLZPP, Rzeczpospolita Polska dostarcza silom zbrojnym USA-na ich 

wniosek-w uzgodnionych obiektach i terenach okreslonych w Aneksie A do mniejszej 

Umowy, w calosci i bez prawa do refundacji przez Stany Zjednoczone, co nastypuje: 

(a) Wsparcie wszystkich obiekt6w i infrastruktury oraz wymagan operacyjnych, takich 

jak: 

1. Uslugi komunalne (w tym prqd, woda, sanitariaty/odbi6r i usuwanie smieci, 

oczyszczanie sciek6w, ogrzewanie, wentylacja i klimatyzacja), 

11. Odbi6r i usuwanie odpad6w przemyslowych, odpad6w medycznych i odpad6w 

niebezpiecznych, 

111. Uslugi utrzymania, remont6w i modemizacji obiekt6w i teren6w, 

IV. Paliwa uzytkowe i do obslugi infrastruktury, 

v. Uslugi zakwaterowania, 

v1. Uslugi zywieniowe, 

VIL U slugi pralnicze i porzqdkowe, 

vm. Lokalne uslugi transportowe w rejonie jednostek wojskowych, 

Ix. Uslugi dystrybucji paliw, 

x. Uslugi magazynowania, w tym magazynowania amunicji i paliwa, 

x1. Uslugi pozamicze, medyczne poziomu 1 i inne w ramach naglych wypadk6w, 

x11. Ochrona i obrona obiekt6w, oraz 

xm. Montaz i utrzymanie infrastruktury telekomunikacyjnej; 

(b) Uslugi skladowania i utrzymania wojennych rezerw materialowych i sprzytu; 

(c) Siedemdziesiqt piy6 (75) procent koszt6w paliw, w tym paliwa lotniczego i na 

potrzeby transportu kolowego do poziomu ustalanego co najmniej raz do roku, 

w konsultacjach pomiydzy organami wykonawczymi ( co do zasady bydzie to poziom 

odpowiadaj~cy rocznemu zestawieniu wymagan zglaszanych przez amerykanski 

organ wykonawczy zgodnie z ponizszym ustypem 3) i piy6dziesiqt (50) procent 

kosztu paliw przewyzszajqcych ustalony poziom; oraz 

( d) inne kategorie wsparcia logistycznego, wsp6lnie okreslone przez organy 

wykonawcze. 

Rzeczpospolita Polska zapewnia miejscowych pracownik6w oraz sprzyt, w tym wynajem 

sprzytu, w celu realizacji wymagan sil zbrojnych USA opisanych w tym ustypie. Polskie 

str. 56/62 
materia]y i uslugi Sq wykorzystywane w najwiykszym mozliwym zakresie w ramach WLZPP, 

pod warunkiem, ze spelniajq odpowiednie amerykanskie wymogi i standardy. 

3. Na podstawie uzgodnionych wsp6lnie procedur, wnioski o WLZPP powinny bye 

kierowane do polskiego organu wykonawczego poprzez zlozenie zestawienia wymagaii dla 

kazdego z uzgodnionych obiekt6w i teren6w. Amerykanski organ wykonawczy moze takze 

zlozye takie zestawienie wymagan w przypadku wystqpienia nieprzewidzianych okolicznosci 

lub nag]ych wymagan operacyjnych. 

4. Uslugi WLZPP spelniajq standardy i wymagania USA, w tym wymagania operacyjne 

USA. W przypadku, gdy Rzeczpospolita Polska nie moze zapewnie WLZPP spelniajqcego 

standardy lub wymagania, oraz po przekazaniu powiadomienia polskiemu organowi 

wykonawczemu, organy wykonawcze konsultujq siy w celu okreslenia mechanizmu 

platnosci, w tym zapewnienia funduszy przez Rzeczpospolitq Polskq dla amerykaiiskiego 

organu wykonawczego, umozliwiajqcych silom zbrojnym USA lub wykonawcom 

kontraktowym USA zapewnienie lub zakup wyposazenia, dostaw i uslug logistycznych. 

5. Polski organ wykonawczy udziela zam6wienia na WLZPP realizowane w formie wkladu 

rzeczowego tylko wykonawcom kontraktowym wybranym ze wsp6lnie ustalonej 

prekwalifikacyjnej listy uprawnionych wykonawc6w, wskazanych w oparciu o wsp6lnie 

zaakceptowane kryteria kwalifikacji. 

6. Organy wykonawcze konsultujq siy gdy bydzie to potrzebne, jednak nie rzadziej niz dwa 

razy do roku, w sprawie implementacji uslug WLZPP, w tym wszystkich wsp6lnie 

okreslonych zmian do zakresu WLZPP okreslonego w paragrafie III ustyp 2 niniejszego 

Aneksu. 

7. Dodatkowe szczeg6]y realizacji WLZPP mogq bye opisane przez organy wykonawcze 

w odrybnych porozumieniach wykonawczych lub zalqcznikach do niniejszego Aneksu. 

str. 57/62 
ZALt\CZNIK 1 

DO 

ANEKSUB 

Lista projektow infrastrukturalnych zapewnianych przez Polsk~ 

Kompleks wojskowy w Poznaniu 

(Komponenty dow6dcze sil zbrojnych USA) 

1. Obiekt kierowania i dowodzenia (C2) 

2. Obiekt system6w informatycznych wraz z sieciami teleinformatycznymi 

3. Zwiykszenie mozliwosci kwaterunkowych [pojemnos6 do 700 os6b] 

4. Stol6wka [pojemnos6 do 700 os6b] 

5. Renowacja budynku warsztatowego oraz parking 

Poligon w Drawsku Pomorskim 

(Centrum Szkolenia Bojowego i miejsce wsparcia) 

1. Miejsce stacjonowania wojsk [pojemnos6 do 3600 os6b] 

2. Obiekt system6w informatycznych wraz z sieciami teleinformatycznymi 

3. Obiekty Centrum Szkolenia Bojowego 

Lotnisko we Wrociawiu (Wrociaw-Strachowice) 

(Lotnicza baza zaladunkowo-rozladunkowa (APOD) Sil Zbrojnych USA - Gl6wna Baza 

Operacyjna) 

1. Plyta postojowa APOD [pojemnos6 4 x samolot C-5] 

2. Drogi kolowania do plyty postojowej APOD 

3. Plaszczyzna przeladunku material6w niebezpiecznych / teren przeladunku / 

przetrzymywania amunicji 

[mozliwos6 wsparcia dla 1 x samolotu C-5; w tym pojemnos6 do 70 tysiycy 

funt6w r6wnowaznika material6w wybuchowych (NEW)] 

4. Obiekty Portu Przeladunkowego (Cargo i przeladunek material6w) 

5. Terminal pasazerski 

6. Tymczasowe miejsce zakwaterowania [pojemnos6 do 550 os6b] 

7. Bocznica i przedluzenie linii kolejowej 

8. Modemizacja systemu ochrony antyterrorystycznej oraz ochrony obiektu- teren 

APOD 

9. Stol6wka [pojemnos6 do 450 os6b] 

10. Obiekt sypialny i pralnia [pojemnos6 do 450 os6b] 

11. Przychodnia medyczna/dentystyczna 

12. Centrum sportowe 

13. Poczta 

14. Obiekt administracyjny 

15. Magazyn broni 

16. Infrastruktura telekomunikacyjna 

17. Warsztat remontowy pojazd6w/Parking 

str. 58/62 
Baza sH powietrznych w Lasku 

(Bezzalogowe statki powietrzne (RP A) sil zbrojnych USA - Gl6wna Baza Operacyjna) 

1. Plyta postojowa dla bezzalogowych statk6w powietrznych 

[pojemnos6 do 12 bezzalogowych statk6w powietrznych] 

2. Hangary dla bezzalogowych statk6w powietrznych 

[pojemnos6 do 12 bezzalogowych statk6w powietrznych] 

3. Lqczqce drogi kolowania 

[do plyty postojowej dla bezzalogowych statk6w powietrznych i hangar6w] 

4. Stanowiska kierowania bezzalogowych statk6w powietrznych 

5. Miejsca skladowania amunicji [ 4,2 miliona :funt6w NEW] 

6. Miejsce przetrzymywania amunicji [pojemnos6 do 30 tysiycy :funt6w NEW] 

7. Plaszczyzna przeladunku material6w niebezpiecznych 

[mozliwos6 wsparcia dla 1 x samolot C-5; w tym pojemnos6 do 30 tysiycy funt6w 

NEW] 

8. Tymczasowe miejsce zakwaterowania [pojemnos6 do 550 os6b] 

9. Gl6wny obiekt administracyjny 

10. Przychodnia medyczna/dentystyczna 

11. Magazyn broni 

12. Obiekt operacyjny dla Eskadry Bezzalogowych Statk6w Powietrznych 

13. Poczta 

14. Stol6wka [pojemnos6 do 450 os6b] 

15. Obiekt sypialny i pralnia [pojemnos6 do 450 os6b] 

16. Modemizacja systemu ochrony antyterrorystycznej oraz ochrony obiektu 

17. Naziemne sieci komunikacyjne i zabezpieczenie wymiany danych 

18. Infrastruktura telekomunikacyjna 

19. Parking 

Kompleks wojskowy i baza sil powietrznych w Powidzu 

(Baza sil lotniczych, wsparcia logistycznego, operacji specjalnych oraz obrony powietrznej 

sil zbrojnych USA) 

1. Obiekty skladowania amunicji 

[31 krytych ziemiq magazyn6w - pojemnos6 12,4 miliona funt6w NEW] 

2. Duzy magazyn paliw oraz obiekt dystrybucji paliw 

[1,5 miliona galon6w pojemnosci z systemem zaopatrzenia w paliwo 

o pojemnosci 800 tysiycy galon6w] 

3. Obiekt system6w informatycznych wraz z sieciami teleinformatycznymi 

4. Obiekty mobilnego systemu bazy lotniczej (DABS) 

5. Obiekt zabezpieczenia kierowania i dowodzenia (C2) misjq wojsk specjalnych na 

poziomie dow6dztwa batalionu 

6. Koszarowce-6 budynk6w [zakwaterowanie do 2400 os6b] 

7. Stol6wki-2 [pojemnosc do 1428 os6b kazda] 

8. Kompleks Dowodzenia Misj::i-

[1 x dow6dztwo poziomu brygady, 4 x dow6dztwa poziomu batalionu] 

9. Przychodnia medyczna /dentystyczna 

str. 59/62 
10. Wsparcie zabezpieczenia operacji logistycznych, warsztat i parking 

11. Plyta postojowa dla smiglowc6w, parking, myjnia, i punkt tankowania 

[pojemnosc do 51 statk6w powietrznych] 

12. Hangary obslugowe dla smiglowc6w [pojemnosc do 51 statk6w powietrznych] 

13. Parking i warsztat obslugi naziemnej dla smiglowc6w 

14. Obiekt dowodzenia artylerii obrony przeciwlotniczej [poziom batalionu] 

Kompleks wojskowy w Lublin.cu 

(Baza operacyjna wojsk specjalnych USA) 

1. Obiekt operacyjny wojsk specjalnych [poziom kompanii] 

Poligon w Zaganiu oraz kompleksy wojskowe w Toruniu i Skwierzynie 

(Baza Pancernej Brygadowej Grupy Bojowej sil zbrojnych USA) 

1. Miejsce stacjonowania wojsk (Switrtosz6w, Trzebien, Pstr'l,ze) 

[pojemnosc do 4800 os6b] 

2. Bocznica i przedluzenie linii kolejowej (Switrtosz6w) 

[3 rozjazdy, 1 tor bocznicowy] 

3. Magazyn paliw oraz obiekt dystrybucji paliw (Switrtosz6w) 

[o pojemnosci 1 miliona galon6w z systemem zaopatrzenia w paliwo 

o pojemnosci 800 tysiycy galon6w] 

4. Kompleks brygadowy 

[1 x dow6dztwo poziomu brygady, 7 x dow6dztwa poziomu batalionu] 

5. Koszarowce [pojemnosc do 4800 os6b] 

6. Stol6wki [pojemnosc do 4800 os6b] 

7. Obiekty operacyjne dla kompanii- 37 

8. Obiekty remontowe pojazd6w naziemnych - 7 

9. Obiekty parkingowe- 7 

10. Magazyn batalionu wsparcia brygady 

11. Przychodnia medyczna/dentystyczna 

12. Kompleks obiekt6w wsparcia 

13. Obiekt system6w informatycznych wraz z sieciami teleinformatycznymi 

14. Koszary szkoleniowe i obiekt stol6wkowy (Torun) [pojemnosc do 430 os6b] 

Lotnisko w Krakowie-Balicach (Balice) 

(APOD sil zbrojnych USA - Dodatkowa Baza Operacyjna) 

1. Pas startowy [mozliwosc przyjycia samolotu C-5] 

2. Plyta postojowa [mozliwosc wsparcia dla 2 x samolot C-5] 

3. L'l,CZ'l,Ce drogi kolowania 

4. Obiekty portu lotniczego (Cargo i przeladunek material6w) 

5. Terminal/ strefa pasazerska 

6. Tymczasowe miejsce zakwaterowania [pojemnosc do 550 os6b] 

7. Bocznica i przedluzenie linii kolejowej 

8. Modernizacja systemu ochrony antyterrorystycznej oraz ochrony obiektu 

str. 60/62 
9. Plaszczyzna przeladunku material6w niebezpiecznych I teren przeladunku / 

przetrzymywania amunicji 

[mozliwosc wsparcia dla 1 x samolot C-5; w tym pojemnosc do 30 tysiycy funt6w 

NEW z uwzglydnieniem ograniczen lokalizacji] 

Lotnisko w Katowicach (Pyrzowicach) 

(APOD sil zbrojnych USA - Dodatkowa Baza Operacyjna) 

1. Plyta postojowa [mozliwosc przyjycia 2 x samolot C-5] 

2. L<lcz<lce drogi kolowania 

3. Obiekty Portu Lotniczego (Cargo i przeladunek material6w) 

4. Terminal pasazerski 

5. Tymczasowe miejsce zakwaterowania [pojemnosc do 550 os6b] 

6. Bocznica i przedluzenie linii kolejowej 

7. Modemizacja systemu ochrony antyterrorystycznej oraz ochrony obiektu 

8. Plaszczyzna przeladunku material6w niebezpiecznych I teren przeladunku / 

przetrzymywania amunicji 

[mozliwosc wsparcia dla 1 x samolot C-5; w tym pojemnosc do 30 tysiycy funt6w 

NEW] 

Lotnisko w Miroslawcu 

(RP A sil zbrojnych USA - Dodatkowa Baza Operacyjna) 

1. Schrony dla bezzalogowych statk6w powietrznych 

[pojemnosc do 12 bezzalogowych statk6w powietrznych] 

2. Stanowiska kierowania bezzalogowych statk6w powietrznych 

3. Modemizacja systemu ochrony antyterrorystycznej oraz ochrony obiektu 

4. Naziemne sieci telekomunikacyjne i zabezpieczenie wymiany danych 

5. Infrastruktura telekomunikacyjna 

6. Miejsca przetrzymywania amunicji [pojemnosc do 30 tysiycy funt6w NEW] 

7. Miejsca skladowania amunicji [pojemnosc do 200 tysiycy funt6w NEW] 

8. Plaszczyzna przeladunku material6w niebezpiecznych 

[mozliwosc wsparcia dla 1 x samolot C-5; w tym pojemnosc do 30 tysiycy funt6w 

NEW] 

9. Tymczasowe miejsce zakwaterowania [pojemnosc do 550 os6b] 

10. Obiekt operacyjny eskadry bezzalogowych statk6w powietrznych 

11. Magazyn broni 

12. Centrum sportowe 

Baza sil powietrznych w Dc:blinie 

(RP A sil zbrojnych USA - Dodatkowa Baza Operacyjna) 

1. Obiekt operacyjny eskadry bezzalogowych statk6w powietrznych 

2. Plyta postojowa bezzalogowych statk6w powietrznych 

[pojemnosc do 12 bezzalogowych statk6w powietrznych] 

3. R6wnolegle i l<lcz<lce drogi kolowania 

[do plyt postojowych i schron6w bezzalogowych statk6w powietrznych] 

str. 61/62 
4. Schrony dla bezzalogowych statk6w powietrznych 

[pojemnosc do 12 bezzalogowych statk6w powietrznych] 

5. Stanowiska kierowania bezzalogowych statk6w powietrznych 

6. Modernizacja systemu ochrony antyterrorystycznej oraz ochrony obiektu 

7. Naziemne sieci telekomunikacyjne i zabezpieczenie wymiany danych 

8. Infrastruktura telekomunikacyjna 

9. Miejsca przetrzymywania amunicji [pojemnosc do 30 tysiycy funt6w NEW] 

10. Miejsca skladowania amunicji 

[pojemnosc do 25 tysiycy funt6w NEW z uwzglydnieniem ograniczen lokalizacji] 

11. Plaszczyzna przeladunku material6w niebezpiecznych 

[mozliwosc wsparcia dla 1 x samolot C-5, w tym pojemnosc do 30 tysiycy funt6w 

NEW] 

12. Tymczasowe miejsce zakwaterowania [pojemnosc do 550 os6b] 

str. 62/62