# Il-Ġurnal Uffiċjali C 282/2020

| | ISSN 1977-0987 |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | C 282 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 6326 ta' Awwissu 2020 |

ISSN 1977-0987

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

C 282

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 6326 ta' Awwissu 2020

---

| Werrej | Paġna |
| --- | --- |
| | I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet |
| | RAKKOMANDAZZJONIJIET |
| | il–Kunsill |
| 2020/C 282/01 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Belġju u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Belġju | 1 |
| 2020/C 282/02 | Rakkomandazzjoni tal-kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Bulgarija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tal-Bulgarija | 8 |
| 2020/C 282/03 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 taċ-Ċekja u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 taċ-Ċekja | 15 |
| 2020/C 282/04 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tad-Danimarka u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tad-Danimarka | 22 |
| 2020/C 282/05 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Ġermanja tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Ġermanja tal-2020 | 27 |
| 2020/C 282/06 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Estonja tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Estonja tal-2020 | 33 |
| 2020/C 282/07 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Irlanda tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Irlanda tal-2020 | 39 |
| 2020/C 282/08 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Greċja tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Greċja tal-2020 | 46 |
| 2020/C 282/09 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 ta’ Spanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 ta’ Spanja | 54 |
| 2020/C 282/10 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 ta’ Franza u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 ta’ Franza | 62 |
| 2020/C 282/11 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Kroazja u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Kroazja | 68 |
| 2020/C 282/12 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Italja tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Italja tal-2020 | 74 |
| 2020/C 282/13 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma ta’ Ċipru tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà ta’ Ċipru tal-2020 | 82 |
| 2020/C 282/14 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Latvja u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Latvja | 89 |
| 2020/C 282/15 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Litwanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Litwanja | 95 |
| 2020/C 282/16 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Lussemburgu tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Lussemburgu tal-2020 | 101 |
| 2020/C 282/17 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Ungerija tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Ungerija tal-2020 | 107 |
| 2020/C 282/18 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 ta’ Malta u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 ta’ Malta | 116 |
| 2020/C 282/19 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tan-Netherlands tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tan-Netherlands tal-2020 | 122 |
| 2020/C 282/20 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Awstrija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Awstrija | 129 |
| 2020/C 282/21 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Polonja tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Polonja tal-2020 | 135 |
| 2020/C 282/22 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Portugall u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Portugall | 142 |
| 2020/C 282/23 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm ta’ Riforma Nazzjonali tal-2020 tar-Rumanija u li twassal opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tar-Rumanija | 149 |
| 2020/C 282/24 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm ta’ Riforma Nazzjonali tal-2020 tas-Slovenja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tas-Slovenja | 157 |
| 2020/C 282/25 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tas-Slovakkja tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tas-Slovakkja tal-2020 | 164 |
| 2020/C 282/26 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Finlandja tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Finlandja | 171 |
| 2020/C 282/27 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Iżvezja u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tal-Iżvezja | 177 |
| 2020/C 282/28 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tar-Renju Unit u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tar-Renju Unit | 183 |

Werrej

Paġna

I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RAKKOMANDAZZJONIJIET

il–Kunsill

2020/C 282/01

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Belġju u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Belġju

1

2020/C 282/02

Rakkomandazzjoni tal-kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Bulgarija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tal-Bulgarija

8

2020/C 282/03

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 taċ-Ċekja u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 taċ-Ċekja

15

2020/C 282/04

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tad-Danimarka u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tad-Danimarka

22

2020/C 282/05

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Ġermanja tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Ġermanja tal-2020

27

2020/C 282/06

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Estonja tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Estonja tal-2020

33

2020/C 282/07

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Irlanda tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Irlanda tal-2020

39

2020/C 282/08

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Greċja tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Greċja tal-2020

46

2020/C 282/09

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 ta’ Spanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 ta’ Spanja

54

2020/C 282/10

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 ta’ Franza u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 ta’ Franza

62

2020/C 282/11

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Kroazja u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Kroazja

68

2020/C 282/12

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Italja tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Italja tal-2020

74

2020/C 282/13

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma ta’ Ċipru tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà ta’ Ċipru tal-2020

82

2020/C 282/14

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Latvja u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Latvja

89

2020/C 282/15

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Litwanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Litwanja

95

2020/C 282/16

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Lussemburgu tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Lussemburgu tal-2020

101

2020/C 282/17

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Ungerija tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Ungerija tal-2020

107

2020/C 282/18

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 ta’ Malta u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 ta’ Malta

116

2020/C 282/19

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tan-Netherlands tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tan-Netherlands tal-2020

122

2020/C 282/20

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Awstrija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Awstrija

129

2020/C 282/21

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Polonja tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Polonja tal-2020

135

2020/C 282/22

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Portugall u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Portugall

142

2020/C 282/23

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm ta’ Riforma Nazzjonali tal-2020 tar-Rumanija u li twassal opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tar-Rumanija

149

2020/C 282/24

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm ta’ Riforma Nazzjonali tal-2020 tas-Slovenja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tas-Slovenja

157

2020/C 282/25

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tas-Slovakkja tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tas-Slovakkja tal-2020

164

2020/C 282/26

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Finlandja tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Finlandja

171

2020/C 282/27

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Iżvezja u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tal-Iżvezja

177

2020/C 282/28

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2020 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tar-Renju Unit u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tar-Renju Unit

183

---

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

I Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RAKKOMANDAZZJONIJIET

il–Kunsill

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/1 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/1

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Belġju u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Belġju

(2020/C 282/01)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lill-Belġju bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lill-Belġju bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro.

| (2) | Ir-rapport dwar il-pajjiż għall-2020 fir-rigward tal-Belġju ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Belġju fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Belġju lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport dwar il-pajjiż għall-2020 fir-rigward tal-Belġju ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Belġju fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Belġju lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Belġju huwa mħeġġeġ li jagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Belġju huwa mħeġġeġ li jagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 aktarx ma jitqassmux b’mod uniformi fit-territorji kollha minħabba xejriet ta’ speċjalizzazzjoni differenti. Dan jinvolvi riskju sostanzjali li jikbru l-inugwaljanzi interreġjonali u intrareġjonali fil-Belġju. Flimkien mar-riskju ta’ tnaqqis temporanju fil-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjoni ta’ politika mfassal apposta. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 aktarx ma jitqassmux b’mod uniformi fit-territorji kollha minħabba xejriet ta’ speċjalizzazzjoni differenti. Dan jinvolvi riskju sostanzjali li jikbru l-inugwaljanzi interreġjonali u intrareġjonali fil-Belġju. Flimkien mar-riskju ta’ tnaqqis temporanju fil-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjoni ta’ politika mfassal apposta.

| (10) | Fit-30 ta’ April 2020, il-Belġju ppreżenta l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tiegħu tal-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu tal-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

Fit-30 ta’ April 2020, il-Belġju ppreżenta l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tiegħu tal-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu tal-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (11) | Il-Belġju bħalissa jinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġett għar-regola tad-dejn. |
| --- | --- |

(11)

Il-Belġju bħalissa jinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġett għar-regola tad-dejn.

| (12) | Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill irrakkomanda lill-Belġju biex jiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett (7) ma teċċedix il-1,8 % fl-2019, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,6 % tal-prodott domestiku gross (PDG). Billi l-Belġju ġie vvalutat li jikkwalifika għad-devjazzjoni temporanja mitluba ta’ 0,5 % tal-PDG taħt il-klawżola tar-riforma strutturali, l-aġġustament strutturali mitlub għall-2019 tnaqqas għal 0,1 % tal-PDG, li jikkorrispondi għal rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq primarju nett li ma taqbiżx it-2,8 % fl-2019. Il-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni tikkonferma devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju fl-2019 u matul l-2018 u l-2019 flimkien. Dan huwa fattur rilevanti fir-rapport tal-Kummissjoni li tħejja skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat li jivvaluta l-konformità tal-Belġju mal-kriterju tad-dejn fl-2019. |
| --- | --- |

(12)

Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill irrakkomanda lill-Belġju biex jiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett (7) ma teċċedix il-1,8 % fl-2019, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,6 % tal-prodott domestiku gross (PDG). Billi l-Belġju ġie vvalutat li jikkwalifika għad-devjazzjoni temporanja mitluba ta’ 0,5 % tal-PDG taħt il-klawżola tar-riforma strutturali, l-aġġustament strutturali mitlub għall-2019 tnaqqas għal 0,1 % tal-PDG, li jikkorrispondi għal rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq primarju nett li ma taqbiżx it-2,8 % fl-2019. Il-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni tikkonferma devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju fl-2019 u matul l-2018 u l-2019 flimkien. Dan huwa fattur rilevanti fir-rapport tal-Kummissjoni li tħejja skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat li jivvaluta l-konformità tal-Belġju mal-kriterju tad-dejn fl-2019.

| (13) | Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern federali qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 1,9 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 7,5 % tal-PDG fl-2020. Wara li naqas għal 98,6 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG mistenni li jiżdied għal madwar 115 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(13)

Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern federali qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 1,9 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 7,5 % tal-PDG fl-2020. Wara li naqas għal 98,6 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG mistenni li jiżdied għal madwar 115 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (14) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Belġju adotta miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tiegħu, irażżan il-pandemija, u jipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji ammontaw għal 2,3 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu skema temporanja federali ta’ benefiċċju tal-qgħad, introjtu ta’ sostituzzjoni għall-ħaddiema għal rashom, provvediment federali għal nefqa relatata mal-kriżi, diversi provvedimenti reġjonali għall-kumpaniji jew l-individwi u sussidji settorjali. Il-kwantifikazzjoni tal-miżuri li jżidu d-defiċit ġeneralment tikkoinċidi mal-istimi tal-Kummissjoni, ladarba jitqies it-trattament differenti tal-kost tal-istabbilizzaturi awtomatiċi. Barra minn hekk, il-Belġju ħabbar miżuri li, filwaqt li ma jkollhomx impatt baġitarju dirett, ser jikkontribwixxu fl-għoti ta’ sostenn għal-likwidità tan-negozji. Dawk il-miżuri jikkonċernaw kemm il-garanziji tas-self federali kif ukoll reġjonali għall-kumpaniji u għall-ħaddiema għal rashom, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jistma għal 11,8 % tal-PDG. Id-differimenti ta’ taxxa, b’mod partikolari għat-taxxi korporattivi u fuq l-introjtu personali u l-kontribuzzjonijiet soċjali, diġà ġew implimentati wkoll iżda l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 ma jikkwantifikahomx. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħa l-Belġju huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa tal-miżuri ta’ emerġenza u tal-miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(14)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Belġju adotta miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tiegħu, irażżan il-pandemija, u jipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji ammontaw għal 2,3 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu skema temporanja federali ta’ benefiċċju tal-qgħad, introjtu ta’ sostituzzjoni għall-ħaddiema għal rashom, provvediment federali għal nefqa relatata mal-kriżi, diversi provvedimenti reġjonali għall-kumpaniji jew l-individwi u sussidji settorjali. Il-kwantifikazzjoni tal-miżuri li jżidu d-defiċit ġeneralment tikkoinċidi mal-istimi tal-Kummissjoni, ladarba jitqies it-trattament differenti tal-kost tal-istabbilizzaturi awtomatiċi. Barra minn hekk, il-Belġju ħabbar miżuri li, filwaqt li ma jkollhomx impatt baġitarju dirett, ser jikkontribwixxu fl-għoti ta’ sostenn għal-likwidità tan-negozji. Dawk il-miżuri jikkonċernaw kemm il-garanziji tas-self federali kif ukoll reġjonali għall-kumpaniji u għall-ħaddiema għal rashom, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jistma għal 11,8 % tal-PDG. Id-differimenti ta’ taxxa, b’mod partikolari għat-taxxi korporattivi u fuq l-introjtu personali u l-kontribuzzjonijiet soċjali, diġà ġew implimentati wkoll iżda l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 ma jikkwantifikahomx. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħa l-Belġju huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa tal-miżuri ta’ emerġenza u tal-miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (15) | Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Belġju huwa mbassar li jkun ta’ -8,9 % tal-PDG fl-2020 u -4,2 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjoni tad-dejn tal-gvern estiż huwa pprojettat li jilħaq 113,8 % tal-PDG fl-2020. |
| --- | --- |

(15)

Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Belġju huwa mbassar li jkun ta’ -8,9 % tal-PDG fl-2020 u -4,2 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjoni tad-dejn tal-gvern estiż huwa pprojettat li jilħaq 113,8 % tal-PDG fl-2020.

| (16) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba n-nonkonformità tal-Belġju mar-regola tad-dejn fl-2019 u li qiegħed jippjana li jaqbeż il-limitu fuq id-defiċi ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterji tad-defiċit u tad-dejn kif definiti fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettqux. |
| --- | --- |

(16)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba n-nonkonformità tal-Belġju mar-regola tad-dejn fl-2019 u li qiegħed jippjana li jaqbeż il-limitu fuq id-defiċi ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterji tad-defiċit u tad-dejn kif definiti fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettqux.

| (17) | B’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, l-awtoritajiet Belġjani adottaw pakkett komprensiv ta’ miżuri biex itaffu l-impatt soċjali u ekonomiku tat-tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Hemm skema ta’ garanzija ta’ EUR 50 biljun fis-seħħ għall-kreditu ġdid ta’ terminu qasir għan-negozji vijabbli. Ir-reġjuni u l-komunitajiet introduċew ukoll garanziji għal self tranżitorju u regolari tan-negozju, appoġġ ta’ likwidità għan-negozji fil-forma ta’ self dirett u miżuri li jappoġġaw finanzjarjament lin-negozji l-aktar affettwati mill-kriżi tal-COVID-19. Ir-rimborż tal-mutwi ipotekarji eżistenti u tas-self tan-negozju jista’ jiġi estiż. Jeżisti moratorju temporanju fuq il-proċedimenti ta’ falliment għan-negozji milquta ħażin. Ġew introdotti inċentivi differenti biex iħeġġu aktar ħaddiema jibqgħu jaħdmu jew jerġgħu jibdew jaħdmu biex tiġi żgurata l-kontinwità tal-operat. Il-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u l-pagamenti tat-taxxa, bħat-taxxa fuq il-valur miżjud, it-taxxi korporattivi u fuq l-introjtu personali, jistgħu jiġu diferiti jew eżentati f’xi każijiet. Il-gvern federali għamel l-iskema temporanja tal-qgħad minħabba forza maġġuri għad-dispożizzjoni tal-kumpaniji affettwati mill-kriżi tal-COVID-19, b’żieda fil-benefiċċji. Jeżisti introjtu ta’ sostituzzjoni kull xahar għall-ħaddiema għal rashom li l-attività tagħhom ġiet interrotta għal mill-inqas sebat ijiem konsekuttivi. Id-digressività tal-benefiċċji tal-qgħad hija ffriżata temporanjament. Il-gvern federali qed iħejji wkoll sensiela addizzjonali ta’ miżuri kontra l-insolvenza tan-negozji, bħall-eżenzjoni mit-taxxa korporattiva u fuq l-introjtu personali għas-sena fiskali 2020. |
| --- | --- |

(17)

B’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, l-awtoritajiet Belġjani adottaw pakkett komprensiv ta’ miżuri biex itaffu l-impatt soċjali u ekonomiku tat-tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Hemm skema ta’ garanzija ta’ EUR 50 biljun fis-seħħ għall-kreditu ġdid ta’ terminu qasir għan-negozji vijabbli. Ir-reġjuni u l-komunitajiet introduċew ukoll garanziji għal self tranżitorju u regolari tan-negozju, appoġġ ta’ likwidità għan-negozji fil-forma ta’ self dirett u miżuri li jappoġġaw finanzjarjament lin-negozji l-aktar affettwati mill-kriżi tal-COVID-19. Ir-rimborż tal-mutwi ipotekarji eżistenti u tas-self tan-negozju jista’ jiġi estiż. Jeżisti moratorju temporanju fuq il-proċedimenti ta’ falliment għan-negozji milquta ħażin. Ġew introdotti inċentivi differenti biex iħeġġu aktar ħaddiema jibqgħu jaħdmu jew jerġgħu jibdew jaħdmu biex tiġi żgurata l-kontinwità tal-operat. Il-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u l-pagamenti tat-taxxa, bħat-taxxa fuq il-valur miżjud, it-taxxi korporattivi u fuq l-introjtu personali, jistgħu jiġu diferiti jew eżentati f’xi każijiet. Il-gvern federali għamel l-iskema temporanja tal-qgħad minħabba forza maġġuri għad-dispożizzjoni tal-kumpaniji affettwati mill-kriżi tal-COVID-19, b’żieda fil-benefiċċji. Jeżisti introjtu ta’ sostituzzjoni kull xahar għall-ħaddiema għal rashom li l-attività tagħhom ġiet interrotta għal mill-inqas sebat ijiem konsekuttivi. Id-digressività tal-benefiċċji tal-qgħad hija ffriżata temporanjament. Il-gvern federali qed iħejji wkoll sensiela addizzjonali ta’ miżuri kontra l-insolvenza tan-negozji, bħall-eżenzjoni mit-taxxa korporattiva u fuq l-introjtu personali għas-sena fiskali 2020.

| (18) | Is-sistema tas-saħħa tal-Belġju għandha prestazzjoni tajba fil-kura akuta fl-isptarijiet. Madankollu, il-pandemija tal-COVID-19 enfasizzat għadd ta’ nuqqasijiet fir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa meta tħabbat wiċċha ma’ kriżi estrema tas-saħħa pubblika. Dan jindika li l-Belġju qed iħabbat wiċċu ma’ nuqqas strutturali ta’ ħaddiema tas-saħħa li jeħtieġ li jiġi indirizzat. Fil-futur immedjat, se jibqa’ kruċjali li jiġu żgurati biżżejjed prodotti mediċi kritiċi, inkluż tagħmir protettiv, b’mod partikolari għall-ħaddiema tas-saħħa u għall-ħaddiema f’okkupazzjonijiet oħra li jesponuhom għall-periklu. Fiż-żmien qasir u medju, se jibqa’ essenzjali li jkun hemm strateġija tal-kura tas-saħħa pubblika, li tkun ikkoordinata bis-sħiħ mal-politiki ta’ prevenzjoni u ta’ kura fit-tul, biex tiżgura li kriżijiet tas-saħħa pubblika bħall-pandemija tal-COVID-19 jiġu ġestiti b’mod effettiv. L-implimentazzjoni bla xkiel tal-Ftehim tal-Konferenza Interministerjali dwar il-kura tas-saħħa pubblika biex ikun hemm persunal tal-isptar u infrastruttura (kompetenza federali) temporanjament għad-dispożizzjoni tal-faċilitajiet ta’ kura fit-tul (kompetenza komunitarja) matul il-kriżi tal-COVID-19 hija element kostitwenti importanti f’dan il-kuntest. |
| --- | --- |

(18)

Is-sistema tas-saħħa tal-Belġju għandha prestazzjoni tajba fil-kura akuta fl-isptarijiet. Madankollu, il-pandemija tal-COVID-19 enfasizzat għadd ta’ nuqqasijiet fir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa meta tħabbat wiċċha ma’ kriżi estrema tas-saħħa pubblika. Dan jindika li l-Belġju qed iħabbat wiċċu ma’ nuqqas strutturali ta’ ħaddiema tas-saħħa li jeħtieġ li jiġi indirizzat. Fil-futur immedjat, se jibqa’ kruċjali li jiġu żgurati biżżejjed prodotti mediċi kritiċi, inkluż tagħmir protettiv, b’mod partikolari għall-ħaddiema tas-saħħa u għall-ħaddiema f’okkupazzjonijiet oħra li jesponuhom għall-periklu. Fiż-żmien qasir u medju, se jibqa’ essenzjali li jkun hemm strateġija tal-kura tas-saħħa pubblika, li tkun ikkoordinata bis-sħiħ mal-politiki ta’ prevenzjoni u ta’ kura fit-tul, biex tiżgura li kriżijiet tas-saħħa pubblika bħall-pandemija tal-COVID-19 jiġu ġestiti b’mod effettiv. L-implimentazzjoni bla xkiel tal-Ftehim tal-Konferenza Interministerjali dwar il-kura tas-saħħa pubblika biex ikun hemm persunal tal-isptar u infrastruttura (kompetenza federali) temporanjament għad-dispożizzjoni tal-faċilitajiet ta’ kura fit-tul (kompetenza komunitarja) matul il-kriżi tal-COVID-19 hija element kostitwenti importanti f’dan il-kuntest.

| (19) | Wara li ntlaħqu livelli għoljin rekord ta’ impjiegi fl-2019 u fil-bidu tal-2020, il-kriżi tal-COVID-19 waqqfet għal għarrieda t-tkabbir tal-impjiegi fil-Belġju. L-iskemi ta’ appoġġ eżistenti tal-introjtu pubbliku tal-Belġju, bħas-sistema tal-qgħad temporanju għall-impjegati u d-dritt tranżitorju għall-ħaddiema għal rashom, jagħtu kumpens parzjali għat-telf fl-introjtu minħabba tnaqqis fil-ħin tax-xogħol. Dawn l-iskemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar għandhom rwol ewlieni biex inaqqsu l-impatt tat-tnaqqis fl-output tal-produzzjoni fuq il-livelli tal-impjiegi. Madankollu, il-qgħad huwa mistenni li jogħla għal 7 % fl-2020 u jonqos xi ftit għal 6,6 % fl-2021. Sabiex jiġi evitat li ż-żieda fil-qgħad issir waħda strutturali, jenħtieġ li jsiru aktar sforzi biex tissaħħaħ l-effettività tal-politiki attivi tas-suq tax-xogħol eżistenti, li għadhom baxxi billi jeżisti sehem għoli min-nies qiegħda li jipparteċipaw fil-miżuri attivi tas-suq tax-xogħol flimkien ma’ tranżizzjoni baxxa mid-dinja tal-qgħad għad-dinja tax-xogħol. Jenħtieġ li ssir attenzjoni partikolari biex jiġi żgurat approċċ komprensiv għal dawk l-aktar imbiegħda mis-suq tax-xogħol li aktarx se jkunu l-aktar affettwati mill-konsegwenzi soċjoekonomiċi negattivi tal-kriżi tal-COVID-19. Gruppi vulnerabbli jinkludu b’mod partikolari dawk b’livell baxx ta’ ħiliet, persuni li ġejjin minn kuntest ta’ migrazzjoni u persuni b’diżabbiltà. Barra minn hekk, il-porzjon ta’ taxxa fuq ix-xogħol bħala medja għadu għoli fil-livelli kollha tal-pagi, ħlief għall-ħaddiema b’paga baxxa ħafna (50 % tal-paga medja). Dan huwa fattur importanti tal-kost relattivament għoli tax-xogħol, li jista’ jaffettwa b’mod negattiv id-domanda għall-ħaddiema, b’mod partikolari għall-impjiegi bi produttività baxxa. |
| --- | --- |

(19)

Wara li ntlaħqu livelli għoljin rekord ta’ impjiegi fl-2019 u fil-bidu tal-2020, il-kriżi tal-COVID-19 waqqfet għal għarrieda t-tkabbir tal-impjiegi fil-Belġju. L-iskemi ta’ appoġġ eżistenti tal-introjtu pubbliku tal-Belġju, bħas-sistema tal-qgħad temporanju għall-impjegati u d-dritt tranżitorju għall-ħaddiema għal rashom, jagħtu kumpens parzjali għat-telf fl-introjtu minħabba tnaqqis fil-ħin tax-xogħol. Dawn l-iskemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar għandhom rwol ewlieni biex inaqqsu l-impatt tat-tnaqqis fl-output tal-produzzjoni fuq il-livelli tal-impjiegi. Madankollu, il-qgħad huwa mistenni li jogħla għal 7 % fl-2020 u jonqos xi ftit għal 6,6 % fl-2021. Sabiex jiġi evitat li ż-żieda fil-qgħad issir waħda strutturali, jenħtieġ li jsiru aktar sforzi biex tissaħħaħ l-effettività tal-politiki attivi tas-suq tax-xogħol eżistenti, li għadhom baxxi billi jeżisti sehem għoli min-nies qiegħda li jipparteċipaw fil-miżuri attivi tas-suq tax-xogħol flimkien ma’ tranżizzjoni baxxa mid-dinja tal-qgħad għad-dinja tax-xogħol. Jenħtieġ li ssir attenzjoni partikolari biex jiġi żgurat approċċ komprensiv għal dawk l-aktar imbiegħda mis-suq tax-xogħol li aktarx se jkunu l-aktar affettwati mill-konsegwenzi soċjoekonomiċi negattivi tal-kriżi tal-COVID-19. Gruppi vulnerabbli jinkludu b’mod partikolari dawk b’livell baxx ta’ ħiliet, persuni li ġejjin minn kuntest ta’ migrazzjoni u persuni b’diżabbiltà. Barra minn hekk, il-porzjon ta’ taxxa fuq ix-xogħol bħala medja għadu għoli fil-livelli kollha tal-pagi, ħlief għall-ħaddiema b’paga baxxa ħafna (50 % tal-paga medja). Dan huwa fattur importanti tal-kost relattivament għoli tax-xogħol, li jista’ jaffettwa b’mod negattiv id-domanda għall-ħaddiema, b’mod partikolari għall-impjiegi bi produttività baxxa.

| (20) | Jenħtieġ li l-mobbiltà tax-xogħol tiġi mbutattata lejn is-setturi fejn hemm nuqqasijiet kbar, fosthom l-okkupazzjonijiet tas-saħħa, tat-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni (information and communication technologies, ICT) u dawk tekniċi u professjonali. Dan se jkun akkumpanjat minn ħtiġijiet importanti f’termini ta’ taħriġ mill-ġdid u titjib tal-ħiliet u se jkun jeħtieġ li jiżdied il-livell tal-parteċipazzjoni tal-adulti fl-edukazzjoni u fit-taħriġ, inkluż billi jintużaw perjodi ta’ tnaqqis fis-sigħat tax-xogħol. Hemm tħassib li l-iskemi eżistenti tal-inċentivi għat-taħriġ ma jilħqux lil dawk li jibbenefikaw minnhom l-aktar, bħal dawk b’livell baxx ta’ ħiliet, il-ħaddiema akbar fl-età u l-persuni li ġejjin minn kuntest ta’ migrazzjoni. Il-ħiliet lingwistiċi fqar huma ostaklu kbir, b’mod partikolari għas-suq tax-xogħol bilingwi ta’ Brussell. Il-komunitajiet qed jieħdu azzjoni biex iżidu t-teħid tal-istudji fix-xjenza, fit-teknoloġija, fl-inġinerija u fil-matematika, iżda hemm lok għal strateġiji aktar komprensivi biex tiġi ssodisfata d-domanda futura tas-suq tax-xogħol. Il-livell kumplessiv tal-ħiliet diġitali huwa tajjeb, iżda għadu staġnat. Fost iż-żgħażagħ, u b’mod partikolari fost dawk li għandhom edukazzjoni baxxa, il-livell ta’ ħiliet diġitali huwa aktar baxx mill-medja tal-Unjoni u mar għall-agħar f’dawn l-aħħar snin. Id-disponibbiltà ta’ tagħmir adegwat u konnessjoni tal-Internet għall-istudenti kollha akkumpanjata bl-iskemi ta’ taħriġ u mentoraġġ neċessarji tal-għalliema hija essenzjali biex jiġi żgurat aċċess għat-tagħlim mill-bogħod. Dan huwa meħtieġ ukoll biex jiġi żgurat li l-inugwaljanzi eżistenti fis-sistema edukattiva ma jiggravawx minħabba l-kriżi tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(20)

Jenħtieġ li l-mobbiltà tax-xogħol tiġi mbutattata lejn is-setturi fejn hemm nuqqasijiet kbar, fosthom l-okkupazzjonijiet tas-saħħa, tat-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni (information and communication technologies, ICT) u dawk tekniċi u professjonali. Dan se jkun akkumpanjat minn ħtiġijiet importanti f’termini ta’ taħriġ mill-ġdid u titjib tal-ħiliet u se jkun jeħtieġ li jiżdied il-livell tal-parteċipazzjoni tal-adulti fl-edukazzjoni u fit-taħriġ, inkluż billi jintużaw perjodi ta’ tnaqqis fis-sigħat tax-xogħol. Hemm tħassib li l-iskemi eżistenti tal-inċentivi għat-taħriġ ma jilħqux lil dawk li jibbenefikaw minnhom l-aktar, bħal dawk b’livell baxx ta’ ħiliet, il-ħaddiema akbar fl-età u l-persuni li ġejjin minn kuntest ta’ migrazzjoni. Il-ħiliet lingwistiċi fqar huma ostaklu kbir, b’mod partikolari għas-suq tax-xogħol bilingwi ta’ Brussell. Il-komunitajiet qed jieħdu azzjoni biex iżidu t-teħid tal-istudji fix-xjenza, fit-teknoloġija, fl-inġinerija u fil-matematika, iżda hemm lok għal strateġiji aktar komprensivi biex tiġi ssodisfata d-domanda futura tas-suq tax-xogħol. Il-livell kumplessiv tal-ħiliet diġitali huwa tajjeb, iżda għadu staġnat. Fost iż-żgħażagħ, u b’mod partikolari fost dawk li għandhom edukazzjoni baxxa, il-livell ta’ ħiliet diġitali huwa aktar baxx mill-medja tal-Unjoni u mar għall-agħar f’dawn l-aħħar snin. Id-disponibbiltà ta’ tagħmir adegwat u konnessjoni tal-Internet għall-istudenti kollha akkumpanjata bl-iskemi ta’ taħriġ u mentoraġġ neċessarji tal-għalliema hija essenzjali biex jiġi żgurat aċċess għat-tagħlim mill-bogħod. Dan huwa meħtieġ ukoll biex jiġi żgurat li l-inugwaljanzi eżistenti fis-sistema edukattiva ma jiggravawx minħabba l-kriżi tal-COVID-19.

| (21) | Il-Belġju adotta ħafna skemi li jappoġġaw il-likwidità tad-ditti, fosthom skema ta’ garanzija tal-Istat għal self u diversi skemi reġjonali nnotifikati skont il-qafas temporanju għall-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex jingħata sostenn lill-ekonomija matul il-pandemija preżenti tal-COVID-19. L-implimentazzjoni effiċjenti u effettiva ta’ dawn l-iskemi, inkluż minn intermedjarji, hija kruċjali biex jiġi żgurat li d-ditti, speċjalment l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) u l-ħaddiema għal rashom, jibbenefikaw minnhom sabiex jipproteġuhom u jippermettulhom irkupru aktar rapidu. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju, inkluż l-intermedjarji. |
| --- | --- |

(21)

Il-Belġju adotta ħafna skemi li jappoġġaw il-likwidità tad-ditti, fosthom skema ta’ garanzija tal-Istat għal self u diversi skemi reġjonali nnotifikati skont il-qafas temporanju għall-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex jingħata sostenn lill-ekonomija matul il-pandemija preżenti tal-COVID-19. L-implimentazzjoni effiċjenti u effettiva ta’ dawn l-iskemi, inkluż minn intermedjarji, hija kruċjali biex jiġi żgurat li d-ditti, speċjalment l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) u l-ħaddiema għal rashom, jibbenefikaw minnhom sabiex jipproteġuhom u jippermettulhom irkupru aktar rapidu. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju, inkluż l-intermedjarji.

| (22) | Minkejja l-isforzi tal-gvern, il-piż amministrattiv fuq id-ditti huwa ta’ xi EUR 7 biljun fis-sena (1,6 % tal-PDG), li ħafna minnu huwa riżultat tal-konformità mal-liġi tat-taxxa u tax-xogħol. Is-sistema fiskali hija kumplessa minħabba diversi nefqiet fiskali. Il-ġestjoni tar-remunerazzjoni għal kumpanija hija kumplessa, b’mod partikolari għall-kumpaniji li jenħtieġ li jġestixxu s-sistemi reġjonali varji. In-negozji jesperjenzaw żieda fid-dewmien fil-pagamenti mill-awtoritajiet pubbliċi li tikkontribwixxi għall-fallimenti tan-negozji u deterjorament fil-klima kummerċjali. Hemm dewmien kbir għall-permessi tal-bini u għall-konnessjonijiet tal-elettriku u tal-ilma. Il-proċess ta’ trasferiment ta’ proprjetà huwa fost l-aktar kajmana u l-aktar għaljin fl-Unjoni. Hemm diskrepanzi reġjonali kbar fil-kundizzjonijiet tad-dħul għas-servizzi tal-inġenji/tal-bini. L-effett kumulattiv ta’ regolamentazzjoni għolja, l-ispejjeż tal-paga għoljin u r-riġiditajiet tas-suq tax-xogħol huma ta’ piż fuq il-prestazzjoni tas-settur tal-bejgħ bl-imnut. Ir-regoli dwar il-ħinijiet tal-ftuħ tal-ħwienet, il-promozzjonijiet tal-bejgħ, l-iskonti u l-mezzi ta’ distribuzzjoni għall-mediċini li jinxtraw mingħajr riċetta huma ta’ piż fuq l-ambjent operattiv għall-bejjiegħa bl-imnut. L-introduzzjoni tal-5G tista’ tinżamm lura, fost affarijiet oħra, bi standards stretti ambjentali u dwar is-saħħa għall-protezzjoni mir-radjazzjoni (b’mod partikolari fi Brussell) li jvarjaw minn reġjun għall-ieħor, b’taxxi għaljin fuq l-antenni fi Brussell u ż-żmien twil biex jingħata permess biex jintużaw l-antenni. Fil-qasam tal-insolvenza, ma hemm l-ebda proċedura ta’ saldu extraġudizzjarja speċjali simplifikata għall-SMEs u d-debituri biss jistgħu jibdew proċeduri ta’ insolvenza. Minkejja t-titjib gradwali, l-isfida ta’ diġitalizzazzjoni insuffiċjenti u nuqqas ta’ riżorsi għas-sistema ġudizzjarja għadha preżenti. Proċedimenti twal fil-ġustizzja amministrattiva jikkawżaw dewmien sinifikanti għall-akkwist pubbliku u għall-każijiet tal-permessi tal-bini. L-infurzaturi ewlenin fis-sorveljanza tas-suq, fil-kompetizzjoni u fit-trasport ferrovjarju ma għandhomx biżżejjed persunal biex iwettqu l-kompiti tagħhom. |
| --- | --- |

(22)

Minkejja l-isforzi tal-gvern, il-piż amministrattiv fuq id-ditti huwa ta’ xi EUR 7 biljun fis-sena (1,6 % tal-PDG), li ħafna minnu huwa riżultat tal-konformità mal-liġi tat-taxxa u tax-xogħol. Is-sistema fiskali hija kumplessa minħabba diversi nefqiet fiskali. Il-ġestjoni tar-remunerazzjoni għal kumpanija hija kumplessa, b’mod partikolari għall-kumpaniji li jenħtieġ li jġestixxu s-sistemi reġjonali varji. In-negozji jesperjenzaw żieda fid-dewmien fil-pagamenti mill-awtoritajiet pubbliċi li tikkontribwixxi għall-fallimenti tan-negozji u deterjorament fil-klima kummerċjali. Hemm dewmien kbir għall-permessi tal-bini u għall-konnessjonijiet tal-elettriku u tal-ilma. Il-proċess ta’ trasferiment ta’ proprjetà huwa fost l-aktar kajmana u l-aktar għaljin fl-Unjoni. Hemm diskrepanzi reġjonali kbar fil-kundizzjonijiet tad-dħul għas-servizzi tal-inġenji/tal-bini. L-effett kumulattiv ta’ regolamentazzjoni għolja, l-ispejjeż tal-paga għoljin u r-riġiditajiet tas-suq tax-xogħol huma ta’ piż fuq il-prestazzjoni tas-settur tal-bejgħ bl-imnut. Ir-regoli dwar il-ħinijiet tal-ftuħ tal-ħwienet, il-promozzjonijiet tal-bejgħ, l-iskonti u l-mezzi ta’ distribuzzjoni għall-mediċini li jinxtraw mingħajr riċetta huma ta’ piż fuq l-ambjent operattiv għall-bejjiegħa bl-imnut. L-introduzzjoni tal-5G tista’ tinżamm lura, fost affarijiet oħra, bi standards stretti ambjentali u dwar is-saħħa għall-protezzjoni mir-radjazzjoni (b’mod partikolari fi Brussell) li jvarjaw minn reġjun għall-ieħor, b’taxxi għaljin fuq l-antenni fi Brussell u ż-żmien twil biex jingħata permess biex jintużaw l-antenni. Fil-qasam tal-insolvenza, ma hemm l-ebda proċedura ta’ saldu extraġudizzjarja speċjali simplifikata għall-SMEs u d-debituri biss jistgħu jibdew proċeduri ta’ insolvenza. Minkejja t-titjib gradwali, l-isfida ta’ diġitalizzazzjoni insuffiċjenti u nuqqas ta’ riżorsi għas-sistema ġudizzjarja għadha preżenti. Proċedimenti twal fil-ġustizzja amministrattiva jikkawżaw dewmien sinifikanti għall-akkwist pubbliku u għall-każijiet tal-permessi tal-bini. L-infurzaturi ewlenin fis-sorveljanza tas-suq, fil-kompetizzjoni u fit-trasport ferrovjarju ma għandhomx biżżejjed persunal biex iwettqu l-kompiti tagħhom.

| (23) | Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti, li jkun jgħin ukoll it-tranżizzjoni industrijali. Kif ġie ddikjarat fil-Pjan Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima (NECP) 2021-2030, il-Belġju għandu ħtiġijiet sinifikanti għall-investiment fit-trasport sostenibbli, b’mod partikolari biex tiġi indirizzata l-konġestjoni u l-mobbiltà elettrika. Qabel il-kriżi tal-COVID-19, ir-reġjuni tal-Belġju kienu ħabbru pjanijiet pluriennali kbar għall-infrastruttura tat-trasport. Madwar Brussell qed isir investiment kbir fil-ferroviji suburbani, fis-sinjalar, u fil-konnessjonijiet ferrovjarji tal-portijiet u dawk transfruntiera. Jinsabu għaddejjin ukoll investimenti sinifikanti fl-infrastrutturi tal-metro, tat-tram u tal-karozzi tal-linja ta’ Brussell. L-NECP identifika wkoll ħtiġijiet importanti għall-investiment fil-ġenerazzjoni tal-enerġija rinnovabbli u flessibbli, fl-interkonnessjonijiet, fil-grilji intelliġenti, fil-ħżin u fl-effiċjenza enerġetika biex jintlaħqu l-miri Ewropej għall-enerġija u l-klima, biex jiġu ssodisfati l-impenji legali tal-Belġju li gradwalment jelimina kompletament l-enerġija nukleari sal-2025 u li jġedded 80 % tal-istokk tal-bini li nbena qabel l-introduzzjoni tan-normi tal-enerġija. B’kuntrast għall-intensità relattivament għolja tar-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż) privati, l-intensità tar-R&Ż pubbliċi għadha kemxejn aktar baxxa minn ta’ ħafna mill-Istati Membri b’livell simili ta’ żvilupp ekonomiku. Hemm ir-riskju li l-Belġju jinqata’ lura fl-użu tal-5G billi mhuwiex jippjana li jassenja l-baned pijunieri tal-5G fl-iskadenzi pprovduti fil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni. F’Marzu 2020, l-awtoritajiet Belġjani fetħu konsultazzjoni pubblika għal liċenzji nazzjonali temporanji għall-200 Mhz ta’ spettru disponibbli fil-banda 3.6-3.8 Ghz bħala soluzzjoni temporanja. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Belġju jindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lill-Belġju jagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(23)

Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti, li jkun jgħin ukoll it-tranżizzjoni industrijali. Kif ġie ddikjarat fil-Pjan Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima (NECP) 2021-2030, il-Belġju għandu ħtiġijiet sinifikanti għall-investiment fit-trasport sostenibbli, b’mod partikolari biex tiġi indirizzata l-konġestjoni u l-mobbiltà elettrika. Qabel il-kriżi tal-COVID-19, ir-reġjuni tal-Belġju kienu ħabbru pjanijiet pluriennali kbar għall-infrastruttura tat-trasport. Madwar Brussell qed isir investiment kbir fil-ferroviji suburbani, fis-sinjalar, u fil-konnessjonijiet ferrovjarji tal-portijiet u dawk transfruntiera. Jinsabu għaddejjin ukoll investimenti sinifikanti fl-infrastrutturi tal-metro, tat-tram u tal-karozzi tal-linja ta’ Brussell. L-NECP identifika wkoll ħtiġijiet importanti għall-investiment fil-ġenerazzjoni tal-enerġija rinnovabbli u flessibbli, fl-interkonnessjonijiet, fil-grilji intelliġenti, fil-ħżin u fl-effiċjenza enerġetika biex jintlaħqu l-miri Ewropej għall-enerġija u l-klima, biex jiġu ssodisfati l-impenji legali tal-Belġju li gradwalment jelimina kompletament l-enerġija nukleari sal-2025 u li jġedded 80 % tal-istokk tal-bini li nbena qabel l-introduzzjoni tan-normi tal-enerġija. B’kuntrast għall-intensità relattivament għolja tar-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż) privati, l-intensità tar-R&Ż pubbliċi għadha kemxejn aktar baxxa minn ta’ ħafna mill-Istati Membri b’livell simili ta’ żvilupp ekonomiku. Hemm ir-riskju li l-Belġju jinqata’ lura fl-użu tal-5G billi mhuwiex jippjana li jassenja l-baned pijunieri tal-5G fl-iskadenzi pprovduti fil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni. F’Marzu 2020, l-awtoritajiet Belġjani fetħu konsultazzjoni pubblika għal liċenzji nazzjonali temporanji għall-200 Mhz ta’ spettru disponibbli fil-banda 3.6-3.8 Ghz bħala soluzzjoni temporanja. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Belġju jindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lill-Belġju jagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (24) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(24)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (25) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi jiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Belġju ser jikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(25)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi jiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Belġju ser jikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (26) | Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, il-Belġju jiżgura li l-politiki tiegħu jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro. |
| --- | --- |

(26)

Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, il-Belġju jiżgura li l-politiki tiegħu jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro.

| (27) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Belġju u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Belġju fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Belġju, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(27)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Belġju u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Belġju fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Belġju, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (28) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (8) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt, |
| --- | --- |

(28)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (8) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Belġju jieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kondizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Issaħħaħ ir-reżiljenza kumplessiva tas-sistema tas-saħħa u tiżgura l-provvista ta’ prodotti mediċi kritiċi. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Ittaffi l-impatt tal-kriżi tal-COVID-19 fuq l-impjiegi u mil-lat soċjali, speċjalment billi tippromwovi l-miżuri attivi tas-suq tax-xogħol effettivi u trawwem l-iżvilupp tal-ħiliet. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tiżgura l-implimentazzjoni effettiva tal-miżuri biex jipprovdi likwidità biex jassisti lill-SMEs u lill-ħaddiema għal rashom u ttejjeb l-ambjent tan-negozju. Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq l-infrastruttura għal trasport sostenibbli, il-produzzjoni u l-użu nodfa u effiċjenti tal-enerġija, l-infrastruttura diġitali, bħan-Networks 5G u Gigabit, u r-riċerka u l-innovazzjoni. |
| --- | --- |

3.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi, (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 1.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  L-infiq primarju nett tal-gvern hu magħmul mill-infiq totali tal-gvern mingħajr l-infiq marbut mal-imgħax, l-infiq marbut mal-programmi tal-Unjoni kompletament koperti mid-dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fl-infiq marbut mal-benefiċċju tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjata fuq livell nazzjonali hija mifruxa fuq perjodu ta’ erba’ snin. Il-miżuri ta’ dħul diskrezzjonali jew iż-żidiet tad-dħul b’mandat tal-liġi huma fatturati. Il-miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tan-nefqa huma esklużi.

7

(8)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

8

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/8 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/8

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Bulgarija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tal-Bulgarija

(2020/C 282/02)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih identifikat lill-Bulgarija bħala wieħed mill-Istati Membri li għalih kienet se ssir analiżi fil-fond. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih identifikat lill-Bulgarija bħala wieħed mill-Istati Membri li għalih kienet se ssir analiżi fil-fond.

| (2) | Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għall-Bulgarija ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Bulgarija fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Bulgarija lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. Huwa kien jinkludi wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li l-Bulgarija ma għadhiex qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. Fis-snin preċedenti, il-vulnerabbiltajiet fis-settur finanzjarju kienu akkumpanjati minn dejn għoli u self improduttiv (NPLs) fis-settur korporattiv. Instab li l-Bulgarija m’għadx għandha żbilanċi minħabba li azzjoni ta’ politika konsistenti u ambjent makroekonomiku favorevoli naqqsu aktar ir-riskju u l-vulnerabilitajiet. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għall-Bulgarija ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Bulgarija fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Bulgarija lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. Huwa kien jinkludi wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li l-Bulgarija ma għadhiex qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. Fis-snin preċedenti, il-vulnerabbiltajiet fis-settur finanzjarju kienu akkumpanjati minn dejn għoli u self improduttiv (NPLs) fis-settur korporattiv. Instab li l-Bulgarija m’għadx għandha żbilanċi minħabba li azzjoni ta’ politika konsistenti u ambjent makroekonomiku favorevoli naqqsu aktar ir-riskju u l-vulnerabilitajiet.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-ktajjen ta’ provvista globali, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-ktajjen ta’ provvista globali, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, ktajjen ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, ktajjen ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (“Fondi SIE”) sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Bulgarija hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (“Fondi SIE”) sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Bulgarija hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar ir-reġjuni Bulgari minħabba xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni, b’mod partikolari f’reġjuni li jiddependu b’mod sinifikanti fuq negozju wiċċ imb’wiċċ mal-konsumaturi. Dan jinvolvi riskju sostanzjali li jiżdiedu d-differenzi reġjonali fil-Bulgarija, li jaggrava t-tendenza diġà osservata li jitwessgħu d-disparitajiet bejn il-kapitali u l-bqija tal-pajjiż u bejn iż-żoni urbani u dawk rurali. Flimkien mar-riskju ta’ treġġigħ lura temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob tweġibiet ta’ politika mmirati. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar ir-reġjuni Bulgari minħabba xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni, b’mod partikolari f’reġjuni li jiddependu b’mod sinifikanti fuq negozju wiċċ imb’wiċċ mal-konsumaturi. Dan jinvolvi riskju sostanzjali li jiżdiedu d-differenzi reġjonali fil-Bulgarija, li jaggrava t-tendenza diġà osservata li jitwessgħu d-disparitajiet bejn il-kapitali u l-bqija tal-pajjiż u bejn iż-żoni urbani u dawk rurali. Flimkien mar-riskju ta’ treġġigħ lura temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob tweġibiet ta’ politika mmirati.

| (10) | Fit-30 ta’ April 2020, il-Bulgarija ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tagħha. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

Fit-30 ta’ April 2020, il-Bulgarija ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tagħha. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (11) | Il-Bulgarija bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. |
| --- | --- |

(11)

Il-Bulgarija bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

| (12) | Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 2,1 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 3,1 % tal-PDG fl-2020. Wara li naqas għal 20,4 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 28,5 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(12)

Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 2,1 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 3,1 % tal-PDG fl-2020. Wara li naqas għal 20,4 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 28,5 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (13) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Bulgarija adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji ammontaw għal 1,3 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu nfiq ogħla fuq il-kura tas-saħħa u s-servizzi tas-sigurtà u skema ta’ appoġġ għall-impjiegi għal setturi f’diffikultà. Barra minn hekk, il-Bulgarija ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jipprovdu appoġġ ta’ likwidità għan-negozji, u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 jistmahom li jammontaw għal 0,6 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu garanziji mill-Bank Bulgaru għall-Iżvilupp, bi sjieda tal-Istat, u differimenti tat-taxxa għat-taxxi fuq l-introjtu tal-kumpaniji. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet il-Bulgarija huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, se jkunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(13)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Bulgarija adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji ammontaw għal 1,3 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu nfiq ogħla fuq il-kura tas-saħħa u s-servizzi tas-sigurtà u skema ta’ appoġġ għall-impjiegi għal setturi f’diffikultà. Barra minn hekk, il-Bulgarija ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jipprovdu appoġġ ta’ likwidità għan-negozji, u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 jistmahom li jammontaw għal 0,6 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu garanziji mill-Bank Bulgaru għall-Iżvilupp, bi sjieda tal-Istat, u differimenti tat-taxxa għat-taxxi fuq l-introjtu tal-kumpaniji. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet il-Bulgarija huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, se jkunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (14) | Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni b’politiki mhux mibdula, l-iżbilanċ tal-gvern estiż tal-Bulgarija huwa mbassar li jkun ta’ 2,8 % tal-PDG fl-2020 u ta’ 1,8 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjoni tad-dejn tal-gvern estiż huwa pprojettat li jibqa’ taħt is-60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni b’politiki mhux mibdula, l-iżbilanċ tal-gvern estiż tal-Bulgarija huwa mbassar li jkun ta’ 2,8 % tal-PDG fl-2020 u ta’ 1,8 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjoni tad-dejn tal-gvern estiż huwa pprojettat li jibqa’ taħt is-60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021.

| (15) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Bulgarija qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. Dak ir-rapport ikkonkluda, wara valutazzjoni tal-fatturi rilevanti kollha, li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ġie ssodisfat. |
| --- | --- |

(15)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Bulgarija qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. Dak ir-rapport ikkonkluda, wara valutazzjoni tal-fatturi rilevanti kollha, li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ġie ssodisfat.

| (16) | Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Bulgarija ddikjarat stat ta’ emerġenza mit-13 ta’ Marzu 2020 sat-13 ta’ April 2020; dan ġie estiż sussegwentement għat-13 ta’ Mejju 2020 u mbagħad ġie sostitwit minn sitwazzjoni epidemika straordinarja sal-14 ta’ Ġunju 2020. Fis-6 ta’ April 2020, il-Parlament Bulgaru adotta proposta għal emenda tal-baġit tal-Istat tal-2020, ippreżentata mill-Gvern. Il-baġit il-ġdid jipprevedi defiċit taħt il-baġit tal-Istat ta’ BGN 3.5 biljun (2,9 % tal-PDG), minħabba ż-żieda fl-infiq għal miżuri relatati mal-kriżi u t-tnaqqis mistenni fid-dħul ta’ BGN 2.4 biljun. Hija prevista żieda ta’ ħames darbiet tal-limitu massimu ta’ dejn ġdid li l-gvern jista’ joħroġ, minn BGN 2.2 biljun għal BGN 10 biljun. B’mod ġenerali, il-Bulgarija mmobbilizzat pakkett finanzjarju ta’ aktar minn BGN 870 miljun permezz ta’ diversi programmi operattivi ffinanzjati mill-Fondi SIE għall-perjodu 2014-2020 biex tappoġġa s-sistema tas-saħħa u tindirizza l-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija. |
| --- | --- |

(16)

Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Bulgarija ddikjarat stat ta’ emerġenza mit-13 ta’ Marzu 2020 sat-13 ta’ April 2020; dan ġie estiż sussegwentement għat-13 ta’ Mejju 2020 u mbagħad ġie sostitwit minn sitwazzjoni epidemika straordinarja sal-14 ta’ Ġunju 2020. Fis-6 ta’ April 2020, il-Parlament Bulgaru adotta proposta għal emenda tal-baġit tal-Istat tal-2020, ippreżentata mill-Gvern. Il-baġit il-ġdid jipprevedi defiċit taħt il-baġit tal-Istat ta’ BGN 3.5 biljun (2,9 % tal-PDG), minħabba ż-żieda fl-infiq għal miżuri relatati mal-kriżi u t-tnaqqis mistenni fid-dħul ta’ BGN 2.4 biljun. Hija prevista żieda ta’ ħames darbiet tal-limitu massimu ta’ dejn ġdid li l-gvern jista’ joħroġ, minn BGN 2.2 biljun għal BGN 10 biljun. B’mod ġenerali, il-Bulgarija mmobbilizzat pakkett finanzjarju ta’ aktar minn BGN 870 miljun permezz ta’ diversi programmi operattivi ffinanzjati mill-Fondi SIE għall-perjodu 2014-2020 biex tappoġġa s-sistema tas-saħħa u tindirizza l-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija.

| (17) | B’reazzjoni għall-kriżi tal-COVID-19, il-Bulgarija introduċiet miżura ta’ appoġġ għall-impjieg li biha l-Istat jimpenja ruħu li jħallas 60 % tal-introjtu tal-ħaddiema u tal-kontribuzzjoni tas-sigurtà soċjali assoċjata għal perjodu ta’ mhux aktar minn tliet xhur, bil-kondizzjoni li min iħaddem iħallas id-differenza li jifdal u jimpenja ruħu li jżomm il-ħaddiema. Min iħaddem huwa obbligat ukoll li jżomm l-impjieg għal perjodu ieħor, għall-inqas daqs dak kopert mis-sussidju. Il-kumpaniji eliġibbli jinkludu dawk fis-setturi affettwati direttament mir-restrizzjonijiet imposti minħabba l-istat ta’ emerġenza. Kumpaniji minn setturi oħra, li jirnexxilhom jagħtu prova ta’ tnaqqis ta’ 20 % fid-dħul tul perjodu ta’ żmien speċifiku f’Marzu 2020 meta mqabbel ma’ Marzu 2019, huma wkoll eliġibbli kif stipulat fid-Digriet Nru 55 tat-30 ta’ Marzu 2020. |
| --- | --- |

(17)

B’reazzjoni għall-kriżi tal-COVID-19, il-Bulgarija introduċiet miżura ta’ appoġġ għall-impjieg li biha l-Istat jimpenja ruħu li jħallas 60 % tal-introjtu tal-ħaddiema u tal-kontribuzzjoni tas-sigurtà soċjali assoċjata għal perjodu ta’ mhux aktar minn tliet xhur, bil-kondizzjoni li min iħaddem iħallas id-differenza li jifdal u jimpenja ruħu li jżomm il-ħaddiema. Min iħaddem huwa obbligat ukoll li jżomm l-impjieg għal perjodu ieħor, għall-inqas daqs dak kopert mis-sussidju. Il-kumpaniji eliġibbli jinkludu dawk fis-setturi affettwati direttament mir-restrizzjonijiet imposti minħabba l-istat ta’ emerġenza. Kumpaniji minn setturi oħra, li jirnexxilhom jagħtu prova ta’ tnaqqis ta’ 20 % fid-dħul tul perjodu ta’ żmien speċifiku f’Marzu 2020 meta mqabbel ma’ Marzu 2019, huma wkoll eliġibbli kif stipulat fid-Digriet Nru 55 tat-30 ta’ Marzu 2020.

| (18) | Il-kapital tal-Bank Bulgaru għall-Iżvilupp ġie miżjud b’BGN 700 miljun biex jappoġġa l-likwidità fl-ekonomija. BGN 500 miljun ġew allokati għal garanziji tal-portafoll lill-banek biex jipprovdu kundizzjonijiet ta’ self tan-negozju aktar flessibbli lin-negozji, filwaqt li BGN 200 miljun ġew allokati għal garanziji għal self mingħajr imgħax sa BGN 4 500 għal persuni li tpoġġew fuq liv mhux imħallas mill-kumpaniji tagħhom jew dawk li jaħdmu għal rashom. Il-Bank Bulgaru għall-Iżvilupp se jimplimenta wkoll skema ta’ garanzija ta’ EUR 100 miljun għal self lil intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (“SMEs”) iffinanzjata mill-Programm ta’ Operazzjoni “Innovazzjoni u Kompetittività” skont il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali. Il-Maniġer tal-Fondi tal-Istrumenti Finanzjarji fil-Bulgarija eżamina mill-ġdid il-portafoll tiegħu u qed ifassal l-istrumenti tiegħu ta’ appoġġ għall-intrapriżi għar-realtà ekonomika attwali. Il-Bank Nazzjonali Bulgaru introduċa pakkett ta’ miżuri ta’ BGN 9.3 biljun, li għandhom l-għan li jżommu r-reżiljenza tas-sistema bankarja u jtejbu l-flessibbiltà tagħha, biex inaqqsu l-effetti negattivi tar-restrizzjonijiet fuq iċ-ċittadini u n-negozji. |
| --- | --- |

(18)

Il-kapital tal-Bank Bulgaru għall-Iżvilupp ġie miżjud b’BGN 700 miljun biex jappoġġa l-likwidità fl-ekonomija. BGN 500 miljun ġew allokati għal garanziji tal-portafoll lill-banek biex jipprovdu kundizzjonijiet ta’ self tan-negozju aktar flessibbli lin-negozji, filwaqt li BGN 200 miljun ġew allokati għal garanziji għal self mingħajr imgħax sa BGN 4 500 għal persuni li tpoġġew fuq liv mhux imħallas mill-kumpaniji tagħhom jew dawk li jaħdmu għal rashom. Il-Bank Bulgaru għall-Iżvilupp se jimplimenta wkoll skema ta’ garanzija ta’ EUR 100 miljun għal self lil intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (“SMEs”) iffinanzjata mill-Programm ta’ Operazzjoni “Innovazzjoni u Kompetittività” skont il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali. Il-Maniġer tal-Fondi tal-Istrumenti Finanzjarji fil-Bulgarija eżamina mill-ġdid il-portafoll tiegħu u qed ifassal l-istrumenti tiegħu ta’ appoġġ għall-intrapriżi għar-realtà ekonomika attwali. Il-Bank Nazzjonali Bulgaru introduċa pakkett ta’ miżuri ta’ BGN 9.3 biljun, li għandhom l-għan li jżommu r-reżiljenza tas-sistema bankarja u jtejbu l-flessibbiltà tagħha, biex inaqqsu l-effetti negattivi tar-restrizzjonijiet fuq iċ-ċittadini u n-negozji.

| (19) | L-ekonomija tal-Bulgarija ntlaqtet sew mill-kriżi tal-COVID-19, li affettwat kemm is-settur tas-servizzi kif ukoll dak tal-manifattura. L-impatt negattiv kien aggravat bi tnaqqis fid-domanda u fil-provvista, u bi tfixkil fil-ktajjen tal-valur globali. Il-miżuri meħuda mill-Gvern biex jiffaċċja l-emerġenza jistgħu jgħinu biex jittaffew il-konsegwenzi tal-kriżi, iżda l-implimentazzjoni fil-pront u effettiva tagħhom se tkun kruċjali għall-preservazzjoni tal-impjiegi u għat-titjib tal-likwidità tal-kumpaniji, speċjalment l-SMEs, u tal-ħaddiema indipendenti. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri huwa meħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. F’konformità mal-linji gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020, il-Bulgarija neħħiet il-projbizzjonijiet fuq it-tagħmir ta’ protezzjoni personali u stabbiliet “korsiji ħodor” għal kontrolli rapidi fil-punti tal-qsim tal-fruntieri. |
| --- | --- |

(19)

L-ekonomija tal-Bulgarija ntlaqtet sew mill-kriżi tal-COVID-19, li affettwat kemm is-settur tas-servizzi kif ukoll dak tal-manifattura. L-impatt negattiv kien aggravat bi tnaqqis fid-domanda u fil-provvista, u bi tfixkil fil-ktajjen tal-valur globali. Il-miżuri meħuda mill-Gvern biex jiffaċċja l-emerġenza jistgħu jgħinu biex jittaffew il-konsegwenzi tal-kriżi, iżda l-implimentazzjoni fil-pront u effettiva tagħhom se tkun kruċjali għall-preservazzjoni tal-impjiegi u għat-titjib tal-likwidità tal-kumpaniji, speċjalment l-SMEs, u tal-ħaddiema indipendenti. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri huwa meħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. F’konformità mal-linji gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020, il-Bulgarija neħħiet il-projbizzjonijiet fuq it-tagħmir ta’ protezzjoni personali u stabbiliet “korsiji ħodor” għal kontrolli rapidi fil-punti tal-qsim tal-fruntieri.

| (20) | Il-kriżi tal-COVID-19 poġġiet piż addizzjonali fuq is-sistema tas-saħħa Bulgara, li diġà hija kkaratterizzata minn aċċessibbiltà limitata li tirriżulta minn finanzjament pubbliku baxx, kopertura tal-assigurazzjoni tas-saħħa limitata, numru żgħir, għalkemm qed jiżdied, ta’ infermiera, u distribuzzjoni reġjonali żbilanċjata tal-ħaddiema tas-saħħa. Għalhekk hemm lok għat-tisħiħ tar-reżiljenza, l-aċċessibbiltà u l-kapaċità ġenerali tas-sistema tas-saħħa Bulgara. L-għoti ta’ aktar kura (ġenerali u speċjalista) f’ambjenti ambulatorji, inkluż permezz ta’ telekonsultazzjonijiet, inaqqas il-piż fuq l-isptarijiet, filwaqt li l-ittestjar u t-trattament jenħtieġ li jkunu disponibbli għal kulħadd, irrispettivament mill-istatus tal-assigurazzjoni tas-saħħa. Jenħtieġ li jiġi żgurat aċċess xieraq għall-ħaddiema tas-saħħa u għas-servizzi tagħhom madwar it-territorju kollu, li jaqbel mal-ħtiġijiet tal-popolazzjoni. L-integrazzjoni tal-kura primarja, fit-tul u fil-komunità hija kruċjali għall-anzjani u l-gruppi l-aktar vulnerabbli. |
| --- | --- |

(20)

Il-kriżi tal-COVID-19 poġġiet piż addizzjonali fuq is-sistema tas-saħħa Bulgara, li diġà hija kkaratterizzata minn aċċessibbiltà limitata li tirriżulta minn finanzjament pubbliku baxx, kopertura tal-assigurazzjoni tas-saħħa limitata, numru żgħir, għalkemm qed jiżdied, ta’ infermiera, u distribuzzjoni reġjonali żbilanċjata tal-ħaddiema tas-saħħa. Għalhekk hemm lok għat-tisħiħ tar-reżiljenza, l-aċċessibbiltà u l-kapaċità ġenerali tas-sistema tas-saħħa Bulgara. L-għoti ta’ aktar kura (ġenerali u speċjalista) f’ambjenti ambulatorji, inkluż permezz ta’ telekonsultazzjonijiet, inaqqas il-piż fuq l-isptarijiet, filwaqt li l-ittestjar u t-trattament jenħtieġ li jkunu disponibbli għal kulħadd, irrispettivament mill-istatus tal-assigurazzjoni tas-saħħa. Jenħtieġ li jiġi żgurat aċċess xieraq għall-ħaddiema tas-saħħa u għas-servizzi tagħhom madwar it-territorju kollu, li jaqbel mal-ħtiġijiet tal-popolazzjoni. L-integrazzjoni tal-kura primarja, fit-tul u fil-komunità hija kruċjali għall-anzjani u l-gruppi l-aktar vulnerabbli.

| (21) | Skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni li jiżdied għal 7,0 % fl-2020 qabel ma jonqos għal 5,8 % fl-2021. Sa mill-bidu tal-istat ta’ emerġenza, il-qgħad żdied malajr fis-setturi tal-kummerċ, tal-akkomodazzjoni, tas-servizzi tal-ikel u tal-manifattura, fi bliet kbar u fost persuni li għandhom sa edukazzjoni sekondarja. Il-Gvern ħa miżuri biex jipproteġi l-impjiegi, b’mod partikolari skemi ta’ xogħol għal żmien qasir, li jenħtieġ li jiġu implimentati malajr u msaħħa aktar. F’kooperazzjoni mas-sħab soċjali, il-kuntest attwali jirrikjedi appoġġ estensiv għal min iħaddem u għall-ħaddiema, fosthom dawk li jaħdmu għal rashom, biex jiġi evitat aktar telf ta’ impjiegi. Il-kapaċità u l-miżuri implimentati mill-Aġenzija tal-Impjiegi se jkollhom bżonn jissaħħu biex iwieġbu għall-effetti negattivi fuq is-suq tax-xogħol. Aktar sforzi fl-attivazzjoni, fit-titjib tal-ħiliet u fit-taħriġ mill-ġdid se jkunu strumentali biex il-persuni jerġgħu jibdew jaħdmu, filwaqt li l-forza tax-xogħol titħejja għall-isfidi u l-opportunitajiet li jirriżultaw mid-diġitalizzazzjoni. Il-kriżi tal-COVID-19 jista’ jkollha wkoll impatt sinifikanti fuq il-ħaddiema f’impjieg informali, b’aċċess limitat għas-servizzi tas-saħħa u għall-protezzjoni soċjali. Miżuri ta’ politika mmirati jistgħu jwaqqfu lill-ħaddiema mhux protetti u lill-gruppi l-aktar vulnerabbli milli jaqgħu aktar fil-faqar u jtejbulhom l-għajxien tagħhom matul l-irkupru. |
| --- | --- |

(21)

Skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni li jiżdied għal 7,0 % fl-2020 qabel ma jonqos għal 5,8 % fl-2021. Sa mill-bidu tal-istat ta’ emerġenza, il-qgħad żdied malajr fis-setturi tal-kummerċ, tal-akkomodazzjoni, tas-servizzi tal-ikel u tal-manifattura, fi bliet kbar u fost persuni li għandhom sa edukazzjoni sekondarja. Il-Gvern ħa miżuri biex jipproteġi l-impjiegi, b’mod partikolari skemi ta’ xogħol għal żmien qasir, li jenħtieġ li jiġu implimentati malajr u msaħħa aktar. F’kooperazzjoni mas-sħab soċjali, il-kuntest attwali jirrikjedi appoġġ estensiv għal min iħaddem u għall-ħaddiema, fosthom dawk li jaħdmu għal rashom, biex jiġi evitat aktar telf ta’ impjiegi. Il-kapaċità u l-miżuri implimentati mill-Aġenzija tal-Impjiegi se jkollhom bżonn jissaħħu biex iwieġbu għall-effetti negattivi fuq is-suq tax-xogħol. Aktar sforzi fl-attivazzjoni, fit-titjib tal-ħiliet u fit-taħriġ mill-ġdid se jkunu strumentali biex il-persuni jerġgħu jibdew jaħdmu, filwaqt li l-forza tax-xogħol titħejja għall-isfidi u l-opportunitajiet li jirriżultaw mid-diġitalizzazzjoni. Il-kriżi tal-COVID-19 jista’ jkollha wkoll impatt sinifikanti fuq il-ħaddiema f’impjieg informali, b’aċċess limitat għas-servizzi tas-saħħa u għall-protezzjoni soċjali. Miżuri ta’ politika mmirati jistgħu jwaqqfu lill-ħaddiema mhux protetti u lill-gruppi l-aktar vulnerabbli milli jaqgħu aktar fil-faqar u jtejbulhom l-għajxien tagħhom matul l-irkupru.

| (22) | Il-kriżi tal-COVID-19 taffettwa b’mod sproporzjonat lill-gruppi vulnerabbli u taggrava l-isfidi soċjali eżistenti. Is-sehem ta’ nies fir-riskju tal-faqar jew l-esklużjoni soċjali kien diġà għoli qabel il-kriżi, speċjalment fost it-tfal, l-anzjani, il-persuni b’diżabbiltà u r-Rom, u t-trasferimenti soċjali rnexxielhom inaqqsu l-faqar sa ċertu punt biss. L-inugwaljanza fl-introjtu kienet waħda mill-ogħla fl-Unjoni u s-sistemi tat-taxxa u tal-benefiċċji wrew wieħed mill-aktar impatti dgħajfa fuq it-tnaqqis tagħha. Il-kriżi teħtieġ miżuri biex jinstab rimedju għan-nuqqasijiet li diġà ġew identifikati fis-snin preċedenti, u b’mod partikolari fl-iskema ta’ introjtu minimu, li hija waħda mill-inqas adegwati fl-Unjoni biex toħroġ lir-riċevituri mill-faqar. Kwistjonijiet bħall-iżgurar tal-protezzjoni soċjali għal kulħadd, inkluż ħaddiema mhux standard, persuni li jaħdmu għal rashom u unitajiet domestiċi bi dħul baxx, l-iżgurar ta’ appoġġ għad-dħul, ikel u servizzi soċjali adegwati, kif ukoll il-forniment ta’ akkomodazzjoni ta’ emerġenza u ta’ appoġġ għal persuni bla dar, jibqgħu rilevanti. Ir-riforma tas-servizzi soċjali tgħin biex tiġi stabbilizzata s-sistema, filwaqt li kooperazzjoni aktar b’saħħitha bejn is-servizzi tas-saħħa u dawk soċjali tippermetti li jintlaħqu aktar dawk li ma jistgħux jieħdu ħsieb tagħhom infushom huma stess u persuni b’diżabbiltà. Ħafna unitajiet domestiċi Rom, li diġà kienu jinsabu f’faqar kbir qabel il-kriżi, jeħtieġu servizzi ta’ medjazzjoni u servizzi u appoġġ essenzjali. |
| --- | --- |

(22)

Il-kriżi tal-COVID-19 taffettwa b’mod sproporzjonat lill-gruppi vulnerabbli u taggrava l-isfidi soċjali eżistenti. Is-sehem ta’ nies fir-riskju tal-faqar jew l-esklużjoni soċjali kien diġà għoli qabel il-kriżi, speċjalment fost it-tfal, l-anzjani, il-persuni b’diżabbiltà u r-Rom, u t-trasferimenti soċjali rnexxielhom inaqqsu l-faqar sa ċertu punt biss. L-inugwaljanza fl-introjtu kienet waħda mill-ogħla fl-Unjoni u s-sistemi tat-taxxa u tal-benefiċċji wrew wieħed mill-aktar impatti dgħajfa fuq it-tnaqqis tagħha. Il-kriżi teħtieġ miżuri biex jinstab rimedju għan-nuqqasijiet li diġà ġew identifikati fis-snin preċedenti, u b’mod partikolari fl-iskema ta’ introjtu minimu, li hija waħda mill-inqas adegwati fl-Unjoni biex toħroġ lir-riċevituri mill-faqar. Kwistjonijiet bħall-iżgurar tal-protezzjoni soċjali għal kulħadd, inkluż ħaddiema mhux standard, persuni li jaħdmu għal rashom u unitajiet domestiċi bi dħul baxx, l-iżgurar ta’ appoġġ għad-dħul, ikel u servizzi soċjali adegwati, kif ukoll il-forniment ta’ akkomodazzjoni ta’ emerġenza u ta’ appoġġ għal persuni bla dar, jibqgħu rilevanti. Ir-riforma tas-servizzi soċjali tgħin biex tiġi stabbilizzata s-sistema, filwaqt li kooperazzjoni aktar b’saħħitha bejn is-servizzi tas-saħħa u dawk soċjali tippermetti li jintlaħqu aktar dawk li ma jistgħux jieħdu ħsieb tagħhom infushom huma stess u persuni b’diżabbiltà. Ħafna unitajiet domestiċi Rom, li diġà kienu jinsabu f’faqar kbir qabel il-kriżi, jeħtieġu servizzi ta’ medjazzjoni u servizzi u appoġġ essenzjali.

| (23) | Il-provvista mtejba ta’ servizzi ta’ edukazzjoni u taħriġ u forza tax-xogħol b’ħiliet aħjar isaħħu wkoll b’mod qawwi l-irkupru u jippromwovu tkabbir inklużiv u sostenibbli fi żmien medju. Għad hemm lok għat-titjib tal-kwalità, ir-rilevanza għas-suq tax-xogħol u l-inklużività tal-edukazzjoni u t-taħriġ fil-Bulgarija. Il-Bulgarija hija fost l-Istati Membri li fihom l-isfond soċjoekonomiku għandu l-akbar influwenza fuq l-eżiti tat-tagħlim. L-inklużjoni tar-Rom fl-edukazzjoni għadha sfida, bi tluq bikri mill-iskola jkun partikolarment għoli fost ir-Rom u f’żoni rurali. Il-livell kumplessiv tal-ħiliet diġitali huwa baxx fost il-popolazzjoni (ta’ bejn is-16 u l-74 sena), inkluż ukoll għaż-żgħażagħ (ta’ bejn is-16 u d-19-il sena). It-titjib tal-ħiliet diġitali, pereżempju permezz ta’ lawrji u kurrikuli aktar allinjati diġitalment, jista’ jgħin fl-adattament għall-bidliet fis-suq tax-xogħol prodotti mid-diġitalizzazzjoni u għall-ħtieġa ta’ ħidma diġitali mill-bogħod. Fl-istess ħin, għad hemm 11 % tal-istudenti li ma għandhomx aċċess għall-kompjuters u/jew aċċess għall-Internet u 2 000 għalliem mingħajr kompjuters. Minkejja xi miżuri ta’ appoġġ reċenti, is-sitwazzjoni attwali tat-tagħlim mill-bogħod qed tirriskja, għalhekk, li tagħmel agħar l-inugwaljanzi li diġà huma kbar fl-edukazzjoni u t-taħriġ. Aktar sforz għat-titjib tal-għarfien diġitali tal-istudenti kollha u l-aċċess tagħhom għal infrastruttura teknika adegwata jkollu impatt pożittiv fit-tul fuq l-aċċess tagħhom għall-edukazzjoni, b’mod partikolari għal gruppi vulnerabbli, fosthom ir-Rom, u b’hekk jgħin biex jitnaqqsu r-rati għolja ta’ tluq bikri mill-iskola tagħhom. |
| --- | --- |

(23)

Il-provvista mtejba ta’ servizzi ta’ edukazzjoni u taħriġ u forza tax-xogħol b’ħiliet aħjar isaħħu wkoll b’mod qawwi l-irkupru u jippromwovu tkabbir inklużiv u sostenibbli fi żmien medju. Għad hemm lok għat-titjib tal-kwalità, ir-rilevanza għas-suq tax-xogħol u l-inklużività tal-edukazzjoni u t-taħriġ fil-Bulgarija. Il-Bulgarija hija fost l-Istati Membri li fihom l-isfond soċjoekonomiku għandu l-akbar influwenza fuq l-eżiti tat-tagħlim. L-inklużjoni tar-Rom fl-edukazzjoni għadha sfida, bi tluq bikri mill-iskola jkun partikolarment għoli fost ir-Rom u f’żoni rurali. Il-livell kumplessiv tal-ħiliet diġitali huwa baxx fost il-popolazzjoni (ta’ bejn is-16 u l-74 sena), inkluż ukoll għaż-żgħażagħ (ta’ bejn is-16 u d-19-il sena). It-titjib tal-ħiliet diġitali, pereżempju permezz ta’ lawrji u kurrikuli aktar allinjati diġitalment, jista’ jgħin fl-adattament għall-bidliet fis-suq tax-xogħol prodotti mid-diġitalizzazzjoni u għall-ħtieġa ta’ ħidma diġitali mill-bogħod. Fl-istess ħin, għad hemm 11 % tal-istudenti li ma għandhomx aċċess għall-kompjuters u/jew aċċess għall-Internet u 2 000 għalliem mingħajr kompjuters. Minkejja xi miżuri ta’ appoġġ reċenti, is-sitwazzjoni attwali tat-tagħlim mill-bogħod qed tirriskja, għalhekk, li tagħmel agħar l-inugwaljanzi li diġà huma kbar fl-edukazzjoni u t-taħriġ. Aktar sforz għat-titjib tal-għarfien diġitali tal-istudenti kollha u l-aċċess tagħhom għal infrastruttura teknika adegwata jkollu impatt pożittiv fit-tul fuq l-aċċess tagħhom għall-edukazzjoni, b’mod partikolari għal gruppi vulnerabbli, fosthom ir-Rom, u b’hekk jgħin biex jitnaqqsu r-rati għolja ta’ tluq bikri mill-iskola tagħhom.

| (24) | Il-kriżi tal-COVID-19 enfasizzat l-importanza strateġika ta’ amministrazzjoni pubblika effiċjenti u ta’ gvern diġitali li jiffunzjona tajjeb, inkluż is-saħħa elettronika u l-akkwist elettroniku. Ir-riformi f’dan il-qasam ġew appoġġati mill-Unjoni, iżda l-implimentazzjoni tagħhom miexja bil-mod wisq u dan affettwa b’mod negattiv l-effikaċja tas-settur pubbliku matul il-perjodu ta’ għeluq. Il-Bulgarija, għalhekk, qiegħda lura fil-forniment tas-servizzi elettroniċi, u l-użu tagħhom miċ-ċittadini u min-negozji jenħtieġ li jiġi mħeġġeġ. Hemm bżonn ukoll li jiġu indirizzati b’mod sħiħ il-kwistjonijiet relatati maċ-ċibersigurtà u mas-sigurtà tal-infrastruttura kritika. Għall-quddiem, amministrazzjoni pubblika effettiva se tkun kruċjali biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni bla dewmien u effettiva tal-miżuri ta’ rkupru. Il-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni fil-livelli kollha tal-Gvern, inkluż dwar il-kuntratti u l-konċessjonijiet pubbliċi, kif ukoll dwar is-sorveljanza tas-suq, jibqgħu partikolarment importanti. Prevedibbiltà u stabbiltà regolatorji aktar b’saħħithom, kontroll effettiv fuq l-implimentazzjoni tal-politika, u tnaqqis tal-piż amministrattiv, itejbu l-ambjent tan-negozju u jippromwovu l-investiment, u dan jaffettwa b’mod pożittiv il-veloċità tal-irkupru. |
| --- | --- |

(24)

Il-kriżi tal-COVID-19 enfasizzat l-importanza strateġika ta’ amministrazzjoni pubblika effiċjenti u ta’ gvern diġitali li jiffunzjona tajjeb, inkluż is-saħħa elettronika u l-akkwist elettroniku. Ir-riformi f’dan il-qasam ġew appoġġati mill-Unjoni, iżda l-implimentazzjoni tagħhom miexja bil-mod wisq u dan affettwa b’mod negattiv l-effikaċja tas-settur pubbliku matul il-perjodu ta’ għeluq. Il-Bulgarija, għalhekk, qiegħda lura fil-forniment tas-servizzi elettroniċi, u l-użu tagħhom miċ-ċittadini u min-negozji jenħtieġ li jiġi mħeġġeġ. Hemm bżonn ukoll li jiġu indirizzati b’mod sħiħ il-kwistjonijiet relatati maċ-ċibersigurtà u mas-sigurtà tal-infrastruttura kritika. Għall-quddiem, amministrazzjoni pubblika effettiva se tkun kruċjali biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni bla dewmien u effettiva tal-miżuri ta’ rkupru. Il-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni fil-livelli kollha tal-Gvern, inkluż dwar il-kuntratti u l-konċessjonijiet pubbliċi, kif ukoll dwar is-sorveljanza tas-suq, jibqgħu partikolarment importanti. Prevedibbiltà u stabbiltà regolatorji aktar b’saħħithom, kontroll effettiv fuq l-implimentazzjoni tal-politika, u tnaqqis tal-piż amministrattiv, itejbu l-ambjent tan-negozju u jippromwovu l-investiment, u dan jaffettwa b’mod pożittiv il-veloċità tal-irkupru.

| (25) | Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. Il-kriżi tal-COVID-19 żiedet l-importanza tad-diġitalizzazzjoni u tal-innovazzjoni, fejn il-Bulgarija, u b’mod partikolari l-SMEs tagħha, għandhom prestazzjoni li hi ferm taħt il-medja tal-Unjoni. Każ wieħed sinifikanti ta’ din il-kwistjoni huwa l-ispettru ppjanat li jiġi allokat fil-meded pijunieri tal-5G, li ma jissodisfax dak li hu meħtieġ biex jippermetti l-forniment bla dewmien u effettiv tas-servizzi tal-5G. Il-kwistjonijiet magħrufa fis-sistema tar-riċerka u l-edukazzjoni għolja, bħall-frammentazzjoni, il-finanzjament baxx u l-għarfien limitat u t-trasferiment tat-teknoloġija, għad iridu jiġu indirizzati. Fl-istess ħin, il-Bulgarija hija l-ekonomija l-aktar intensiva fl-użu tar-riżorsi u tal-enerġija u fl-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra fl-Unjoni, bi ħtiġijiet importanti ta’ investiment fl-oqsma tal-enerġija u d-dekarbonizzazzjoni biex tiġi ffaċilitata t-tranżizzjoni lejn in-newtralità klimatika, kif deskritt fil-Pjan Nazzjonali tal-Bulgarija dwar l-Enerġija u l-Klima. |
| --- | --- |

(25)

Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. Il-kriżi tal-COVID-19 żiedet l-importanza tad-diġitalizzazzjoni u tal-innovazzjoni, fejn il-Bulgarija, u b’mod partikolari l-SMEs tagħha, għandhom prestazzjoni li hi ferm taħt il-medja tal-Unjoni. Każ wieħed sinifikanti ta’ din il-kwistjoni huwa l-ispettru ppjanat li jiġi allokat fil-meded pijunieri tal-5G, li ma jissodisfax dak li hu meħtieġ biex jippermetti l-forniment bla dewmien u effettiv tas-servizzi tal-5G. Il-kwistjonijiet magħrufa fis-sistema tar-riċerka u l-edukazzjoni għolja, bħall-frammentazzjoni, il-finanzjament baxx u l-għarfien limitat u t-trasferiment tat-teknoloġija, għad iridu jiġu indirizzati. Fl-istess ħin, il-Bulgarija hija l-ekonomija l-aktar intensiva fl-użu tar-riżorsi u tal-enerġija u fl-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra fl-Unjoni, bi ħtiġijiet importanti ta’ investiment fl-oqsma tal-enerġija u d-dekarbonizzazzjoni biex tiġi ffaċilitata t-tranżizzjoni lejn in-newtralità klimatika, kif deskritt fil-Pjan Nazzjonali tal-Bulgarija dwar l-Enerġija u l-Klima.

| (26) | L-isforzi ta’ trasformazzjoni biex tiġi indirizzata l-intensità għolja fl-użu tal-enerġija tal-Bulgarija, id-dipendenza sinifikanti tagħha fuq il-fjuwils fossili, u l-użu ineffiċjenti tagħha tal-enerġija u r-riżorsi huma fi stadju inizjali ħafna. Il-Pjan Nazzjonali dwar l-Enerġija u l-Klima jenfasizza l-impenn tal-Bulgarija biex tiddekarbonizza l-ekonomija tagħha sal-2050 fil-kuntest tal-Patt Ekoloġiku Ewropew, iżda jiddikjara wkoll l-intenzjoni li tinżamm id-dipendenza tal-Bulgarija fuq is-sorsi domestiċi tal-linjite għall-2050 u lil hinn. Il-kopertura u l-kwalità tal-infrastruttura tat-trasport fil-Bulgarija għadha taħt il-medja tal-Unjoni u n-Network tat-Trasport Trans-Ewropew għadu ma tlestiex. In-network tal-pjattaformi multimodali, xi sezzjonijiet ferrovjarji u tat-toroq, u s-sistemi Ewropej tal-ġestjoni tat-traffiku ferrovjarju u s-sistemi tat-trasport intelliġenti għadhom sottożviluppati. Huwa meħtieġ li jiġu indirizzati kwistjonijiet ambjentali sinifikanti, billi dawn jaffettwaw it-tkabbir sostenibbli u ħolqu riskji addizzjonali għas-saħħa matul il-kriżi tal-COVID-19. Il-Bulgarija hija fost l-Istati Membri bl-akbar inċidenza ta’ mwiet relatati mat-tniġġis, u l-ġestjoni tal-iskart u l-konformità mal-obbligi tal-ġbir u t-trattament tal-ilma urban mormi għadhom ta’ sfida. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Bulgarija tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lill-Bulgarija tagħmel l-aħjar użu minn dan il-Fond. |
| --- | --- |

(26)

L-isforzi ta’ trasformazzjoni biex tiġi indirizzata l-intensità għolja fl-użu tal-enerġija tal-Bulgarija, id-dipendenza sinifikanti tagħha fuq il-fjuwils fossili, u l-użu ineffiċjenti tagħha tal-enerġija u r-riżorsi huma fi stadju inizjali ħafna. Il-Pjan Nazzjonali dwar l-Enerġija u l-Klima jenfasizza l-impenn tal-Bulgarija biex tiddekarbonizza l-ekonomija tagħha sal-2050 fil-kuntest tal-Patt Ekoloġiku Ewropew, iżda jiddikjara wkoll l-intenzjoni li tinżamm id-dipendenza tal-Bulgarija fuq is-sorsi domestiċi tal-linjite għall-2050 u lil hinn. Il-kopertura u l-kwalità tal-infrastruttura tat-trasport fil-Bulgarija għadha taħt il-medja tal-Unjoni u n-Network tat-Trasport Trans-Ewropew għadu ma tlestiex. In-network tal-pjattaformi multimodali, xi sezzjonijiet ferrovjarji u tat-toroq, u s-sistemi Ewropej tal-ġestjoni tat-traffiku ferrovjarju u s-sistemi tat-trasport intelliġenti għadhom sottożviluppati. Huwa meħtieġ li jiġu indirizzati kwistjonijiet ambjentali sinifikanti, billi dawn jaffettwaw it-tkabbir sostenibbli u ħolqu riskji addizzjonali għas-saħħa matul il-kriżi tal-COVID-19. Il-Bulgarija hija fost l-Istati Membri bl-akbar inċidenza ta’ mwiet relatati mat-tniġġis, u l-ġestjoni tal-iskart u l-konformità mal-obbligi tal-ġbir u t-trattament tal-ilma urban mormi għadhom ta’ sfida. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Bulgarija tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lill-Bulgarija tagħmel l-aħjar użu minn dan il-Fond.

| (27) | Il-fatt li jkun hemm qafas tal-insolvenza li jiffunzjona tajjeb se jkun importanti għall-irkupru tal-ekonomija reali wara l-kriżi tal-COVID-19, li tista’ twassal għal żieda sinifikanti fil-fallimenti. Dan il-qafas jiffaċilita wkoll riżoluzzjoni aktar rapida tal-NPLs, u b’hekk jillimita l-akkumulazzjoni ulterjuri tiegħu. Fl-istess ħin, l-ineffikaċja tal-qafas tal-insolvenza tirriżulta fi proċedimenti ta’ insolvenza li jdumu u jiswew ħafna flus. F’Ġunju 2019, ġie adottat il-pjan direzzjonali tal-qafas tal-insolvenza, u dan identifika lakuni rilevanti. Il-Bulgarija bdiet l-implimentazzjoni tiegħu u qed tħejji passi ta’ segwitu, inkluż bidliet leġiżlattivi u attivitajiet ta’ bini tal-kapaċità. |
| --- | --- |

(27)

Il-fatt li jkun hemm qafas tal-insolvenza li jiffunzjona tajjeb se jkun importanti għall-irkupru tal-ekonomija reali wara l-kriżi tal-COVID-19, li tista’ twassal għal żieda sinifikanti fil-fallimenti. Dan il-qafas jiffaċilita wkoll riżoluzzjoni aktar rapida tal-NPLs, u b’hekk jillimita l-akkumulazzjoni ulterjuri tiegħu. Fl-istess ħin, l-ineffikaċja tal-qafas tal-insolvenza tirriżulta fi proċedimenti ta’ insolvenza li jdumu u jiswew ħafna flus. F’Ġunju 2019, ġie adottat il-pjan direzzjonali tal-qafas tal-insolvenza, u dan identifika lakuni rilevanti. Il-Bulgarija bdiet l-implimentazzjoni tiegħu u qed tħejji passi ta’ segwitu, inkluż bidliet leġiżlattivi u attivitajiet ta’ bini tal-kapaċità.

| (28) | Il-Bulgarija adottat diversi liġijiet fl-2019 li kellhom l-għan li jittrasponu d-Direttivi (UE) 2015/849 (7) u (UE) 2018/843 (8) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ir-Raba’ u l-Ħames Direttivi kontra l-Ħasil tal-Flus) li l-implimentazzjoni tagħhom għadha pendenti. Il-Valutazzjoni Nazzjonali tar-Riskju li tlestiet dan l-aħħar turi dgħufijiet li jeħtieġu mitigazzjoni urġenti biex ikun hemm prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u tal-finanzjament tat-terroriżmu. Ir-riskji marbuta maċ-ċittadinanza minn programmi ta’ skemi ta’ investiment u għal assi virtwali għadhom ma ġewx ivvalutati kif suppost. Jeħtieġ li jitfasslu u jiġu implimentati azzjonijiet biex ikun hemm applikazzjoni effettiva tal-qafas ta’ kontra l-ħasil tal-flus minn entitajiet marbutin b’obbligu. L-effettività tal-implimentazzjoni u l-infurzar tal-qafas kontra l-ħasil tal-flus kienu limitati u l-użu ta’ intelligence finanzjarja ma kienx biżżejjed. |
| --- | --- |

(28)

Il-Bulgarija adottat diversi liġijiet fl-2019 li kellhom l-għan li jittrasponu d-Direttivi (UE) 2015/849 (7) u (UE) 2018/843 (8) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ir-Raba’ u l-Ħames Direttivi kontra l-Ħasil tal-Flus) li l-implimentazzjoni tagħhom għadha pendenti. Il-Valutazzjoni Nazzjonali tar-Riskju li tlestiet dan l-aħħar turi dgħufijiet li jeħtieġu mitigazzjoni urġenti biex ikun hemm prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u tal-finanzjament tat-terroriżmu. Ir-riskji marbuta maċ-ċittadinanza minn programmi ta’ skemi ta’ investiment u għal assi virtwali għadhom ma ġewx ivvalutati kif suppost. Jeħtieġ li jitfasslu u jiġu implimentati azzjonijiet biex ikun hemm applikazzjoni effettiva tal-qafas ta’ kontra l-ħasil tal-flus minn entitajiet marbutin b’obbligu. L-effettività tal-implimentazzjoni u l-infurzar tal-qafas kontra l-ħasil tal-flus kienu limitati u l-użu ta’ intelligence finanzjarja ma kienx biżżejjed.

| (29) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi stabbiliti f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu trattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Jenħtieġ li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 kollha jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(29)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi stabbiliti f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu trattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Jenħtieġ li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 kollha jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (30) | Il-banek Bulgari huma kumplessivament profittabbli u kkapitalizzati tajjeb. Minkejja xi tnaqqis f’dawn l-aħħar snin, il-proporzjon ta’ NPLs gross u tal-avvanzi għadu ta’ 7,2 % fit-tielet kwart tal-2019, li hu fost l-ogħla fl-Unjoni, b’mod partikolari minn korporazzjonijiet mhux finanzjarji u għal banek ta’ sjieda domestika, fejn sforzi ulterjuri biex jiġi promoss suq ta’ NPLs sekondarju li jiffunzjona jibqgħu importanti. Il-proviżjonament tal-NPLs ilu jonqos sa mill-aħħar parti tal-2018, u xi kultant ikun akkumpanjat minn nuqqas ta’ proviżjonament tal-NPLs eżistenti li ilhom ħafna li skadew. Il-valutazzjoni komprensiva mwettqa mill-Bank Ċentrali Ewropew żvelat il-ħtieġa li jiżdied il-kapital f’żewġ banek. Ir-rikapitalizzazzjoni qed tiġi ffinalizzata. Iż-żieda fil-forniment tal-likwidità mill-banek għall-mitigazzjoni tal-impatt tal-kriżi tal-COVID-19 u t-tnedija mill-ġdid tat-tkabbir ekonomiku jenħtieġ li tkun abbinata mal-applikazzjoni mill-banek ta’ valutazzjoni tar-riskju tal-kreditu u standards ta’ kreditu prudenti, prattiki ta’ valutazzjoni sodi u rappurtar akkurat ta’ kwalunkwe deterjorament fil-kwalità tal-assi. |
| --- | --- |

(30)

Il-banek Bulgari huma kumplessivament profittabbli u kkapitalizzati tajjeb. Minkejja xi tnaqqis f’dawn l-aħħar snin, il-proporzjon ta’ NPLs gross u tal-avvanzi għadu ta’ 7,2 % fit-tielet kwart tal-2019, li hu fost l-ogħla fl-Unjoni, b’mod partikolari minn korporazzjonijiet mhux finanzjarji u għal banek ta’ sjieda domestika, fejn sforzi ulterjuri biex jiġi promoss suq ta’ NPLs sekondarju li jiffunzjona jibqgħu importanti. Il-proviżjonament tal-NPLs ilu jonqos sa mill-aħħar parti tal-2018, u xi kultant ikun akkumpanjat minn nuqqas ta’ proviżjonament tal-NPLs eżistenti li ilhom ħafna li skadew. Il-valutazzjoni komprensiva mwettqa mill-Bank Ċentrali Ewropew żvelat il-ħtieġa li jiżdied il-kapital f’żewġ banek. Ir-rikapitalizzazzjoni qed tiġi ffinalizzata. Iż-żieda fil-forniment tal-likwidità mill-banek għall-mitigazzjoni tal-impatt tal-kriżi tal-COVID-19 u t-tnedija mill-ġdid tat-tkabbir ekonomiku jenħtieġ li tkun abbinata mal-applikazzjoni mill-banek ta’ valutazzjoni tar-riskju tal-kreditu u standards ta’ kreditu prudenti, prattiki ta’ valutazzjoni sodi u rappurtar akkurat ta’ kwalunkwe deterjorament fil-kwalità tal-assi.

| (31) | Il-Kummissjoni qed timmonitorja l-progress tal-Bulgarija fl-oqsma tar-riforma ġudizzjarja u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni fil-kuntest tal-Mekkaniżmu għall-Kooperazzjoni u l-Verifika (CVM). Għaldaqstant, s’issa dawn iż-żoni ma ġewx koperti mir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-Bulgarija, iżda huma rilevanti għall-iżvilupp ta’ ambjent soċjoekonomiku pożittiv fil-pajjiż. L-aħħar rapport tas-CVM ta’ Ottubru 2019 innota li l-progress li sar mill-Bulgarija huwa biżżejjed biex jissodisfa l-impenji tal-Bulgarija li saru fiż-żmien tal-adeżjoni tagħha mal-Unjoni. Il-Bulgarija wettqet riforma estensiva tal-qafas legali tagħha kontra l-korruzzjoni, madankollu, hemm bżonn rekord solidu ta’ kundanni finali f’każijiet ta’ korruzzjoni ta’ livell għoli biex tinbena l-fiduċja pubblika. Barra minn hekk, għad hemm għadd ta’ sfidi, b’mod partikolari l-iżgurar ta’ investigazzjonijiet kriminali effettivi, l-ibbilanċjar mill-ġdid tax-xogħol bejn il-qrati, u s-simplifikazzjoni tal-uffiċċji lokali tas-servizzi tal-prosekuzzjoni. Wara t-tmiem tas-CVM, il-monitoraġġ tar-riformi se jiġi żgurat fil-livell nazzjonali minn kunsill ta’ wara s-sorveljanza u fil-livell tal-Unjoni fil-qafas tal-mekkaniżmu komprensiv tal-istat tad-dritt kif ukoll, fejn xieraq, is-Semestru Ewropew. |
| --- | --- |

(31)

Il-Kummissjoni qed timmonitorja l-progress tal-Bulgarija fl-oqsma tar-riforma ġudizzjarja u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni fil-kuntest tal-Mekkaniżmu għall-Kooperazzjoni u l-Verifika (CVM). Għaldaqstant, s’issa dawn iż-żoni ma ġewx koperti mir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-Bulgarija, iżda huma rilevanti għall-iżvilupp ta’ ambjent soċjoekonomiku pożittiv fil-pajjiż. L-aħħar rapport tas-CVM ta’ Ottubru 2019 innota li l-progress li sar mill-Bulgarija huwa biżżejjed biex jissodisfa l-impenji tal-Bulgarija li saru fiż-żmien tal-adeżjoni tagħha mal-Unjoni. Il-Bulgarija wettqet riforma estensiva tal-qafas legali tagħha kontra l-korruzzjoni, madankollu, hemm bżonn rekord solidu ta’ kundanni finali f’każijiet ta’ korruzzjoni ta’ livell għoli biex tinbena l-fiduċja pubblika. Barra minn hekk, għad hemm għadd ta’ sfidi, b’mod partikolari l-iżgurar ta’ investigazzjonijiet kriminali effettivi, l-ibbilanċjar mill-ġdid tax-xogħol bejn il-qrati, u s-simplifikazzjoni tal-uffiċċji lokali tas-servizzi tal-prosekuzzjoni. Wara t-tmiem tas-CVM, il-monitoraġġ tar-riformi se jiġi żgurat fil-livell nazzjonali minn kunsill ta’ wara s-sorveljanza u fil-livell tal-Unjoni fil-qafas tal-mekkaniżmu komprensiv tal-istat tad-dritt kif ukoll, fejn xieraq, is-Semestru Ewropew.

| (32) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti (SDGs). Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Bulgarija se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(32)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti (SDGs). Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Bulgarija se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (33) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Bulgarija u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Bulgarija fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Bulgarija, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(33)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Bulgarija u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Bulgarija fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Bulgarija, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (34) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (9) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt, |
| --- | --- |

(34)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (9) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Bulgarija tieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati biex tikseb pożizzjonijiet fiskali prudenti fi żmien medju u tiżgura s-sostenibbiltà tad-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Timmobilizza riżorsi finanzjarji adegwati biex issaħħaħ ir-reżiljenza, l-aċċessibbiltà u l-kapaċità tas-sistema tas-saħħa, u tiżgura distribuzzjoni reġjonali bbilanċjata ta’ ħaddiema tas-saħħa, li taqbel mal-ħtiġijiet tal-popolazzjoni. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Tiżgura protezzjoni soċjali adegwata u servizzi essenzjali għal kulħadd u ssaħħaħ il-politiki attivi tas-suq tax-xogħol. Ittejjeb l-aċċess għax-xogħol mill-bogħod u tippromwovi l-ħiliet diġitali u l-aċċess ugwali għall-edukazzjoni. Tindirizza n-nuqqasijiet fl-adegwatezza tal-iskema tal-introjtu minimu. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tissimplifika u taċċellera l-proċeduri biex tipprovdi appoġġ effettiv għall-SMEs u għal dawk li jaħdmu għal rashom, filwaqt li tiżgura wkoll li dawn ikomplu jkollhom aċċess għall-finanzjament u għal arranġamenti ta’ ħlas flessibbli. Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq il-produzzjoni u l-użu ndaf u effiċjenti tal-enerġija u r-riżorsi, l-infrastruttura ambjentali u t-trasport sostenibbli, u b’hekk tikkontribwixxi għad-dekarbonizzazzjoni progressiva tal-ekonomija, inkluż fir-reġjuni tal-faħam. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Timminimizza l-piż amministrattiv għall-kumpaniji billi ttejjeb l-effettività tal-amministrazzjoni pubblika u ssaħħaħ il-gvern diġitali. Tiżgura funzjonament effettiv tal-qafas tal-insolvenza. Iżżid l-isforzi biex tiżgura valutazzjoni tar-riskju adegwata, mitigazzjoni, superviżjoni effettiva u infurzar tal-qafas ta’ kontra l-ħasil tal-flus. |
| --- | --- |

4.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 8.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  Direttiva (UE) 2015/849 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta’ Mejju 2015 dwar il-prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja għall-finijiet tal-ħasil tal-flus jew il-finanzjament tat-terroriżmu, li temenda r-Regolament (UE) Nru 648/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u li tħassar id-Direttiva 2005/60/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u d-Direttiva tal-Kummissjoni 2006/70/KE (ĠU L 141, 5.6.2015, p. 73).

7

(8)  Direttiva (UE) 2018/843 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Mejju 2018 li temenda d-Direttiva (UE) 2015/849 dwar il-prevenzjoni tal-użu tas-sistema finanzjarja għall-finijiet tal-ħasil tal-flus jew il-finanzjament tat-terroriżmu, u li temenda d-Direttivi 2009/138/KE u 2013/36/UE (ĠU L 156, 19.6.2018, p. 43).

8

(9)  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

9

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/15 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/15

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 taċ-Ċekja u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 taċ-Ċekja

(2020/C 282/03)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx liċ-Ċekja bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx liċ-Ċekja bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond.

| (2) | Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għaċ-Ċekja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress taċ-Ċekja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress taċ-Ċekja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għaċ-Ċekja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress taċ-Ċekja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress taċ-Ċekja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Iċ-Ċekja hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Iċ-Ċekja hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li ma jiġux distribwiti b’mod ugwali bejn ir-reġjuni minħabba xejriet ta’ speċjalizzazzjoni differenti. Għalhekk, is-sitwazzjoni kurrenti tinvolvi riskju sostanzjali ta’ twessigħ tad-disparitajiet reġjonali u territorjali fi ħdan iċ-Ċekja, jew il-ħolqien ta’ differenzi territorjali ġodda fil-livell sottoreġjonali, li aggrava x-xejra diġà osservata ta’ twessigħ tad-disparitajiet bejn ir-reġjuni ta’ Karlovarský u Ústecký u l-bqija tal-pajjiż. Flimkien mar-riskju ta’ żarmar temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni kurrenti titlob reazzjonijiet ta’ politika mmirati. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li ma jiġux distribwiti b’mod ugwali bejn ir-reġjuni minħabba xejriet ta’ speċjalizzazzjoni differenti. Għalhekk, is-sitwazzjoni kurrenti tinvolvi riskju sostanzjali ta’ twessigħ tad-disparitajiet reġjonali u territorjali fi ħdan iċ-Ċekja, jew il-ħolqien ta’ differenzi territorjali ġodda fil-livell sottoreġjonali, li aggrava x-xejra diġà osservata ta’ twessigħ tad-disparitajiet bejn ir-reġjuni ta’ Karlovarský u Ústecký u l-bqija tal-pajjiż. Flimkien mar-riskju ta’ żarmar temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni kurrenti titlob reazzjonijiet ta’ politika mmirati.

| (10) | Iċ-Ċekja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fis-7 ta’ Mejju 2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tagħha fit-30 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

Iċ-Ċekja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fis-7 ta’ Mejju 2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tagħha fit-30 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (11) | Attwalment iċ-Ċekja tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. |
| --- | --- |

(11)

Attwalment iċ-Ċekja tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

| (12) | Fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tiegħu, il-gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 0,3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 5,1 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa previst li jonqos għal 4,1 % tal-PDG fl-2021. Wara li naqas għal 30,8 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 37 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Il-prospetti makroekonomiċi u fiskali huma milquta minn inċertezza kbira relatata mal-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(12)

Fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tiegħu, il-gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 0,3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 5,1 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa previst li jonqos għal 4,1 % tal-PDG fl-2021. Wara li naqas għal 30,8 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 37 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Il-prospetti makroekonomiċi u fiskali huma milquta minn inċertezza kbira relatata mal-pandemija tal-COVID-19.

| (13) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, iċ-Ċekja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji ammontaw għal 4 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu bonuses tat-taxxa ta’ kumpens u remissjoni tal-obbligi ta’ assigurazzjoni soċjali u tas-saħħa għal sitt xhur għall-persuni li jaħdmu għal rashom (1 % tal-PDG), skema ta’ xogħol għal żmien qasir (1 % tal-PDG), remissjoni tal-ħlasijiet bil-quddiem ta’ taxxa personali u dik korporattiva dovuti f’Ġunju 2020 (0,8 % tal-PDG) u miżuri relatati mas-saħħa (0,7 % tal-PDG). Barra minn hekk, iċ-Ċekja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett immedjat, se jikkontribwixxu biex jipprovdu appoġġ ta’ likwidità għan-negozji. Dawn jinkludu l-aktar skemi ta’ garanzija biex jipprovdu self lill-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju u lill-intrapriżi kbar. Madankollu, il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 ma jikkwantifikax l-obbligazzjonijiet kontinġenti marbuta ma’ dawk il-miżuri mħabbra. Il-biċċa l-kbira tal-miżuri li fuqhom huwa bbażat il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 ġew inklużi wkoll fil-previżjoni tar-rebbiegħa tal-2020 tal-Kummissjoni. Xi miżuri li ma setgħux jiġu kkwantifikati jew li ġew estiżi lil hinn mid-data ta’ skadenza ma setgħux jiġu inklużi. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet iċ-Ċekja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(13)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, iċ-Ċekja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji ammontaw għal 4 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu bonuses tat-taxxa ta’ kumpens u remissjoni tal-obbligi ta’ assigurazzjoni soċjali u tas-saħħa għal sitt xhur għall-persuni li jaħdmu għal rashom (1 % tal-PDG), skema ta’ xogħol għal żmien qasir (1 % tal-PDG), remissjoni tal-ħlasijiet bil-quddiem ta’ taxxa personali u dik korporattiva dovuti f’Ġunju 2020 (0,8 % tal-PDG) u miżuri relatati mas-saħħa (0,7 % tal-PDG). Barra minn hekk, iċ-Ċekja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett immedjat, se jikkontribwixxu biex jipprovdu appoġġ ta’ likwidità għan-negozji. Dawn jinkludu l-aktar skemi ta’ garanzija biex jipprovdu self lill-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju u lill-intrapriżi kbar. Madankollu, il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 ma jikkwantifikax l-obbligazzjonijiet kontinġenti marbuta ma’ dawk il-miżuri mħabbra. Il-biċċa l-kbira tal-miżuri li fuqhom huwa bbażat il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 ġew inklużi wkoll fil-previżjoni tar-rebbiegħa tal-2020 tal-Kummissjoni. Xi miżuri li ma setgħux jiġu kkwantifikati jew li ġew estiżi lil hinn mid-data ta’ skadenza ma setgħux jiġu inklużi. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet iċ-Ċekja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (14) | Fuq il-bażi tal-previżjoni tar-rebbiegħa tal-2020 tal-Kummissjoni, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-gvern estiż taċ-Ċekja huwa mbassar li jkun ta’ -6,7 % tal-PDG fl-2020 u -4,0 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjoni tad-dejn tal-gvern estiż huwa pprojettat li jibqa’ taħt 60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Fuq il-bażi tal-previżjoni tar-rebbiegħa tal-2020 tal-Kummissjoni, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-gvern estiż taċ-Ċekja huwa mbassar li jkun ta’ -6,7 % tal-PDG fl-2020 u -4,0 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjoni tad-dejn tal-gvern estiż huwa pprojettat li jibqa’ taħt 60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021.

| (15) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li ċ-Ċekja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċi ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx. |
| --- | --- |

(15)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li ċ-Ċekja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċi ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

| (16) | Iċ-Ċekja ddikjarat stat ta’ emerġenza bejn it-12 ta’ Marzu 2020 u s-17 ta’ Mejju 2020 biex trażżan l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19, tagħlaq l-iskejjel, tirrestrinġi l-avvenimenti u l-operazzjoni tal-ħwienet, u tillimita b’mod sinifikanti l-ġbir ta’ persuni. Bejn il-15 ta’ Marzu 2020 u s-17 ta’ Mejju 2020 il-fruntieri fuq l-art kienu wkoll parzjalment magħluqa. Dan illimita l-għadd ta’ ħaddiema Ċeki li spiċċaw mill-impjieg u l-għadd ta’ ħaddiema barranin li daħlu fil-pajjiż, u b’hekk ħoloq konġestjoni tax-xogħol lokali, b’mod partikolari fix-xogħlijiet ta’ manifattura u dawk staġjonali, u ħalla impatt fuq il-ktajjen tal-provvista essenzjali. Biex jgħin lill-unitajiet domestiċi u lill-kumpaniji matul il-kriżi, il-gvern iddikjara pakkett ta’ stimolu li jinvolvi miżuri ta’ appoġġ dirett u garanziji pubbliċi. Filwaqt li dan jista’ jipprovdi għajnuna temporanja, l-ekonomija għadha mistennija li tintlaqat ħażin fl-2020, hekk kif id-domanda esterna taqa’ u l-miżuri ta’ lockdown ifixklu l-attività ekonomika. Il-PDG reali huwa mistenni li jirkupra gradwalment fl-2021, iżda huwa improbabbli li jerġa’ lura għall-valuri tal-2019 matul il-perjodu ta’ tbassir tal-2020-2021. L-impatt fuq setturi bħat-trasport, l-ospitalità u t-turiżmu huwa mistenni li jkun sinifikanti. Il-qgħad se jiżdied iżda dan se jittaffa minn suq tax-xogħol li qabel kien ristrett, il-pakkett ta’ stimolu, u s-sehem baxx ta’ kuntratti temporanji. Biex jiżguraw appoġġ ta’ likwidità, l-awtoritajiet nedew għadd ta’ skemi ta’ garanziji Statali għal intrapriżi ta’ kull daqs. Hemm ukoll differiment ta’ selfa għal konsum u ħlasijiet lura ta’ ipoteki għal tliet xhur jew sitt xhur għal unitajiet domestiċi u ditti milquta mill-kriżi. Fil-proċess tat-tfassil u tal-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jenħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Il-Bank Nazzjonali Ċek adotta wkoll diversi miżuri biex itaffi l-impatt tal-kriżi fuq is-settur finanzjarju. |
| --- | --- |

(16)

Iċ-Ċekja ddikjarat stat ta’ emerġenza bejn it-12 ta’ Marzu 2020 u s-17 ta’ Mejju 2020 biex trażżan l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19, tagħlaq l-iskejjel, tirrestrinġi l-avvenimenti u l-operazzjoni tal-ħwienet, u tillimita b’mod sinifikanti l-ġbir ta’ persuni. Bejn il-15 ta’ Marzu 2020 u s-17 ta’ Mejju 2020 il-fruntieri fuq l-art kienu wkoll parzjalment magħluqa. Dan illimita l-għadd ta’ ħaddiema Ċeki li spiċċaw mill-impjieg u l-għadd ta’ ħaddiema barranin li daħlu fil-pajjiż, u b’hekk ħoloq konġestjoni tax-xogħol lokali, b’mod partikolari fix-xogħlijiet ta’ manifattura u dawk staġjonali, u ħalla impatt fuq il-ktajjen tal-provvista essenzjali. Biex jgħin lill-unitajiet domestiċi u lill-kumpaniji matul il-kriżi, il-gvern iddikjara pakkett ta’ stimolu li jinvolvi miżuri ta’ appoġġ dirett u garanziji pubbliċi. Filwaqt li dan jista’ jipprovdi għajnuna temporanja, l-ekonomija għadha mistennija li tintlaqat ħażin fl-2020, hekk kif id-domanda esterna taqa’ u l-miżuri ta’ lockdown ifixklu l-attività ekonomika. Il-PDG reali huwa mistenni li jirkupra gradwalment fl-2021, iżda huwa improbabbli li jerġa’ lura għall-valuri tal-2019 matul il-perjodu ta’ tbassir tal-2020-2021. L-impatt fuq setturi bħat-trasport, l-ospitalità u t-turiżmu huwa mistenni li jkun sinifikanti. Il-qgħad se jiżdied iżda dan se jittaffa minn suq tax-xogħol li qabel kien ristrett, il-pakkett ta’ stimolu, u s-sehem baxx ta’ kuntratti temporanji. Biex jiżguraw appoġġ ta’ likwidità, l-awtoritajiet nedew għadd ta’ skemi ta’ garanziji Statali għal intrapriżi ta’ kull daqs. Hemm ukoll differiment ta’ selfa għal konsum u ħlasijiet lura ta’ ipoteki għal tliet xhur jew sitt xhur għal unitajiet domestiċi u ditti milquta mill-kriżi. Fil-proċess tat-tfassil u tal-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jenħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Il-Bank Nazzjonali Ċek adotta wkoll diversi miżuri biex itaffi l-impatt tal-kriżi fuq is-settur finanzjarju.

| (17) | L-isforzi bikrija ta’ mitigazzjoni ta’ COVID-19 relatati mas-saħħa għenu biex titnaqqas il-firxa tal-virus fiċ-Ċekja. Ittieħdu miżuri biex tiżdied il-provvista ta’ tagħmir mediku u tiġi żgurata l-infrastruttura meħtieġa u b’hekk titħejja s-sistema tas-saħħa biex tlaħħaq maż-żieda fid-domanda. L-istatus tas-saħħa tal-popolazzjoni Ċeka tjieb b’mod sinifikanti f’dawn l-aħħar snin, u jqarreb lejn il-medja tal-UE. Madankollu, hemm differenzi reġjonali sostanzjali fl-istennija tal-għomor, parzjalment determinati minn fatturi soċjoekonomiċi u dawk ta’ mġiba. Filwaqt li l-livell ġenerali tal-ħtiġijiet mhux issodisfati awtodikjarati għall-kura medika huwa fost l-aktar baxxi fl-Unjoni, għadhom jippersistu differenzi reġjonali fir-rigward tad-distribuzzjoni ta’ riżorsi tal-kura tas-saħħa u tal-persunal, li ffaċċjaw żiediet fl-istrapazz. Proporzjon sostanzjali tal-forza tax-xogħol tas-saħħa mistenni li jirtira fis-snin li ġejjin. Biex jittaffa l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19, fil-futur ikun meħtieġ li titjieb ir-reżiljenza u l-istat ta’ tħejjija għall-kriżijiet tas-sistema tas-saħħa, filwaqt li jiġi appoġġat l-aċċess ugwali għal provvista akbar ta’ kura primarja u kura integrata biex jitnaqqas l-għadd ta’ pazjenti li jiddaħħlu l-isptar bla bżonn. Dan jista’ wkoll itejjeb il-prevenzjoni u jnaqqas il-kondizzjonijiet ta’ saħħa l-oħra. Is-soluzzjonijiet tas-saħħa elettronika għadhom limitati minkejja l-eżistenza ta’ strateġija nazzjonali dwar is-saħħa elettronika għall-2016-2020. |
| --- | --- |

(17)

L-isforzi bikrija ta’ mitigazzjoni ta’ COVID-19 relatati mas-saħħa għenu biex titnaqqas il-firxa tal-virus fiċ-Ċekja. Ittieħdu miżuri biex tiżdied il-provvista ta’ tagħmir mediku u tiġi żgurata l-infrastruttura meħtieġa u b’hekk titħejja s-sistema tas-saħħa biex tlaħħaq maż-żieda fid-domanda. L-istatus tas-saħħa tal-popolazzjoni Ċeka tjieb b’mod sinifikanti f’dawn l-aħħar snin, u jqarreb lejn il-medja tal-UE. Madankollu, hemm differenzi reġjonali sostanzjali fl-istennija tal-għomor, parzjalment determinati minn fatturi soċjoekonomiċi u dawk ta’ mġiba. Filwaqt li l-livell ġenerali tal-ħtiġijiet mhux issodisfati awtodikjarati għall-kura medika huwa fost l-aktar baxxi fl-Unjoni, għadhom jippersistu differenzi reġjonali fir-rigward tad-distribuzzjoni ta’ riżorsi tal-kura tas-saħħa u tal-persunal, li ffaċċjaw żiediet fl-istrapazz. Proporzjon sostanzjali tal-forza tax-xogħol tas-saħħa mistenni li jirtira fis-snin li ġejjin. Biex jittaffa l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19, fil-futur ikun meħtieġ li titjieb ir-reżiljenza u l-istat ta’ tħejjija għall-kriżijiet tas-sistema tas-saħħa, filwaqt li jiġi appoġġat l-aċċess ugwali għal provvista akbar ta’ kura primarja u kura integrata biex jitnaqqas l-għadd ta’ pazjenti li jiddaħħlu l-isptar bla bżonn. Dan jista’ wkoll itejjeb il-prevenzjoni u jnaqqas il-kondizzjonijiet ta’ saħħa l-oħra. Is-soluzzjonijiet tas-saħħa elettronika għadhom limitati minkejja l-eżistenza ta’ strateġija nazzjonali dwar is-saħħa elettronika għall-2016-2020.

| (18) | Matul l-2019 u kmieni fl-2020, is-suq tax-xogħol taċ-Ċekja baqa’ b’saħħtu, bil-biċċa l-kbira tal-indikaturi juru eżiti pożittivi. Ir-rata ta’ impjieg kompliet tikber u l-qgħad niżel għar-rata l-aktar baxxa li qatt kien hemm. Madankollu, skont il-previżjoni tar-rebbiegħa tal-2020 tal-Kummissjoni, din tal-aħħar hija mistennija li tiżdied għal 5,0 % fl-2020 u tonqos bi ftit għal 4,2 % fl-2021. Il-gvern wieġeb fil-pront għall-pandemija tal-COVID-19 billi introduċa ħafna miżuri biex jipproteġi d-dħul u l-impjiegi, b’enfasi partikolari fuq l-intrapriżi u l-persuni li jaħdmu għal rashom. Madankollu, xi gruppi vulnerabbli fis-suq tax-xogħol (ħaddiema f’kuntratti ta’ terminu qasir u dawk impjegati permezz ta’ aġenziji tax-xogħol temporanju) mhumiex protetti għalkollox mill-miżuri ta’ mitigazzjoni proposti. L-għeluq tal-kura tat-tfal u tal-iskejjel waqt il-lockdown jista’ jkun laqat b’mod partikolari lil nisa b’responsabbiltajiet ta’ kura sinifikanti. Il-promozzjoni tal-investiment fil-kura tat-tfal u l-kura fit-tul flimkien ma’ arranġamenti tax-xogħol flessibbli, bħat-telexogħol, għandhom iwittu t-triq għat-tranżizzjoni mill-kriżi. Il-politiki tas-suq tax-xogħol u l-forniment tal-ħiliet aktar immirati, f’konsultazzjoni mas-sħab soċjali, jappoġġaw kemm iż-żamma tal-impjegati kif ukoll it-tranżizzjonijiet fl-impjiegi. L-azzjonijiet ta’ sensibilizzazzjoni mis-servizzi pubbliċi tal-impjiegi jistgħu wkoll jiffaċilitaw id-dħul mill-ġdid b’suċċess fis-suq tax-xogħol, b’mod partikolari għal gruppi vulnerabbli. Aċċess aktar faċli u veloċi għall-protezzjoni soċjali jgħin biex tiġi evitata n-nasba tal-faqar u l-iżgumbramenti tad-djar. Ir-riżultati tal-edukazzjoni jibqgħu jintlaqtu b’mod qawwi mill-inugwaljanzi soċjoekonomiċi u minn investiment baxx. L-iżgurar ta’ aċċess ugwali għal edukazzjoni u għal taħriġ inklużivi ta’ kwalità, inkluż fil-kuntest diġitali, jista’ jgħin fit-titjib tal-livelli ta’ ħiliet u jespandi t-tagħlim diġitali. It-trawwim tal-ħiliet diġitali, inkluż permezz ta’ appoġġ u taħriġ kontinwu għall-għalliema u għall-ħarrieġa, huwa partikolarment kruċjali. In-nefqa pubblika għal kull student fil-livelli edukattivi kollha tibqa’ komparattivament baxxa. In-nuqqas ta’ għalliema kwalifikati jindika l-ħtieġa li tiżdied l-attraenza tal-professjoni, b’mod partikolari għaż-żgħażagħ b’talent. |
| --- | --- |

(18)

Matul l-2019 u kmieni fl-2020, is-suq tax-xogħol taċ-Ċekja baqa’ b’saħħtu, bil-biċċa l-kbira tal-indikaturi juru eżiti pożittivi. Ir-rata ta’ impjieg kompliet tikber u l-qgħad niżel għar-rata l-aktar baxxa li qatt kien hemm. Madankollu, skont il-previżjoni tar-rebbiegħa tal-2020 tal-Kummissjoni, din tal-aħħar hija mistennija li tiżdied għal 5,0 % fl-2020 u tonqos bi ftit għal 4,2 % fl-2021. Il-gvern wieġeb fil-pront għall-pandemija tal-COVID-19 billi introduċa ħafna miżuri biex jipproteġi d-dħul u l-impjiegi, b’enfasi partikolari fuq l-intrapriżi u l-persuni li jaħdmu għal rashom. Madankollu, xi gruppi vulnerabbli fis-suq tax-xogħol (ħaddiema f’kuntratti ta’ terminu qasir u dawk impjegati permezz ta’ aġenziji tax-xogħol temporanju) mhumiex protetti għalkollox mill-miżuri ta’ mitigazzjoni proposti. L-għeluq tal-kura tat-tfal u tal-iskejjel waqt il-lockdown jista’ jkun laqat b’mod partikolari lil nisa b’responsabbiltajiet ta’ kura sinifikanti. Il-promozzjoni tal-investiment fil-kura tat-tfal u l-kura fit-tul flimkien ma’ arranġamenti tax-xogħol flessibbli, bħat-telexogħol, għandhom iwittu t-triq għat-tranżizzjoni mill-kriżi. Il-politiki tas-suq tax-xogħol u l-forniment tal-ħiliet aktar immirati, f’konsultazzjoni mas-sħab soċjali, jappoġġaw kemm iż-żamma tal-impjegati kif ukoll it-tranżizzjonijiet fl-impjiegi. L-azzjonijiet ta’ sensibilizzazzjoni mis-servizzi pubbliċi tal-impjiegi jistgħu wkoll jiffaċilitaw id-dħul mill-ġdid b’suċċess fis-suq tax-xogħol, b’mod partikolari għal gruppi vulnerabbli. Aċċess aktar faċli u veloċi għall-protezzjoni soċjali jgħin biex tiġi evitata n-nasba tal-faqar u l-iżgumbramenti tad-djar. Ir-riżultati tal-edukazzjoni jibqgħu jintlaqtu b’mod qawwi mill-inugwaljanzi soċjoekonomiċi u minn investiment baxx. L-iżgurar ta’ aċċess ugwali għal edukazzjoni u għal taħriġ inklużivi ta’ kwalità, inkluż fil-kuntest diġitali, jista’ jgħin fit-titjib tal-livelli ta’ ħiliet u jespandi t-tagħlim diġitali. It-trawwim tal-ħiliet diġitali, inkluż permezz ta’ appoġġ u taħriġ kontinwu għall-għalliema u għall-ħarrieġa, huwa partikolarment kruċjali. In-nefqa pubblika għal kull student fil-livelli edukattivi kollha tibqa’ komparattivament baxxa. In-nuqqas ta’ għalliema kwalifikati jindika l-ħtieġa li tiżdied l-attraenza tal-professjoni, b’mod partikolari għaż-żgħażagħ b’talent.

| (19) | Iċ-Ċekja hija fost il-pajjiżi li jistgħu jiġu milquta b’mod partikolari mit-tibdil teknoloġiku u li għandhom bżonn investiment sinifikanti f’dan il-qasam. It-trasformazzjoni diġitali se teħtieġ appoġġ, inkluż fis-setturi tal-industrija u tas-servizzi, permezz ta’ investiment immirat f’soluzzjonijiet u ħiliet intelliġenti. Il-mira għall-kopertura sħiħa fissa tal-broadband intlaħqet iżda l-broadband mobbli għadu relattivament għali. Id-dewmien fl-iżvilupp tal-infrastruttura jista’ jolqot b’mod partikolari gruppi vulnerabbli u reġjuni strutturalment dgħajfa f’riskju akbar li jiġu iżolati. Dan jista’ jkollu wkoll konsegwenzi negattivi fil-monitoraġġ u fil-kontroll tal-epidemija. Sabiex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet tal-konnettività, jeħtieġ investiment f’networks ta’ kapaċità għolja ħafna, fissi u mobbli u miżuri xierqa min-naħa tad-domanda. It-trasferiment f’waqtu tal-ispettru tal-5G f’kondizzjonijiet prevedibbli li jwasslu għall-investiment se jkun essenzjali biex dak jinkiseb. L-użu ta’ servizzi tal-broadband ultraveloċi huwa mxekkel minn domanda baxxa li tirriżulta minn varjabbli multipli bħall-prezz tas-sottoskrizzjoni kif ukoll l-kapaċità tal-akkwist tal-popolazzjoni, l-età u l-edukazzjoni. L-awtoritajiet huma impenjati għall-iżvilupp u għall-integrazzjoni ta’ teknoloġiji diġitali ġodda, iżda dan huwa mxekkel minn livelli persistentement baxxi ta’ ħiliet. L-awtoritajiet Ċeki huma impenjati biex jinkoraġġixxu soluzzjonijiet ibbażati fuq l-intelliġenza artifiċjali, iżda minkejja l-isforzi tal-gvern f’dan il-qasam, iċ-Ċekja xorta għadha lura meta mqabbla mal-Istati Membri fil-fruntiera f’termini ta’ riċerka u attivitajiet ta’ privattivi f’dan il-qasam. |
| --- | --- |

(19)

Iċ-Ċekja hija fost il-pajjiżi li jistgħu jiġu milquta b’mod partikolari mit-tibdil teknoloġiku u li għandhom bżonn investiment sinifikanti f’dan il-qasam. It-trasformazzjoni diġitali se teħtieġ appoġġ, inkluż fis-setturi tal-industrija u tas-servizzi, permezz ta’ investiment immirat f’soluzzjonijiet u ħiliet intelliġenti. Il-mira għall-kopertura sħiħa fissa tal-broadband intlaħqet iżda l-broadband mobbli għadu relattivament għali. Id-dewmien fl-iżvilupp tal-infrastruttura jista’ jolqot b’mod partikolari gruppi vulnerabbli u reġjuni strutturalment dgħajfa f’riskju akbar li jiġu iżolati. Dan jista’ jkollu wkoll konsegwenzi negattivi fil-monitoraġġ u fil-kontroll tal-epidemija. Sabiex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet tal-konnettività, jeħtieġ investiment f’networks ta’ kapaċità għolja ħafna, fissi u mobbli u miżuri xierqa min-naħa tad-domanda. It-trasferiment f’waqtu tal-ispettru tal-5G f’kondizzjonijiet prevedibbli li jwasslu għall-investiment se jkun essenzjali biex dak jinkiseb. L-użu ta’ servizzi tal-broadband ultraveloċi huwa mxekkel minn domanda baxxa li tirriżulta minn varjabbli multipli bħall-prezz tas-sottoskrizzjoni kif ukoll l-kapaċità tal-akkwist tal-popolazzjoni, l-età u l-edukazzjoni. L-awtoritajiet huma impenjati għall-iżvilupp u għall-integrazzjoni ta’ teknoloġiji diġitali ġodda, iżda dan huwa mxekkel minn livelli persistentement baxxi ta’ ħiliet. L-awtoritajiet Ċeki huma impenjati biex jinkoraġġixxu soluzzjonijiet ibbażati fuq l-intelliġenza artifiċjali, iżda minkejja l-isforzi tal-gvern f’dan il-qasam, iċ-Ċekja xorta għadha lura meta mqabbla mal-Istati Membri fil-fruntiera f’termini ta’ riċerka u attivitajiet ta’ privattivi f’dan il-qasam.

| (20) | Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu ffinanzjati b’mod aktar qawwi fil-bidu, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Il-Pjan Nazzjonali Integrat taċ-Ċekja għall-Enerġija u l-Klima jirrapporta ħtiġijiet importanti ta’ investiment biex tiġi indirizzata b’suċċess it-tranżizzjoni klimatika u enerġetika u biex timxi lejn in-newtralità klimatika. Dan huwa partikolarment il-każ għall-promozzjoni ta’ riżorsi ta’ enerġija rinnovabbli, effiċjenza fl-enerġija, infrastruttura u partijiet tas-sistema ta’ trażmissjoni. L-effetti tat-tibdil fil-klima diġà huma viżibbli f’forma ta’ nixfiet u għargħar, li jikkawżaw telf ekonomiku sinifikanti. It-tniġġis tal-arja huwa wkoll problema perenni. Fl-istess ħin, it-taxxi fuq it-tniġġis huma baxxi ħafna. Il-faħam għadu jiddomina s-settur tal-enerġija u jibqa’ mutur importanti tal-attività ekonomika fi tliet reġjuni Ċeki. Il-kapaċità ta’ żvilupp limitat ta’ promoturi ta’ proġetti u l-appoġġ ta’ konsulenza limitat ipprovdut mill-awtoritajiet Ċeki jibqgħu ostaklu sinifikanti għall-iżvilupp ta’ sensiela ta’ proġetti b’saħħithom li jimplimentaw it-tranżizzjonijiet klimatiċi u diġitali f’dawk ir-reġjuni. B’mod ġenerali, it-tranżizzjoni ’l bogħod mill-faħam hija mistennija li jkollha konsegwenzi soċjoekonomiċi sinifikanti u jidher li ftit hemm ħeġġa ta’ investiment f’teknoloġiji b’emissjonijiet żero u baxxi ta’ gassijiet serra. Il-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli hija anqas mill-medja tal-UE. Is-settur ma għandux inċentivi finanzjarji u qafas legali u istituzzjonali xieraq biex jappoġġjaw l-iżvilupp ulterjuri tiegħu. Jidher ukoll li hemm sensibilizzazzjoni baxxa dwar il-benefiċċji usa’ tal-effiċjenza enerġetika. Ix-xift lejn l-elettromobbiltà kien pjuttost bil-mod u t-trasport bit-triq qed isir wieħed mill-konsumaturi ewlenin tal-enerġija. It-taxxi fuq it-trasport huma baxxi u mhumiex ibbażati fuq l-emissjonijiet tas-CO2. L-infrastruttura tal-iċċarġjar għall-vetturi elettriċi għadha embrijonika. Il-prestazzjoni fl-immaniġġjar tal-iskart tibqa’ moderata fid-dawl ta’ miri aktar ambizzjużi. Hemm nieqsa strateġija komprensiva għall-iżvilupp tal-potenzjal ta’ ċirkolarità tal-ekonomija. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin liċ-Ċekja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Dan jippermetti liċ-Ċekja biex tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(20)

Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu ffinanzjati b’mod aktar qawwi fil-bidu, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Il-Pjan Nazzjonali Integrat taċ-Ċekja għall-Enerġija u l-Klima jirrapporta ħtiġijiet importanti ta’ investiment biex tiġi indirizzata b’suċċess it-tranżizzjoni klimatika u enerġetika u biex timxi lejn in-newtralità klimatika. Dan huwa partikolarment il-każ għall-promozzjoni ta’ riżorsi ta’ enerġija rinnovabbli, effiċjenza fl-enerġija, infrastruttura u partijiet tas-sistema ta’ trażmissjoni. L-effetti tat-tibdil fil-klima diġà huma viżibbli f’forma ta’ nixfiet u għargħar, li jikkawżaw telf ekonomiku sinifikanti. It-tniġġis tal-arja huwa wkoll problema perenni. Fl-istess ħin, it-taxxi fuq it-tniġġis huma baxxi ħafna. Il-faħam għadu jiddomina s-settur tal-enerġija u jibqa’ mutur importanti tal-attività ekonomika fi tliet reġjuni Ċeki. Il-kapaċità ta’ żvilupp limitat ta’ promoturi ta’ proġetti u l-appoġġ ta’ konsulenza limitat ipprovdut mill-awtoritajiet Ċeki jibqgħu ostaklu sinifikanti għall-iżvilupp ta’ sensiela ta’ proġetti b’saħħithom li jimplimentaw it-tranżizzjonijiet klimatiċi u diġitali f’dawk ir-reġjuni. B’mod ġenerali, it-tranżizzjoni ’l bogħod mill-faħam hija mistennija li jkollha konsegwenzi soċjoekonomiċi sinifikanti u jidher li ftit hemm ħeġġa ta’ investiment f’teknoloġiji b’emissjonijiet żero u baxxi ta’ gassijiet serra. Il-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli hija anqas mill-medja tal-UE. Is-settur ma għandux inċentivi finanzjarji u qafas legali u istituzzjonali xieraq biex jappoġġjaw l-iżvilupp ulterjuri tiegħu. Jidher ukoll li hemm sensibilizzazzjoni baxxa dwar il-benefiċċji usa’ tal-effiċjenza enerġetika. Ix-xift lejn l-elettromobbiltà kien pjuttost bil-mod u t-trasport bit-triq qed isir wieħed mill-konsumaturi ewlenin tal-enerġija. It-taxxi fuq it-trasport huma baxxi u mhumiex ibbażati fuq l-emissjonijiet tas-CO2. L-infrastruttura tal-iċċarġjar għall-vetturi elettriċi għadha embrijonika. Il-prestazzjoni fl-immaniġġjar tal-iskart tibqa’ moderata fid-dawl ta’ miri aktar ambizzjużi. Hemm nieqsa strateġija komprensiva għall-iżvilupp tal-potenzjal ta’ ċirkolarità tal-ekonomija. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin liċ-Ċekja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Dan jippermetti liċ-Ċekja biex tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (21) | L-aċċess għall-finanzjament konvenzjonali huwa ogħla mill-medja tal-UE, iżda l-finanzjament ta’ riskju huwa inqas żviluppat. Il-finanzjament għal intrapriżi domestiċi b’riskju għoli, speċjalment fl-istadju inizjali u dak tal-iżvilupp aktar tard, jibqa’ skars. Filwaqt li xi inizjattivi innovattivi ta’ suċċess inġiebu għas-suq, il-kapital ta’ riskju u ta’ ekwità għadu baxx ħafna. Ir-riċerka u l-innovazzjoni fiċ-Ċekja huma mxekkla minn ħtieġa ta’ riforma sistemika. Għalkemm it-tkabbir kostanti tal-investiment tas-settur privat fir-riċerka u fl-iżvilupp (R&D) għadu għaddej, kumpaniji kbar, l-aktar ta’ proprjetà barranija, jinvestu notevolment aktar f’assi intanġibbli bħall-R&D, minn kumpaniji domestiċi żgħar u medji. L-industrija ta’ teknoloġija medja u għolja tbati minn nuqqas ta’ ħiliet minħabba l-għadd baxx ta’ gradwati fix-xjenza, fit-teknoloġija, fl-inġinerija u fil-matematika (STEM, science, technology, engineering and mathematics) u minn taħriġ mhux adegwat għall-gradwati. Fl-istess ħin, il-promozzjoni tal-intraprenditorija u l-appoġġ għaliha għadhom baxxi, u dan ixekkel it-tkabbir tal-produttività. Il-grad għoli ta’ frammentazzjoni fis-settur tar-riċerka jirriżulta f’firxa dejqa fil-finanzjament ta’ R&D. Il-kooperazzjoni bejn is-settur pubbliku u dak privat hija mxekkla mill-prattiki kurrenti ta’ valutazzjoni tal-karriera tar-riċerkaturi. Il-koperazzjoni aktar mill-qrib bejn l-akkademja u n-negozju, b’mod partikolari permezz ta’ kumpaniji spin-off, tista’ taċċellera t-trasferiment tat-teknoloġija u t-tixrid tal-innovazzjoni. |
| --- | --- |

(21)

L-aċċess għall-finanzjament konvenzjonali huwa ogħla mill-medja tal-UE, iżda l-finanzjament ta’ riskju huwa inqas żviluppat. Il-finanzjament għal intrapriżi domestiċi b’riskju għoli, speċjalment fl-istadju inizjali u dak tal-iżvilupp aktar tard, jibqa’ skars. Filwaqt li xi inizjattivi innovattivi ta’ suċċess inġiebu għas-suq, il-kapital ta’ riskju u ta’ ekwità għadu baxx ħafna. Ir-riċerka u l-innovazzjoni fiċ-Ċekja huma mxekkla minn ħtieġa ta’ riforma sistemika. Għalkemm it-tkabbir kostanti tal-investiment tas-settur privat fir-riċerka u fl-iżvilupp (R&D) għadu għaddej, kumpaniji kbar, l-aktar ta’ proprjetà barranija, jinvestu notevolment aktar f’assi intanġibbli bħall-R&D, minn kumpaniji domestiċi żgħar u medji. L-industrija ta’ teknoloġija medja u għolja tbati minn nuqqas ta’ ħiliet minħabba l-għadd baxx ta’ gradwati fix-xjenza, fit-teknoloġija, fl-inġinerija u fil-matematika (STEM, science, technology, engineering and mathematics) u minn taħriġ mhux adegwat għall-gradwati. Fl-istess ħin, il-promozzjoni tal-intraprenditorija u l-appoġġ għaliha għadhom baxxi, u dan ixekkel it-tkabbir tal-produttività. Il-grad għoli ta’ frammentazzjoni fis-settur tar-riċerka jirriżulta f’firxa dejqa fil-finanzjament ta’ R&D. Il-kooperazzjoni bejn is-settur pubbliku u dak privat hija mxekkla mill-prattiki kurrenti ta’ valutazzjoni tal-karriera tar-riċerkaturi. Il-koperazzjoni aktar mill-qrib bejn l-akkademja u n-negozju, b’mod partikolari permezz ta’ kumpaniji spin-off, tista’ taċċellera t-trasferiment tat-teknoloġija u t-tixrid tal-innovazzjoni.

| (22) | Il-miżuri ta’ lockdown tal-COVID-19 poġġew pressjoni fuq il-ktajjen ta’ provvista u ħafna negozji ma setgħux joperaw, filwaqt li kien hemm nuqqas ta’ riżervi ta’ likwidità. Is-setturi tal-karozzi u tas-servizzi ntlaqtu l-aktar. Barra minn hekk, l-attivitajiet ta’ sorveljanza tas-suq huma mifruxa fuq wisq awtoritajiet u l-koperazzjoni u l-kordinazzjoni mhumiex ottimali. L-iskemi uffiċjali li jipprovdu lill-kumpaniji b’garanziji tal-gvern ġew sottoskritti b’mod mgħaġġel. Hemm lok għal kordinazzjoni aħjar u għal proċessi aktar rapidi biex jitwassal l-appoġġ lill-kumpaniji. Xi partijiet ikkonċernati jaraw il-miżuri adottati mill-awtoritajiet Ċeki biex itaffu l-impatt tal-kriżi tal-COVID-19 bħala burokratiċi u kajmana għall-introduzzjoni fl-ekonomija reali. Hemm lok għal analiżi aħjar tad-data meħtieġa biex jittieħdu deċiżjonijiet malajr, infurmati u ottimali dwar strateġiji u miżuri mmirati għall-irkupru ekonomiku. B’mod ġenerali, il-leġiżlazzjoni li qed tinbidel malajr u l-proċeduri amministrattivi kumplessi jitqiesu mis-settur tan-negozju bħala ostakli għall-investiment. Il-piż amministrattiv huwa partikolarment problematiku għan-negozji ġodda f’termini ta’ liċenzji u permessi. Il-proċeduri twal u tqal biex jinkiseb permess ta’ kostruzzjoni huwa ostaklu importanti. Il-leġiżlazzjoni l-ġdida proposta dwar il-kostruzzjoni qed tiffaċċja kritika. Iċ-Ċekja hija fost l-Istati Membri l-inqas avvanzati f’termini tal-użu ta’ servizzi pubbliċi diġitali. L-għadd ta’ utenti tal-gvern elettroniku għadu ferm taħt il-medja tal-UE. Il-pajjiż qed jimplimenta l-pjan tiegħu ta’ gvern elettroniku. Mill-2020 il-pajjiż għandu “kostituzzjoni diġitali” ġdida li tagħti dritt, sa mhux aktar tard mill-2025, li wieħed jirċievi kważi s-servizzi pubbliċi kollha b’mod elettroniku. Madankollu, sehem relattivament żgħir biss tal-muniċipalitajiet joffru soluzzjonijiet online. Il-Parlament bħalissa qed jiddiskuti bidla fil-Kodiċi tat-Taxxa, li għandha l-għan li żżid id-diġitalizzazzjoni tas-sistema tat-taxxa peress li r-rata ta’ preżentazzjoni elettronika tibqa’ pjuttost baxxa għal ċerti taxxi. |
| --- | --- |

(22)

Il-miżuri ta’ lockdown tal-COVID-19 poġġew pressjoni fuq il-ktajjen ta’ provvista u ħafna negozji ma setgħux joperaw, filwaqt li kien hemm nuqqas ta’ riżervi ta’ likwidità. Is-setturi tal-karozzi u tas-servizzi ntlaqtu l-aktar. Barra minn hekk, l-attivitajiet ta’ sorveljanza tas-suq huma mifruxa fuq wisq awtoritajiet u l-koperazzjoni u l-kordinazzjoni mhumiex ottimali. L-iskemi uffiċjali li jipprovdu lill-kumpaniji b’garanziji tal-gvern ġew sottoskritti b’mod mgħaġġel. Hemm lok għal kordinazzjoni aħjar u għal proċessi aktar rapidi biex jitwassal l-appoġġ lill-kumpaniji. Xi partijiet ikkonċernati jaraw il-miżuri adottati mill-awtoritajiet Ċeki biex itaffu l-impatt tal-kriżi tal-COVID-19 bħala burokratiċi u kajmana għall-introduzzjoni fl-ekonomija reali. Hemm lok għal analiżi aħjar tad-data meħtieġa biex jittieħdu deċiżjonijiet malajr, infurmati u ottimali dwar strateġiji u miżuri mmirati għall-irkupru ekonomiku. B’mod ġenerali, il-leġiżlazzjoni li qed tinbidel malajr u l-proċeduri amministrattivi kumplessi jitqiesu mis-settur tan-negozju bħala ostakli għall-investiment. Il-piż amministrattiv huwa partikolarment problematiku għan-negozji ġodda f’termini ta’ liċenzji u permessi. Il-proċeduri twal u tqal biex jinkiseb permess ta’ kostruzzjoni huwa ostaklu importanti. Il-leġiżlazzjoni l-ġdida proposta dwar il-kostruzzjoni qed tiffaċċja kritika. Iċ-Ċekja hija fost l-Istati Membri l-inqas avvanzati f’termini tal-użu ta’ servizzi pubbliċi diġitali. L-għadd ta’ utenti tal-gvern elettroniku għadu ferm taħt il-medja tal-UE. Il-pajjiż qed jimplimenta l-pjan tiegħu ta’ gvern elettroniku. Mill-2020 il-pajjiż għandu “kostituzzjoni diġitali” ġdida li tagħti dritt, sa mhux aktar tard mill-2025, li wieħed jirċievi kważi s-servizzi pubbliċi kollha b’mod elettroniku. Madankollu, sehem relattivament żgħir biss tal-muniċipalitajiet joffru soluzzjonijiet online. Il-Parlament bħalissa qed jiddiskuti bidla fil-Kodiċi tat-Taxxa, li għandha l-għan li żżid id-diġitalizzazzjoni tas-sistema tat-taxxa peress li r-rata ta’ preżentazzjoni elettronika tibqa’ pjuttost baxxa għal ċerti taxxi.

| (23) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(23)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (24) | Il-prestazzjoni tas-settur pubbliku u l-effettività tal-gvern taċ-Ċekja huma kklassifikati taħt il-medja tal-UE. Skont indikaturi internazzjonali, dan jagħti prestazzjoni relattivament tajba rigward l-aċċess għal informazzjoni governattiva fit-tfassil tal-politika. Dan jagħti prestazzjoni anqas tajjeb fuq il-gvern elettroniku, il-professjonaliżmu tas-servizz ċivili, it-trasparenza tal-gvern u l-kontroll tal-korruzzjoni. Ippjanar strateġiku aħjar u koordinazzjoni interministerjali, u inqas frammentazzjoni fil-gvern lokali jtejbu l-effiċjenza tal-amministrazzjoni pubblika. Il-qafas tal-akkwist pubbliku tjieb iżda jista’ jiġġustifika aktar irfinar. Minkejja titjib żgħir, il-korruzzjoni għadha ta’ tħassib għan-negozji u tista’ tfixkel ulterjorment l-attività ekonomika. L-adozzjoni ta’ diversi miżuri kontra l-korruzzjoni, inkluż il-liġi dwar il-lobbjar u dwar il-protezzjoni tal-informatur, għadha pendenti. |
| --- | --- |

(24)

Il-prestazzjoni tas-settur pubbliku u l-effettività tal-gvern taċ-Ċekja huma kklassifikati taħt il-medja tal-UE. Skont indikaturi internazzjonali, dan jagħti prestazzjoni relattivament tajba rigward l-aċċess għal informazzjoni governattiva fit-tfassil tal-politika. Dan jagħti prestazzjoni anqas tajjeb fuq il-gvern elettroniku, il-professjonaliżmu tas-servizz ċivili, it-trasparenza tal-gvern u l-kontroll tal-korruzzjoni. Ippjanar strateġiku aħjar u koordinazzjoni interministerjali, u inqas frammentazzjoni fil-gvern lokali jtejbu l-effiċjenza tal-amministrazzjoni pubblika. Il-qafas tal-akkwist pubbliku tjieb iżda jista’ jiġġustifika aktar irfinar. Minkejja titjib żgħir, il-korruzzjoni għadha ta’ tħassib għan-negozji u tista’ tfixkel ulterjorment l-attività ekonomika. L-adozzjoni ta’ diversi miżuri kontra l-korruzzjoni, inkluż il-liġi dwar il-lobbjar u dwar il-protezzjoni tal-informatur, għadha pendenti.

| (25) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, iċ-Ċekja ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(25)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, iċ-Ċekja ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (26) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika taċ-Ċekja u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati liċ-Ċekja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fiċ-Ċekja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(26)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika taċ-Ċekja u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati liċ-Ċekja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fiċ-Ċekja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (27) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt, |
| --- | --- |

(27)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li ċ-Ċekja tieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kondizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Tiżgura r-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa, issaħħaħ id-disponibbiltà ta’ ħaddiema tas-saħħa, il-kura primarja u l-integrazzjoni tal-kura, u t-tnedija ta’ servizzi tas-saħħa elettronika. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Tappoġġa l-impjiegi permezz ta’ politiki attivi tas-suq tax-xogħol, il-provvista ta’ ħiliet, inkluż il-ħiliet diġitali, u l-aċċess għat-tagħlim diġitali. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tappoġġa lil intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju billi tagħmel użu akbar ta’ strumenti finanzjarji biex jiġi żgurat appoġġ ta’ likwidità, tnaqqas il-piż amministrattiv u ttejjeb il-gvern elettroniku. Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq infrastruttura u teknoloġiji diġitali ta’ kapaċità għolja, produzzjoni u użu nodfa u effiċjenti tal-enerġija, u infrastruttura tat-trasport sostenibbli, inkluż fir-reġjuni tal-faħam. Tiżgura l-aċċess għal finanzjament għal ditti innovattivi u ttejjeb il-koperazzjoni pubblika-privata fir-riċerka u fl-iżvilupp. |
| --- | --- |

3.

Magħmul fi Brussell,20 ta' Lulju 2020

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi, (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 15.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

7

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/22 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/22

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tad-Danimarka u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tad-Danimarka

(2020/C 282/04)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lid-Danimarka bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lid-Danimarka bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond.

| (2) | Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 dwar id-Danimarka ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tad-Danimarka fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tad-Danimarka lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 dwar id-Danimarka ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tad-Danimarka fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tad-Danimarka lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u l-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u l-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Id-Danimarka hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Id-Danimarka hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Id-Danimarka ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fis-7 ta’ Mejju 2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tagħha fil-5 ta’ Mejju 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(9)

Id-Danimarka ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fis-7 ta’ Mejju 2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tagħha fil-5 ta’ Mejju 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (10) | Attwalment, id-Danimarka tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. |
| --- | --- |

(10)

Attwalment, id-Danimarka tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

| (11) | Fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 3,7 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 8,0 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 2,4 % tal-PDG fl-2021. Wara li naqas għal 33,2 % tal-PDG fl-2019, id-dejn tal-gvern estiż bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 40,7 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(11)

Fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 3,7 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 8,0 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 2,4 % tal-PDG fl-2021. Wara li naqas għal 33,2 % tal-PDG fl-2019, id-dejn tal-gvern estiż bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 40,7 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (12) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, id-Danimarka adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programmi ta’ Konverġenza tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji ammontaw għal 4,9 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu t-tisħiħ tas-servizzi tal-kura tas-saħħa, il-kumpens temporanju għall-kostijiet fissi tan-negozji, l-iskema ta’ kumpens temporanju għall-pagi u għajnuna ta’ emerġenza għas-setturi f’diffikultà. Barra minn hekk, id-Danimarka ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jipprovdu appoġġ ta’ likwidità għan-negozji, stmati mill-Programmi ta’ Konverġenza tal-2020 li huma bejn wieħed u ieħor 15 % tal-PDG. Dawk il-miżuri jinkludu differimenti ta’ taxxa għat-taxxi fuq l-introjtu u l-garanziji għas-self personali u korporattiv (3,7 % tal-PDG). Meta mqabbla mat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni, id-differenza ewlenija hija li l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 jinkludi t-telf mistenni fil-futur li jirriżulta mill-garanziji Statali relatati mal-COVID-19 (0,5 % tal-PDG). B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet id-Danimarka huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(12)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, id-Danimarka adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programmi ta’ Konverġenza tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji ammontaw għal 4,9 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu t-tisħiħ tas-servizzi tal-kura tas-saħħa, il-kumpens temporanju għall-kostijiet fissi tan-negozji, l-iskema ta’ kumpens temporanju għall-pagi u għajnuna ta’ emerġenza għas-setturi f’diffikultà. Barra minn hekk, id-Danimarka ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jipprovdu appoġġ ta’ likwidità għan-negozji, stmati mill-Programmi ta’ Konverġenza tal-2020 li huma bejn wieħed u ieħor 15 % tal-PDG. Dawk il-miżuri jinkludu differimenti ta’ taxxa għat-taxxi fuq l-introjtu u l-garanziji għas-self personali u korporattiv (3,7 % tal-PDG). Meta mqabbla mat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni, id-differenza ewlenija hija li l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 jinkludi t-telf mistenni fil-futur li jirriżulta mill-garanziji Statali relatati mal-COVID-19 (0,5 % tal-PDG). B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet id-Danimarka huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (13) | Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-gvern estiż tad-Danimarka huwa mbassar li jkun ta’ -7,2 % tal-PDG fl-2020 u -2,3 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjoni tad-dejn tal-gvern estiż huwa pprojettat li jibqa’ taħt is-60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021. |
| --- | --- |

(13)

Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-gvern estiż tad-Danimarka huwa mbassar li jkun ta’ -7,2 % tal-PDG fl-2020 u -2,3 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjoni tad-dejn tal-gvern estiż huwa pprojettat li jibqa’ taħt is-60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021.

| (14) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li d-Danimarka qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċi ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx. |
| --- | --- |

(14)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li d-Danimarka qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċi ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

| (15) | Il-pandemija tal-COVID-19 affettwat bil-qawwi lid-Danimarka fl-ewwel nofs tal-2020, u poġġiet lis-sistema tas-saħħa taħt pressjoni u naqqset l-attività ekonomika b’mod konsiderevoli f’ċerti setturi. Id-Danimarka implimentat miżuri fil-pront biex twaqqaf l-imxija tal-pandemija u biex issaħħaħ is-sistema tas-saħħa, inklużi inizjattivi komprensivi biex itaffu l-konsegwenzi ekonomiċi tagħha. It-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku li rriżulta ġie indirizzat minn sensiela ta’ miżuri ekonomiċi u finanzjarji b’saħħithom mill-gvern u mill-Bank Ċentrali, inkluż sostenn dirett biex jitkoprew parzjalment il-kostijiet fissi u n-nefqiet fuq il-pagi tan-negozji, id-differimenti tat-taxxa u l-provvediment ta’ likwidità għall-banek u l-impriżi, l-iskemi ta’ kreditu u miżuri oħra li jirrigwardaw il-politika monetarja. Matul il-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Dawn il-miżuri naqqsu b’mod effettiv l-iskoss ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19, iżda ma pprevenewx tnaqqis sinifikanti fl-output, għadd kbir ta’ fallimenti u insolvenzi kif ukoll żidiet konsiderevoli fil-qgħad u l-persuni f’riskju tal-faqar, inkluż fost dawk f’sitwazzjonijiet vulnerabbli (eż. persuni b’diżabbiltà). Skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni, il-qgħad mistenni li jiżdied b’mod moderat għal madwar 6,5 % fl-2020 qabel ma jonqos għal inqas minn 6 % fl-2021. |
| --- | --- |

(15)

Il-pandemija tal-COVID-19 affettwat bil-qawwi lid-Danimarka fl-ewwel nofs tal-2020, u poġġiet lis-sistema tas-saħħa taħt pressjoni u naqqset l-attività ekonomika b’mod konsiderevoli f’ċerti setturi. Id-Danimarka implimentat miżuri fil-pront biex twaqqaf l-imxija tal-pandemija u biex issaħħaħ is-sistema tas-saħħa, inklużi inizjattivi komprensivi biex itaffu l-konsegwenzi ekonomiċi tagħha. It-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku li rriżulta ġie indirizzat minn sensiela ta’ miżuri ekonomiċi u finanzjarji b’saħħithom mill-gvern u mill-Bank Ċentrali, inkluż sostenn dirett biex jitkoprew parzjalment il-kostijiet fissi u n-nefqiet fuq il-pagi tan-negozji, id-differimenti tat-taxxa u l-provvediment ta’ likwidità għall-banek u l-impriżi, l-iskemi ta’ kreditu u miżuri oħra li jirrigwardaw il-politika monetarja. Matul il-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Dawn il-miżuri naqqsu b’mod effettiv l-iskoss ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19, iżda ma pprevenewx tnaqqis sinifikanti fl-output, għadd kbir ta’ fallimenti u insolvenzi kif ukoll żidiet konsiderevoli fil-qgħad u l-persuni f’riskju tal-faqar, inkluż fost dawk f’sitwazzjonijiet vulnerabbli (eż. persuni b’diżabbiltà). Skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni, il-qgħad mistenni li jiżdied b’mod moderat għal madwar 6,5 % fl-2020 qabel ma jonqos għal inqas minn 6 % fl-2021.

| (16) | Il-kriżi tal-COVID-19 ta’ bħalissa tenfasizza l-ħtieġa li d-Danimarka taħdem bla heda biex issaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa tagħha. In-nuqqas ta’ ħaddiema tas-saħħa hija kwistjoni ta’ tħassib partikolari, bħalma hu n-nuqqas ta’ infermiera u tobba speċjalizzati, eż. fil-kura intensiva (b’mod partikolari infermiera anestetisti). Huwa kruċjali li jibqgħu jsiru sforzi biex dawn in-nuqqasijiet ta’ ħaddiema jiġu indirizzati. Fi żmien qasir, id-Danimarka jenħtieġ li taħdem biex tiżgura d-disponibbiltà tal-prodotti mediċi kritiċi, inkluż it-tagħmir protettiv personali għall-ħaddiema tas-saħħa. Qed issir riċerka biex jinstab mhux biss trattament antivirali u vaċċin, iżda wkoll ittestjar aħjar u aktar rapidu. |
| --- | --- |

(16)

Il-kriżi tal-COVID-19 ta’ bħalissa tenfasizza l-ħtieġa li d-Danimarka taħdem bla heda biex issaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa tagħha. In-nuqqas ta’ ħaddiema tas-saħħa hija kwistjoni ta’ tħassib partikolari, bħalma hu n-nuqqas ta’ infermiera u tobba speċjalizzati, eż. fil-kura intensiva (b’mod partikolari infermiera anestetisti). Huwa kruċjali li jibqgħu jsiru sforzi biex dawn in-nuqqasijiet ta’ ħaddiema jiġu indirizzati. Fi żmien qasir, id-Danimarka jenħtieġ li taħdem biex tiżgura d-disponibbiltà tal-prodotti mediċi kritiċi, inkluż it-tagħmir protettiv personali għall-ħaddiema tas-saħħa. Qed issir riċerka biex jinstab mhux biss trattament antivirali u vaċċin, iżda wkoll ittestjar aħjar u aktar rapidu.

| (17) | Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu ffinanzjati b’mod aktar qawwi fil-bidu, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Id-Danimarka miexja tajjeb fil-qasam tad-diġitalizzazzjoni, kif deher biċ-ċar fit-Tabella ta’ Valutazzjoni Diġitali tal-Kummissjoni Ewropea. Madankollu, id-Danimarka, biex iżżomm din il-pożizzjoni b’saħħitha għal żmien twil u tiżgura l-kompetittività tagħha u tibbenefika mit-trasformazzjoni diġitali, se tkun teħtieġ tinvesti fl-infrastruttura diġitali kif ukoll fl-edukazzjoni, it-taħriġ u t-titjib tal-ħiliet. Il-Pjan Nazzjonali tad-Danimarka dwar l-Enerġija u l-Klima jirrapporta li l-investiment importanti jeħtieġ li jittratta t-tranżizzjoni klimatika u enerġetika b’suċċess. L-akbar investimenti huma meħtieġa għall-installazzjoni ta’ kapaċità ta’ enerġija rinnovabbli ġdida, filwaqt li huma identifikati wkoll ħtiġijiet ta’ investiment sinifikanti fl-unitajiet domestiċi (l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u l-konverżjoni tal-provvista tas-sħana), it-trasport sostenibbli, l-industrija kif ukoll il-bijogass u t-tisħin distrettwali. L-objettivi tal-politika dwar it-tibdil fil-klima tad-Danimarka huma mmirati lejn tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra b’70 % sal-2030, meta mqabbla mal-1990, u lejn newtralità f’termini ta’ impatt fuq il-klima sal-2050 l-aktar tard. Biex dan jiġi rifless, il-konsum tal-enerġija se jkun jeħtieġ li jaqbad xejra ’l isfel, li jirrikjedi investimenti li jimxu fuq approċċ komprensiv u jiffukaw fuq is-setturi li fihom l-iffrankar tal-enerġija jipprometti l-aktar. L-irkupru ekonomiku mill-kriżi tal-COVID-19 jista’ jitħeġġeġ billi l-investimenti ekoloġiċi ppjanati jiġu ffinanzjati b’mod aktar qawwi fil-bidu u jiġu antiċipati l-proġetti ambizzjużi ta’ investiment li jirrigwardaw l-ambjent, il-klima, l-enerġija u l-infrastruttura, bħal fl-akkomodazzjoni, fl-enerġija eolika fuq il-baħar, il-konnettività tal-enerġija u l-elettrifikazzjoni ferrovjarja. It-trasport huwa l-akbar sors tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra tad-Danimarka, u dan jagħmel l-azzjoni politika f’dan il-qasam partikolarment pertinenti. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lid-Danimarka tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lid-Danimarka tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(17)

Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu ffinanzjati b’mod aktar qawwi fil-bidu, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Id-Danimarka miexja tajjeb fil-qasam tad-diġitalizzazzjoni, kif deher biċ-ċar fit-Tabella ta’ Valutazzjoni Diġitali tal-Kummissjoni Ewropea. Madankollu, id-Danimarka, biex iżżomm din il-pożizzjoni b’saħħitha għal żmien twil u tiżgura l-kompetittività tagħha u tibbenefika mit-trasformazzjoni diġitali, se tkun teħtieġ tinvesti fl-infrastruttura diġitali kif ukoll fl-edukazzjoni, it-taħriġ u t-titjib tal-ħiliet. Il-Pjan Nazzjonali tad-Danimarka dwar l-Enerġija u l-Klima jirrapporta li l-investiment importanti jeħtieġ li jittratta t-tranżizzjoni klimatika u enerġetika b’suċċess. L-akbar investimenti huma meħtieġa għall-installazzjoni ta’ kapaċità ta’ enerġija rinnovabbli ġdida, filwaqt li huma identifikati wkoll ħtiġijiet ta’ investiment sinifikanti fl-unitajiet domestiċi (l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u l-konverżjoni tal-provvista tas-sħana), it-trasport sostenibbli, l-industrija kif ukoll il-bijogass u t-tisħin distrettwali. L-objettivi tal-politika dwar it-tibdil fil-klima tad-Danimarka huma mmirati lejn tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra b’70 % sal-2030, meta mqabbla mal-1990, u lejn newtralità f’termini ta’ impatt fuq il-klima sal-2050 l-aktar tard. Biex dan jiġi rifless, il-konsum tal-enerġija se jkun jeħtieġ li jaqbad xejra ’l isfel, li jirrikjedi investimenti li jimxu fuq approċċ komprensiv u jiffukaw fuq is-setturi li fihom l-iffrankar tal-enerġija jipprometti l-aktar. L-irkupru ekonomiku mill-kriżi tal-COVID-19 jista’ jitħeġġeġ billi l-investimenti ekoloġiċi ppjanati jiġu ffinanzjati b’mod aktar qawwi fil-bidu u jiġu antiċipati l-proġetti ambizzjużi ta’ investiment li jirrigwardaw l-ambjent, il-klima, l-enerġija u l-infrastruttura, bħal fl-akkomodazzjoni, fl-enerġija eolika fuq il-baħar, il-konnettività tal-enerġija u l-elettrifikazzjoni ferrovjarja. It-trasport huwa l-akbar sors tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra tad-Danimarka, u dan jagħmel l-azzjoni politika f’dan il-qasam partikolarment pertinenti. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lid-Danimarka tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lid-Danimarka tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (18) | L-infiq kumplessiv fuq ir-riċerka u l-iżvilupp (R&D) ma ssarrafx fi tkabbir ogħla fil-produttività fid-Danimarka. Hemm nieqsa strateġija integrata ta’ innovazzjoni, li tgħid ċar u tond dak li d-Danimarka trid tikseb fix-xenarju globali tal-innovazzjoni. L-attività tar-riċerka u l-innovazzjoni għadha kkonċentrata f’għadd ċkejken ta’ impriżi u fondazzjonijiet kbar u l-aktar fis-settur tal-farmaċewtika u l-bijoteknoloġija. It-tmien l-akbar kumpaniji jikkorrispondu għal kważi 40 % tan-nefqa privata totali fuq ir-riċerka u l-iżvilupp (meta mqabbla mal-medja dinjija ta’ 19 %). L-infiq kumplessiv fuq ir-riċerka u l-iżvilupp għadu għoli, iżda n-numru assolut ta’ kumpaniji attivi fir-riċerka u l-iżvilupp naqas mill-2009, l-aktar minħabba li l-impriżi ż-żgħar mhux qed jinvolvu ruħhom fir-riċerka u l-iżvilupp. 33 % biss tal-SMEs introduċew innovazzjonijiet fil-prodotti jew fil-proċessi. Għaldaqstant jista’ jkun hemm bżonn sforzi ulterjuri fil-politika biex il-bażi tal-innovazzjoni titwessa’ bl-objettiv li jiġu inklużi aktar kumpaniji. Ir-risposta għall-ħtiġijiet li qed jinbidlu fir-rigward tal-ħiliet wara l-pandemija tal-COVID-19, anki fid-dawl tal-bidliet teknoloġiċi fil-futur, tirrikjedi investiment sostnut fl-iskemi tat-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid, inkluż permezz tat-tagħlim għall-adulti. |
| --- | --- |

(18)

L-infiq kumplessiv fuq ir-riċerka u l-iżvilupp (R&D) ma ssarrafx fi tkabbir ogħla fil-produttività fid-Danimarka. Hemm nieqsa strateġija integrata ta’ innovazzjoni, li tgħid ċar u tond dak li d-Danimarka trid tikseb fix-xenarju globali tal-innovazzjoni. L-attività tar-riċerka u l-innovazzjoni għadha kkonċentrata f’għadd ċkejken ta’ impriżi u fondazzjonijiet kbar u l-aktar fis-settur tal-farmaċewtika u l-bijoteknoloġija. It-tmien l-akbar kumpaniji jikkorrispondu għal kważi 40 % tan-nefqa privata totali fuq ir-riċerka u l-iżvilupp (meta mqabbla mal-medja dinjija ta’ 19 %). L-infiq kumplessiv fuq ir-riċerka u l-iżvilupp għadu għoli, iżda n-numru assolut ta’ kumpaniji attivi fir-riċerka u l-iżvilupp naqas mill-2009, l-aktar minħabba li l-impriżi ż-żgħar mhux qed jinvolvu ruħhom fir-riċerka u l-iżvilupp. 33 % biss tal-SMEs introduċew innovazzjonijiet fil-prodotti jew fil-proċessi. Għaldaqstant jista’ jkun hemm bżonn sforzi ulterjuri fil-politika biex il-bażi tal-innovazzjoni titwessa’ bl-objettiv li jiġu inklużi aktar kumpaniji. Ir-risposta għall-ħtiġijiet li qed jinbidlu fir-rigward tal-ħiliet wara l-pandemija tal-COVID-19, anki fid-dawl tal-bidliet teknoloġiċi fil-futur, tirrikjedi investiment sostnut fl-iskemi tat-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid, inkluż permezz tat-tagħlim għall-adulti.

| (19) | Id-Danimarka ħadet passi biex issaħħaħ il-qafas tagħha kontra l-ħasil tal-flus (AML - anti-money laundering). Fl-2019, ġiet adottata leġiżlazzjoni ġdida u r-regolaturi u l-awtoritajiet nazzjonali bdew jimplimentaw sensiela ta’ miżuri biex isaħħu l-qafas preventiv tal-AML tad-Danimarka. L-Awtorità Superviżorja Finanzjarja ngħatat setgħat ta’ sanzjonar u baġit ogħla biex ittejjeb il-kapaċità superviżorja tagħha kontra l-ħasil tal-flus. L-Unità tal-Intelligence Finanzjarja rċeviet ukoll persunal u finanzjament addizzjonali. Huwa kruċjali li l-qafas imtejjeb tal-AML jissarraf f’superviżjoni u infurzar effettivi. B’mod partikolari, is-superviżur tal-AML se jkun jeħtieġ jimplimenta għalkollox l-approċċ ibbażat fuq ir-riskju. Se jkun jeħtieġ li l-kapaċità mtejba tal-Unità tal-Intelligence Finanzjarja turi li d-dgħufijiet, enfasizzati mir-rapport tal-Qorti Daniża tal-Awditur, ġew indirizzati b’mod adegwat. |
| --- | --- |

(19)

Id-Danimarka ħadet passi biex issaħħaħ il-qafas tagħha kontra l-ħasil tal-flus (AML - anti-money laundering). Fl-2019, ġiet adottata leġiżlazzjoni ġdida u r-regolaturi u l-awtoritajiet nazzjonali bdew jimplimentaw sensiela ta’ miżuri biex isaħħu l-qafas preventiv tal-AML tad-Danimarka. L-Awtorità Superviżorja Finanzjarja ngħatat setgħat ta’ sanzjonar u baġit ogħla biex ittejjeb il-kapaċità superviżorja tagħha kontra l-ħasil tal-flus. L-Unità tal-Intelligence Finanzjarja rċeviet ukoll persunal u finanzjament addizzjonali. Huwa kruċjali li l-qafas imtejjeb tal-AML jissarraf f’superviżjoni u infurzar effettivi. B’mod partikolari, is-superviżur tal-AML se jkun jeħtieġ jimplimenta għalkollox l-approċċ ibbażat fuq ir-riskju. Se jkun jeħtieġ li l-kapaċità mtejba tal-Unità tal-Intelligence Finanzjarja turi li d-dgħufijiet, enfasizzati mir-rapport tal-Qorti Daniża tal-Awditur, ġew indirizzati b’mod adegwat.

| (20) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(20)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (21) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, id-Danimarka ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(21)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, id-Danimarka ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (22) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tad-Danimarka u ppubblikatha fir-rapport speċifiku għall-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lid-Danimarka fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fid-Danimarka, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(22)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tad-Danimarka u ppubblikatha fir-rapport speċifiku għall-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lid-Danimarka fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fid-Danimarka, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (23) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt, |
| --- | --- |

(23)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li d-Danimarka tieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fi żmien medju u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Ittejjeb ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa, inkluż billi tiżgura biżżejjed prodotti mediċi kritiċi u tindirizza n-nuqqas ta’ ħaddiema tas-saħħa. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tikkonċentra l-investiment fuq il-bidla diġitali u t-tranżizzjoni ekoloġika, b’mod partikolari fuq il-produzzjoni nadifa u effiċjenti u l-użu tal-enerġija, it-trasport sostenibbli kif ukoll ir-riċerka u l-innovazzjoni. Tappoġġa strateġija integrata ta’ innovazzjoni b’bażi ta’ investiment usa’. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Ittejjeb l-effettività tas-superviżjoni kontra l-ħasil tal-flus u tinforza b’mod effettiv il-qafas rigward il-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus. |
| --- | --- |

3.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi, (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 20.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

7

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/27 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/27

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Ġermanja tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Ġermanja tal-2020

(2020/C 282/05)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija identifikat lill-Ġermanja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija identifikat lill-Ġermanja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro.

| (2) | Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għall-Ġermanja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Ġermanja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Ġermanja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li l-Ġermanja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, is-surplus għoli fil-kont kurrenti jirrifletti livell baxx ta’ investiment fir-rigward tat-tfaddil u għandu rilevanza transfruntiera. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għall-Ġermanja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Ġermanja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Ġermanja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li l-Ġermanja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, is-surplus għoli fil-kont kurrenti jirrifletti livell baxx ta’ investiment fir-rigward tat-tfaddil u għandu rilevanza transfruntiera.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Ġermanja hija mħeġġa tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tgħin lill-individwi u lis-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Ġermanja hija mħeġġa tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tgħin lill-individwi u lis-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar is-setturi u r-reġjuni minħabba l-profili differenti ta’ speċjalizzazzjoni. Dan jinvolvi riskju ta’ żieda fl-inugwaljanzi fil-Ġermanja. Flimkien mar-riskju ta’ tnaqqis temporanju fil-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mfassla apposta. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar is-setturi u r-reġjuni minħabba l-profili differenti ta’ speċjalizzazzjoni. Dan jinvolvi riskju ta’ żieda fl-inugwaljanzi fil-Ġermanja. Flimkien mar-riskju ta’ tnaqqis temporanju fil-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mfassla apposta.

| (10) | Il-Ġermanja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fl-20 ta’ April 2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħha fit-30 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

Il-Ġermanja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fl-20 ta’ April 2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħha fit-30 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (11) | Bħalissa l-Ġermanja qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tad-dejn. |
| --- | --- |

(11)

Bħalissa l-Ġermanja qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tad-dejn.

| (12) | Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 1,4 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 71⁄4 % tal-PDG fl-2020. Wara li fl-2019 il-PDG naqas għal 59,8 %, id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika bħala proporzjon tal-PDG hu mistenni li jiżdied għal 751⁄4 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(12)

Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 1,4 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 71⁄4 % tal-PDG fl-2020. Wara li fl-2019 il-PDG naqas għal 59,8 %, id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika bħala proporzjon tal-PDG hu mistenni li jiżdied għal 751⁄4 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (13) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Ġermanja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programmi ta’ Stabbiltà tal-2020, fl-2020 dawn il-miżuri baġitarji jammontaw għal 7,2 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu appoġġ ta’ likwidità għall-kumpaniji, assistenza mmirata għall-kumpaniji ż-żgħar u l-ħaddiema għal rashom b’għotjiet u self kif ukoll b’aċċess eħfef għal skemi ta’ xogħol b’ħinijiet aqsar biex jiġu evitati s-sensji. Barra minn hekk, il-Ġermanja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, ser jikkontribwixxu biex jipprovdu appoġġ tal-likwidità lin-negozji, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jistma li hu ta’ 24,9 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jikkonsistu f’garanziji ta’ self li huma prinċipalment ipprovduti mill-bank tal-iżvilupp tal-Istat KfW kif ukoll mill-Fond il-ġdid għall-Istabbilizzazzjoni Ekonomika, maħluq b’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19. Għall-kuntrarju tal-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, l-istimi tal-Kummissjoni ma jqisux id-differimenti ta’ taxxa u l-kumpensi baġitarji għat-tnaqqis tad-dħul mit-taxxa minħabba t-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku bħala miżuri diskrezzjonali b’impatt baġitarju. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet il-Ġermanja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(13)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Ġermanja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programmi ta’ Stabbiltà tal-2020, fl-2020 dawn il-miżuri baġitarji jammontaw għal 7,2 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu appoġġ ta’ likwidità għall-kumpaniji, assistenza mmirata għall-kumpaniji ż-żgħar u l-ħaddiema għal rashom b’għotjiet u self kif ukoll b’aċċess eħfef għal skemi ta’ xogħol b’ħinijiet aqsar biex jiġu evitati s-sensji. Barra minn hekk, il-Ġermanja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, ser jikkontribwixxu biex jipprovdu appoġġ tal-likwidità lin-negozji, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jistma li hu ta’ 24,9 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jikkonsistu f’garanziji ta’ self li huma prinċipalment ipprovduti mill-bank tal-iżvilupp tal-Istat KfW kif ukoll mill-Fond il-ġdid għall-Istabbilizzazzjoni Ekonomika, maħluq b’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19. Għall-kuntrarju tal-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, l-istimi tal-Kummissjoni ma jqisux id-differimenti ta’ taxxa u l-kumpensi baġitarji għat-tnaqqis tad-dħul mit-taxxa minħabba t-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku bħala miżuri diskrezzjonali b’impatt baġitarju. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet il-Ġermanja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (14) | Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tal-Ġermanja huwa mbassar li jkun ta’ -7,0 % tal-PDG fl-2020 u -1,5 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa pprojettat li jilħaq il-75,6 % tal-PDG fl-2020 u l-71,8 % fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tal-Ġermanja huwa mbassar li jkun ta’ -7,0 % tal-PDG fl-2020 u -1,5 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa pprojettat li jilħaq il-75,6 % tal-PDG fl-2020 u l-71,8 % fl-2021.

| (15) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Ġermanja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċi ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx. |
| --- | --- |

(15)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Ġermanja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċi ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

| (16) | L-ewwel infezzjoni fil-Ġermanja kienet irreġistrata fis-27 ta’ Jannar 2020 u l-għadd ta’ każijiet tal-COVID-19 beda jiżdied b’mod esponenzjali f’Marzu 2020. L-awtoritajiet Ġermaniżi mbagħad irrispondew b’miżuri ta’ konfinament biex irażżnu l-firxa tal-virus, pereżempju għalqu l-ħwienet kollha li jbigħu bl-imnut li mhumiex essenzjali, ir-ristoranti, l-istabbilimenti kulturali u tad-divertiment, il-faċilitajiet tal-isport, l-iskejjel u l-universitajiet. Il-ġemgħat pubbliċi ta’ aktar minn żewġ persuni ġew ipprojbiti u n-nies intalbu jimminimizzaw il-kuntatti soċjali. Il-manifattura minnha nfisha ma kinitx soġġetta għal miżuri ta’ konfinament. Madankollu, fuq għadd ta’ ġimgħat ngħalqu fabbriki ewlenin minħabba interruzzjonijiet fil-kummerċ barrani u tnaqqis fid-domanda. Il-perspettiva ekonomika ddeterjorat ferm, u t-tbassir tar-rebbiegħa tal-Kummissjoni indika tnaqqis ta’ 6,5 % tal-PDG fl-2020. Anki jekk l-espansjoni tal-arranġamenti tax-xogħol b’ħinijiet aqsar (Kurzarbeit) tgħin lill-kumpaniji biex iżommu l-ħaddiema tagħhom, jidher li ser ikun impossibbli li tiġi evitata żieda fil-qgħad. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni jiżdied għal 4 % fl-2020 qabel ma jonqos għal 3,5 % fl-2021. |
| --- | --- |

(16)

L-ewwel infezzjoni fil-Ġermanja kienet irreġistrata fis-27 ta’ Jannar 2020 u l-għadd ta’ każijiet tal-COVID-19 beda jiżdied b’mod esponenzjali f’Marzu 2020. L-awtoritajiet Ġermaniżi mbagħad irrispondew b’miżuri ta’ konfinament biex irażżnu l-firxa tal-virus, pereżempju għalqu l-ħwienet kollha li jbigħu bl-imnut li mhumiex essenzjali, ir-ristoranti, l-istabbilimenti kulturali u tad-divertiment, il-faċilitajiet tal-isport, l-iskejjel u l-universitajiet. Il-ġemgħat pubbliċi ta’ aktar minn żewġ persuni ġew ipprojbiti u n-nies intalbu jimminimizzaw il-kuntatti soċjali. Il-manifattura minnha nfisha ma kinitx soġġetta għal miżuri ta’ konfinament. Madankollu, fuq għadd ta’ ġimgħat ngħalqu fabbriki ewlenin minħabba interruzzjonijiet fil-kummerċ barrani u tnaqqis fid-domanda. Il-perspettiva ekonomika ddeterjorat ferm, u t-tbassir tar-rebbiegħa tal-Kummissjoni indika tnaqqis ta’ 6,5 % tal-PDG fl-2020. Anki jekk l-espansjoni tal-arranġamenti tax-xogħol b’ħinijiet aqsar (Kurzarbeit) tgħin lill-kumpaniji biex iżommu l-ħaddiema tagħhom, jidher li ser ikun impossibbli li tiġi evitata żieda fil-qgħad. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni jiżdied għal 4 % fl-2020 qabel ma jonqos għal 3,5 % fl-2021.

| (17) | Biex jittaffew il-konsegwenzi ekonomiċi, il-Gvern Ġermaniż irreaġixxa malajr u adotta miżuri estensivi. Qed jiġu offruti sa massimu ta’ EUR 50 biljun f’assistenza immedjata (għotjiet diretti) lin-negozji ż-żgħar, lill-ħaddiema għal rashom u lill-ħaddiema freelance. Permezz tal-Fond għall-Istabbilizzazzjoni Ekonomika li għadu kif inħoloq u l-bank tal-iżvilupp pubbliku KfW, il-Gvern espanda l-volum tas-self u l-aċċess għalih għal ditti ta’ daqsijiet differenti li tkopri sa 80-90 % tar-riskju ta’ kreditu tal-bank sellief (f’xi każijiet speċjali, sa 100 %). Il-Fond għall-Istabbilizzazzjoni Ekonomika jista’ jappoġġa wkoll lill-kumpaniji l-kbar billi jipprovdi kapital ta’ ekwità addizzjonali fuq bażi temporanja. Biex tingħata spinta lil-likwidità tal-kumpaniji, ġew adottati aġġustamenti għad-differimenti ta’ taxxa, prepagamenti u penali. Ir-regoli dwar l-insolvenza ġew modifikati biex jiġu evitati proċeduri ta’ insolvenza teknika. L-istati individwali (Länder) qed jikkomplementaw il-miżuri federali bil-programmi ta’ appoġġ proprji tagħhom. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawk il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Il-kriżi tal-COVID-19 aktarx se tagħmel aktar pressjoni fuq il-profitabbiltà tas-settur bankarju Ġermaniż, li hija diġà baxxa. Għaldaqstant, jidher ġustifikat li jkomplu jitnaqqsu l-kostijiet għall-banek Ġermaniżi biex itejbu l-profitabbiltà u jilliberaw fondi għall-investiment fit-teknoloġija tal-informazzjoni u l-ħolqien organiku ta’ kapital. F’dan ir-rigward tkun ta’ għajnuna wkoll konsolidazzjoni ulterjuri. |
| --- | --- |

(17)

Biex jittaffew il-konsegwenzi ekonomiċi, il-Gvern Ġermaniż irreaġixxa malajr u adotta miżuri estensivi. Qed jiġu offruti sa massimu ta’ EUR 50 biljun f’assistenza immedjata (għotjiet diretti) lin-negozji ż-żgħar, lill-ħaddiema għal rashom u lill-ħaddiema freelance. Permezz tal-Fond għall-Istabbilizzazzjoni Ekonomika li għadu kif inħoloq u l-bank tal-iżvilupp pubbliku KfW, il-Gvern espanda l-volum tas-self u l-aċċess għalih għal ditti ta’ daqsijiet differenti li tkopri sa 80-90 % tar-riskju ta’ kreditu tal-bank sellief (f’xi każijiet speċjali, sa 100 %). Il-Fond għall-Istabbilizzazzjoni Ekonomika jista’ jappoġġa wkoll lill-kumpaniji l-kbar billi jipprovdi kapital ta’ ekwità addizzjonali fuq bażi temporanja. Biex tingħata spinta lil-likwidità tal-kumpaniji, ġew adottati aġġustamenti għad-differimenti ta’ taxxa, prepagamenti u penali. Ir-regoli dwar l-insolvenza ġew modifikati biex jiġu evitati proċeduri ta’ insolvenza teknika. L-istati individwali (Länder) qed jikkomplementaw il-miżuri federali bil-programmi ta’ appoġġ proprji tagħhom. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawk il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Il-kriżi tal-COVID-19 aktarx se tagħmel aktar pressjoni fuq il-profitabbiltà tas-settur bankarju Ġermaniż, li hija diġà baxxa. Għaldaqstant, jidher ġustifikat li jkomplu jitnaqqsu l-kostijiet għall-banek Ġermaniżi biex itejbu l-profitabbiltà u jilliberaw fondi għall-investiment fit-teknoloġija tal-informazzjoni u l-ħolqien organiku ta’ kapital. F’dan ir-rigward tkun ta’ għajnuna wkoll konsolidazzjoni ulterjuri.

| (18) | Wara li kellu bidu b’saħħtu fil-bidu tas-sena, is-suq tax-xogħol iddeterjora b’riżultat tal-pandemija tal-COVID-19 u l-miżuri ta’ lockdown relatati. Biex itaffi kemm l-impatt tal-kriżi fuq il-qgħad kif ukoll l-impatt soċjali, il-Gvern ipprovda appoġġ sostanzjali permezz tal-iskema ta’ arranġament ta’ xogħol b’ħinijiet aqsar “Kurzarbeit”. Taffa l-kundizzjonijiet għall-aċċess għaliha, estenda retroattivament l-iskema għall-ħaddiema temporanji permezz ta’ aġenzija u żied il-livell ta’ kumpens tiegħu. Dan jgħin biex jiġu ppreservati l-impjiegi u jiġu protetti l-introjti tal-unitajiet domestiċi. L-impjegaturi qed jirċievu għajnuna finanzjarja billi ma jħallsux il-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għall-ħin tax-xogħol mitluf. L-aċċess iffaċilitat għall-appoġġ għall-introjtu minimu (ibbażat fuq it-Tieni Ktieb tal-Kodiċi Soċjali Ġermaniż “Sozialgesetzbuch/SGB”) jgħin kontra t-telf tal-introjtu. Barra minn hekk, il-familji bi dħul baxx qed jiġu appoġġati permezz ta’ aċċess eħfef għas-suppliment għat-tfal. Barra minn hekk, il-kerrejja li qed iħabbtu wiċċhom ma’ telf fl-introjtu huma temporanjament protetti mill-evizzjoni. Filwaqt li l-Ġermanja kellha prestazzjoni tajba fit-Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali li tappoġġa l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, il-lakuni fil-kopertura, jekk ma jingħalqux, jistgħu jwasslu għal tnaqqis fl-introjtu għall-gruppi vulnerabbli fil-kuntest tal-kriżi attwali. |
| --- | --- |

(18)

Wara li kellu bidu b’saħħtu fil-bidu tas-sena, is-suq tax-xogħol iddeterjora b’riżultat tal-pandemija tal-COVID-19 u l-miżuri ta’ lockdown relatati. Biex itaffi kemm l-impatt tal-kriżi fuq il-qgħad kif ukoll l-impatt soċjali, il-Gvern ipprovda appoġġ sostanzjali permezz tal-iskema ta’ arranġament ta’ xogħol b’ħinijiet aqsar “Kurzarbeit”. Taffa l-kundizzjonijiet għall-aċċess għaliha, estenda retroattivament l-iskema għall-ħaddiema temporanji permezz ta’ aġenzija u żied il-livell ta’ kumpens tiegħu. Dan jgħin biex jiġu ppreservati l-impjiegi u jiġu protetti l-introjti tal-unitajiet domestiċi. L-impjegaturi qed jirċievu għajnuna finanzjarja billi ma jħallsux il-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għall-ħin tax-xogħol mitluf. L-aċċess iffaċilitat għall-appoġġ għall-introjtu minimu (ibbażat fuq it-Tieni Ktieb tal-Kodiċi Soċjali Ġermaniż “Sozialgesetzbuch/SGB”) jgħin kontra t-telf tal-introjtu. Barra minn hekk, il-familji bi dħul baxx qed jiġu appoġġati permezz ta’ aċċess eħfef għas-suppliment għat-tfal. Barra minn hekk, il-kerrejja li qed iħabbtu wiċċhom ma’ telf fl-introjtu huma temporanjament protetti mill-evizzjoni. Filwaqt li l-Ġermanja kellha prestazzjoni tajba fit-Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali li tappoġġa l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, il-lakuni fil-kopertura, jekk ma jingħalqux, jistgħu jwasslu għal tnaqqis fl-introjtu għall-gruppi vulnerabbli fil-kuntest tal-kriżi attwali.

| (19) | Fl-indirizzar tal-konsegwenzi tas-saħħa, il-Ġermanja bbenefikat mis-sistema tas-saħħa universali tagħha li tagħti aċċess għal kura ta’ kwalità għolja u rnexxielha żżid b’mod rapidu il-kapaċità ta’ ttestjar u ta’ kura intensiva. Madankollu, il-kriżi tal-COVID-19 li għaddejja tenfasizza l-ħtieġa kontinwa li tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa. Id-disponibbiltà tal-infermiera u l-attraenza tal-professjoni tal-infermiera għadhom joħolqu problema. Minkejja għadd komparattivament għoli ta’ infermiera prattikanti per capita, żdiedu r-rapporti tal-isptarijiet dwar pożizzjonijiet vakanti għall-infermiera. Il-koordinazzjoni bejn il-fornituri tal-kura tas-saħħa fil-kura primarja u tal-isptarijiet, u bejn il-kura soċjali u tas-saħħa wkoll jistgħu jittejbu u jiġu appoġġati minn għodod diġitali. L-infrastruttura tas-saħħa elettronika qed tiġi skjerata b’ritmu aċċellerat, iżda l-użu tas-servizzi online tas-saħħa u tal-kura, il-preskrizzjonijiet elettroniċi u l-iskambju tad-data għadhom ħafna aktar baxxi mill-medja tal-Unjoni. F’Marzu 2020 għaddiet liġi ġdida li tgħin biex jittaffew il-konsegwenzi ekonomiċi mill-COVID-19 primarjament għall-isptarijiet u għat-tobba fi prattika privata. Madankollu, se jkollu jiġi żgurat il-finanzjament fit-tul tal-istituzzjonijiet tal-kura tas-saħħa sabiex tinżamm il-kura fl-oqsma kollha, billi l-posponiment tal-kirurġiji u t-trattamenti dispensabbli jagħmel ħsara lill-introjti finanzjarji tal-istituzzjonijiet fis-settur tas-saħħa, u r-riżorsi disponibbli qed jintużaw biex jinxtraw testijiet u tagħmir prijoritarji. B’bażi ta’ riċerka b’saħħitha, il-Ġermanja għandha l-kapaċità li tinvolvi ruħha f’miżuri ta’ riċerka u innovazzjoni speċifiċi biex tirrispondi għall-kriżi tal-COVID-19, inkluż l-iżvilupp ta’ vaċċini u terapiji u l-iżvilupp ta’ network ta’ riċerka biex l-attivitajiet ta’ riċerka fil-mediċina tal-universitajiet Ġermaniżi jiġu raggruppati u jissaħħew u jingħata appoġġ lill-Koalizzjoni għall-Innovazzjonijiet ta’ Tħejjija Epidemika. |
| --- | --- |

(19)

Fl-indirizzar tal-konsegwenzi tas-saħħa, il-Ġermanja bbenefikat mis-sistema tas-saħħa universali tagħha li tagħti aċċess għal kura ta’ kwalità għolja u rnexxielha żżid b’mod rapidu il-kapaċità ta’ ttestjar u ta’ kura intensiva. Madankollu, il-kriżi tal-COVID-19 li għaddejja tenfasizza l-ħtieġa kontinwa li tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa. Id-disponibbiltà tal-infermiera u l-attraenza tal-professjoni tal-infermiera għadhom joħolqu problema. Minkejja għadd komparattivament għoli ta’ infermiera prattikanti per capita, żdiedu r-rapporti tal-isptarijiet dwar pożizzjonijiet vakanti għall-infermiera. Il-koordinazzjoni bejn il-fornituri tal-kura tas-saħħa fil-kura primarja u tal-isptarijiet, u bejn il-kura soċjali u tas-saħħa wkoll jistgħu jittejbu u jiġu appoġġati minn għodod diġitali. L-infrastruttura tas-saħħa elettronika qed tiġi skjerata b’ritmu aċċellerat, iżda l-użu tas-servizzi online tas-saħħa u tal-kura, il-preskrizzjonijiet elettroniċi u l-iskambju tad-data għadhom ħafna aktar baxxi mill-medja tal-Unjoni. F’Marzu 2020 għaddiet liġi ġdida li tgħin biex jittaffew il-konsegwenzi ekonomiċi mill-COVID-19 primarjament għall-isptarijiet u għat-tobba fi prattika privata. Madankollu, se jkollu jiġi żgurat il-finanzjament fit-tul tal-istituzzjonijiet tal-kura tas-saħħa sabiex tinżamm il-kura fl-oqsma kollha, billi l-posponiment tal-kirurġiji u t-trattamenti dispensabbli jagħmel ħsara lill-introjti finanzjarji tal-istituzzjonijiet fis-settur tas-saħħa, u r-riżorsi disponibbli qed jintużaw biex jinxtraw testijiet u tagħmir prijoritarji. B’bażi ta’ riċerka b’saħħitha, il-Ġermanja għandha l-kapaċità li tinvolvi ruħha f’miżuri ta’ riċerka u innovazzjoni speċifiċi biex tirrispondi għall-kriżi tal-COVID-19, inkluż l-iżvilupp ta’ vaċċini u terapiji u l-iżvilupp ta’ network ta’ riċerka biex l-attivitajiet ta’ riċerka fil-mediċina tal-universitajiet Ġermaniżi jiġu raggruppati u jissaħħew u jingħata appoġġ lill-Koalizzjoni għall-Innovazzjonijiet ta’ Tħejjija Epidemika.

| (20) | Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati fil-bidu tal-perjodu tagħhom u jiġi promoss l-investiment privat. L-investiment pubbliku u privat kompla jiżdied bil-qawwa fl-2019 iżda ma laħħaqx mal-ħtiġijiet tal-investiment. L-investiment pubbliku huwa aktar baxx mir-rata ta’ sostituzzjoni fil-livell muniċipali, fejn l-investimenti pendenti naqsu, iżda għadhom għoljin imma jinsabu fil-livell ta’ 4,0 % tal-PDG u għadhom jinżammu lura mil-limiti tal-kapaċità u tal-ippjanar. L-investimenti fit-teknoloġiji ekoloġiċi u fl-enerġija li diġà kienu ppjanati jistgħu jiġu ffinanzjati fil-bidu tal-perjodu tagħhom, pereżempju l-proġetti għar-rinnovazzjonijiet tal-bini u għas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli. Minkejja l-inizjattivi riċenti, l-isfida li jintlaħqu l-miri ta’ żmien qasir u ta’ żmien medju għad-dekarbonizzazzjoni u l-miri tal-2050 għan-newtralità klimatika għadha preżenti. Dan jgħodd ukoll għall-miri ambjentali u tal-effiċjenza enerġetika, billi l-inċentivi tal-prezzijiet, speċjalment bil-prezzijiet baxxi taż-żejt minħabba l-kriżi attwali tal-COVID-19, jiskoraġġixxu l-imġiba li tirrispetta l-klima u l-ambjent. It-trasformazzjoni tal-Ġermanja lejn ekonomija newtrali għall-klima tirrikjedi investiment privat u pubbliku mdaqqas tul perjodu sostnut fl-enerġija rinnovabbli, fl-infrastruttura tal-elettriku, fl-effiċjenza enerġetika, fl-ekonomija ċirkolari u fit-trasport sostenibbli, fost affarijiet oħra. Barra minn hekk, l-Uffiċċju Federali tal-Awditjar tal-Ġermanja kkritika l-kosteffettività tal-miżuri relatati mat-tranżizzjoni għall-enerġija ekoloġika. Jenħtieġ li jsiru aktar sforzi u investimenti sostnuti fin-networks tal-enerġija biex ikun hemm benefiċċji minn sistema kompletament integrata tal-enerġija sostenibbli, b’sinjali tal-prezzijiet konsistenti. Il-mobbiltà nadifa tista’ tiġi promossa permezz ta’ miżuri regolatorji xierqa u b’investiment aktar b’saħħtu u rapidu fl-infrastruttura tat-trasport sostenibbli u fis-soluzzjonijiet tal-mobbiltà nadifa. Huwa essenzjali li jkun hemm investiment addizzjonali fir-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż) biex jitrawwem irkupru lejn ekonomija aktar sostenibbli u kompetittiva. Fl-2018 l-infiq fl-edukazzjoni u fir-riċerka żdied ftit minn 9,2 % fl-2017 għal 9,31 % tal-PDG, u ma kienx jilħaq il-mira nazzjonali preċedenti ta’ 10 %. L-investiment privat fir-R&Ż qed iżid fil-konċentrazzjoni tiegħu fuq id-ditti l-kbar. Il-provvista tal-abitazzjonijiet għadha baxxa sew mill-mira annwali tal-abitazzjonijiet li jinbnew 375 000 appartment ġdid bejn l-2017 u l-2021, minkejja l-miżuri politiċi. Il-politiki li jħeġġu l-investiment fl-abitazzjonijiet ġodda jindirizzaw dan l-iżbilanċ u jtejbu l-affordabbiltà tal-abitazzjonijiet. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Ġermanja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti li l-Ġermanja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(20)

Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati fil-bidu tal-perjodu tagħhom u jiġi promoss l-investiment privat. L-investiment pubbliku u privat kompla jiżdied bil-qawwa fl-2019 iżda ma laħħaqx mal-ħtiġijiet tal-investiment. L-investiment pubbliku huwa aktar baxx mir-rata ta’ sostituzzjoni fil-livell muniċipali, fejn l-investimenti pendenti naqsu, iżda għadhom għoljin imma jinsabu fil-livell ta’ 4,0 % tal-PDG u għadhom jinżammu lura mil-limiti tal-kapaċità u tal-ippjanar. L-investimenti fit-teknoloġiji ekoloġiċi u fl-enerġija li diġà kienu ppjanati jistgħu jiġu ffinanzjati fil-bidu tal-perjodu tagħhom, pereżempju l-proġetti għar-rinnovazzjonijiet tal-bini u għas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli. Minkejja l-inizjattivi riċenti, l-isfida li jintlaħqu l-miri ta’ żmien qasir u ta’ żmien medju għad-dekarbonizzazzjoni u l-miri tal-2050 għan-newtralità klimatika għadha preżenti. Dan jgħodd ukoll għall-miri ambjentali u tal-effiċjenza enerġetika, billi l-inċentivi tal-prezzijiet, speċjalment bil-prezzijiet baxxi taż-żejt minħabba l-kriżi attwali tal-COVID-19, jiskoraġġixxu l-imġiba li tirrispetta l-klima u l-ambjent. It-trasformazzjoni tal-Ġermanja lejn ekonomija newtrali għall-klima tirrikjedi investiment privat u pubbliku mdaqqas tul perjodu sostnut fl-enerġija rinnovabbli, fl-infrastruttura tal-elettriku, fl-effiċjenza enerġetika, fl-ekonomija ċirkolari u fit-trasport sostenibbli, fost affarijiet oħra. Barra minn hekk, l-Uffiċċju Federali tal-Awditjar tal-Ġermanja kkritika l-kosteffettività tal-miżuri relatati mat-tranżizzjoni għall-enerġija ekoloġika. Jenħtieġ li jsiru aktar sforzi u investimenti sostnuti fin-networks tal-enerġija biex ikun hemm benefiċċji minn sistema kompletament integrata tal-enerġija sostenibbli, b’sinjali tal-prezzijiet konsistenti. Il-mobbiltà nadifa tista’ tiġi promossa permezz ta’ miżuri regolatorji xierqa u b’investiment aktar b’saħħtu u rapidu fl-infrastruttura tat-trasport sostenibbli u fis-soluzzjonijiet tal-mobbiltà nadifa. Huwa essenzjali li jkun hemm investiment addizzjonali fir-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż) biex jitrawwem irkupru lejn ekonomija aktar sostenibbli u kompetittiva. Fl-2018 l-infiq fl-edukazzjoni u fir-riċerka żdied ftit minn 9,2 % fl-2017 għal 9,31 % tal-PDG, u ma kienx jilħaq il-mira nazzjonali preċedenti ta’ 10 %. L-investiment privat fir-R&Ż qed iżid fil-konċentrazzjoni tiegħu fuq id-ditti l-kbar. Il-provvista tal-abitazzjonijiet għadha baxxa sew mill-mira annwali tal-abitazzjonijiet li jinbnew 375 000 appartment ġdid bejn l-2017 u l-2021, minkejja l-miżuri politiċi. Il-politiki li jħeġġu l-investiment fl-abitazzjonijiet ġodda jindirizzaw dan l-iżbilanċ u jtejbu l-affordabbiltà tal-abitazzjonijiet. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Ġermanja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti li l-Ġermanja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (21) | Infrastruttura diġitali moderna u servizzi diġitali huma kruċjali meta l-mobbiltà tkun ristretta. L-investimenti fl-infrastruttura diġitali u fis-servizzi pubbliċi jistgħu jappoġġaw l-irkupru ekonomiku u jgħinu biex jonqos id-distakk tal-Ġermanja mal-pajjiżi l-oħra fil-kopertura ta’ networks b’kapaċità għolja ħafna, li għadu sostanzjali. Fil-Ġermanja, din il-kopertura kienet ta’ 32,7 % fl-2019, meta mqabbla mal-medja tal-Unjoni ta’ 44 %, filwaqt li l-fibra tal-kopertura tal-bini kienet ta’ 10,5 %, baxxa sew aktar mill-medja tal-Unjoni ta’ 33,5 %. Il-kriżi tal-COVID-19 enfasizzat l-importanza tas-servizzi diġitali konnessi. In-nuqqasijiet tal-konnettività jistgħu jkunu fattur ewlieni li jfixkel l-investiment fid-diġitalizzazzjoni, b’mod partikolari għall-impriżi żgħar u medji (SMEs), li għadhom idumu biex jadottaw it-teknoloġiji diġitali. Il-Ġermanja għad għandha prestazzjoni ħażina fis-servizzi pubbliċi diġitali fost l-Istati Membri, minkejja titijib f’dawn is-servizzi għan-negozji. Madankollu, il-livell ta’ interazzjoni online bejn l-awtoritajiet pubbliċi u l-pubbliku ġenerali huwa baxx ħafna. L-implimentazzjoni tal-Att dwar l-Aċċess Online qed tipproċedi bil-mod, u se jkun diffiċli li tintlaħaq il-mira tad-diġitalizzazzjoni tal-575 servizz kollha sa tmiem l-2022. Jenħtieġ li dak l-Att jiġi implimentat mill-korpi pubbliċi kollha involuti – l-awtoritajiet federali, Statali u lokali – sabiex jiġi ġġenerat titjib aktar sinikanti fl-amministrazzjoni pubblika. |
| --- | --- |

(21)

Infrastruttura diġitali moderna u servizzi diġitali huma kruċjali meta l-mobbiltà tkun ristretta. L-investimenti fl-infrastruttura diġitali u fis-servizzi pubbliċi jistgħu jappoġġaw l-irkupru ekonomiku u jgħinu biex jonqos id-distakk tal-Ġermanja mal-pajjiżi l-oħra fil-kopertura ta’ networks b’kapaċità għolja ħafna, li għadu sostanzjali. Fil-Ġermanja, din il-kopertura kienet ta’ 32,7 % fl-2019, meta mqabbla mal-medja tal-Unjoni ta’ 44 %, filwaqt li l-fibra tal-kopertura tal-bini kienet ta’ 10,5 %, baxxa sew aktar mill-medja tal-Unjoni ta’ 33,5 %. Il-kriżi tal-COVID-19 enfasizzat l-importanza tas-servizzi diġitali konnessi. In-nuqqasijiet tal-konnettività jistgħu jkunu fattur ewlieni li jfixkel l-investiment fid-diġitalizzazzjoni, b’mod partikolari għall-impriżi żgħar u medji (SMEs), li għadhom idumu biex jadottaw it-teknoloġiji diġitali. Il-Ġermanja għad għandha prestazzjoni ħażina fis-servizzi pubbliċi diġitali fost l-Istati Membri, minkejja titijib f’dawn is-servizzi għan-negozji. Madankollu, il-livell ta’ interazzjoni online bejn l-awtoritajiet pubbliċi u l-pubbliku ġenerali huwa baxx ħafna. L-implimentazzjoni tal-Att dwar l-Aċċess Online qed tipproċedi bil-mod, u se jkun diffiċli li tintlaħaq il-mira tad-diġitalizzazzjoni tal-575 servizz kollha sa tmiem l-2022. Jenħtieġ li dak l-Att jiġi implimentat mill-korpi pubbliċi kollha involuti – l-awtoritajiet federali, Statali u lokali – sabiex jiġi ġġenerat titjib aktar sinikanti fl-amministrazzjoni pubblika.

| (22) | Huwa importanti li l-piżijiet regolatorji u amministrattivi jinżammu baxxi għall-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ appoġġ u lil hinn minnhom. Jenħtieġ li l-piż amministrattiv jinżamm għal minimu biex ikun hemm aċċess għall-miżuri ta’ appoġġ sabiex jiġi żgurat li n-negozji ż-żgħar jirċievu l-istess appoġġ mill-intermedjarji bħan-negozji l-kbar. It-tnaqqis aktar mifrux ta’ piżijiet amministrattivi oħra, jiġifieri lil hinn mill-miżuri ta’ appoġġ, pereżempju billi tiġi applikata flessibbiltà għall-proċeduri burokratiċi mhux essenzjali, jista’ jkompli jgħin lill-SMEs. |
| --- | --- |

(22)

Huwa importanti li l-piżijiet regolatorji u amministrattivi jinżammu baxxi għall-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ appoġġ u lil hinn minnhom. Jenħtieġ li l-piż amministrattiv jinżamm għal minimu biex ikun hemm aċċess għall-miżuri ta’ appoġġ sabiex jiġi żgurat li n-negozji ż-żgħar jirċievu l-istess appoġġ mill-intermedjarji bħan-negozji l-kbar. It-tnaqqis aktar mifrux ta’ piżijiet amministrattivi oħra, jiġifieri lil hinn mill-miżuri ta’ appoġġ, pereżempju billi tiġi applikata flessibbiltà għall-proċeduri burokratiċi mhux essenzjali, jista’ jkompli jgħin lill-SMEs.

| (23) | Qabel ma faqqgħet il-kriżi tal-COVID-19, il-progress teknoloġiku kien diġà qiegħed jittrasforma s-suq tax-xogħol, u dan kien jirrikjedi żieda fil-finanzjament tal-edukazzjoni u tat-taħriġ, inkluż it-taħriġ mill-ġdid u t-titjib tal-ħiliet diġitali. Il-kriżi tal-COVID-19 għamlet din il-ħtieġa saħansitra aktar urġenti, b’mod partikolari fil-każ tal-ħaddiema impjegati fis-setturi li jistgħu jintlaqtu għal żmien twil mit-tbegħid soċjali jew dawk li jinsabu f’riskju li jitilfu l-impjieg tagħhom. Il-bidla għal għarrieda għal soċjetà aktar diġitalizzata u edukazzjoni bbażata fid-dar tista’ tkun ta’ sfida b’mod partikolari għall-istudenti vulnerabbli u għall-istudenti li ma għandhomx aċċess għal soluzzjonijiet diġitali u appoġġ fid-dar. Dan jinkludi studenti b’diżabbiltà. Tenħtieġ kura speċjali biex jiġi żgurat li l-istudenti kollha jiksbu l-ħiliet ewlenin stabbiliti fil-kurrikulu u li x-xhur ta’ interruzzjoni minħabba l-COVID-19 ma jwasslux għal żvantaġġi tul ħajjithom kollha. Hemm riskju li l-inugwaljanzi li diġà jeżistu fil-ħiliet bażiċi, marbuta mal-ambjenti soċjoekonomiċi u ta’ migrazzjoni, jiggravaw. Il-kriżi enfasizzat l-importanza li tkompli tiġi żviluppata s-sistema edukattiva biex jiġi promoss irkupru intelliġenti u inklużiv u biex nibqgħu fit-triq it-tajba biex titwettaq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali. |
| --- | --- |

(23)

Qabel ma faqqgħet il-kriżi tal-COVID-19, il-progress teknoloġiku kien diġà qiegħed jittrasforma s-suq tax-xogħol, u dan kien jirrikjedi żieda fil-finanzjament tal-edukazzjoni u tat-taħriġ, inkluż it-taħriġ mill-ġdid u t-titjib tal-ħiliet diġitali. Il-kriżi tal-COVID-19 għamlet din il-ħtieġa saħansitra aktar urġenti, b’mod partikolari fil-każ tal-ħaddiema impjegati fis-setturi li jistgħu jintlaqtu għal żmien twil mit-tbegħid soċjali jew dawk li jinsabu f’riskju li jitilfu l-impjieg tagħhom. Il-bidla għal għarrieda għal soċjetà aktar diġitalizzata u edukazzjoni bbażata fid-dar tista’ tkun ta’ sfida b’mod partikolari għall-istudenti vulnerabbli u għall-istudenti li ma għandhomx aċċess għal soluzzjonijiet diġitali u appoġġ fid-dar. Dan jinkludi studenti b’diżabbiltà. Tenħtieġ kura speċjali biex jiġi żgurat li l-istudenti kollha jiksbu l-ħiliet ewlenin stabbiliti fil-kurrikulu u li x-xhur ta’ interruzzjoni minħabba l-COVID-19 ma jwasslux għal żvantaġġi tul ħajjithom kollha. Hemm riskju li l-inugwaljanzi li diġà jeżistu fil-ħiliet bażiċi, marbuta mal-ambjenti soċjoekonomiċi u ta’ migrazzjoni, jiggravaw. Il-kriżi enfasizzat l-importanza li tkompli tiġi żviluppata s-sistema edukattiva biex jiġi promoss irkupru intelliġenti u inklużiv u biex nibqgħu fit-triq it-tajba biex titwettaq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali.

| (24) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(24)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (25) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Ġermanja ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(25)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Ġermanja ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (26) | Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, il-Ġermanja tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li tieħu kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro. |
| --- | --- |

(26)

Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, il-Ġermanja tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li tieħu kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro.

| (27) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Ġermanja u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Ġermanja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Ġermanja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(27)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Ġermanja u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Ġermanja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Ġermanja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (28) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt. |
| --- | --- |

(28)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

| (29) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-bżonn li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (2) hawn taħt, |
| --- | --- |

(29)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-bżonn li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (2) hawn taħt,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Ġermanja tieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, issegwi politiki fiskali li għandhom l-għan li jiksbu pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Timmobilizza riżorsi adegwati u ssaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa, inkluż billi tiskjera s-servizzi tas-saħħa elettronika. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq it-trasport sostenibbli, is-sistemi tal-enerġija nodfa, effiċjenti u integrati, l-infrastruttura u l-ħiliet diġitali, l-abitazzjoni, l-edukazzjoni u r-riċerka u l-innovazzjoni. Ittejjeb is-servizzi pubbliċi diġitali fil-livelli kollha u trawwem id-diġitalizzazzjoni fl-SMEs. Tnaqqas il-piż regolatorju u amministrattiv għan-negozji. |
| --- | --- |

2.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 24.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa tal-COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

7

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/33 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/33

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Estonja tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Estonja tal-2020

(2020/C 282/06)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lill-Estonja bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lill-Estonja bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro.

| (2) | Ir-rapport tal-pajjiż għall-Estonja tal-2020 ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Estonja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Estonja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport tal-pajjiż għall-Estonja tal-2020 ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Estonja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Estonja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawsola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-evalwazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawsola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-evalwazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-transizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-transizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata transizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata transizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġislatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġislattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. L-Estonja hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġislatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġislattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. L-Estonja hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar is-setturi u r-reġjuni minħabba l-profili differenti ta’ speċjalizzazzjoni. Dan jinvolvi riskju li jinfirxu aktar l-inugwaljanzi fl-Estonja. Flimkien mar-riskju li l-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri jisfaxxa temporanjament, is-sitwazzjoni attwali titlob risposti mmirati ta’ politika. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar is-setturi u r-reġjuni minħabba l-profili differenti ta’ speċjalizzazzjoni. Dan jinvolvi riskju li jinfirxu aktar l-inugwaljanzi fl-Estonja. Flimkien mar-riskju li l-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri jisfaxxa temporanjament, is-sitwazzjoni attwali titlob risposti mmirati ta’ politika.

| (10) | L-Estonja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fit-30 ta’ April 2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħha fit-28 ta’ Aprill 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew evalwati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

L-Estonja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fit-30 ta’ April 2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħha fit-28 ta’ Aprill 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew evalwati fl-istess ħin.

| (11) | Attwalment, l-Estonja tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Bħala parti mir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi adottati mill-Kunsill fit-13 ta’ Lulju 2018 (7), il-Kunsill irrakkomanda lis-Slovenja biex tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tan-nefqa pubblika primarja netta (8) ma taqbiżx l-4,1 % fl-2019, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,6 % tal-prodott domestiku gross (PDG). Il-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni tikkonferma devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju ta’ żmien medju fl-2019. Madankollu, fid-dawl tal-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali, mhumiex iġġustifikati passi ulterjuri bil-proċedura ta’ devjazzjoni sinifikanti. |
| --- | --- |

(11)

Attwalment, l-Estonja tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Bħala parti mir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi adottati mill-Kunsill fit-13 ta’ Lulju 2018 (7), il-Kunsill irrakkomanda lis-Slovenja biex tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tan-nefqa pubblika primarja netta (8) ma taqbiżx l-4,1 % fl-2019, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,6 % tal-prodott domestiku gross (PDG). Il-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni tikkonferma devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju ta’ żmien medju fl-2019. Madankollu, fid-dawl tal-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali, mhumiex iġġustifikati passi ulterjuri bil-proċedura ta’ devjazzjoni sinifikanti.

| (12) | Fil-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu tal-2020, il-gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 0,3 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 10,1 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 3,8 % tal-PDG fl-2021. Wara li naqas għal 8,4 % tal-PDG fl-2019, id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 21,9 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(12)

Fil-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu tal-2020, il-gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 0,3 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 10,1 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 3,8 % tal-PDG fl-2021. Wara li naqas għal 8,4 % tal-PDG fl-2019, id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 21,9 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (13) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, l-Estonja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji ammontaw għal 4,3 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu t-tisħiħ tas-servizzi tal-kura tas-saħħa, l-għajnuna ta’ emerġenza għall-kumpaniji f’diffikultà, sussidji temporanji għall-pagi u investimenti pubbliċi akbar. Barra minn hekk, l-Estonja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma jkollhomx impatt baġitarju dirett, ser jikkontribwixxu fl-għoti ta’ sostenn għal-likwidità tan-negozji. Dawn il-miżuri jinkludu garanziji ta’ self u self lin-negozji li jammontaw għal 8,7 % tal-PDG. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet l-Estonja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(13)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, l-Estonja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji ammontaw għal 4,3 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu t-tisħiħ tas-servizzi tal-kura tas-saħħa, l-għajnuna ta’ emerġenza għall-kumpaniji f’diffikultà, sussidji temporanji għall-pagi u investimenti pubbliċi akbar. Barra minn hekk, l-Estonja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma jkollhomx impatt baġitarju dirett, ser jikkontribwixxu fl-għoti ta’ sostenn għal-likwidità tan-negozji. Dawn il-miżuri jinkludu garanziji ta’ self u self lin-negozji li jammontaw għal 8,7 % tal-PDG. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet l-Estonja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (14) | Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tal-Estonja huwa mbassar li jkun ta’ -8,3 % tal-PDG fl-2020 u -3,4 % tal-PDG fl-2021. Il-projezzjoni tal-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika hija li jibqa’ taħt is-60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021, u jilħaq it-22,6 % tal-PDG fl-2021. It-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020 jipprojetta defiċit tal-Gvern għall-2020 aktar baxx mill-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, li jirrifletti d-differenzi fil-projezzjonijiet makroekonomiċi. |
| --- | --- |

(14)

Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tal-Estonja huwa mbassar li jkun ta’ -8,3 % tal-PDG fl-2020 u -3,4 % tal-PDG fl-2021. Il-projezzjoni tal-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika hija li jibqa’ taħt is-60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021, u jilħaq it-22,6 % tal-PDG fl-2021. It-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020 jipprojetta defiċit tal-Gvern għall-2020 aktar baxx mill-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, li jirrifletti d-differenzi fil-projezzjonijiet makroekonomiċi.

| (15) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Estonja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċi ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx. |
| --- | --- |

(15)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Estonja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċi ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

| (16) | Bejn it-12 ta’ Marzu 2020 u s-17 ta’ Mejju 2020, il-Gvern tal-Estonja ddikjara sitwazzjoni ta’ emerġenza minħabba l-pandemija tal-COVID-19. Ir-rispons immedjat tal-Gvern kellu t-tir li l-virus ma jibqax jinfirex u li jiġi żgurat li l-ekonomija tal-Estonja tkun tista’ taħdem normali kemm jista’ jkun. Ir-restrizzjonijiet biex titwaqqaf l-imxija tal-pandemija kellhom impatt serju fuq l-ekonomija. Minn mindu ġiet iddikjarata s-sitwazzjoni ta’ emerġenza, l-għadd ta’ persuni qiegħda rreġistrati żdied b’35 %. L-akbar għadd ta’ persuni qiegħda ġodda ġie rreġistrat fis-servizz tan-negozju bl-imnut u tal-konsumatur, il-kostruzzjoni, il-catering, l-akkomodazzjoni, u l-ġestjoni tal-avvenimenti. Ir-rata tal-qgħad hija mistennija li tiżdied għal 9,2 % fl-2020 u tirkupra għal 6,5 % fl-2021. Fil-15 ta’ April 2020, il-Parlament tal-Estonja approva l-baġit supplimentari tal-2020. Ġew introdotti miżuri ġodda bit-tir li jiġu ppreservati l-impjiegi, jiġu evitati s-sensji f’daqqa u tiġi żgurata l-likwidità tan-negozji. Il-baġit fih sensiela mifruxa ta’ miżuri fosthom l-appoġġ għas-settur tal-kura tas-saħħa, għall-muniċipalitajiet, xi programmi ta’ investiment, u sostenn mhux immirat ta’ likwidità għall-kumpaniji (bħall-iskemi ta’ garanzija u d-differimenti ta’ taxxa). Xi miżuri speċifiċi huma mfassla għall-mikrokumpaniji u s-settur tat-turiżmu, inkluż xi miżuri mmirati għall-aktar reġjuni li ntlaqtu bl-aħrax. Ġew introdotti miżuri addizzjonali li jirrigwardaw it-taxxi, bħad-dazji tas-sisa fuq id-diesel, il-gass naturali u l-elettriku li tbaxxew temporanjament. Il-pakkett ta’ miżuri jipprevedi sospensjoni temporanja tal-kontribuzzjonijiet tal-Istat fl-iskema tal-pensjonijiet tat-tieni pilastru. |
| --- | --- |

(16)

Bejn it-12 ta’ Marzu 2020 u s-17 ta’ Mejju 2020, il-Gvern tal-Estonja ddikjara sitwazzjoni ta’ emerġenza minħabba l-pandemija tal-COVID-19. Ir-rispons immedjat tal-Gvern kellu t-tir li l-virus ma jibqax jinfirex u li jiġi żgurat li l-ekonomija tal-Estonja tkun tista’ taħdem normali kemm jista’ jkun. Ir-restrizzjonijiet biex titwaqqaf l-imxija tal-pandemija kellhom impatt serju fuq l-ekonomija. Minn mindu ġiet iddikjarata s-sitwazzjoni ta’ emerġenza, l-għadd ta’ persuni qiegħda rreġistrati żdied b’35 %. L-akbar għadd ta’ persuni qiegħda ġodda ġie rreġistrat fis-servizz tan-negozju bl-imnut u tal-konsumatur, il-kostruzzjoni, il-catering, l-akkomodazzjoni, u l-ġestjoni tal-avvenimenti. Ir-rata tal-qgħad hija mistennija li tiżdied għal 9,2 % fl-2020 u tirkupra għal 6,5 % fl-2021. Fil-15 ta’ April 2020, il-Parlament tal-Estonja approva l-baġit supplimentari tal-2020. Ġew introdotti miżuri ġodda bit-tir li jiġu ppreservati l-impjiegi, jiġu evitati s-sensji f’daqqa u tiġi żgurata l-likwidità tan-negozji. Il-baġit fih sensiela mifruxa ta’ miżuri fosthom l-appoġġ għas-settur tal-kura tas-saħħa, għall-muniċipalitajiet, xi programmi ta’ investiment, u sostenn mhux immirat ta’ likwidità għall-kumpaniji (bħall-iskemi ta’ garanzija u d-differimenti ta’ taxxa). Xi miżuri speċifiċi huma mfassla għall-mikrokumpaniji u s-settur tat-turiżmu, inkluż xi miżuri mmirati għall-aktar reġjuni li ntlaqtu bl-aħrax. Ġew introdotti miżuri addizzjonali li jirrigwardaw it-taxxi, bħad-dazji tas-sisa fuq id-diesel, il-gass naturali u l-elettriku li tbaxxew temporanjament. Il-pakkett ta’ miżuri jipprevedi sospensjoni temporanja tal-kontribuzzjonijiet tal-Istat fl-iskema tal-pensjonijiet tat-tieni pilastru.

| (17) | L-Estonja ħadet miżuri notevoli biex trażżan l-imxija u l-impatt fuq is-saħħa tal-COVID-19. Madankollu, il-pandemija tal-COVID-19 żvelat xi dgħufijiet strutturali fis-sistema tas-saħħa relatati mar-riżorsi umani u finanzjarji limitati disponibbli. Ir-reżiljenza tas-sistema ġiet kompromessa minn nuqqas ta’ ħaddiema tas-settur tas-saħħa u minn aċċess żbilanċjat għall-kura tas-saħħa primarja u d-disponibbiltà ta’ prodotti mediċi kritiċi. L-Estonja qed tiffaċċa wkoll diffikultà biex tlaħħaq mal-ammont ta’ trattamenti posposti u inaċċessibbli li għandha b’lura kaġun tas-sitwazzjoni ta’ emerġenza. Barra minn hekk, anki qabel il-pandemija tal-COVID-19, il-ħtiġijiet mhux moqdija għall-kura tas-saħħa fl-Estonja rrapportati minnha kienu fost l-ogħla fl-Unjoni minħabba ħinijiet ta’ stennija twal kemm għall-kura tas-saħħa primarja kif ukoll dik speċjalizzata. Dawn il-fatturi u riskji relatati mal-istil ta’ ħajja jgħinu biex wieħed jifhem l-istat ta’ saħħa batut tal-popolazzjoni. It-titjib tal-aċċessibbiltà u tar-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa huma prekundizzjonijiet biex jiġi aċċertat rispons effiċjenti għal imxijiet pandemiċi u biex jiġu indirizzati diffikultajiet marbuta mal-istat ta’ saħħa tal-popolazzjoni. |
| --- | --- |

(17)

L-Estonja ħadet miżuri notevoli biex trażżan l-imxija u l-impatt fuq is-saħħa tal-COVID-19. Madankollu, il-pandemija tal-COVID-19 żvelat xi dgħufijiet strutturali fis-sistema tas-saħħa relatati mar-riżorsi umani u finanzjarji limitati disponibbli. Ir-reżiljenza tas-sistema ġiet kompromessa minn nuqqas ta’ ħaddiema tas-settur tas-saħħa u minn aċċess żbilanċjat għall-kura tas-saħħa primarja u d-disponibbiltà ta’ prodotti mediċi kritiċi. L-Estonja qed tiffaċċa wkoll diffikultà biex tlaħħaq mal-ammont ta’ trattamenti posposti u inaċċessibbli li għandha b’lura kaġun tas-sitwazzjoni ta’ emerġenza. Barra minn hekk, anki qabel il-pandemija tal-COVID-19, il-ħtiġijiet mhux moqdija għall-kura tas-saħħa fl-Estonja rrapportati minnha kienu fost l-ogħla fl-Unjoni minħabba ħinijiet ta’ stennija twal kemm għall-kura tas-saħħa primarja kif ukoll dik speċjalizzata. Dawn il-fatturi u riskji relatati mal-istil ta’ ħajja jgħinu biex wieħed jifhem l-istat ta’ saħħa batut tal-popolazzjoni. It-titjib tal-aċċessibbiltà u tar-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa huma prekundizzjonijiet biex jiġi aċċertat rispons effiċjenti għal imxijiet pandemiċi u biex jiġu indirizzati diffikultajiet marbuta mal-istat ta’ saħħa tal-popolazzjoni.

| (18) | It-titjib tal-adegwatezza tax-xibka ta’ sikurezza soċjali minn dejjem kien jirrappreżenta sfida fl-Estonja. Anki qabel l-aktar kriżi reċenti, il-benefiċċji soċjali fl-Estonja kienu vvalutati bħala anqas effettivi mill-medja tal-UE biex inaqqsu l-inċidenza tal-faqar. Barra minn hekk, hemm lakuni fil-kopertura tas-sistema ta’ benefiċċji tal-qgħad għal dawk li jagħmlu xogħol mhux standard u dawk li jaħdmu għal perjodi qosra. L-effett negattiv tal-pandemija tal-COVID-19 fuq l-impjiegi u l-introjti, flimkien man-nuqqas ta’ kopertura adegwata, jista’ jżid il-faqar, b’mod partikolari għall-unitajiet domestiċi bla impjieg. L-Estonja introduċiet skema temporanja ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar bħala sussidju speċjali għall-kumpaniji milquta biex iżommu l-impjiegi. Din il-miżura hija limitata għal perjodu ta’ xahrejn, li jaf ma jkunx biżżejjed biex itaffi l-impatt tal-kriżi billi d-diffikultajiet jaf idumu aktar u jittardjaw biex jaslu f’xi setturi ekonomiċi. Il-pandemija tal-COVID-19 kompliet tiggrava d-diffikultajiet fl-għoti ta’ servizzi soċjali li jkunu disponibbli u li jinfelħu mill-pajjiż, inklużi s-servizzi ta’ kura fit-tul, speċjalment għall-anzjani, il-persuni b’diżabbiltà u min għandu introjtu baxx. Jekk jinżamm il-pjan biex jiġi żviluppat forniment integrat tas-servizzi soċjali u tas-saħħa, dan jgħin biex dawn l-isfidi jiġu trattati. Huwa importanti li jkun żgurat l-involviment sinifikattiv u f’waqtu tas-sħab soċjali fit-tfassil tal-proċess ta’ ħruġ u ta’ rkupru filwaqt li tissaħħaħ il-kapaċità tagħhom li jagħmlu dan. |
| --- | --- |

(18)

It-titjib tal-adegwatezza tax-xibka ta’ sikurezza soċjali minn dejjem kien jirrappreżenta sfida fl-Estonja. Anki qabel l-aktar kriżi reċenti, il-benefiċċji soċjali fl-Estonja kienu vvalutati bħala anqas effettivi mill-medja tal-UE biex inaqqsu l-inċidenza tal-faqar. Barra minn hekk, hemm lakuni fil-kopertura tas-sistema ta’ benefiċċji tal-qgħad għal dawk li jagħmlu xogħol mhux standard u dawk li jaħdmu għal perjodi qosra. L-effett negattiv tal-pandemija tal-COVID-19 fuq l-impjiegi u l-introjti, flimkien man-nuqqas ta’ kopertura adegwata, jista’ jżid il-faqar, b’mod partikolari għall-unitajiet domestiċi bla impjieg. L-Estonja introduċiet skema temporanja ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar bħala sussidju speċjali għall-kumpaniji milquta biex iżommu l-impjiegi. Din il-miżura hija limitata għal perjodu ta’ xahrejn, li jaf ma jkunx biżżejjed biex itaffi l-impatt tal-kriżi billi d-diffikultajiet jaf idumu aktar u jittardjaw biex jaslu f’xi setturi ekonomiċi. Il-pandemija tal-COVID-19 kompliet tiggrava d-diffikultajiet fl-għoti ta’ servizzi soċjali li jkunu disponibbli u li jinfelħu mill-pajjiż, inklużi s-servizzi ta’ kura fit-tul, speċjalment għall-anzjani, il-persuni b’diżabbiltà u min għandu introjtu baxx. Jekk jinżamm il-pjan biex jiġi żviluppat forniment integrat tas-servizzi soċjali u tas-saħħa, dan jgħin biex dawn l-isfidi jiġu trattati. Huwa importanti li jkun żgurat l-involviment sinifikattiv u f’waqtu tas-sħab soċjali fit-tfassil tal-proċess ta’ ħruġ u ta’ rkupru filwaqt li tissaħħaħ il-kapaċità tagħhom li jagħmlu dan.

| (19) | Il-kriżi tal-COVID-19 laqtet lill-kumpaniji tal-Estonja f’diversi setturi, iżda l-aktar li ntlaqtu kienu l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs). L-impatt negattiv tal-attivitajiet ekonomiċi kien xprunat mhux biss mir-restrizzjonijiet, iżda wkoll mid-domanda li naqset fis-swieq tal-esportazzjoni u mill-intoppi għall-katini ta’ valur mondjali. Il-miżuri ta’ sostenn għal-likwidità meħuda mill-Gvern huma mfassla biex jgħinu jtaffu l-impatt, iżda l-implimentazzjoni f’qasir żmien u effettiva tagħhom ser tkun fundamentali biex issostni lill-intrapriżi vijabbli fis-setturi kollha milquta filwaqt li tirfed ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Id-differimenti tat-taxxi kif ukoll il-moratorji fuq il-kreditu jistgħu wkoll jgħinu biex jittejjeb il-fluss tal-flus tal-SMEs. Barra minn hekk, il-proċess ta’ rkupru ser jiddependi fuq kemm l-investimenti ser ikunu mmirati sew. Il-kriżi attwali ħarġet fil-beraħ l-importanza ta’ soluzzjonijiet diġitali u innovattivi sabiex ir-rota tal-ekonomija tibqa’ ddur. Filwaqt li s-sistema tal-gvern elettroniku ħadmet sew, aktar diġitalizzazzjoni tal-SMEs iżżid ir-reżiljenza tagħhom u tgħin biex l-irkupru jitħaffef, u fi żmien medju dan iwassal għal gwadanji fil-produttività. F’dawn l-aħħar snin, l-ekonomija fl-intier tagħha saret dejjem aktar diġitalizzata. Madankollu, l-assorbiment tat-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni fil-manifattura sa issa sar b’pass kajman. Filwaqt li l-prestazzjoni kumplessiva tal-Estonja fl-innovazzjoni tjiebet fl-2019, il-livelli ta’ kapaċità u attività ta’ innovazzjoni bbażati fuq ir-riċerka fis-settur tan-negozju baqgħu baxxi. L-innovazzjoni bbażata fuq ir-riċerka u l-introduzzjoni ta’ soluzzjonijiet innovattivi fil-kumpaniji jistgħu jtejbu l-pożizzjoni kompetittiva tal-pajjiż u jagħtu spinta lill-ekonomija. Sabiex il-kumpaniji jiġu megħjuna biex jirkupraw mill-kriżi, ser ikun importanti li jiġi żgurat aċċess tajjeb għall-finanzjament, inkluż għall-finanzjament mill-bejgħ ta’ ishma għall-istart-ups. |
| --- | --- |

(19)

Il-kriżi tal-COVID-19 laqtet lill-kumpaniji tal-Estonja f’diversi setturi, iżda l-aktar li ntlaqtu kienu l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs). L-impatt negattiv tal-attivitajiet ekonomiċi kien xprunat mhux biss mir-restrizzjonijiet, iżda wkoll mid-domanda li naqset fis-swieq tal-esportazzjoni u mill-intoppi għall-katini ta’ valur mondjali. Il-miżuri ta’ sostenn għal-likwidità meħuda mill-Gvern huma mfassla biex jgħinu jtaffu l-impatt, iżda l-implimentazzjoni f’qasir żmien u effettiva tagħhom ser tkun fundamentali biex issostni lill-intrapriżi vijabbli fis-setturi kollha milquta filwaqt li tirfed ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Id-differimenti tat-taxxi kif ukoll il-moratorji fuq il-kreditu jistgħu wkoll jgħinu biex jittejjeb il-fluss tal-flus tal-SMEs. Barra minn hekk, il-proċess ta’ rkupru ser jiddependi fuq kemm l-investimenti ser ikunu mmirati sew. Il-kriżi attwali ħarġet fil-beraħ l-importanza ta’ soluzzjonijiet diġitali u innovattivi sabiex ir-rota tal-ekonomija tibqa’ ddur. Filwaqt li s-sistema tal-gvern elettroniku ħadmet sew, aktar diġitalizzazzjoni tal-SMEs iżżid ir-reżiljenza tagħhom u tgħin biex l-irkupru jitħaffef, u fi żmien medju dan iwassal għal gwadanji fil-produttività. F’dawn l-aħħar snin, l-ekonomija fl-intier tagħha saret dejjem aktar diġitalizzata. Madankollu, l-assorbiment tat-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni fil-manifattura sa issa sar b’pass kajman. Filwaqt li l-prestazzjoni kumplessiva tal-Estonja fl-innovazzjoni tjiebet fl-2019, il-livelli ta’ kapaċità u attività ta’ innovazzjoni bbażati fuq ir-riċerka fis-settur tan-negozju baqgħu baxxi. L-innovazzjoni bbażata fuq ir-riċerka u l-introduzzjoni ta’ soluzzjonijiet innovattivi fil-kumpaniji jistgħu jtejbu l-pożizzjoni kompetittiva tal-pajjiż u jagħtu spinta lill-ekonomija. Sabiex il-kumpaniji jiġu megħjuna biex jirkupraw mill-kriżi, ser ikun importanti li jiġi żgurat aċċess tajjeb għall-finanzjament, inkluż għall-finanzjament mill-bejgħ ta’ ishma għall-istart-ups.

| (20) | Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. Kif jidher partikolarment fil-Pjan Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima tagħha, it-tkabbir sostenibbli tal-Estonja jiddependi fuq il-progress fid-direzzjoni tad-dekarbonizzazzjoni permezz tat-tnaqqis tal-intensità tal-karbonju fis-setturi tal-enerġija, it-trasport u l-bini, ir-ristrutturar tal-industrija tax-shale bituminuż u t-titjib tal-produttività tar-riżorsi, inkluż l-implimentazzjoni tal-mudelli ta’ negozju tal-ekonomija ċirkolari. Il-produttività tar-riżorsi tal-Estonja hija waħda mill-aktar baxxi fl-Unjoni, filwaqt li l-livelli tal-konsum tal-enerġija huma ’l fuq mill-medja tal-UE. Li l-Estonja jkollha strateġija kumplessiva għal ekonomija ċirkolari bħala komplement għall-Pjan Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima jista’ jgħin it-transizzjoni għad-dekarbonizzazzjoni, inaqqas l-impatt ambjentali negattivi tal-industrija tax-shale bituminuż u jagħti spinta lill-ekonomija. Bħala pajjiż periferali b’densità ta’ popolazzjoni baxxa, sistema tat-trasport interkonnessa u li taħdem tajjeb hija kruċjali għall-attivitajiet ekonomiċi u l-esportazzjonijiet tal-Estonja. L-infrastruttura tat-trasport tal-Estonja qed tiffaċċa xi nuqqasijiet f’termini ta’ konnettività u sostenibbiltà. It-trasport bil-ferrovija u intermodali għadu mhux żviluppat biżżejjed. L-emissjonijiet tal-gassijiet serra mit-trasport bit-triq żdiedu f’dawn l-aħħar snin, u l-enerġija rinnovabbli fit-trasport għadha ma laħqitx il-miri nazzjonali. Il-proġett Rail Baltica u l-proġetti tal-interkonnessjoni tal-enerġija huma fost il-prijoritajiet ewlenin ta’ investiment tal-Estonja bit-tir li jitjiebu s-sikurezza u l-integrazzjoni tagħha fis-suq intern. Sabiex ikun hemm irkupru ekonomiku sostenibbli u jitnaqqsu l-inugwaljanzi reġjonali huwa essenzjali li jiġu promossi proġetti ta’ investiment li jqisu l-kunsiderazzjonijiet ambjentali u klimatiċi. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Estonja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni għal ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport tal-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lill-Estonja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(20)

Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. Kif jidher partikolarment fil-Pjan Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima tagħha, it-tkabbir sostenibbli tal-Estonja jiddependi fuq il-progress fid-direzzjoni tad-dekarbonizzazzjoni permezz tat-tnaqqis tal-intensità tal-karbonju fis-setturi tal-enerġija, it-trasport u l-bini, ir-ristrutturar tal-industrija tax-shale bituminuż u t-titjib tal-produttività tar-riżorsi, inkluż l-implimentazzjoni tal-mudelli ta’ negozju tal-ekonomija ċirkolari. Il-produttività tar-riżorsi tal-Estonja hija waħda mill-aktar baxxi fl-Unjoni, filwaqt li l-livelli tal-konsum tal-enerġija huma ’l fuq mill-medja tal-UE. Li l-Estonja jkollha strateġija kumplessiva għal ekonomija ċirkolari bħala komplement għall-Pjan Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima jista’ jgħin it-transizzjoni għad-dekarbonizzazzjoni, inaqqas l-impatt ambjentali negattivi tal-industrija tax-shale bituminuż u jagħti spinta lill-ekonomija. Bħala pajjiż periferali b’densità ta’ popolazzjoni baxxa, sistema tat-trasport interkonnessa u li taħdem tajjeb hija kruċjali għall-attivitajiet ekonomiċi u l-esportazzjonijiet tal-Estonja. L-infrastruttura tat-trasport tal-Estonja qed tiffaċċa xi nuqqasijiet f’termini ta’ konnettività u sostenibbiltà. It-trasport bil-ferrovija u intermodali għadu mhux żviluppat biżżejjed. L-emissjonijiet tal-gassijiet serra mit-trasport bit-triq żdiedu f’dawn l-aħħar snin, u l-enerġija rinnovabbli fit-trasport għadha ma laħqitx il-miri nazzjonali. Il-proġett Rail Baltica u l-proġetti tal-interkonnessjoni tal-enerġija huma fost il-prijoritajiet ewlenin ta’ investiment tal-Estonja bit-tir li jitjiebu s-sikurezza u l-integrazzjoni tagħha fis-suq intern. Sabiex ikun hemm irkupru ekonomiku sostenibbli u jitnaqqsu l-inugwaljanzi reġjonali huwa essenzjali li jiġu promossi proġetti ta’ investiment li jqisu l-kunsiderazzjonijiet ambjentali u klimatiċi. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Estonja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni għal ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport tal-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lill-Estonja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (21) | Is-settur bankarju tal-Estonja huwa kumplessivament sod iżda għad hemm riskji ta’ ħasil tal-flus. Filwaqt li ttieħdu miżuri biex jiġi limitat l-esponiment għar-riskju billi tnaqqsu d-depożiti mhux tar-residenti, il-valutazzjoni tar-riskju nazzjonali ma tkoprix prodotti oħra li jaf ikunu ta’ riskju, bħas-servizzi ta’ kustodja għall-klijenti mhux residenti. Aġġornament tal-valutazzjoni tar-riskju nazzjonali jiżgura l-identifikazzjoni adegwata tar-riskji u jagħti lok għall-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ mitigazzjoni meħtieġa. Filwaqt li ttieħdu azzjonijiet ta’ superviżjoni kontra l-banek u l-istituzzjonijiet ta’ pagament mhux konformi, hemm lok biex tittejjeb aktar l-effettività tas-superviżjoni u tal-infurzar. B’mod partikolari, għadu ma ġiex adottat sett ta’ atti leġislattivi biex jissaħħu l-qafas leġislattiv u l-konfiska u biex jiżdiedu s-sanzjonijiet amministrattivi. L-investigazzjonijiet dwar il-każijiet ta’ ħasil tal-flus mexjin bil-mod. Il-kapaċità tal-Awtorità Superviżorja Finanzjarja Estonjana ma ssaħħitx biżżejjed u l-approċċ abbażi tar-riskju fil-konfront tas-superviżjoni għadu ma ġiex implimentat għalkollox, b’mod partikolari fir-rigward tal-ispezzjonijiet tematiċi fuq il-post. L-iskambju tal-informazzjoni bejn l-Unità tal-Intelligence Finanzjarja u l-infurzar tal-liġi mhuwiex proattiv biżżejjed. |
| --- | --- |

(21)

Is-settur bankarju tal-Estonja huwa kumplessivament sod iżda għad hemm riskji ta’ ħasil tal-flus. Filwaqt li ttieħdu miżuri biex jiġi limitat l-esponiment għar-riskju billi tnaqqsu d-depożiti mhux tar-residenti, il-valutazzjoni tar-riskju nazzjonali ma tkoprix prodotti oħra li jaf ikunu ta’ riskju, bħas-servizzi ta’ kustodja għall-klijenti mhux residenti. Aġġornament tal-valutazzjoni tar-riskju nazzjonali jiżgura l-identifikazzjoni adegwata tar-riskji u jagħti lok għall-implimentazzjoni tal-miżuri ta’ mitigazzjoni meħtieġa. Filwaqt li ttieħdu azzjonijiet ta’ superviżjoni kontra l-banek u l-istituzzjonijiet ta’ pagament mhux konformi, hemm lok biex tittejjeb aktar l-effettività tas-superviżjoni u tal-infurzar. B’mod partikolari, għadu ma ġiex adottat sett ta’ atti leġislattivi biex jissaħħu l-qafas leġislattiv u l-konfiska u biex jiżdiedu s-sanzjonijiet amministrattivi. L-investigazzjonijiet dwar il-każijiet ta’ ħasil tal-flus mexjin bil-mod. Il-kapaċità tal-Awtorità Superviżorja Finanzjarja Estonjana ma ssaħħitx biżżejjed u l-approċċ abbażi tar-riskju fil-konfront tas-superviżjoni għadu ma ġiex implimentat għalkollox, b’mod partikolari fir-rigward tal-ispezzjonijiet tematiċi fuq il-post. L-iskambju tal-informazzjoni bejn l-Unità tal-Intelligence Finanzjarja u l-infurzar tal-liġi mhuwiex proattiv biżżejjed.

| (22) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu indirizzati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(22)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu indirizzati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (23) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri vvalutaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, l-Estonja ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(23)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri vvalutaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, l-Estonja ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (24) | Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, l-Estonja tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro. |
| --- | --- |

(24)

Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, l-Estonja tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro.

| (25) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Estonja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Estonja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Estonja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(25)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Estonja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Estonja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Estonja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (26) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (9) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt, |
| --- | --- |

(26)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (9) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Estonja tieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kondizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Issaħħaħ l-aċċessibbiltà u r-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa, inkluż billi tindirizza n-nuqqas ta’ ħaddiema tas-saħħa, it-tisħiħ tal-kura tas-saħħa primarja u tiżgura l-provvista ta’ prodotti mediċi kritiċi. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Issaħħaħ l-adegwatezza tas-salvagwardja tal-protezzjoni soċjali, inkluż billi twessa’ l-kopertura tal-benefiċċji għall-qgħad. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tikkonċentra l-investiment fuq il-bidla diġitali u t-transizzjoni ekoloġika, b’mod partikolari fuq id-diġitalizzazzjoni tal-kumpaniji, ir-riċerka u l-innovazzjoni, l-użu u l-produzzjoni b’mod nadif u effiċjenti tal-enerġija, l-effiċjenza fir-riżorsi, u t-trasport sostenibbli, li jikkontribwixxu għal dekarbonizzazzjoni progressiva tal-ekonomija. Tappoġġa l-kapaċità ta’ innovazzjoni tal-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju, u tiżgura biżżejjed aċċess għal finanzjament. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Iżżid l-isforzi biex tiżgura superviżjoni effettiva u infurzar tal-qafas kontra l-ħasil tal-flus. |
| --- | --- |

4.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi, (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 30.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  ĠU C 320, 10.9.2018, p. 24.

7

(8)  In-nefqa primarja netta tal-Gvern hija magħmula min-nefqa totali tal-Gvern mingħajr in-nefqa fuq l-imgħax, in-nefqa fuq programmi tal-Unjoni li huma korrisposti bis-sħiħ minn dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fuq in-nefqa tal-benefiċċji tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjata f’livell nazzjonali hija mifruxa tul perjodu ta’ erba’ snin. Il-miżuri ta’ dħul diskrezzjonali jew iż-żidiet tad-dħul b’mandat tal-liġi huma fatturati. Il-miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tal-nefqa huma esklużi.

8

(9)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

9

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/39 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/39

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Irlanda tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Irlanda tal-2020

(2020/C 282/07)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija identifikat lill-Irlanda bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija identifikat lill-Irlanda bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro.

| (2) | Ir-rapport speċifiku għall-Irlanda tal-2020 ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Irlanda fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Irlanda lejn il-miri nazzjonali tagħha ta’ Ewropa 2020. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha wkoll ġew ippubblikati fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha għall-konklużjoni li l-Irlanda għaddejja minn żbilanċi makroekonomiċi. Dawk l-iżbilanċi huma relatati, b’mod partikolari, ma’ stokks sinifikanti ta’ dejn pubbliku, dejn privat u obbligazzjonijiet esterni netti. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport speċifiku għall-Irlanda tal-2020 ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Irlanda fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Irlanda lejn il-miri nazzjonali tagħha ta’ Ewropa 2020. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha wkoll ġew ippubblikati fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha għall-konklużjoni li l-Irlanda għaddejja minn żbilanċi makroekonomiċi. Dawk l-iżbilanċi huma relatati, b’mod partikolari, ma’ stokks sinifikanti ta’ dejn pubbliku, dejn privat u obbligazzjonijiet esterni netti.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif prevista fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-evalwazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif prevista fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-evalwazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. L-Irlanda hija mħeġġa tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. L-Irlanda hija mħeġġa tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li ma jiġux distribwiti b’mod ugwali bejn ir-reġjuni minħabba xejriet ta’ speċjalizzazzjoni differenti. Dan jinvolvi riskju sostanzjali li jiżdiedu d-distakki reġjonali fl-Irlanda. Flimkien mar-riskju ta’ żarmar temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob risponsi ta’ politika mmirati. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li ma jiġux distribwiti b’mod ugwali bejn ir-reġjuni minħabba xejriet ta’ speċjalizzazzjoni differenti. Dan jinvolvi riskju sostanzjali li jiżdiedu d-distakki reġjonali fl-Irlanda. Flimkien mar-riskju ta’ żarmar temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob risponsi ta’ politika mmirati.

| (10) | L-Irlanda ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fil-21 ta’ April 2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħha fit-30 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew evalwati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

L-Irlanda ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fil-21 ta’ April 2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħha fit-30 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew evalwati fl-istess ħin.

| (11) | L-Irlanda bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġetta għar-regola tad-dejn. |
| --- | --- |

(11)

L-Irlanda bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġetta għar-regola tad-dejn.

| (12) | Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 0,4 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 7,4 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 4,1 % tal-PDG fl-2021. Wara li naqas għal 58,8 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG mistenni li jiżdied għal 69,1 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(12)

Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 0,4 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 7,4 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 4,1 % tal-PDG fl-2021. Wara li naqas għal 58,8 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG mistenni li jiżdied għal 69,1 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (13) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, l-Irlanda adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji kienu jammontaw għal 2,0 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu appoġġ għall-impjiegi u l-qgħad għal perjodu ta’ 12-il ġimgħa (madwar 1,4 % tal-PDG) u nfiq addizzjonali biex tiżdied il-kapaċità u l-aċċessibbiltà tas-sistema tal-kura tas-saħħa (madwar 0,6 % tal-PDG). Barra minn hekk, l-Irlanda ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jipprovdu appoġġ ta’ likwidità għan-negozji, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jistma li se jkun madwar 0,3 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu garanziji ta’ kreditu u diversi skemi ta’ self, is-sospensjoni ta’ interessi u penali għal ċerti pagamenti tard minn min iħaddem, is-sospensjoni ta’ attività ta’ infurzar ta’ dejn u l-ħlas ta’ waqfiet ta’ pagament sa tliet xhur fuq self ta’ negozju. Fit-2 ta’ Mejju 2020, il-Gvern ħabbar pakkett ġdid ta’ miżuri ta’ dejn u ta’ appoġġ għall-ekwità għan-negozji, li jammonta għal madwar 2 % tal-PDG, li ma ddaħħlux fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jew fit-tbassir tal-Kummissjoni. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet l-Irlanda huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(13)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, l-Irlanda adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji kienu jammontaw għal 2,0 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu appoġġ għall-impjiegi u l-qgħad għal perjodu ta’ 12-il ġimgħa (madwar 1,4 % tal-PDG) u nfiq addizzjonali biex tiżdied il-kapaċità u l-aċċessibbiltà tas-sistema tal-kura tas-saħħa (madwar 0,6 % tal-PDG). Barra minn hekk, l-Irlanda ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jipprovdu appoġġ ta’ likwidità għan-negozji, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jistma li se jkun madwar 0,3 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu garanziji ta’ kreditu u diversi skemi ta’ self, is-sospensjoni ta’ interessi u penali għal ċerti pagamenti tard minn min iħaddem, is-sospensjoni ta’ attività ta’ infurzar ta’ dejn u l-ħlas ta’ waqfiet ta’ pagament sa tliet xhur fuq self ta’ negozju. Fit-2 ta’ Mejju 2020, il-Gvern ħabbar pakkett ġdid ta’ miżuri ta’ dejn u ta’ appoġġ għall-ekwità għan-negozji, li jammonta għal madwar 2 % tal-PDG, li ma ddaħħlux fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jew fit-tbassir tal-Kummissjoni. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet l-Irlanda huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (14) | Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tal-Irlanda huwa mbassar li jkun ta’ -5,6 % tal-PDG fl-2020 u -2,9 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon ta’ dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa proġettat li jilħaq 66,4 % tal-PDG fl-2020 u 66,7 % tal-PDG fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tal-Irlanda huwa mbassar li jkun ta’ -5,6 % tal-PDG fl-2020 u -2,9 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon ta’ dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa proġettat li jilħaq 66,4 % tal-PDG fl-2020 u 66,7 % tal-PDG fl-2021.

| (15) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Irlanda qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx. |
| --- | --- |

(15)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Irlanda qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

| (16) | Il-pandemija tal-COVID-19 laqtet l-Irlanda b’mod qawwi fl-ewwel nofs tal-2020, u poġġiet is-sistema tas-saħħa taħt pressjoni estrema. L-Irlanda introduċiet miżuri urġenti biex issaħħaħ is-sistema tas-saħħa, kif ukoll miżuri ta’ konteniment, biex titnaqqas il-pandemija, li naqqsu sew l-attività ekonomika f’ċerti setturi. Barra minn hekk, il-Gvern introduċa firxa wiesgħa ta’ miżuri ekonomiċi biex jittaffew il-konsegwenzi tal-kriżi tal-COVID-19 kemm jista’ jkun. Dawn kienu jinkludu skema ta’ sussidju tal-pagi biex jipproteġu l-impjiegi, il-pagamenti tal-benefiċċji soċjali, il-projbizzjonijiet temporanji fuq iż-żidiet u l-iżgumbramenti tal-kera, kif ukoll miżuri ta’ likwidità u ta’ appoġġ ta’ kreditu għad-ditti. Għalkemm dawn il-miżuri għandhom l-għan li jnaqqsu x-xokk ekonomiku tal-pandemija, ir-riskju ta’ telf sinifikanti fil-produzzjoni, il-fallimenti u l-insolvenzi, u ż-żieda fil-qgħad u l-persuni fir-riskju tal-faqar, għadhom għoljin. |
| --- | --- |

(16)

Il-pandemija tal-COVID-19 laqtet l-Irlanda b’mod qawwi fl-ewwel nofs tal-2020, u poġġiet is-sistema tas-saħħa taħt pressjoni estrema. L-Irlanda introduċiet miżuri urġenti biex issaħħaħ is-sistema tas-saħħa, kif ukoll miżuri ta’ konteniment, biex titnaqqas il-pandemija, li naqqsu sew l-attività ekonomika f’ċerti setturi. Barra minn hekk, il-Gvern introduċa firxa wiesgħa ta’ miżuri ekonomiċi biex jittaffew il-konsegwenzi tal-kriżi tal-COVID-19 kemm jista’ jkun. Dawn kienu jinkludu skema ta’ sussidju tal-pagi biex jipproteġu l-impjiegi, il-pagamenti tal-benefiċċji soċjali, il-projbizzjonijiet temporanji fuq iż-żidiet u l-iżgumbramenti tal-kera, kif ukoll miżuri ta’ likwidità u ta’ appoġġ ta’ kreditu għad-ditti. Għalkemm dawn il-miżuri għandhom l-għan li jnaqqsu x-xokk ekonomiku tal-pandemija, ir-riskju ta’ telf sinifikanti fil-produzzjoni, il-fallimenti u l-insolvenzi, u ż-żieda fil-qgħad u l-persuni fir-riskju tal-faqar, għadhom għoljin.

| (17) | Qabel il-pandemija tal-COVID-19, l-isptarijiet kienu diġà qed jaħdmu qrib il-kapaċità sħiħa u r-rata ta’ okkupazzjoni tas-sodod għall-kura akuta hija fost l-ogħla fil-pajjiżi tal-OECD. Dan kien prinċipalment minħabba n-nuqqas ta’ aċċess universali għall-kura primarja u dipendenza sinifikanti fuq il-kura fl-isptar. L-isfidi rigward ir-reklutaġġ u ż-żamma kienu wasslu għal nuqqasijiet fil-forza tax-xogħol tal-infermiera f’ċerti reġjuni u sptarijiet. Il-kura fid-dar fit-tul ma ngħatatx u kienet nieqsa minn intitolament statutorju, b’politiki li jinċentivaw l-użu tal-kura istituzzjonali. Il-COVID-19 poġġiet pressjoni bla preċedent fuq is-sistema tal-kura tas-saħħa. Ġew stabbiliti miżuri ta’ emerġenza f’waqthom biex tiżdied il-kapaċità tal-isptar u biex jiġu pprovduti servizzi temporanji u universali ta’ kura tas-saħħa. Madankollu, fiż-żmien medju, l-Irlanda għad trid tindirizza l-effiċjenza, il-flessibbiltà, ir-reżiljenza u l-aċċessibbiltà strutturali limitati tas-sistema tal-kura tas-saħħa tagħha. Ir-riforma ambizzjuża ta’ Sláintecare tippjana li tikseb riżultati f’sistema tas-saħħa li tkun aċċessibbli b’mod universali u li tkun sostenibbli. Madankollu, il-pjanijiet għall-implimentazzjoni tagħha jeħtieġ li jittejbu, f’termini ta’ stadji importanti, li jispjegaw il-progress fl-aċċess għall-kura primarja pubblika matul il-perjodu ta’ implimentazzjoni, sakemm tinkiseb kopertura universali. Id-definizzjoni ta’ stadji importanti u skadenzi ċari u qafas ta’ monitoraġġ sod jista’ jikkontribwixxi għall-implimentazzjoni f’waqtha ta’ kopertura universali. L-implimentazzjoni tar-riformi tal-kura fit-tul, fosthom modi ġodda ta’ ħidma fil-komunità permezz ta’ appoġġ għall-kura fid-dar u r-riorganizzazzjoni tar-riżorsi tal-infermiera, jistgħu jirrikjedu rendikont tal-faċilitajiet eżistenti, projezzjonijiet għal tkabbir futur fid-domanda, u analiżi proporzjonata tad-distakk, segwita minn pjan għat-twassil. |
| --- | --- |

(17)

Qabel il-pandemija tal-COVID-19, l-isptarijiet kienu diġà qed jaħdmu qrib il-kapaċità sħiħa u r-rata ta’ okkupazzjoni tas-sodod għall-kura akuta hija fost l-ogħla fil-pajjiżi tal-OECD. Dan kien prinċipalment minħabba n-nuqqas ta’ aċċess universali għall-kura primarja u dipendenza sinifikanti fuq il-kura fl-isptar. L-isfidi rigward ir-reklutaġġ u ż-żamma kienu wasslu għal nuqqasijiet fil-forza tax-xogħol tal-infermiera f’ċerti reġjuni u sptarijiet. Il-kura fid-dar fit-tul ma ngħatatx u kienet nieqsa minn intitolament statutorju, b’politiki li jinċentivaw l-użu tal-kura istituzzjonali. Il-COVID-19 poġġiet pressjoni bla preċedent fuq is-sistema tal-kura tas-saħħa. Ġew stabbiliti miżuri ta’ emerġenza f’waqthom biex tiżdied il-kapaċità tal-isptar u biex jiġu pprovduti servizzi temporanji u universali ta’ kura tas-saħħa. Madankollu, fiż-żmien medju, l-Irlanda għad trid tindirizza l-effiċjenza, il-flessibbiltà, ir-reżiljenza u l-aċċessibbiltà strutturali limitati tas-sistema tal-kura tas-saħħa tagħha. Ir-riforma ambizzjuża ta’ Sláintecare tippjana li tikseb riżultati f’sistema tas-saħħa li tkun aċċessibbli b’mod universali u li tkun sostenibbli. Madankollu, il-pjanijiet għall-implimentazzjoni tagħha jeħtieġ li jittejbu, f’termini ta’ stadji importanti, li jispjegaw il-progress fl-aċċess għall-kura primarja pubblika matul il-perjodu ta’ implimentazzjoni, sakemm tinkiseb kopertura universali. Id-definizzjoni ta’ stadji importanti u skadenzi ċari u qafas ta’ monitoraġġ sod jista’ jikkontribwixxi għall-implimentazzjoni f’waqtha ta’ kopertura universali. L-implimentazzjoni tar-riformi tal-kura fit-tul, fosthom modi ġodda ta’ ħidma fil-komunità permezz ta’ appoġġ għall-kura fid-dar u r-riorganizzazzjoni tar-riżorsi tal-infermiera, jistgħu jirrikjedu rendikont tal-faċilitajiet eżistenti, projezzjonijiet għal tkabbir futur fid-domanda, u analiżi proporzjonata tad-distakk, segwita minn pjan għat-twassil.

| (18) | Skont it-tbassir tar-rebbiegħa tal-2020 tal-Kummissjoni, il-qgħad huwa mistenni li jiżdied għal 7,4 % fl-2020 u jonqos bi ftit għal 7 % fl-2021. Il-Gvern għamel użu sinifikanti mill-politika ta’ appoġġ għad-dħul u l-impjiegi biex iwieġeb għall-pandemija, b’mod partikolari skemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar, li jenħtieġ li jkomplu jiġu implimentati malajr. L-iskemi jeħtieġ li jiġu rieżaminati u jenħtieġ li jiġu estiżi jekk meħtieġ biex jgħinu lin-nies iżommu l-impjieg tagħhom jew biex jitmantna d-dħul. L-għadd relattivament għoli ta’ nies li jgħixu f’unitajiet domestiċi b’intensità baxxa ta’ xogħol jitlob li jsiru aktar sforzi biex jitrawmu strateġiji ta’ attivazzjoni individwalizzati. L-isfidi li qed tiffaċċja l-Irlanda fir-rigward tal-kwalità u tal-appoġġ għall-faqar u għall-impjiegi, inkluż għal persuni b’diżabilità, għadhom hemm u x’aktarx se jiġu aggravati mill-pandemija. F’kooperazzjoni mas-sħab soċjali, il-kuntest attwali jappella biex jitkomplew l-isforzi ta’ titjib tal-ħiliet u ta’ taħriġ mill-ġdid sabiex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet li qed jinbidlu tas-suq tax-xogħol u biex titħejja t-tranżizzjoni tal-forza tax-xogħol għall-klima, l-enerġija u l-ekonomija ċirkolari. Nuqqasijiet ta’ ħiliet ġew identifikati fis-settur tad-djar, iżda oħrajn huma mistennija li jitfaċċaw hekk kif it-transizzjoni tkompli tevolvi. Fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19, huwa essenzjali li jiġi żgurat li d-diġitalizzazzjoni tal-edukazzjoni u tax-xogħol ma żżidx l-inugwaljanzi soċjali u edukattivi. |
| --- | --- |

(18)

Skont it-tbassir tar-rebbiegħa tal-2020 tal-Kummissjoni, il-qgħad huwa mistenni li jiżdied għal 7,4 % fl-2020 u jonqos bi ftit għal 7 % fl-2021. Il-Gvern għamel użu sinifikanti mill-politika ta’ appoġġ għad-dħul u l-impjiegi biex iwieġeb għall-pandemija, b’mod partikolari skemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar, li jenħtieġ li jkomplu jiġu implimentati malajr. L-iskemi jeħtieġ li jiġu rieżaminati u jenħtieġ li jiġu estiżi jekk meħtieġ biex jgħinu lin-nies iżommu l-impjieg tagħhom jew biex jitmantna d-dħul. L-għadd relattivament għoli ta’ nies li jgħixu f’unitajiet domestiċi b’intensità baxxa ta’ xogħol jitlob li jsiru aktar sforzi biex jitrawmu strateġiji ta’ attivazzjoni individwalizzati. L-isfidi li qed tiffaċċja l-Irlanda fir-rigward tal-kwalità u tal-appoġġ għall-faqar u għall-impjiegi, inkluż għal persuni b’diżabilità, għadhom hemm u x’aktarx se jiġu aggravati mill-pandemija. F’kooperazzjoni mas-sħab soċjali, il-kuntest attwali jappella biex jitkomplew l-isforzi ta’ titjib tal-ħiliet u ta’ taħriġ mill-ġdid sabiex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet li qed jinbidlu tas-suq tax-xogħol u biex titħejja t-tranżizzjoni tal-forza tax-xogħol għall-klima, l-enerġija u l-ekonomija ċirkolari. Nuqqasijiet ta’ ħiliet ġew identifikati fis-settur tad-djar, iżda oħrajn huma mistennija li jitfaċċaw hekk kif it-transizzjoni tkompli tevolvi. Fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19, huwa essenzjali li jiġi żgurat li d-diġitalizzazzjoni tal-edukazzjoni u tax-xogħol ma żżidx l-inugwaljanzi soċjali u edukattivi.

| (19) | Il-Gvern implimenta diversi miżuri biex jappoġġa l-provvista tad-djar, li kkontribwew għal żieda fit-tlestijiet annwali ta’ akkomodazzjoni bi kważi 57 % fis-sentejn sa Settembru 2019. Flimkien ma’ għodod makroprudenzjali effettivi, dan jidher li għen biex titrażżan l-inflazzjoni tal-prezzijiet tad-djar. Madankollu, it-tlestijiet tad-djar għadhom ma jlaħħqux mad-domanda. L-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni hija problema għal ħafna unitajiet domestiċi u l-inflazzjoni fis-settur tal-kiri għadha għolja b’mod persistenti. Infrastruttura mtejba, flimkien ma’ ppjanar spazjali, tista’ tkun faċilitatur kritiku għat-titjib tal-provvista tad-djar. Barra minn hekk, is-soluzzjoni ta’ nuqqasijiet amministrattivi fl-imposta fil-post vakanti tista’ fl-aħħar mill-aħħar tgħin biex ittejjeb l-affordabbiltà tad-djar fi żmien medju. In-nuqqasijiet fil-provvista tad-djar soċjali għadhom sfida sinifikanti fir-rigward tat-trawwim tal-inklużjoni, inkluż għal dawk l-aktar vulnerabbli. Il-miżuri ta’ politika reċenti aċċelleraw il-provvista ta’ akkomodazzjoni soċjali, iżda kien għad hemm madwar 68 700 unità domestika f’listi ta’ stennija ta’ akkomodazzjoni soċjali fl-Irlanda f’Ġunju 2019. Huma meħtieġa aktar sforzi biex jiġu koperti l-ħtiġijiet tal-unitajiet domestiċi li jifdal fuq il-lista ta’ stennija attwali u ta’ applikanti ġodda potenzjali. Mill-madwar 10 000 persuna mingħajr dar irreġistrati fl-Irlanda, 3 500 minnhom huma tfal. Dan iqajjem tħassib dwar ir-riskji potenzjali ta’ inugwaljanzi, faqar u esklużjoni soċjali approfonditi. Il-ġenituri waħedhom bit-tfal huma fost il-gruppi l-aktar milquta mill-problema ta’ persuni mingħajr dar. Jippersistu distakki reġjonali u urbani sostanzjali, fejn 69 % tal-adulti mingħajr dar kollha huma kkonċentrati fiż-żona tal-madwar ta’ Dublin. |
| --- | --- |

(19)

Il-Gvern implimenta diversi miżuri biex jappoġġa l-provvista tad-djar, li kkontribwew għal żieda fit-tlestijiet annwali ta’ akkomodazzjoni bi kważi 57 % fis-sentejn sa Settembru 2019. Flimkien ma’ għodod makroprudenzjali effettivi, dan jidher li għen biex titrażżan l-inflazzjoni tal-prezzijiet tad-djar. Madankollu, it-tlestijiet tad-djar għadhom ma jlaħħqux mad-domanda. L-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni hija problema għal ħafna unitajiet domestiċi u l-inflazzjoni fis-settur tal-kiri għadha għolja b’mod persistenti. Infrastruttura mtejba, flimkien ma’ ppjanar spazjali, tista’ tkun faċilitatur kritiku għat-titjib tal-provvista tad-djar. Barra minn hekk, is-soluzzjoni ta’ nuqqasijiet amministrattivi fl-imposta fil-post vakanti tista’ fl-aħħar mill-aħħar tgħin biex ittejjeb l-affordabbiltà tad-djar fi żmien medju. In-nuqqasijiet fil-provvista tad-djar soċjali għadhom sfida sinifikanti fir-rigward tat-trawwim tal-inklużjoni, inkluż għal dawk l-aktar vulnerabbli. Il-miżuri ta’ politika reċenti aċċelleraw il-provvista ta’ akkomodazzjoni soċjali, iżda kien għad hemm madwar 68 700 unità domestika f’listi ta’ stennija ta’ akkomodazzjoni soċjali fl-Irlanda f’Ġunju 2019. Huma meħtieġa aktar sforzi biex jiġu koperti l-ħtiġijiet tal-unitajiet domestiċi li jifdal fuq il-lista ta’ stennija attwali u ta’ applikanti ġodda potenzjali. Mill-madwar 10 000 persuna mingħajr dar irreġistrati fl-Irlanda, 3 500 minnhom huma tfal. Dan iqajjem tħassib dwar ir-riskji potenzjali ta’ inugwaljanzi, faqar u esklużjoni soċjali approfonditi. Il-ġenituri waħedhom bit-tfal huma fost il-gruppi l-aktar milquta mill-problema ta’ persuni mingħajr dar. Jippersistu distakki reġjonali u urbani sostanzjali, fejn 69 % tal-adulti mingħajr dar kollha huma kkonċentrati fiż-żona tal-madwar ta’ Dublin.

| (20) | Is-sistema bankarja domestika hija sors importanti ta’ likwidità għal ditti Irlandiżi. Aċċess f’waqtu għal self jista’ jkun ta’ sfida għal intrapriżi żgħar u medji (SMEs) u dawk mingħajr kollateral jew relazzjoni eżistenti mal-mutwanti. L-awtoritajiet Irlandiżi u l-banek introduċew għadd ta’ miżuri biex itaffu d-diffikultajiet finanzjarji li jħabbtu wiċċhom magħhom in-negozji u l-unitajiet domestiċi. Huwa importanti li dawn il-miżuri jipprovdu l-likwidità meħtieġa u jrawmu soluzzjonijiet ta’ ristrutturar sostenibbli għal dawk li jissellfu li d-diffikultajiet finanzjarji tagħhom huma marbuta strettament mat-tifqigħa, u li għalhekk huma mistennija jirritornaw għall-vijabbiltà wara perjodu ta’ transizzjoni. Approċċ bilanċjat bħal dan biss jista’ jgħin lin-negozji u lill-familji jegħlbu l-isfidi temporanji mingħajr ma jixxekklu l-profittabbiltà (diġà dgħajfa) u l-progress naxxenti li għamlet l-Irlanda f’dawn l-aħħar snin fit-titjib tal-istabbiltà finanzjarja tas-settur bankarju tagħha. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. |
| --- | --- |

(20)

Is-sistema bankarja domestika hija sors importanti ta’ likwidità għal ditti Irlandiżi. Aċċess f’waqtu għal self jista’ jkun ta’ sfida għal intrapriżi żgħar u medji (SMEs) u dawk mingħajr kollateral jew relazzjoni eżistenti mal-mutwanti. L-awtoritajiet Irlandiżi u l-banek introduċew għadd ta’ miżuri biex itaffu d-diffikultajiet finanzjarji li jħabbtu wiċċhom magħhom in-negozji u l-unitajiet domestiċi. Huwa importanti li dawn il-miżuri jipprovdu l-likwidità meħtieġa u jrawmu soluzzjonijiet ta’ ristrutturar sostenibbli għal dawk li jissellfu li d-diffikultajiet finanzjarji tagħhom huma marbuta strettament mat-tifqigħa, u li għalhekk huma mistennija jirritornaw għall-vijabbiltà wara perjodu ta’ transizzjoni. Approċċ bilanċjat bħal dan biss jista’ jgħin lin-negozji u lill-familji jegħlbu l-isfidi temporanji mingħajr ma jixxekklu l-profittabbiltà (diġà dgħajfa) u l-progress naxxenti li għamlet l-Irlanda f’dawn l-aħħar snin fit-titjib tal-istabbiltà finanzjarja tas-settur bankarju tagħha. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju.

| (21) | Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu ffinanzjati b’mod aktar qawwi fil-bidu, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Il-bidu mill-ġdid tal-ekonomija jenħtieġ li l-Irlanda tagħmel progress fir-rigward tal-investimenti ambizzjużi tagħha fl-ambjent, il-klima, l-enerġija u l-infrastruttura. Sa issa, l-Irlanda għadha lura biex tindirizza d-dekarbonizzazzjoni. L-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra fit-trasport u fil-bini huma għoljin u baqgħu f’xejra li qed tiżdied. L-Irlanda mhijiex se tilħaq il-miri tal-effiċjenza enerġetika u tal-enerġija rinnovabbli għall-2020. L-Irlanda tiddependi fuq l-importazzjonijiet tal-enerġija u hija fost l-Istati Membri bl-ogħla prezzijiet għall-elettriku, li jista’ jkollu impatt negattiv kemm fuq l-ambjent kif ukoll fuq il-kompetittività tan-negozju. It-trasformazzjoni tal-Irlanda f’ekonomija newtrali għall-klima se teħtieġ investiment privat u pubbliku mdaqqas, fuq perjodu ta’ żmien sostnut, fl-enerġija rinnovabbli, fl-infrastruttura tal-elettriku, fl-effiċjenza enerġetika u fit-trasport sostenibbli, fost oħrajn. Il-Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Klima jikkostitwixxi inizjattiva kredibbli biex treġġa’ lura t-trajettorja tal-emissjonijiet. Se tkun meħtieġa implimentazzjoni effettiva u sostnuta tal-politiki u l-miżuri tagħha biex l-ambizzjoni twassal għal riżultati konkreti. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Irlanda tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorju kopert mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lill-Irlanda tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(21)

Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu ffinanzjati b’mod aktar qawwi fil-bidu, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Il-bidu mill-ġdid tal-ekonomija jenħtieġ li l-Irlanda tagħmel progress fir-rigward tal-investimenti ambizzjużi tagħha fl-ambjent, il-klima, l-enerġija u l-infrastruttura. Sa issa, l-Irlanda għadha lura biex tindirizza d-dekarbonizzazzjoni. L-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra fit-trasport u fil-bini huma għoljin u baqgħu f’xejra li qed tiżdied. L-Irlanda mhijiex se tilħaq il-miri tal-effiċjenza enerġetika u tal-enerġija rinnovabbli għall-2020. L-Irlanda tiddependi fuq l-importazzjonijiet tal-enerġija u hija fost l-Istati Membri bl-ogħla prezzijiet għall-elettriku, li jista’ jkollu impatt negattiv kemm fuq l-ambjent kif ukoll fuq il-kompetittività tan-negozju. It-trasformazzjoni tal-Irlanda f’ekonomija newtrali għall-klima se teħtieġ investiment privat u pubbliku mdaqqas, fuq perjodu ta’ żmien sostnut, fl-enerġija rinnovabbli, fl-infrastruttura tal-elettriku, fl-effiċjenza enerġetika u fit-trasport sostenibbli, fost oħrajn. Il-Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Klima jikkostitwixxi inizjattiva kredibbli biex treġġa’ lura t-trajettorja tal-emissjonijiet. Se tkun meħtieġa implimentazzjoni effettiva u sostnuta tal-politiki u l-miżuri tagħha biex l-ambizzjoni twassal għal riżultati konkreti. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Irlanda tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorju kopert mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lill-Irlanda tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (22) | L-isforzi tal-Irlanda biex tnaqqas id-distakk fil-produttività bejn is-setturi barranin u dawk domestiċi tagħha għadhom kajmana. L-appoġġ dirett permezz ta’ Fond ta’ Innovazzjoni għal Teknoloġija Fixkiela għal kooperazzjoni bejn ditti u ċentri pubbliċi ta’ riċerka, pereżempju permezz ta’ proġetti kollaborattivi bejn l-industrija – inklużi l-SMEs – u l-korpi ta’ riċerka huwa milqugħ. Għalkemm l-Irlanda tipprovdi ammont relattivament għoli ta’ appoġġ pubbliku lill-kumpaniji, dan l-appoġġ huwa prinċipalment implimentat permezz ta’ skema ta’ kreditu ta’ taxxa għar-riċerka u l-iżvilupp. Filwaqt li bidliet reċenti fil-baġit tal-2020 jagħmlu l-kreditu ta’ taxxa aktar attraenti għall-SMEs, dan għandu t-tendenza li jkun ta’ benefiċċju għal ditti multinazzjonali akbar. Il-qafas għall-Irlanda ta’ Impjiegi Futuri jidentifika miżuri ewlenin li jistgħu jgħinu biex jiġu indirizzati d-dgħufijiet tal-ekonomija domestika, speċjalment l-inizjattivi biex tissaħħaħ il-produttività tad-ditti domestiċi, b’mod partikolari l-SMEs. Huwa importanti li dawn il-miżuri jiġu implimentati b’mod effettiv. Il-kriżi enfasizzat ukoll il-ħtiġijiet ta’ diġitalizzazzjoni tal-SMEs, relatati b’mod partikolari ma’ soluzzjonijiet ta’ xogħol mill-bogħod, it-taħriġ tal-ħaddiema u s-sigurtà ċibernetika. L-infrastruttura diġitali hija essenzjali biex tingħata spinta lill-produttività tal-SMEs u tiġi promossa l-intraprenditorija. Il-broadband ultraveloċi huwa disponibbli biss għal 5 % tal-bini rurali, ferm anqas mill-medja tal-Unjoni ta’ 29 %, u l-Irlanda hija wkoll waħda mill-Istati Membri l-aktar għaljin għal broadband fiss. Billi l-kuntratt ġie ffirmat għal investiment pubbliku kbir skont il-Pjan Nazzjonali tal-Broadband biex jiġu indirizzati n-nuqqasijiet fl-infrastruttura, huwa għalhekk importanti li jsir monitoraġġ mill-qrib u tiġi żgurata l-implimentazzjoni f’waqtha tal-introduzzjoni tan-network tal-broadband ultraveloċi appoġġat pubblikament, speċjalment f’żoni rurali. |
| --- | --- |

(22)

L-isforzi tal-Irlanda biex tnaqqas id-distakk fil-produttività bejn is-setturi barranin u dawk domestiċi tagħha għadhom kajmana. L-appoġġ dirett permezz ta’ Fond ta’ Innovazzjoni għal Teknoloġija Fixkiela għal kooperazzjoni bejn ditti u ċentri pubbliċi ta’ riċerka, pereżempju permezz ta’ proġetti kollaborattivi bejn l-industrija – inklużi l-SMEs – u l-korpi ta’ riċerka huwa milqugħ. Għalkemm l-Irlanda tipprovdi ammont relattivament għoli ta’ appoġġ pubbliku lill-kumpaniji, dan l-appoġġ huwa prinċipalment implimentat permezz ta’ skema ta’ kreditu ta’ taxxa għar-riċerka u l-iżvilupp. Filwaqt li bidliet reċenti fil-baġit tal-2020 jagħmlu l-kreditu ta’ taxxa aktar attraenti għall-SMEs, dan għandu t-tendenza li jkun ta’ benefiċċju għal ditti multinazzjonali akbar. Il-qafas għall-Irlanda ta’ Impjiegi Futuri jidentifika miżuri ewlenin li jistgħu jgħinu biex jiġu indirizzati d-dgħufijiet tal-ekonomija domestika, speċjalment l-inizjattivi biex tissaħħaħ il-produttività tad-ditti domestiċi, b’mod partikolari l-SMEs. Huwa importanti li dawn il-miżuri jiġu implimentati b’mod effettiv. Il-kriżi enfasizzat ukoll il-ħtiġijiet ta’ diġitalizzazzjoni tal-SMEs, relatati b’mod partikolari ma’ soluzzjonijiet ta’ xogħol mill-bogħod, it-taħriġ tal-ħaddiema u s-sigurtà ċibernetika. L-infrastruttura diġitali hija essenzjali biex tingħata spinta lill-produttività tal-SMEs u tiġi promossa l-intraprenditorija. Il-broadband ultraveloċi huwa disponibbli biss għal 5 % tal-bini rurali, ferm anqas mill-medja tal-Unjoni ta’ 29 %, u l-Irlanda hija wkoll waħda mill-Istati Membri l-aktar għaljin għal broadband fiss. Billi l-kuntratt ġie ffirmat għal investiment pubbliku kbir skont il-Pjan Nazzjonali tal-Broadband biex jiġu indirizzati n-nuqqasijiet fl-infrastruttura, huwa għalhekk importanti li jsir monitoraġġ mill-qrib u tiġi żgurata l-implimentazzjoni f’waqtha tal-introduzzjoni tan-network tal-broadband ultraveloċi appoġġat pubblikament, speċjalment f’żoni rurali.

| (23) | L-indirizzar tal-ippjanar aggressiv tat-taxxa huwa essenzjali biex jittejbu l-effiċjenza u l-ġustizzja tas-sistemi tat-taxxa, kif rikonoxxut fir-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro tal-2020. L-effetti sekondarji ta’ strateġiji tal-ippjanar aggressiv tat-taxxa mill-kontribwenti bejn l-Istati Membri jirrikjedu azzjoni koordinata ta’ politiki nazzjonali biex jikkomplementaw il-leġislazzjoni tal-Unjoni. L-Irlanda ħadet passi biex tindirizza l-prattiki ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa billi implimentat inizjattivi internazzjonali u Ewropej li kienet bi qbil magħhom u ħadet xi miżuri addizzjonali fil-livell nazzjonali. Madankollu, il-livell għoli ta’ royalties u pagamenti tal-imgħax bħala perċentwal tal-PDG jissuġġerixxi li r-regoli tat-taxxa tal-Irlanda huma użati minn kumpaniji li jinvolvu ruħhom f’ippjanar aggressiv tat-taxxa, u l-effettività tal-miżuri nazzjonali se jkollha tiġi vvalutata. It-twessigħ tal-bażi għat-taxxa jagħmel id-dħul aktar reżiljenti għaċ-ċaqliq ekonomiku u x-xokkijiet idjosinkratiċi u jsaħħaħ il-funzjonament tal-istabbilizzaturi awtomatiċi. Il-konċentrazzjoni għolja ta’ taxxi korporattivi, bl-ogħla 10 ditti li jirrappreżentaw 45 % tat-taxxi korporattivi, il-volatilità u n-natura tranżitorja tagħhom, flimkien mas-sehem li qed jiżdied tagħhom fit-total tad-dħul mit-taxxa (rekord ta’ 18,7 % fl-2018) jissottolinjaw ir-riskji li wieħed jistrieħ b’mod eċċessiv fuq dan id-dħul għall-finanzjament ta’ nefqa kurrenti permanenti. |
| --- | --- |

(23)

L-indirizzar tal-ippjanar aggressiv tat-taxxa huwa essenzjali biex jittejbu l-effiċjenza u l-ġustizzja tas-sistemi tat-taxxa, kif rikonoxxut fir-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro tal-2020. L-effetti sekondarji ta’ strateġiji tal-ippjanar aggressiv tat-taxxa mill-kontribwenti bejn l-Istati Membri jirrikjedu azzjoni koordinata ta’ politiki nazzjonali biex jikkomplementaw il-leġislazzjoni tal-Unjoni. L-Irlanda ħadet passi biex tindirizza l-prattiki ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa billi implimentat inizjattivi internazzjonali u Ewropej li kienet bi qbil magħhom u ħadet xi miżuri addizzjonali fil-livell nazzjonali. Madankollu, il-livell għoli ta’ royalties u pagamenti tal-imgħax bħala perċentwal tal-PDG jissuġġerixxi li r-regoli tat-taxxa tal-Irlanda huma użati minn kumpaniji li jinvolvu ruħhom f’ippjanar aggressiv tat-taxxa, u l-effettività tal-miżuri nazzjonali se jkollha tiġi vvalutata. It-twessigħ tal-bażi għat-taxxa jagħmel id-dħul aktar reżiljenti għaċ-ċaqliq ekonomiku u x-xokkijiet idjosinkratiċi u jsaħħaħ il-funzjonament tal-istabbilizzaturi awtomatiċi. Il-konċentrazzjoni għolja ta’ taxxi korporattivi, bl-ogħla 10 ditti li jirrappreżentaw 45 % tat-taxxi korporattivi, il-volatilità u n-natura tranżitorja tagħhom, flimkien mas-sehem li qed jiżdied tagħhom fit-total tad-dħul mit-taxxa (rekord ta’ 18,7 % fl-2018) jissottolinjaw ir-riskji li wieħed jistrieħ b’mod eċċessiv fuq dan id-dħul għall-finanzjament ta’ nefqa kurrenti permanenti.

| (24) | Minkejja l-isforzi biex issaħħaħ il-qafas tagħha għall-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus (AML), l-Irlanda għadha qed tiffaċċja riskji minħabba l-ekonomija tagħha li hija orjentata internazzjonalment, li tinvolvi dħul sinifikanti ta’ investimenti diretti barranin, u l-preżenza ta’ strutturi legali kumplessi ma’ sponsors barranin. Il-valutazzjoni tar-riskju nazzjonali ġiet riveduta biex tirrifletti aħjar l-esponiment għar-riskju reali tal-professjonisti involuti fil-forniment tas-servizzi għall-kumpaniji u għat-trusts. Fehim inadegwat ta’ skopertura għar-riskju minn dawn il-professjonisti jirriżulta f’rapportar baxx ta’ tranżazzjonijiet suspettużi. L-intensità tas-superviżjoni mhijiex adegwata biex tirrimedja dawn il-kwistjonijiet u ma tistrieħx fuq approċċ ibbażat fuq ir-riskju, u dan ifixkel l-effikaċja tal-qafas għall-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus. Ġie stabbilit reġistru nazzjonali ta’ sidien benefiċjarji għad-ditti, li jillimita s-segretezza u jidentifika s-sidien benefiċjarji. Il-kwalità tal-informazzjoni pprovduta u l-effikaċja tar-reġistru jenħtieġ li jiġu mmonitorjati matul iż-żmien. |
| --- | --- |

(24)

Minkejja l-isforzi biex issaħħaħ il-qafas tagħha għall-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus (AML), l-Irlanda għadha qed tiffaċċja riskji minħabba l-ekonomija tagħha li hija orjentata internazzjonalment, li tinvolvi dħul sinifikanti ta’ investimenti diretti barranin, u l-preżenza ta’ strutturi legali kumplessi ma’ sponsors barranin. Il-valutazzjoni tar-riskju nazzjonali ġiet riveduta biex tirrifletti aħjar l-esponiment għar-riskju reali tal-professjonisti involuti fil-forniment tas-servizzi għall-kumpaniji u għat-trusts. Fehim inadegwat ta’ skopertura għar-riskju minn dawn il-professjonisti jirriżulta f’rapportar baxx ta’ tranżazzjonijiet suspettużi. L-intensità tas-superviżjoni mhijiex adegwata biex tirrimedja dawn il-kwistjonijiet u ma tistrieħx fuq approċċ ibbażat fuq ir-riskju, u dan ifixkel l-effikaċja tal-qafas għall-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus. Ġie stabbilit reġistru nazzjonali ta’ sidien benefiċjarji għad-ditti, li jillimita s-segretezza u jidentifika s-sidien benefiċjarji. Il-kwalità tal-informazzjoni pprovduta u l-effikaċja tar-reġistru jenħtieġ li jiġu mmonitorjati matul iż-żmien.

| (25) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(25)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (26) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, l-Irlanda ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(26)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, l-Irlanda ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (27) | Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, l-Irlanda tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro. |
| --- | --- |

(27)

Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, l-Irlanda tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro.

| (28) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew 2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Irlanda u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Irlanda fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Irlanda, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(28)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew 2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Irlanda u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Irlanda fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Irlanda, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (29) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt. |
| --- | --- |

(29)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

| (30) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1), (2) u (4), |
| --- | --- |

(30)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1), (2) u (4),

B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Irlanda tieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fi żmien medju u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Ittejjeb l-aċċessibbiltà tas-sistema tas-saħħa u ssaħħaħ ir-reżiljenza tagħha, inkluż billi twieġeb għall-ħtiġijiet tal-forza tax-xogħol fil-qasam tas-saħħa u tiżgura kopertura universali għall-kura primarja. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Tappoġġa l-impjieg permezz tal-iżvilupp ta’ ħiliet. Tindirizza r-riskju ta’ distakk diġitali, inkluż fis-settur tal-edukazzjoni. Iżżid il-provvista ta’ akkomodazzjoni soċjali u affordabbli. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tkompli tipprovdi appoġġ lill-kumpaniji, b’mod partikolari lill-SMEs, speċjalment permezz ta’ miżuri li jiżguraw il-likwidità tagħhom. Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. L-investiment jiffoka fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq il-produzzjoni nadifa u effiċjenti u l-użu tal-enerġija, it-trasport pubbliku sostenibbli, il-provvista u t-trattament tal-ilma, ir-riċerka u l-innovazzjoni u l-infrastruttura diġitali. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Twessa’ l-bażi għat-taxxa. Tieħu aktar azzjoni biex tindirizza karatteristiċi tas-sistema tat-taxxa li jiffaċilitaw l-ippjanar aggressiv tat-taxxa, inkluż fuq pagamenti ’l barra. Tiżgura superviżjoni u infurzar effettivi tal-qafas għall-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus f’dak li għandu x’jaqsam ma’ professjonisti li jipprovdu servizzi ta’ trust u ta’ kumpaniji. |
| --- | --- |

4.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 35.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa tal-COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

7

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/46 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/46

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Greċja tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Greċja tal-2020

(2020/C 282/08)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih identifikat il-Greċja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha ssir analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih identifikat il-Greċja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha ssir analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro.

| (2) | Ir-rapport tal-pajjiż tal-2020 għall-Greċja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Dan ivvaluta l-progress li għamlet il-Greċja biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3), (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019”) u l-progress tal-Greċja biex tilħaq il-miri nazzjonali tagħha tal-Ewropa 2020. Ir-rapport kien jinkludi wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha wkoll ġew ippubblikati fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li l-Greċja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi eċċessivi. B’mod partikolari, l-iżbilanċi identifikati huma relatati mad-dejn pubbliku għoli, mas-self improduttiv għoli fil-karti tal-bilanċ tal-banek u mas-settur estern, f’kuntest ta’ tkabbir potenzjali li għadu baxx u rata għolja ta’ qgħad. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport tal-pajjiż tal-2020 għall-Greċja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Dan ivvaluta l-progress li għamlet il-Greċja biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3), (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019”) u l-progress tal-Greċja biex tilħaq il-miri nazzjonali tagħha tal-Ewropa 2020. Ir-rapport kien jinkludi wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha wkoll ġew ippubblikati fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li l-Greċja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi eċċessivi. B’mod partikolari, l-iżbilanċi identifikati huma relatati mad-dejn pubbliku għoli, mas-self improduttiv għoli fil-karti tal-bilanċ tal-banek u mas-settur estern, f’kuntest ta’ tkabbir potenzjali li għadu baxx u rata għolja ta’ qgħad.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet lill-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu ta’ żmien medju, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu ta’ żmien medju. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet lill-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu ta’ żmien medju, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu ta’ żmien medju. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għall-impriżi u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għall-impriżi u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Greċja hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Greċja hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar ir-reġjuni Griegi minħabba profili differenti ta’ speċjalizzazzjoni, b’mod partikolari f’reġjuni li jiddependu ħafna mit-turiżmu u b’mod aktar ġenerali minn attività kummerċjali f’kuntatt dirett mal-konsumaturi. Dan jinvolvi riskju sostanzjali li jkomplu jikbru d-disparitajiet reġjonali u territorjali fil-Greċja, u tiġi aggravata t-tendenza diġà osservata ta’ tkabbir fid-disparitajiet bejn il-belt kapitali u b’mod partikolari r-reġjuni insulari u muntanjużi li komplew jintensifikaw matul is-snin tal-kriżi finanzjarja. Flimkien mar-riskju li l-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri jiddeterjora temporanjament, is-sitwazzjoni attwali tappella għal tweġibiet ta’ politika mmirati. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar ir-reġjuni Griegi minħabba profili differenti ta’ speċjalizzazzjoni, b’mod partikolari f’reġjuni li jiddependu ħafna mit-turiżmu u b’mod aktar ġenerali minn attività kummerċjali f’kuntatt dirett mal-konsumaturi. Dan jinvolvi riskju sostanzjali li jkomplu jikbru d-disparitajiet reġjonali u territorjali fil-Greċja, u tiġi aggravata t-tendenza diġà osservata ta’ tkabbir fid-disparitajiet bejn il-belt kapitali u b’mod partikolari r-reġjuni insulari u muntanjużi li komplew jintensifikaw matul is-snin tal-kriżi finanzjarja. Flimkien mar-riskju li l-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri jiddeterjora temporanjament, is-sitwazzjoni attwali tappella għal tweġibiet ta’ politika mmirati.

| (10) | Fit-30 ta’ April 2020, il-Greċja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2020 kif ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tagħha tal-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

Fit-30 ta’ April 2020, il-Greċja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2020 kif ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tagħha tal-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (11) | Il-Greċja bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġetta għar-regola tad-dejn. |
| --- | --- |

(11)

Il-Greċja bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġetta għar-regola tad-dejn.

| (12) | Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 1,5 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 4,7 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 0,2 % tal-PDG fl-2021. Wara li naqas għal 176,6 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG mistenni li jiżdied għal 188,8 % fl-2020, filwaqt li jerġa’ jaqa’ għal 176,8 % fl-2021, skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Hemm riskji sottostanti għall-projezzjonijiet baġitarji, jiġifieri l-kawża pendenti u l-obbligi ta’ servizz pubbliku. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(12)

Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 1,5 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 4,7 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 0,2 % tal-PDG fl-2021. Wara li naqas għal 176,6 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG mistenni li jiżdied għal 188,8 % fl-2020, filwaqt li jerġa’ jaqa’ għal 176,8 % fl-2021, skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Hemm riskji sottostanti għall-projezzjonijiet baġitarji, jiġifieri l-kawża pendenti u l-obbligi ta’ servizz pubbliku. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (13) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Greċja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji kienu jammontaw għal 5,4 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu s-sostenn ekonomiku temporanju lill-ħaddiema bil-paga, lil dawk li jaħdmu għal rashom, lill-impriżi individwali u lil ċerti professjonijiet liberi milqutin mill-pandemija, il-pagament ta’ avvanzi ripagabbli lil dawk il-kumpaniji li naqsilhom il-fatturat, il-pagament tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għal dawk l-impjegati li ssospendewlhom il-kuntratti ta’ xogħol tagħhom, id-differiment fiskali u tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali fosthom skemi ta’ rati fiskali ta’ mill-inqas tliet xhur għal kull kumpanija, kull min jaħdem għal rasu u kull ħaddiem bil-paga li ntlaqtu mill-pandemija tal-COVID-19, sussidju tar-rata tal-imgħax fuq is-self lill-impriżi żgħar u ta’ daqs medju (“SMEs”) u nefqa ogħla fuq is-saħħa. Barra minn hekk, il-Greċja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, ser jikkontribwixxu fl-għoti ta’ appoġġ ta’ likwidità lill-impriżi. Dawn il-miżuri jinkludu l-forniment ta’ kollateral fi flus bħala appoġġ għas-self mill-banek, imqassam mill-Hellenic Development Bank. Madankollu, it-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni tqis id-differimenti fiskali kollha bħala miżuri ta’ likwidità mingħajr impatt baġitarju negattiv fl-2020. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet il-Greċja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu ta’ żmien medju, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu ta’ żmien medju. |
| --- | --- |

(13)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Greċja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji kienu jammontaw għal 5,4 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu s-sostenn ekonomiku temporanju lill-ħaddiema bil-paga, lil dawk li jaħdmu għal rashom, lill-impriżi individwali u lil ċerti professjonijiet liberi milqutin mill-pandemija, il-pagament ta’ avvanzi ripagabbli lil dawk il-kumpaniji li naqsilhom il-fatturat, il-pagament tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għal dawk l-impjegati li ssospendewlhom il-kuntratti ta’ xogħol tagħhom, id-differiment fiskali u tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali fosthom skemi ta’ rati fiskali ta’ mill-inqas tliet xhur għal kull kumpanija, kull min jaħdem għal rasu u kull ħaddiem bil-paga li ntlaqtu mill-pandemija tal-COVID-19, sussidju tar-rata tal-imgħax fuq is-self lill-impriżi żgħar u ta’ daqs medju (“SMEs”) u nefqa ogħla fuq is-saħħa. Barra minn hekk, il-Greċja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, ser jikkontribwixxu fl-għoti ta’ appoġġ ta’ likwidità lill-impriżi. Dawn il-miżuri jinkludu l-forniment ta’ kollateral fi flus bħala appoġġ għas-self mill-banek, imqassam mill-Hellenic Development Bank. Madankollu, it-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni tqis id-differimenti fiskali kollha bħala miżuri ta’ likwidità mingħajr impatt baġitarju negattiv fl-2020. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet il-Greċja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu ta’ żmien medju, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu ta’ żmien medju.

| (14) | Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni skont politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Greċja huwa previst għal 6,4 % tal-PDG fl-2020 u 2,1 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż huwa pprojettat li jilħaq il-196,4 % tal-PDG fl-2020 u l-182,6 % fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni skont politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Greċja huwa previst għal 6,4 % tal-PDG fl-2020 u 2,1 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż huwa pprojettat li jilħaq il-196,4 % tal-PDG fl-2020 u l-182,6 % fl-2021.

| (15) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba n-nuqqas ta’ konformità tal-Greċja mar-regola tad-dejn fl-2019 u dwar il-ksur projettat tal-limitu tad-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. Kollox ma’ kollox, l-analiżi tal-Kummissjoni tissuġġerixxi li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 huwa ssodisfat, filwaqt li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. |
| --- | --- |

(15)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba n-nuqqas ta’ konformità tal-Greċja mar-regola tad-dejn fl-2019 u dwar il-ksur projettat tal-limitu tad-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. Kollox ma’ kollox, l-analiżi tal-Kummissjoni tissuġġerixxi li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 huwa ssodisfat, filwaqt li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat.

| (16) | Fir-rigward tal-pandemija tal-COVID-19, ir-rispons f’waqtu tal-Greċja u l-infurzar tar-restrizzjonijiet jidhru li huma kors ta’ azzjoni effiċjenti, kif jixhed l-għadd pjuttost baxx ta’ infezzjonijiet ikkonfermati sa issa. Madankollu, l-impatt ekonomiku tal-kriżi tal-COVID-19 mistenni li jkun gravi, billi meta mqabbla ma’ pajjiżi oħra tal-UE l-Greċja tiddependi ħafna fuq is-setturi tat-turiżmu u tat-trasport. Fis-settur tat-turiżmu, il-Greċja tista’ titlef sehem kbir mid-dħul meta mqabbel mal-2019. It-turiżmu huwa l-aktar esportazzjoni ta’ servizz importanti tal-ekonomija Griega u kien jirrappreżenta 45 % tal-esportazzjonijiet ta’ servizzi. Barra minn hekk, huwa mistenni li anki s-settur tat-trasport marittimu, li jammonta għal 40 % tal-esportazzjonijiet ta’ servizzi, ikun milqut minn tnaqqis fid-domanda hekk kif il-kummerċ dinji jnaqqas ir-ritmu minħabba l-pandemija. Minħabba l-miżuri ta’ konfinament, it-tnaqqis fl-introjtu disponibbli, u ż-żieda fil-qgħad, huwa mistenni li jkun hemm tnaqqis sinifikanti fid-domanda domestika. |
| --- | --- |

(16)

Fir-rigward tal-pandemija tal-COVID-19, ir-rispons f’waqtu tal-Greċja u l-infurzar tar-restrizzjonijiet jidhru li huma kors ta’ azzjoni effiċjenti, kif jixhed l-għadd pjuttost baxx ta’ infezzjonijiet ikkonfermati sa issa. Madankollu, l-impatt ekonomiku tal-kriżi tal-COVID-19 mistenni li jkun gravi, billi meta mqabbla ma’ pajjiżi oħra tal-UE l-Greċja tiddependi ħafna fuq is-setturi tat-turiżmu u tat-trasport. Fis-settur tat-turiżmu, il-Greċja tista’ titlef sehem kbir mid-dħul meta mqabbel mal-2019. It-turiżmu huwa l-aktar esportazzjoni ta’ servizz importanti tal-ekonomija Griega u kien jirrappreżenta 45 % tal-esportazzjonijiet ta’ servizzi. Barra minn hekk, huwa mistenni li anki s-settur tat-trasport marittimu, li jammonta għal 40 % tal-esportazzjonijiet ta’ servizzi, ikun milqut minn tnaqqis fid-domanda hekk kif il-kummerċ dinji jnaqqas ir-ritmu minħabba l-pandemija. Minħabba l-miżuri ta’ konfinament, it-tnaqqis fl-introjtu disponibbli, u ż-żieda fil-qgħad, huwa mistenni li jkun hemm tnaqqis sinifikanti fid-domanda domestika.

| (17) | Iffaċċjata mit-tifqigħa tal-COVID-19, il-Greċja attivat il-pjan nazzjonali tagħha tal-pandemija u malajr daħħlet fis-seħħ sett ta’ miżuri bla preċedent, fosthom kwarantina u tbegħid soċjali stretti, speċjalment għal dawk suspettati li kellhom xi kuntatt ma’ persuni infettati mill-virus. L-awtoritajiet adottaw firxa wiesgħa ta’ miżuri biex fl-2020 itaffu l-impatt ekonomiku u soċjali sa 10,5 % tal-PDG. Il-miżuri jinvolvu 5 % tal-PDG f’ miżuri fiskali b’impatt baġitarju nett ta’ 3,7 % tal-PDG u 1,9 % tal-PDG addizzjonali ta’ differimenti fiskali temporanju u ta’ kollateral fi flus għall-banek kummerċjali, li jistgħu jipprovdu sa 3,6 % tal-PDG ta’ self ġdid addizzjonali. Is-settur tal-kura tas-saħħa pubblika rċieva somma ta’ darba ta’ EUR 273 miljun li ser tkopri, pereżempju, ir-reklutaġġ ta’2 000 membru tal-persunal addizzjonali fis-settur tal-kura tas-saħħa, ix-xiri ta’ tagħmir u provvisti relatati mas-saħħa, u t-tisħiħ tal-iskrinjar. |
| --- | --- |

(17)

Iffaċċjata mit-tifqigħa tal-COVID-19, il-Greċja attivat il-pjan nazzjonali tagħha tal-pandemija u malajr daħħlet fis-seħħ sett ta’ miżuri bla preċedent, fosthom kwarantina u tbegħid soċjali stretti, speċjalment għal dawk suspettati li kellhom xi kuntatt ma’ persuni infettati mill-virus. L-awtoritajiet adottaw firxa wiesgħa ta’ miżuri biex fl-2020 itaffu l-impatt ekonomiku u soċjali sa 10,5 % tal-PDG. Il-miżuri jinvolvu 5 % tal-PDG f’ miżuri fiskali b’impatt baġitarju nett ta’ 3,7 % tal-PDG u 1,9 % tal-PDG addizzjonali ta’ differimenti fiskali temporanju u ta’ kollateral fi flus għall-banek kummerċjali, li jistgħu jipprovdu sa 3,6 % tal-PDG ta’ self ġdid addizzjonali. Is-settur tal-kura tas-saħħa pubblika rċieva somma ta’ darba ta’ EUR 273 miljun li ser tkopri, pereżempju, ir-reklutaġġ ta’2 000 membru tal-persunal addizzjonali fis-settur tal-kura tas-saħħa, ix-xiri ta’ tagħmir u provvisti relatati mas-saħħa, u t-tisħiħ tal-iskrinjar.

| (18) | Sabiex is-sistema tal-kura tas-saħħa tkun tista’ tkompli tittratta l-pandemija tal-COVID-19, jenħtieġ li jsir titjib fil-kapaċità, l-aċċessibbiltà u r-reżiljenza tagħha. Il-pagamenti diretti għas-servizzi tas-saħħa privati, u l-pagamenti informali - li huma marbuta mill-qrib mal-ġestjoni ineffiċjenti tal-isptarijiet - għadhom għoljin. Dan iwassal għal inugwaljanzi. L-aċċess għadu problema, u l-ħtiġijiet tal-kura tas-saħħa mhux issodisfati awtodikjarati huma fost l-ogħla fl-Unjoni, b’differenzi kbar bejn il-gruppi ta’ redditu u l-istatus ta’ impjieg. Ma sarux biżżejjed testijiet tal-mezzi lill-kopagamenti biex jiġu protetti l-gruppi vulnerabbli. Dan huwa aggravat mill-provvista żejda u għaldaqstant il-konsum żejjed ta’ mediċini ħafna drabi eċċessivament għaljin. Biex tittratta dan, il-Greċja qed timplimenta riforma ambizzjuża tal-kura primarja biex tipprovdi aċċess għal servizzi essenzjali ta’ kwalità fiż-żmien qasir, u sistema komprensiva bbażata fuq il-kustodja għall-popolazzjoni kollha fi żmien twil. Indikazzjonijiet bikrija jissuġġerixxu li dan huwa essenzjali għall-protezzjoni taċ-ċittadini u biex jiġi kkontrollat it-tixrid tal-virus, filwaqt li jiġi żgurat li s-sistema tista’ tiġi applikata sal-limitu massimu tagħha biex il-pazjenti jiġu ttrattati skont il-ħtiġijiet tagħhom. Għad trid tinstab soluzzjoni sostenibbli għall-infiq fuq is-saħħa, billi s-sostenibbiltà fiskali hija fil-biċċa l-kbira ggarantita minn sistema ta’ rkupru dejjem aktar taħt pressjoni minħabba miżuri strutturali insuffiċjenti. Minkejja xi azzjonijiet inkoraġġanti li ttieħdu dan l-aħħar, l-akkwist ċentralizzat għadu dgħajjef. Fl-2018, l-infiq pubbliku fuq is-saħħa kien ’l isfel mill-medja tal-Unjoni, anki bl-inklużjoni tal-valur tal-irkupru li jżid madwar 1 % tal-PDG. Hemm bżonn ta’ li tiżdied l-effiċjenza flimkien ma’ aktar riżorsi finanzjarji biex jittejbu l-effikaċja, l-aċċessibbiltà u r-reżiljenza ġenerali tas-sistema tas-saħħa. |
| --- | --- |

(18)

Sabiex is-sistema tal-kura tas-saħħa tkun tista’ tkompli tittratta l-pandemija tal-COVID-19, jenħtieġ li jsir titjib fil-kapaċità, l-aċċessibbiltà u r-reżiljenza tagħha. Il-pagamenti diretti għas-servizzi tas-saħħa privati, u l-pagamenti informali - li huma marbuta mill-qrib mal-ġestjoni ineffiċjenti tal-isptarijiet - għadhom għoljin. Dan iwassal għal inugwaljanzi. L-aċċess għadu problema, u l-ħtiġijiet tal-kura tas-saħħa mhux issodisfati awtodikjarati huma fost l-ogħla fl-Unjoni, b’differenzi kbar bejn il-gruppi ta’ redditu u l-istatus ta’ impjieg. Ma sarux biżżejjed testijiet tal-mezzi lill-kopagamenti biex jiġu protetti l-gruppi vulnerabbli. Dan huwa aggravat mill-provvista żejda u għaldaqstant il-konsum żejjed ta’ mediċini ħafna drabi eċċessivament għaljin. Biex tittratta dan, il-Greċja qed timplimenta riforma ambizzjuża tal-kura primarja biex tipprovdi aċċess għal servizzi essenzjali ta’ kwalità fiż-żmien qasir, u sistema komprensiva bbażata fuq il-kustodja għall-popolazzjoni kollha fi żmien twil. Indikazzjonijiet bikrija jissuġġerixxu li dan huwa essenzjali għall-protezzjoni taċ-ċittadini u biex jiġi kkontrollat it-tixrid tal-virus, filwaqt li jiġi żgurat li s-sistema tista’ tiġi applikata sal-limitu massimu tagħha biex il-pazjenti jiġu ttrattati skont il-ħtiġijiet tagħhom. Għad trid tinstab soluzzjoni sostenibbli għall-infiq fuq is-saħħa, billi s-sostenibbiltà fiskali hija fil-biċċa l-kbira ggarantita minn sistema ta’ rkupru dejjem aktar taħt pressjoni minħabba miżuri strutturali insuffiċjenti. Minkejja xi azzjonijiet inkoraġġanti li ttieħdu dan l-aħħar, l-akkwist ċentralizzat għadu dgħajjef. Fl-2018, l-infiq pubbliku fuq is-saħħa kien ’l isfel mill-medja tal-Unjoni, anki bl-inklużjoni tal-valur tal-irkupru li jżid madwar 1 % tal-PDG. Hemm bżonn ta’ li tiżdied l-effiċjenza flimkien ma’ aktar riżorsi finanzjarji biex jittejbu l-effikaċja, l-aċċessibbiltà u r-reżiljenza ġenerali tas-sistema tas-saħħa.

| (19) | Hemm bżonn ta’ miżuri li jtaffu l-impatt tal-kriżi tal-COVID-19 fuq il-ħaddiema u fuq l-impriżi. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni li jiżdied għal 19,9 % fl-2020 u jirkupra għal 16,8 % fl-2021. Il-Greċja diġà introduċiet skema temporanja li ttaffi l-kost lavorattiv għall-impriżi li l-operat tagħhom ġie sospiż jew milqut ħafna, filwaqt li tipproteġi l-kuntratti tal-impjieg u tipprovdi appoġġ għall-introjtu lill-ħaddiema milquta. Madankollu, l-implimentazzjoni ta’ skema komprensiva ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar tipprovdi soluzzjoni aktar sostenibbli u flessibbli u l-awtoritajiet ħadu passi f’dik id-direzzjoni, billi adottaw l-iskema ta’ appoġġ għall-impjieg SYN-ERGASIA li għandha tiġi introdotta mill-15 ta’ Ġunju sal-15 ta’ Ottubru 2020. Skema bħal din tkun tippermetti li l-impriżi japplikaw tnaqqis fis-sigħat tax-xogħol b’mod modulat, li jikkorrispondi għal-livell li fih l-attivitajiet tagħhom ikunu ġew ristretti, filwaqt li jiġi ppreservat l-operat tal-industriji, u jiġi evitat li sensji temporanji jsiru strutturali. L-espansjoni tal-arranġamenti flessibbli tax-xogħol, bħat-telexogħol, li s’issa fil-Greċja kienu limitati meta mqabbla ma’ pajjiżi oħra tal-UE, jgħinu wkoll biex tiġi ppreservata l-attività ekonomika u l-impjiegi matul il-konfinament u t-tbegħid soċjali. |
| --- | --- |

(19)

Hemm bżonn ta’ miżuri li jtaffu l-impatt tal-kriżi tal-COVID-19 fuq il-ħaddiema u fuq l-impriżi. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni li jiżdied għal 19,9 % fl-2020 u jirkupra għal 16,8 % fl-2021. Il-Greċja diġà introduċiet skema temporanja li ttaffi l-kost lavorattiv għall-impriżi li l-operat tagħhom ġie sospiż jew milqut ħafna, filwaqt li tipproteġi l-kuntratti tal-impjieg u tipprovdi appoġġ għall-introjtu lill-ħaddiema milquta. Madankollu, l-implimentazzjoni ta’ skema komprensiva ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar tipprovdi soluzzjoni aktar sostenibbli u flessibbli u l-awtoritajiet ħadu passi f’dik id-direzzjoni, billi adottaw l-iskema ta’ appoġġ għall-impjieg SYN-ERGASIA li għandha tiġi introdotta mill-15 ta’ Ġunju sal-15 ta’ Ottubru 2020. Skema bħal din tkun tippermetti li l-impriżi japplikaw tnaqqis fis-sigħat tax-xogħol b’mod modulat, li jikkorrispondi għal-livell li fih l-attivitajiet tagħhom ikunu ġew ristretti, filwaqt li jiġi ppreservat l-operat tal-industriji, u jiġi evitat li sensji temporanji jsiru strutturali. L-espansjoni tal-arranġamenti flessibbli tax-xogħol, bħat-telexogħol, li s’issa fil-Greċja kienu limitati meta mqabbla ma’ pajjiżi oħra tal-UE, jgħinu wkoll biex tiġi ppreservata l-attività ekonomika u l-impjiegi matul il-konfinament u t-tbegħid soċjali.

| (20) | Hemm ir-riskju li l-kriżi tal-COVID-19 terġa’ taggrava s-sitwazzjoni soċjali ta’ partijiet kbar tal-popolazzjoni u tkabbar l-inugwaljanza fl-introjtu. Qabel it-tifqigħa tal-pandemija, il-parti tal-popolazzjoni Griega fir-riskju tal-faqar jew tal-esklużjoni soċjali kienet għadha waħda mill-ogħla fl-Unjoni, bit-tfal u l-persuni fl-età tax-xogħol f’riskju akbar minn dawk ta’ età akbar. Il-faqar fost dawk li jaħdmu, l-aċċess għal akkomodazzjoni affordabbli u l-faqar enerġetiku wkoll kienu preokkupazzjonijiet sinifikanti. Sabiex ittaffi l-impatt tal-kriżi, ser ikun kruċjali li l-Greċja tipprovdi sostituzzjoni adegwata tal-introjtu għall-ħaddiema kollha milquta u għal dawk kollha li jaħdmu għal rashom, inklużi dawk li qed jiffaċċaw diskrepanzi fl-aċċess għall-protezzjoni soċjali. Ser ikun ukoll importanti li jingħata appoġġ lil dawk l-aktar vulnerabbli, fosthom il-ħaddiema inattivi u dawk mhux iddikjarati, billi jissaħħu ix-xbieki tas-sikurezza soċjali. B’żieda fl-għadd ta’ dawk li x’aktarx jibdew jiddependu mix-xbieki ta’ sikurezza bażiċi, ser ikun importanti li titjieb l-adegwatezza tal-appoġġ minimu għall-introjtu. L-aċċess komprensiv għas-servizzi soċjali huwa meħtieġ għall-gruppi l-aktar fil-bżonn u vulnerabbli, inklużi l-persuni b’diżabbiltà, ir-refuġjati u l-applikanti għall-ażil. Barra minn hekk, is-servizzi ta’ kura fit-tul mhumiex żviluppati biżżejjed. Jenħtieġ ukoll li l-Greċja tippromwovi tal-aċċess għal akkomodazzjoni affordabbli, speċjalment għall-familji li huma fir-riskju tal-faqar, pereżempju billi tintroduċi skema li tassisti lill-proprjetarji vulnerabbli li għandhom ipoteka. |
| --- | --- |

(20)

Hemm ir-riskju li l-kriżi tal-COVID-19 terġa’ taggrava s-sitwazzjoni soċjali ta’ partijiet kbar tal-popolazzjoni u tkabbar l-inugwaljanza fl-introjtu. Qabel it-tifqigħa tal-pandemija, il-parti tal-popolazzjoni Griega fir-riskju tal-faqar jew tal-esklużjoni soċjali kienet għadha waħda mill-ogħla fl-Unjoni, bit-tfal u l-persuni fl-età tax-xogħol f’riskju akbar minn dawk ta’ età akbar. Il-faqar fost dawk li jaħdmu, l-aċċess għal akkomodazzjoni affordabbli u l-faqar enerġetiku wkoll kienu preokkupazzjonijiet sinifikanti. Sabiex ittaffi l-impatt tal-kriżi, ser ikun kruċjali li l-Greċja tipprovdi sostituzzjoni adegwata tal-introjtu għall-ħaddiema kollha milquta u għal dawk kollha li jaħdmu għal rashom, inklużi dawk li qed jiffaċċaw diskrepanzi fl-aċċess għall-protezzjoni soċjali. Ser ikun ukoll importanti li jingħata appoġġ lil dawk l-aktar vulnerabbli, fosthom il-ħaddiema inattivi u dawk mhux iddikjarati, billi jissaħħu ix-xbieki tas-sikurezza soċjali. B’żieda fl-għadd ta’ dawk li x’aktarx jibdew jiddependu mix-xbieki ta’ sikurezza bażiċi, ser ikun importanti li titjieb l-adegwatezza tal-appoġġ minimu għall-introjtu. L-aċċess komprensiv għas-servizzi soċjali huwa meħtieġ għall-gruppi l-aktar fil-bżonn u vulnerabbli, inklużi l-persuni b’diżabbiltà, ir-refuġjati u l-applikanti għall-ażil. Barra minn hekk, is-servizzi ta’ kura fit-tul mhumiex żviluppati biżżejjed. Jenħtieġ ukoll li l-Greċja tippromwovi tal-aċċess għal akkomodazzjoni affordabbli, speċjalment għall-familji li huma fir-riskju tal-faqar, pereżempju billi tintroduċi skema li tassisti lill-proprjetarji vulnerabbli li għandhom ipoteka.

| (21) | Il-kriżi ta’ COVID-19 waqqfet l-iżviluppi pożittivi tas-suq tax-xogħol osservati f’dawn l-aħħar snin, u għal darb’oħra, il-qgħad mistenni li jiżdied. Biex tappoġġa rkupru robust tal-impjiegi fil-perjodu ta’ wara l-kriżi, il-Greċja għandha bżonn tlesti riformi biex iżżid l-effettività tal-politiki biex in-nies isibu x-xogħol, b’mod partikolari l-programmi ta’ taħriġ. Iż-żieda fil-kapaċità tas-servizz pubbliku tal-impjiegi biex jingħata appoġġ kontinwu u individwalizzat lil dawk li qed ifittxu x-xogħol ser tkun kruċjali. Jeħtieġ li l-Greċja tagħti attenzjoni partikolari liż-żgħażagħ u lin-nisa, li huma aktar milquta minn nuqqas ta’ opportunitajiet ta’ impjieg u ta’ taħriġ. Hemm ukoll lok għal titjib fid-djalogu soċjali, billi jingħata appoġġ lill-involviment attiv u sinifikanti tas-sħab soċjali fit-tfassil tal-politika, inkluż fit-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ miżuri biex jiġu indirizzati l-impatti tal-kriżi tal-COVID-19. Jenħtieġ li l-Gvern jiffoka l-isforzi tiegħu fuq it-titjib tal-kompetenzi bażiċi għal kulħadd, inkluż il-ħiliet diġitali. Ser ikun essenzjali li jiġu indirizzati riżultati fqar fil-qasam tal-edukazzjoni, li jittejbu l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali, u li jiżdied it-tagħlim għall-adulti. Biex jitnaqqas l-ispariġġ fil-ħiliet u jitħaffef l-irkupru tas-suq tax-xogħol, huwa essenzjali li titjieb il-kwalità tal-edukazzjoni u tat-taħriġ u tiżdied ir-rilevanza tagħhom għas-suq tax-xogħol. |
| --- | --- |

(21)

Il-kriżi ta’ COVID-19 waqqfet l-iżviluppi pożittivi tas-suq tax-xogħol osservati f’dawn l-aħħar snin, u għal darb’oħra, il-qgħad mistenni li jiżdied. Biex tappoġġa rkupru robust tal-impjiegi fil-perjodu ta’ wara l-kriżi, il-Greċja għandha bżonn tlesti riformi biex iżżid l-effettività tal-politiki biex in-nies isibu x-xogħol, b’mod partikolari l-programmi ta’ taħriġ. Iż-żieda fil-kapaċità tas-servizz pubbliku tal-impjiegi biex jingħata appoġġ kontinwu u individwalizzat lil dawk li qed ifittxu x-xogħol ser tkun kruċjali. Jeħtieġ li l-Greċja tagħti attenzjoni partikolari liż-żgħażagħ u lin-nisa, li huma aktar milquta minn nuqqas ta’ opportunitajiet ta’ impjieg u ta’ taħriġ. Hemm ukoll lok għal titjib fid-djalogu soċjali, billi jingħata appoġġ lill-involviment attiv u sinifikanti tas-sħab soċjali fit-tfassil tal-politika, inkluż fit-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ miżuri biex jiġu indirizzati l-impatti tal-kriżi tal-COVID-19. Jenħtieġ li l-Gvern jiffoka l-isforzi tiegħu fuq it-titjib tal-kompetenzi bażiċi għal kulħadd, inkluż il-ħiliet diġitali. Ser ikun essenzjali li jiġu indirizzati riżultati fqar fil-qasam tal-edukazzjoni, li jittejbu l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali, u li jiżdied it-tagħlim għall-adulti. Biex jitnaqqas l-ispariġġ fil-ħiliet u jitħaffef l-irkupru tas-suq tax-xogħol, huwa essenzjali li titjieb il-kwalità tal-edukazzjoni u tat-taħriġ u tiżdied ir-rilevanza tagħhom għas-suq tax-xogħol.

| (22) | Sa mill-bidu tar-rispons tiegħu għat-tifqigħa tal-COVID-19, prijorità tal-Gvern ġustament kienet li jipprovdi appoġġ ta’ likwidità sostenibbli, inkluż kapital operatorju, lill-impriżi milqutin, speċjalment l-SMEs u l-mikrointrapriżi, partikolarment permezz ta’ self u garanziji. Skont il-qafas temporanju tal-għajnuna mill-Istat, il-Greċja introduċiet tliet skemi biex iżżid il-likwidità tal-kapital tal-impriżi, jiġifieri: (i) skema ta’ kopertura li tkopri l-avvanzi rimborżabbli; (ii) skema ta’ kollateral fi flus biex tkopri s-self bankarju; u (iii) skema ta’ sussidju tar-rata tal-imgħax għas-self attwali. Huwa importanti li f’dan il-proċess, is-settur bankarju jissodisfa – bl-appoġġ tal-awtoritajiet – ir-rwol intermedjarju tiegħu li jżomm il-fluss meħtieġ tal-kreditu, fuq il-bażi ta’ valutazzjoni adatta tar-riskju tal-kreditu u standards ta’ kreditu prudenti, filwaqt li jirrapporta b’mod preċiż kull deterjorament fil-kwalità tal-assi. L-appoġġ għall-kapaċità tas-settur bankarju li joffri soluzzjonijiet ta’ ristrutturar tad-dejn sostenibbli lil mutwatarji vijabbli milquta mill-kriżi ser ikun kruċjali biex tiġi salvagwardjata l-kwalità tal-assi filwaqt li jissaħħaħ l-irkupru ekonomiku. |
| --- | --- |

(22)

Sa mill-bidu tar-rispons tiegħu għat-tifqigħa tal-COVID-19, prijorità tal-Gvern ġustament kienet li jipprovdi appoġġ ta’ likwidità sostenibbli, inkluż kapital operatorju, lill-impriżi milqutin, speċjalment l-SMEs u l-mikrointrapriżi, partikolarment permezz ta’ self u garanziji. Skont il-qafas temporanju tal-għajnuna mill-Istat, il-Greċja introduċiet tliet skemi biex iżżid il-likwidità tal-kapital tal-impriżi, jiġifieri: (i) skema ta’ kopertura li tkopri l-avvanzi rimborżabbli; (ii) skema ta’ kollateral fi flus biex tkopri s-self bankarju; u (iii) skema ta’ sussidju tar-rata tal-imgħax għas-self attwali. Huwa importanti li f’dan il-proċess, is-settur bankarju jissodisfa – bl-appoġġ tal-awtoritajiet – ir-rwol intermedjarju tiegħu li jżomm il-fluss meħtieġ tal-kreditu, fuq il-bażi ta’ valutazzjoni adatta tar-riskju tal-kreditu u standards ta’ kreditu prudenti, filwaqt li jirrapporta b’mod preċiż kull deterjorament fil-kwalità tal-assi. L-appoġġ għall-kapaċità tas-settur bankarju li joffri soluzzjonijiet ta’ ristrutturar tad-dejn sostenibbli lil mutwatarji vijabbli milquta mill-kriżi ser ikun kruċjali biex tiġi salvagwardjata l-kwalità tal-assi filwaqt li jissaħħaħ l-irkupru ekonomiku.

| (23) | Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. Iż-żieda fl-investiment b’fattur li jtejjeb it-tkabbir ser tkun strumentali biex tirfed it-tkabbir fit-tul u tnaqqas id-disparitajiet reġjonali. Fl-2019, l-investiment pubbliku ma laħaqx il-mira tal-pjanijiet b’aktar minn 1 % tal-PDG, wara prestazzjoni insuffiċjenti simili fis-snin preċedenti. L-awtoritajiet bdew jittrattaw in-nuqqas ta’ prestazzjoni persistenti billi stabbilixxew “programm ta’ żvilupp nazzjonali” biex jissaħħu n-normi li jirregolaw l-iżvilupp, il-ġestjoni, il-finanzjament, u l-implimentazzjoni ta’ proġetti appoġġati, u pjan ta’ azzjoni biex jitjiebu l-previżjoni u l-monitoraġġ tal-investimenti pubbliċi. Minħabba r-rwol importanti li ser ikollu l-investiment pubbliku biex tingħata l-ispinta inizjali għall-irkupru ekonomiku wara l-kriżi tal-COVID-19, huwa kruċjali li jiġu indirizzati l-ostakli amministrattivi li fadal u li tiġi stabbilita sensiela ta’ proġetti ġodda. It-twaqqif ta’ faċilità ddedikata għat-tħejjija ta’ proġett jista’ jkompli jtejjeb u jħaffef il-pass tal-investimenti pubbliċi. Implimentazzjoni aktar effiċjenti tal-investiment pubbliku tkompli tistimula t-tkabbir minħabba l-effett multiplikatur. Il-Greċja tista’ tibbenefika wkoll minn akkwist pubbliku aktar effiċjenti u sostenibbli bħala parti integrali mill-isforzi tagħha biex ittejjeb u tirrazzjonalizza l-infiq pubbliku, kif ukoll tiggarantixxi ambjent imprenditorjali kompetittiv. Dan ikun jenħtieġ li jiġu indirizzati n-nuqqasijiet identifikati, bħall-fenomenu persistenti ta’ offerti eċċessivament baxxi mhux ġustifikati, permezz ta’ miżuri leġiżlattivi u amministrattivi adatti. |
| --- | --- |

(23)

Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. Iż-żieda fl-investiment b’fattur li jtejjeb it-tkabbir ser tkun strumentali biex tirfed it-tkabbir fit-tul u tnaqqas id-disparitajiet reġjonali. Fl-2019, l-investiment pubbliku ma laħaqx il-mira tal-pjanijiet b’aktar minn 1 % tal-PDG, wara prestazzjoni insuffiċjenti simili fis-snin preċedenti. L-awtoritajiet bdew jittrattaw in-nuqqas ta’ prestazzjoni persistenti billi stabbilixxew “programm ta’ żvilupp nazzjonali” biex jissaħħu n-normi li jirregolaw l-iżvilupp, il-ġestjoni, il-finanzjament, u l-implimentazzjoni ta’ proġetti appoġġati, u pjan ta’ azzjoni biex jitjiebu l-previżjoni u l-monitoraġġ tal-investimenti pubbliċi. Minħabba r-rwol importanti li ser ikollu l-investiment pubbliku biex tingħata l-ispinta inizjali għall-irkupru ekonomiku wara l-kriżi tal-COVID-19, huwa kruċjali li jiġu indirizzati l-ostakli amministrattivi li fadal u li tiġi stabbilita sensiela ta’ proġetti ġodda. It-twaqqif ta’ faċilità ddedikata għat-tħejjija ta’ proġett jista’ jkompli jtejjeb u jħaffef il-pass tal-investimenti pubbliċi. Implimentazzjoni aktar effiċjenti tal-investiment pubbliku tkompli tistimula t-tkabbir minħabba l-effett multiplikatur. Il-Greċja tista’ tibbenefika wkoll minn akkwist pubbliku aktar effiċjenti u sostenibbli bħala parti integrali mill-isforzi tagħha biex ittejjeb u tirrazzjonalizza l-infiq pubbliku, kif ukoll tiggarantixxi ambjent imprenditorjali kompetittiv. Dan ikun jenħtieġ li jiġu indirizzati n-nuqqasijiet identifikati, bħall-fenomenu persistenti ta’ offerti eċċessivament baxxi mhux ġustifikati, permezz ta’ miżuri leġiżlattivi u amministrattivi adatti.

| (24) | Jekk l-ekonomija tal-Greċja ser tingħata bidu ġdid ikun meħtieġ ukoll li jiġu ttrattati xi dgħufijiet fit-tul u li jiġu sfruttati l-opportunitajiet futuri potenzjali. Is-setturi bi ħtiġijiet sinifikanti ta’ investiment jinkludu t-trasport u l-loġistika, fejn is-sostenn huwa partikolarment meħtieġ għall-ferroviji, is-sikurezza fit-toroq u t-titjib tal-hubs intermodali, kif ukoll l-iskart solidu u l-ġestjoni tal-ilma urban mormi fejn hemm bżonn li jsiru investimenti ambjentalment sostenibbli. It-trasformazzjoni tal-Greċja għal ekonomija newtrali għall-klima ser tkun tenħtieġ ukoll investiment privat u pubbliku mdaqqas fuq perjodu konsistenti. L-investimenti ppjanati pereżempju fi proġetti ta’ skala żgħira fil-qasam tal-effiċjenza enerġetika, ir-rinnovazzjonijiet tal-bini u l-proġetti tal-enerġija rinnovabbli, jistgħu jingħataw finanzjament bil-quddiem u jikkontribwixxu għall-irkupru ekonomiku ta’ wara l-COVID-19. Il-ħidma preparatorja għal miżuri ta’ rkupru fi żmien medju tista’ tibbenefika minn investimenti ppjanati skont il-Pjanijiet Nazzjonali tal-Istati Membri għall-Enerġija u l-Klima, il-listi tal-proġetti ta’ interess komuni, u l-pjanijiet ta’ żvilupp tal-infrastruttura. L-investimenti relatati jistgħu jinkludu konnessjonijiet transfruntiera għall-importazzjoni u l-esportazzjoni tal-enerġija bejn l-Istati Membri ġirien biex tiġi żgurata provvista sostenibbli ta’ enerġija lin-nies u lill-impriżi fil-Greċja, u miżuri li jiżguraw it-tranżizzjoni ġusta tar-reġjuni l-aktar milquta mill-pjan ambizzjuż tal-Greċja li twarrab il-ġenerazzjoni tal-elettriku bbażata fuq il-linjite. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Greċja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiż għall-2020. B’hekk il-Greċja tkun tista’ tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(24)

Jekk l-ekonomija tal-Greċja ser tingħata bidu ġdid ikun meħtieġ ukoll li jiġu ttrattati xi dgħufijiet fit-tul u li jiġu sfruttati l-opportunitajiet futuri potenzjali. Is-setturi bi ħtiġijiet sinifikanti ta’ investiment jinkludu t-trasport u l-loġistika, fejn is-sostenn huwa partikolarment meħtieġ għall-ferroviji, is-sikurezza fit-toroq u t-titjib tal-hubs intermodali, kif ukoll l-iskart solidu u l-ġestjoni tal-ilma urban mormi fejn hemm bżonn li jsiru investimenti ambjentalment sostenibbli. It-trasformazzjoni tal-Greċja għal ekonomija newtrali għall-klima ser tkun tenħtieġ ukoll investiment privat u pubbliku mdaqqas fuq perjodu konsistenti. L-investimenti ppjanati pereżempju fi proġetti ta’ skala żgħira fil-qasam tal-effiċjenza enerġetika, ir-rinnovazzjonijiet tal-bini u l-proġetti tal-enerġija rinnovabbli, jistgħu jingħataw finanzjament bil-quddiem u jikkontribwixxu għall-irkupru ekonomiku ta’ wara l-COVID-19. Il-ħidma preparatorja għal miżuri ta’ rkupru fi żmien medju tista’ tibbenefika minn investimenti ppjanati skont il-Pjanijiet Nazzjonali tal-Istati Membri għall-Enerġija u l-Klima, il-listi tal-proġetti ta’ interess komuni, u l-pjanijiet ta’ żvilupp tal-infrastruttura. L-investimenti relatati jistgħu jinkludu konnessjonijiet transfruntiera għall-importazzjoni u l-esportazzjoni tal-enerġija bejn l-Istati Membri ġirien biex tiġi żgurata provvista sostenibbli ta’ enerġija lin-nies u lill-impriżi fil-Greċja, u miżuri li jiżguraw it-tranżizzjoni ġusta tar-reġjuni l-aktar milquta mill-pjan ambizzjuż tal-Greċja li twarrab il-ġenerazzjoni tal-elettriku bbażata fuq il-linjite. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Greċja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiż għall-2020. B’hekk il-Greċja tkun tista’ tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (25) | Minkejja li fis-snin preċedenti sar xi progress, jenħtieġ li l-Greċja taċċellera l-isforzi tagħha biex ittejjeb il-prestazzjoni diġitali tagħha, inkluż permezz tal-użu ta’ għodod u servizzi diġitali fl-amministrazzjoni pubblika, fis-sistema ġudizzjarja u fl-impriżi. Ser ikun partikolarment rilevanti għall-amministrazzjoni pubblika u għall-fażi ta’ rkupru li jinżamm ir-ritmu u jiġu kkonsolidati l-gwadanji miksuba permezz tat-tnedija ta’ għadd ta’ servizzi diġitali mit-tifqigħa tal-COVID-19 ’l hawn. Approċċ strateġiku biex jiġi aċċellerat l-użu ta’ teknoloġiji diġitali fis-setturi ekonomiċi kollha, inkluż fl-amministrazzjoni pubblika, u l-interoperabbiltà ta’ diversi sistemi ta’ informazzjoni, b’mod partikolari l-bażi tad-data tas-sorveljanza tas-suq, jgħin biex jitnaqqas id-distakk fil-produttività mal-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro u jitħaffef il-piż amministrattiv. It-titjib tad-disponibbiltà ta’ networks ta’ kapaċità għolja ħafna u l-użu ta’ Internet b’veloċità għolja ħafna huma prijorità wkoll. Fir-rigward tal-kompetenzi diġitali, il-Greċja għadha ’l isfel mill-medja tal-Unjoni, billi fl-2019 kien jidher li 51 % biss taċ-ċittadini bejn is-16-il sena u l-74 sena kellhom mill-inqas kompetenzi diġitali bażiċi, meta mqabbla mal-medja ta’ 58 % tal-Unjoni. It-titjib tal-kompetenzi diġitali ser jippermetti li kulħadd fil-Greċja jgawdi aċċess indaqs għas-servizzi elettroniċi, jgħin lill-impriżi jagħmlu użu effettiv tat-telexogħol, u ta’ għodod elettroniċi, jippermetti li l-istudenti kollha kemm jekk fi skola, fl-università jew f’tagħlim għall-adulti jipparteċipaw kompletament fit-tagħlim mill-bogħod. Persuni minn kuntesti żvantaġġati, fosthom ir-refuġjati u l-applikanti għall-ażil, u dawk li jgħixu f’żoni remoti u rurali jenħtieġ li jingħataw attenzjoni partikolari. |
| --- | --- |

(25)

Minkejja li fis-snin preċedenti sar xi progress, jenħtieġ li l-Greċja taċċellera l-isforzi tagħha biex ittejjeb il-prestazzjoni diġitali tagħha, inkluż permezz tal-użu ta’ għodod u servizzi diġitali fl-amministrazzjoni pubblika, fis-sistema ġudizzjarja u fl-impriżi. Ser ikun partikolarment rilevanti għall-amministrazzjoni pubblika u għall-fażi ta’ rkupru li jinżamm ir-ritmu u jiġu kkonsolidati l-gwadanji miksuba permezz tat-tnedija ta’ għadd ta’ servizzi diġitali mit-tifqigħa tal-COVID-19 ’l hawn. Approċċ strateġiku biex jiġi aċċellerat l-użu ta’ teknoloġiji diġitali fis-setturi ekonomiċi kollha, inkluż fl-amministrazzjoni pubblika, u l-interoperabbiltà ta’ diversi sistemi ta’ informazzjoni, b’mod partikolari l-bażi tad-data tas-sorveljanza tas-suq, jgħin biex jitnaqqas id-distakk fil-produttività mal-Istati Membri li l-munita tagħhom hija l-euro u jitħaffef il-piż amministrattiv. It-titjib tad-disponibbiltà ta’ networks ta’ kapaċità għolja ħafna u l-użu ta’ Internet b’veloċità għolja ħafna huma prijorità wkoll. Fir-rigward tal-kompetenzi diġitali, il-Greċja għadha ’l isfel mill-medja tal-Unjoni, billi fl-2019 kien jidher li 51 % biss taċ-ċittadini bejn is-16-il sena u l-74 sena kellhom mill-inqas kompetenzi diġitali bażiċi, meta mqabbla mal-medja ta’ 58 % tal-Unjoni. It-titjib tal-kompetenzi diġitali ser jippermetti li kulħadd fil-Greċja jgawdi aċċess indaqs għas-servizzi elettroniċi, jgħin lill-impriżi jagħmlu użu effettiv tat-telexogħol, u ta’ għodod elettroniċi, jippermetti li l-istudenti kollha kemm jekk fi skola, fl-università jew f’tagħlim għall-adulti jipparteċipaw kompletament fit-tagħlim mill-bogħod. Persuni minn kuntesti żvantaġġati, fosthom ir-refuġjati u l-applikanti għall-ażil, u dawk li jgħixu f’żoni remoti u rurali jenħtieġ li jingħataw attenzjoni partikolari.

| (26) | Wara li fl-2018 temmet b’suċċess il-programm tal-assistenza finanzjarja fil-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbiltà, il-Greċja hija soġġetta għal sorveljanza msaħħa f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 472/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (7). L-attivazzjoni ta’ sorveljanza msaħħa għall-Greċja skont id-Deċiżjonijiet ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/1192 (8) u (UE) 2019/338 (9) tirrikonoxxi l-fatt li fuq perjodu ta’ żmien medju, il-Greċja teħtieġ tkompli tadotta miżuri biex tindirizza s-sorsi potenzjali ta’ żbilanċi makroekonomiċi, filwaqt li timplimenta riformi strutturali biex tappoġġa tkabbir ekonomiku robust u sostenibbli. Il-Greċja ħadet impenn fil-Grupp tal-Euro tat-22 ta’ Ġunju 2018 biex tkompli r-riformi ewlenin kollha adottati skont il-programm sakemm jitlestew kollha. Il-Greċja impenjat ruħha wkoll li timplimenta azzjonijiet speċifiċi relatati mal-politiki fiskali u fiskali-strutturali, mal-protezzjoni soċjali, mal-istabbiltà finanzjarja, mas-swieq tax-xogħol u tal-prodotti, mal-privatizzazzjoni u l-amministrazzjoni pubblika. Dawn ir-riformi strutturali qed ikunu dejjem aktar importanti għall-isforzi tal-Greċja biex terġa’ tibda l-ekonomija tagħha. Jekk dawn ir-riformi jiġu implimentati u ffinalizzati kif suppost għandhom jgħinu b’mod sinifikanti biex isostnu l-avvanz tal-Greċja għaż-żmien medju u twil. Il-Greċja hija soġġetta għal rappurtar trimestrali dwar il-progress fl-implimentazzjoni tal-impenji tagħha taħt sorveljanza msaħħa, fejn rapport favorevoli jista’, fuq bażi ta’ sitt xhur, iwitti t-triq għal miżuri ta’ ħelsien mid-dejn li jammonta għal 0,7 % tal-PDG fis-sena. F’April 2019 u f’Diċembru 2019 rispettivament, il-Grupp tal-Euro qabel mar-rilaxx tal-ewwel żewġ pagamenti ta’ miżuri ta’ dejn kontinġenti għall-politika b’valur ta’ EUR 970 miljun u EUR 767 miljun. Is-sitt rapport dwar is-sorveljanza msaħħa li vvaluta l-progress tal-Greċja fl-implimentazzjoni tal-impenji tagħha ġie ppubblikat fl-20 ta’ Mejju 2020. |
| --- | --- |

(26)

Wara li fl-2018 temmet b’suċċess il-programm tal-assistenza finanzjarja fil-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbiltà, il-Greċja hija soġġetta għal sorveljanza msaħħa f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 472/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (7). L-attivazzjoni ta’ sorveljanza msaħħa għall-Greċja skont id-Deċiżjonijiet ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/1192 (8) u (UE) 2019/338 (9) tirrikonoxxi l-fatt li fuq perjodu ta’ żmien medju, il-Greċja teħtieġ tkompli tadotta miżuri biex tindirizza s-sorsi potenzjali ta’ żbilanċi makroekonomiċi, filwaqt li timplimenta riformi strutturali biex tappoġġa tkabbir ekonomiku robust u sostenibbli. Il-Greċja ħadet impenn fil-Grupp tal-Euro tat-22 ta’ Ġunju 2018 biex tkompli r-riformi ewlenin kollha adottati skont il-programm sakemm jitlestew kollha. Il-Greċja impenjat ruħha wkoll li timplimenta azzjonijiet speċifiċi relatati mal-politiki fiskali u fiskali-strutturali, mal-protezzjoni soċjali, mal-istabbiltà finanzjarja, mas-swieq tax-xogħol u tal-prodotti, mal-privatizzazzjoni u l-amministrazzjoni pubblika. Dawn ir-riformi strutturali qed ikunu dejjem aktar importanti għall-isforzi tal-Greċja biex terġa’ tibda l-ekonomija tagħha. Jekk dawn ir-riformi jiġu implimentati u ffinalizzati kif suppost għandhom jgħinu b’mod sinifikanti biex isostnu l-avvanz tal-Greċja għaż-żmien medju u twil. Il-Greċja hija soġġetta għal rappurtar trimestrali dwar il-progress fl-implimentazzjoni tal-impenji tagħha taħt sorveljanza msaħħa, fejn rapport favorevoli jista’, fuq bażi ta’ sitt xhur, iwitti t-triq għal miżuri ta’ ħelsien mid-dejn li jammonta għal 0,7 % tal-PDG fis-sena. F’April 2019 u f’Diċembru 2019 rispettivament, il-Grupp tal-Euro qabel mar-rilaxx tal-ewwel żewġ pagamenti ta’ miżuri ta’ dejn kontinġenti għall-politika b’valur ta’ EUR 970 miljun u EUR 767 miljun. Is-sitt rapport dwar is-sorveljanza msaħħa li vvaluta l-progress tal-Greċja fl-implimentazzjoni tal-impenji tagħha ġie ppubblikat fl-20 ta’ Mejju 2020.

| (27) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(27)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (28) | B’mod partikolari, fis-sitwazzjoni attwali huwa kruċjali li tinżamm l-attenzjoni fuq ir-riorganizzazzjoni tal-banek biex tiġi salvagwardjata l-istabbiltà finanzjarja u tiġi liberata l-kapaċità tas-settur bankarju li tippermetti l-finanzjament tal-irkupru ekonomiku. Is-settur bankarju sar aktar reżiljenti, u għaldaqstant f’Settembru 2019 ġew aboliti l-kontrolli tal-kapital, iżda għad hemm ħafna riskji u problemi li ntirtu mill-passat. Dawn jinkludu stokk kbir ta’ self improduttiv, qagħda kapitali f’konformità mar-rekwiżit kapitali iżda li qed tiffaċċa domanda ta’ kapital dejjem tikber fuq il-perjodu ta’ żmien medju, kif ukoll livell baxx ta’ profittabbiltà fuq it-tkabbir tas-self. B’riżultat ta’ dan, il-banek Griegi huma partikolarment esposti għar-riskju ta’ żidiet fl-ispejjeż għall-finanzjament u għal deterjorament mill-ġdid tal-kwalità tal-assi minħabba l-pandemija tal-COVID-19. It-trawwim tal-funzjonament kontinwu tas-suq sekondarju għal self improduttiv, pari passu ma’ self ġdid u ma’ ristrutturazzjonijiet vijabbli ta’ self fit-tul f’konformità ma’ standards ta’ kreditu prudenti, jista’ jkollhom rwol ewlieni biex jintlaħaq l-għan doppju li jittaffa l-impatt tat-tifqigħa fuq il-kwalità tal-assi filwaqt li jiġi ttrattat is-self improduttiv li ntiret mill-passat. L-implimentazzjoni ta’ riforma tal-qafas ġuridiku li tippermetti l-eżekuzzjoni mingħajr restrizzjoni tal-kollateral minn selliefa li jkunu fallew, jista’ jkun pass essenzjali f’din id-direzzjoni. |
| --- | --- |

(28)

B’mod partikolari, fis-sitwazzjoni attwali huwa kruċjali li tinżamm l-attenzjoni fuq ir-riorganizzazzjoni tal-banek biex tiġi salvagwardjata l-istabbiltà finanzjarja u tiġi liberata l-kapaċità tas-settur bankarju li tippermetti l-finanzjament tal-irkupru ekonomiku. Is-settur bankarju sar aktar reżiljenti, u għaldaqstant f’Settembru 2019 ġew aboliti l-kontrolli tal-kapital, iżda għad hemm ħafna riskji u problemi li ntirtu mill-passat. Dawn jinkludu stokk kbir ta’ self improduttiv, qagħda kapitali f’konformità mar-rekwiżit kapitali iżda li qed tiffaċċa domanda ta’ kapital dejjem tikber fuq il-perjodu ta’ żmien medju, kif ukoll livell baxx ta’ profittabbiltà fuq it-tkabbir tas-self. B’riżultat ta’ dan, il-banek Griegi huma partikolarment esposti għar-riskju ta’ żidiet fl-ispejjeż għall-finanzjament u għal deterjorament mill-ġdid tal-kwalità tal-assi minħabba l-pandemija tal-COVID-19. It-trawwim tal-funzjonament kontinwu tas-suq sekondarju għal self improduttiv, pari passu ma’ self ġdid u ma’ ristrutturazzjonijiet vijabbli ta’ self fit-tul f’konformità ma’ standards ta’ kreditu prudenti, jista’ jkollhom rwol ewlieni biex jintlaħaq l-għan doppju li jittaffa l-impatt tat-tifqigħa fuq il-kwalità tal-assi filwaqt li jiġi ttrattat is-self improduttiv li ntiret mill-passat. L-implimentazzjoni ta’ riforma tal-qafas ġuridiku li tippermetti l-eżekuzzjoni mingħajr restrizzjoni tal-kollateral minn selliefa li jkunu fallew, jista’ jkun pass essenzjali f’din id-direzzjoni.

| (29) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Greċja ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(29)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Greċja ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (30) | Koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali għall-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, il-Greċja tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li tieħu kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro. |
| --- | --- |

(30)

Koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali għall-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, il-Greċja tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li tieħu kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro.

| (31) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Greċja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż għall-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Greċja fl-2019. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Greċja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(31)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Greċja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż għall-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Greċja fl-2019. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Greċja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (32) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (10) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt. |
| --- | --- |

(32)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (10) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

| (33) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma għall-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà għall-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-bżonn li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) hawn taħt, |
| --- | --- |

(33)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma għall-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà għall-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-bżonn li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) hawn taħt,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li fl-2020 u fl-2021 il-Greċja tieħu azzjoni biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kondizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu ta’ żmien medju u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Issaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa u tiggarantixxi aċċess adegwat u ekwu għall-kura tas-saħħa. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Ittaffi l-impatti lavorattivi u soċjali tal-kriżi tal-COVID-19, inkluż permezz ta’ miżuri ta’ implimentazzjoni bħal skemi ta’ xogħol b’kuntratt qasir u tiggarantixxi appoġġ effettiv ta’ attivazzjoni. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Timplimenta malajr miżuri biex tipprovdi likwidità u fluss kontinwu ta’ kreditu u ta’ finanzjament ieħor għall-ekonomija, filwaqt li tiffoka b’mod partikolari fuq l-SMEs li huma l-aktar milqutin mill-kriżi. Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tiffoka investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq trasport u loġistika sikuri u sostenibbli, il-produzzjoni u l-użu ta’ enerġija nodfa u effiċjenti, l-infrastrutturi ambjentali u kapaċità għolja ħafna ta’ infrastruttura u kompetenzi diġitali. Ittejjeb l-effettività u d-diġitalizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika u tippromwovi t-trasformazzjoni diġitali tal-impriżi. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Tkompli u tiffinalizza r-riformi f’konformità mal-impenji ta’ wara l-programm mogħtija fil-Grupp tal-Euro tat-22 ta’ Ġunju 2018 biex jibda mill-ġdid l-irkupru ekonomiku sostenibbli, wara li jibdew jillaxkaw bil-mod ir-restrizzjonijiet imposti minħabba t-tifqigħa tal-COVID-19. |
| --- | --- |

4.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 42.

3

(4)  Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Ir-Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Ir-Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa tal-COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  Ir-Regolament (UE) Nru 472/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta’ Mejju 2013 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ekonomika u baġitarja tal-Istati Membri fiż-żona tal-euro li jesperjenzaw jew ikunu mhedda b’diffikultajiet gravi fir-rigward tal-istabbiltà finanzjarja tagħhom, (ĠU L 140, 27.5.2013, p. 1).

7

(8)  Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/1192 tal-11 ta’ Lulju 2018 dwar l-attivazzjoni ta’ sorveljanza msaħħa għall-Greċja (ĠU L 211, 22.8.2018, p. 1).

8

(9)  Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2019/338 tal-20 ta’ Frar 2019 dwar l-estensjoni tas-sorveljanza msaħħa għall-Greċja (ĠU L 60, 28.2.2019, p. 17).

9

(10)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

10

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/54 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/54

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 ta’ Spanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 ta’ Spanja

(2020/C 282/09)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija identifikat lil Spanja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija identifikat lil Spanja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro.

| (2) | Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għal Spanja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress ta’ Spanja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi adottati fis-snin preċedenti u l-progress ta’ Spanja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. Huwa kien jinkludi wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha għall-konklużjoni li Spanja għaddejja minn żbilanċi makroekonomiċi. Id-dejn estern u intern għoli, kemm pubbliku kif ukoll privat, kompla jikkostitwixxi vulnerabbiltà f’kuntest ta’ qgħad li għadu għoli u kellu rilevanza transfruntiera. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għal Spanja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress ta’ Spanja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi adottati fis-snin preċedenti u l-progress ta’ Spanja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. Huwa kien jinkludi wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha għall-konklużjoni li Spanja għaddejja minn żbilanċi makroekonomiċi. Id-dejn estern u intern għoli, kemm pubbliku kif ukoll privat, kompla jikkostitwixxi vulnerabbiltà f’kuntest ta’ qgħad li għadu għoli u kellu rilevanza transfruntiera.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, ktajjen ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, ktajjen ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Spanja hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Spanja hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar ir-reġjuni Spanjoli minħabba xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni. Dan huwa l-każ, pereżempju, għar-reġjuni li jiddependu l-aktar fuq it-turiżmu, bħal dawk fil-kosta Mediterranja, l-Andalusija, jew il-Gżejjer Baleariċi u l-Gżejjer Kanarji, fejn aktar minn kwart tal-impjiegi huma marbuta ma’ dak is-settur. Dan jinvolvi riskju sostanzjali li jiżdiedu d-differenzi reġjonali fi Spanja. Flimkien mar-riskju ta’ treġġigħ lura temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mmirati. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar ir-reġjuni Spanjoli minħabba xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni. Dan huwa l-każ, pereżempju, għar-reġjuni li jiddependu l-aktar fuq it-turiżmu, bħal dawk fil-kosta Mediterranja, l-Andalusija, jew il-Gżejjer Baleariċi u l-Gżejjer Kanarji, fejn aktar minn kwart tal-impjiegi huma marbuta ma’ dak is-settur. Dan jinvolvi riskju sostanzjali li jiżdiedu d-differenzi reġjonali fi Spanja. Flimkien mar-riskju ta’ treġġigħ lura temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mmirati.

| (10) | Fl-1 ta’ Mejju 2020, Spanja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha għall-2020 kif ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tagħha għall-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

Fl-1 ta’ Mejju 2020, Spanja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha għall-2020 kif ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tagħha għall-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (11) | Spanja bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tad-dejn tranżizzjonali. |
| --- | --- |

(11)

Spanja bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tad-dejn tranżizzjonali.

| (12) | Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill irrakkomanda li Spanja tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tan-nefqa primarja netta tal-gvern (7) ma taqbiżx iż-0,6 % fl-2019, ekwivalenti għal aġġustament annwali strutturali ta’ 0,65 % tal-prodott domestiku gross (PDG). Il-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni tikkonferma devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament irrakkomandat lejn l-objettiv baġitarju fi żmien medju fl-2019. Dan huwa fattur rilevanti fir-rapport tal-Kummissjoni mħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat li jivvaluta l-konformità ta’ Spanja mal-kriterju tad-dejn fl-2019. |
| --- | --- |

(12)

Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill irrakkomanda li Spanja tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tan-nefqa primarja netta tal-gvern (7) ma taqbiżx iż-0,6 % fl-2019, ekwivalenti għal aġġustament annwali strutturali ta’ 0,65 % tal-prodott domestiku gross (PDG). Il-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni tikkonferma devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament irrakkomandat lejn l-objettiv baġitarju fi żmien medju fl-2019. Dan huwa fattur rilevanti fir-rapport tal-Kummissjoni mħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat li jivvaluta l-konformità ta’ Spanja mal-kriterju tad-dejn fl-2019.

| (13) | Fil-programm ta’ Stabbiltà tiegħu għall-2020, il-gvern qed jippjana li d-defiċit nominali se jiddeterjora minn defiċit ta’ 2,8 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 10,3 % tal-PDG fl-2020. Wara li naqas għal 95,5 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG mistenni li jiżdied għal 115,5 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(13)

Fil-programm ta’ Stabbiltà tiegħu għall-2020, il-gvern qed jippjana li d-defiċit nominali se jiddeterjora minn defiċit ta’ 2,8 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 10,3 % tal-PDG fl-2020. Wara li naqas għal 95,5 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG mistenni li jiżdied għal 115,5 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (14) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, Spanja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji ammontaw għal 3,2 % tal-PDG. Il-kwantifikazzjoni tal-miżuri li jżidu d-defiċit b’mod ġenerali tikkoinċidi mal-istimi tal-Kummissjoni, ladarba jitqies it-trattament differenti tal-kost tal-istabbilizzaturi awtomatiċi. Il-miżuri jinkludu t-tisħiħ tas-servizzi tal-kura tas-saħħa, l-għoti ta’ appoġġ għall-introjtu lill-ħaddiema fuq skemi ta’ xogħol għal żmien qasir, eżenzjonijiet immirati ta’ kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u waqfien speċjali ta’ attività ta’ benefiċċju għal dawk li jaħdmu għal rashom li l-attività tagħhom ġiet sospiża jew li ġarrbu tnaqqis sinifikanti fid-dħul. Barra minn hekk, Spanja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jappoġġaw il-likwidità għan-negozji, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jistma li jammontaw għal 9,2 % tal-PDG. Dawn il-miżuri b’mod partikolari jinkludu garanziji ta’ self (8,8 % tal-PDG). B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet Spanja huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kundizzjonijiet ekonomiċi, se jkunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(14)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, Spanja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji ammontaw għal 3,2 % tal-PDG. Il-kwantifikazzjoni tal-miżuri li jżidu d-defiċit b’mod ġenerali tikkoinċidi mal-istimi tal-Kummissjoni, ladarba jitqies it-trattament differenti tal-kost tal-istabbilizzaturi awtomatiċi. Il-miżuri jinkludu t-tisħiħ tas-servizzi tal-kura tas-saħħa, l-għoti ta’ appoġġ għall-introjtu lill-ħaddiema fuq skemi ta’ xogħol għal żmien qasir, eżenzjonijiet immirati ta’ kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u waqfien speċjali ta’ attività ta’ benefiċċju għal dawk li jaħdmu għal rashom li l-attività tagħhom ġiet sospiża jew li ġarrbu tnaqqis sinifikanti fid-dħul. Barra minn hekk, Spanja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jappoġġaw il-likwidità għan-negozji, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jistma li jammontaw għal 9,2 % tal-PDG. Dawn il-miżuri b’mod partikolari jinkludu garanziji ta’ self (8,8 % tal-PDG). B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet Spanja huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kundizzjonijiet ekonomiċi, se jkunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (15) | Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni taħt politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-gvern estiż ta’ Spanja huwa mbassar li jkun ta’ -10,1 % tal-PDG fl-2020 u ta’ -6,7 % fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż huwa mbassar li jilħaq il-115,6 % tal-PDG fl-2020 u l-113,7 % fl-2021. |
| --- | --- |

(15)

Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni taħt politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-gvern estiż ta’ Spanja huwa mbassar li jkun ta’ -10,1 % tal-PDG fl-2020 u ta’ -6,7 % fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż huwa mbassar li jilħaq il-115,6 % tal-PDG fl-2020 u l-113,7 % fl-2021.

| (16) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba n-nuqqas ta’ konformità ta’ Spanja mar-regola tad-dejn fl-2019 u l-ksur ippjanat tal-limitu tad-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterji tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettqux. |
| --- | --- |

(16)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba n-nuqqas ta’ konformità ta’ Spanja mar-regola tad-dejn fl-2019 u l-ksur ippjanat tal-limitu tad-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterji tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettqux.

| (17) | Il-miżuri li ttieħdu sabiex titwaqqaf il-firxa tal-virus responsabbli għall-COVID-19 qed ikollhom effett importanti fuq l-ekonomija u jistgħu jirriżultaw f’telf ta’ 9,4 % tal-PDG din is-sena. L-impatt fuq l-impjiegi, filwaqt li huwa diffiċli li jiġi kkalkulat f’dan l-istadju, se jkun konsiderevoli wkoll. Kważi 700 000 persuna tilfu l-impjieg tagħhom mill-bidu tal-kriżi tal-COVID-19, minn Frar sa Mejju. L-effett fuq l-impjiegi bħalissa qed jittaffa minn kważi 3,5 miljun ħaddiem li ġew irreġistrati fi skemi ta’ xogħol b’ħinijiet qosra (ERTEs), li sa issa evitaw telf immedjat ta’ impjiegi. Il-konsegwenzi tal-pandemija tal-COVID-19 fi Spanja se jiġu aggravati mis-sehem għoli ta’ impjiegi f’intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), mill-piż tas-setturi li qed jintlaqtu b’mod partikolari u li x’aktarx se jesperjenzaw irkupru aktar bil-mod, fosthom it-turiżmu u l-bejgħ bl-imnut, u mir-rata għolja ta’ kuntratti temporanji fost l-impjegati (26,3 % fl-2019). Dawn il-fatturi kollha jistgħu jwasslu għal telf kbir ta’ impjiegi u jamplifikaw ix-xokk. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, ir-rata tal-qgħad (li kienet ta’ 13,6 % fi Frar 2020), hija mistennija li tiżdied għal 18,9 % fl-2020 u tonqos għal 17 % fl-2021. |
| --- | --- |

(17)

Il-miżuri li ttieħdu sabiex titwaqqaf il-firxa tal-virus responsabbli għall-COVID-19 qed ikollhom effett importanti fuq l-ekonomija u jistgħu jirriżultaw f’telf ta’ 9,4 % tal-PDG din is-sena. L-impatt fuq l-impjiegi, filwaqt li huwa diffiċli li jiġi kkalkulat f’dan l-istadju, se jkun konsiderevoli wkoll. Kważi 700 000 persuna tilfu l-impjieg tagħhom mill-bidu tal-kriżi tal-COVID-19, minn Frar sa Mejju. L-effett fuq l-impjiegi bħalissa qed jittaffa minn kważi 3,5 miljun ħaddiem li ġew irreġistrati fi skemi ta’ xogħol b’ħinijiet qosra (ERTEs), li sa issa evitaw telf immedjat ta’ impjiegi. Il-konsegwenzi tal-pandemija tal-COVID-19 fi Spanja se jiġu aggravati mis-sehem għoli ta’ impjiegi f’intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), mill-piż tas-setturi li qed jintlaqtu b’mod partikolari u li x’aktarx se jesperjenzaw irkupru aktar bil-mod, fosthom it-turiżmu u l-bejgħ bl-imnut, u mir-rata għolja ta’ kuntratti temporanji fost l-impjegati (26,3 % fl-2019). Dawn il-fatturi kollha jistgħu jwasslu għal telf kbir ta’ impjiegi u jamplifikaw ix-xokk. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, ir-rata tal-qgħad (li kienet ta’ 13,6 % fi Frar 2020), hija mistennija li tiżdied għal 18,9 % fl-2020 u tonqos għal 17 % fl-2021.

| (18) | L-awtoritajiet Spanjoli fittxew li jtaffu l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19 u tal-perjodu ta’ trażżin permezz ta’ diversi pakketti ta’ miżuri li b’kollox jammontaw għal EUR 145 biljun. Fl-isforzi tagħhom biex jindirizzaw il-marda tal-COVID-19, l-awtoritajiet żiedu n-nefqa tagħhom fuq is-servizzi tas-saħħa u dawk soċjali. Huma ffaċilitaw ukoll l-użu tal-ERTEs bil-ħsieb li jżommu n-nies fl-impjieg u jappoġġaw id-dħul tal-unitajiet domestiċi. L-impjegati affettwati minn ERTE jirċievu benefiċċju li jammonta għal 70 % tal-bażi tagħhom tal-kontribuzzjoni tas-sigurtà soċjali, b’limitu minimu u massimu (EUR 502 u EUR 1 402 rispettivament). Ir-relazzjoni ta’ impjieg tibqa’ intatta matul it-tul taż-żmien tal-ERTEs u l-possibbiltà li wieħed jirrikorri għal dan l-istrument legali minħabba kawżi ta’ forza maġġuri relatati mal-COVID-19 ġiet estiża reċentement mill-inqas sat-30 ta’ Ġunju 2020. Ditti li jimplimentaw l-ERTEs huma eżentati milli jkollhom iħallsu parti kbira ħafna mill-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għal ħaddiema koperti mill-iskema, sakemm dawn iżommu l-impjiegi tagħhom għal mill-inqas sitt xhur wara li jerġgħu jibdew l-attivitajiet. Dawn il-miżuri jmorru id f’id ma’ għajnuna speċifika għall-SMEs u dawk li jaħdmu għal rashom, li jikkostitwixxu s-sinsla tal-ekonomija Spanjola (differiment ta’ pagamenti tat-taxxa, tnaqqis tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u garanziji tal-istat), u huma tentattiv biex jgħinuhom jevitaw il-falliment u jerġgħu jibdew l-attività tagħhom malajr ladarba tintemm il-kriżi tal-COVID-19. Ġew adottati wkoll miżuri biex jiggarantixxu appoġġ temporanju għall-introjtu għal dawk li jaħdmu għal-rashom, ħaddiema mhux standard u vulnerabbli li ma jkollhomx aċċess għall-protezzjoni soċjali f’ċirkostanzi normali. |
| --- | --- |

(18)

L-awtoritajiet Spanjoli fittxew li jtaffu l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19 u tal-perjodu ta’ trażżin permezz ta’ diversi pakketti ta’ miżuri li b’kollox jammontaw għal EUR 145 biljun. Fl-isforzi tagħhom biex jindirizzaw il-marda tal-COVID-19, l-awtoritajiet żiedu n-nefqa tagħhom fuq is-servizzi tas-saħħa u dawk soċjali. Huma ffaċilitaw ukoll l-użu tal-ERTEs bil-ħsieb li jżommu n-nies fl-impjieg u jappoġġaw id-dħul tal-unitajiet domestiċi. L-impjegati affettwati minn ERTE jirċievu benefiċċju li jammonta għal 70 % tal-bażi tagħhom tal-kontribuzzjoni tas-sigurtà soċjali, b’limitu minimu u massimu (EUR 502 u EUR 1 402 rispettivament). Ir-relazzjoni ta’ impjieg tibqa’ intatta matul it-tul taż-żmien tal-ERTEs u l-possibbiltà li wieħed jirrikorri għal dan l-istrument legali minħabba kawżi ta’ forza maġġuri relatati mal-COVID-19 ġiet estiża reċentement mill-inqas sat-30 ta’ Ġunju 2020. Ditti li jimplimentaw l-ERTEs huma eżentati milli jkollhom iħallsu parti kbira ħafna mill-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għal ħaddiema koperti mill-iskema, sakemm dawn iżommu l-impjiegi tagħhom għal mill-inqas sitt xhur wara li jerġgħu jibdew l-attivitajiet. Dawn il-miżuri jmorru id f’id ma’ għajnuna speċifika għall-SMEs u dawk li jaħdmu għal rashom, li jikkostitwixxu s-sinsla tal-ekonomija Spanjola (differiment ta’ pagamenti tat-taxxa, tnaqqis tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u garanziji tal-istat), u huma tentattiv biex jgħinuhom jevitaw il-falliment u jerġgħu jibdew l-attività tagħhom malajr ladarba tintemm il-kriżi tal-COVID-19. Ġew adottati wkoll miżuri biex jiggarantixxu appoġġ temporanju għall-introjtu għal dawk li jaħdmu għal-rashom, ħaddiema mhux standard u vulnerabbli li ma jkollhomx aċċess għall-protezzjoni soċjali f’ċirkostanzi normali.

| (19) | Is-sistema tas-saħħa Spanjola qed tagħti riżultati tajbin fejn tidħol is-saħħa minkejja l-livell komparattivament baxx ta’ investimenti. Madankollu, il-pandemija tal-COVID-19 tefgħet pressjoni bla preċedent fuq is-sistema u wriet il-vulnerabbiltà tagħha għax-xokkijiet. Azzjoni immedjata qed tiffoka fuq it-tisħiħ tal-kapaċitajiet f’termini ta’ ħaddiema tas-saħħa, prodotti mediċi kritiċi u infrastruttura sabiex jiġu salvati l-ħajjiet u tiġi restawrata s-saħħa matul il-pandemija. Il-persuni b’diżabbiltà u l-anzjani f’kura residenzjali kienu partikolarment esposti matul il-kriżi tal-COVID-19. It-tkomplija tal-aċċess tagħhom għall-kura medika u soċjali, inkluż is-servizzi tal-emerġenza u tal-kura intensiva, jeħtieġ li tiġi żgurata. Aktar tard, l-isforzi jenħtieġ li jikkonċentraw fuq it-titjib tar-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa sabiex tkun tista’ terġa’ tilħaq l-aħjar prestazzjoni tagħha malajr kemm jista’ jkun u tkun tista’ tlaħħaq aħjar ma’ xokkijiet ġodda. Il-pandemija tal-COVID-19 kixfet problemi strutturali eżistenti, li wħud minnhom ġejjin minn ċerti nuqqasijiet fl-investiment f’infrastrutturi fiżiċi u nuqqasijiet fir-reklutaġġ u fil-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-ħaddiema tas-saħħa. Hemm diskrepanzi reġjonali f’termini ta’ nfiq, riżorsi fiżiċi u persunal, u l-koordinazzjoni bejn il-livelli differenti tal-gvern mhux dejjem tkun effettiva. Fiż-żmien medju, il-kura tas-saħħa tista’ tirrispondi aħjar għall-isfidi tat-tixjiħ, iż-żieda fil-kundizzjonijiet kroniċi u d-diżabilità. Il-kura primarja u l-iżvilupp tas-saħħa elettronika għandhom rwol ċentrali x’jaqdu f’dan ir-rigward. Fi żmien medju se jkun importanti li jiġi żgurat li t-tnaqqis probabbli fir-riżorsi minħabba t-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku ma jaffettwax il-kopertura tal-kura tas-saħħa tan-nies u ma jwassalx għal inugwaljanzi fl-aċċess. |
| --- | --- |

(19)

Is-sistema tas-saħħa Spanjola qed tagħti riżultati tajbin fejn tidħol is-saħħa minkejja l-livell komparattivament baxx ta’ investimenti. Madankollu, il-pandemija tal-COVID-19 tefgħet pressjoni bla preċedent fuq is-sistema u wriet il-vulnerabbiltà tagħha għax-xokkijiet. Azzjoni immedjata qed tiffoka fuq it-tisħiħ tal-kapaċitajiet f’termini ta’ ħaddiema tas-saħħa, prodotti mediċi kritiċi u infrastruttura sabiex jiġu salvati l-ħajjiet u tiġi restawrata s-saħħa matul il-pandemija. Il-persuni b’diżabbiltà u l-anzjani f’kura residenzjali kienu partikolarment esposti matul il-kriżi tal-COVID-19. It-tkomplija tal-aċċess tagħhom għall-kura medika u soċjali, inkluż is-servizzi tal-emerġenza u tal-kura intensiva, jeħtieġ li tiġi żgurata. Aktar tard, l-isforzi jenħtieġ li jikkonċentraw fuq it-titjib tar-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa sabiex tkun tista’ terġa’ tilħaq l-aħjar prestazzjoni tagħha malajr kemm jista’ jkun u tkun tista’ tlaħħaq aħjar ma’ xokkijiet ġodda. Il-pandemija tal-COVID-19 kixfet problemi strutturali eżistenti, li wħud minnhom ġejjin minn ċerti nuqqasijiet fl-investiment f’infrastrutturi fiżiċi u nuqqasijiet fir-reklutaġġ u fil-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-ħaddiema tas-saħħa. Hemm diskrepanzi reġjonali f’termini ta’ nfiq, riżorsi fiżiċi u persunal, u l-koordinazzjoni bejn il-livelli differenti tal-gvern mhux dejjem tkun effettiva. Fiż-żmien medju, il-kura tas-saħħa tista’ tirrispondi aħjar għall-isfidi tat-tixjiħ, iż-żieda fil-kundizzjonijiet kroniċi u d-diżabilità. Il-kura primarja u l-iżvilupp tas-saħħa elettronika għandhom rwol ċentrali x’jaqdu f’dan ir-rigward. Fi żmien medju se jkun importanti li jiġi żgurat li t-tnaqqis probabbli fir-riżorsi minħabba t-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku ma jaffettwax il-kopertura tal-kura tas-saħħa tan-nies u ma jwassalx għal inugwaljanzi fl-aċċess.

| (20) | Minkejja snin ta’ ħolqien ta’ impjiegi qawwi, is-suq tax-xogħol Spanjol xorta kien qed jirreġistra livelli għoljin ta’ qgħad u segmentazzjoni tas-suq tax-xogħol qabel il-pandemija tal-COVID-19. Id-data preliminari tindika żieda sinifikanti ħafna fil-livell tal-qgħad fi Spanja minħabba l-kriżi tal-COVID-19, li se tkun ta’ piż fuq il-kapaċità tas-servizzi tal-impjieg diġà limitati sabiex jappoġġaw lill-ħaddiema u lil min iħaddem u fuq is-servizzi soċjali. Fi żmien medju, it-triq lejn l-irkupru jenħtieġ li titwitta b’miżuri li jappoġġaw l-impjiegi meħuda f’konsultazzjoni mas-sħab soċjali, bħat-tneħħija gradwali tal-iskemi tax-xogħol b’ħinijiet iqsar, ir-rieżaminar tas-sistema tal-inċentivi tar-reklutaġġ sabiex ikun hemm promozzjoni aħjar ta’ forom sostenibbli ta’ impjieg, b’mod partikolari għal ħaddiema żgħażagħ, kif ukoll permezz ta’ flessibbiltà fil-kundizzjonijiet tax-xogħol. Li jiġi miżjud is-sehem tal-istudenti fix-xjenza u fit-teknoloġiji diġitali, li l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali jsiru aktar attraenti u li jiġu żgurati opportunitajiet flessibbli ta’ titjib tal-ħiliet u ta’ taħriġ mill-ġdid jistgħu jgħinu biex tiġi ssodisfata d-domanda dejjem tikber għall-ħiliet tekniċi meħtieġa għat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali li se jakkumpanjaw l-irkupru. B’mod aktar ġenerali, it-titjib tal-gwida għall-edukazzjoni u l-karriera u l-għoti ta’ appoġġ adegwat lill-istudenti bi żvantaġġi u reġjuni li għadhom lura jistgħu jikkontribwixxu għal eżiti edukattivi aħjar. Is-suċċess tal-miżuri li jistgħu jiġu adottati bil-għan li jintlaħqu dawn l-objettivi se jiddependi ħafna fuq it-teħid taż-żmien meħtieġ biex jinbena kunsens politiku u soċjali wiesa’ u fit-tul madwar ir-riformi. |
| --- | --- |

(20)

Minkejja snin ta’ ħolqien ta’ impjiegi qawwi, is-suq tax-xogħol Spanjol xorta kien qed jirreġistra livelli għoljin ta’ qgħad u segmentazzjoni tas-suq tax-xogħol qabel il-pandemija tal-COVID-19. Id-data preliminari tindika żieda sinifikanti ħafna fil-livell tal-qgħad fi Spanja minħabba l-kriżi tal-COVID-19, li se tkun ta’ piż fuq il-kapaċità tas-servizzi tal-impjieg diġà limitati sabiex jappoġġaw lill-ħaddiema u lil min iħaddem u fuq is-servizzi soċjali. Fi żmien medju, it-triq lejn l-irkupru jenħtieġ li titwitta b’miżuri li jappoġġaw l-impjiegi meħuda f’konsultazzjoni mas-sħab soċjali, bħat-tneħħija gradwali tal-iskemi tax-xogħol b’ħinijiet iqsar, ir-rieżaminar tas-sistema tal-inċentivi tar-reklutaġġ sabiex ikun hemm promozzjoni aħjar ta’ forom sostenibbli ta’ impjieg, b’mod partikolari għal ħaddiema żgħażagħ, kif ukoll permezz ta’ flessibbiltà fil-kundizzjonijiet tax-xogħol. Li jiġi miżjud is-sehem tal-istudenti fix-xjenza u fit-teknoloġiji diġitali, li l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali jsiru aktar attraenti u li jiġu żgurati opportunitajiet flessibbli ta’ titjib tal-ħiliet u ta’ taħriġ mill-ġdid jistgħu jgħinu biex tiġi ssodisfata d-domanda dejjem tikber għall-ħiliet tekniċi meħtieġa għat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali li se jakkumpanjaw l-irkupru. B’mod aktar ġenerali, it-titjib tal-gwida għall-edukazzjoni u l-karriera u l-għoti ta’ appoġġ adegwat lill-istudenti bi żvantaġġi u reġjuni li għadhom lura jistgħu jikkontribwixxu għal eżiti edukattivi aħjar. Is-suċċess tal-miżuri li jistgħu jiġu adottati bil-għan li jintlaħqu dawn l-objettivi se jiddependi ħafna fuq it-teħid taż-żmien meħtieġ biex jinbena kunsens politiku u soċjali wiesa’ u fit-tul madwar ir-riformi.

| (21) | L-effetti tal-pandemija tal-COVID-19 fuq is-suq tax-xogħol wasslu għal ħtieġa urġenti li jiġi appoġġat l-introjtu tal-unitajiet domestiċi milquta mill-kriżi tal-COVID-19. L-iffaċilitar tal-użu ta’ skemi ta’ xogħol b’ħinijiet qosra kien ċentrali f’dan l-isforz. Madankollu, ħaddiema temporanji b’kuntratti b’ħinijiet ħafna iqsar, li jikkostitwixxu l-biċċa l-kbira tal-persuni qiegħda ġodda u li fosthom hemm ħafna ħaddiema żgħażagħ, spiss mhumiex eliġibbli għal protezzjoni standard tal-qgħad. Li jiġi żgurat li l-ħaddiema kollha, inklużi l-ħaddiema temporanji u dawk li jaħdmu għal rashom, ikollhom aċċess għall-protezzjoni soċjali adegwata u għal politiki attivi tas-suq tax-xogħol, lil hinn mill-miżuri ta’ emerġenza diġà meħuda mill-gvern, huwa meħtieġ biex jiġu appoġġati l-irkupru sostenibbli u l-koeżjoni soċjali. |
| --- | --- |

(21)

L-effetti tal-pandemija tal-COVID-19 fuq is-suq tax-xogħol wasslu għal ħtieġa urġenti li jiġi appoġġat l-introjtu tal-unitajiet domestiċi milquta mill-kriżi tal-COVID-19. L-iffaċilitar tal-użu ta’ skemi ta’ xogħol b’ħinijiet qosra kien ċentrali f’dan l-isforz. Madankollu, ħaddiema temporanji b’kuntratti b’ħinijiet ħafna iqsar, li jikkostitwixxu l-biċċa l-kbira tal-persuni qiegħda ġodda u li fosthom hemm ħafna ħaddiema żgħażagħ, spiss mhumiex eliġibbli għal protezzjoni standard tal-qgħad. Li jiġi żgurat li l-ħaddiema kollha, inklużi l-ħaddiema temporanji u dawk li jaħdmu għal rashom, ikollhom aċċess għall-protezzjoni soċjali adegwata u għal politiki attivi tas-suq tax-xogħol, lil hinn mill-miżuri ta’ emerġenza diġà meħuda mill-gvern, huwa meħtieġ biex jiġu appoġġati l-irkupru sostenibbli u l-koeżjoni soċjali.

| (22) | Il-kriżi tal-COVID-19 x’aktarx li żżid il-livelli għoljin ta’ faqar jew esklużjoni soċjali fi Spanja, speċjalment fost il-familji bit-tfal. Fl-2019, Spanja kienet l-Istat Membru bl-iżgħar medja ta’ benefiċċji tal-familja għal kull wild. Il-familji b’introjtu baxx jew medju mhumiex intitolati għall-benefiċċji stretti tat-tfal tal-pajjiż, u t-tnaqqis tat-taxxa huwa ta’ vantaġġ limitat għalihom. In-nefqa fuq il-protezzjoni soċjali għadha orjentata ħafna lejn l-anzjani, u l-livell ta’ nfiq fuq il-pensjonijiet huwa mistenni li jiżdied b’mod sinifikanti fi żmien medju u twil, jekk id-devjazzjoni mħabbra mir-riforma tal-pensjonijiet tal-2013 issir permanenti u ma jittieħdu l-ebda miżuri ta’ kumpens adegwati. Il-kuntest ekonomiku u soċjali diffiċli li jirriżulta mill-pandemija tal-COVID-19 minflok jitlob solidarjetà interġenerazzjonali favur il-ġenerazzjonijiet aktar żgħażagħ. Fi Spanja, l-assistenza tal-qgħad għall-persuni qiegħda fit-tul u għall-ħaddiema li ma jikkwalifikawx għal skemi kontributorji bħalissa hija mifruxa fuq diversi skemi, u dan jirriżulta f’kopertura baxxa. L-iskemi ta’ introjtu minimu reġjonali eżistenti jilħqu biss 20 % tal-benefiċjarji potenzjali tagħhom fil-pajjiż, fost differenzi reġjonali kbar f’termini ta’ kopertura, tul ta’ żmien, kundizzjonijiet ta’ aċċess u adegwatezza. Fil-kuntest urġenti attwali, reċentement ġiet adottata skema nazzjonali ta’ garanzija ta’ introjtu nazzjonali, b’kopertura stmata ta’ aktar minn żewġ miljun benefiċjarju, u qed tistenna r-ratifika mill-Parlament, u se tkun ikkomplementata mill-iskemi ta’ introjtu minimu reġjonali eżistenti. L-impatt tagħha fuq it-tnaqqis tal-faqar u s-sostenibbiltà tagħha fi żmien qasir u medju ma tistax tiġi vvalutata f’dan l-istadju. |
| --- | --- |

(22)

Il-kriżi tal-COVID-19 x’aktarx li żżid il-livelli għoljin ta’ faqar jew esklużjoni soċjali fi Spanja, speċjalment fost il-familji bit-tfal. Fl-2019, Spanja kienet l-Istat Membru bl-iżgħar medja ta’ benefiċċji tal-familja għal kull wild. Il-familji b’introjtu baxx jew medju mhumiex intitolati għall-benefiċċji stretti tat-tfal tal-pajjiż, u t-tnaqqis tat-taxxa huwa ta’ vantaġġ limitat għalihom. In-nefqa fuq il-protezzjoni soċjali għadha orjentata ħafna lejn l-anzjani, u l-livell ta’ nfiq fuq il-pensjonijiet huwa mistenni li jiżdied b’mod sinifikanti fi żmien medju u twil, jekk id-devjazzjoni mħabbra mir-riforma tal-pensjonijiet tal-2013 issir permanenti u ma jittieħdu l-ebda miżuri ta’ kumpens adegwati. Il-kuntest ekonomiku u soċjali diffiċli li jirriżulta mill-pandemija tal-COVID-19 minflok jitlob solidarjetà interġenerazzjonali favur il-ġenerazzjonijiet aktar żgħażagħ. Fi Spanja, l-assistenza tal-qgħad għall-persuni qiegħda fit-tul u għall-ħaddiema li ma jikkwalifikawx għal skemi kontributorji bħalissa hija mifruxa fuq diversi skemi, u dan jirriżulta f’kopertura baxxa. L-iskemi ta’ introjtu minimu reġjonali eżistenti jilħqu biss 20 % tal-benefiċjarji potenzjali tagħhom fil-pajjiż, fost differenzi reġjonali kbar f’termini ta’ kopertura, tul ta’ żmien, kundizzjonijiet ta’ aċċess u adegwatezza. Fil-kuntest urġenti attwali, reċentement ġiet adottata skema nazzjonali ta’ garanzija ta’ introjtu nazzjonali, b’kopertura stmata ta’ aktar minn żewġ miljun benefiċjarju, u qed tistenna r-ratifika mill-Parlament, u se tkun ikkomplementata mill-iskemi ta’ introjtu minimu reġjonali eżistenti. L-impatt tagħha fuq it-tnaqqis tal-faqar u s-sostenibbiltà tagħha fi żmien qasir u medju ma tistax tiġi vvalutata f’dan l-istadju.

| (23) | Fattur aggravanti ieħor fir-rigward tal-pandemija tal-COVID-19 fi Spanja huwa li l-għadd kbir ta’ SMEs jirrappreżentaw sehem kbir mill-impjiegi. Sabiex jiġu evitati l-fallimenti li jistgħu jiġu evitati, ġew adottati b’urġenza xi miżuri li jipprovdu appoġġ ta’ likwidità lin-negozji permezz ta’ self u garanziji, b’enfasi fuq l-SMEs u fuq setturi li se jintlaqtu b’mod aktar qawwi u fit-tul mill-kriżi tal-COVID-19, bħat-turiżmu (li jammonta għal 12 % tal-PDG fi Spanja fl-2019). Dawn il-miżuri jenħtieġ li jiġu implimentati b’mod effiċjenti u rapidu mill-intermedjarji finanzjarji sabiex jinħassu l-effetti tagħhom. Li jitħalla li jsir ħlas differit tat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet soċjali u t-tħaffif tal-ħlasijiet kuntrattwali mill-awtoritajiet pubbliċi se jgħin ukoll biex jitjieb il-fluss tal-flus tal-SMEs. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Bil-ħsieb li tiġi żgurata l-effettività ta’ dawn il-miżuri, huwa importanti li jinżammu l-isforzi biex jitnaqqas il-piż amministrattiv u biex jiġu offruti servizzi pubbliċi diġitali effiċjenti. L-appoġġ lill-impriżi fis-setturi l-aktar milquta mill-kriżi tal-COVID-19, is-salvagwardja tal-kompetittività tal-kumpaniji tal-esportazzjoni, u l-promozzjoni tal-internalizzazzjoni bħala mezz biex tissaħħaħ ir-reżiljenza tad-ditti huma kruċjali biex l-irkupru jirnexxi. |
| --- | --- |

(23)

Fattur aggravanti ieħor fir-rigward tal-pandemija tal-COVID-19 fi Spanja huwa li l-għadd kbir ta’ SMEs jirrappreżentaw sehem kbir mill-impjiegi. Sabiex jiġu evitati l-fallimenti li jistgħu jiġu evitati, ġew adottati b’urġenza xi miżuri li jipprovdu appoġġ ta’ likwidità lin-negozji permezz ta’ self u garanziji, b’enfasi fuq l-SMEs u fuq setturi li se jintlaqtu b’mod aktar qawwi u fit-tul mill-kriżi tal-COVID-19, bħat-turiżmu (li jammonta għal 12 % tal-PDG fi Spanja fl-2019). Dawn il-miżuri jenħtieġ li jiġu implimentati b’mod effiċjenti u rapidu mill-intermedjarji finanzjarji sabiex jinħassu l-effetti tagħhom. Li jitħalla li jsir ħlas differit tat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet soċjali u t-tħaffif tal-ħlasijiet kuntrattwali mill-awtoritajiet pubbliċi se jgħin ukoll biex jitjieb il-fluss tal-flus tal-SMEs. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Bil-ħsieb li tiġi żgurata l-effettività ta’ dawn il-miżuri, huwa importanti li jinżammu l-isforzi biex jitnaqqas il-piż amministrattiv u biex jiġu offruti servizzi pubbliċi diġitali effiċjenti. L-appoġġ lill-impriżi fis-setturi l-aktar milquta mill-kriżi tal-COVID-19, is-salvagwardja tal-kompetittività tal-kumpaniji tal-esportazzjoni, u l-promozzjoni tal-internalizzazzjoni bħala mezz biex tissaħħaħ ir-reżiljenza tad-ditti huma kruċjali biex l-irkupru jirnexxi.

| (24) | Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu implimentati minn qabel u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Il-prospetti ta’ rkupru ta’ Spanja se jiddependu fuq il-kapaċità tagħha li żżid il-produttività u trawwem l-innovazzjoni, inkluż permezz tat-tranżizzjoni diġitali u ekoloġika. Il-prestazzjoni tal-innovazzjoni ta’ Spanja hija ’l isfel mill-medja tal-Unjoni fir-reġjuni kollha. Spanja għandha prestazzjoni anqas mill-medja fl-abbiltà tad-ditti li jinnovaw, jinvestu f’assi tanġibbli u intanġibbli u jagħmlu l-aħjar użu mill-ħiliet tal-popolazzjoni tagħha, u dan jista’ jfixkel il-kompetittività tagħhom f’ekonomija bbażata fuq l-għarfien. Il-kriżi tal-COVID-19 enfasizzat l-importanza tad-diġitalizzazzjoni biex jinżamm l-aċċess għas-servizzi governattivi u għall-edukazzjoni, kif ukoll biex jiġu ppreservati l-impjiegi u l-attività ekonomika. Qabel il-perjodu ta’ trażżin, nofs l-iskejjel biss fi Spanja kellhom fis-seħħ pjattaformi ta’ tagħlim diġitali adegwati, b’differenzi reġjonali sinifikanti. Il-bidla f’daqqa għat-tagħlim diġitali kienet ukoll sfida partikolari għal studenti vulnerabbli li ma kellhomx aċċess għal soluzzjonijiet diġitali fid-dar. Spanja jenħtieġ li tiżgura li l-istudenti kollha jibbenefikaw mill-aċċess għat-tagħlim diġitali, inkluż dawk f’żoni rurali u minn unitajiet domestiċi vulnerabbli. L-appoġġ għad-diġitalizzazzjoni tan-negozji jippromwovi wkoll il-kompetittività tad-ditti Spanjoli fi ktajjen ta’ valur globali u jżid il-kapaċità tagħhom li jesportaw, speċjalment l-SMEs u l-mikrointrapriżi. L-adozzjoni tat-teknoloġiji diġitali, inkluż dik tat-teknoloġiji diġitali avvanzati, u t-tnaqqis tad-distakk diġitali bejn iż-żoni urbani u dawk rurali, itejbu l-kapaċità tal-innovazzjoni tal-ekonomija Spanjola. Barra minn hekk, it-tisħiħ tal-governanza tar-riċerka u l-innovazzjoni fil-livelli kollha, iż-żieda fil-kwalità tar-riċerka permezz ta’ evalwazzjonijiet sistematiċi u l-inċentivar ta’ organizzazzjonijiet tar-riċerka biex jikkooperaw mas-settur privat jistgħu jagħmlu l-politiki tar-riċerka u l-innovazzjoni aktar effettivi u jaċċelleraw it-tixrid tal-innovazzjoni sabiex jgħinu l-irkupru. |
| --- | --- |

(24)

Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu implimentati minn qabel u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Il-prospetti ta’ rkupru ta’ Spanja se jiddependu fuq il-kapaċità tagħha li żżid il-produttività u trawwem l-innovazzjoni, inkluż permezz tat-tranżizzjoni diġitali u ekoloġika. Il-prestazzjoni tal-innovazzjoni ta’ Spanja hija ’l isfel mill-medja tal-Unjoni fir-reġjuni kollha. Spanja għandha prestazzjoni anqas mill-medja fl-abbiltà tad-ditti li jinnovaw, jinvestu f’assi tanġibbli u intanġibbli u jagħmlu l-aħjar użu mill-ħiliet tal-popolazzjoni tagħha, u dan jista’ jfixkel il-kompetittività tagħhom f’ekonomija bbażata fuq l-għarfien. Il-kriżi tal-COVID-19 enfasizzat l-importanza tad-diġitalizzazzjoni biex jinżamm l-aċċess għas-servizzi governattivi u għall-edukazzjoni, kif ukoll biex jiġu ppreservati l-impjiegi u l-attività ekonomika. Qabel il-perjodu ta’ trażżin, nofs l-iskejjel biss fi Spanja kellhom fis-seħħ pjattaformi ta’ tagħlim diġitali adegwati, b’differenzi reġjonali sinifikanti. Il-bidla f’daqqa għat-tagħlim diġitali kienet ukoll sfida partikolari għal studenti vulnerabbli li ma kellhomx aċċess għal soluzzjonijiet diġitali fid-dar. Spanja jenħtieġ li tiżgura li l-istudenti kollha jibbenefikaw mill-aċċess għat-tagħlim diġitali, inkluż dawk f’żoni rurali u minn unitajiet domestiċi vulnerabbli. L-appoġġ għad-diġitalizzazzjoni tan-negozji jippromwovi wkoll il-kompetittività tad-ditti Spanjoli fi ktajjen ta’ valur globali u jżid il-kapaċità tagħhom li jesportaw, speċjalment l-SMEs u l-mikrointrapriżi. L-adozzjoni tat-teknoloġiji diġitali, inkluż dik tat-teknoloġiji diġitali avvanzati, u t-tnaqqis tad-distakk diġitali bejn iż-żoni urbani u dawk rurali, itejbu l-kapaċità tal-innovazzjoni tal-ekonomija Spanjola. Barra minn hekk, it-tisħiħ tal-governanza tar-riċerka u l-innovazzjoni fil-livelli kollha, iż-żieda fil-kwalità tar-riċerka permezz ta’ evalwazzjonijiet sistematiċi u l-inċentivar ta’ organizzazzjonijiet tar-riċerka biex jikkooperaw mas-settur privat jistgħu jagħmlu l-politiki tar-riċerka u l-innovazzjoni aktar effettivi u jaċċelleraw it-tixrid tal-innovazzjoni sabiex jgħinu l-irkupru.

| (25) | It-trasformazzjoni ta’ Spanja f’ekonomija newtrali għall-klima se teħtieġ investiment imdaqqas tul perjodu ta’ żmien sostnut fl-enerġija rinnovabbli, fl-infrastruttura tal-enerġija sostenibbli, fl-effiċjenza enerġetika u fit-trasport sostenibbli, fost l-oħrajn. L-investimenti jenħtieġ li jiġu antiċipati biex jgħinu t-tranżizzjoni ekoloġika matul l-irkupru, f’konformità mal-Pjan Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima Spanjol. Il-promozzjoni ta’ sistema tal-enerġija integrata hija mistennija li tiffaċilita l-penetrazzjoni tal-enerġija rinnovabbli. It-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija fil-bini privat u pubbliku permezz ta’ rinnovazzjonijiet fi skala kbira, u l-iżvilupp ta’ grilji intelliġenti u ħżin tal-elettriku rinnovabbli jistgħu jgħinu fil-ġestjoni aħjar tad-domanda għall-enerġija, filwaqt li jappoġġaw il-ħolqien tal-impjiegi matul l-irkupru. Aktar investimenti fl-infrastrutturi tal-enerġija, fosthom fl-interkonnessjonijiet tal-elettriku mal-bqija tal-Unjoni, jgħinu t-titjib tal-integrazzjoni tas-suq intern tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jintroduċu aktar kompetizzjoni u jiffaċilitaw l-użu tal-enerġija rinnovabbli. Sforzi addizzjonali jenħtieġ ukoll li jippromwovu t-trasport sostenibbli u effiċjenti, inkluż it-titjib tas-servizzi tat-trasport pubbliku u l-introduzzjoni ta’ infrastruttura ta’ fjuwils alternattivi, b’mod partikolari għal vetturi elettriċi. L-investimenti huma meħtieġa wkoll biex jippermettu użu akbar tal-ferroviji għat-trasport tal-merkanzija, inkluż konnessjonijiet transfruntiera ma’ Franza u mal-Portugall u konnessjonijiet ma’ portijiet u ċentri loġistiċi. Barra minn hekk, ċerti żoni ta’ Spanja huma fost dawk l-aktar esposti għat-tibdil fil-klima fl-Ewropa. Ir-riżorsi tal-ilma huma taħt pressjoni, u l-infrastruttura għall-ilma u l-ġestjoni tal-iskart tvarja madwar il-pajjiż. L-investimenti ekoloġiċi jistgħu jgħinu biex jiġu ffaċċjati l-effetti negattivi tat-tibdil fil-klima, inkluż il-preservazzjoni tal-foresti, bħall-mewġiet tas-sħana, nixfiet, għargħar u n-nirien fil-foresti, tittejjeb il-kwalità tal-arja, kif ukoll il-ġestjoni tal-ilma u l-iskart u jiġi żviluppat il-potenzjal tal-ekonomija ċirkolari. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lil Spanja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lil Spanja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(25)

It-trasformazzjoni ta’ Spanja f’ekonomija newtrali għall-klima se teħtieġ investiment imdaqqas tul perjodu ta’ żmien sostnut fl-enerġija rinnovabbli, fl-infrastruttura tal-enerġija sostenibbli, fl-effiċjenza enerġetika u fit-trasport sostenibbli, fost l-oħrajn. L-investimenti jenħtieġ li jiġu antiċipati biex jgħinu t-tranżizzjoni ekoloġika matul l-irkupru, f’konformità mal-Pjan Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima Spanjol. Il-promozzjoni ta’ sistema tal-enerġija integrata hija mistennija li tiffaċilita l-penetrazzjoni tal-enerġija rinnovabbli. It-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija fil-bini privat u pubbliku permezz ta’ rinnovazzjonijiet fi skala kbira, u l-iżvilupp ta’ grilji intelliġenti u ħżin tal-elettriku rinnovabbli jistgħu jgħinu fil-ġestjoni aħjar tad-domanda għall-enerġija, filwaqt li jappoġġaw il-ħolqien tal-impjiegi matul l-irkupru. Aktar investimenti fl-infrastrutturi tal-enerġija, fosthom fl-interkonnessjonijiet tal-elettriku mal-bqija tal-Unjoni, jgħinu t-titjib tal-integrazzjoni tas-suq intern tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jintroduċu aktar kompetizzjoni u jiffaċilitaw l-użu tal-enerġija rinnovabbli. Sforzi addizzjonali jenħtieġ ukoll li jippromwovu t-trasport sostenibbli u effiċjenti, inkluż it-titjib tas-servizzi tat-trasport pubbliku u l-introduzzjoni ta’ infrastruttura ta’ fjuwils alternattivi, b’mod partikolari għal vetturi elettriċi. L-investimenti huma meħtieġa wkoll biex jippermettu użu akbar tal-ferroviji għat-trasport tal-merkanzija, inkluż konnessjonijiet transfruntiera ma’ Franza u mal-Portugall u konnessjonijiet ma’ portijiet u ċentri loġistiċi. Barra minn hekk, ċerti żoni ta’ Spanja huma fost dawk l-aktar esposti għat-tibdil fil-klima fl-Ewropa. Ir-riżorsi tal-ilma huma taħt pressjoni, u l-infrastruttura għall-ilma u l-ġestjoni tal-iskart tvarja madwar il-pajjiż. L-investimenti ekoloġiċi jistgħu jgħinu biex jiġu ffaċċjati l-effetti negattivi tat-tibdil fil-klima, inkluż il-preservazzjoni tal-foresti, bħall-mewġiet tas-sħana, nixfiet, għargħar u n-nirien fil-foresti, tittejjeb il-kwalità tal-arja, kif ukoll il-ġestjoni tal-ilma u l-iskart u jiġi żviluppat il-potenzjal tal-ekonomija ċirkolari. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lil Spanja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lil Spanja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (26) | Il-frammentazzjoni regolatorja u l-ostakli fi Spanja iwaqqfu lill-kumpaniji milli jibbenefikaw mill-ekonomiji ta’ skala u jaffettwaw il-produttività b’mod negattiv. Il-Liġi dwar l-Unità tas-Suq, li diġà qed tiġi infurzata mill-qrati u mill-awtoritajiet tal-kompetizzjoni, jenħtieġ li tintuża b’mod aktar attiv biex jiġu promossi r-regolamentazzjoni aħjar u l-kompetizzjoni aħjar matul l-irkupru. F’dan il-kuntest, ir-restrizzjonijiet stretti fuq is-sjieda u s-suq li fittxew li jiżguraw il-provvista ta’ prodotti u servizzi strateġiċi matul il-pandemija tal-COVID-19 jenħtieġ li jitneħħew hekk kif tintemm l-emerġenza. B’mod aktar ġenerali, koordinazzjoni aktar b’saħħitha u sostnuta bejn il-livelli differenti tal-Gvern tista’ tagħmel il-politiki li jiffaċilitaw l-irkupru aktar effettivi. Huwa essenzjali wkoll li jiġi żgurat li l-istruttura ta’ governanza li diġà nħolqot mil-liġijiet li jimplimentaw id-Direttivi tal-2014 dwar l-Akkwist Pubbliku tkun tista’ taħdem bl-aktar mod rapidu malajr kemm jista’ jkun biex tiġġustifika l-użu effiċjenti tal-investiment pubbliku li jista’ jappoġġa l-irkupru. Il-ħidma fuq l-istrateġija komprensiva tal-akkwist pubbliku nazzjonali jenħtieġ li tissaħħaħ b’kooperazzjoni mill-qrib mar-rappreżentanti tal-livelli kollha tal-gvern (ċentrali, reġjonali u lokali) permezz tal-Kumitat ta’ Kooperazzjoni. |
| --- | --- |

(26)

Il-frammentazzjoni regolatorja u l-ostakli fi Spanja iwaqqfu lill-kumpaniji milli jibbenefikaw mill-ekonomiji ta’ skala u jaffettwaw il-produttività b’mod negattiv. Il-Liġi dwar l-Unità tas-Suq, li diġà qed tiġi infurzata mill-qrati u mill-awtoritajiet tal-kompetizzjoni, jenħtieġ li tintuża b’mod aktar attiv biex jiġu promossi r-regolamentazzjoni aħjar u l-kompetizzjoni aħjar matul l-irkupru. F’dan il-kuntest, ir-restrizzjonijiet stretti fuq is-sjieda u s-suq li fittxew li jiżguraw il-provvista ta’ prodotti u servizzi strateġiċi matul il-pandemija tal-COVID-19 jenħtieġ li jitneħħew hekk kif tintemm l-emerġenza. B’mod aktar ġenerali, koordinazzjoni aktar b’saħħitha u sostnuta bejn il-livelli differenti tal-Gvern tista’ tagħmel il-politiki li jiffaċilitaw l-irkupru aktar effettivi. Huwa essenzjali wkoll li jiġi żgurat li l-istruttura ta’ governanza li diġà nħolqot mil-liġijiet li jimplimentaw id-Direttivi tal-2014 dwar l-Akkwist Pubbliku tkun tista’ taħdem bl-aktar mod rapidu malajr kemm jista’ jkun biex tiġġustifika l-użu effiċjenti tal-investiment pubbliku li jista’ jappoġġa l-irkupru. Il-ħidma fuq l-istrateġija komprensiva tal-akkwist pubbliku nazzjonali jenħtieġ li tissaħħaħ b’kooperazzjoni mill-qrib mar-rappreżentanti tal-livelli kollha tal-gvern (ċentrali, reġjonali u lokali) permezz tal-Kumitat ta’ Kooperazzjoni.

| (27) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(27)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (28) | Ir-riżoluzzjoni f’waqtha tal-proċedimenti tal-insolvenza se jkollha wkoll rwol ewlieni fl-iżgurar tal-likwidità tal-kumpaniji u r-riallokazzjoni effettiva tar-riżorsi, kif ukoll fil-promozzjoni tal-intraprenditorija u l-istabbiltà tas-settur finanzjarju. Huwa essenzjali li tiġi ssalvagwardjata l-kapaċità tas-sistema ġudizzjarja li tittratta l-proċedimenti ta’ insolvenza b’mod effiċjenti. Dan huwa partikolarment importanti, billi s-sospensjoni attwali tal-attività tal-qrati u ż-żieda mistennija fil-litigazzjoni minħabba r-reċessjoni kkawżata mill-pandemija tal-COVID-19 jistgħu jkomplu jaggravaw l-isfidi li diġà jeżistu bil-proċedimenti li qed isiru dejjem itwal u biż-żieda fil-kawżi pendenti. |
| --- | --- |

(28)

Ir-riżoluzzjoni f’waqtha tal-proċedimenti tal-insolvenza se jkollha wkoll rwol ewlieni fl-iżgurar tal-likwidità tal-kumpaniji u r-riallokazzjoni effettiva tar-riżorsi, kif ukoll fil-promozzjoni tal-intraprenditorija u l-istabbiltà tas-settur finanzjarju. Huwa essenzjali li tiġi ssalvagwardjata l-kapaċità tas-sistema ġudizzjarja li tittratta l-proċedimenti ta’ insolvenza b’mod effiċjenti. Dan huwa partikolarment importanti, billi s-sospensjoni attwali tal-attività tal-qrati u ż-żieda mistennija fil-litigazzjoni minħabba r-reċessjoni kkawżata mill-pandemija tal-COVID-19 jistgħu jkomplu jaggravaw l-isfidi li diġà jeżistu bil-proċedimenti li qed isiru dejjem itwal u biż-żieda fil-kawżi pendenti.

| (29) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, Spanja se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(29)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, Spanja se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (30) | Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, Spanja tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro. |
| --- | --- |

(30)

Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, Spanja tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro.

| (31) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika ta’ Spanja u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lil Spanja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fi Spanja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(31)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika ta’ Spanja u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lil Spanja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fi Spanja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (32) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (8) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt. |
| --- | --- |

(32)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (8) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

| (33) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u jiġi ffaċilitat l-irkupru bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1), (2) u (4). |
| --- | --- |

(33)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u jiġi ffaċilitat l-irkupru bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1), (2) u (4).

B’DAN JIRRAKKOMANDA li Spanja tieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Issaħħaħ ir-reżiljenza u l-kapaċità tas-sistema tas-saħħa, fir-rigward tal-ħaddiema tas-saħħa, tal-prodotti mediċi kritiċi u tal-infrastruttura. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Issostni l-impjieg permezz ta’ arranġamenti biex jiġu ppreservati l-impjiegi, inċentivi effettivi għar-reklutaġġ u żvilupp tal-ħiliet. Issaħħaħ il-protezzjoni kontra l-qgħad, b’mod partikolari għall-ħaddiema atipiċi. Ittejjeb il-kopertura u l-adegwatezza tal-iskemi ta’ introjtu minimu u l-appoġġ tal-familja, kif ukoll l-aċċess għat-tagħlim diġitali. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tiżgura l-implimentazzjoni effettiva ta’ miżuri li jipprovdu likwidità lil SMEs u lil dawk li jaħdmu għal rashom, inkluż billi jiġu evitati ħlasijiet tard. Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq it-trawwim tar-riċerka u l-innovazzjoni, il-produzzjoni u l-użu nadif u effiċjenti tal-enerġija, l-infrastruttura tal-enerġija, il-ġestjoni tal-ilma u tal-iskart u t-trasport sostenibbli. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Ittejjeb il-koordinazzjoni bejn il-livelli differenti ta’ gvern u ssaħħaħ il-qafas tal-akkwist pubbliku biex tappoġġa l-irkupru b’mod effiċjenti. |
| --- | --- |

4.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 48.

3

(4)  Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Ir-Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Ir-Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  In-nefqa primarja netta tal-gvern hija magħmula min-nefqa totali tal-gvern mingħajr in-nefqa fuq l-imgħax, in-nefqa fuq programmi tal-Unjoni li huma korrisposti bis-sħiħ minn dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fuq in-nefqa tal-benefiċċji tal-qgħad. Il-formazzjoni tal-kapital fiss gross iffinanzjata fil-livell nazzjonali hija mifruxa fuq perjodu ta’ erba’ snin. Il-miżuri ta’ dħul diskrezzjonali jew iż-żidiet tad-dħul b’mandat tal-liġi huma fatturati. Il-miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tal-nefqa huma esklużi.

7

(8)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

8

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/62 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/62

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 ta’ Franza u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 ta’ Franza

(2020/C 282/10)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija identifikat lil Franza bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija identifikat lil Franza bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro.

| (2) | Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għal Franza ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress ta’ Franza fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress ta’ Franza lejn il-miri nazzjonali tagħha ta’ Ewropa 2020. Huwa kien jinkludi wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha għall-konklużjoni li Franza għaddejja minn żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, dawn l-iżbilanċi kienu jirrigwardaw dejn pubbliku għoli u dinamiki ta’ kompetittività dgħajfa f’kuntest ta’ tkabbir tal-produttività baxx, b’rilevanza transfruntiera. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għal Franza ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress ta’ Franza fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress ta’ Franza lejn il-miri nazzjonali tagħha ta’ Ewropa 2020. Huwa kien jinkludi wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha għall-konklużjoni li Franza għaddejja minn żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, dawn l-iżbilanċi kienu jirrigwardaw dejn pubbliku għoli u dinamiki ta’ kompetittività dgħajfa f’kuntest ta’ tkabbir tal-produttività baxx, b’rilevanza transfruntiera.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perijodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perijodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perijodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perijodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Franza hija mħeġġa tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Franza hija mħeġġa tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li ma jkunux distribwiti b’mod ugwali bejn ir-reġjuni minħabba xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni, b’mod partikolari f’reġjuni li jiddependu b’mod sinifikanti fuq it-turiżmu - bħar-reġjuni ultraperiferiċi - u b’mod aktar ġenerali fuq negozju li jsir f’kuntatt dirett mal-konsumaturi. Dan jinvolvi riskju sostanzjali ta’ twessigħ tad-disparitajiet reġjonali u territorjali fi Franza, li jaggrava t-tendenza diġà osservata ta’ tkabbir bil-mod fid-disparitajiet bejn ir-reġjun kapitali, il-bliet il-kbar u l-bqija tal-pajjiż, bejn iż-żoni urbani u ż-żoni rurali u bejn il-metropoli u r-reġjuni ultraperiferiċi. Flimkien mar-riskju ta’ treġġigħ lura temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mmirati. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li ma jkunux distribwiti b’mod ugwali bejn ir-reġjuni minħabba xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni, b’mod partikolari f’reġjuni li jiddependu b’mod sinifikanti fuq it-turiżmu - bħar-reġjuni ultraperiferiċi - u b’mod aktar ġenerali fuq negozju li jsir f’kuntatt dirett mal-konsumaturi. Dan jinvolvi riskju sostanzjali ta’ twessigħ tad-disparitajiet reġjonali u territorjali fi Franza, li jaggrava t-tendenza diġà osservata ta’ tkabbir bil-mod fid-disparitajiet bejn ir-reġjun kapitali, il-bliet il-kbar u l-bqija tal-pajjiż, bejn iż-żoni urbani u ż-żoni rurali u bejn il-metropoli u r-reġjuni ultraperiferiċi. Flimkien mar-riskju ta’ treġġigħ lura temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mmirati.

| (10) | Franza ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fis-7 ta’ Mejju 2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħha fit-30 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

Franza ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fis-7 ta’ Mejju 2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħha fit-30 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (11) | Franza bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tad-dejn tranżizzjonali. Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill irrakkomanda lil Franza biex tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett (7) ma teċċedix il-1,4 % fl-2019, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,6 % tal-prodott domestiku gross (PDG). Il-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni tikkonferma devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju fl-2019 u matul l-2018 u l-2019 meħuda flimkien. Dan huwa fattur rilevanti fir-rapport tal-Kummissjoni mħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat li jivvaluta l-konformità ta’ Franza mal-kriterju tad-dejn fl-2019. |
| --- | --- |

(11)

Franza bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tad-dejn tranżizzjonali. Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill irrakkomanda lil Franza biex tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett (7) ma teċċedix il-1,4 % fl-2019, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,6 % tal-prodott domestiku gross (PDG). Il-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni tikkonferma devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju fl-2019 u matul l-2018 u l-2019 meħuda flimkien. Dan huwa fattur rilevanti fir-rapport tal-Kummissjoni mħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat li jivvaluta l-konformità ta’ Franza mal-kriterju tad-dejn fl-2019.

| (12) | Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 3,0 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 9,0 % tal-PDG fl-2020. Wara li stabbilizza fil-livell ta’ 98,1 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-amministrazzjoni pubblika huwa mistenni li jiżdied għal 115,2 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(12)

Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 3,0 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 9,0 % tal-PDG fl-2020. Wara li stabbilizza fil-livell ta’ 98,1 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-amministrazzjoni pubblika huwa mistenni li jiżdied għal 115,2 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (13) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, Franza adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji jammontaw għal 1,9 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu l-finanzjament ta’ skema parzjali tal-qgħad ta’ 1,1 % tal-PDG; nefqa addizzjonali ta’ 0,4 % tal-PDG biex jissaħħu s-servizzi tal-kura tas-saħħa, il-benefiċċji tal-assigurazzjoni tas-saħħa u l-kumpens tal-persunal tal-kura tas-saħħa; il-ħolqien ta’ fond ta’ solidarjetà ta’ 0,3 % tal-PDG biex jipprovdi appoġġ dirett lil impriżi żgħar u żgħar ħafna kif ukoll lil dawk li jaħdmu għal rashom. Barra minn hekk, Franza ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jipprovdu appoġġ għal-likwidità lill-impriżi, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jikkalkula li huma 17 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu l-posponiment tal-ħlasijiet tat-taxxa u tal-ħlasijiet soċjali għall-kumpaniji; rifużjoni aċċellerata tal-krediti tat-taxxa u tal-VAT; il-ħolqien ta’ riżerva ddedikata għal appoġġ dirett lil kumpaniji strateġiċi permezz ta’ investiment fl-ekwità (3,1 % tal-PDG) u garanziji għal self (13,9 % tal-PDG). B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet Franza huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perijodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, se jkunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perijodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(13)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, Franza adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji jammontaw għal 1,9 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu l-finanzjament ta’ skema parzjali tal-qgħad ta’ 1,1 % tal-PDG; nefqa addizzjonali ta’ 0,4 % tal-PDG biex jissaħħu s-servizzi tal-kura tas-saħħa, il-benefiċċji tal-assigurazzjoni tas-saħħa u l-kumpens tal-persunal tal-kura tas-saħħa; il-ħolqien ta’ fond ta’ solidarjetà ta’ 0,3 % tal-PDG biex jipprovdi appoġġ dirett lil impriżi żgħar u żgħar ħafna kif ukoll lil dawk li jaħdmu għal rashom. Barra minn hekk, Franza ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jipprovdu appoġġ għal-likwidità lill-impriżi, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jikkalkula li huma 17 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu l-posponiment tal-ħlasijiet tat-taxxa u tal-ħlasijiet soċjali għall-kumpaniji; rifużjoni aċċellerata tal-krediti tat-taxxa u tal-VAT; il-ħolqien ta’ riżerva ddedikata għal appoġġ dirett lil kumpaniji strateġiċi permezz ta’ investiment fl-ekwità (3,1 % tal-PDG) u garanziji għal self (13,9 % tal-PDG). B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet Franza huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perijodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, se jkunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perijodu medju ta’ żmien.

| (14) | Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020 taħt politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika ta’ Franza huwa mbassar li jkun ta’ -9,9 % tal-PDG fl-2020 u -4,0 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa mbassar li jilħaq 116,5 % tal-PDG fl-2020 u 111,9 % fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020 taħt politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika ta’ Franza huwa mbassar li jkun ta’ -9,9 % tal-PDG fl-2020 u -4,0 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa mbassar li jilħaq 116,5 % tal-PDG fl-2020 u 111,9 % fl-2021.

| (15) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba n-nuqqas ta’ konformità ta’ Franza mar-regola tad-dejn fl-2019 u l-ksur ippjanat tal-limitu tad-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tissuġġerixxi li l-kriterji tad-defiċit u tad-dejn kif definiti fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma ġewx issodisfati. |
| --- | --- |

(15)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba n-nuqqas ta’ konformità ta’ Franza mar-regola tad-dejn fl-2019 u l-ksur ippjanat tal-limitu tad-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tissuġġerixxi li l-kriterji tad-defiċit u tad-dejn kif definiti fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma ġewx issodisfati.

| (16) | Is-sistema tas-saħħa Franċiża hija effettiva biex tikseb riżultati tajbin. Madankollu, il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet dawl fuq nuqqasijiet fit-tħejjija tas-sistema biex jiġu indirizzati l-pandemiji. Dawn jinkludu: a) diffikultajiet biex jiġi żgurat li l-ħaddiema tas-saħħa, il-provvisti kritiċi u t-tagħmir protettiv personali jkunu faċilment disponibbli; u b) problemi strutturali moħbija. Fir-rigward ta’ dawn tal-ewwel, Franza mmobilizzat ir-riżerva tagħha ta’ persunal u tagħmir mediku u paramediku, inkluż studenti mediċi u tobba u infermiera rtirati. Il-koordinazzjoni tar-rispons fis-setturi kollha tas-sistema tas-saħħa għadha sfida. Fir-rigward ta’ dawn tal-aħħar, dawn huma r-riżultat ta’ nuqqas ta’ investiment fl-infrastrutturi fiżiċi u fir-riżorsi umani, ta’ adattament limitat fl-organizzazzjoni tas-servizzi u tal-ħtieġa għal koordinament aħjar bejn l-atturi privati u pubbliċi. L-isfidi huma aggravati mid-differenzi reġjonali persistenti. Pereżempju, minkejja li s-sehem ta’ tobba li jipprattikaw huwa viċin il-medja tal-Unjoni, madwar 18 % tal-popolazzjoni ta’ Franza tgħix f’żoni fejn l-aċċess għal prattikant ġenerali huwa limitat. Huma meħtieġa sforzi deċiżivi ulterjuri għad-diġitalizzazzjoni tas-servizzi tas-saħħa, li huma l-pedament tal-istrateġija tal-Gvern għat-trasformazzjoni tas-sistema tas-saħħa. Il-kriżi tal-COVID-19 qed turi li użu aħjar tas-saħħa elettronika, b’mod partikolari t-telemediċina, huwa importanti fi żminijiet ta’ pandemija. |
| --- | --- |

(16)

Is-sistema tas-saħħa Franċiża hija effettiva biex tikseb riżultati tajbin. Madankollu, il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet dawl fuq nuqqasijiet fit-tħejjija tas-sistema biex jiġu indirizzati l-pandemiji. Dawn jinkludu: a) diffikultajiet biex jiġi żgurat li l-ħaddiema tas-saħħa, il-provvisti kritiċi u t-tagħmir protettiv personali jkunu faċilment disponibbli; u b) problemi strutturali moħbija. Fir-rigward ta’ dawn tal-ewwel, Franza mmobilizzat ir-riżerva tagħha ta’ persunal u tagħmir mediku u paramediku, inkluż studenti mediċi u tobba u infermiera rtirati. Il-koordinazzjoni tar-rispons fis-setturi kollha tas-sistema tas-saħħa għadha sfida. Fir-rigward ta’ dawn tal-aħħar, dawn huma r-riżultat ta’ nuqqas ta’ investiment fl-infrastrutturi fiżiċi u fir-riżorsi umani, ta’ adattament limitat fl-organizzazzjoni tas-servizzi u tal-ħtieġa għal koordinament aħjar bejn l-atturi privati u pubbliċi. L-isfidi huma aggravati mid-differenzi reġjonali persistenti. Pereżempju, minkejja li s-sehem ta’ tobba li jipprattikaw huwa viċin il-medja tal-Unjoni, madwar 18 % tal-popolazzjoni ta’ Franza tgħix f’żoni fejn l-aċċess għal prattikant ġenerali huwa limitat. Huma meħtieġa sforzi deċiżivi ulterjuri għad-diġitalizzazzjoni tas-servizzi tas-saħħa, li huma l-pedament tal-istrateġija tal-Gvern għat-trasformazzjoni tas-sistema tas-saħħa. Il-kriżi tal-COVID-19 qed turi li użu aħjar tas-saħħa elettronika, b’mod partikolari t-telemediċina, huwa importanti fi żminijiet ta’ pandemija.

| (17) | Il-kriżi tal-COVID-19 qed ikollha impatt negattiv fuq is-suq tax-xogħol u l-kondizzjonijiet soċjali fi Franza. Minkejja li ttieħdu miżuri ta’ mitigazzjoni, il-qgħad mistenni jiżdied għal 10,1 % fl-2020 skont it-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, biex imbagħad jonqos għal 9,7 % fl-2021. Dawn il-miżuri jinkludu l-emendar u l-estensjoni tal-iskema ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar, l-estensjoni temporanja tad-drittijiet tal-persuni li qed ifittxu impjieg, kif ukoll miżuri adottati biex jappoġġaw id-ditti u l-ħaddiema u l-iżgurar tal-funzjonament tas-servizzi pubbliċi u tas-sistema tas-saħħa. Is-segmentazzjoni persistenti tas-suq tax-xogħol tibqa’ sors ta’ tħassib. Fl-2019, madwar żewġ terzi tar-reklutaġġi l-ġodda kienu kuntratti għal żmien qasir ta’ inqas minn xahar. Ir-rata ta’ tranżizzjoni minn kuntratti għal żmien qasir għal kuntratti miftuħa hija waħda mill-aktar baxxi fl-Unjoni. Ir-riforma reċenti tas-sistema tal-benefiċċji tal-qgħad (Unédic) kellha l-għan li ssaħħaħ is-sostenibbiltà finanzjarja tas-sistema u tindirizza s-segmentazzjoni. Madankollu, partijiet mir-riforma relatati mar-regoli tal-indennizz ġew posposti minħabba l-kriżi tal-COVID-19. Fid-dawl tal-kuntest deterjorat, huwa importanti li jiġi żgurat li l-benefiċċji tal-qgħad, kif ukoll l-appoġġ attiv għall-impjieg, ikunu disponibbli għall-persuni kollha li qed ifittxu impjieg, irrispettivament mill-istatus ta’ impjieg preċedenti. Sabiex jiġi indirizzat in-nuqqas ta’ tlaqqigħ tal-ħiliet u titjieb ir-reżiljenza tas-suq tax-xogħol, jenħtieġ li jkomplu l-isforzi biex tiġi promossa r-riallokazzjoni tal-forza tax-xogħol fost is-setturi. Qabel il-pandemija tal-COVID-19, l-impjegaturi kienu qegħdin dejjem aktar jirrapportaw diffikultajiet biex isibu kandidati xierqa għal reklutaġġ, u indikaw il-ħtieġa li jiġu promossi t-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid. Pereżempju, filwaqt li s-settur tat-Teknoloġija tal-Informazzjoni huwa partikolarment affettwat min-nuqqas ta’ ħiliet, il-gradwati tiegħu jirrappreżentaw biss 3,5 % mill-għadd totali ta’ gradwati terzjarji. |
| --- | --- |

(17)

Il-kriżi tal-COVID-19 qed ikollha impatt negattiv fuq is-suq tax-xogħol u l-kondizzjonijiet soċjali fi Franza. Minkejja li ttieħdu miżuri ta’ mitigazzjoni, il-qgħad mistenni jiżdied għal 10,1 % fl-2020 skont it-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, biex imbagħad jonqos għal 9,7 % fl-2021. Dawn il-miżuri jinkludu l-emendar u l-estensjoni tal-iskema ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar, l-estensjoni temporanja tad-drittijiet tal-persuni li qed ifittxu impjieg, kif ukoll miżuri adottati biex jappoġġaw id-ditti u l-ħaddiema u l-iżgurar tal-funzjonament tas-servizzi pubbliċi u tas-sistema tas-saħħa. Is-segmentazzjoni persistenti tas-suq tax-xogħol tibqa’ sors ta’ tħassib. Fl-2019, madwar żewġ terzi tar-reklutaġġi l-ġodda kienu kuntratti għal żmien qasir ta’ inqas minn xahar. Ir-rata ta’ tranżizzjoni minn kuntratti għal żmien qasir għal kuntratti miftuħa hija waħda mill-aktar baxxi fl-Unjoni. Ir-riforma reċenti tas-sistema tal-benefiċċji tal-qgħad (Unédic) kellha l-għan li ssaħħaħ is-sostenibbiltà finanzjarja tas-sistema u tindirizza s-segmentazzjoni. Madankollu, partijiet mir-riforma relatati mar-regoli tal-indennizz ġew posposti minħabba l-kriżi tal-COVID-19. Fid-dawl tal-kuntest deterjorat, huwa importanti li jiġi żgurat li l-benefiċċji tal-qgħad, kif ukoll l-appoġġ attiv għall-impjieg, ikunu disponibbli għall-persuni kollha li qed ifittxu impjieg, irrispettivament mill-istatus ta’ impjieg preċedenti. Sabiex jiġi indirizzat in-nuqqas ta’ tlaqqigħ tal-ħiliet u titjieb ir-reżiljenza tas-suq tax-xogħol, jenħtieġ li jkomplu l-isforzi biex tiġi promossa r-riallokazzjoni tal-forza tax-xogħol fost is-setturi. Qabel il-pandemija tal-COVID-19, l-impjegaturi kienu qegħdin dejjem aktar jirrapportaw diffikultajiet biex isibu kandidati xierqa għal reklutaġġ, u indikaw il-ħtieġa li jiġu promossi t-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid. Pereżempju, filwaqt li s-settur tat-Teknoloġija tal-Informazzjoni huwa partikolarment affettwat min-nuqqas ta’ ħiliet, il-gradwati tiegħu jirrappreżentaw biss 3,5 % mill-għadd totali ta’ gradwati terzjarji.

| (18) | Fil-kuntest tal-kriżi ta’ COVID-19, huwa partikolarment importanti li jiġi żgurat il-funzjonament tal-infrastruttura kritika u ċ-ċirkolazzjoni libera tal-merkanzija fis-suq uniku kollu u li jiġi mmonitorjat u żgurat il-funzjonament korrett tal-ktajjen tal-provvista f’kooperazzjoni mal-pajjiżi ġirien. Għal dan il-għan, it-tneħħija tar-restrizzjonijiet fuq l-esportazzjoni ta’ ċerti prodotti mediċi adottati matul il-kriżi tal-COVID-19 se tikkontribwixxi biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet taċ-ċittadini madwar l-Unjoni b’mod koerenti u fi spirtu ta’ solidarjetà, tevita r-riskju ta’ nuqqasijiet u ta’ tfixkil tal-ktajjen tal-provvista, u fl-aħħar mill-aħħar, twitti t-triq għal strateġija ta’ ħruġ mill-COVID-19 ta’ suċċess ikkoordinata mill-Unjoni. |
| --- | --- |

(18)

Fil-kuntest tal-kriżi ta’ COVID-19, huwa partikolarment importanti li jiġi żgurat il-funzjonament tal-infrastruttura kritika u ċ-ċirkolazzjoni libera tal-merkanzija fis-suq uniku kollu u li jiġi mmonitorjat u żgurat il-funzjonament korrett tal-ktajjen tal-provvista f’kooperazzjoni mal-pajjiżi ġirien. Għal dan il-għan, it-tneħħija tar-restrizzjonijiet fuq l-esportazzjoni ta’ ċerti prodotti mediċi adottati matul il-kriżi tal-COVID-19 se tikkontribwixxi biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet taċ-ċittadini madwar l-Unjoni b’mod koerenti u fi spirtu ta’ solidarjetà, tevita r-riskju ta’ nuqqasijiet u ta’ tfixkil tal-ktajjen tal-provvista, u fl-aħħar mill-aħħar, twitti t-triq għal strateġija ta’ ħruġ mill-COVID-19 ta’ suċċess ikkoordinata mill-Unjoni.

| (19) | Franza adottat bosta skemi biex tappoġġa l-likwidità tad-ditti, inkluż taħt il-Qafas Temporanju għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex tappoġġa l-ekonomija fit-tifqigħa attwali tal-COVID-19 (8). L-implimentazzjoni effettiva u effiċjenti ta’ dawn l-iskemi hija kruċjali biex jiġi żgurat li d-ditti, u b’mod partikolari l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), jibbenefikaw minnhom. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. |
| --- | --- |

(19)

Franza adottat bosta skemi biex tappoġġa l-likwidità tad-ditti, inkluż taħt il-Qafas Temporanju għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex tappoġġa l-ekonomija fit-tifqigħa attwali tal-COVID-19 (8). L-implimentazzjoni effettiva u effiċjenti ta’ dawn l-iskemi hija kruċjali biex jiġi żgurat li d-ditti, u b’mod partikolari l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), jibbenefikaw minnhom. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju.

| (20) | L-ambjent ġenerali tan-negozju ta’ Franza tjieb iżda jeħtieġ li Franza tkompli bl-isforzi tagħha biex tissimplifika s-sistema tat-taxxa tagħha u tnaqqas il-piż amministrattiv għall-kumpaniji, b’mod partikolari jekk trid tappoġġa rkupru ekonomiku effettiv fiż-żmien medju. Pereżempju, skont il-valutazzjoni tal-Kummissjoni li ġiet ikkonfermata mill-indikaturi tar-Regolament dwar is-Suq tal-Prodotti tal-2018 tal-OECD, minkejja l-progress li sar u l-adozzjoni ta’ diversi miżuri fis-settur tas-servizzi, ir-restrizzjonijiet regolatorji jibqgħu ogħla fi Franza meta mqabbla ma’ Stati Membri oħra, b’mod partikolari għas-servizzi tan-negozju, li ħafna minnhom huma professjonijiet regolati, u għall-bejgħ bl-imnut. Bħala wieħed mis-setturi l-aktar affettwati, is-settur tas-servizzi se jkollu rwol ewlieni fil-ħruġ mill-kriżi tal-COVID-19 u fl-irkupru minnha. It-tfassil mill-ġdid tar-rekwiżiti għall-aċċess għall-attivitajiet ta’ servizzi u l-eżerċizzju tagħhom jistimula l-innovazzjoni, il-kompetizzjoni u l-mobbiltà professjonali, u jkollu impatt ekonomiku ġenerali pożittiv. Il-flessibbiltà regolatorja tista’ wkoll tagħti spinta lill-irkupru tal-attività ta’ bejgħ bl-imnut fil-perijodu ta’ wara l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(20)

L-ambjent ġenerali tan-negozju ta’ Franza tjieb iżda jeħtieġ li Franza tkompli bl-isforzi tagħha biex tissimplifika s-sistema tat-taxxa tagħha u tnaqqas il-piż amministrattiv għall-kumpaniji, b’mod partikolari jekk trid tappoġġa rkupru ekonomiku effettiv fiż-żmien medju. Pereżempju, skont il-valutazzjoni tal-Kummissjoni li ġiet ikkonfermata mill-indikaturi tar-Regolament dwar is-Suq tal-Prodotti tal-2018 tal-OECD, minkejja l-progress li sar u l-adozzjoni ta’ diversi miżuri fis-settur tas-servizzi, ir-restrizzjonijiet regolatorji jibqgħu ogħla fi Franza meta mqabbla ma’ Stati Membri oħra, b’mod partikolari għas-servizzi tan-negozju, li ħafna minnhom huma professjonijiet regolati, u għall-bejgħ bl-imnut. Bħala wieħed mis-setturi l-aktar affettwati, is-settur tas-servizzi se jkollu rwol ewlieni fil-ħruġ mill-kriżi tal-COVID-19 u fl-irkupru minnha. It-tfassil mill-ġdid tar-rekwiżiti għall-aċċess għall-attivitajiet ta’ servizzi u l-eżerċizzju tagħhom jistimula l-innovazzjoni, il-kompetizzjoni u l-mobbiltà professjonali, u jkollu impatt ekonomiku ġenerali pożittiv. Il-flessibbiltà regolatorja tista’ wkoll tagħti spinta lill-irkupru tal-attività ta’ bejgħ bl-imnut fil-perijodu ta’ wara l-pandemija tal-COVID-19.

| (21) | Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu implimentati minn qabel u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Dan jista’ jkun identifikat fi prijoritajiet tal-Patt Ekoloġiku Ewropew, b’mod partikolari f’inizjattivi ta’ trasport b’livell baxx ta’ emissjonijiet ta’ karbonju, l-enerġiji rinnovabbli u r-rinnovazzjonijiet tal-bini. Flimkien mat-trasformazzjoni diġitali tal-ekonomija, dan jista’ jgħin biex jingħata stimulu fi żmien qasir għall-irkupru u għall-perijodu ta’ żmien medju ta’ wara l-kriżi tal-COVID-19 u jqiegħed lil Franza fuq perkors sostenibbli fit-tul u newtrali għall-klima filwaqt li jippromwovi t-tmexxija teknoloġika. Il-ħidma preparatorja għal miżuri ta’ rkupru tista’ tiddependi fuq il-Pjan Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima ta’ Franza, proġetti ta’ interess komuni u pjanijiet ta’ żvilupp tal-infrastruttura. Aktar investimenti fl-infrastrutturi tal-enerġija, fosthom fl-interkonnessjonijiet tal-elettriku, jikkontribwixxu għat-titjib tal-integrazzjoni tas-suq intern tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jintroduċu aktar kompetizzjoni u jiffaċilitaw l-iskjerament tal-enerġija rinnovabbli. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perijodu 2021-2027 jista’ jgħin lil Franza tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lil Franza tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(21)

Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu implimentati minn qabel u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Dan jista’ jkun identifikat fi prijoritajiet tal-Patt Ekoloġiku Ewropew, b’mod partikolari f’inizjattivi ta’ trasport b’livell baxx ta’ emissjonijiet ta’ karbonju, l-enerġiji rinnovabbli u r-rinnovazzjonijiet tal-bini. Flimkien mat-trasformazzjoni diġitali tal-ekonomija, dan jista’ jgħin biex jingħata stimulu fi żmien qasir għall-irkupru u għall-perijodu ta’ żmien medju ta’ wara l-kriżi tal-COVID-19 u jqiegħed lil Franza fuq perkors sostenibbli fit-tul u newtrali għall-klima filwaqt li jippromwovi t-tmexxija teknoloġika. Il-ħidma preparatorja għal miżuri ta’ rkupru tista’ tiddependi fuq il-Pjan Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima ta’ Franza, proġetti ta’ interess komuni u pjanijiet ta’ żvilupp tal-infrastruttura. Aktar investimenti fl-infrastrutturi tal-enerġija, fosthom fl-interkonnessjonijiet tal-elettriku, jikkontribwixxu għat-titjib tal-integrazzjoni tas-suq intern tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jintroduċu aktar kompetizzjoni u jiffaċilitaw l-iskjerament tal-enerġija rinnovabbli. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perijodu 2021-2027 jista’ jgħin lil Franza tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lil Franza tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (22) | Matul il-lockdown, id-diġitalizzazzjoni wriet li hija vitali biex jinżamm l-aċċess għas-servizzi governattivi, edukattivi u mediċi, u biex tiġi ppreservata l-attività ekonomika, permezz tat-telexogħol u l-kummerċ elettroniku. Fi żmien medju, id-diġitalizzazzjoni tipprovdi opportunitajiet akbar għad-ditti, b’mod partikolari l-SMEs, biex jirkupraw u jikbru billi ġġibhom f’kuntatt ma’ numru ikbar ta’ klijenti potenzjali, ittejjeb l-effiċjenza tal-proċessi ta’ produzzjoni, u tipprovdi inċentivi għall-innovazzjoni. L-investimenti fid-diġitalizzazzjoni jinkludu l-provvista ta’ infrastruttura adegwata, it-titjib tal-ħiliet diġitali tal-popolazzjoni aktar wiesgħa, u b’mod partikolari l-popolazzjoni li taħdem. L-implimentazzjoni tal-pjan ta’ Franza għall-broadband b’veloċità għolja ħafna (Plan France Très Haut Débit) tidher li qiegħda fit-triq it-tajba fir-rigward taż-żoni urbani. Madankollu, differenzi fil-kopertura tan-network b’veloċità għolja ħafna għadhom importanti f’oqsma oħra. |
| --- | --- |

(22)

Matul il-lockdown, id-diġitalizzazzjoni wriet li hija vitali biex jinżamm l-aċċess għas-servizzi governattivi, edukattivi u mediċi, u biex tiġi ppreservata l-attività ekonomika, permezz tat-telexogħol u l-kummerċ elettroniku. Fi żmien medju, id-diġitalizzazzjoni tipprovdi opportunitajiet akbar għad-ditti, b’mod partikolari l-SMEs, biex jirkupraw u jikbru billi ġġibhom f’kuntatt ma’ numru ikbar ta’ klijenti potenzjali, ittejjeb l-effiċjenza tal-proċessi ta’ produzzjoni, u tipprovdi inċentivi għall-innovazzjoni. L-investimenti fid-diġitalizzazzjoni jinkludu l-provvista ta’ infrastruttura adegwata, it-titjib tal-ħiliet diġitali tal-popolazzjoni aktar wiesgħa, u b’mod partikolari l-popolazzjoni li taħdem. L-implimentazzjoni tal-pjan ta’ Franza għall-broadband b’veloċità għolja ħafna (Plan France Très Haut Débit) tidher li qiegħda fit-triq it-tajba fir-rigward taż-żoni urbani. Madankollu, differenzi fil-kopertura tan-network b’veloċità għolja ħafna għadhom importanti f’oqsma oħra.

| (23) | Franza għandha bażi ta’ riċerka b’saħħitha u l-potenzjal li twettaq miżuri speċifiċi relatati mar-riċerka u l-innovazzjoni biex tirrispondi għall-kriżi tal-COVID-19, fosthom l-iżvilupp tat-tilqim u l-mediċini. Il-kriżi tal-COVID-19 u l-konsegwenzi tagħha jirrikjedu kooperazzjoni msaħħa fir-riċerka u l-innovazzjoni bejn is-settur pubbliku u dak privat. Fuq perijodu ta’ żmien medju, l-investiment fir-riċerka u l-innovazzjoni jista’ jippermetti titjib fil-produttività, kif indikat mill-Bord Nazzjonali tal-Produttività Franċiż. Huwa meħtieġ ukoll f’setturi li jsaħħu t-tkabbir biex il-kumpaniji jkunu jistgħu jaħtfu l-opportunitajiet offruti mit-trasformazzjoni tal-ekonomija Ewropea. |
| --- | --- |

(23)

Franza għandha bażi ta’ riċerka b’saħħitha u l-potenzjal li twettaq miżuri speċifiċi relatati mar-riċerka u l-innovazzjoni biex tirrispondi għall-kriżi tal-COVID-19, fosthom l-iżvilupp tat-tilqim u l-mediċini. Il-kriżi tal-COVID-19 u l-konsegwenzi tagħha jirrikjedu kooperazzjoni msaħħa fir-riċerka u l-innovazzjoni bejn is-settur pubbliku u dak privat. Fuq perijodu ta’ żmien medju, l-investiment fir-riċerka u l-innovazzjoni jista’ jippermetti titjib fil-produttività, kif indikat mill-Bord Nazzjonali tal-Produttività Franċiż. Huwa meħtieġ ukoll f’setturi li jsaħħu t-tkabbir biex il-kumpaniji jkunu jistgħu jaħtfu l-opportunitajiet offruti mit-trasformazzjoni tal-ekonomija Ewropea.

| (24) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu indirizzati l-isfidi strutturali fuq perijodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu mmonitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(24)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu indirizzati l-isfidi strutturali fuq perijodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu mmonitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (25) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, Franza se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(25)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, Franza se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (26) | Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, Franza tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li tqis il-gwida politika mill-Grupp tal-Euro. |
| --- | --- |

(26)

Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, Franza tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li tqis il-gwida politika mill-Grupp tal-Euro.

| (27) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika ta’ Franza u ppubblikatha fir-rapport speċifiku dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lil Franza fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fi Franza, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(27)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika ta’ Franza u ppubblikatha fir-rapport speċifiku dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lil Franza fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fi Franza, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (28) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (9) riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt. |
| --- | --- |

(28)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (9) riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

| (29) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u jiffaċilitaw l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1), (3) u (4), |
| --- | --- |

(29)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u jiffaċilitaw l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1), (3) u (4),

B’DAN JIRRAKKOMANDA li Franza tieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kondizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati biex tikseb pożizzjonijiet fiskali prudenti fi żmien medju u tiżgura s-sostenibbiltà tad-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Issaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa billi tiżgura provvisti adegwati ta’ prodotti mediċi kritiċi u distribuzzjoni bbilanċjata ta’ ħaddiema tas-saħħa, u billi tinvesti fis-saħħa elettronika. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Ittaffi l-impatt soċjali u tal-impjiegi tal-kriżi tal-COVID-19, inkluż billi tippromwovi ħiliet u appoġġ attiv għal dawk kollha li qed ifittxu impjieg. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tiżgura l-implimentazzjoni effettiva ta’ miżuri li jappoġġaw il-likwidità tad-ditti, b’mod partikolari għal SMEs. Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq it-trasport sostenibbli, il-produzzjoni u l-użu nadif u effiċjenti tal-enerġija, l-infrastrutturi tal-enerġija u diġitali kif ukoll ir-riċerka u l-innovazzjoni. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Tkompli ttejjeb l-ambjent regolatorju, tnaqqas il-piżijiet amministrattivi għad-ditti u tissimplifika s-sistema tat-taxxa. |
| --- | --- |

4.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 55.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  In-nefqa primarja netta tal-gvern hi magħmula min-nefqa totali tal-gvern mingħajr in-nefqa marbuta mal-imgħax, in-nefqa marbuta mal-programmi tal-Unjoni kompletament koperti mid-dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fin-nefqa marbuta mal-benefiċċju tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjat nazzjonalment hija llivellata fuq perijodu ta’ erba’ snin. Il-miżuri ta’ dħul diskrezzjonali jew iż-żidiet tad-dħul b’mandat tal-liġi huma fatturati. Il-miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tal-nefqa huma esklużi.

7

(8)  ĠU C 91I, 20.3.2020, p. 1.

8

(9)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

9

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/68 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/68

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Kroazja u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Kroazja

(2020/C 282/11)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija identifikat lill-Kroazja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija identifikat lill-Kroazja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond.

| (2) | Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għall-Kroazja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Kroazja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Kroazja lejn il-miri nazzjonali tagħha tal-Ewropa għall-2020. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li l-Kroazja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi marbuta ma’ livelli għolja ta’ dejn pubbliku, privat u estern f’kuntest ta’ tkabbir potenzjali baxx. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għall-Kroazja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Kroazja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Kroazja lejn il-miri nazzjonali tagħha tal-Ewropa għall-2020. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li l-Kroazja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi marbuta ma’ livelli għolja ta’ dejn pubbliku, privat u estern f’kuntest ta’ tkabbir potenzjali baxx.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (“Fondi SIE”) sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet fuq il-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Kroazja hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet biex tgħin lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (“Fondi SIE”) sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet fuq il-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Kroazja hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet biex tgħin lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 huma x’aktarx sostanzjali u ma jitqassmux b’mod uniformi fit-territorji kollha tal-Kroazja minħabba xejriet ta’ speċjalizzazzjoni differenti. Ir-reġjuni kostali u l-gżejjer li jiddependu ħafna mit-turiżmu se jkunu affettwati b’mod partikolari. Għaldaqstant, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mfassal apposta. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 huma x’aktarx sostanzjali u ma jitqassmux b’mod uniformi fit-territorji kollha tal-Kroazja minħabba xejriet ta’ speċjalizzazzjoni differenti. Ir-reġjuni kostali u l-gżejjer li jiddependu ħafna mit-turiżmu se jkunu affettwati b’mod partikolari. Għaldaqstant, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mfassal apposta.

| (10) | Fit-30 ta’ April 2020, il-Kroazja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tagħha tal-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

Fit-30 ta’ April 2020, il-Kroazja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tagħha tal-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (11) | Bħalissa l-Kroazja qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tad-dejn. |
| --- | --- |

(11)

Bħalissa l-Kroazja qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tad-dejn.

| (12) | Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu tal-2020, il-Gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 0,4 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 6,8 % tal-PDG fl-2020 u jitjieb għal defiċit ta’ 2,4 % tal-PDG fl-2021. Wara li naqas għal 73,2 % tal-PDG fl-2019, id-dejn tal-gvern estiż bħala proporzjon tal-PDG hu mistenni li jiżdied għal 86,7 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(12)

Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu tal-2020, il-Gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 0,4 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 6,8 % tal-PDG fl-2020 u jitjieb għal defiċit ta’ 2,4 % tal-PDG fl-2021. Wara li naqas għal 73,2 % tal-PDG fl-2019, id-dejn tal-gvern estiż bħala proporzjon tal-PDG hu mistenni li jiżdied għal 86,7 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (13) | B’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ koordinat tal-Unjoni, il-Kroazja adottat miżuri baġitarji f’waqthom biex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tgħin lil dawk l-individwi u n-negozji li ġew affettwati b’mod partikolari. Skont il-Programmi ta’ Konverġenza tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji jammontaw għal 2,8 % tal-PDG. Iż-żewġ miżuri ewlenin huma s-sussidju mħallas lin-negozji biex iżommu l-impjegati u l-eżenzjonijiet mit-taxxa mogħtija lin-negozji l-aktar milquta. Barra minn hekk, l-Kroazja adottat miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu għall-għoti ta’ appoġġ ta’ likwidità lin-negozji, li l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 jistma li hu 1,3 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu d-differimenti tat-taxxa għat-taxxi korporattivi u fuq l-introjtu personali u l-kontribuzzjonijiet soċjali. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet il-Kroazja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, se jkunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(13)

B’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ koordinat tal-Unjoni, il-Kroazja adottat miżuri baġitarji f’waqthom biex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tgħin lil dawk l-individwi u n-negozji li ġew affettwati b’mod partikolari. Skont il-Programmi ta’ Konverġenza tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji jammontaw għal 2,8 % tal-PDG. Iż-żewġ miżuri ewlenin huma s-sussidju mħallas lin-negozji biex iżommu l-impjegati u l-eżenzjonijiet mit-taxxa mogħtija lin-negozji l-aktar milquta. Barra minn hekk, l-Kroazja adottat miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu għall-għoti ta’ appoġġ ta’ likwidità lin-negozji, li l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 jistma li hu 1,3 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu d-differimenti tat-taxxa għat-taxxi korporattivi u fuq l-introjtu personali u l-kontribuzzjonijiet soċjali. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet il-Kroazja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, se jkunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (14) | Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Kroazja huwa mbassar li jkun ta’ -7,1 % tal-PDG fl-2020 u -2,2 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż għandu jilħaq 88,6 % tal-PDG fl-2020 u jimmodera ruħu għal 83,4 % fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Kroazja huwa mbassar li jkun ta’ -7,1 % tal-PDG fl-2020 u -2,2 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż għandu jilħaq 88,6 % tal-PDG fl-2020 u jimmodera ruħu għal 83,4 % fl-2021.

| (15) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba l-pjan tal-Kroazja li taqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx. |
| --- | --- |

(15)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba l-pjan tal-Kroazja li taqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

| (16) | B’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, il-Kroazja malajr ħadet miżuri estensivi biex tipproteġi liċ-ċittadini tagħha u trażżan il-firxa tal-virus. Il-pandemija (u l-miżuri ta’ konteniment assoċjati) wasslu għal tfixkil serju fl-attività tan-negozju, u kellha effetti negattivi fuq is-suq tax-xogħol. Il-PDG reali huwa stmat li ser jonqos b’9,1 % fl-2020 u jirkupra b’7,5 % fl-2021, filwaqt li r-rata tal-qgħad hija mbassra li tiżdied għal 10,2 % fl-2020 u titjieb għal 7,4 % fl-2021, skont it-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020. Is-settur tat-turiżmu, li jirrappreżenta sehem sinifikanti ħafna tal-ekonomija Kroata, se jintlaqat bil-kbir. Fl-istess ħin, il-Kroazja kellha tindirizza wkoll l-effetti ta’ terremot qawwi f’Zagreb fit-22 ta’ Marzu 2020. Biex jittaffa l-impatt negattiv fuq l-ekonomija, il-Kroazja wettqet sensiela ta’ miżuri ambizzjużi, fosthom miżuri ta’ appoġġ għall-pagi, eżenzjonijiet u differimenti ta’ taxxi u kontribuzzjonijiet soċjali, appoġġ għall-intrapriżi żgħar u medji (SMEs), garanziji addizzjonali għall-assigurazzjoni tal-esportazzjoni u moratorji fuq il-pagamenti ta’ self, u miżuri speċifiċi għat-turiżmu u setturi oħra affettwati ħafna. |
| --- | --- |

(16)

B’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, il-Kroazja malajr ħadet miżuri estensivi biex tipproteġi liċ-ċittadini tagħha u trażżan il-firxa tal-virus. Il-pandemija (u l-miżuri ta’ konteniment assoċjati) wasslu għal tfixkil serju fl-attività tan-negozju, u kellha effetti negattivi fuq is-suq tax-xogħol. Il-PDG reali huwa stmat li ser jonqos b’9,1 % fl-2020 u jirkupra b’7,5 % fl-2021, filwaqt li r-rata tal-qgħad hija mbassra li tiżdied għal 10,2 % fl-2020 u titjieb għal 7,4 % fl-2021, skont it-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020. Is-settur tat-turiżmu, li jirrappreżenta sehem sinifikanti ħafna tal-ekonomija Kroata, se jintlaqat bil-kbir. Fl-istess ħin, il-Kroazja kellha tindirizza wkoll l-effetti ta’ terremot qawwi f’Zagreb fit-22 ta’ Marzu 2020. Biex jittaffa l-impatt negattiv fuq l-ekonomija, il-Kroazja wettqet sensiela ta’ miżuri ambizzjużi, fosthom miżuri ta’ appoġġ għall-pagi, eżenzjonijiet u differimenti ta’ taxxi u kontribuzzjonijiet soċjali, appoġġ għall-intrapriżi żgħar u medji (SMEs), garanziji addizzjonali għall-assigurazzjoni tal-esportazzjoni u moratorji fuq il-pagamenti ta’ self, u miżuri speċifiċi għat-turiżmu u setturi oħra affettwati ħafna.

| (17) | It-tifqigħa tal-COVID-19 hija test tar-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa tal-Kroazja. Għalkemm l-aċċess għall-kura tas-saħħa huwa ġeneralment tajjeb fil-Kroazja, il-ħtiġijiet mediċi li ma ġewx issodisfati minħabba d-distanza huma fost l-ogħla fl-Unjoni. Distribuzzjoni ġeografika aktar ibbilanċjata tal-ħaddiema tas-saħħa u l-faċilitajiet tas-saħħa tippermetti aċċess aktar faċli għas-servizzi tas-saħħa. Id-diviżjoni tar-responsabbiltà għall-faċilitajiet tal-kura tas-saħħa fil-Kroazja bejn il-Gvern ċentrali u l-awtoritajiet tal-kontej tħalli lok għal titjib. Il-Gvern ċentrali jrid ikopri d-djun tal-isptarijiet li huma sjieda tal-kontej iżda għandu mezzi limitati biex jinfluwenza kif jiġu ġestiti. Huwa kruċjali li jkun hemm kooperazzjoni aktar mill-qrib bejn il-Gvern ċentrali u l-kontej biex jiġi żgurat il-forniment tal-prodotti mediċi kritiċi u biex ikunu jistgħu jittieħdu passi biex tiġi limitata l-firxa tal-COVID-19. L-użu ta’ għodod tas-saħħa elettroniċi jippermetti tnaqqis fil-kuntatt dirett bejn il-ħaddiema tas-saħħa u l-pazjenti, u b’hekk innaqqas ukoll ir-riskju tal-infezzjonijiet. L-użu tal-preskrizzjonijiet elettroniċi huwa mifrux, iżda proporzjon baxx ħafna tar-riferimenti u tar-rekords tas-saħħa huma diġitali. |
| --- | --- |

(17)

It-tifqigħa tal-COVID-19 hija test tar-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa tal-Kroazja. Għalkemm l-aċċess għall-kura tas-saħħa huwa ġeneralment tajjeb fil-Kroazja, il-ħtiġijiet mediċi li ma ġewx issodisfati minħabba d-distanza huma fost l-ogħla fl-Unjoni. Distribuzzjoni ġeografika aktar ibbilanċjata tal-ħaddiema tas-saħħa u l-faċilitajiet tas-saħħa tippermetti aċċess aktar faċli għas-servizzi tas-saħħa. Id-diviżjoni tar-responsabbiltà għall-faċilitajiet tal-kura tas-saħħa fil-Kroazja bejn il-Gvern ċentrali u l-awtoritajiet tal-kontej tħalli lok għal titjib. Il-Gvern ċentrali jrid ikopri d-djun tal-isptarijiet li huma sjieda tal-kontej iżda għandu mezzi limitati biex jinfluwenza kif jiġu ġestiti. Huwa kruċjali li jkun hemm kooperazzjoni aktar mill-qrib bejn il-Gvern ċentrali u l-kontej biex jiġi żgurat il-forniment tal-prodotti mediċi kritiċi u biex ikunu jistgħu jittieħdu passi biex tiġi limitata l-firxa tal-COVID-19. L-użu ta’ għodod tas-saħħa elettroniċi jippermetti tnaqqis fil-kuntatt dirett bejn il-ħaddiema tas-saħħa u l-pazjenti, u b’hekk innaqqas ukoll ir-riskju tal-infezzjonijiet. L-użu tal-preskrizzjonijiet elettroniċi huwa mifrux, iżda proporzjon baxx ħafna tar-riferimenti u tar-rekords tas-saħħa huma diġitali.

| (18) | Minħabba tnaqqis fl-attività ekonomika, l-impjegaturi qed isibu diffikultà biex iħallsu l-pagi, u dan huwa mistenni li jirriżulta f’żieda fil-livelli tal-qgħad u tal-faqar, u saħansitra jinħassu aktar l-inugwaljanzi territorjali. Tradizzjonalment, il-parteċipazzjoni fil-miżuri ta’ politika attiva tas-suq tax-xogħol kienet baxxa ħafna, iżda fiċ-ċirkustanzi attwali dawn il-programmi qed isiru aktar prominenti. Sabiex jingħata sostenn lill-impjegaturi u jiġi minimizzat l-għadd ta’ sensji, jenħtieġ li dawn il-miżuri jissaħħu, kif ukoll skemi oħra ta’ appoġġ marbuta biż-żmien, b’mod partikolari l-iskemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar. Fit-terminu qasir, dawn jippreservaw l-impjiegi, iżda anki fit-terminu medju, hemm lok biex tittejjeb l-antiċipazzjoni tal-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol matul il-fażi ta’ rkupru. Jenħtieġ li s-servizz pubbliku tal-impjiegi tal-Kroazja jżid l-isforzi tiegħu biex jappoġġa l-forza tax-xogħol fl-iżvilupp tal-ħtiġijiet xierqa (pereżempju l-ħiliet diġitali), jiżviluppa l-istrateġiji ta’ sensibilizzazzjoni lejn il-popolazzjoni inattiva u jgħin jiġġieled kontra x-xogħol mhux iddikjarat billi jippromwovi l-impjieg formali. Il-benefiċċju tal-qgħad ma jipprovdix xibka ta’ sikurezza adegwata għall-ħaddiema mogħtija s-sensja, billi kemm il-kopertura kif ukoll l-adegwatezza huma baxxi. Il-kapaċità tat-tnaqqis tal-faqar tal-benefiċċju tal-introjtu minimu wkoll ġiet evalwata bħala dgħajfa, f’kuntest tar-rati għoljin tal-faqar u tal-esklużjoni soċjali, l-inugwaljanzi territorjali u l-fatturi ta’ riskju relatati mal-età, mal-ġeneru u mad-diżabbiltà. |
| --- | --- |

(18)

Minħabba tnaqqis fl-attività ekonomika, l-impjegaturi qed isibu diffikultà biex iħallsu l-pagi, u dan huwa mistenni li jirriżulta f’żieda fil-livelli tal-qgħad u tal-faqar, u saħansitra jinħassu aktar l-inugwaljanzi territorjali. Tradizzjonalment, il-parteċipazzjoni fil-miżuri ta’ politika attiva tas-suq tax-xogħol kienet baxxa ħafna, iżda fiċ-ċirkustanzi attwali dawn il-programmi qed isiru aktar prominenti. Sabiex jingħata sostenn lill-impjegaturi u jiġi minimizzat l-għadd ta’ sensji, jenħtieġ li dawn il-miżuri jissaħħu, kif ukoll skemi oħra ta’ appoġġ marbuta biż-żmien, b’mod partikolari l-iskemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar. Fit-terminu qasir, dawn jippreservaw l-impjiegi, iżda anki fit-terminu medju, hemm lok biex tittejjeb l-antiċipazzjoni tal-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol matul il-fażi ta’ rkupru. Jenħtieġ li s-servizz pubbliku tal-impjiegi tal-Kroazja jżid l-isforzi tiegħu biex jappoġġa l-forza tax-xogħol fl-iżvilupp tal-ħtiġijiet xierqa (pereżempju l-ħiliet diġitali), jiżviluppa l-istrateġiji ta’ sensibilizzazzjoni lejn il-popolazzjoni inattiva u jgħin jiġġieled kontra x-xogħol mhux iddikjarat billi jippromwovi l-impjieg formali. Il-benefiċċju tal-qgħad ma jipprovdix xibka ta’ sikurezza adegwata għall-ħaddiema mogħtija s-sensja, billi kemm il-kopertura kif ukoll l-adegwatezza huma baxxi. Il-kapaċità tat-tnaqqis tal-faqar tal-benefiċċju tal-introjtu minimu wkoll ġiet evalwata bħala dgħajfa, f’kuntest tar-rati għoljin tal-faqar u tal-esklużjoni soċjali, l-inugwaljanzi territorjali u l-fatturi ta’ riskju relatati mal-età, mal-ġeneru u mad-diżabbiltà.

| (19) | L-affidabbiltà tal-konnettività tal-Internet toħloq tħassib. L-unitajiet domestiċi fil-Kroazja ma għandhomx aċċess għal Internet b’veloċità għolja fid-dar. Madwar 70 % tal-unitajiet domestiċi għandhom użu tal-broadband fiss, u 6 % biss għandhom mill-inqas użu tal-broadband fiss ta’ 100 Mbps. Speċjalment fiż-żoni rurali, dan jista’ jipprevjeni t-telexogħol u t-tagħlim mill-bogħod, b’mod partikolari fost il-gruppi vulnerabbli, bħal studenti minn familji żvantaġġati jew dawk b’diżabbiltà. Hemm riskju li dawn il-gruppi jiġu esklużi bil-bidla għal għarrieda għal soċjetà aktar diġitalizzata. Jenħtieġ li jittejbu l-arranġamenti ta’ ħidma alternattiva li jużaw it-teknoloġija diġitali, b’kooperazzjoni mill-qrib mas-sħab soċjali, billi s-sehem tal-ħaddiema li jużaw it-telexogħol (minn 6 sa 7 %) huwa nofs il-medja tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(19)

L-affidabbiltà tal-konnettività tal-Internet toħloq tħassib. L-unitajiet domestiċi fil-Kroazja ma għandhomx aċċess għal Internet b’veloċità għolja fid-dar. Madwar 70 % tal-unitajiet domestiċi għandhom użu tal-broadband fiss, u 6 % biss għandhom mill-inqas użu tal-broadband fiss ta’ 100 Mbps. Speċjalment fiż-żoni rurali, dan jista’ jipprevjeni t-telexogħol u t-tagħlim mill-bogħod, b’mod partikolari fost il-gruppi vulnerabbli, bħal studenti minn familji żvantaġġati jew dawk b’diżabbiltà. Hemm riskju li dawn il-gruppi jiġu esklużi bil-bidla għal għarrieda għal soċjetà aktar diġitalizzata. Jenħtieġ li jittejbu l-arranġamenti ta’ ħidma alternattiva li jużaw it-teknoloġija diġitali, b’kooperazzjoni mill-qrib mas-sħab soċjali, billi s-sehem tal-ħaddiema li jużaw it-telexogħol (minn 6 sa 7 %) huwa nofs il-medja tal-Unjoni.

| (20) | In-nuqqas ta’ ħaddiema kontinwament affettwa xi setturi tal-ekonomija, l-aktar minħabba li hemm diskrepanza fil-ħiliet. Il-promozzjoni tal-akkwist ta’ ħiliet adegwati, inkluż ħiliet diġitali, matul l-edukazzjoni u t-taħriġ inizjali u aktar tard permezz ta’ taħriġ mill-ġdid u titjib tal-ħiliet, tista’ żżid il-produttività u tindirizza d-diskrepanza fil-ħiliet. Il-kwalità u l-inklużività tas-sistema tal-edukazzjoni u t-taħriġ trid titjieb fil-livelli kollha, u r-riforma kurrikulari trid tkompli. L-introduzzjoni tal-edukazzjoni diġitali diġà wriet il-valur tagħha fil-kriżi tal-COVID-19; jenħtieġ li l-infrastruttura u l-materjal għall-edukazzjoni u t-taħriġ diġitali u tal-ħiliet diġitali tal-għalliema, tal-istudenti u tal-adulti jkunu żviluppati aktar. |
| --- | --- |

(20)

In-nuqqas ta’ ħaddiema kontinwament affettwa xi setturi tal-ekonomija, l-aktar minħabba li hemm diskrepanza fil-ħiliet. Il-promozzjoni tal-akkwist ta’ ħiliet adegwati, inkluż ħiliet diġitali, matul l-edukazzjoni u t-taħriġ inizjali u aktar tard permezz ta’ taħriġ mill-ġdid u titjib tal-ħiliet, tista’ żżid il-produttività u tindirizza d-diskrepanza fil-ħiliet. Il-kwalità u l-inklużività tas-sistema tal-edukazzjoni u t-taħriġ trid titjieb fil-livelli kollha, u r-riforma kurrikulari trid tkompli. L-introduzzjoni tal-edukazzjoni diġitali diġà wriet il-valur tagħha fil-kriżi tal-COVID-19; jenħtieġ li l-infrastruttura u l-materjal għall-edukazzjoni u t-taħriġ diġitali u tal-ħiliet diġitali tal-għalliema, tal-istudenti u tal-adulti jkunu żviluppati aktar.

| (21) | Jenħtieġ li l-Kroazja tappoġġa l-fluss kontinwu ta’ kreditu u ta’ finanzjament ieħor, inkluż il-finanzjament mhux bankarju, għall-mutwatarji vijabbli li huma affettwati b’mod negattiv mill-kriżi tal-COVID-19. Il-Kroazja adottat għadd ta’ skemi ta’ stimolu u ta’ appoġġ għall-SMEs. Jenħtieġ li l-isforzi jkomplu jipprovdu appoġġ rapidu u kontinwu ta’ likwidità lin-negozji permezz ta’ self u garanziji, b’mod partikolari garanziji tal-Gvern, b’enfasi fuq l-SMEs, biex jegħlbu l-kriżi u titwitta t-triq lejn l-irkupru. In-negozji fil-Kroazja jiddependu ħafna fuq il-finanzjament bankarju u l-fluss tal-flus biex jissodisfaw il-ħtiġijiet ta’ finanzjament tagħhom. Jenħtieġ li s-sistema bankarja tiġi appoġġata b’garanziji sabiex tinfetaħ għal finanzjamenti ġodda għall-SMEs u ttejjeb l-aċċess għall-finanzjament. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawk il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Il-likwidità tan-negozji tjiebet ukoll bis-saħħa tal-eżenzjonijiet u l-possibbiltà ta’ pagamenti differiti tat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet soċjali. |
| --- | --- |

(21)

Jenħtieġ li l-Kroazja tappoġġa l-fluss kontinwu ta’ kreditu u ta’ finanzjament ieħor, inkluż il-finanzjament mhux bankarju, għall-mutwatarji vijabbli li huma affettwati b’mod negattiv mill-kriżi tal-COVID-19. Il-Kroazja adottat għadd ta’ skemi ta’ stimolu u ta’ appoġġ għall-SMEs. Jenħtieġ li l-isforzi jkomplu jipprovdu appoġġ rapidu u kontinwu ta’ likwidità lin-negozji permezz ta’ self u garanziji, b’mod partikolari garanziji tal-Gvern, b’enfasi fuq l-SMEs, biex jegħlbu l-kriżi u titwitta t-triq lejn l-irkupru. In-negozji fil-Kroazja jiddependu ħafna fuq il-finanzjament bankarju u l-fluss tal-flus biex jissodisfaw il-ħtiġijiet ta’ finanzjament tagħhom. Jenħtieġ li s-sistema bankarja tiġi appoġġata b’garanziji sabiex tinfetaħ għal finanzjamenti ġodda għall-SMEs u ttejjeb l-aċċess għall-finanzjament. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawk il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Il-likwidità tan-negozji tjiebet ukoll bis-saħħa tal-eżenzjonijiet u l-possibbiltà ta’ pagamenti differiti tat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet soċjali.

| (22) | Kien hemm sforz imġedded biex jitnaqqas il-piż amministrattiv u r-restrizzjonijiet regolatorji. Madankollu, l-operazzjoni tan-negozji b’mod ġenerali għadha qed tinżamm lura bil-piż regolatorju u amministrattiv li għadu għoli, pereżempju fir-rigward tal-permessi, ir-rekwiżiti tar-rappurtar, sa ċertu punt, u l-proċeduri tat-taxxa. L-identifikazzjoni tal-piżijiet amministrattivi u finanzjarji qed timxi ’l quddiem permezz ta’ konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati u permezz ta’ sit web apposta, u qed jiġu introdotti miżuri biex jitnaqqsu l-obbligi li fihom l-aktar piż. L-iżgurar ta’ aċċess bla xkiel għall-professjonijiet u l-eżerċizzju tagħhom, permezz ta’ simplifikazzjoni tal-oqfsa regolatorji tagħhom u proċeduri amministrattivi relatati, huwa ukoll ta’ importanza kruċjali, speċjalment għall-SMEs u għall-mikroimpriżi, inkluż il-prattikanti waħidhom. Sar rieżami tal-imposti parafiskali u f’Mejju 2020 il-Gvern adotta l-ewwel pjan ta’ azzjoni. |
| --- | --- |

(22)

Kien hemm sforz imġedded biex jitnaqqas il-piż amministrattiv u r-restrizzjonijiet regolatorji. Madankollu, l-operazzjoni tan-negozji b’mod ġenerali għadha qed tinżamm lura bil-piż regolatorju u amministrattiv li għadu għoli, pereżempju fir-rigward tal-permessi, ir-rekwiżiti tar-rappurtar, sa ċertu punt, u l-proċeduri tat-taxxa. L-identifikazzjoni tal-piżijiet amministrattivi u finanzjarji qed timxi ’l quddiem permezz ta’ konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati u permezz ta’ sit web apposta, u qed jiġu introdotti miżuri biex jitnaqqsu l-obbligi li fihom l-aktar piż. L-iżgurar ta’ aċċess bla xkiel għall-professjonijiet u l-eżerċizzju tagħhom, permezz ta’ simplifikazzjoni tal-oqfsa regolatorji tagħhom u proċeduri amministrattivi relatati, huwa ukoll ta’ importanza kruċjali, speċjalment għall-SMEs u għall-mikroimpriżi, inkluż il-prattikanti waħidhom. Sar rieżami tal-imposti parafiskali u f’Mejju 2020 il-Gvern adotta l-ewwel pjan ta’ azzjoni.

| (23) | Biex jiġi mbuttat l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu ffinanzjati fil-bidu tal-perjodu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Jenħtieġ li l-Kroazja tippromwovi l-investiment fis-setturi li jtejbu t-tkabbir u tikkontribwixxi għat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali. Infrastruttura diġitali moderna u b’saħħitha hija kruċjali għat-trasformazzjoni diġitali tal-amministrazzjoni pubblika u tan-negozji. Fil-kuntest tat-tranżizzjoni diġitali, l-investimenti f’networks b’kapaċità għolja ħafna, inkluż il-5G, huwa prerekwiżit. Jenħtieġ li l-investiment jappoġġa l-miri ta’ dekarbonizzazzjoni u tat-tranżizzjoni tal-enerġija tal-Kroazja deskritti fil-Pjan Nazzjonali tal-Kroazja għall-Enerġija u l-Klima. Hemm lok u opportunità partikolari biex il-Kroazja tinvesti fi trasport urban u ferrovjarju sostenibbli, effiċjenza enerġetika, sorsi ta’ enerġija rinnovabbli u infrastruttura ambjentali. Barra minn hekk, fir-rigward tal-immaniġġar tal-ilma u tal-iskart, il-Kroazja għadha lura ħafna mill-medja tal-Unjoni u l-investiment huwa meħtieġ biex isostni l-iżvilupp ekonomiku tal-Kroazja. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Kroazja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lill-Kroazja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(23)

Biex jiġi mbuttat l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu ffinanzjati fil-bidu tal-perjodu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Jenħtieġ li l-Kroazja tippromwovi l-investiment fis-setturi li jtejbu t-tkabbir u tikkontribwixxi għat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali. Infrastruttura diġitali moderna u b’saħħitha hija kruċjali għat-trasformazzjoni diġitali tal-amministrazzjoni pubblika u tan-negozji. Fil-kuntest tat-tranżizzjoni diġitali, l-investimenti f’networks b’kapaċità għolja ħafna, inkluż il-5G, huwa prerekwiżit. Jenħtieġ li l-investiment jappoġġa l-miri ta’ dekarbonizzazzjoni u tat-tranżizzjoni tal-enerġija tal-Kroazja deskritti fil-Pjan Nazzjonali tal-Kroazja għall-Enerġija u l-Klima. Hemm lok u opportunità partikolari biex il-Kroazja tinvesti fi trasport urban u ferrovjarju sostenibbli, effiċjenza enerġetika, sorsi ta’ enerġija rinnovabbli u infrastruttura ambjentali. Barra minn hekk, fir-rigward tal-immaniġġar tal-ilma u tal-iskart, il-Kroazja għadha lura ħafna mill-medja tal-Unjoni u l-investiment huwa meħtieġ biex isostni l-iżvilupp ekonomiku tal-Kroazja. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Kroazja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lill-Kroazja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (24) | L-effiċjenza tal-amministrazzjoni pubblika fil-Kroazja tinsab taħt il-medja tal-Unjoni. Il-kapaċità baxxa tat-tfassil u tal-implimentazzjoni tal-politiki u tal-proġetti tfixkel l-effettività u l-veloċità, inkluż fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Fondi SIE, li għall-Kroazja jippreżentaw opportunità kbira biex itaffu l-konsegwenzi tal-kriżi u jappoġġaw l-irkupru tal-ekonomija. L-implimentazzjoni tas-sistema l-ġdida tal-ippjanar strateġiku, flimkien mal-Istrateġija Nazzjonali għall-Iżvilupp li tħabbret, mhijiex miexja ’l quddiem. Barra minn hekk, hemm frammentazzjoni territorjali kbira tal-amministrazzjoni pubblika u żbilanċ bejn ir-responsabbiltajiet u r-riżorsi fil-livell lokali. Dan jikkontribwixxi għal kwalità mhux uniformi tas-servizzi pubbliċi pprovduti fil-pajjiż u tgħolli l-ispejjeż amministrattivi. |
| --- | --- |

(24)

L-effiċjenza tal-amministrazzjoni pubblika fil-Kroazja tinsab taħt il-medja tal-Unjoni. Il-kapaċità baxxa tat-tfassil u tal-implimentazzjoni tal-politiki u tal-proġetti tfixkel l-effettività u l-veloċità, inkluż fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Fondi SIE, li għall-Kroazja jippreżentaw opportunità kbira biex itaffu l-konsegwenzi tal-kriżi u jappoġġaw l-irkupru tal-ekonomija. L-implimentazzjoni tas-sistema l-ġdida tal-ippjanar strateġiku, flimkien mal-Istrateġija Nazzjonali għall-Iżvilupp li tħabbret, mhijiex miexja ’l quddiem. Barra minn hekk, hemm frammentazzjoni territorjali kbira tal-amministrazzjoni pubblika u żbilanċ bejn ir-responsabbiltajiet u r-riżorsi fil-livell lokali. Dan jikkontribwixxi għal kwalità mhux uniformi tas-servizzi pubbliċi pprovduti fil-pajjiż u tgħolli l-ispejjeż amministrattivi.

| (25) | L-għadd sostanzjali ta’ kawżi pendenti u proċeduri twal fil-qrati ċivili u kummerċjali għadhom jaffettwaw l-ambjent tan-negozju u r-riżoluzzjoni effettiva tal-insolvenzi, filwaqt li l-isfidi għall-kwalità u l-effiċjenza tal-ġustizzja kriminali jfixklu l-ġlieda kontra r-reati ekonomiċi u finanzjarji. Sar progress fir-riżoluzzjoni tal-aktar kawżi antiki pendenti fil-qorti u fl-użu tal-komunikazzjoni elettronika fil-qrati, iżda għad hemm lok għal titjib. |
| --- | --- |

(25)

L-għadd sostanzjali ta’ kawżi pendenti u proċeduri twal fil-qrati ċivili u kummerċjali għadhom jaffettwaw l-ambjent tan-negozju u r-riżoluzzjoni effettiva tal-insolvenzi, filwaqt li l-isfidi għall-kwalità u l-effiċjenza tal-ġustizzja kriminali jfixklu l-ġlieda kontra r-reati ekonomiċi u finanzjarji. Sar progress fir-riżoluzzjoni tal-aktar kawżi antiki pendenti fil-qorti u fl-użu tal-komunikazzjoni elettronika fil-qrati, iżda għad hemm lok għal titjib.

| (26) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Jenħtieġ li jitqiesu r-rakkomandazzjonijiet kollha speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(26)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Jenħtieġ li jitqiesu r-rakkomandazzjonijiet kollha speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (27) | Is-settur finanzjarju tal-Kroazja huwa kapitalizzat sew u qiegħed jagħmel profitt, filwaqt li l-kwalità tal-assi fis-settur bankarju tjieb matul dawn l-aħħar snin. Madankollu, l-istituzzjonijiet finanzjarji aktarx se jħabbtu wiċċhom ma’ xi stress minħabba l-esponimenti tagħhom għal setturi li huma l-aktar vulnerabbli għat-tifqigħa tal-COVID-19. Ġew introdotti miżuri biex itaffu l-impatt negattiv tal-miżuri ta’ konteniment fuq in-negozji. Huwa kruċjali li dawn il-miżuri jkunu temporanji, strettament marbuta mat-tifqigħa u adegwati biex jgħinu lin-negozji li qed jiffaċċjaw diffikultajiet finanzjarji jirritornaw għall-vijabbiltà. Dan l-approċċ se jappoġġa lin-negozji mingħajr ma jimmina l-progress li għamlet il-Kroazja biex ittejjeb l-istabbiltà tas-settur finanzjarju tagħha. |
| --- | --- |

(27)

Is-settur finanzjarju tal-Kroazja huwa kapitalizzat sew u qiegħed jagħmel profitt, filwaqt li l-kwalità tal-assi fis-settur bankarju tjieb matul dawn l-aħħar snin. Madankollu, l-istituzzjonijiet finanzjarji aktarx se jħabbtu wiċċhom ma’ xi stress minħabba l-esponimenti tagħhom għal setturi li huma l-aktar vulnerabbli għat-tifqigħa tal-COVID-19. Ġew introdotti miżuri biex itaffu l-impatt negattiv tal-miżuri ta’ konteniment fuq in-negozji. Huwa kruċjali li dawn il-miżuri jkunu temporanji, strettament marbuta mat-tifqigħa u adegwati biex jgħinu lin-negozji li qed jiffaċċjaw diffikultajiet finanzjarji jirritornaw għall-vijabbiltà. Dan l-approċċ se jappoġġa lin-negozji mingħajr ma jimmina l-progress li għamlet il-Kroazja biex ittejjeb l-istabbiltà tas-settur finanzjarju tagħha.

| (28) | L-isforzi kontinwi biex jissaħħaħ il-qafas li jipprevjeni u jissanzjona l-korruzzjoni huma kruċjali biex jiġi żgurat l-irkupru wara l-kriżi tal-COVID-19 u biex tinkiseb allokazzjoni u distribuzzjoni tal-fondi u tar-riżorsi effiċjenti, responsabbli u trasparenti. Minkejja l-implimentazzjoni parzjali ta’ diversi Pjanijiet ta’ Azzjoni, il-kwistjonijiet ta’ korruzzjoni u l-kunflitti ta’ interess għadhom mifruxa għan-negozji. Jenħtieġ li jsiru aktar sforzi biex jissaħħaħ il-qafas li jipprevjeni u jissanzjona l-korruzzjoni biex jiġi żgurat l-użu trasparenti u effiċjenti tal-fondi pubbliċi. Jenħtieġu għodod aktar effettivi li jipprevjenu u jissanzjonaw il-korruzzjoni, b’mod partikolari fil-livell lokali. Il-ħtieġa li jissaħħu l-mekkaniżmi ta’ sorveljanza għall-uffiċjali lokali u l-persuni maħtura għall-kumpaniji pubbliċi lokali għadha preżenti, l-istess bħall-ħtieġa li jiġi żgurat li l-Kummissjoni dwar il-Kunflitti ta’ Interess tista’ twettaq ir-rwol essenzjali tagħha ta’ prevenzjoni. L-inizjattivi biex tiżdied it-trasparenza, bħall-pubblikazzjoni tal-assi tal-imħallfin u tal-prosekuturi, huma mistennija li jibdew fl-2020. |
| --- | --- |

(28)

L-isforzi kontinwi biex jissaħħaħ il-qafas li jipprevjeni u jissanzjona l-korruzzjoni huma kruċjali biex jiġi żgurat l-irkupru wara l-kriżi tal-COVID-19 u biex tinkiseb allokazzjoni u distribuzzjoni tal-fondi u tar-riżorsi effiċjenti, responsabbli u trasparenti. Minkejja l-implimentazzjoni parzjali ta’ diversi Pjanijiet ta’ Azzjoni, il-kwistjonijiet ta’ korruzzjoni u l-kunflitti ta’ interess għadhom mifruxa għan-negozji. Jenħtieġ li jsiru aktar sforzi biex jissaħħaħ il-qafas li jipprevjeni u jissanzjona l-korruzzjoni biex jiġi żgurat l-użu trasparenti u effiċjenti tal-fondi pubbliċi. Jenħtieġu għodod aktar effettivi li jipprevjenu u jissanzjonaw il-korruzzjoni, b’mod partikolari fil-livell lokali. Il-ħtieġa li jissaħħu l-mekkaniżmi ta’ sorveljanza għall-uffiċjali lokali u l-persuni maħtura għall-kumpaniji pubbliċi lokali għadha preżenti, l-istess bħall-ħtieġa li jiġi żgurat li l-Kummissjoni dwar il-Kunflitti ta’ Interess tista’ twettaq ir-rwol essenzjali tagħha ta’ prevenzjoni. L-inizjattivi biex tiżdied it-trasparenza, bħall-pubblikazzjoni tal-assi tal-imħallfin u tal-prosekuturi, huma mistennija li jibdew fl-2020.

| (29) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Kroazja se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(29)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Kroazja se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (30) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Kroazja u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Kroazja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Kroazja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(30)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Kroazja u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Kroazja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Kroazja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (31) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt. |
| --- | --- |

(31)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

| (32) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) hawn taħt, |
| --- | --- |

(32)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) hawn taħt,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Kroazja tieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kondizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Issaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa. Tippromwovi distribuzzjoni ġeografika bbilanċjata tal-ħaddiema u l-faċilitajiet tas-saħħa, kooperazzjoni aktar mil-qrib bejn il-livelli kollha tal-amministrazzjoni u l-investimenti fis-saħħa elettronika. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Issaħħaħ il-miżuri tas-suq tax-xogħol u l-istituzzjonijiet u ttejjeb l-adegwatezza tal-benefiċċji tal-qgħad u l-iskemi ta’ introjtu minimu. Iżżid l-aċċess għall-infrastruttura u s-servizzi diġitali. Tippromwovi l-akkwist ta’ ħiliet. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Iżżomm miżuri li jipprovdu likwidità lill-SMEs u lill-ħaddiema għal rashom. Tkompli tnaqqas l-imposti parafiskali u r-restrizzjonijiet fir-regolamentazzjoni tas-suq tal-prodotti u s-servizzi. Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq l-infrastruttura ambjentali, trasport urban u ferrovjarju sostenibbli, il-produzzjoni u l-użu nadif u effiċjenti tal-enerġija u l-broadband b’veloċità għolja. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Issaħħaħ il-kapaċità u l-effiċjenza tal-amministrazzjoni pubblika biex tfassal u timplimenta proġetti pubbliċi u politiki fil-livelli ċentrali u lokali. Ittejjeb l-effiċjenza tas-sistema ġudizzjarja. |
| --- | --- |

4.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 64.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa tal-COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

7

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/74 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/74

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Italja tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Italja tal-2020

(2020/C 282/12)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija identifikat lill-Italja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija identifikat lill-Italja bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro.

| (2) | Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għall-Italja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Italja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Italja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha wkoll ġew ippubblikati fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha għall-konklużjoni li l-Italja għaddejja minn żbilanċi makroekonomiċi eċċessivi. B’mod partikolari, id-dejn pubbliku għoli u d-dinamiċi tal-produttività dgħajfin fit-tul jimplikaw riskji b’rilevanza transfruntiera, f’kuntest ta’ qgħad għoli u livell li għadu għoli ta’ self improduttiv (NPL). |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għall-Italja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Italja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Italja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha wkoll ġew ippubblikati fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha għall-konklużjoni li l-Italja għaddejja minn żbilanċi makroekonomiċi eċċessivi. B’mod partikolari, id-dejn pubbliku għoli u d-dinamiċi tal-produttività dgħajfin fit-tul jimplikaw riskji b’rilevanza transfruntiera, f’kuntest ta’ qgħad għoli u livell li għadu għoli ta’ self improduttiv (NPL).

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. L-Italja hija mħeġġa tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. L-Italja hija mħeġġa tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar ir-reġjuni u t-territorji Taljani minħabba d-disparitajiet ekonomiċi u soċjali li ilhom jeżistu, il-potenzjal ta’ kompetittività diverġenti u l-grad ta’ reżiljenza fit-turiżmu. Dan jinvolvi riskju ta’ tkabbir tad-disparitajiet reġjonali u territorjali fl-Italja, b’mod li jaggrava x-xejriet diverġenti bejn ir-reġjuni inqas żviluppati u dawk aktar żviluppati, bejn il-periferiji soċjali u l-bqija taż-żoni urbani kif ukoll bejn xi żoni urbani u żoni rurali. Flimkien mar-riskju ta’ żarmar temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonjiet ta’ politika mmirati. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar ir-reġjuni u t-territorji Taljani minħabba d-disparitajiet ekonomiċi u soċjali li ilhom jeżistu, il-potenzjal ta’ kompetittività diverġenti u l-grad ta’ reżiljenza fit-turiżmu. Dan jinvolvi riskju ta’ tkabbir tad-disparitajiet reġjonali u territorjali fl-Italja, b’mod li jaggrava x-xejriet diverġenti bejn ir-reġjuni inqas żviluppati u dawk aktar żviluppati, bejn il-periferiji soċjali u l-bqija taż-żoni urbani kif ukoll bejn xi żoni urbani u żoni rurali. Flimkien mar-riskju ta’ żarmar temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonjiet ta’ politika mmirati.

| (10) | Fit-30 ta’ April 2020, l-Italja ppreżentat il-Programm ta’ Stabbiltà tagħha tal-2020. |
| --- | --- |

(10)

Fit-30 ta’ April 2020, l-Italja ppreżentat il-Programm ta’ Stabbiltà tagħha tal-2020.

| (11) | L-Italja bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tad-dejn. |
| --- | --- |

(11)

L-Italja bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tad-dejn.

| (12) | Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 1,6 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 10,4 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 5,7 % tal-PDG fl-2021. Wara li stabbilizza ruħu għal 134,8 % fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 155,7 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. Hemm riskji sottostanti għall-proġettazzjonijiet baġitarji, jiġifieri d-daqs konsiderevoli tal-garanziji pubbliċi u l-volatilità tar-rendimenti sovrani. |
| --- | --- |

(12)

Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 1,6 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 10,4 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 5,7 % tal-PDG fl-2021. Wara li stabbilizza ruħu għal 134,8 % fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 155,7 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. Hemm riskji sottostanti għall-proġettazzjonijiet baġitarji, jiġifieri d-daqs konsiderevoli tal-garanziji pubbliċi u l-volatilità tar-rendimenti sovrani.

| (13) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, l-Italja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji kienu jammontaw għal 4,5 % tal-PDG fl-2020. Il-miżuri jinkludu kura tas-saħħa u protezzjoni ċivili msaħħa, skemi ta’ supplimentazzjoni tal-pagi estiżi u appoġġ finanzjarju għal persuni li jaħdmu għal rashom u ditti. Barra minn hekk, l-Italja daħħlet miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jipprovdu appoġġ ta’ likwidità għan-negozji, inklużi differimenti ta’ taxxa u garanzija għal self. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet l-Italja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(13)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, l-Italja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji kienu jammontaw għal 4,5 % tal-PDG fl-2020. Il-miżuri jinkludu kura tas-saħħa u protezzjoni ċivili msaħħa, skemi ta’ supplimentazzjoni tal-pagi estiżi u appoġġ finanzjarju għal persuni li jaħdmu għal rashom u ditti. Barra minn hekk, l-Italja daħħlet miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jipprovdu appoġġ ta’ likwidità għan-negozji, inklużi differimenti ta’ taxxa u garanzija għal self. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet l-Italja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (14) | Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Italja huwa mbassar li jkun ta’ -11,1 % tal-PDG fl-2020 u -5,6 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż huwa pproġettat li se jilħaq il-158,9 % tal-PDG fl-2020 u l-153,6 % fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Italja huwa mbassar li jkun ta’ -11,1 % tal-PDG fl-2020 u -5,6 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż huwa pproġettat li se jilħaq il-158,9 % tal-PDG fl-2020 u l-153,6 % fl-2021.

| (15) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba n-nuqqas ta’ konformità tal-Italja mar-regola tad-dejn fl-2019 u l-ksur ippjanat tal-limitu massimu tad-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi tal-Kummissjoni tissuġġerixxi li ma hemm l-ebda evidenza suffiċjenti li tikkonkludi li l-kriterju tad-dejn kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 kien jew kienx sodisfat, meta l-kriterju tad-defiċit ma kienx sodisfat. |
| --- | --- |

(15)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba n-nuqqas ta’ konformità tal-Italja mar-regola tad-dejn fl-2019 u l-ksur ippjanat tal-limitu massimu tad-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi tal-Kummissjoni tissuġġerixxi li ma hemm l-ebda evidenza suffiċjenti li tikkonkludi li l-kriterju tad-dejn kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 kien jew kienx sodisfat, meta l-kriterju tad-defiċit ma kienx sodisfat.

| (16) | Il-pandemija tal-COVID-19 poġġiet is-sistema tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni bla preċedent, li tixhed dgħufijiet strutturali u l-ħtieġa li tiżdied it-tħejjija b’reazzjoni għal avvenimenti ta’ kriżi. Minkejja li n-nefqa medja tal-Unjoni fuq is-saħħa hija inqas mill-medja tal-Unjoni, is-sistema tas-saħħa tal-Italja hija kkaratterizzata minn servizzi universali speċjalizzati ħafna kif ukoll servizzi universali ta’ kwalità tajba u ġeneralment irnexxielha tipprovdi kura aċċessibbli. Madankollu, speċjalment fil-bidu tal-pandemija tal-COVID-19, il-frammentazzjoni tal-governanza tas-sistema tas-saħħa, u l-koordinazzjoni bejn l-awtoritajiet ċentrali u reġjonali naqqsu r-ritmu tal-implimentazzjoni ta’ uħud mill-miżuri ta’ konteniment. Ir-reazzjoni tas-sistemi tas-saħħa reġjonali għall-kriżi kienet ibbażata primarjament fuq mobilizzazzjoni straordinarja, b’mod partikolari tal-forza tax-xogħol tas-saħħa u tas-servizzi soċjali lokali. Dan ikkumpensa għal-limiti tal-infrastruttura fiżika, l-għadd limitat ta’ ħaddiema tas-saħħa u l-ammont limitat ta’ investiment dirett lejn it-titjib tal-istrutturi u s-servizzi fi snin preċedenti. Il-gvern għamel sforzi kbar biex itaffi l-firxa tal-virus responsabbli għall-COVID-19, itaffi l-pressjoni fuq l-isptarijiet u jiġġenera aktar kapaċità ta’ kura. Issa qed tiġi żviluppata strateġija ta’ konteniment fit-tul biex jiġi żgurat ritorn sikur għal attività produttiva. Minbarra li jitjiebu l-proċessi ta’ governanza u l-pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet, jenħtieġ li l-politiki ta’ wara l-COVID-19 ikollhom l-għan li jtaffu d-diskrepanza fl-investiment pubbliku fil-kura tas-saħħa. Fit-terminu medju u fit-tul, l-iżvilupp ta’ pjan ta’ investiment strateġiku se jkun kruċjali biex titjieb ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa, u biex tiġi garantita l-provvista kontinwa ta’ kura aċċessibbli. Fid-dawl tal-proġettazzjonijiet attwali tal-forza tax-xogħol tas-saħħa, jenħtieġ li tingħata prijorità lill-iżvilupp ta’ politiki biex jissolvew il-konġestjonijiet fit-taħriġ, fir-reklutaġġ u fiż-żamma tal-forza tax-xogħol tas-saħħa. |
| --- | --- |

(16)

Il-pandemija tal-COVID-19 poġġiet is-sistema tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni bla preċedent, li tixhed dgħufijiet strutturali u l-ħtieġa li tiżdied it-tħejjija b’reazzjoni għal avvenimenti ta’ kriżi. Minkejja li n-nefqa medja tal-Unjoni fuq is-saħħa hija inqas mill-medja tal-Unjoni, is-sistema tas-saħħa tal-Italja hija kkaratterizzata minn servizzi universali speċjalizzati ħafna kif ukoll servizzi universali ta’ kwalità tajba u ġeneralment irnexxielha tipprovdi kura aċċessibbli. Madankollu, speċjalment fil-bidu tal-pandemija tal-COVID-19, il-frammentazzjoni tal-governanza tas-sistema tas-saħħa, u l-koordinazzjoni bejn l-awtoritajiet ċentrali u reġjonali naqqsu r-ritmu tal-implimentazzjoni ta’ uħud mill-miżuri ta’ konteniment. Ir-reazzjoni tas-sistemi tas-saħħa reġjonali għall-kriżi kienet ibbażata primarjament fuq mobilizzazzjoni straordinarja, b’mod partikolari tal-forza tax-xogħol tas-saħħa u tas-servizzi soċjali lokali. Dan ikkumpensa għal-limiti tal-infrastruttura fiżika, l-għadd limitat ta’ ħaddiema tas-saħħa u l-ammont limitat ta’ investiment dirett lejn it-titjib tal-istrutturi u s-servizzi fi snin preċedenti. Il-gvern għamel sforzi kbar biex itaffi l-firxa tal-virus responsabbli għall-COVID-19, itaffi l-pressjoni fuq l-isptarijiet u jiġġenera aktar kapaċità ta’ kura. Issa qed tiġi żviluppata strateġija ta’ konteniment fit-tul biex jiġi żgurat ritorn sikur għal attività produttiva. Minbarra li jitjiebu l-proċessi ta’ governanza u l-pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet, jenħtieġ li l-politiki ta’ wara l-COVID-19 ikollhom l-għan li jtaffu d-diskrepanza fl-investiment pubbliku fil-kura tas-saħħa. Fit-terminu medju u fit-tul, l-iżvilupp ta’ pjan ta’ investiment strateġiku se jkun kruċjali biex titjieb ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa, u biex tiġi garantita l-provvista kontinwa ta’ kura aċċessibbli. Fid-dawl tal-proġettazzjonijiet attwali tal-forza tax-xogħol tas-saħħa, jenħtieġ li tingħata prijorità lill-iżvilupp ta’ politiki biex jissolvew il-konġestjonijiet fit-taħriġ, fir-reklutaġġ u fiż-żamma tal-forza tax-xogħol tas-saħħa.

| (17) | Il-miżuri ta’ konteniment adottati b’reazzjoni għall-kriżi tal-COVID-19 qed ikollhom impatt negattiv qawwi fuq is-suq tax-xogħol u l-kundizzjonijiet soċjali. Qabel il-kriżi, is-sitwazzjoni soċjali kienet qed titjieb bil-mod, anki jekk ir-riskju tal-faqar jew l-esklużjoni soċjali, il-faqar fost dawk li jaħdmu u l-inugwaljanza fl-introjtu baqgħu għoljin u b’distakki reġjonali kbar. Minħabba l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19 u l-konsegwenzi tagħha, jenħtieġ li x-xbieki ta’ sikurezza soċjali jissaħħu biex jiżguraw sostituzzjoni ta’ introjtu adegwat, irrispettivament mill-istatus ta’ impjieg, inkluż għal dawk li qed jiffaċċjaw diskrepanzi fl-aċċess għall-protezzjoni soċjali. It-tisħiħ tas-sostituzzjoni u tas-sostenn fl-introjtu huwa partikolarment rilevanti għal ħaddiema atipiċi u persuni f’sitwazzjonijiet vulnerabbli. Il-provvista ta’ servizzi mmirati lejn l-inklużjoni soċjali u tas-suq tax-xogħol hija wkoll importanti. L-iskema l-ġdida ta’ introjtu minimu, li pprovdiet benefiċċji matul is-sena li għaddiet għal aktar minn miljun unità domestika (EUR 513, bħala medja), tista’ ttaffi l-effetti tal-kriżi tal-COVID-19. Madankollu, it-tqassim tagħha lil gruppi vulnerabbli jista’ jittejjeb. Fuq bażi temporanja, il-gvern introduċa “dħul ta’ emerġenza” addizzjonali għall-appoġġ ta’ unitajiet domestiċi li s’issa mhumiex eliġibbli għad-dħul minimu. In-nies impjegati fl-ekonomija sewda, b’mod partikolari f’setturi bħall-agrikoltura, l-industrija tal-ikel u l-akkomodazzjoni, jirriskjaw ukoll li jiffaċċjaw lakuni fl-aċċess għall-protezzjoni soċjali u l-appoġġ għad-dħul. B’reazzjoni għal din l-isfida, il-gvern reċentement iffaċilita r-regoli għal-legalizzazzjoni tal-istatus ta’ impjieg ta’ ħaddiema mhux iddikjarati u għall-kisba jew għall-estensjoni ta’ permessi ta’ residenza għall-migranti li jaħdmu. Ix-xejriet demografiċi negattivi u l-eżodu ta’ mħuħ jirriskjaw ukoll li jxekklu l-prospetti ta’ tkabbir. Minbarra l-kundizzjonijiet aktar diffiċli tas-suq tax-xogħol, in-nuqqas ta’ servizzi tal-kwalità huwa l-mutur tad-depopolazzjoni fir-reġjuni tan-nofsinhar u fiż-żoni rurali. It-titjib tal-aċċess għas-servizzi elettroniċi huwa essenzjali, speċjalment f’kuntest ta’ mobilità limitata. |
| --- | --- |

(17)

Il-miżuri ta’ konteniment adottati b’reazzjoni għall-kriżi tal-COVID-19 qed ikollhom impatt negattiv qawwi fuq is-suq tax-xogħol u l-kundizzjonijiet soċjali. Qabel il-kriżi, is-sitwazzjoni soċjali kienet qed titjieb bil-mod, anki jekk ir-riskju tal-faqar jew l-esklużjoni soċjali, il-faqar fost dawk li jaħdmu u l-inugwaljanza fl-introjtu baqgħu għoljin u b’distakki reġjonali kbar. Minħabba l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19 u l-konsegwenzi tagħha, jenħtieġ li x-xbieki ta’ sikurezza soċjali jissaħħu biex jiżguraw sostituzzjoni ta’ introjtu adegwat, irrispettivament mill-istatus ta’ impjieg, inkluż għal dawk li qed jiffaċċjaw diskrepanzi fl-aċċess għall-protezzjoni soċjali. It-tisħiħ tas-sostituzzjoni u tas-sostenn fl-introjtu huwa partikolarment rilevanti għal ħaddiema atipiċi u persuni f’sitwazzjonijiet vulnerabbli. Il-provvista ta’ servizzi mmirati lejn l-inklużjoni soċjali u tas-suq tax-xogħol hija wkoll importanti. L-iskema l-ġdida ta’ introjtu minimu, li pprovdiet benefiċċji matul is-sena li għaddiet għal aktar minn miljun unità domestika (EUR 513, bħala medja), tista’ ttaffi l-effetti tal-kriżi tal-COVID-19. Madankollu, it-tqassim tagħha lil gruppi vulnerabbli jista’ jittejjeb. Fuq bażi temporanja, il-gvern introduċa “dħul ta’ emerġenza” addizzjonali għall-appoġġ ta’ unitajiet domestiċi li s’issa mhumiex eliġibbli għad-dħul minimu. In-nies impjegati fl-ekonomija sewda, b’mod partikolari f’setturi bħall-agrikoltura, l-industrija tal-ikel u l-akkomodazzjoni, jirriskjaw ukoll li jiffaċċjaw lakuni fl-aċċess għall-protezzjoni soċjali u l-appoġġ għad-dħul. B’reazzjoni għal din l-isfida, il-gvern reċentement iffaċilita r-regoli għal-legalizzazzjoni tal-istatus ta’ impjieg ta’ ħaddiema mhux iddikjarati u għall-kisba jew għall-estensjoni ta’ permessi ta’ residenza għall-migranti li jaħdmu. Ix-xejriet demografiċi negattivi u l-eżodu ta’ mħuħ jirriskjaw ukoll li jxekklu l-prospetti ta’ tkabbir. Minbarra l-kundizzjonijiet aktar diffiċli tas-suq tax-xogħol, in-nuqqas ta’ servizzi tal-kwalità huwa l-mutur tad-depopolazzjoni fir-reġjuni tan-nofsinhar u fiż-żoni rurali. It-titjib tal-aċċess għas-servizzi elettroniċi huwa essenzjali, speċjalment f’kuntest ta’ mobilità limitata.

| (18) | Mindu faqqgħet il-kriżi tal-COVID-19, l-Italja qed tieħu passi biex tnaqqas l-impatt fuq l-impjiegi. L-iskemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar, (Cassa integrazione), kellhom rwol ewlieni u huma mistennija li jkollhom fil-futur. L-eliġibbiltà ġiet estiża biex tinkludi impriżi żgħar u mikrointrapriżi żgħar kif ukoll is-setturi ekonomiċi u l-impjegati kollha. Barra minn hekk, inħolqot skema (temporanja) separata għal ħaddiema għal rashom. Qabel il-kriżi tal-COVID-19 il-kundizzjonijiet tas-suq tax-xogħol komplew jitjiebu. Fl-2019, ir-rata ta’ impjieg laħqet l-64 %, l-ogħla rata qatt irreġistrata. Madankollu, din kienet għadha ferm taħt il-medja tal-Unjoni. Ir-rata tal-qgħad kienet persistentement għolja, kif ukoll indikaturi oħra ta’ staġnar fis-suq tax-xogħol, u hija mistennija li tiżdied aktar għal 11,8 % fl-2020 u tonqos għal 10,7 % fl-2021, skont it-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020. Is-sehem ta’ kuntratti temporanji kien ukoll għoli, anki jekk sa minn nofs l-2018 il-ħolqien tal-impjiegi kien xprunat minn impjiegi permanenti. Għall-ġejjieni, sabiex jiġi promoss l-irkupru sostenibbli u inklużiv, l-integrazzjoni fis-suq tax-xogħol ta’ żgħażagħ u nisa inattivi hija kruċjali. Ittieħdu xi passi biex jissaħħu s-servizzi pubbliċi tal-impjiegi u jiġu integrati aħjar mas-servizzi soċjali, mat-tagħlim għall-adulti u mat-taħriġ vokazzjonali. Madankollu, il-kapaċità ta’ kollokament tagħhom għadha dgħajfa u tvarja ħafna minn reġjun għal ieħor. L-involviment ta’ min iħaddem ukoll jibqa’ marġinali. Billi l-miżuri ta’ konteniment qed jitneħħew progressivament, arranġamenti ta’ xogħol flessibbli u telexogħol jistgħu jappoġġaw kumpaniji u ħaddiema. B’reazzjoni għall-kriżi tal-COVID-19, il-gvern adotta miżuri temporanji li għandhom l-għan li jirrikonċiljaw il-ħajja privata u dik tax-xogħol, bħat-trawwim ta’ xogħol intelliġenti u liv speċjali u li jipprovdi vawċers għal baby-sitting. Minkejja l-isforzi reċenti, il-miżuri biex jiġu promossi l-opportunitajiet indaqs u l-politiki dwar il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata, kif ukoll il-provvista ta’ servizzi affordabbli ta’ edukazzjoni u kura bikrija tat-tfal u servizzi ta’ kura fit-tul, għadhom dgħajfa u ftit li xejn integrati. |
| --- | --- |

(18)

Mindu faqqgħet il-kriżi tal-COVID-19, l-Italja qed tieħu passi biex tnaqqas l-impatt fuq l-impjiegi. L-iskemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar, (Cassa integrazione), kellhom rwol ewlieni u huma mistennija li jkollhom fil-futur. L-eliġibbiltà ġiet estiża biex tinkludi impriżi żgħar u mikrointrapriżi żgħar kif ukoll is-setturi ekonomiċi u l-impjegati kollha. Barra minn hekk, inħolqot skema (temporanja) separata għal ħaddiema għal rashom. Qabel il-kriżi tal-COVID-19 il-kundizzjonijiet tas-suq tax-xogħol komplew jitjiebu. Fl-2019, ir-rata ta’ impjieg laħqet l-64 %, l-ogħla rata qatt irreġistrata. Madankollu, din kienet għadha ferm taħt il-medja tal-Unjoni. Ir-rata tal-qgħad kienet persistentement għolja, kif ukoll indikaturi oħra ta’ staġnar fis-suq tax-xogħol, u hija mistennija li tiżdied aktar għal 11,8 % fl-2020 u tonqos għal 10,7 % fl-2021, skont it-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020. Is-sehem ta’ kuntratti temporanji kien ukoll għoli, anki jekk sa minn nofs l-2018 il-ħolqien tal-impjiegi kien xprunat minn impjiegi permanenti. Għall-ġejjieni, sabiex jiġi promoss l-irkupru sostenibbli u inklużiv, l-integrazzjoni fis-suq tax-xogħol ta’ żgħażagħ u nisa inattivi hija kruċjali. Ittieħdu xi passi biex jissaħħu s-servizzi pubbliċi tal-impjiegi u jiġu integrati aħjar mas-servizzi soċjali, mat-tagħlim għall-adulti u mat-taħriġ vokazzjonali. Madankollu, il-kapaċità ta’ kollokament tagħhom għadha dgħajfa u tvarja ħafna minn reġjun għal ieħor. L-involviment ta’ min iħaddem ukoll jibqa’ marġinali. Billi l-miżuri ta’ konteniment qed jitneħħew progressivament, arranġamenti ta’ xogħol flessibbli u telexogħol jistgħu jappoġġaw kumpaniji u ħaddiema. B’reazzjoni għall-kriżi tal-COVID-19, il-gvern adotta miżuri temporanji li għandhom l-għan li jirrikonċiljaw il-ħajja privata u dik tax-xogħol, bħat-trawwim ta’ xogħol intelliġenti u liv speċjali u li jipprovdi vawċers għal baby-sitting. Minkejja l-isforzi reċenti, il-miżuri biex jiġu promossi l-opportunitajiet indaqs u l-politiki dwar il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata, kif ukoll il-provvista ta’ servizzi affordabbli ta’ edukazzjoni u kura bikrija tat-tfal u servizzi ta’ kura fit-tul, għadhom dgħajfa u ftit li xejn integrati.

| (19) | L-emerġenza attwali turi wkoll il-ħtieġa li jittejbu t-tagħlim u l-ħiliet diġitali, inkluż għall-adulti tal-età tax-xogħol u t-tagħlim mill-bogħod. L-investiment fl-edukazzjoni u fil-ħiliet huwa essenzjali biex jiġi promoss irkupru intelliġenti u inklużiv u jibqa’ jaħdem għaż-żamma tat-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali. F’dak ir-rigward, l-eżiti tal-edukazzjoni u tat-taħriġ ikomplu jirrappreżentaw sfida prinċipali għall-Italja. Hemm diskrepanzi kbar bejn ir-reġjuni fil-kisba ta’ ħiliet bażiċi u r-rata ta’ tluq bikri mill-iskola hija ferm ogħla mill-medja tal-Unjoni (13,5 % kontra 10,3 % fl-2019), b’mod partikolari għall-istudenti mhux imwielda fl-Unjoni (33 %). F’kuntest ta’ limitazzjonijiet għal mobilità, id-disparitajiet reġjonali u territorjali jirriskjaw li jiġu aggravati. F’dak id-dawl, huwa partikolarment importanti li jsir investiment fit-tagħlim mill-bogħod, kif ukoll fl-infrastruttura diġitali u fil-ħiliet tal-edukaturi u ta’ dawk li jitgħallmu. L-Italja għandha wkoll sehem aktar baxx ta’ gradwati fix-xjenza u l-inġinerija meta mqabbla mal-medja tal-Unjoni, u l-kisba terzjarja għadha baxxa ħafna (27,6 % fl-2019). Barra minn hekk, l-intrapriżi Taljani jinvestu inqas f’taħriġ dwar it-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni għall-impjegati tagħhom, meta mqabbla ma’ pajjiżi pari. Ir-rata baxxa ta’ parteċipazzjoni ta’ adulti b’livell baxx ta’ kwalifiki fit-taħriġ hija wkoll kwistjoni ta’ tħassib, minħabba n-numru dejjem jonqos ta’ impjiegi li jeħtieġu kwalifiki baxxi. It-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid jibqgħu kruċjali bħal dejjem biex il-ħaddiema jingħataw il-ħiliet rilevanti fis-suq tax-xogħol u biex tiġi promossa tranżizzjoni ġusta lejn ekonomija aktar diġitali u sostenibbli. |
| --- | --- |

(19)

L-emerġenza attwali turi wkoll il-ħtieġa li jittejbu t-tagħlim u l-ħiliet diġitali, inkluż għall-adulti tal-età tax-xogħol u t-tagħlim mill-bogħod. L-investiment fl-edukazzjoni u fil-ħiliet huwa essenzjali biex jiġi promoss irkupru intelliġenti u inklużiv u jibqa’ jaħdem għaż-żamma tat-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali. F’dak ir-rigward, l-eżiti tal-edukazzjoni u tat-taħriġ ikomplu jirrappreżentaw sfida prinċipali għall-Italja. Hemm diskrepanzi kbar bejn ir-reġjuni fil-kisba ta’ ħiliet bażiċi u r-rata ta’ tluq bikri mill-iskola hija ferm ogħla mill-medja tal-Unjoni (13,5 % kontra 10,3 % fl-2019), b’mod partikolari għall-istudenti mhux imwielda fl-Unjoni (33 %). F’kuntest ta’ limitazzjonijiet għal mobilità, id-disparitajiet reġjonali u territorjali jirriskjaw li jiġu aggravati. F’dak id-dawl, huwa partikolarment importanti li jsir investiment fit-tagħlim mill-bogħod, kif ukoll fl-infrastruttura diġitali u fil-ħiliet tal-edukaturi u ta’ dawk li jitgħallmu. L-Italja għandha wkoll sehem aktar baxx ta’ gradwati fix-xjenza u l-inġinerija meta mqabbla mal-medja tal-Unjoni, u l-kisba terzjarja għadha baxxa ħafna (27,6 % fl-2019). Barra minn hekk, l-intrapriżi Taljani jinvestu inqas f’taħriġ dwar it-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni għall-impjegati tagħhom, meta mqabbla ma’ pajjiżi pari. Ir-rata baxxa ta’ parteċipazzjoni ta’ adulti b’livell baxx ta’ kwalifiki fit-taħriġ hija wkoll kwistjoni ta’ tħassib, minħabba n-numru dejjem jonqos ta’ impjiegi li jeħtieġu kwalifiki baxxi. It-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid jibqgħu kruċjali bħal dejjem biex il-ħaddiema jingħataw il-ħiliet rilevanti fis-suq tax-xogħol u biex tiġi promossa tranżizzjoni ġusta lejn ekonomija aktar diġitali u sostenibbli.

| (20) | Il-kriżi tal-COVID-19 saħħet il-ħtieġa li jiġi appoġġat l-aċċess għal finanzjament għall-kumpaniji. L-Italja adottat diversi skemi biex tappoġġa l-fluss ta’ likwidità għal ditti, fosthom fil-Qafas Temporanju għall-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex jingħata sostenn lill-ekonomija matul it-tifqigħa preżenti tal-COVID-19 (7). L-implimentazzjoni effettiva ta’ tali skemi, inkluż permezz ta’ garanziji mgħoddija mis-sistema bankarja, hija kruċjali biex jiġi żgurat li d-ditti kollha, u b’mod partikolari l-intrapriżi żgħar u medji (SMEs) u dawk fl-aktar setturi u żoni ġeografiċi milquta kif ukoll ditti innovattivi, jibbenefikaw minnhom. Fil-proċess tat-tfassil u tal-implimentazzjoni ta’ dawk il-miżuri, jenħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Għotjiet diretti u inċentivi għal finanzjament ibbażat fuq is-suq jistgħu jappoġġaw ukoll il-likwidità ta’ SMEs u ditti innovattivi. Id-ditti innovattivi (ta’ spiss mingħajr kollateral) jkollhom aktar diffikultajiet biex jaċċessaw il-kreditu, u l-kriżi attwali tista’ taggrava s-sitwazzjoni. Id-differiment tat-taxxa u tal-kontribuzzjonijiet soċjali lill-Istat għen biex jitjiebu l-flussi tal-flus tad-ditti. Madankollu, jenħtieġ li jiġi evitat id-dewmien fil-pagamenti approvati, kemm jekk minn amministrazzjonijiet għal negozji kif ukoll minn negozju għal negozju, billi huma ta’ xkiel għal-likwidità tad-ditti kollha, b’mod partikolari ta’ dawk li huma iżgħar. |
| --- | --- |

(20)

Il-kriżi tal-COVID-19 saħħet il-ħtieġa li jiġi appoġġat l-aċċess għal finanzjament għall-kumpaniji. L-Italja adottat diversi skemi biex tappoġġa l-fluss ta’ likwidità għal ditti, fosthom fil-Qafas Temporanju għall-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex jingħata sostenn lill-ekonomija matul it-tifqigħa preżenti tal-COVID-19 (7). L-implimentazzjoni effettiva ta’ tali skemi, inkluż permezz ta’ garanziji mgħoddija mis-sistema bankarja, hija kruċjali biex jiġi żgurat li d-ditti kollha, u b’mod partikolari l-intrapriżi żgħar u medji (SMEs) u dawk fl-aktar setturi u żoni ġeografiċi milquta kif ukoll ditti innovattivi, jibbenefikaw minnhom. Fil-proċess tat-tfassil u tal-implimentazzjoni ta’ dawk il-miżuri, jenħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Għotjiet diretti u inċentivi għal finanzjament ibbażat fuq is-suq jistgħu jappoġġaw ukoll il-likwidità ta’ SMEs u ditti innovattivi. Id-ditti innovattivi (ta’ spiss mingħajr kollateral) jkollhom aktar diffikultajiet biex jaċċessaw il-kreditu, u l-kriżi attwali tista’ taggrava s-sitwazzjoni. Id-differiment tat-taxxa u tal-kontribuzzjonijiet soċjali lill-Istat għen biex jitjiebu l-flussi tal-flus tad-ditti. Madankollu, jenħtieġ li jiġi evitat id-dewmien fil-pagamenti approvati, kemm jekk minn amministrazzjonijiet għal negozji kif ukoll minn negozju għal negozju, billi huma ta’ xkiel għal-likwidità tad-ditti kollha, b’mod partikolari ta’ dawk li huma iżgħar.

| (21) | Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu ffinanzjati b’mod aktar qawwi fil-bidu, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. L-investiment b’appoġġ għat-tranżizzjoni ekoloġika se jkun partikolarment importanti biex jappoġġa l-irkupru u jżid ir-reżiljenza futura. L-Italja hija vulnerabbli ħafna għal temp estrem u diżastri idroġeoloġiċi, fosthom n-nixfa u n-nirien. It-trasformazzjoni tal-Italja lejn ekonomija newtrali għall-klima se teħtieġ investiment privat u pubbliku kbir, fuq perjodu ta’ żmien sostnut, b’mod partikolari fil-produzzjoni l-ġdida tal-enerġija rinnovabbli, l-infrastruttura tal-elettriku u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. L-investimenti ekoloġiċi biex jiġi indirizzat it-tibdil fil-klima huma stabbiliti fil-Pjan Nazzjonali dwar l-Enerġija u l-Klima tal-Italja. Dawn huma essenzjali biex tiġi indirizzata t-theddida rappreżentata mit-tibdil fil-klima, filwaqt li jkun hemm rwol fundamentali fl-irkupru tal-Italja u tissaħħaħ ir-reżiljenza tagħha. L-investimenti ambjentali huma wkoll kruċjali biex jitnaqqas l-impatt fuq is-saħħa tal-bniedem mit-tniġġis tal-arja fl-ibliet Taljani, speċjalment fil-Baċir tal-Po. Pereżempju, l-implimentazzjoni ta’ inizjattivi ta’ mobilità sostenibbli bħat-tiġdid ta’ xarabanks pubbliċi lokali, tirrappreżenta eżempju biex jiġu indirizzati kemm il-konġestjoni kif ukoll it-tniġġis tal-arja. Id-defiċits infrastrutturali għall-immaniġġar tal-ilma u tal-iskart, b’mod partikolari fir-reġjuni tan-Nofsinhar, iwasslu għal impatti ambjentali u fuq is-saħħa b’kostijiet konsiderevoli u bi dħul mitluf mit-taxxa għall-ekonomija. B’mod aktar ġenerali, ir-reżiljenza għat-tibdil fil-klima hija rilevanti għall-infrastruttura kollha, inkluża l-infrastruttura tas-saħħa. Dan jeħtieġ strateġiji ta’ adattament. L-indirizzar ta’ sfidi ambjentali u tat-tibdil fil-klima, bħalma huma r-riskji idroloġiċi, il-mobilità urbana sostenibbli, l-effiċjenza enerġetika, l-ekonomija ċirkolari u t-trasformazzjoni industrijali, jirrappreżentaw opportunità biex titjieb il-produttività filwaqt li jiġu evitati prattiki mhux sostenibbli. Fl-istess ħin, l-investiment fi proġetti bħal dawn jista’ jikkontribwixxi għall-ħolqien tal-impjiegi u jsostni l-irkupru ta’ wara l-kriżi. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Italja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lill-Italja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(21)

Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu ffinanzjati b’mod aktar qawwi fil-bidu, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. L-investiment b’appoġġ għat-tranżizzjoni ekoloġika se jkun partikolarment importanti biex jappoġġa l-irkupru u jżid ir-reżiljenza futura. L-Italja hija vulnerabbli ħafna għal temp estrem u diżastri idroġeoloġiċi, fosthom n-nixfa u n-nirien. It-trasformazzjoni tal-Italja lejn ekonomija newtrali għall-klima se teħtieġ investiment privat u pubbliku kbir, fuq perjodu ta’ żmien sostnut, b’mod partikolari fil-produzzjoni l-ġdida tal-enerġija rinnovabbli, l-infrastruttura tal-elettriku u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. L-investimenti ekoloġiċi biex jiġi indirizzat it-tibdil fil-klima huma stabbiliti fil-Pjan Nazzjonali dwar l-Enerġija u l-Klima tal-Italja. Dawn huma essenzjali biex tiġi indirizzata t-theddida rappreżentata mit-tibdil fil-klima, filwaqt li jkun hemm rwol fundamentali fl-irkupru tal-Italja u tissaħħaħ ir-reżiljenza tagħha. L-investimenti ambjentali huma wkoll kruċjali biex jitnaqqas l-impatt fuq is-saħħa tal-bniedem mit-tniġġis tal-arja fl-ibliet Taljani, speċjalment fil-Baċir tal-Po. Pereżempju, l-implimentazzjoni ta’ inizjattivi ta’ mobilità sostenibbli bħat-tiġdid ta’ xarabanks pubbliċi lokali, tirrappreżenta eżempju biex jiġu indirizzati kemm il-konġestjoni kif ukoll it-tniġġis tal-arja. Id-defiċits infrastrutturali għall-immaniġġar tal-ilma u tal-iskart, b’mod partikolari fir-reġjuni tan-Nofsinhar, iwasslu għal impatti ambjentali u fuq is-saħħa b’kostijiet konsiderevoli u bi dħul mitluf mit-taxxa għall-ekonomija. B’mod aktar ġenerali, ir-reżiljenza għat-tibdil fil-klima hija rilevanti għall-infrastruttura kollha, inkluża l-infrastruttura tas-saħħa. Dan jeħtieġ strateġiji ta’ adattament. L-indirizzar ta’ sfidi ambjentali u tat-tibdil fil-klima, bħalma huma r-riskji idroloġiċi, il-mobilità urbana sostenibbli, l-effiċjenza enerġetika, l-ekonomija ċirkolari u t-trasformazzjoni industrijali, jirrappreżentaw opportunità biex titjieb il-produttività filwaqt li jiġu evitati prattiki mhux sostenibbli. Fl-istess ħin, l-investiment fi proġetti bħal dawn jista’ jikkontribwixxi għall-ħolqien tal-impjiegi u jsostni l-irkupru ta’ wara l-kriżi. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Italja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lill-Italja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (22) | Il-konteniment minħabba t-tifqigħat tal-COVID-19 enfasizza l-importanza tal-investiment fid-diġitalizzazzjoni tal-ekonomija u wera r-rilevanza tal-infrastrutturi diġitali. Il-livelli baxxi ta’ intensità diġitali u l-għarfien diġitali ta’ ditti fl-Italja, speċjalment l-SMEs u l-mikrointrapriżi, żammewhom milli joffru arranġamenti ta’ kummerċ elettroniku u telexogħol u milli jipprovdu u jużaw għodod diġitali matul il-konteniment. L-investiment fid-diġitalizzazzjoni u fil-ħiliet permezz ta’ implimentazzjoni kontinwa u f’waqtha ta’ politiki nazzjonali mmirati huwa essenzjali biex jissaħħu l-mudelli tan-negozju elettroniku u biex il-kumpaniji jiġu megħjuna jadattaw, kif ukoll biex tingħata spinta lill-produttività u lill-kompetittività. L-aċċess għal infrastruttura diġitali rapida u affidabbli wera li huwa essenzjali biex jiġu żgurati servizzi essenzjali li huma pprovduti fil-Gvern, fl-edukazzjoni, fis-saħħa u fil-mediċina, u huwa kruċjali għall-monitoraġġ u għall-kontroll tal-epidemija. L-Italja għadha lura fil-kopertura tal-fibra sal-binja f’żoni rurali. Jenħtieġ li jiġu adottati miżuri speċjali biex tiġi indirizzata dik id-diskrepanza, kif ukoll biex titħeġġeġ aktar implimentazzjoni. |
| --- | --- |

(22)

Il-konteniment minħabba t-tifqigħat tal-COVID-19 enfasizza l-importanza tal-investiment fid-diġitalizzazzjoni tal-ekonomija u wera r-rilevanza tal-infrastrutturi diġitali. Il-livelli baxxi ta’ intensità diġitali u l-għarfien diġitali ta’ ditti fl-Italja, speċjalment l-SMEs u l-mikrointrapriżi, żammewhom milli joffru arranġamenti ta’ kummerċ elettroniku u telexogħol u milli jipprovdu u jużaw għodod diġitali matul il-konteniment. L-investiment fid-diġitalizzazzjoni u fil-ħiliet permezz ta’ implimentazzjoni kontinwa u f’waqtha ta’ politiki nazzjonali mmirati huwa essenzjali biex jissaħħu l-mudelli tan-negozju elettroniku u biex il-kumpaniji jiġu megħjuna jadattaw, kif ukoll biex tingħata spinta lill-produttività u lill-kompetittività. L-aċċess għal infrastruttura diġitali rapida u affidabbli wera li huwa essenzjali biex jiġu żgurati servizzi essenzjali li huma pprovduti fil-Gvern, fl-edukazzjoni, fis-saħħa u fil-mediċina, u huwa kruċjali għall-monitoraġġ u għall-kontroll tal-epidemija. L-Italja għadha lura fil-kopertura tal-fibra sal-binja f’żoni rurali. Jenħtieġ li jiġu adottati miżuri speċjali biex tiġi indirizzata dik id-diskrepanza, kif ukoll biex titħeġġeġ aktar implimentazzjoni.

| (23) | Sistema ta’ riċerka u innovazzjoni effiċjenti hija r-riżultat ta’ appoġġ politiku kontinwu, koerenti u bbażat fuq l-evidenza, flimkien ma’ investimenti u kapital uman adegwat. Il-kriżi attwali tal-COVID-19 wriet b’mod ċar li l-iskambju rapidu ta’ data bejn ir-riċerkaturi, inkluż l-aċċess għar-riżultati u għall-evidenza mingħajr ħlas għall-utent u x-Xjenza Miftuħa, jeħtieġ aktar tisħiħ. Dawn tal-aħħar, flimkien ma’ xjenza/kooperazzjoni fin-negozju huma b’mod ċar strumentali biex jiksbu riżultati ta’ riċerka, inklużi dawk meħtieġa dwar it-tilqim u t-terapiji, dwar is-suq, b’mod li jibnu fuq is-saħħa tal-Italja fis-settur industrijali u tar-riċerka medika. |
| --- | --- |

(23)

Sistema ta’ riċerka u innovazzjoni effiċjenti hija r-riżultat ta’ appoġġ politiku kontinwu, koerenti u bbażat fuq l-evidenza, flimkien ma’ investimenti u kapital uman adegwat. Il-kriżi attwali tal-COVID-19 wriet b’mod ċar li l-iskambju rapidu ta’ data bejn ir-riċerkaturi, inkluż l-aċċess għar-riżultati u għall-evidenza mingħajr ħlas għall-utent u x-Xjenza Miftuħa, jeħtieġ aktar tisħiħ. Dawn tal-aħħar, flimkien ma’ xjenza/kooperazzjoni fin-negozju huma b’mod ċar strumentali biex jiksbu riżultati ta’ riċerka, inklużi dawk meħtieġa dwar it-tilqim u t-terapiji, dwar is-suq, b’mod li jibnu fuq is-saħħa tal-Italja fis-settur industrijali u tar-riċerka medika.

| (24) | Amministrazzjoni pubblika effettiva hija kruċjali biex jiġi żgurat li l-miżuri adottati biex tiġi indirizzata l-emerġenza u l-appoġġ għall-irkupru ekonomiku ma jiġux implementati bil-mod. L-iżborż ta’ benefiċċji soċjali, miżuri ta’ likwidità, u ta’ frontloading ta’ investimenti, eċċ. jista’ ma jkunx effettiv jekk ikun imfixkel minn ostakli fis-settur pubbliku. Id-dgħufijiet jinkludu proċeduri twal, fosthom dawk tal-ġustizzja ċivili, il-livell baxx ta’ diġitalizzazzjoni u l-kapaċità amministrattiva dgħajfa. Il-proċeduri u l-kontrolli jeħtieġ li jiġu indirizzati malajr, f’kuntest fejn ir-riżorsi pubbliċi qed jiżdiedu b’mod sinifikanti biex jappoġġaw l-attività ekonomika. Id-diġitalizzazzjoni fost l-amministrazzjonijiet pubbliċi kienet irregolari qabel il-kriżi tal-COVID-19. L-interazzjoni online bejn l-awtoritajiet u l-pubbliku ġenerali kienet baxxa. Is-sehem ta’ proċeduri amministrattivi mmaniġġati minn reġjuni u muniċipalitajiet li jistgħu jinbdew u jitlestew kompletament b’mod diġitali għadu baxx. Il-kriżi tal-COVID-19 esponiet ukoll in-nuqqas ta’ interoperabbiltà tas-servizzi diġitali pubbliċi. Sabiex jiġi ffaċilitat ir-rispons tan-negozju tal-amministrazzjoni pubblika, jeħtieġ li jittejbu u jiġu ssimplifikati r-regolamenti settorjali, filwaqt li jenħtieġ li jitneħħew l-ostakli għall-kompetizzjoni. Fl-aħħar nett, sistema ġudizzjarja effettiva hija kruċjali għal ekonomija attraenti ta’ investiment u favorevoli għan-negozju u se tkun kruċjali fil-proċess ta’ rkupru, anki billi tippermetti oqfsa effettivi ta’ salvataġġ u rkupru. |
| --- | --- |

(24)

Amministrazzjoni pubblika effettiva hija kruċjali biex jiġi żgurat li l-miżuri adottati biex tiġi indirizzata l-emerġenza u l-appoġġ għall-irkupru ekonomiku ma jiġux implementati bil-mod. L-iżborż ta’ benefiċċji soċjali, miżuri ta’ likwidità, u ta’ frontloading ta’ investimenti, eċċ. jista’ ma jkunx effettiv jekk ikun imfixkel minn ostakli fis-settur pubbliku. Id-dgħufijiet jinkludu proċeduri twal, fosthom dawk tal-ġustizzja ċivili, il-livell baxx ta’ diġitalizzazzjoni u l-kapaċità amministrattiva dgħajfa. Il-proċeduri u l-kontrolli jeħtieġ li jiġu indirizzati malajr, f’kuntest fejn ir-riżorsi pubbliċi qed jiżdiedu b’mod sinifikanti biex jappoġġaw l-attività ekonomika. Id-diġitalizzazzjoni fost l-amministrazzjonijiet pubbliċi kienet irregolari qabel il-kriżi tal-COVID-19. L-interazzjoni online bejn l-awtoritajiet u l-pubbliku ġenerali kienet baxxa. Is-sehem ta’ proċeduri amministrattivi mmaniġġati minn reġjuni u muniċipalitajiet li jistgħu jinbdew u jitlestew kompletament b’mod diġitali għadu baxx. Il-kriżi tal-COVID-19 esponiet ukoll in-nuqqas ta’ interoperabbiltà tas-servizzi diġitali pubbliċi. Sabiex jiġi ffaċilitat ir-rispons tan-negozju tal-amministrazzjoni pubblika, jeħtieġ li jittejbu u jiġu ssimplifikati r-regolamenti settorjali, filwaqt li jenħtieġ li jitneħħew l-ostakli għall-kompetizzjoni. Fl-aħħar nett, sistema ġudizzjarja effettiva hija kruċjali għal ekonomija attraenti ta’ investiment u favorevoli għan-negozju u se tkun kruċjali fil-proċess ta’ rkupru, anki billi tippermetti oqfsa effettivi ta’ salvataġġ u rkupru.

| (25) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu indirizzati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(25)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu indirizzati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (26) | Il-miżuri adottati mill-gvern biex jappoġġaw lill-unitajiet domestiċi u lill-korporazzjonijiet huma wkoll ta’ benefiċċju għall-ippreservar tal-kapitalizzazzjoni tas-settur bankarju u tar-reżiljenza fl-ambjent operattiv diffiċli attwali. Minkejja l-miżuri ta’ mitigazzjoni adottati inkluża l-flessibbiltà prudenzjali mogħtija minn superviżuri bankarji, il-pandemija tal-COVID-19 qed tħabbat ukoll il-kwalità tal-assi tal-banek madwar l-Unjoni, u hija mistennija tkompli tagħmel dan fil-ġimgħat u x-xhur li ġejjin, inkluż fl-Italja. B’riżultat ta’ dan, l-isforzi għat-tnaqqis tas-self improduttiv NPL qed iħallu impatt, minħabba wkoll it-tnaqqis fl-attività tal-qorti u fl-attivitajiet ta’ ristrutturazzjoni tal-assi indeboliti. F’dak ir-rigward, it-trawwim ta’ soluzzjonijiet sostenibbli għall-mutwatarji vijabbli milquta mill-kriżi tal-COVID-19, inkluż billi jiġu evitati automatizzati legali, huwa prerekwiżit importanti għas-salvagwardja tal-kwalità tal-assi. Sadanittant, l-iżgurar ta’ rapportar preċiż ta’ deterjorament tal-kwalità tal-assi u standards ta’ kreditu prudenti jista’ jgħin biex jiġi appoġġat il-funzjonament tas-suq sekondarju għall-NPL u jillimita l-effetti negattivi fuq inizjattivi eżistenti ta’ disponiment tal-NPL. |
| --- | --- |

(26)

Il-miżuri adottati mill-gvern biex jappoġġaw lill-unitajiet domestiċi u lill-korporazzjonijiet huma wkoll ta’ benefiċċju għall-ippreservar tal-kapitalizzazzjoni tas-settur bankarju u tar-reżiljenza fl-ambjent operattiv diffiċli attwali. Minkejja l-miżuri ta’ mitigazzjoni adottati inkluża l-flessibbiltà prudenzjali mogħtija minn superviżuri bankarji, il-pandemija tal-COVID-19 qed tħabbat ukoll il-kwalità tal-assi tal-banek madwar l-Unjoni, u hija mistennija tkompli tagħmel dan fil-ġimgħat u x-xhur li ġejjin, inkluż fl-Italja. B’riżultat ta’ dan, l-isforzi għat-tnaqqis tas-self improduttiv NPL qed iħallu impatt, minħabba wkoll it-tnaqqis fl-attività tal-qorti u fl-attivitajiet ta’ ristrutturazzjoni tal-assi indeboliti. F’dak ir-rigward, it-trawwim ta’ soluzzjonijiet sostenibbli għall-mutwatarji vijabbli milquta mill-kriżi tal-COVID-19, inkluż billi jiġu evitati automatizzati legali, huwa prerekwiżit importanti għas-salvagwardja tal-kwalità tal-assi. Sadanittant, l-iżgurar ta’ rapportar preċiż ta’ deterjorament tal-kwalità tal-assi u standards ta’ kreditu prudenti jista’ jgħin biex jiġi appoġġat il-funzjonament tas-suq sekondarju għall-NPL u jillimita l-effetti negattivi fuq inizjattivi eżistenti ta’ disponiment tal-NPL.

| (27) | Il-prevenzjoni u s-sanzjoni effikaċi tal-korruzzjoni jistgħu jaqdu rwol importanti biex jiġi żgurat l-irkupru tal-Italja wara l-kriżi tal-COVID-19. It-trasparenza fis-settur pubbliku u l-kontrolli msaħħa kontra l-korruzzjoni, b’mod partikolari, jistgħu jevitaw tentattivi mill-kriminalità organizzata li jinfiltraw il-ħajja ekonomika u dik finanzjarja, li jgħawġu l-proċeduri ta’ akkwist pubbliku u, b’mod usa’, li jiddevjaw ir-riżorsi pubbliċi meħtieġa għall-investiment. Fl-istess ħin, jenħtieġ li l-proċeduri tal-akkwist pubbliku jibqgħu effiċjenti, filwaqt li jiġi bbilanċjat il-bżonn ta’ monitoraġġ skrupluż bil-ħtieġa tat-tempestività. Iż-żmien għat-tlestija fi qrati tal-appell kriminali għadu jqajjem tħassib, iżda riformi komprensivi biex jiġu ssimplifikati l-proċeduri kriminali qed jiġu diskussi fil-Parlament. Il-qafas ta’ kontra l-korruzzjoni fl-Italja ġie msaħħaħ reċentement iżda jeħtieġ li jitlesta, anki permezz ta’ sanzjonijiet kontra uffiċjali pubbliċi eletti f’każ ta’ kunflitti ta’ interess. |
| --- | --- |

(27)

Il-prevenzjoni u s-sanzjoni effikaċi tal-korruzzjoni jistgħu jaqdu rwol importanti biex jiġi żgurat l-irkupru tal-Italja wara l-kriżi tal-COVID-19. It-trasparenza fis-settur pubbliku u l-kontrolli msaħħa kontra l-korruzzjoni, b’mod partikolari, jistgħu jevitaw tentattivi mill-kriminalità organizzata li jinfiltraw il-ħajja ekonomika u dik finanzjarja, li jgħawġu l-proċeduri ta’ akkwist pubbliku u, b’mod usa’, li jiddevjaw ir-riżorsi pubbliċi meħtieġa għall-investiment. Fl-istess ħin, jenħtieġ li l-proċeduri tal-akkwist pubbliku jibqgħu effiċjenti, filwaqt li jiġi bbilanċjat il-bżonn ta’ monitoraġġ skrupluż bil-ħtieġa tat-tempestività. Iż-żmien għat-tlestija fi qrati tal-appell kriminali għadu jqajjem tħassib, iżda riformi komprensivi biex jiġu ssimplifikati l-proċeduri kriminali qed jiġu diskussi fil-Parlament. Il-qafas ta’ kontra l-korruzzjoni fl-Italja ġie msaħħaħ reċentement iżda jeħtieġ li jitlesta, anki permezz ta’ sanzjonijiet kontra uffiċjali pubbliċi eletti f’każ ta’ kunflitti ta’ interess.

| (28) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, l-Italja ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(28)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, l-Italja ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (29) | Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, l-Italja tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro. |
| --- | --- |

(29)

Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, l-Italja tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro.

| (30) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Italja u ppubblikatha fir-rapport speċifiku dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Italja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Italja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(30)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Italja u ppubblikatha fir-rapport speċifiku dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Italja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Italja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (31) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (8) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt. |
| --- | --- |

(31)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (8) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

| (32) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4), |
| --- | --- |

(32)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4),

B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Italja tieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kondizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Issaħħaħ ir-reżiljenza u l-kapaċità tas-sistema tas-saħħa, fl-oqsma tal-ħaddiema tas-saħħa, il-prodotti mediċi kritiċi u l-infrastruttura. Issaħħaħ il-koordinazzjoni bejn l-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Tipprovdi sostituzzjoni ta’ dħul adegwat u aċċess għal protezzjoni soċjali, b’mod partikolari għal ħaddiema atipiċi. Tnaqqas l-impatt tal-kriżi tal-COVID-19 fuq l-impjiegi, inkluż permezz ta’ arranġamenti flessibbli tax-xogħol u appoġġ attiv għall-impjieg. Isaħħaħ it-tagħlim u l-ħiliet mill-bogħod, inklużi dawk diġitali. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tiżgura l-implimentazzjoni effettiva ta’ miżuri li jipprovdu likwidità lill-ekonomija reali, inkluż lill-SMEs, lil ditti innovattivi u lil ħaddiem għal rashom, u li tevita ħlasijiet tard. Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tiffoka fuq l-investiment għat-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari għall-produzzjoni nadifa u effiċjenti u l-użu tal-enerġija, ir-riċerka u l-innovazzjoni, it-trasport pubbliku sostenibbli, il-ġestjoni tal-iskart u tal-ilma kif ukoll l-infrastruttura diġitali msaħħa biex jiġi żgurat il-forniment ta’ servizzi essenzjali. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Ittejjeb l-effiċjenza tas-sistema ġudizzjarja u l-effettività tal-amministrazzjoni pubblika. |
| --- | --- |

4.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 69.

3

(4)  Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Ir-Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Ir-Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  ĠU C 91I, 20.3.2020, p. 1.

7

(8)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

8

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/82 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/82

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma ta’ Ċipru tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà ta’ Ċipru tal-2020

(2020/C 282/13)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, fejn Ċipru kien identifikat bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, fejn Ċipru kien identifikat bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro.

| (2) | Ir-rapport speċifiku għall-pajjiż tal-2020 għal Ċipru ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress ta’ Ċipru fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress ta’ Ċipru lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa tiegħu għall-2020. Inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, u r-riżultati tagħha wkoll ġew ippubblikati fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li Ċipru għaddej minn żbilanċi makroekonomiċi eċċessivi. B’mod partikolari, is-settur finanzjarju għandu piż ta’ sehem għoli ħafna ta’ self improduttiv u stokkijiet għoljin ta’ dejn privat, pubbliku u estern huma ta’ piż fuq l-ekonomija, fil-kuntest ta’ tkabbir potenzjali moderat. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport speċifiku għall-pajjiż tal-2020 għal Ċipru ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress ta’ Ċipru fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress ta’ Ċipru lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa tiegħu għall-2020. Inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, u r-riżultati tagħha wkoll ġew ippubblikati fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li Ċipru għaddej minn żbilanċi makroekonomiċi eċċessivi. B’mod partikolari, is-settur finanzjarju għandu piż ta’ sehem għoli ħafna ta’ self improduttiv u stokkijiet għoljin ta’ dejn privat, pubbliku u estern huma ta’ piż fuq l-ekonomija, fil-kuntest ta’ tkabbir potenzjali moderat.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Ċipru huwa mħeġġeġ jagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Ċipru huwa mħeġġeġ jagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li ma jiġux distribwiti b’mod uniformi madwar il-pajjiż minħabba x-xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni, b’mod partikolari f’żoni li jiddependu b’mod sinifikanti fuq it-turiżmu u b’mod aktar ġenerali fuq il-kummerċ wiċċ imb’ wiċċ mal-konsumaturi. Dan jinvolvi riskju li jikbru l-inugwaljanza territorjali f’Ċipru. Flimkien mar-riskju ta’ żarmar temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mmirati. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li ma jiġux distribwiti b’mod uniformi madwar il-pajjiż minħabba x-xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni, b’mod partikolari f’żoni li jiddependu b’mod sinifikanti fuq it-turiżmu u b’mod aktar ġenerali fuq il-kummerċ wiċċ imb’ wiċċ mal-konsumaturi. Dan jinvolvi riskju li jikbru l-inugwaljanza territorjali f’Ċipru. Flimkien mar-riskju ta’ żarmar temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mmirati.

| (10) | Fis-7 ta’ Mejju 2020, Ċipru ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tagħha tal-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

Fis-7 ta’ Mejju 2020, Ċipru ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tagħha tal-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (11) | Bħalissa Ċipru qiegħed fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u huwa soġġett għar-regola tad-dejn. |
| --- | --- |

(11)

Bħalissa Ċipru qiegħed fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u huwa soġġett għar-regola tad-dejn.

| (12) | Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 1,7 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 4,3 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 0,4 % tal-PDG fl-2021. Wara li naqas għal 95,5 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG mistenni li jiżdied għal 116,8 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. Barra minn hekk, hemm riskji sottostanti għall-projezzjonijiet baġitarji, jiġifieri l-obbligazzjonijiet kontinġenti espliċiti u l-ħtiġijiet ta’ finanzjament potenzjali tal-isptarijiet pubbliċi matul l-ewwel snin tal-implimentazzjoni tas-Sistema Nazzjonali tal-Assigurazzjoni tas-Saħħa. |
| --- | --- |

(12)

Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 1,7 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 4,3 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 0,4 % tal-PDG fl-2021. Wara li naqas għal 95,5 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG mistenni li jiżdied għal 116,8 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. Barra minn hekk, hemm riskji sottostanti għall-projezzjonijiet baġitarji, jiġifieri l-obbligazzjonijiet kontinġenti espliċiti u l-ħtiġijiet ta’ finanzjament potenzjali tal-isptarijiet pubbliċi matul l-ewwel snin tal-implimentazzjoni tas-Sistema Nazzjonali tal-Assigurazzjoni tas-Saħħa.

| (13) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ kkoordinat tal-Unjoni, Ċipru adotta miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tiegħu, irażżan il-pandemija, u jipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji ammontaw għal 4,4 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu t-tisħiħ tas-servizzi tal-kura tas-saħħa b’baġit addizzjonali sa 0,5 % tal-PDG, pagi sussidjati biex l-impjegati jinżammu fuq il-paga fil-każ ta’ operazzjonijiet ta’ negozju sospiżi (2,7 % tal-PDG) u appoġġ għall-introjtu għan-negozji ż-żgħar u għall-ħaddiema għal rashom (0,3 % tal-PDG). Barra minn hekk, Ċipru ħabbar miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jingħata appoġġ ta’ likwidità lin-negozji, inkluż pereżempju d-differiment tal-ħlas tal-VAT għal perjodu ta’ xahrejn. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħa Ċipru huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(13)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ kkoordinat tal-Unjoni, Ċipru adotta miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tiegħu, irażżan il-pandemija, u jipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji ammontaw għal 4,4 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu t-tisħiħ tas-servizzi tal-kura tas-saħħa b’baġit addizzjonali sa 0,5 % tal-PDG, pagi sussidjati biex l-impjegati jinżammu fuq il-paga fil-każ ta’ operazzjonijiet ta’ negozju sospiżi (2,7 % tal-PDG) u appoġġ għall-introjtu għan-negozji ż-żgħar u għall-ħaddiema għal rashom (0,3 % tal-PDG). Barra minn hekk, Ċipru ħabbar miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jingħata appoġġ ta’ likwidità lin-negozji, inkluż pereżempju d-differiment tal-ħlas tal-VAT għal perjodu ta’ xahrejn. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħa Ċipru huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (14) | Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika ta’ Ċipru huwa mbassar li jkun ta’ -7 % tal-PDG fl-2020 u -1,8 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa projettat li se jilħaq 115,7 % tal-PDG fl-2020 u 105 % tal-PDG fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika ta’ Ċipru huwa mbassar li jkun ta’ -7 % tal-PDG fl-2020 u -1,8 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa projettat li se jilħaq 115,7 % tal-PDG fl-2020 u 105 % tal-PDG fl-2021.

| (15) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba n-nuqqas ta’ konformità ta’ Ċipru mar-regola tad-dejn fl-2019 u l-każ ta’ ksur ippjanat tal-limitu massimu tad-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi tal-Kummissjoni tissuġġerixxi li l-kriterju tad-dejn kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ġie ssodisfat, filwaqt li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. |
| --- | --- |

(15)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba n-nuqqas ta’ konformità ta’ Ċipru mar-regola tad-dejn fl-2019 u l-każ ta’ ksur ippjanat tal-limitu massimu tad-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi tal-Kummissjoni tissuġġerixxi li l-kriterju tad-dejn kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ġie ssodisfat, filwaqt li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat.

| (16) | Ċipru rreaġixxa għat-tifqigħa tal-COVID-19 b’firxa ta’ miżuri biex jittaffew l-impatti ekonomiċi tal-kriżi. Fil-15 ta’ Marzu 2020, il-gvern ippreżenta programm ta’ appoġġ finanzjarju biex tiġi salvagwardjata s-saħħa pubblika u tiġi żgurata s-sopravivenza ekonomika tan-negozji u ta’ min iħaddem. Il-programm jalloka EUR 100 miljun għal appoġġ finanzjarju lis-settur tas-saħħa biex tiġi miġġielda l-pandemija, inkluż għar-reklutaġġ ta’ persunal mediku, tal-infermiera u ta’ persunal għal appoġġ addizzjonali, u għat-tagħmir u l-infrastruttura. Dan jistabbilixxi sensiela ta’ miżuri biex jappoġġaw lill-intrapriżi billi tittejjeb il-likwidità, eż. skemi ta’ appoġġ għan-negozji u għal ħaddiema għal rashom, u s-sospensjoni temporanja tal-pagamenti tal-VAT għall-kumpaniji. Il-pakkett jinkludi wkoll appoġġ dedikat ta’ EUR 11-il miljun biex jgħin lis-settur tat-turiżmu jirkupra. |
| --- | --- |

(16)

Ċipru rreaġixxa għat-tifqigħa tal-COVID-19 b’firxa ta’ miżuri biex jittaffew l-impatti ekonomiċi tal-kriżi. Fil-15 ta’ Marzu 2020, il-gvern ippreżenta programm ta’ appoġġ finanzjarju biex tiġi salvagwardjata s-saħħa pubblika u tiġi żgurata s-sopravivenza ekonomika tan-negozji u ta’ min iħaddem. Il-programm jalloka EUR 100 miljun għal appoġġ finanzjarju lis-settur tas-saħħa biex tiġi miġġielda l-pandemija, inkluż għar-reklutaġġ ta’ persunal mediku, tal-infermiera u ta’ persunal għal appoġġ addizzjonali, u għat-tagħmir u l-infrastruttura. Dan jistabbilixxi sensiela ta’ miżuri biex jappoġġaw lill-intrapriżi billi tittejjeb il-likwidità, eż. skemi ta’ appoġġ għan-negozji u għal ħaddiema għal rashom, u s-sospensjoni temporanja tal-pagamenti tal-VAT għall-kumpaniji. Il-pakkett jinkludi wkoll appoġġ dedikat ta’ EUR 11-il miljun biex jgħin lis-settur tat-turiżmu jirkupra.

| (17) | Il-kriżi tal-COVID-19 turi l-ħtieġa li l-investimenti jiġu diretti lejn it-titjib u l-modernizzazzjoni tal-kura tas-saħħa pubblika, tiġi restawrata l-kapaċità u tiġi implimentata r-riforma tal-kura tas-saħħa. Is-sistema l-ġdida tal-kura tas-saħħa toffri aċċess aħjar għas-servizzi tal-kura primarja, gwida u trattamenti xierqa bbażati fuq protokolli kliniċi. Hija tipprevedi wkoll id-dritt universali għal servizzi tas-saħħa affordabbli fil-kuntest tat-tifqigħa tal-COVID-19. Ċipru għandu pjan ta’ emerġenza pandemiku stabbilit u alloka riżorsi addizzjonali għall-prevenzjoni u l-ġestjoni tal-impatt ta’ infezzjoni u kontaġju. Fuq perjodu ta’ żmien medju, jenħtieġ li Ċipru jidderieġi l-investimenti lejn iż-żieda fl-effettività, l-aċċessibbiltà u r-reżiljenza ġenerali tas-sistema tas-saħħa. Riżorsi addizzjonali għas-sistema tas-saħħa għandhom jipprevjenu nuqqasijiet futuri ta’ persunal mediku, u ta’ provvisti mediċi u infrastruttura kritiċi. L-implimentazzjoni bla xkiel tar-riforma tal-kura tas-saħħa, kif ippjanata, hija ċentrali biex jiġi żgurat l-aċċess għall-kura tas-saħħa u l-kopertura universali. Soluzzjonijiet diġitali tas-saħħa u applikazzjonijiet ġodda għandhom jikkontribwixxu biex iżidu l-użu tas-servizzi tas-saħħa elettronika u jtejbu t-telekonsultazzjonijiet u l-mekkaniżmi ta’ twissija. Il-politiki li jtejbu l-kapaċità tal-isptar, li jindirizzaw il-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-ħaddiema fil-qasam tas-saħħa u li jiżguraw l-użu ta’ tagħmir ta’ protezzjoni personali, l-ittestjar, il-mediċini u l-apparat mediku huma vitali. L-integrazzjoni mal-kura fit-tul kif ukoll mal-kura primarja u komunitarja hija kruċjali fid-dawl tat-tibdil demografiku, u tal-bżonn li jiġu appoġġati dawk l-aktar vulnerabbli, inkluż il-persuni b’diżabilità. |
| --- | --- |

(17)

Il-kriżi tal-COVID-19 turi l-ħtieġa li l-investimenti jiġu diretti lejn it-titjib u l-modernizzazzjoni tal-kura tas-saħħa pubblika, tiġi restawrata l-kapaċità u tiġi implimentata r-riforma tal-kura tas-saħħa. Is-sistema l-ġdida tal-kura tas-saħħa toffri aċċess aħjar għas-servizzi tal-kura primarja, gwida u trattamenti xierqa bbażati fuq protokolli kliniċi. Hija tipprevedi wkoll id-dritt universali għal servizzi tas-saħħa affordabbli fil-kuntest tat-tifqigħa tal-COVID-19. Ċipru għandu pjan ta’ emerġenza pandemiku stabbilit u alloka riżorsi addizzjonali għall-prevenzjoni u l-ġestjoni tal-impatt ta’ infezzjoni u kontaġju. Fuq perjodu ta’ żmien medju, jenħtieġ li Ċipru jidderieġi l-investimenti lejn iż-żieda fl-effettività, l-aċċessibbiltà u r-reżiljenza ġenerali tas-sistema tas-saħħa. Riżorsi addizzjonali għas-sistema tas-saħħa għandhom jipprevjenu nuqqasijiet futuri ta’ persunal mediku, u ta’ provvisti mediċi u infrastruttura kritiċi. L-implimentazzjoni bla xkiel tar-riforma tal-kura tas-saħħa, kif ippjanata, hija ċentrali biex jiġi żgurat l-aċċess għall-kura tas-saħħa u l-kopertura universali. Soluzzjonijiet diġitali tas-saħħa u applikazzjonijiet ġodda għandhom jikkontribwixxu biex iżidu l-użu tas-servizzi tas-saħħa elettronika u jtejbu t-telekonsultazzjonijiet u l-mekkaniżmi ta’ twissija. Il-politiki li jtejbu l-kapaċità tal-isptar, li jindirizzaw il-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-ħaddiema fil-qasam tas-saħħa u li jiżguraw l-użu ta’ tagħmir ta’ protezzjoni personali, l-ittestjar, il-mediċini u l-apparat mediku huma vitali. L-integrazzjoni mal-kura fit-tul kif ukoll mal-kura primarja u komunitarja hija kruċjali fid-dawl tat-tibdil demografiku, u tal-bżonn li jiġu appoġġati dawk l-aktar vulnerabbli, inkluż il-persuni b’diżabilità.

| (18) | Wara żviluppi pożittivi konsistenti fis-suq tax-xogħol f’dawn l-aħħar snin, issa Ċipru se jkun qed jiffaċċja sfidi f’termini ta’ livelli ta’ impjiegi minħabba l-kriżi tas-saħħa. Huma meħtieġa aktar sforzi biex jiġi minimizzat l-impatt soċjoekonomiku tal-kriżi. Ċipru diġà adotta miżuri ta’ emerġenza inklużi skemi ta’ xogħol għal żmien qasir u l-estensjoni tal-benefiċċji tal-qgħad għal ħaddiema għal rashom. Se jkun importanti li jinżammu l-impjiegi u tiġi żgurata l-implimentazzjoni tal-miżuri mħabbra, f’konsultazzjoni mill-qrib mas-sħab soċjali. It-tisħiħ tal-kapaċità tas-servizzi pubbliċi tal-impjiegi b’persunal permanenti se jkun kruċjali, b’mod partikolari billi tiġi salvagwardjata l-kontinwazzjoni tas-servizzi tal-konsulenti tal-impjieg b’kuntratti temporanji li jiskadu fit-tieni nofs tal-2020. Dan jevita li s-servizzi jitqiegħdu taħt pressjoni ulterjuri u jagħti appoġġ effiċjenti lill-gruppi li għadhom kif sfaw qiegħda u lil gruppi vulnerabbli oħra, bħal pereżempju żgħażagħ barra mill-edukazzjoni, impjieg jew taħriġ, persuni li ilhom qiegħda għal żmien twil u persuni b’diżabilità. L-appoġġ għat-tranżizzjoni mill-iskola għax-xogħol u għas-sensibilizzazzjoni taż-żgħażagħ, b’mod partikolari, jeħtieġu aktar attenzjoni, billi l-gradwati reċenti jistgħu jiffaċċjaw diffikultajiet addizzjonali biex isibu impjieg. |
| --- | --- |

(18)

Wara żviluppi pożittivi konsistenti fis-suq tax-xogħol f’dawn l-aħħar snin, issa Ċipru se jkun qed jiffaċċja sfidi f’termini ta’ livelli ta’ impjiegi minħabba l-kriżi tas-saħħa. Huma meħtieġa aktar sforzi biex jiġi minimizzat l-impatt soċjoekonomiku tal-kriżi. Ċipru diġà adotta miżuri ta’ emerġenza inklużi skemi ta’ xogħol għal żmien qasir u l-estensjoni tal-benefiċċji tal-qgħad għal ħaddiema għal rashom. Se jkun importanti li jinżammu l-impjiegi u tiġi żgurata l-implimentazzjoni tal-miżuri mħabbra, f’konsultazzjoni mill-qrib mas-sħab soċjali. It-tisħiħ tal-kapaċità tas-servizzi pubbliċi tal-impjiegi b’persunal permanenti se jkun kruċjali, b’mod partikolari billi tiġi salvagwardjata l-kontinwazzjoni tas-servizzi tal-konsulenti tal-impjieg b’kuntratti temporanji li jiskadu fit-tieni nofs tal-2020. Dan jevita li s-servizzi jitqiegħdu taħt pressjoni ulterjuri u jagħti appoġġ effiċjenti lill-gruppi li għadhom kif sfaw qiegħda u lil gruppi vulnerabbli oħra, bħal pereżempju żgħażagħ barra mill-edukazzjoni, impjieg jew taħriġ, persuni li ilhom qiegħda għal żmien twil u persuni b’diżabilità. L-appoġġ għat-tranżizzjoni mill-iskola għax-xogħol u għas-sensibilizzazzjoni taż-żgħażagħ, b’mod partikolari, jeħtieġu aktar attenzjoni, billi l-gradwati reċenti jistgħu jiffaċċjaw diffikultajiet addizzjonali biex isibu impjieg.

| (19) | It-tifqigħa tal-COVID-19 teħtieġ miżuri xierqa biex jiġu mitigati l-impatti soċjali u biex jiġi appoġġat l-introjtu tal-unitajiet domestiċi u jiġi sostnut l-irkupru fil-pront tal-ekonomija. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni li jiżdied għal 8,6 % fl-2020 u jonqos għal 7,5 % fl-2021. Id-domanda esterna għas-servizzi hija mistennija li tinżel b’mod sinifikanti, billi s-settur tat-turiżmu huwa mistenni li jkun partikolarment milqut mill-kriżi. Jenħtieġ li tiġi żgurata sostituzzjoni ta’ dħul adegwat għall-ħaddiema kollha milquta u għall-ħaddiema għal rashom, inklużi dawk li jiffaċċjaw inugwaljanzi f’termini ta’ aċċess għall-protezzjoni soċjali. L-iskemi ta’ protezzjoni soċjali jeħtieġu li jipproteġu lil dawk li għandhom impjieg, lil ħaddiema għal rashom u dawk li huma qiegħda. Hemm lok għat-tisħiħ tas-sistema ġenerali tal-protezzjoni soċjali sabiex jiġu evitati ż-żidiet fil-livelli tal-faqar u tal-inugwaljanza, b’mod partikolari billi jintlaħqu dawk l-aktar vulnerabbli, fosthom it-tfal, il-persuni inattivi, il-ħaddiema mhux iddikjarati, u l-persuni bi sfond ta’ migrazzjoni. |
| --- | --- |

(19)

It-tifqigħa tal-COVID-19 teħtieġ miżuri xierqa biex jiġu mitigati l-impatti soċjali u biex jiġi appoġġat l-introjtu tal-unitajiet domestiċi u jiġi sostnut l-irkupru fil-pront tal-ekonomija. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni li jiżdied għal 8,6 % fl-2020 u jonqos għal 7,5 % fl-2021. Id-domanda esterna għas-servizzi hija mistennija li tinżel b’mod sinifikanti, billi s-settur tat-turiżmu huwa mistenni li jkun partikolarment milqut mill-kriżi. Jenħtieġ li tiġi żgurata sostituzzjoni ta’ dħul adegwat għall-ħaddiema kollha milquta u għall-ħaddiema għal rashom, inklużi dawk li jiffaċċjaw inugwaljanzi f’termini ta’ aċċess għall-protezzjoni soċjali. L-iskemi ta’ protezzjoni soċjali jeħtieġu li jipproteġu lil dawk li għandhom impjieg, lil ħaddiema għal rashom u dawk li huma qiegħda. Hemm lok għat-tisħiħ tas-sistema ġenerali tal-protezzjoni soċjali sabiex jiġu evitati ż-żidiet fil-livelli tal-faqar u tal-inugwaljanza, b’mod partikolari billi jintlaħqu dawk l-aktar vulnerabbli, fosthom it-tfal, il-persuni inattivi, il-ħaddiema mhux iddikjarati, u l-persuni bi sfond ta’ migrazzjoni.

| (20) | Il-promozzjoni ta’ arranġamenti tax-xogħol flessibbli bl-involviment tas-sħab soċjali, b’mod partikolari fil-forma ta’ telexogħol, hija ta’ importanza kbira. Fi żmien qasir dawn se jappoġġaw lill-ħaddiema b’responsabbiltajiet ta’ indukrar mhux previsti għat-tfal u dipendenti oħrajn, filwaqt li fuq perjodu ta’ żmien twil dawn se jiffaċilitaw id-dħul mill-ġdid fis-suq tax-xogħol tas-sehem għoli ta’ nisa mhux attivi minħabba r-responsabbiltajiet ta’ indukrar. Billi l-anzjani u l-persuni b’mard kroniku żiedu r-riskji ta’ mard serju minħabba l-virus, l-investiment f’servizzi ta’ kura fit-tul ta’ kwalità huwa ta’ importanza kbira biex jiġu żgurati l-forniment u l-effiċjenza kontinwi tagħhom fi żmien qasir u medju. |
| --- | --- |

(20)

Il-promozzjoni ta’ arranġamenti tax-xogħol flessibbli bl-involviment tas-sħab soċjali, b’mod partikolari fil-forma ta’ telexogħol, hija ta’ importanza kbira. Fi żmien qasir dawn se jappoġġaw lill-ħaddiema b’responsabbiltajiet ta’ indukrar mhux previsti għat-tfal u dipendenti oħrajn, filwaqt li fuq perjodu ta’ żmien twil dawn se jiffaċilitaw id-dħul mill-ġdid fis-suq tax-xogħol tas-sehem għoli ta’ nisa mhux attivi minħabba r-responsabbiltajiet ta’ indukrar. Billi l-anzjani u l-persuni b’mard kroniku żiedu r-riskji ta’ mard serju minħabba l-virus, l-investiment f’servizzi ta’ kura fit-tul ta’ kwalità huwa ta’ importanza kbira biex jiġu żgurati l-forniment u l-effiċjenza kontinwi tagħhom fi żmien qasir u medju.

| (21) | It-titjib tal-kwalità, l-effiċjenza u r-rilevanza għas-suq tax-xogħol tal-edukazzjoni u t-taħriġ huwa kruċjali f’dan il-kuntest ta’ kriżi u biex jiġi żgurat irkupru mgħaġġel tas-suq tax-xogħol. Il-persuni bil-ħiliet it-tajba huma aktar importanti fi żminijiet fejn għadd akbar ta’ nies jistgħu jitilfu xogħolhom u jeħtieġ li jkunu lesti għal tranżizzjonijiet ta’ impjiegi minn hemm ’il quddiem. Ir-restrizzjonijiet fuq il-mobbiltà enfasizzaw l-isfidi relatati mal-livelli baxxi ta’ ħiliet diġitali f’Ċipru. Dan laqat b’mod negattiv l-attivitajiet online, bħat-telexogħol, it-tagħlim mill-bogħod, u l-użu ta’ servizzi tas-saħħa elettronika. L-aċċess ugwali għall-infrastruttura tal-IT u l-Internet, inkluż għal studenti żvantaġġati, flimkien ma’ għalliema mħarrġa tajjeb, huma kruċjali għal edukazzjoni diġitali ta’ kwalità u għal tagħlim mill-bogħod. Biex jiġu indirizzati l-eżiti ġenerali baxxi tal-edukazzjoni u t-taħriġ u jittejbu l-ħiliet b’mod aktar ġenerali, huwa essenzjali li titkompla r-riforma tal-edukazzjoni, filwaqt li jsir investiment f’soluzzjonijiet għat-tagħlim diġitali, it-tagħlim ibbażat fuq ix-xogħol u t-taħriġ fl-apprendistat, u fl-iżvilupp ta’ kompetenzi tal-għalliema u ta’ min iħarreġ biex jużaw l-għodod tal-IT b’mod effettiv. Hemm skop biex ikun indirizzat in-nuqqas ta’ kisbiet fil-ħiliet bażiċi, kif ukoll biex tiżdied il-parteċipazzjoni fit-tagħlim għall-adulti. Biex titħaffef l-applikazzjoni, il-programmi ta’ taħriġ mill-ġdid jistgħu, sa fejn ikun possibbli, jitfasslu għall-użu online u mbagħad, ladarba l-pandemija tiġi limitata, tiġi integrata l-preżenza fiżika, kif xieraq. |
| --- | --- |

(21)

It-titjib tal-kwalità, l-effiċjenza u r-rilevanza għas-suq tax-xogħol tal-edukazzjoni u t-taħriġ huwa kruċjali f’dan il-kuntest ta’ kriżi u biex jiġi żgurat irkupru mgħaġġel tas-suq tax-xogħol. Il-persuni bil-ħiliet it-tajba huma aktar importanti fi żminijiet fejn għadd akbar ta’ nies jistgħu jitilfu xogħolhom u jeħtieġ li jkunu lesti għal tranżizzjonijiet ta’ impjiegi minn hemm ’il quddiem. Ir-restrizzjonijiet fuq il-mobbiltà enfasizzaw l-isfidi relatati mal-livelli baxxi ta’ ħiliet diġitali f’Ċipru. Dan laqat b’mod negattiv l-attivitajiet online, bħat-telexogħol, it-tagħlim mill-bogħod, u l-użu ta’ servizzi tas-saħħa elettronika. L-aċċess ugwali għall-infrastruttura tal-IT u l-Internet, inkluż għal studenti żvantaġġati, flimkien ma’ għalliema mħarrġa tajjeb, huma kruċjali għal edukazzjoni diġitali ta’ kwalità u għal tagħlim mill-bogħod. Biex jiġu indirizzati l-eżiti ġenerali baxxi tal-edukazzjoni u t-taħriġ u jittejbu l-ħiliet b’mod aktar ġenerali, huwa essenzjali li titkompla r-riforma tal-edukazzjoni, filwaqt li jsir investiment f’soluzzjonijiet għat-tagħlim diġitali, it-tagħlim ibbażat fuq ix-xogħol u t-taħriġ fl-apprendistat, u fl-iżvilupp ta’ kompetenzi tal-għalliema u ta’ min iħarreġ biex jużaw l-għodod tal-IT b’mod effettiv. Hemm skop biex ikun indirizzat in-nuqqas ta’ kisbiet fil-ħiliet bażiċi, kif ukoll biex tiżdied il-parteċipazzjoni fit-tagħlim għall-adulti. Biex titħaffef l-applikazzjoni, il-programmi ta’ taħriġ mill-ġdid jistgħu, sa fejn ikun possibbli, jitfasslu għall-użu online u mbagħad, ladarba l-pandemija tiġi limitata, tiġi integrata l-preżenza fiżika, kif xieraq.

| (22) | Għat-tul ta’ żmien tal-kriżi u l-konsegwenzi tagħha, huma meħtieġa u se jkunu meħtieġa fondi sinifikanti biex jappoġġaw in-negozji. L-iżgurar ta’ aċċess adegwat għall-finanzi u l-likwidità huwa essenzjali, speċjalment għall-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), sabiex il-kumpaniji jibqgħu joperaw u n-nies jibqgħu fix-xogħol. Fil-proċess tat-tfassil u tal-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jenħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Ċipru implimenta skema ta’ appoġġ speċifika għan-negozji żgħar li tissussidja l-pagamenti tas-salarji tan-negozji b’massimu ta’ ħames impjegati. Barra minn hekk, is-sospensjoni taż-żieda fil-kontribuzzjonijiet għas-sistema nazzjonali tas-saħħa u l-posponiment ta’ pagamenti tat-taxxa (eż. il-VAT) se jtaffu l-pressjoni immedjata. Huma essenzjali koordinazzjoni amministrattiva rapida, appoġġ prattiku u komunikazzjoni effettiva dwar l-appoġġ disponibbli għall-SMEs, b’kooperazzjoni mal-istrutturi ta’ appoġġ tal-SMEs u l-organizzazzjonijiet tan-negozju. It-tħaffif tal-pagamenti kuntrattwali mill-awtoritajiet pubbliċi jista’ jgħin ukoll biex jitjieb il-fluss tal-flus tal-SMEs. Negozji ġodda li għadhom kemm twaqqfu u li qed jespandu jistgħu jeħtieġu appoġġ speċifiku, eż. fil-forma ta’ ishma ta’ ekwità minn istituzzjonijiet pubbliċi u inċentivi għal fondi ta’ kapital ta’ riskju biex iżidu l-investimenti tagħhom f’dawn id-ditti. Jibqa’ importanti li jiġu implimentati l-istrumenti finanzjarji mħejjija qabel il-kriżi (il-Fond tal-Fondi tal-Enerġija ta’ Ċipru). |
| --- | --- |

(22)

Għat-tul ta’ żmien tal-kriżi u l-konsegwenzi tagħha, huma meħtieġa u se jkunu meħtieġa fondi sinifikanti biex jappoġġaw in-negozji. L-iżgurar ta’ aċċess adegwat għall-finanzi u l-likwidità huwa essenzjali, speċjalment għall-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), sabiex il-kumpaniji jibqgħu joperaw u n-nies jibqgħu fix-xogħol. Fil-proċess tat-tfassil u tal-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jenħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Ċipru implimenta skema ta’ appoġġ speċifika għan-negozji żgħar li tissussidja l-pagamenti tas-salarji tan-negozji b’massimu ta’ ħames impjegati. Barra minn hekk, is-sospensjoni taż-żieda fil-kontribuzzjonijiet għas-sistema nazzjonali tas-saħħa u l-posponiment ta’ pagamenti tat-taxxa (eż. il-VAT) se jtaffu l-pressjoni immedjata. Huma essenzjali koordinazzjoni amministrattiva rapida, appoġġ prattiku u komunikazzjoni effettiva dwar l-appoġġ disponibbli għall-SMEs, b’kooperazzjoni mal-istrutturi ta’ appoġġ tal-SMEs u l-organizzazzjonijiet tan-negozju. It-tħaffif tal-pagamenti kuntrattwali mill-awtoritajiet pubbliċi jista’ jgħin ukoll biex jitjieb il-fluss tal-flus tal-SMEs. Negozji ġodda li għadhom kemm twaqqfu u li qed jespandu jistgħu jeħtieġu appoġġ speċifiku, eż. fil-forma ta’ ishma ta’ ekwità minn istituzzjonijiet pubbliċi u inċentivi għal fondi ta’ kapital ta’ riskju biex iżidu l-investimenti tagħhom f’dawn id-ditti. Jibqa’ importanti li jiġu implimentati l-istrumenti finanzjarji mħejjija qabel il-kriżi (il-Fond tal-Fondi tal-Enerġija ta’ Ċipru).

| (23) | Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu ffinanzjati b’mod aktar qawwi fil-bidu, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Il-protezzjoni u l-użu effiċjenti tar-riżorsi naturali tal-pajjiż huma ta’ importanza kbira biex jiġi żgurat irkupru ekonomiku sostenibbli u tkabbir futur. Sabiex tinżamm l-attraenza tal-pajjiż għat-turisti, huwa meħtieġ li jiġu indirizzati l-isfidi relatati mat-tranżizzjoni tal-enerġija ekoloġika, il-ġestjoni effettiva tal-iskart u tal-ilma u l-protezzjoni tan-natura u tal-bijodiversità. Filwaqt li diġà bdew investimenti sinifikanti, jenħtieġ li aktar investimenti f’dawn l-oqsma jsiru minn qabel. Ċipru qed iħabbat wiċċu ma’ sfidi importanti biex jilħaq il-mira tiegħu għall-2030 għall-emissjonijiet tal-gassijiet serra li mhumiex koperti mis-sistema tal-UE għall-iskambju ta’ kwoti tal-emissjonijiet. Dawn l-isfidi jenħtieġ li jiġu indirizzati billi jiġu ppjanati u adottati miżuri addizzjonali fil-ħin skont il-Pjan Nazzjonali tal-Enerġija u l-Klima tal-pajjiż. Tali miżuri se jeħtieġu investimenti, b’mod partikolari f’oqsma bħall-enerġija rinnovabbli, l-effiċjenza fl-enerġija u t-trasport sostenibbli, li jistgħu jgħinu wkoll biex jiġi pprovdut stimolu ekoloġiku robust. Ċipru jrid itejjeb ukoll is-sistema tiegħu tal-immaniġġjar tal-iskart kif ukoll l-ekonomija ċirkolari. Il-ġenerazzjoni tal-iskart tibqa’ ogħla b’mod sinifikanti mill-medja tal-UE, filwaqt li r-rati ta’ riċiklaġġ jibqgħu ferm inqas mill-medja tal-UE. Ir-rata ta’ rimi f’landfill ukoll hija għolja ħafna. Il-ġestjoni tal-ilma u tal-ilma mormi, speċjalment f’żoni urbani, hija karatterizzata minn ineffiċjenzi. In-nixfiet u l-iskarsezza tal-ilma huma ta’ tħassib ewlieni, u reazzjoni ta’ politika insuffiċjenti taf taffettwa l-ekonomija rurali u t-turiżmu ta’ pajjiż. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lil Ċipru jindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lil Ċipru jagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(23)

Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu ffinanzjati b’mod aktar qawwi fil-bidu, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Il-protezzjoni u l-użu effiċjenti tar-riżorsi naturali tal-pajjiż huma ta’ importanza kbira biex jiġi żgurat irkupru ekonomiku sostenibbli u tkabbir futur. Sabiex tinżamm l-attraenza tal-pajjiż għat-turisti, huwa meħtieġ li jiġu indirizzati l-isfidi relatati mat-tranżizzjoni tal-enerġija ekoloġika, il-ġestjoni effettiva tal-iskart u tal-ilma u l-protezzjoni tan-natura u tal-bijodiversità. Filwaqt li diġà bdew investimenti sinifikanti, jenħtieġ li aktar investimenti f’dawn l-oqsma jsiru minn qabel. Ċipru qed iħabbat wiċċu ma’ sfidi importanti biex jilħaq il-mira tiegħu għall-2030 għall-emissjonijiet tal-gassijiet serra li mhumiex koperti mis-sistema tal-UE għall-iskambju ta’ kwoti tal-emissjonijiet. Dawn l-isfidi jenħtieġ li jiġu indirizzati billi jiġu ppjanati u adottati miżuri addizzjonali fil-ħin skont il-Pjan Nazzjonali tal-Enerġija u l-Klima tal-pajjiż. Tali miżuri se jeħtieġu investimenti, b’mod partikolari f’oqsma bħall-enerġija rinnovabbli, l-effiċjenza fl-enerġija u t-trasport sostenibbli, li jistgħu jgħinu wkoll biex jiġi pprovdut stimolu ekoloġiku robust. Ċipru jrid itejjeb ukoll is-sistema tiegħu tal-immaniġġjar tal-iskart kif ukoll l-ekonomija ċirkolari. Il-ġenerazzjoni tal-iskart tibqa’ ogħla b’mod sinifikanti mill-medja tal-UE, filwaqt li r-rati ta’ riċiklaġġ jibqgħu ferm inqas mill-medja tal-UE. Ir-rata ta’ rimi f’landfill ukoll hija għolja ħafna. Il-ġestjoni tal-ilma u tal-ilma mormi, speċjalment f’żoni urbani, hija karatterizzata minn ineffiċjenzi. In-nixfiet u l-iskarsezza tal-ilma huma ta’ tħassib ewlieni, u reazzjoni ta’ politika insuffiċjenti taf taffettwa l-ekonomija rurali u t-turiżmu ta’ pajjiż. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lil Ċipru jindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lil Ċipru jagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (24) | L-importanza ta’ infrastruttura diġitali moderna, l-aċċess universali għall-Internet u d-disponibbiltà tas-servizzi diġitali ġew enfasizzati mir-restrizzjonijiet ta’ mobilità tal-COVID-19. L-investiment fl-ekonomija diġitali huwa essenzjali biex tissaħħaħ il-produttività u biex jissaħħaħ l-irkupru ekonomiku wara l-kriżi. Ċipru qiegħed lejn l-aħħar fl-Indiċi tal-Ekonomija u s-Soċjetà Diġitali (DESI, Digital Economy and Society Index) tal-Kummissjoni tal-2020. Huma biss 45 % taċ-Ċiprijotti ta’ bejn is-16 u l-74 sena li għandhom mill-inqas ħiliet diġitali bażiċi u l-ispeċjalisti tal-ICT għadhom jirrappreżentaw proporzjon iktar baxx tal-forza tax-xogħol meta mqabbel mal-medja tal-Unjoni (2,7 % vs 3,9 %), u dan qed ixekkel il-potenzjal tal-ekonomija diġitali. Hemm livell baxx ta’ interazzjoni online bejn l-awtoritajiet pubbliċi u ċ-ċittadini, u 51 % biss taċ-Ċiprijotti jinteraġixxu online. Il-livell tal-kummerċ elettroniku (jiġifieri l-SMEs li jbigħu online, il-bejgħ tal-kummerċ elettroniku u l-bejgħ online transfruntier) qed jitjieb (31,8 % fl-2019 meta mqabbel ma’ 29,4 % fl-2018) iżda għadu taħt il-medja tal-Unjoni ta’ 40,1 %. |
| --- | --- |

(24)

L-importanza ta’ infrastruttura diġitali moderna, l-aċċess universali għall-Internet u d-disponibbiltà tas-servizzi diġitali ġew enfasizzati mir-restrizzjonijiet ta’ mobilità tal-COVID-19. L-investiment fl-ekonomija diġitali huwa essenzjali biex tissaħħaħ il-produttività u biex jissaħħaħ l-irkupru ekonomiku wara l-kriżi. Ċipru qiegħed lejn l-aħħar fl-Indiċi tal-Ekonomija u s-Soċjetà Diġitali (DESI, Digital Economy and Society Index) tal-Kummissjoni tal-2020. Huma biss 45 % taċ-Ċiprijotti ta’ bejn is-16 u l-74 sena li għandhom mill-inqas ħiliet diġitali bażiċi u l-ispeċjalisti tal-ICT għadhom jirrappreżentaw proporzjon iktar baxx tal-forza tax-xogħol meta mqabbel mal-medja tal-Unjoni (2,7 % vs 3,9 %), u dan qed ixekkel il-potenzjal tal-ekonomija diġitali. Hemm livell baxx ta’ interazzjoni online bejn l-awtoritajiet pubbliċi u ċ-ċittadini, u 51 % biss taċ-Ċiprijotti jinteraġixxu online. Il-livell tal-kummerċ elettroniku (jiġifieri l-SMEs li jbigħu online, il-bejgħ tal-kummerċ elettroniku u l-bejgħ online transfruntier) qed jitjieb (31,8 % fl-2019 meta mqabbel ma’ 29,4 % fl-2018) iżda għadu taħt il-medja tal-Unjoni ta’ 40,1 %.

| (25) | Ċipru jista’ jkompli jtejjeb is-sistema ta’ riċerka u innovazzjoni tiegħu biex jappoġġa t-tkabbir tal-produttività u t-tranżizzjoni diġitali u ambjentali meħtieġa f’xenarju ta’ wara pandemija. Il-kapaċità baxxa ta’ assorbiment tar-riċerka u l-innovazzjoni tad-ditti tfixkel il-kompetittività ta’ Ċipru. It-titjib fil-kooperazzjoni bejn l-akkademja u n-negozju u l-kummerċjalizzazzjoni tar-riżultati tar-riċerka jibqgħu ostakli ewlenin u jeħtieġu azzjoni urġenti. Madankollu, miżuri reċenti bħall-ħolqien ta’ Viċi Ministeru ġdid għar-Riċerka, l-Innovazzjoni u l-Politika Diġitali, il-ħatra ta’ Viċi Ministru ġdid għar-Riċerka, l-Innovazzjoni u l-Politika Diġitali kif ukoll il-Qafas il-ġdid tal-Istrateġija għar-Riċerka u l-Innovazzjoni ta’ Ċipru għall-2019-2023 (“Innovate Cyprus”), li jistabbilixxi mira ogħla għar-riċerka u l-innovazzjoni ta’ 1,5 % tal-PDG sal-2023 (‘il fuq miż-0,56 % attwali), huma passi promettenti. |
| --- | --- |

(25)

Ċipru jista’ jkompli jtejjeb is-sistema ta’ riċerka u innovazzjoni tiegħu biex jappoġġa t-tkabbir tal-produttività u t-tranżizzjoni diġitali u ambjentali meħtieġa f’xenarju ta’ wara pandemija. Il-kapaċità baxxa ta’ assorbiment tar-riċerka u l-innovazzjoni tad-ditti tfixkel il-kompetittività ta’ Ċipru. It-titjib fil-kooperazzjoni bejn l-akkademja u n-negozju u l-kummerċjalizzazzjoni tar-riżultati tar-riċerka jibqgħu ostakli ewlenin u jeħtieġu azzjoni urġenti. Madankollu, miżuri reċenti bħall-ħolqien ta’ Viċi Ministeru ġdid għar-Riċerka, l-Innovazzjoni u l-Politika Diġitali, il-ħatra ta’ Viċi Ministru ġdid għar-Riċerka, l-Innovazzjoni u l-Politika Diġitali kif ukoll il-Qafas il-ġdid tal-Istrateġija għar-Riċerka u l-Innovazzjoni ta’ Ċipru għall-2019-2023 (“Innovate Cyprus”), li jistabbilixxi mira ogħla għar-riċerka u l-innovazzjoni ta’ 1,5 % tal-PDG sal-2023 (‘il fuq miż-0,56 % attwali), huma passi promettenti.

| (26) | L-indirizzar tal-ippjanar aggressiv tat-taxxa huwa essenzjali biex jittejbu l-effiċjenza u l-ġustizzja tas-sistemi tat-taxxa, kif rikonoxxut fir-Rakkomandazzjoni tal-2020 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro. L-effetti sekondarji ta’ strateġiji ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa tal-kontribwenti jitolbu azzjoni nazzjonali kkoordinata li tikkomplementa l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni. L-evidenza ekonomika tissuġġerixxi li r-regoli tat-taxxa ta’ Ċipru jintużaw għal skopijiet ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa. Ċipru ħa passi biex jindirizza dan billi jimplimenta inizjattivi internazzjonali u Ewropej u jieħu xi miżuri nazzjonali addizzjonali. Madankollu, il-karatteristiċi tas-sistema bħan-nuqqas ta’ taxxi minn ras il-għajn fuq pagamenti ħerġin ta’ dividend, imgħax u royalties minn kumpaniji bbażati f’Ċipru lil residenti ta’ pajjiżi terzi, u r-regoli dwar ir-residenza tat-taxxa korporattiva, jistgħu jkomplu jiffaċilitaw l-ippjanar aggressiv tat-taxxa. L-iskema ta’ tnaqqis tal-imgħax nozzjonali jeħtieġ li tiġi mmonitorjata mill-qrib. Fl-aħħar nett, l-iskema għan-naturalizzazzjoni tal-investituri f’Ċipru b’eċċezzjoni u l-iskema ta’ residenza b’investiment ġew elenkati mill-OECD bħala li għandhom riskju potenzjalment għoli li jintużaw ħażin. Ċipru ħejja u ppreżenta għal skrutinju legali, abbozzi ta’ liġijiet li jintroduċu taxxi minn ras il-għajn fuq pagamenti ta’ dividend, imgħax u royalties lil pajjiżi inklużi fl-Anness I tal-lista tal-UE ta’ ġurisdizzjonijiet li ma jikkooperawx għal finijiet ta’ taxxa. Ċipru ħejja u ppreżenta wkoll għal skrutinju legali, l-introduzzjoni tat-test ta’ residenza tat-taxxa korporattiva bbażat fuq l-inkorporazzjoni, flimkien mal-ġestjoni u l-kontroll eżistenti. Ser ikun meħtieġ li tiġi vvalutata l-effettività ta’ dawn il-miżuri fl-indirizzar tal-ippjanar aggressiv tat-taxxa. |
| --- | --- |

(26)

L-indirizzar tal-ippjanar aggressiv tat-taxxa huwa essenzjali biex jittejbu l-effiċjenza u l-ġustizzja tas-sistemi tat-taxxa, kif rikonoxxut fir-Rakkomandazzjoni tal-2020 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro. L-effetti sekondarji ta’ strateġiji ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa tal-kontribwenti jitolbu azzjoni nazzjonali kkoordinata li tikkomplementa l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni. L-evidenza ekonomika tissuġġerixxi li r-regoli tat-taxxa ta’ Ċipru jintużaw għal skopijiet ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa. Ċipru ħa passi biex jindirizza dan billi jimplimenta inizjattivi internazzjonali u Ewropej u jieħu xi miżuri nazzjonali addizzjonali. Madankollu, il-karatteristiċi tas-sistema bħan-nuqqas ta’ taxxi minn ras il-għajn fuq pagamenti ħerġin ta’ dividend, imgħax u royalties minn kumpaniji bbażati f’Ċipru lil residenti ta’ pajjiżi terzi, u r-regoli dwar ir-residenza tat-taxxa korporattiva, jistgħu jkomplu jiffaċilitaw l-ippjanar aggressiv tat-taxxa. L-iskema ta’ tnaqqis tal-imgħax nozzjonali jeħtieġ li tiġi mmonitorjata mill-qrib. Fl-aħħar nett, l-iskema għan-naturalizzazzjoni tal-investituri f’Ċipru b’eċċezzjoni u l-iskema ta’ residenza b’investiment ġew elenkati mill-OECD bħala li għandhom riskju potenzjalment għoli li jintużaw ħażin. Ċipru ħejja u ppreżenta għal skrutinju legali, abbozzi ta’ liġijiet li jintroduċu taxxi minn ras il-għajn fuq pagamenti ta’ dividend, imgħax u royalties lil pajjiżi inklużi fl-Anness I tal-lista tal-UE ta’ ġurisdizzjonijiet li ma jikkooperawx għal finijiet ta’ taxxa. Ċipru ħejja u ppreżenta wkoll għal skrutinju legali, l-introduzzjoni tat-test ta’ residenza tat-taxxa korporattiva bbażat fuq l-inkorporazzjoni, flimkien mal-ġestjoni u l-kontroll eżistenti. Ser ikun meħtieġ li tiġi vvalutata l-effettività ta’ dawn il-miżuri fl-indirizzar tal-ippjanar aggressiv tat-taxxa.

| (27) | Sistema ġudizzjarja effettiva tibqa’ fattur ewlieni għal ekonomija attraenti u favorevoli għall-investiment u għan-negozju u se tkun kruċjali fil-proċess ta’ rkupru. Ineffiċjenzi serji fis-sistema ġudizzjarja jkomplu jaffettwaw negattivament l-infurzar ta’ kuntratti u jipprevjenu r-riżoluzzjoni rapida ta’ kawżi ċivili u kummerċjali. Tħabbru serje ta’ riformi bdew jindirizzaw il-problemi l-iktar serji fis-sistema tal-ġustizzja f’Ċipru, b’mod partikolari r-regoli antikwati tal-proċedura ċivili u d-diġitalizzazzjoni tal-qrati, il-konklużjoni ta’ għadd kbir ta’ kawżi pendenti u l-assenza tat-taħriġ tul il-ħajja għall-imħallfin, iżda l-progress għadu miexi bil-mod. |
| --- | --- |

(27)

Sistema ġudizzjarja effettiva tibqa’ fattur ewlieni għal ekonomija attraenti u favorevoli għall-investiment u għan-negozju u se tkun kruċjali fil-proċess ta’ rkupru. Ineffiċjenzi serji fis-sistema ġudizzjarja jkomplu jaffettwaw negattivament l-infurzar ta’ kuntratti u jipprevjenu r-riżoluzzjoni rapida ta’ kawżi ċivili u kummerċjali. Tħabbru serje ta’ riformi bdew jindirizzaw il-problemi l-iktar serji fis-sistema tal-ġustizzja f’Ċipru, b’mod partikolari r-regoli antikwati tal-proċedura ċivili u d-diġitalizzazzjoni tal-qrati, il-konklużjoni ta’ għadd kbir ta’ kawżi pendenti u l-assenza tat-taħriġ tul il-ħajja għall-imħallfin, iżda l-progress għadu miexi bil-mod.

| (28) | It-tisħiħ tar-reżiljenza u l-effiċjenza tal-amministrazzjoni pubblika huwa essenzjali biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni rapida u effettiva tal-miżuri ta’ rkupru tal-COVID-19 f’Ċipru. It-titjib tal-koordinazzjoni bejn il-Gvern ċentrali u dak lokali u l-indirizzar tal-frammentazzjoni u l-ineffiċjenzi fil-livell lokali huma meħtieġa biex jitneħħew l-ostakli għall-implimentazzjoni koerenti, l-investimenti u t-twassil ta’ servizzi fil-pajjiż. Il-promozzjoni tad-diġitalizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika hija essenzjali biex tiżgura l-kontinwità tan-negozju tagħha stess, kif ukoll l-aċċess kontinwu u effettiv għas-servizzi pubbliċi għaċ-ċittadini u għan-negozji. |
| --- | --- |

(28)

It-tisħiħ tar-reżiljenza u l-effiċjenza tal-amministrazzjoni pubblika huwa essenzjali biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni rapida u effettiva tal-miżuri ta’ rkupru tal-COVID-19 f’Ċipru. It-titjib tal-koordinazzjoni bejn il-Gvern ċentrali u dak lokali u l-indirizzar tal-frammentazzjoni u l-ineffiċjenzi fil-livell lokali huma meħtieġa biex jitneħħew l-ostakli għall-implimentazzjoni koerenti, l-investimenti u t-twassil ta’ servizzi fil-pajjiż. Il-promozzjoni tad-diġitalizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika hija essenzjali biex tiżgura l-kontinwità tan-negozju tagħha stess, kif ukoll l-aċċess kontinwu u effettiv għas-servizzi pubbliċi għaċ-ċittadini u għan-negozji.

| (29) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(29)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (30) | Is-salvagwardja tas-sodezza globali tas-sistema bankarja u l-ġestjoni tar-riskji għall-istabbiltà finanzjarja huma essenzjali biex tingħeleb il-kriżi tal-COVID-19 u biex tiġi appoġġata l-ekonomija. Filwaqt li l-istabbiltà tas-settur bankarju tjiebet b’mod sinifikanti f’dawn l-aħħar snin, il-pandemija qed toħloq pressjoni fuq il-banek, permezz ta’ żieda fir-riskju ta’ kreditu u pressjonijiet fuq il-profittabbiltà u l-kapitalizzazzjoni. Il-vulnerabbiltajiet u l-isfidi ġejjin minn settur privat b’dejn eċċessiv u minn stokk għoli ta’ self improduttiv (NPL, non-performing loans), li jillimitaw l-ambitu tal-appoġġ ta’ kreditu. Is-settur bankarju Ċiprijott għandu t-tieni l-ogħla proporzjon ta’ self improduttiv fiż-Żona tal-Euro. Għalhekk, l-isforzi biex jitnaqqas is-self improduttiv jibqgħu prijorità, b’mod partikolari billi jiġi indirizzat is-self improduttiv ta’ legat li ilu pendenti qabel il-bidu tal-kriżi tal-COVID-19. Biex jinkiseb dan l-għan, huwa essenzjali li jsir progress fuq il-kumpanija ta’ ġestjoni tal-assi tal-Istat (KEDIPES), inkluż fuq il-mudell organizzattiv u l-istrateġija tagħha. L-iskema ESTIA b’mod xieraq għandha l-għan li tappoġġa u tipproteġi lil mutwatarji vulnerabbli, iżda għadu essenzjali li dan jiġi bbilanċjat bit-titjib tal-kultura ta’ pagament. F’dan ir-rigward, it-tisħiħ tal-infurzar ta’ talbiet u l-promozzjoni tal-użu ta’ qafas ta’ insolvenza għandu jgħin biex isostni ristrutturazzjoni sostenibbli ta’ self ħażin. Barra minn hekk, it-tnaqqis pendenti fil-ħruġ ta’ titoli ta’ proprjetà permezz tal-implimentazzjoni ta’ soluzzjoni strutturali biex jiġu indirizzati l-inadegwatezzi tas-sistema ta’ tranżazzjoni ta’ proprjetà (jiġifieri l-ħruġ u t-trasferiment ta’ titoli ta’ proprjetà) jibqa’ kompitu importanti. |
| --- | --- |

(30)

Is-salvagwardja tas-sodezza globali tas-sistema bankarja u l-ġestjoni tar-riskji għall-istabbiltà finanzjarja huma essenzjali biex tingħeleb il-kriżi tal-COVID-19 u biex tiġi appoġġata l-ekonomija. Filwaqt li l-istabbiltà tas-settur bankarju tjiebet b’mod sinifikanti f’dawn l-aħħar snin, il-pandemija qed toħloq pressjoni fuq il-banek, permezz ta’ żieda fir-riskju ta’ kreditu u pressjonijiet fuq il-profittabbiltà u l-kapitalizzazzjoni. Il-vulnerabbiltajiet u l-isfidi ġejjin minn settur privat b’dejn eċċessiv u minn stokk għoli ta’ self improduttiv (NPL, non-performing loans), li jillimitaw l-ambitu tal-appoġġ ta’ kreditu. Is-settur bankarju Ċiprijott għandu t-tieni l-ogħla proporzjon ta’ self improduttiv fiż-Żona tal-Euro. Għalhekk, l-isforzi biex jitnaqqas is-self improduttiv jibqgħu prijorità, b’mod partikolari billi jiġi indirizzat is-self improduttiv ta’ legat li ilu pendenti qabel il-bidu tal-kriżi tal-COVID-19. Biex jinkiseb dan l-għan, huwa essenzjali li jsir progress fuq il-kumpanija ta’ ġestjoni tal-assi tal-Istat (KEDIPES), inkluż fuq il-mudell organizzattiv u l-istrateġija tagħha. L-iskema ESTIA b’mod xieraq għandha l-għan li tappoġġa u tipproteġi lil mutwatarji vulnerabbli, iżda għadu essenzjali li dan jiġi bbilanċjat bit-titjib tal-kultura ta’ pagament. F’dan ir-rigward, it-tisħiħ tal-infurzar ta’ talbiet u l-promozzjoni tal-użu ta’ qafas ta’ insolvenza għandu jgħin biex isostni ristrutturazzjoni sostenibbli ta’ self ħażin. Barra minn hekk, it-tnaqqis pendenti fil-ħruġ ta’ titoli ta’ proprjetà permezz tal-implimentazzjoni ta’ soluzzjoni strutturali biex jiġu indirizzati l-inadegwatezzi tas-sistema ta’ tranżazzjoni ta’ proprjetà (jiġifieri l-ħruġ u t-trasferiment ta’ titoli ta’ proprjetà) jibqa’ kompitu importanti.

| (31) | L-isforzi kontinwi biex jissaħħaħ il-qafas għall-prevenzjoni u l-penalizzazzjoni ta’ korruzzjoni huma essenzjali biex jiġi żgurat l-irkupru wara l-kriżi tal-COVID-19 u biex tinkiseb allokazzjoni u distribuzzjoni ta’ fondi u riżorsi effiċjenti, responsabbli u trasparenti. Filwaqt li qed jiġi implimentat pjan ta’ azzjoni kontra l-korruzzjoni, il-miżuri ewlenin u l-leġiżlazzjoni għadhom pendenti, b’mod partikolari l-abbozz tal-Atti għat-titjib tat-trasparenza fit-tfassil tad-deċiżjonijiet pubbliċi, l-istabbiliment tal-awtorità indipendenti kontra l-korruzzjoni, ir-rapportar tal-korruzzjoni u l-protezzjoni tal-informaturi. Id-dispożizzjonijiet relatati mas-separazzjoni tal-funzjonijiet u l-proċeduri ta’ reklutaġġ tal-Uffiċċju tal-Liġi għad iridu jitlestew. |
| --- | --- |

(31)

L-isforzi kontinwi biex jissaħħaħ il-qafas għall-prevenzjoni u l-penalizzazzjoni ta’ korruzzjoni huma essenzjali biex jiġi żgurat l-irkupru wara l-kriżi tal-COVID-19 u biex tinkiseb allokazzjoni u distribuzzjoni ta’ fondi u riżorsi effiċjenti, responsabbli u trasparenti. Filwaqt li qed jiġi implimentat pjan ta’ azzjoni kontra l-korruzzjoni, il-miżuri ewlenin u l-leġiżlazzjoni għadhom pendenti, b’mod partikolari l-abbozz tal-Atti għat-titjib tat-trasparenza fit-tfassil tad-deċiżjonijiet pubbliċi, l-istabbiliment tal-awtorità indipendenti kontra l-korruzzjoni, ir-rapportar tal-korruzzjoni u l-protezzjoni tal-informaturi. Id-dispożizzjonijiet relatati mas-separazzjoni tal-funzjonijiet u l-proċeduri ta’ reklutaġġ tal-Uffiċċju tal-Liġi għad iridu jitlestew.

| (32) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi jkun qed jiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, Ċipru se jikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(32)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi jkun qed jiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, Ċipru se jikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (33) | Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, Ċipru jiżgura li l-politiki tiegħu jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro. |
| --- | --- |

(33)

Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, Ċipru jiżgura li l-politiki tiegħu jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro.

| (34) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika ta’ Ċipru u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lil Ċipru fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli f’Ċipru, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata kontribut, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(34)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika ta’ Ċipru u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lil Ċipru fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli f’Ċipru, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata kontribut, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (35) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt. |
| --- | --- |

(35)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

| (36) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond mill-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1), (3) u (4), |
| --- | --- |

(36)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond mill-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1), (3) u (4),

B’DAN JIRRAKKOMANDA li Ċipru jieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

| 1. | Jieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, isostni l-ekonomija u jappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kondizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, isegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien u jiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li jtejjeb l-investiment. Isaħħaħ ir-reżiljenza u l-kapaċità tas-sistema tas-saħħa biex jiġu żgurati servizzi ta’ kwalità u affordabbli, inkluż billi jittejbu l-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-ħaddiema fil-qasam tas-saħħa. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jipprovdi sostituzzjoni ta’ dħul adegwat u aċċess għal protezzjoni soċjali għal kulħadd. Isaħħaħ is-servizzi pubbliċi tal-impjiegi, jippromwovi arranġamenti tax-xogħol flessibbli u jtejjeb ir-rilevanza tal-edukazzjoni u t-taħriġ għas-suq tax-xogħol. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jiżgura aċċess adegwat għall-finanzi u għal-likwidità, speċjalment għall-SMEs. Jiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u jippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Jiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq il-produzzjoni nadifa u effiċjenti u l-użu tal-enerġija, il-ġestjoni tal-iskart u tal-ilma, it-trasport sostenibbli, id-diġitalizzazzjoni, ir-riċerka u l-innovazzjoni. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Iżid il-pass fl-azzjoni biex jiġu indirizzati l-karatteristiċi tas-sistema tat-taxxa li jiffaċilitaw l-ippjanar aggressiv tat-taxxa minn individwi u minn kumpaniji multinazzjonali. Itejjeb l-effiċjenza u d-diġitalizzazzjoni tas-sistema ġudizzjarja u tas-settur pubbliku. |
| --- | --- |

4.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 80.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Ir-Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Ir-Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

7

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/89 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/89

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Latvja u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Latvja

(2020/C 282/14)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lil-Latvja bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lil-Latvja bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro.

| (2) | Ir-rapport tal-pajjiż tal-2020 għal-Latvja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Latvja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Latvja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport tal-pajjiż tal-2020 għal-Latvja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Latvja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Latvja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Latvja hija mħeġġa tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Latvja hija mħeġġa tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar is-setturi u r-reġjuni minħabba l-profili differenti ta’ speċjalizzazzjoni. Dan jinvolvi r-riskju li fil-Latvja d-disparitajiet ikomplu jikbru. Flimkien mar-riskju li l-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri jiddeterjora temporanjament, is-sitwazzjoni attwali tappella għal tweġibiet ta’ politika mmirati. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar is-setturi u r-reġjuni minħabba l-profili differenti ta’ speċjalizzazzjoni. Dan jinvolvi r-riskju li fil-Latvja d-disparitajiet ikomplu jikbru. Flimkien mar-riskju li l-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri jiddeterjora temporanjament, is-sitwazzjoni attwali tappella għal tweġibiet ta’ politika mmirati.

| (10) | Fit-30 ta’ April 2020, il-Latvja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2020 kif ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tagħha tal-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

Fit-30 ta’ April 2020, il-Latvja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2020 kif ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tagħha tal-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (11) | Il-Latvja bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. |
| --- | --- |

(11)

Il-Latvja bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

| (12) | Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 0,2 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal 9,4 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa projettat li jinżel għal 5,0 % tal-PDG fl-2021 u għal 2,7 % tal-PDG sal-2023, jekk il-politiki ma jinbidlux. Wara li fl-2019 naqas għal 36,9 % tal-PDG, id-dejn tal-gvern estiż bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jilħaq massimu ta’ 53 % fl-2022, fuq il-bażi tal-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(12)

Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 0,2 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal 9,4 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa projettat li jinżel għal 5,0 % tal-PDG fl-2021 u għal 2,7 % tal-PDG sal-2023, jekk il-politiki ma jinbidlux. Wara li fl-2019 naqas għal 36,9 % tal-PDG, id-dejn tal-gvern estiż bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jilħaq massimu ta’ 53 % fl-2022, fuq il-bażi tal-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (13) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Latvja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji ammontaw għal 3,0 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu opzjonijiet ta’ differiment ta’ taxxa sa tliet snin, kopertura aktar wiesgħa ta’ liv tal-mard imħallas mill-Istat, appoġġ lil setturi speċifiċi u nfiq addizzjonali għas-saħħa. Barra minn hekk, il-Latvja adottat appoġġ ta’ likwidità għall-impriżi permezz ta’ garanziji u self li jammontaw għal 3,2 % tal-PDG. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet il-Latvja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(13)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Latvja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji ammontaw għal 3,0 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu opzjonijiet ta’ differiment ta’ taxxa sa tliet snin, kopertura aktar wiesgħa ta’ liv tal-mard imħallas mill-Istat, appoġġ lil setturi speċifiċi u nfiq addizzjonali għas-saħħa. Barra minn hekk, il-Latvja adottat appoġġ ta’ likwidità għall-impriżi permezz ta’ garanziji u self li jammontaw għal 3,2 % tal-PDG. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet il-Latvja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (14) | Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Latvja huwa mbassar li jkun ta’ -7,3 % tal-PDG fl-2020 u -4,5 % tal-PDG fl-2021. Dan jirrifletti effett ġenerali simili għall-miżuri ta’ stimulu bħal ma hemm fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, iżda huwa projettat li t-tnaqqis fl-impjiegi jkun aktar baxx u l-istabilizzaturi awtomatiċi fin-naħa tan-nefqa wkoll mistennija jkunu aktar baxxi. Il-proporzjoni tad-dejn tal-gvern estiż huwa pprojettat li jibqa’ taħt 60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Latvja huwa mbassar li jkun ta’ -7,3 % tal-PDG fl-2020 u -4,5 % tal-PDG fl-2021. Dan jirrifletti effett ġenerali simili għall-miżuri ta’ stimulu bħal ma hemm fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, iżda huwa projettat li t-tnaqqis fl-impjiegi jkun aktar baxx u l-istabilizzaturi awtomatiċi fin-naħa tan-nefqa wkoll mistennija jkunu aktar baxxi. Il-proporzjoni tad-dejn tal-gvern estiż huwa pprojettat li jibqa’ taħt 60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021.

| (15) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Latvja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċi ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx. |
| --- | --- |

(15)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Latvja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċi ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

| (16) | Il-Latvja ddikjarat stat ta’ emerġenza fit-13 ta’ Marzu 2020 u estendietu sad-9 ta’ Ġunju 2020. Il-gvern illimita l-moviment tal-persuni minn u lejn il-Latvja kemm bl-ajru, bit-tren kif ukoll bil-baħar, għalaq l-iskejjel u l-universitajiet filwaqt li jiġi żgurat l-apprendiment mill-bogħod, ipprojbixxa l-avvenimenti pubbliċi kollha, inforza miżuri ta’ tbegħid soċjali, irrestrinġa l-bejgħ matul tmiem il-ġimgħa u ppropaga s-servizzi pubbliċi diġitali. Meta kkunsidraw il-progress li sar fil-qagħda epidemjoloġika, l-awtoritajiet illaxkaw ir-restrizzjonijiet nazzjonali b’effett mit-12 ta’ Mejju 2020 u qablu li jerġgħu jiftħu l-fruntieri mal-Litwanja u mal-Estonja b’seħħ mill-15 ta’ Mejju 2020. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni jiżdied għal 8,6 % fl-2020 u jirkupra kemxejn għal 8,3 % fl-2021. Huwa projettat li l-ekonomija tiddeterjora b’7 % fl-2020 fejn l-agħar impatt ikun fuq l-investimenti u l-esportazzjonijiet fost domanda barranija dejjem tonqos u żieda fl-inċertezza. L-impjiegi mistennija jonqsu bi 2,5 %, fid-dawl tal-fatt li l-impatt negattiv fuq l-impjiegi se tattenwah konsiderevolment l-iskema ssussidjata mill-gvern ta’ assenza bil-permess għall-impjegati u sussidji għas-salarji fis-setturi orjentati għall-esportazzjoni. B’rispons għall-kriżi tal-COVID-19, il-Latvja żviluppat rispons komprensiv ta’ politika fiskali u ekonomika. L-awtoritajiet indirizzaw it-tweġiba fi tliet direzzjonijiet: (1) appoġġ lill-ħaddiema; (2) appoġġ lill-impriżi; u (3) appoġġ lis-setturi ekonomiċi milqutin l-aktar. Il-miżuri tal-politika tax-xogħol, immirati biex jinżammu l-impjiegi u tissaħħaħ ix-xibka ta’ sikurezza soċjali jinkludu fost l-oħrajn sussidji għas-salarji sa 75 % tal-paga gross li taqla’ persuna, il-kopertura tal-liv minħabba l-mard jekk tirriżulta dijanjosi li ħaddiem għandu l-COVID-19 jew ikun fi kwarantina, u estensjoni tal-benefiċċji tal-qgħad. Is-sostenn għall-impriżi li jkunu qed jiffaċċaw diffikultajiet temporanji kellu l-għan li jestendi l-likwidità lid-ditti vijabbli u li f’qasir żmien jagħti spinta lill-forniment ta’ oġġetti u servizzi essenzjali. |
| --- | --- |

(16)

Il-Latvja ddikjarat stat ta’ emerġenza fit-13 ta’ Marzu 2020 u estendietu sad-9 ta’ Ġunju 2020. Il-gvern illimita l-moviment tal-persuni minn u lejn il-Latvja kemm bl-ajru, bit-tren kif ukoll bil-baħar, għalaq l-iskejjel u l-universitajiet filwaqt li jiġi żgurat l-apprendiment mill-bogħod, ipprojbixxa l-avvenimenti pubbliċi kollha, inforza miżuri ta’ tbegħid soċjali, irrestrinġa l-bejgħ matul tmiem il-ġimgħa u ppropaga s-servizzi pubbliċi diġitali. Meta kkunsidraw il-progress li sar fil-qagħda epidemjoloġika, l-awtoritajiet illaxkaw ir-restrizzjonijiet nazzjonali b’effett mit-12 ta’ Mejju 2020 u qablu li jerġgħu jiftħu l-fruntieri mal-Litwanja u mal-Estonja b’seħħ mill-15 ta’ Mejju 2020. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni jiżdied għal 8,6 % fl-2020 u jirkupra kemxejn għal 8,3 % fl-2021. Huwa projettat li l-ekonomija tiddeterjora b’7 % fl-2020 fejn l-agħar impatt ikun fuq l-investimenti u l-esportazzjonijiet fost domanda barranija dejjem tonqos u żieda fl-inċertezza. L-impjiegi mistennija jonqsu bi 2,5 %, fid-dawl tal-fatt li l-impatt negattiv fuq l-impjiegi se tattenwah konsiderevolment l-iskema ssussidjata mill-gvern ta’ assenza bil-permess għall-impjegati u sussidji għas-salarji fis-setturi orjentati għall-esportazzjoni. B’rispons għall-kriżi tal-COVID-19, il-Latvja żviluppat rispons komprensiv ta’ politika fiskali u ekonomika. L-awtoritajiet indirizzaw it-tweġiba fi tliet direzzjonijiet: (1) appoġġ lill-ħaddiema; (2) appoġġ lill-impriżi; u (3) appoġġ lis-setturi ekonomiċi milqutin l-aktar. Il-miżuri tal-politika tax-xogħol, immirati biex jinżammu l-impjiegi u tissaħħaħ ix-xibka ta’ sikurezza soċjali jinkludu fost l-oħrajn sussidji għas-salarji sa 75 % tal-paga gross li taqla’ persuna, il-kopertura tal-liv minħabba l-mard jekk tirriżulta dijanjosi li ħaddiem għandu l-COVID-19 jew ikun fi kwarantina, u estensjoni tal-benefiċċji tal-qgħad. Is-sostenn għall-impriżi li jkunu qed jiffaċċaw diffikultajiet temporanji kellu l-għan li jestendi l-likwidità lid-ditti vijabbli u li f’qasir żmien jagħti spinta lill-forniment ta’ oġġetti u servizzi essenzjali.

| (17) | Il-pandemija tal-COVID-19 eżiġiet miżuri mingħajr preċedent biex jitrażżnu l-firxa u l-impatt tal-marda. Hija amplifikat id-dgħufijiet strutturali fis-sistema tas-saħħa tal-Latvja, li huma direttament relatati mar-riżorsi finanzjarji u umani disponibbli għaliha u mar-riformi li qed jagħmlu progress bil-mod ħafna. Il-finanzjament pubbliku baxx għandu impatt fuq l-aċċess għal kura tas-saħħa ta’ kwalità u affordabbli u fuq l-effikaċja tas-sistema tas-saħħa. Dan iwassal għall-awtorapportar ta’ ħtiġijiet mhux issodisfati tal-kura tas-saħħa, għal livell għoli ta’ ħlas mhux rimborżabbli, speċjalment għall-gruppi vulnerabbli, kif ukoll għal inugwaljanza tal-aċċess. L-istili ta’ ħajja dannużi għas-saħħa huma raġuni oħra importanti għall-eżiti ħżiena fil-qasam tas-saħħa. Barra minn hekk, l-iskarsezzi fil-persunal sanitarju jikkostitwixxu sfida kumplessa u qed ifixklu l-forniment tas-servizzi tas-saħħa. Sabiex jingħataw spinta l-effiċjenza u l-kwalità fil-kura tas-saħħa, huwa kruċjali li jitħaffef il-pass tar-riformi li jinsabu għaddejjin u li għadhom fi stadju bikri inklużi miżuri preventivi effikaċi, kura tas-saħħa primarja rinforzata, settur tal-isptarijiet razzjonalizzat u ġestjoni mmirata ta’ kwalità. Il-punt sa fejn ikollhom impatt dawn ir-riformi u l-opportunitajiet biex jitjiebu l-eżiti fil-qasam tas-saħħa jiddependi wkoll sostanzjalment fuq l-ammont tal-finanzjament pubbliku fuq is-saħħa. Sabiex kriżijiet simili fil-futur ikunu jistgħu jiġu mmaniġġati, huwa importanti li jiġi żgurat li jsir investiment f’miżuri tas-saħħa pubblika li jkunu effikaċi u mogħnija b’riżorsi tajbin biex b’hekk jipprevjenu, irażżnu u jtaffu l-firxa tal-mard infettiv u jimmaniġġaw l-impatt tiegħu fuq il-prestazzjoni tas-sistema tas-saħħa. Dawn l-investimenti jistgħu jkunu previsti għall-forniment tat-tagħmir meħtieġ, għal servizzi tas-saħħa online tajbin, għal faċilitajiet u riżorsi umani għall-kura tas-saħħa u biex jiġi żgurat li jkun hemm biżżejjed kapaċità biex jitwasslu s-servizzi tas-saħħa regolari kollha mistennija flimkien mal kura tal-pazjenti tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(17)

Il-pandemija tal-COVID-19 eżiġiet miżuri mingħajr preċedent biex jitrażżnu l-firxa u l-impatt tal-marda. Hija amplifikat id-dgħufijiet strutturali fis-sistema tas-saħħa tal-Latvja, li huma direttament relatati mar-riżorsi finanzjarji u umani disponibbli għaliha u mar-riformi li qed jagħmlu progress bil-mod ħafna. Il-finanzjament pubbliku baxx għandu impatt fuq l-aċċess għal kura tas-saħħa ta’ kwalità u affordabbli u fuq l-effikaċja tas-sistema tas-saħħa. Dan iwassal għall-awtorapportar ta’ ħtiġijiet mhux issodisfati tal-kura tas-saħħa, għal livell għoli ta’ ħlas mhux rimborżabbli, speċjalment għall-gruppi vulnerabbli, kif ukoll għal inugwaljanza tal-aċċess. L-istili ta’ ħajja dannużi għas-saħħa huma raġuni oħra importanti għall-eżiti ħżiena fil-qasam tas-saħħa. Barra minn hekk, l-iskarsezzi fil-persunal sanitarju jikkostitwixxu sfida kumplessa u qed ifixklu l-forniment tas-servizzi tas-saħħa. Sabiex jingħataw spinta l-effiċjenza u l-kwalità fil-kura tas-saħħa, huwa kruċjali li jitħaffef il-pass tar-riformi li jinsabu għaddejjin u li għadhom fi stadju bikri inklużi miżuri preventivi effikaċi, kura tas-saħħa primarja rinforzata, settur tal-isptarijiet razzjonalizzat u ġestjoni mmirata ta’ kwalità. Il-punt sa fejn ikollhom impatt dawn ir-riformi u l-opportunitajiet biex jitjiebu l-eżiti fil-qasam tas-saħħa jiddependi wkoll sostanzjalment fuq l-ammont tal-finanzjament pubbliku fuq is-saħħa. Sabiex kriżijiet simili fil-futur ikunu jistgħu jiġu mmaniġġati, huwa importanti li jiġi żgurat li jsir investiment f’miżuri tas-saħħa pubblika li jkunu effikaċi u mogħnija b’riżorsi tajbin biex b’hekk jipprevjenu, irażżnu u jtaffu l-firxa tal-mard infettiv u jimmaniġġaw l-impatt tiegħu fuq il-prestazzjoni tas-sistema tas-saħħa. Dawn l-investimenti jistgħu jkunu previsti għall-forniment tat-tagħmir meħtieġ, għal servizzi tas-saħħa online tajbin, għal faċilitajiet u riżorsi umani għall-kura tas-saħħa u biex jiġi żgurat li jkun hemm biżżejjed kapaċità biex jitwasslu s-servizzi tas-saħħa regolari kollha mistennija flimkien mal kura tal-pazjenti tal-COVID-19.

| (18) | Il-Latvja ħadet miżuri biex testendi l-appoġġ għall-introjtu tal-ħaddiema u biex tevita s-sensji matul l-istat ta’ emerġenza. Madankollu, l-appoġġ huwa limitat kemm fil-kopertura kif ukoll fl-adegwatezza, l-aktar minħabba li jiddependi fuq il-pagamenti tal-kontribuzzjonijiet soċjali u fuq kriterji ta’ eliġibbiltà restrittivi. L-skema ma’ tipprevedix ħin inattiv parzjali. Tranżizzjoni aktar gradwali minn appoġġ għall-introjtu għal introjtu mix-xogħol tkun tippermetti għal aktar flessibbiltà tas-suq tax-xogħol matul il-perjodu inattiv u l-irkupru ekonomiku. Hemm bżonn li jkun hemm sforzi kontinwi biex jitjiebu l-adegwatezza, il-perjodu u l-kopertura tax-xibka tas-sikurezza soċjali għal kulħadd. Madankollu, dawn l-isforzi huma limitati mid-dħul baxx mit-taxxa bħala proporzjon tal-PDG. Minkejja li sar xi titjib, l-adegwatezza tad-dħul minimu garantit, tal-pensjonijiet minimi u tal-appoġġ għall-introjtu għall-persuni b’diżabilità għadha baxxa. Il-Latvja introduċiet il-benefiċċju tal-assistenza tal-qgħad għal min hu l-aktar vulnerabbli, madankollu dawk li ma għandhomx impjieg huma fir-riskju tal-faqar, l-aktar meta l-perjodu tas-sensja jitwal. Jeżistu diskrepanzi fil-kopertura tal-aċċess għall-protezzjoni soċjali, inkluża l-assigurazzjoni kontra l-qgħad, għal dawk li jaħdmu għal rashom kif ukoll għall-ħaddiema atipiċi u dawn jistgħu jiġu indirizzati. Filwaqt li l-proporzjon tagħhom qed jonqos, ix-xogħol mhux dikjarat u l-ħlas fl-idejn għadhom mifruxin, u dan idgħajjef il-protezzjoni soċjali tal-ħaddiema milquta u jżid ir-riskji fil-post tax-xogħol. X’aktarx li l-gruppi vulnerabbli se jkunu l-aktar li jiffaċċaw diffikultajiet biex jerġgħu jsibu impjieg. L-integrazzjoni tal-impjiegi, l-edukazzjoni, is-saħħa u s-servizzi soċjali u l-forniment tas-servizzi soċjali għadhom dgħajfa. Il-proporzjon ta’ nies li qed jiffaċċaw privazzjoni ta’ abitazzjoni akuta u dak ta’ nies li qed iġarrbu l-affollament huma fost l-ogħla fl-Unjoni filwaqt li hemm skarsezza ta’ akkomodazzjoni soċjali. |
| --- | --- |

(18)

Il-Latvja ħadet miżuri biex testendi l-appoġġ għall-introjtu tal-ħaddiema u biex tevita s-sensji matul l-istat ta’ emerġenza. Madankollu, l-appoġġ huwa limitat kemm fil-kopertura kif ukoll fl-adegwatezza, l-aktar minħabba li jiddependi fuq il-pagamenti tal-kontribuzzjonijiet soċjali u fuq kriterji ta’ eliġibbiltà restrittivi. L-skema ma’ tipprevedix ħin inattiv parzjali. Tranżizzjoni aktar gradwali minn appoġġ għall-introjtu għal introjtu mix-xogħol tkun tippermetti għal aktar flessibbiltà tas-suq tax-xogħol matul il-perjodu inattiv u l-irkupru ekonomiku. Hemm bżonn li jkun hemm sforzi kontinwi biex jitjiebu l-adegwatezza, il-perjodu u l-kopertura tax-xibka tas-sikurezza soċjali għal kulħadd. Madankollu, dawn l-isforzi huma limitati mid-dħul baxx mit-taxxa bħala proporzjon tal-PDG. Minkejja li sar xi titjib, l-adegwatezza tad-dħul minimu garantit, tal-pensjonijiet minimi u tal-appoġġ għall-introjtu għall-persuni b’diżabilità għadha baxxa. Il-Latvja introduċiet il-benefiċċju tal-assistenza tal-qgħad għal min hu l-aktar vulnerabbli, madankollu dawk li ma għandhomx impjieg huma fir-riskju tal-faqar, l-aktar meta l-perjodu tas-sensja jitwal. Jeżistu diskrepanzi fil-kopertura tal-aċċess għall-protezzjoni soċjali, inkluża l-assigurazzjoni kontra l-qgħad, għal dawk li jaħdmu għal rashom kif ukoll għall-ħaddiema atipiċi u dawn jistgħu jiġu indirizzati. Filwaqt li l-proporzjon tagħhom qed jonqos, ix-xogħol mhux dikjarat u l-ħlas fl-idejn għadhom mifruxin, u dan idgħajjef il-protezzjoni soċjali tal-ħaddiema milquta u jżid ir-riskji fil-post tax-xogħol. X’aktarx li l-gruppi vulnerabbli se jkunu l-aktar li jiffaċċaw diffikultajiet biex jerġgħu jsibu impjieg. L-integrazzjoni tal-impjiegi, l-edukazzjoni, is-saħħa u s-servizzi soċjali u l-forniment tas-servizzi soċjali għadhom dgħajfa. Il-proporzjon ta’ nies li qed jiffaċċaw privazzjoni ta’ abitazzjoni akuta u dak ta’ nies li qed iġarrbu l-affollament huma fost l-ogħla fl-Unjoni filwaqt li hemm skarsezza ta’ akkomodazzjoni soċjali.

| (19) | Jekk l-impriżi żgħar u ta’ daqs medju jingħataw appoġġ biex jgħinhom jiżviluppaw malajr kapaċitajiet ta’ xogħol flessibbli u ta’ telexogħol l-impatt tal-kriżi jaf jittaffa sew. Ir-reġistrazzjoni baxxa mas-servizzi pubbliċi tal-impjiegi u l-livell baxx ta’ involviment tad-diżokkupati fil-miżuri attivi tas-suq tax-xogħol huma ta’ tħassib partikolari. Hemm bżonn li t-tħaddim u l-għamla tal-miżuri attivi tas-suq tax-xogħol jissaħħu u jiġu adattati biex it-tul ta’ żmien tas-sensji jonqos u jiġu ffaċilitati t-tranżizzjonijiet lura lejn l-impjieg. Aktar importanti huwa li n-nies jingħataw il-kompetenzi adatti biex titjieb ir-reżiljenza tal-forza tax-xogħol fi żminijiet ta’ tnaqqis fir-ritmu ekonomiku. Edukazzjoni għall-adulti li hija effikaċi u faċilment aċċessibbli, it-taħriġ mill-ġdid u t-titjib tal-kompetenzi, flimkien mal-forniment ta’ servizzi soċjali u appoġġ għall-mobbiltà, jistgħu jipprovdu lis-suq tax-xogħol aktar nies bil-ħiliet neċessarji. Hemm bżonn li jsir titjib anki fil-kompetenzi diġitali billi 43 % biss tal-Latvjani għandhom livell bażiku jew ogħla ta’ kompetenzi diġitali. Il-pandemija tal-COVID-19 ħarġet ukoll fid-deher il-bżonn li jittejbu l-edukazzjoni u t-taħriġ diġitali ta’ kwalità u li jiġi ggarantit aċċess ekwu għal dawk kollha li jridu jitgħallmu. It-tisħiħ tal-kapaċità tas-sħab soċjali hija wkoll importanti biex jiġi żgurat li jkollhom involviment sinifikattiv u f’waqtu fir-rispons għall-kriżi tal-COVID-19 mill-irkupru tagħha. |
| --- | --- |

(19)

Jekk l-impriżi żgħar u ta’ daqs medju jingħataw appoġġ biex jgħinhom jiżviluppaw malajr kapaċitajiet ta’ xogħol flessibbli u ta’ telexogħol l-impatt tal-kriżi jaf jittaffa sew. Ir-reġistrazzjoni baxxa mas-servizzi pubbliċi tal-impjiegi u l-livell baxx ta’ involviment tad-diżokkupati fil-miżuri attivi tas-suq tax-xogħol huma ta’ tħassib partikolari. Hemm bżonn li t-tħaddim u l-għamla tal-miżuri attivi tas-suq tax-xogħol jissaħħu u jiġu adattati biex it-tul ta’ żmien tas-sensji jonqos u jiġu ffaċilitati t-tranżizzjonijiet lura lejn l-impjieg. Aktar importanti huwa li n-nies jingħataw il-kompetenzi adatti biex titjieb ir-reżiljenza tal-forza tax-xogħol fi żminijiet ta’ tnaqqis fir-ritmu ekonomiku. Edukazzjoni għall-adulti li hija effikaċi u faċilment aċċessibbli, it-taħriġ mill-ġdid u t-titjib tal-kompetenzi, flimkien mal-forniment ta’ servizzi soċjali u appoġġ għall-mobbiltà, jistgħu jipprovdu lis-suq tax-xogħol aktar nies bil-ħiliet neċessarji. Hemm bżonn li jsir titjib anki fil-kompetenzi diġitali billi 43 % biss tal-Latvjani għandhom livell bażiku jew ogħla ta’ kompetenzi diġitali. Il-pandemija tal-COVID-19 ħarġet ukoll fid-deher il-bżonn li jittejbu l-edukazzjoni u t-taħriġ diġitali ta’ kwalità u li jiġi ggarantit aċċess ekwu għal dawk kollha li jridu jitgħallmu. It-tisħiħ tal-kapaċità tas-sħab soċjali hija wkoll importanti biex jiġi żgurat li jkollhom involviment sinifikattiv u f’waqtu fir-rispons għall-kriżi tal-COVID-19 mill-irkupru tagħha.

| (20) | Malajr ġiet stabbilita skema mdaqqsa ta’ appoġġ ta’ likwidità u ġiet implimentata permezz tal-istituzzjoni għall-iżvilupp Altum. Din għenet biex jiġu ristrutturati l-iskedi għall-ħlas lura tas-self tal-impriżi u pprovdiet appoġġ ta’ likwidità permezz ta’ self ġdid. Fl-istess ħin, il-maġġoranza tar-ristrutturazzjoni tas-self bankarju isseħħ mingħajr l-involviment ta’ garanzija tal-gvern. Madankollu, il-kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà għall-garanzija tal-gvern huma relattivament stretti. B’konsegwenza, hemm ir-riskju li kumpaniji li huma iżgħar u li għandhom pożizzjoni finanzjarja aktar dgħajfa jew waqgħu lura fil-ħlas tat-taxxa, ma jirċevux appoġġ. Ir-ristoranti u l-lukandi, li huma fost l-aktar milquta mill-kriżi, qed jesperjenzaw diffikultajiet biex ikollhom aċċess għal-likwidità minħabba l-pożizzjoni dgħajfa kollaterali u finanzjarja tagħhom. Fl-istess ħin, huwa importanti li jingħata sostenn lir-reżiljenza tas-settur bankarju. |
| --- | --- |

(20)

Malajr ġiet stabbilita skema mdaqqsa ta’ appoġġ ta’ likwidità u ġiet implimentata permezz tal-istituzzjoni għall-iżvilupp Altum. Din għenet biex jiġu ristrutturati l-iskedi għall-ħlas lura tas-self tal-impriżi u pprovdiet appoġġ ta’ likwidità permezz ta’ self ġdid. Fl-istess ħin, il-maġġoranza tar-ristrutturazzjoni tas-self bankarju isseħħ mingħajr l-involviment ta’ garanzija tal-gvern. Madankollu, il-kundizzjonijiet ta’ eliġibbiltà għall-garanzija tal-gvern huma relattivament stretti. B’konsegwenza, hemm ir-riskju li kumpaniji li huma iżgħar u li għandhom pożizzjoni finanzjarja aktar dgħajfa jew waqgħu lura fil-ħlas tat-taxxa, ma jirċevux appoġġ. Ir-ristoranti u l-lukandi, li huma fost l-aktar milquta mill-kriżi, qed jesperjenzaw diffikultajiet biex ikollhom aċċess għal-likwidità minħabba l-pożizzjoni dgħajfa kollaterali u finanzjarja tagħhom. Fl-istess ħin, huwa importanti li jingħata sostenn lir-reżiljenza tas-settur bankarju.

| (21) | Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jingħataw finanzjament bil-quddiem u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Jenħtieġ li l-politiki li jappoġġaw it-trasformazzjoni diġitali u t-tranżizzjoni ekoloġika tal-pajjiż iqisu d-disparitajiet sinifikanti reġjonali. Il-parti l-kbira taż-żoni urbani fil-Latvja għandhom infrastruttura diġitali eċċellenti, iżda l-kopertura tal-broadband fissa fiż-żoni rurali, speċjalment il-konnessjonijiet finali, hija baxxa. Sforzi kontinwi u msaħħa għad-distribuzzjoni ta’ broadband b’veloċità għolja se jkomplu jgħinu biex titjieb l-infrastruttura diġitali. Sabiex jiġu ttrattati l-isfidi li tippreżenta t-tranżizzjoni għal ekonomija newtrali għall-klima, hemm bżonn ta’ investimenti biex jiddiversifikaw l-ekonomija u jrenduha aktar moderna u kompetittiva, inkluż billi jissaħħaħ l-investiment fir-riċerka u l-innovazzjoni kif ukoll fil-kapital uman u jiġu mitigati l-kostijiet soċjoekonomiċi tat-tranżizzjoni. Is-sostenibbiltà ambjentali tal-Latvja hija bbażata fuq li jsir progress lejn effiċjenza enerġetika mtejba, l-implimentazzjoni tal-Pjan Nazzjonali tagħha dwar l-Enerġija u l-Klima, inkluż b’mod partikolari t-trasport u l-bini, u l-integrazzjoni ta’ kunsiderazzjonijiet ta’ sostenibbiltà ambjentali f’setturi ekonomiċi oħra, b’mod partikolari fl-agrikoltura u l-forestrija. It-titjib ta’ infrastruttura tat-trasport intermodali f’Riga u madwarha jiffaċilita kemm il-mobbiltà tax-xogħol kif ukoll jgħin biex jitrażżan il-konsum tal-enerġija li qed jikber mill-karozzi tal-passiġġieri. Barra minn hekk, il-proġett Rail Baltica u l-proġetti tal-interkonnessjoni tal-enerġija huma l-prijoritajiet ta’ investiment ewlenin fil-Latvja li għandhom l-għan li jtejbu s-sikurezza u l-integrazzjoni tagħha fis-suq intern. It-twettiq ta’ aktar investimenti fl-enerġija rinnovabbli, b’mod partikolari l-enerġija eolika, u l-promozzjoni tat-transizzjoni għal ekonomija ċirkolari b’rata ta’ riċiklaġġ sinifikament ogħla jistgħu wkoll itejbu kemm l-eżiti ambjentali kif ukoll dawk ekonomiċi u jgħinu biex jinkisbu l-miri ta’ mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-2021-2027 jista’ jgħin lil-Latvja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lil-Latvja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(21)

Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jingħataw finanzjament bil-quddiem u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Jenħtieġ li l-politiki li jappoġġaw it-trasformazzjoni diġitali u t-tranżizzjoni ekoloġika tal-pajjiż iqisu d-disparitajiet sinifikanti reġjonali. Il-parti l-kbira taż-żoni urbani fil-Latvja għandhom infrastruttura diġitali eċċellenti, iżda l-kopertura tal-broadband fissa fiż-żoni rurali, speċjalment il-konnessjonijiet finali, hija baxxa. Sforzi kontinwi u msaħħa għad-distribuzzjoni ta’ broadband b’veloċità għolja se jkomplu jgħinu biex titjieb l-infrastruttura diġitali. Sabiex jiġu ttrattati l-isfidi li tippreżenta t-tranżizzjoni għal ekonomija newtrali għall-klima, hemm bżonn ta’ investimenti biex jiddiversifikaw l-ekonomija u jrenduha aktar moderna u kompetittiva, inkluż billi jissaħħaħ l-investiment fir-riċerka u l-innovazzjoni kif ukoll fil-kapital uman u jiġu mitigati l-kostijiet soċjoekonomiċi tat-tranżizzjoni. Is-sostenibbiltà ambjentali tal-Latvja hija bbażata fuq li jsir progress lejn effiċjenza enerġetika mtejba, l-implimentazzjoni tal-Pjan Nazzjonali tagħha dwar l-Enerġija u l-Klima, inkluż b’mod partikolari t-trasport u l-bini, u l-integrazzjoni ta’ kunsiderazzjonijiet ta’ sostenibbiltà ambjentali f’setturi ekonomiċi oħra, b’mod partikolari fl-agrikoltura u l-forestrija. It-titjib ta’ infrastruttura tat-trasport intermodali f’Riga u madwarha jiffaċilita kemm il-mobbiltà tax-xogħol kif ukoll jgħin biex jitrażżan il-konsum tal-enerġija li qed jikber mill-karozzi tal-passiġġieri. Barra minn hekk, il-proġett Rail Baltica u l-proġetti tal-interkonnessjoni tal-enerġija huma l-prijoritajiet ta’ investiment ewlenin fil-Latvja li għandhom l-għan li jtejbu s-sikurezza u l-integrazzjoni tagħha fis-suq intern. It-twettiq ta’ aktar investimenti fl-enerġija rinnovabbli, b’mod partikolari l-enerġija eolika, u l-promozzjoni tat-transizzjoni għal ekonomija ċirkolari b’rata ta’ riċiklaġġ sinifikament ogħla jistgħu wkoll itejbu kemm l-eżiti ambjentali kif ukoll dawk ekonomiċi u jgħinu biex jinkisbu l-miri ta’ mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-2021-2027 jista’ jgħin lil-Latvja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport tal-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lil-Latvja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (22) | Il-Latvja naqqset sew il-fluss ta’ flus riskjużi permezz tal-banek tagħha u rriformat mill-qiegħ is-sistema tagħha tal-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus. B’mod partikolari, il-Latvja pprojbiet li jingħata servizz ta’ manutenzjoni lill-kumpaniji tal-isem mhux residenti u emendat għadd ta’ liġijiet. Issaħħet il-kapaċità u l-abbiltà tal-istituzzjonijiet ewlenin superviżorji, tal-intelligence finanzjarja u tal-infurzar tal-liġi. Filwaqt li s-sorveljanza tal-istituzzjonijiet finanzjarji ssaħħet konsiderevolment, tista’ tkun iffukata aħjar u ssir aktar effiċjenti b’titjib fil-valutazzjoni tar-riskju. Barra minn hekk, filwaqt li tjiebet l-kapaċità tal-korpi tal-infurzar tal-liġi kif ukoll il-kooperazzjoni bejniethom, il-kapaċità tagħhom li jinvestigaw u li jressqu każi ta’ ħasil tal-flus tista’ tissaħħaħ aktar. |
| --- | --- |

(22)

Il-Latvja naqqset sew il-fluss ta’ flus riskjużi permezz tal-banek tagħha u rriformat mill-qiegħ is-sistema tagħha tal-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus. B’mod partikolari, il-Latvja pprojbiet li jingħata servizz ta’ manutenzjoni lill-kumpaniji tal-isem mhux residenti u emendat għadd ta’ liġijiet. Issaħħet il-kapaċità u l-abbiltà tal-istituzzjonijiet ewlenin superviżorji, tal-intelligence finanzjarja u tal-infurzar tal-liġi. Filwaqt li s-sorveljanza tal-istituzzjonijiet finanzjarji ssaħħet konsiderevolment, tista’ tkun iffukata aħjar u ssir aktar effiċjenti b’titjib fil-valutazzjoni tar-riskju. Barra minn hekk, filwaqt li tjiebet l-kapaċità tal-korpi tal-infurzar tal-liġi kif ukoll il-kooperazzjoni bejniethom, il-kapaċità tagħhom li jinvestigaw u li jressqu każi ta’ ħasil tal-flus tista’ tissaħħaħ aktar.

| (23) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(23)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (24) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Latvja ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(24)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Latvja ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (25) | Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, il-Latvja tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro. |
| --- | --- |

(25)

Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, il-Latvja tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro.

| (26) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Latvja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lil-Latvja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Latvja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(26)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Latvja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lil-Latvja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Latvja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (27) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt, |
| --- | --- |

(27)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li fl-2020 u fl-2021 il-Latvja tieħu azzjoni biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kondizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Issaħħaħ ir-reżiljenza u l-aċċessibilità tas-sistema tas-saħħa inkluż billi tipprovdi riżorsi umani u finanzjarji addizzjonali. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Tipprovdi biżżejjed appoġġ għall-introjtu lill-gruppi l-aktar milquta mill-kriżi u ssaħħaħ ix-xibka ta’ sikurezza soċjali. Ittaffi l-impatt tal-kriżi fuq l-impjiegi, inkluż permezz ta’ arranġamenti flessibbli ta’ xogħol, miżuri attivi tas-suq tax-xogħol u kompetenzi. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tiggarantixxi li d-ditti, b’mod partikolari l-impriżi żgħar u ta’ daqs medju, ikollhom aċċess għall-appoġġ ta’ likwidità. Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tiffoka investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq ir-riċerka u l-innovazzjoni, il-produzzjoni u l-użu ta’ enerġija nodfa u effiċjenti, it-trasport sostenibbli u l-infrastrutturi diġitali. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Tkompli tagħmel progress fil-qafas kontra l-ħasil tal-flus. |
| --- | --- |

4.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Ir-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi, (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 86.

3

(4)  Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Ir-Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Ir-Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

7

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/95 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/95

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Litwanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Litwanja

(2020/C 282/15)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lil-Litwanja bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lil-Litwanja bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro.

| (2) | Ir-rapport tal-pajjiż tal-2020 għal-Litwanja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Litwanja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Litwanja lejn il-miri nazzjonali tagħha tal-Ewropa għall-2020. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport tal-pajjiż tal-2020 għal-Litwanja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Litwanja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Litwanja lejn il-miri nazzjonali tagħha tal-Ewropa għall-2020.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet fuq il-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Litwanja hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet biex tgħin lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet fuq il-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Litwanja hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet biex tgħin lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar is-setturi u r-reġjuni tal-Litwanja minħabba l-profili differenti ta’ speċjalizzazzjoni. Dan jinvolvi riskju li jinfirxu aktar l-inugwaljanzi fil-Litwanja. Flimkien mar-riskju li l-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri jisfaxxa temporanjament, is-sitwazzjoni attwali titlob risposti mmirati ta’ politika. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar is-setturi u r-reġjuni tal-Litwanja minħabba l-profili differenti ta’ speċjalizzazzjoni. Dan jinvolvi riskju li jinfirxu aktar l-inugwaljanzi fil-Litwanja. Flimkien mar-riskju li l-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri jisfaxxa temporanjament, is-sitwazzjoni attwali titlob risposti mmirati ta’ politika.

| (10) | Il-Litwanja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fil-15 ta’ Mejju 2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħha fit-30 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

Il-Litwanja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fil-15 ta’ Mejju 2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħha fit-30 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (11) | Il-Litwanja bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. |
| --- | --- |

(11)

Il-Litwanja bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

| (12) | Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 0,3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 11,4 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 3,9 % tal-PDG fl-2021. Wara li żdied għal 36,3 % tal-PDG fl-2019, id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 50,6 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(12)

Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 0,3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 11,4 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 3,9 % tal-PDG fl-2021. Wara li żdied għal 36,3 % tal-PDG fl-2019, id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 50,6 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (13) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Litwanja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji ammontaw għal 6,8 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu differimenti tat-taxxa, finanzjament addizzjonali biex jinxtraw provvisti mediċi, sussidji biex jiġu sostnuti l-impjiegi u benefiċċji għall-persuni li jaħdmu għal rashom u għall-impjegati milquta mill-kriżi tal-pandemija tal-COVID-19. Billi l-analiżi mill-Kummissjoni tad-disinn u tal-implimentazzjoni ta’ xi miżuri jindikaw assorbiment potenzjali relattivament baxx, il-Kummissjoni assumiet impatt iżgħar tal-miżuri tal-Gvern fuq il-finanzi pubbliċi. Barra minn hekk, il-Litwanja ħabbret miżuri diskrezzjonali li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu għall-għoti ta’ appoġġ ta’ likwidità lin-negozji, fosthom is-sostenn tal-likwidità għan-negozji, stmati mill-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 li jammontaw għal 3,8 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu l-garanziji għas-self (2,9 % tal-PDG). B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet il-Litwanja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(13)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Litwanja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji ammontaw għal 6,8 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu differimenti tat-taxxa, finanzjament addizzjonali biex jinxtraw provvisti mediċi, sussidji biex jiġu sostnuti l-impjiegi u benefiċċji għall-persuni li jaħdmu għal rashom u għall-impjegati milquta mill-kriżi tal-pandemija tal-COVID-19. Billi l-analiżi mill-Kummissjoni tad-disinn u tal-implimentazzjoni ta’ xi miżuri jindikaw assorbiment potenzjali relattivament baxx, il-Kummissjoni assumiet impatt iżgħar tal-miżuri tal-Gvern fuq il-finanzi pubbliċi. Barra minn hekk, il-Litwanja ħabbret miżuri diskrezzjonali li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu għall-għoti ta’ appoġġ ta’ likwidità lin-negozji, fosthom is-sostenn tal-likwidità għan-negozji, stmati mill-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 li jammontaw għal 3,8 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu l-garanziji għas-self (2,9 % tal-PDG). B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet il-Litwanja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (14) | Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tal-Litwanja huwa mbassar li jkun ta’ -6,9 % tal-PDG fl-2020 u -2,7 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjoni tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa pprojettat li jibqa’ taħt is-60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tal-Litwanja huwa mbassar li jkun ta’ -6,9 % tal-PDG fl-2020 u -2,7 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjoni tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa pprojettat li jibqa’ taħt is-60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021.

| (15) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Litwanja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx. |
| --- | --- |

(15)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Litwanja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

| (16) | Skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni, il-PDG tal-Litwanja huwa mistenni jiċkien bi 8 % u pprojettat li wara dan ikun hemm irkupru rapidu ta’ 7,5 % fl-2021. Il-Litwanja, sabiex twieġeb għat-tifqigħa tal-COVID-19 u ttaffi l-effetti tal-konsegwenzi negattivi ekonomiċi, fis-16 ta’ Marzu ħarġet bil-“Pjan għall-Istimolu Ekonomiku u l-Mitigazzjoni tal-Konsegwenzi tat-Trażmissjoni tal-COVID-19”. Id-daqs tal-pjan jammonta għal EUR 2,5 biljun jew 6,3 % tal-PDG tal-pajjiż u jinkludi sa massimu ta’ EUR 500 miljun jew 1,3 % tal-PDG biex jiġu żgurati r-riżorsi neċessarji għas-sistema tas-saħħa. Ġew allokati EUR 500 miljun aktar għall-protezzjoni tal-impjiegi u l-introjtu. Il-kapaċità tal-fondi ta’ garanzija tal-Gvern żdiedet b’EUR 500 miljun, u ġew approvati garanziji tal-Gvern addizzjonali li jammontaw għal EUR 500 miljun biex jistimulaw l-ekonomija. F’April, il-Kummissjoni approvat diversi skemi ta’ għajnuna tal-Litwanja biex tiġi sostnuta l-ekonomija Litwana fil-kuntest tat-tifqigħa tal-COVID-19. Dawn l-iskemi huma mfassla biex jgħinu lin-negozju jkopru l-bżonnijiet immedjati ta’ kapital operatorju u jissoktaw bl-attivitajiet tagħhom matul u wara l-pandemija. Barra minn hekk, il-Bank tal-Litwanja llaxka xi rekwiżiti kapitali għall-banek kummerċjali biex iżid is-self lill-ekonomija reali. |
| --- | --- |

(16)

Skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni, il-PDG tal-Litwanja huwa mistenni jiċkien bi 8 % u pprojettat li wara dan ikun hemm irkupru rapidu ta’ 7,5 % fl-2021. Il-Litwanja, sabiex twieġeb għat-tifqigħa tal-COVID-19 u ttaffi l-effetti tal-konsegwenzi negattivi ekonomiċi, fis-16 ta’ Marzu ħarġet bil-“Pjan għall-Istimolu Ekonomiku u l-Mitigazzjoni tal-Konsegwenzi tat-Trażmissjoni tal-COVID-19”. Id-daqs tal-pjan jammonta għal EUR 2,5 biljun jew 6,3 % tal-PDG tal-pajjiż u jinkludi sa massimu ta’ EUR 500 miljun jew 1,3 % tal-PDG biex jiġu żgurati r-riżorsi neċessarji għas-sistema tas-saħħa. Ġew allokati EUR 500 miljun aktar għall-protezzjoni tal-impjiegi u l-introjtu. Il-kapaċità tal-fondi ta’ garanzija tal-Gvern żdiedet b’EUR 500 miljun, u ġew approvati garanziji tal-Gvern addizzjonali li jammontaw għal EUR 500 miljun biex jistimulaw l-ekonomija. F’April, il-Kummissjoni approvat diversi skemi ta’ għajnuna tal-Litwanja biex tiġi sostnuta l-ekonomija Litwana fil-kuntest tat-tifqigħa tal-COVID-19. Dawn l-iskemi huma mfassla biex jgħinu lin-negozju jkopru l-bżonnijiet immedjati ta’ kapital operatorju u jissoktaw bl-attivitajiet tagħhom matul u wara l-pandemija. Barra minn hekk, il-Bank tal-Litwanja llaxka xi rekwiżiti kapitali għall-banek kummerċjali biex iżid is-self lill-ekonomija reali.

| (17) | Ir-riżultati fil-qasam tas-saħħa fil-Litwanja għadhom lura b’mod persistenti meta mqabbla ma’ dawk ta’ Stati Membri oħra, minħabba, sa ċertu punt, l-effiċjenza mhux mill-aqwa tas-sistema tas-saħħa, li tbati minn finanzjament baxx. Il-pandemija ta’ bħalissa wasslet biex is-sistema tkun soġġetta għal pressjoni addizzjonali u poġġiet taħt il-lenti l-isfidi strutturali ulterjuri li jinkludu l-progress kajman fit-titjib tal-kwalità tas-servizzi, is-sottoinvestiment fil-kura tas-saħħa primarja u l-ebda progress biex isir adattament fin-network tal-isptar biex isir aktar effiċjenti u reattiv għall-ħtiġijiet. Il-kriżi tal-COVID-19 qed toħroġ fil-beraħ ukoll l-inugwaljanzi fis-settur tas-saħħa li jirrigwardaw in-nuqqasijiet ta’ ħaddiema u l-iżbilanċi ġeografiċi bejn is-servizzi u l-ħtiġijiet. Il-Litwanja għandha bżonn timmobilizza r-riżorsi meħtieġa biex tittratta l-kriżi ta’ bħalissa u biex ittejjeb ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa tagħha fil-futur. Filwaqt li l-azzjoni immedjata qed tiffoka fuq it-tisħiħ tal-kapaċitajiet f’termini ta’ ħaddiema fil-qasam tas-saħħa, provvisti mediċi kritiċi u tagħmir mediku kritiku sabiex jiġu salvati l-ħajjiet waqt il-pandemija, jenħtieġ li l-investimenti fuq perjodu itwal ta’ żmien jiżdiedu jsiru fuq skaluna ogħla sabiex itejbu r-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa biex din tkun tiflaħ għall-operazzjonijiet, tissokta bil-prestazzjoni ottimali tagħha u tkun preparata għal theżżiżiet ġodda. Dan se jkun jirrikjedi l-allokazzjonijiet ta’ biżżejjed riżorsi biex titjieb l-aċċessibbiltà, l-effiċjenza u l-kwalità tas-sistema tas-saħħa, biex tkun tista’ tirreaġixxi aħjar għall-isfidi ta’ kundizzjonijiet kroniċi li qed jiżdiedu, għat-tixjiħ u għall-inugwaljanzi persistenti fis-saħħa. Il-kura tas-saħħa primarja u l-iżvilupp tas-sistema tas-saħħa elettronika għandhom rwol ċentrali x’jaqdu f’dan ir-rigward. Jenħtieġ li l-Litwanja taċċerta li ma jiġix kompromess it-titjib li sar dan l-aħħar fir-rigward tal-affordabilità tal-kura tas-saħħa. Fl-aħħar nett, ir-reżiljenza fil-futur se tkun tirrikjedi wkoll li jsir titjib fl-abbiltà tas-sistema li tnaqqas l-istili ta’ ħajja li jagħmlu ħsara għas-saħħa (wieħed mill-fatturi l-oħra importanti li kkaġunaw riżultati batuti fil-qasam tas-saħħa fil-Litwanja) u sforzi akbar biex is-settur tal-kura fit-tul ikun preparat biex jieħu ħsieb il-popolazzjoni li qed tixjieħ. |
| --- | --- |

(17)

Ir-riżultati fil-qasam tas-saħħa fil-Litwanja għadhom lura b’mod persistenti meta mqabbla ma’ dawk ta’ Stati Membri oħra, minħabba, sa ċertu punt, l-effiċjenza mhux mill-aqwa tas-sistema tas-saħħa, li tbati minn finanzjament baxx. Il-pandemija ta’ bħalissa wasslet biex is-sistema tkun soġġetta għal pressjoni addizzjonali u poġġiet taħt il-lenti l-isfidi strutturali ulterjuri li jinkludu l-progress kajman fit-titjib tal-kwalità tas-servizzi, is-sottoinvestiment fil-kura tas-saħħa primarja u l-ebda progress biex isir adattament fin-network tal-isptar biex isir aktar effiċjenti u reattiv għall-ħtiġijiet. Il-kriżi tal-COVID-19 qed toħroġ fil-beraħ ukoll l-inugwaljanzi fis-settur tas-saħħa li jirrigwardaw in-nuqqasijiet ta’ ħaddiema u l-iżbilanċi ġeografiċi bejn is-servizzi u l-ħtiġijiet. Il-Litwanja għandha bżonn timmobilizza r-riżorsi meħtieġa biex tittratta l-kriżi ta’ bħalissa u biex ittejjeb ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa tagħha fil-futur. Filwaqt li l-azzjoni immedjata qed tiffoka fuq it-tisħiħ tal-kapaċitajiet f’termini ta’ ħaddiema fil-qasam tas-saħħa, provvisti mediċi kritiċi u tagħmir mediku kritiku sabiex jiġu salvati l-ħajjiet waqt il-pandemija, jenħtieġ li l-investimenti fuq perjodu itwal ta’ żmien jiżdiedu jsiru fuq skaluna ogħla sabiex itejbu r-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa biex din tkun tiflaħ għall-operazzjonijiet, tissokta bil-prestazzjoni ottimali tagħha u tkun preparata għal theżżiżiet ġodda. Dan se jkun jirrikjedi l-allokazzjonijiet ta’ biżżejjed riżorsi biex titjieb l-aċċessibbiltà, l-effiċjenza u l-kwalità tas-sistema tas-saħħa, biex tkun tista’ tirreaġixxi aħjar għall-isfidi ta’ kundizzjonijiet kroniċi li qed jiżdiedu, għat-tixjiħ u għall-inugwaljanzi persistenti fis-saħħa. Il-kura tas-saħħa primarja u l-iżvilupp tas-sistema tas-saħħa elettronika għandhom rwol ċentrali x’jaqdu f’dan ir-rigward. Jenħtieġ li l-Litwanja taċċerta li ma jiġix kompromess it-titjib li sar dan l-aħħar fir-rigward tal-affordabilità tal-kura tas-saħħa. Fl-aħħar nett, ir-reżiljenza fil-futur se tkun tirrikjedi wkoll li jsir titjib fl-abbiltà tas-sistema li tnaqqas l-istili ta’ ħajja li jagħmlu ħsara għas-saħħa (wieħed mill-fatturi l-oħra importanti li kkaġunaw riżultati batuti fil-qasam tas-saħħa fil-Litwanja) u sforzi akbar biex is-settur tal-kura fit-tul ikun preparat biex jieħu ħsieb il-popolazzjoni li qed tixjieħ.

| (18) | Qabel il-pandemija tal-COVID-19, il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol kienet għolja u l-qgħad kien baxx, iżda din il-kriżi ġabet magħha sfidi ġodda. Bl-għajnuna tal-finanzjament tal-Unjoni, il-Litwanja implimentat skema ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar biex ittaffi l-effetti tal-pandemija fuq l-impjiegi u introduċiet għadd ta’ miżuri oħra biex ittaffi l-effetti negattivi fuq in-negozji u dawk li jaħdmu għal rashom. Qabel il-kriżi, il-kopertura tal-miżuri tal-Politika Attiva tas-Suq tax-Xogħol (ALMP) kienet qed tonqos, u l-parteċipazzjoni fit-tagħlim għall-adulti baqgħet baxxa. Madankollu, ser ikun hemm bżonn ta’ kopertura ogħla u finanzjament suffiċjenti tal-miżuri tal-ALMP u miżuri oħra għat-taħriġ mill-ġdid u għat-taħriġ ta’ aġġornament tal-forza tax-xogħol biex il-persuni qiegħda jerġgħu lura għas-suq tax-xogħol malajr kemm jista’ jkun, u biex jingħata appoġġ effettiv b’mod sostenibbli lil hinn mill-fażi ta’ rkupru. It-tisħiħ tal-kapaċità tas-sħab soċjali hija importanti biex jiġi żgurat l-involviment sinifikattiv u f’waqtu tagħhom fit-tfassil tal-proċess ta’ ħruġ u ta’ rkupru. |
| --- | --- |

(18)

Qabel il-pandemija tal-COVID-19, il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol kienet għolja u l-qgħad kien baxx, iżda din il-kriżi ġabet magħha sfidi ġodda. Bl-għajnuna tal-finanzjament tal-Unjoni, il-Litwanja implimentat skema ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar biex ittaffi l-effetti tal-pandemija fuq l-impjiegi u introduċiet għadd ta’ miżuri oħra biex ittaffi l-effetti negattivi fuq in-negozji u dawk li jaħdmu għal rashom. Qabel il-kriżi, il-kopertura tal-miżuri tal-Politika Attiva tas-Suq tax-Xogħol (ALMP) kienet qed tonqos, u l-parteċipazzjoni fit-tagħlim għall-adulti baqgħet baxxa. Madankollu, ser ikun hemm bżonn ta’ kopertura ogħla u finanzjament suffiċjenti tal-miżuri tal-ALMP u miżuri oħra għat-taħriġ mill-ġdid u għat-taħriġ ta’ aġġornament tal-forza tax-xogħol biex il-persuni qiegħda jerġgħu lura għas-suq tax-xogħol malajr kemm jista’ jkun, u biex jingħata appoġġ effettiv b’mod sostenibbli lil hinn mill-fażi ta’ rkupru. It-tisħiħ tal-kapaċità tas-sħab soċjali hija importanti biex jiġi żgurat l-involviment sinifikattiv u f’waqtu tagħhom fit-tfassil tal-proċess ta’ ħruġ u ta’ rkupru.

| (19) | Filwaqt li ttieħdu passi qabel il-kriżi biex jiġi trattat ir-riskju tal-faqar u l-esklużjoni soċjali, pereżempju billi kien hemm żidiet fil-pensjonijiet u l-benefiċċji universali għat-tfal, il-faqar u l-inugwaljanzi fl-introjtu għadhom fost l-ogħla fl-Unjoni. B’paragun ma’ oħrajn, il-Litwanja għandha nefqa pubblika baxxa fuq il-protezzjoni soċjali, u l-impatt tat-trasferimenti soċjali fuq it-tnaqqis tal-faqar huwa baxx, u vvalutat bħala kritiku fuq it-Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali ta’ indikaturi li jappoġġaw il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-progressività u l-kapaċità baxxi ta’ ridistribuzzjoni tas-sistema tat-taxxa u tal-benefiċċji tillimita l-ħila tal-pajjiż li jiffinanzja l-beni u s-servizzi pubbliċi u li jnaqqas il-faqar u l-inugwaljanza fl-introjtu. L-effett negattiv tal-pandemija tal-COVID-19 fuq l-impjieg u l-introjtu tal-unitajiet domestiċi x’aktarx li se jaggrava dawk il-problemi fit-terminu medju. Jaf ikun hemm bżonn ta’ miżuri temporanji bħar-reviżjoni tar-regoli ta’ eliġibbiltà, tal-ammonti u t-tul ta’ żmien ta’ xi benefiċċji, biex ikun żgurat li s-sitwazzjoni ta’ dawk l-aktar milquta mill-pandemija ma tmurx għall-agħar. Jenħtieġ li s-salvagwardja tal-protezzjoni soċjali tiġi estiża biex tappoġġa lill-gruppi kollha, fosthom dawk li jaħdmu għal rashom, il-ħaddiema atipiċi u l-persuni l-aktar vulnerabbli. Il-provvista tas-servizzi soċjali prinċipali u tal-ħtiġijiet tal-akkomodazzjoni soċjali jenħtieġ li tissaħħaħ biex tkun ta’ sostenn għal min jiġi bżonnhom. |
| --- | --- |

(19)

Filwaqt li ttieħdu passi qabel il-kriżi biex jiġi trattat ir-riskju tal-faqar u l-esklużjoni soċjali, pereżempju billi kien hemm żidiet fil-pensjonijiet u l-benefiċċji universali għat-tfal, il-faqar u l-inugwaljanzi fl-introjtu għadhom fost l-ogħla fl-Unjoni. B’paragun ma’ oħrajn, il-Litwanja għandha nefqa pubblika baxxa fuq il-protezzjoni soċjali, u l-impatt tat-trasferimenti soċjali fuq it-tnaqqis tal-faqar huwa baxx, u vvalutat bħala kritiku fuq it-Tabella ta’ Valutazzjoni Soċjali ta’ indikaturi li jappoġġaw il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-progressività u l-kapaċità baxxi ta’ ridistribuzzjoni tas-sistema tat-taxxa u tal-benefiċċji tillimita l-ħila tal-pajjiż li jiffinanzja l-beni u s-servizzi pubbliċi u li jnaqqas il-faqar u l-inugwaljanza fl-introjtu. L-effett negattiv tal-pandemija tal-COVID-19 fuq l-impjieg u l-introjtu tal-unitajiet domestiċi x’aktarx li se jaggrava dawk il-problemi fit-terminu medju. Jaf ikun hemm bżonn ta’ miżuri temporanji bħar-reviżjoni tar-regoli ta’ eliġibbiltà, tal-ammonti u t-tul ta’ żmien ta’ xi benefiċċji, biex ikun żgurat li s-sitwazzjoni ta’ dawk l-aktar milquta mill-pandemija ma tmurx għall-agħar. Jenħtieġ li s-salvagwardja tal-protezzjoni soċjali tiġi estiża biex tappoġġa lill-gruppi kollha, fosthom dawk li jaħdmu għal rashom, il-ħaddiema atipiċi u l-persuni l-aktar vulnerabbli. Il-provvista tas-servizzi soċjali prinċipali u tal-ħtiġijiet tal-akkomodazzjoni soċjali jenħtieġ li tissaħħaħ biex tkun ta’ sostenn għal min jiġi bżonnhom.

| (20) | L-appoġġ ta’ likwidità għan-negozji permezz ta’ self u garanziji tas-settur pubbliku, b’attenzjoni fuq l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), kien ta’ importanza kbira, iżda d-distribuzzjoni tal-appoġġ ta’ likwidità lill-intrapriżi trid tiġi implimentata b’mod effettiv u f’qasir żmien mill-intermedjarji u l-kundizzjonijiet tas-self iridu jqisu s-sitwazzjoni ta’ kriżi. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawk il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Il-fluss tal-flus tal-SMEs jista’ jittejjeb ukoll billi jiġu permessi pagamenti differiti ta’ taxxi u kontribuzzjonijiet soċjali u jitħaffu l-pagamenti kuntrattwali mill-awtoritajiet pubbliċi. Negozji ġodda li għadhom kemm twaqqfu u li qed jespandu jistgħu jeħtieġu appoġġ speċifiku, eż. fil-forma ta’ ishma ta’ ekwità minn istituzzjonijiet pubbliċi u inċentivi għal fondi ta’ kapital ta’ riskju biex iżidu l-investimenti tagħhom f’dawk id-ditti. Jenħtieġ li l-isforzi jinżammu biex jitnaqqsu l-piżijiet regolatorji u amministrattivi u biex jiġu offruti servizzi pubbliċi diġitali effiċjenti liċ-ċittadini u lin-negozji. |
| --- | --- |

(20)

L-appoġġ ta’ likwidità għan-negozji permezz ta’ self u garanziji tas-settur pubbliku, b’attenzjoni fuq l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), kien ta’ importanza kbira, iżda d-distribuzzjoni tal-appoġġ ta’ likwidità lill-intrapriżi trid tiġi implimentata b’mod effettiv u f’qasir żmien mill-intermedjarji u l-kundizzjonijiet tas-self iridu jqisu s-sitwazzjoni ta’ kriżi. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawk il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Il-fluss tal-flus tal-SMEs jista’ jittejjeb ukoll billi jiġu permessi pagamenti differiti ta’ taxxi u kontribuzzjonijiet soċjali u jitħaffu l-pagamenti kuntrattwali mill-awtoritajiet pubbliċi. Negozji ġodda li għadhom kemm twaqqfu u li qed jespandu jistgħu jeħtieġu appoġġ speċifiku, eż. fil-forma ta’ ishma ta’ ekwità minn istituzzjonijiet pubbliċi u inċentivi għal fondi ta’ kapital ta’ riskju biex iżidu l-investimenti tagħhom f’dawk id-ditti. Jenħtieġ li l-isforzi jinżammu biex jitnaqqsu l-piżijiet regolatorji u amministrattivi u biex jiġu offruti servizzi pubbliċi diġitali effiċjenti liċ-ċittadini u lin-negozji.

| (21) | Jenħtieġ li l-Litwanja tiżgura li l-miżuri tagħha biex tippromwovi l-irkupru ekonomiku jkunu jħarsu ’l quddiem u jiffaċilitaw it-tranżizzjonijiet diġitali u ekoloġiċi, fejn hemm għadd ta’ sfidi li jridu jiġu affrontati. Rigward l-ewwel punt, il-ħiliet diġitali huma taħt il-medja tal-Unjoni, u l-SMEs jirrappurtaw diffikultajiet konsiderevoli fir-reklutaġġ għal postijiet battala fl-ICT. Filwaqt li l-użu tal-Internet bil-fibra huwa ’l fuq mill-medja tal-Unjoni, kemm għaż-żoni urbani kif ukoll rurali, il-kopertura tal-broadband fissa u l-assorbiment relatat huma baxxi ħafna u għad hemm distakki wesgħin bejn il-bliet u ż-żoni rurali. |
| --- | --- |

(21)

Jenħtieġ li l-Litwanja tiżgura li l-miżuri tagħha biex tippromwovi l-irkupru ekonomiku jkunu jħarsu ’l quddiem u jiffaċilitaw it-tranżizzjonijiet diġitali u ekoloġiċi, fejn hemm għadd ta’ sfidi li jridu jiġu affrontati. Rigward l-ewwel punt, il-ħiliet diġitali huma taħt il-medja tal-Unjoni, u l-SMEs jirrappurtaw diffikultajiet konsiderevoli fir-reklutaġġ għal postijiet battala fl-ICT. Filwaqt li l-użu tal-Internet bil-fibra huwa ’l fuq mill-medja tal-Unjoni, kemm għaż-żoni urbani kif ukoll rurali, il-kopertura tal-broadband fissa u l-assorbiment relatat huma baxxi ħafna u għad hemm distakki wesgħin bejn il-bliet u ż-żoni rurali.

| (22) | Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. Fir-rigward tat-tranżizzjoni ekoloġika, l-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra fil-Litwanja baqgħu fil-biċċa l-kbira l-istess mill-2010 ’l hawn. Il-produttività tar-riżorsi tal-Litwanja hija fost l-aktar baxxi fl-Unjoni u l-użu ċirkolari (sekondarju) tal-materjali huwa ferm taħt il-medja tal-Unjoni. Skont il-Pjan Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima tal-Litwanja, it-titjib tar-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija bis-saħħa ta’ soluzzjonijiet ta’ enerġija rinnovabbli u effiċjenza fl-użu tal-enerġija, l-immodernizzar tas-sistemi tat-tisħin u t-titjib tas-sostenibbiltà tas-settur tat-trasport, jikkontribwixxu b’mod sinifikanti għad-dekarbonizzazzjoni tal-ekonomija. L-investimenti mmirati tas-settur pubbliku u privat bl-għan li jittrattaw dawk il-kwistjonijiet, u kwistjonijiet oħra b’impatt sinifikanti fuq l-ambjent u fuq is-saħħa. jistgħu jippromwovu t-tkabbir u r-reżiljenza, u jgħinu biex jiġi żgurat irkupru sostenibbli mill-kriżi. L-investimenti li diġà ġew ppjanati jagħtu lok għall-identifikazzjoni f’qasir żmien tal-proġetti li jistgħu jgawdu minn finanzjament antiċipat u jikkontribwixxu għall-irkupru ekonomiku, pereżempju fir-rinnovazzjoni tal-bini u l-enerġija rinnovabbli. Il-ħidma preparatorja għall-miżuri ta’ rkupru fuq perjodu medju tista’ tirrikorri għall-Pjanijiet Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima tal-Istati Membri, il-lista ta’ Proġetti ta’ Interess Komuni u l-pjanijiet ta’ żvilupp tal-infrastruttura. Barra minn hekk, il-proġett Rail Baltica u l-proġetti tal-interkonnessjoni tal-enerġija huma l-prijoritajiet ta’ investiment ewlenin fil-Litwanja li għandhom l-għan li jtejbu s-sikurezza u l-integrazzjoni tagħha fis-suq intern tal-Unjoni. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lil-Litwanja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport tal-pajjiż tal-2020. Dan jippermetti lil-Litwanja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(22)

Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. Fir-rigward tat-tranżizzjoni ekoloġika, l-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra fil-Litwanja baqgħu fil-biċċa l-kbira l-istess mill-2010 ’l hawn. Il-produttività tar-riżorsi tal-Litwanja hija fost l-aktar baxxi fl-Unjoni u l-użu ċirkolari (sekondarju) tal-materjali huwa ferm taħt il-medja tal-Unjoni. Skont il-Pjan Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima tal-Litwanja, it-titjib tar-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija bis-saħħa ta’ soluzzjonijiet ta’ enerġija rinnovabbli u effiċjenza fl-użu tal-enerġija, l-immodernizzar tas-sistemi tat-tisħin u t-titjib tas-sostenibbiltà tas-settur tat-trasport, jikkontribwixxu b’mod sinifikanti għad-dekarbonizzazzjoni tal-ekonomija. L-investimenti mmirati tas-settur pubbliku u privat bl-għan li jittrattaw dawk il-kwistjonijiet, u kwistjonijiet oħra b’impatt sinifikanti fuq l-ambjent u fuq is-saħħa. jistgħu jippromwovu t-tkabbir u r-reżiljenza, u jgħinu biex jiġi żgurat irkupru sostenibbli mill-kriżi. L-investimenti li diġà ġew ppjanati jagħtu lok għall-identifikazzjoni f’qasir żmien tal-proġetti li jistgħu jgawdu minn finanzjament antiċipat u jikkontribwixxu għall-irkupru ekonomiku, pereżempju fir-rinnovazzjoni tal-bini u l-enerġija rinnovabbli. Il-ħidma preparatorja għall-miżuri ta’ rkupru fuq perjodu medju tista’ tirrikorri għall-Pjanijiet Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima tal-Istati Membri, il-lista ta’ Proġetti ta’ Interess Komuni u l-pjanijiet ta’ żvilupp tal-infrastruttura. Barra minn hekk, il-proġett Rail Baltica u l-proġetti tal-interkonnessjoni tal-enerġija huma l-prijoritajiet ta’ investiment ewlenin fil-Litwanja li għandhom l-għan li jtejbu s-sikurezza u l-integrazzjoni tagħha fis-suq intern tal-Unjoni. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lil-Litwanja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport tal-pajjiż tal-2020. Dan jippermetti lil-Litwanja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (23) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu indirizzati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi attwali. |
| --- | --- |

(23)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu indirizzati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi attwali.

| (24) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri vvalutaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti (SDGs). Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Litwanja ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(24)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri vvalutaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti (SDGs). Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Litwanja ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (25) | Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, il-Litwanja tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro. |
| --- | --- |

(25)

Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, il-Litwanja tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro.

| (26) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Litwanja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi indirizzati lil-Litwanja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Litwanja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(26)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Litwanja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi indirizzati lil-Litwanja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Litwanja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (27) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt, |
| --- | --- |

(27)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Litwanja tieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fi żmien medju u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Issaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa, inkluż billi timmobilizza biżżejjed finanzjament u tindirizza n-nuqqas ta’ ħaddiema fis-settur tas-saħħa u n-nuqqas ta’ prodotti mediċi kritiċi. Ittejjeb l-aċċessibbiltà u l-kwalità tas-servizzi tas-saħħa. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Ittaffi l-impatt tal-kriżi tal-COVID-19 fuq l-impjiegi. Iżżid il-finanzjament u l-kopertura tal-miżuri tal-ALMP u tippromwovi l-ħiliet. Tiżgura l-kopertura u l-adegwatezza tas-salvagwardja tal-protezzjoni soċjali u ttejjeb l-effettività tas-sistema tat-taxxi u l-benefiċċji biex tipproteġi mill-faqar. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tappoġġa l-likwidità għan-negozji, speċjalment għall-SMEs u s-setturi orjentati lejn l-esportazzjoni. Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tikkonċentra l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq il-kopertura u l-aċċettazzjoni tal-broadband b’kapaċità għolja ħafna, fuq il-produzzjoni u l-użu tal-enerġija b’mod nadif u effiċjenti, u t-trasport sostenibbli. Tippromwovi l-innovazzjoni teknoloġika fl-SMEs. |
| --- | --- |

3.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 91.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa tal-COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa tal-COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

7

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/101 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/101

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Lussemburgu tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Lussemburgu tal-2020

(2020/C 282/16)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lil-Lussemburgu bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lil-Lussemburgu bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro.

| (2) | Ir-rapport speċifiku għall-pajjiż tal-2020 għal-Lussemburgu ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Lussemburgu fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Lussemburgu lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport speċifiku għall-pajjiż tal-2020 għal-Lussemburgu ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Lussemburgu fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Lussemburgu lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawsola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-evalwazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawsola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-evalwazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-trasformazzjoni ekoloġika u diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-trasformazzjoni ekoloġika u diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Lussemburgu huwa mħeġġeġ li jagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Lussemburgu huwa mħeġġeġ li jagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-Lussemburgu ppreżenta l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tiegħu fit-30 ta’ April 2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu fid-29 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew evalwati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(9)

Il-Lussemburgu ppreżenta l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tiegħu fit-30 ta’ April 2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu fid-29 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew evalwati fl-istess ħin.

| (10) | Bħalissa l-Lussemburgu qiegħed fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. |
| --- | --- |

(10)

Bħalissa l-Lussemburgu qiegħed fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

| (11) | Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 2,2 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 8,5 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 3,0 % tal-PDG fl-2021. Wara li żdied għal 22,1 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 28,7 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-perspettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata minn inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(11)

Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 2,2 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 8,5 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 3,0 % tal-PDG fl-2021. Wara li żdied għal 22,1 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 28,7 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-perspettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata minn inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (12) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Lussemburgu adotta miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tiegħu, irażżan il-pandemija, u jipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji ammontaw għal 5,5 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu t-tisħiħ tas-servizzi tal-kura tas-saħħa, l-appoġġ għall-impriżi li jinsabu f’diffikultà, għajnuniet rimborżabbli u mhux rimborżabbli, inkluż għall-ħaddiema li jaħdmu għal rashom u l-arranġamenti għax-xogħol fuq perjodu qasir, inkluż għall-ħaddiema transkonfinali. Barra minn hekk, il-Lussemburgu ħabbar miżuri li, filwaqt li ma jkollhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu fl-għoti ta’ sostenn għal-likwidità tan-negozji. Dawn il-miżuri jinkludu differiment tat-taxxa, self lil intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) f’diffikultajiet finanzjarji temporanji u garanziji. B’kuntrast mal-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Kummissjoni tistma impatt iżgħar tal-pakkett billi ma tikkunsidrax id-differimenti tat-taxxa u l-għoti ta’ self li jitħallas lura bħala miżuri diskrezzjonarji b’impatt baġitarju. L-awtoritajiet madankollu jikkunsidraw li parti mid-differimenti tat-taxxi diretti fuq it-taxxi diretti fl-aħħar se jkollu impatt baġitarju, li huwa inkluż fl-ammont imsemmi hawn fuq ta’ 5,5 % tal-PDG. Barra minn hekk, sehem tal-ispiża relatata mal-iskemi tax-xogħol għal żmien qasir tqies bħala parti mill-funzjonament tal-istabbilizzaturi awtomatiċi. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħa l-Lussemburgu huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(12)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Lussemburgu adotta miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tiegħu, irażżan il-pandemija, u jipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji ammontaw għal 5,5 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu t-tisħiħ tas-servizzi tal-kura tas-saħħa, l-appoġġ għall-impriżi li jinsabu f’diffikultà, għajnuniet rimborżabbli u mhux rimborżabbli, inkluż għall-ħaddiema li jaħdmu għal rashom u l-arranġamenti għax-xogħol fuq perjodu qasir, inkluż għall-ħaddiema transkonfinali. Barra minn hekk, il-Lussemburgu ħabbar miżuri li, filwaqt li ma jkollhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu fl-għoti ta’ sostenn għal-likwidità tan-negozji. Dawn il-miżuri jinkludu differiment tat-taxxa, self lil intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) f’diffikultajiet finanzjarji temporanji u garanziji. B’kuntrast mal-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Kummissjoni tistma impatt iżgħar tal-pakkett billi ma tikkunsidrax id-differimenti tat-taxxa u l-għoti ta’ self li jitħallas lura bħala miżuri diskrezzjonarji b’impatt baġitarju. L-awtoritajiet madankollu jikkunsidraw li parti mid-differimenti tat-taxxi diretti fuq it-taxxi diretti fl-aħħar se jkollu impatt baġitarju, li huwa inkluż fl-ammont imsemmi hawn fuq ta’ 5,5 % tal-PDG. Barra minn hekk, sehem tal-ispiża relatata mal-iskemi tax-xogħol għal żmien qasir tqies bħala parti mill-funzjonament tal-istabbilizzaturi awtomatiċi. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħa l-Lussemburgu huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (13) | Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni taħt politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tal-Lussemburgu huwa mbassar li jkollu defiċit ta’ 4,8 % tal-PDG fl-2020 u surplus ta’ 0,1 % fl-2021. Il-proporzjoni tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa pprojettat li jibqa’ taħt is-60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021. Meta mqabbel mat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni, il-programm ta’ Stabbiltà tal-2020 huwa bbażat fuq suppożizzjonijiet aktar prudenti kemm għad-dħul kif ukoll għall-infiq. |
| --- | --- |

(13)

Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni taħt politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tal-Lussemburgu huwa mbassar li jkollu defiċit ta’ 4,8 % tal-PDG fl-2020 u surplus ta’ 0,1 % fl-2021. Il-proporzjoni tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa pprojettat li jibqa’ taħt is-60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021. Meta mqabbel mat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni, il-programm ta’ Stabbiltà tal-2020 huwa bbażat fuq suppożizzjonijiet aktar prudenti kemm għad-dħul kif ukoll għall-infiq.

| (14) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Lussemburgu qed jippjana li jaqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx. |
| --- | --- |

(14)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Lussemburgu qed jippjana li jaqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

| (15) | Il-Lussemburgu għandu waħda mis-sistemi tas-saħħa bl-aqwa prestazzjoni fl-Unjoni. Madankollu, 49 % tat-tobba u 62 % tal-forza tax-xogħol tas-saħħa huma professjonisti barranin, u s-sistema tinsab ’il fuq sew mil-limitu ta’ vulnerabbiltà kritika (mill-indikatur tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa). F’dan il-kuntest, is-sistema tas-saħħa tal-Lussemburgu tista’ tiġi affettwata minn deċiżjonijiet unilaterali potenzjali minn pajjiżi ġirien fi żminijiet ta’ kriżi. Il-Lussemburgu kellu jadotta miżuri għal żmien qasir fi żmien rekord biex itejjeb ir-reżiljenza tas-sistema tal-kura tas-saħħa tiegħu wara l-kriżi tal-COVID-19, pereżempju jimmobilizza l-infrastruttura medika u jwaqqaf estensjoni temporanja tal-isptar, kif ukoll jipprovdi akkomodazzjoni fil-Lussemburgu għal ħaddiema transfruntiera tas-saħħa u l-familji tagħhom. |
| --- | --- |

(15)

Il-Lussemburgu għandu waħda mis-sistemi tas-saħħa bl-aqwa prestazzjoni fl-Unjoni. Madankollu, 49 % tat-tobba u 62 % tal-forza tax-xogħol tas-saħħa huma professjonisti barranin, u s-sistema tinsab ’il fuq sew mil-limitu ta’ vulnerabbiltà kritika (mill-indikatur tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa). F’dan il-kuntest, is-sistema tas-saħħa tal-Lussemburgu tista’ tiġi affettwata minn deċiżjonijiet unilaterali potenzjali minn pajjiżi ġirien fi żminijiet ta’ kriżi. Il-Lussemburgu kellu jadotta miżuri għal żmien qasir fi żmien rekord biex itejjeb ir-reżiljenza tas-sistema tal-kura tas-saħħa tiegħu wara l-kriżi tal-COVID-19, pereżempju jimmobilizza l-infrastruttura medika u jwaqqaf estensjoni temporanja tal-isptar, kif ukoll jipprovdi akkomodazzjoni fil-Lussemburgu għal ħaddiema transfruntiera tas-saħħa u l-familji tagħhom.

| (16) | Is-sistema tas-saħħa mistennija tiffaċċja sfidi li qed jiżdiedu fil-futur, flimkien man-numru dejjem jikber ta’ postijiet battala ta’ ħaddiema fis-settur tas-saħħa f’dawn l-aħħar snin. B’mod speċifiku, domanda li qed tiżdied għall-kura tas-saħħa minn popolazzjoni li qed tikber u qed tixjieħ, u minħabba l-irtirar ta’ bejn 59 % u 69 % tal-persunal mediku fil-15-il sena li ġejjin. L-innovazzjoni tat-taħlita tal-ħiliet u l-iżvilupp ta’ rwoli professjonali, il-kondiviżjoni tal-kompiti u s-sostituzzjoni se jkollhom rwol importanti biex is-settur tas-saħħa jinżamm post attraenti għax-xogħol. B’mod aktar ġenerali, hemm lok għal titjib fil-governanza tas-sistema tas-saħħa, inkluża l-kooperazzjoni ma’ pajjiżi ġirien, u l-Gvern għadu kif involva ruħu f’riforma sinifikanti. Għalkemm l-infrastruttura diġitali hija diġà avvanzata fil-Lussemburgu, għadhom għaddejjin sforzi biex jiġu implimentati soluzzjonijiet tas-saħħa elettronika, bħal soluzzjonijiet diġitali għar-rimborż ta’ fornituri. Il-Lussemburgu ffoka b’mod qawwi fuq it-teknoloġiji diġitali, bħas-supercomputing, l-intelliġenza artifiċjali, il-blockchain u l-big data, u għandu l-potenzjal ta’ ingranaġġ fuq dawn il-kapaċitajiet u li jikkoopera fil-livell tal-Unjoni biex jagħti kontribuzzjoni kbira għar-riċerka biex jinnewtralizza l-virus responsabbli għall-COVID-19 u jnaqqas l-infezzjonijiet. Il-Lussemburgu waqqaf ukoll skema ġdida ta’ appoġġ għal proġetti ta’ investiment fir-riċerka u żvilupp ta’ prodotti li jiġġieldu l-COVID-19, li huma meħtieġa biex tiġi indirizzata b’mod effiċjenti l-pandemija tal-COVID-19 attwali billi jiġu żviluppati trattament u vaċċini effettivi. |
| --- | --- |

(16)

Is-sistema tas-saħħa mistennija tiffaċċja sfidi li qed jiżdiedu fil-futur, flimkien man-numru dejjem jikber ta’ postijiet battala ta’ ħaddiema fis-settur tas-saħħa f’dawn l-aħħar snin. B’mod speċifiku, domanda li qed tiżdied għall-kura tas-saħħa minn popolazzjoni li qed tikber u qed tixjieħ, u minħabba l-irtirar ta’ bejn 59 % u 69 % tal-persunal mediku fil-15-il sena li ġejjin. L-innovazzjoni tat-taħlita tal-ħiliet u l-iżvilupp ta’ rwoli professjonali, il-kondiviżjoni tal-kompiti u s-sostituzzjoni se jkollhom rwol importanti biex is-settur tas-saħħa jinżamm post attraenti għax-xogħol. B’mod aktar ġenerali, hemm lok għal titjib fil-governanza tas-sistema tas-saħħa, inkluża l-kooperazzjoni ma’ pajjiżi ġirien, u l-Gvern għadu kif involva ruħu f’riforma sinifikanti. Għalkemm l-infrastruttura diġitali hija diġà avvanzata fil-Lussemburgu, għadhom għaddejjin sforzi biex jiġu implimentati soluzzjonijiet tas-saħħa elettronika, bħal soluzzjonijiet diġitali għar-rimborż ta’ fornituri. Il-Lussemburgu ffoka b’mod qawwi fuq it-teknoloġiji diġitali, bħas-supercomputing, l-intelliġenza artifiċjali, il-blockchain u l-big data, u għandu l-potenzjal ta’ ingranaġġ fuq dawn il-kapaċitajiet u li jikkoopera fil-livell tal-Unjoni biex jagħti kontribuzzjoni kbira għar-riċerka biex jinnewtralizza l-virus responsabbli għall-COVID-19 u jnaqqas l-infezzjonijiet. Il-Lussemburgu waqqaf ukoll skema ġdida ta’ appoġġ għal proġetti ta’ investiment fir-riċerka u żvilupp ta’ prodotti li jiġġieldu l-COVID-19, li huma meħtieġa biex tiġi indirizzata b’mod effiċjenti l-pandemija tal-COVID-19 attwali billi jiġu żviluppati trattament u vaċċini effettivi.

| (17) | Skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni li jiżdied għal 6,4 % fl-2020 u jonqos għal 6,1 % fl-2021. Il-Lussemburgu ħa għadd ta’ miżuri biex iżomm l-impjiegi, b’mod partikolari fuq “chômage partiel”. Madankollu, jenħtieġ li tingħata kunsiderazzjoni speċjali lil gruppi aktar vulnerabbli, bħal ħaddiema akbar fl-età u dawk b’ħiliet baxxi, f’kuntest fejn l-iskema ġdida ta’ introjtu minimu (REVIS, revenu d’inclusion sociale) diġà wasslet għal żieda ta’ persuni qiegħda rreġistrati mas-servizz pubbliku tal-impjiegi minħabba r-reġistrazzjoni obbligatorja tal-benefiċjarji tagħha minn Jannar 2019. Dawk il-persuni aktar vulnerabbli se jbatu l-aktar minn kompetizzjoni akbar fis-suq tax-xogħol bħala riżultat tal-kriżi tal-COVID-19. Persuni vulnerabbli oħra li jbatu mill-kriżi jistgħu jkunu ħaddiema temporanji, kif ukoll ħaddiema b’livell baxx ta’ ħiliet b’mod ġenerali. Rigward il-ħaddiema aktar anzjani, ir-rata baxxa ta’ impjieg tagħhom tibqa’ kwistjoni strutturali fil-Lussemburgu, li għandha wkoll impatt fuq is-sostenibbiltà fit-tul tas-sistema tal-pensjonijiet, kif żviluppat fir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi indirizzati lil-Lussemburgu fi snin preċedenti. Fil-kuntest attwali, il-ħaddiema akbar fl-età jiffaċċjaw riskji addizzjonali li jitkeċċew minħabba l-kriżi tal-COVID-19; iż-żieda fl-adattabilità tagħhom għal impjiegi u setturi oħra inkluż permezz tat-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid, hija meħtieġa aktar minn qatt qabel. Il-Lussemburgu huwa qrib il-medja tal-Unjoni fir-rigward tal-inklużjoni soċjali, iżda l-indikaturi dwar l-inugwaljanza u l-faqar fost dawk li jaħdmu iddgħajfu f’dawn l-aħħar snin, u l-opportunitajiet għall-istudenti għadhom influwenzati ħafna mill-isfond soċjoekonomiku tagħhom. F’dan il-kuntest, gruppi aktar vulnerabbli b’mod partikolari għandhom jiġu appoġġati biex jiffaċċjaw l-impatti soċjali tal-kriżi tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(17)

Skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni li jiżdied għal 6,4 % fl-2020 u jonqos għal 6,1 % fl-2021. Il-Lussemburgu ħa għadd ta’ miżuri biex iżomm l-impjiegi, b’mod partikolari fuq “chômage partiel”. Madankollu, jenħtieġ li tingħata kunsiderazzjoni speċjali lil gruppi aktar vulnerabbli, bħal ħaddiema akbar fl-età u dawk b’ħiliet baxxi, f’kuntest fejn l-iskema ġdida ta’ introjtu minimu (REVIS, revenu d’inclusion sociale) diġà wasslet għal żieda ta’ persuni qiegħda rreġistrati mas-servizz pubbliku tal-impjiegi minħabba r-reġistrazzjoni obbligatorja tal-benefiċjarji tagħha minn Jannar 2019. Dawk il-persuni aktar vulnerabbli se jbatu l-aktar minn kompetizzjoni akbar fis-suq tax-xogħol bħala riżultat tal-kriżi tal-COVID-19. Persuni vulnerabbli oħra li jbatu mill-kriżi jistgħu jkunu ħaddiema temporanji, kif ukoll ħaddiema b’livell baxx ta’ ħiliet b’mod ġenerali. Rigward il-ħaddiema aktar anzjani, ir-rata baxxa ta’ impjieg tagħhom tibqa’ kwistjoni strutturali fil-Lussemburgu, li għandha wkoll impatt fuq is-sostenibbiltà fit-tul tas-sistema tal-pensjonijiet, kif żviluppat fir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi indirizzati lil-Lussemburgu fi snin preċedenti. Fil-kuntest attwali, il-ħaddiema akbar fl-età jiffaċċjaw riskji addizzjonali li jitkeċċew minħabba l-kriżi tal-COVID-19; iż-żieda fl-adattabilità tagħhom għal impjiegi u setturi oħra inkluż permezz tat-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid, hija meħtieġa aktar minn qatt qabel. Il-Lussemburgu huwa qrib il-medja tal-Unjoni fir-rigward tal-inklużjoni soċjali, iżda l-indikaturi dwar l-inugwaljanza u l-faqar fost dawk li jaħdmu iddgħajfu f’dawn l-aħħar snin, u l-opportunitajiet għall-istudenti għadhom influwenzati ħafna mill-isfond soċjoekonomiku tagħhom. F’dan il-kuntest, gruppi aktar vulnerabbli b’mod partikolari għandhom jiġu appoġġati biex jiffaċċjaw l-impatti soċjali tal-kriżi tal-COVID-19.

| (18) | Biex jappoġġa lin-negozji matul il-kriżi tal-COVID-19, b’mod partikolari l-SMEs, inkluż dawk li jaħdmu għal rashom u l-mikrointrapriżi, il-Lussemburgu inkluda għadd ta’ miżuri fil-“Pjan ta’ Stabbilizzazzjoni” tiegħu ppreżentat fil-25 ta’ Marzu 2020. Il-bejgħ bl-imnut huwa wieħed mis-setturi l-aktar affettwati, minħabba l-kollass fid-domanda u l-miżuri attwali li waqqfu lil ħafna negozji milli jiffunzjonaw kompletament jew kellhom jillimitaw l-operazzjonijiet tagħhom. Il-flessibbiltà regolatorja tagħti spinta ’l quddiem lill-bejjiegħa bl-imnut wara l-kriżi tal-COVID-19. Barra minn hekk, ikun ta’ benefiċċju li jiġu appoġġati l-SMEs fl-adozzjoni ta’ teknoloġiji diġitali li jiżguraw il-kontinwità tan-negozju, bħall-kummerċ elettroniku. Jenħtieġ li jinżammu l-miżuri xierqa matul il-perjodu ta’ rkupru, filwaqt li tiġi applikata fażi gradwali u flessibbli ta’ eliminazzjoni gradwali, u l-identifikazzjoni tas-setturi l-aktar affettwati, sabiex jiġu żviluppati pjanijiet ta’ appoġġ speċifiċi li jippermettulhom li jlaħħqu mal-fażi ta’ rkupru. Fil-proċess ta’ implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Wara l-fażi l-aktar akuta tal-kriżi tal-COVID-19, biex tiġi appoġġata t-tranżizzjoni u l-ħolqien ta’ SMEs ġodda f’setturi li jsaħħu t-tkabbir, riforma tal-qafas ta’ insolvenza tal-Lussemburgu tista’ tgħin lin-negozji jkollhom ċans ieħor, jekk ikunu qed jaffaċċjaw falliment u ma jkunx tort tagħhom. |
| --- | --- |

(18)

Biex jappoġġa lin-negozji matul il-kriżi tal-COVID-19, b’mod partikolari l-SMEs, inkluż dawk li jaħdmu għal rashom u l-mikrointrapriżi, il-Lussemburgu inkluda għadd ta’ miżuri fil-“Pjan ta’ Stabbilizzazzjoni” tiegħu ppreżentat fil-25 ta’ Marzu 2020. Il-bejgħ bl-imnut huwa wieħed mis-setturi l-aktar affettwati, minħabba l-kollass fid-domanda u l-miżuri attwali li waqqfu lil ħafna negozji milli jiffunzjonaw kompletament jew kellhom jillimitaw l-operazzjonijiet tagħhom. Il-flessibbiltà regolatorja tagħti spinta ’l quddiem lill-bejjiegħa bl-imnut wara l-kriżi tal-COVID-19. Barra minn hekk, ikun ta’ benefiċċju li jiġu appoġġati l-SMEs fl-adozzjoni ta’ teknoloġiji diġitali li jiżguraw il-kontinwità tan-negozju, bħall-kummerċ elettroniku. Jenħtieġ li jinżammu l-miżuri xierqa matul il-perjodu ta’ rkupru, filwaqt li tiġi applikata fażi gradwali u flessibbli ta’ eliminazzjoni gradwali, u l-identifikazzjoni tas-setturi l-aktar affettwati, sabiex jiġu żviluppati pjanijiet ta’ appoġġ speċifiċi li jippermettulhom li jlaħħqu mal-fażi ta’ rkupru. Fil-proċess ta’ implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Wara l-fażi l-aktar akuta tal-kriżi tal-COVID-19, biex tiġi appoġġata t-tranżizzjoni u l-ħolqien ta’ SMEs ġodda f’setturi li jsaħħu t-tkabbir, riforma tal-qafas ta’ insolvenza tal-Lussemburgu tista’ tgħin lin-negozji jkollhom ċans ieħor, jekk ikunu qed jaffaċċjaw falliment u ma jkunx tort tagħhom.

| (19) | Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu avvanzati minn qabel u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti, b’mod partikolari fis-setturi diġitali u ekoloġiċi. Il-Lussemburgu diġà nieda inizjattivi biex tissaħħaħ id-diġitalizzazzjoni u l-innovazzjoni, iżda l-integrazzjoni teknoloġika fis-settur tan-negozju u l-investiment privat, kif ukoll id-diġitalizzazzjoni tas-servizzi pubbliċi, għadhom baxxi, meta mqabbla mal-ambjent potenzjali għoli u l-ambizzjoni tal-pajjiż li jagħmel tranżizzjoni lejn ekonomija mmexxija mid-data. L-investimenti fid-diġitalizzazzjoni, il-ħiliet diġitali avvanzati, u l-innovazzjoni se jkunu essenzjali biex jiġu appoġġati l-SMEs, biex tingħata spinta lill-produttività u lill-kompetittività. Jenħtieġ li l-irkupru jiġi appoġġat ukoll billi jsir progress fl-investimenti ekoloġiċi ambizzjużi fi żmien qasir. Is-setturi ewlenin jistgħu jkunu, b’mod partikolari, it-trasport sostenibbli, inkluż bil-ferrovija, il-kostruzzjoni sostenibbli, b’mod partikolari fir-rigward tal-effiċjenza enerġetika tal-bini, kemm dawk eżistenti kif ukoll dawk ġodda, u l-enerġija rinnovabbli. Dawn jgħinu biex jipprovdu stimolu ekoloġiku b’saħħtu, u jappoġġaw lil-Lussemburgu fit-tnaqqis tad-differenza għall-miri tiegħu tal-2030 dwar it-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra, l-effiċjenza enerġetika u l-enerġija rinnovabbli, kif ukoll biex titħejja t-triq lejn in-newtralità klimatika. Aktar identifikazzjoni ta’ ħtiġijiet ta’ investiment u sorsi finanzjarji għall-investimenti għadhom meħtieġa, anki fid-dawl tal-impatt tal-pandemija tal-COVID-19 fuq l-ekonomija u l-finanzi pubbliċi. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lil-Lussemburgu jindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D għar-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Dan jippermetti lil-Lussemburgu jagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(19)

Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu avvanzati minn qabel u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti, b’mod partikolari fis-setturi diġitali u ekoloġiċi. Il-Lussemburgu diġà nieda inizjattivi biex tissaħħaħ id-diġitalizzazzjoni u l-innovazzjoni, iżda l-integrazzjoni teknoloġika fis-settur tan-negozju u l-investiment privat, kif ukoll id-diġitalizzazzjoni tas-servizzi pubbliċi, għadhom baxxi, meta mqabbla mal-ambjent potenzjali għoli u l-ambizzjoni tal-pajjiż li jagħmel tranżizzjoni lejn ekonomija mmexxija mid-data. L-investimenti fid-diġitalizzazzjoni, il-ħiliet diġitali avvanzati, u l-innovazzjoni se jkunu essenzjali biex jiġu appoġġati l-SMEs, biex tingħata spinta lill-produttività u lill-kompetittività. Jenħtieġ li l-irkupru jiġi appoġġat ukoll billi jsir progress fl-investimenti ekoloġiċi ambizzjużi fi żmien qasir. Is-setturi ewlenin jistgħu jkunu, b’mod partikolari, it-trasport sostenibbli, inkluż bil-ferrovija, il-kostruzzjoni sostenibbli, b’mod partikolari fir-rigward tal-effiċjenza enerġetika tal-bini, kemm dawk eżistenti kif ukoll dawk ġodda, u l-enerġija rinnovabbli. Dawn jgħinu biex jipprovdu stimolu ekoloġiku b’saħħtu, u jappoġġaw lil-Lussemburgu fit-tnaqqis tad-differenza għall-miri tiegħu tal-2030 dwar it-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra, l-effiċjenza enerġetika u l-enerġija rinnovabbli, kif ukoll biex titħejja t-triq lejn in-newtralità klimatika. Aktar identifikazzjoni ta’ ħtiġijiet ta’ investiment u sorsi finanzjarji għall-investimenti għadhom meħtieġa, anki fid-dawl tal-impatt tal-pandemija tal-COVID-19 fuq l-ekonomija u l-finanzi pubbliċi. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lil-Lussemburgu jindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D għar-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Dan jippermetti lil-Lussemburgu jagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (20) | Il-Lussemburgu qed jiffaċċja riskji ta’ ħasil tal-flus sinifikanti fid-dawl tad-dħul għoli ta’ investimenti diretti barranin u l-preżenza ta’ strutturi legali kumplessi bi sponsors barranin. Dawn ir-riskji huma riflessi fil-valutazzjoni tar-riskju nazzjonali, b’mod partikolari fir-rigward ta’ professjonisti involuti fil-forniment ta’ servizzi lil kumpaniji u trusts jew servizzi ta’ investiment. Dgħufijiet fl-applikazzjoni tal-qafas ta’ kontra l-ħasil tal-flus minn dawn il-professjonisti jirriżultaw f’analiżi tar-riskju mhux adegwati u livell baxx ta’ rappurtar ta’ attivitajiet suspettużi. L-intensità tas-superviżjoni ta’ dawn il-professjonisti hija inadegwata biex tirrimedja dawn in-nuqqasijiet. Ġie stabbilit reġistru nazzjonali ta’ sidien benefiċjarji għall-kumpaniji biex jillimitaw is-segretezza u jidentifikaw sidien benefiċjarji. Il-kwalità tal-informazzjoni pprovduta u l-effikaċja tar-reġistru jeħtieġ li jiġu mmonitorjati matul iż-żmien. |
| --- | --- |

(20)

Il-Lussemburgu qed jiffaċċja riskji ta’ ħasil tal-flus sinifikanti fid-dawl tad-dħul għoli ta’ investimenti diretti barranin u l-preżenza ta’ strutturi legali kumplessi bi sponsors barranin. Dawn ir-riskji huma riflessi fil-valutazzjoni tar-riskju nazzjonali, b’mod partikolari fir-rigward ta’ professjonisti involuti fil-forniment ta’ servizzi lil kumpaniji u trusts jew servizzi ta’ investiment. Dgħufijiet fl-applikazzjoni tal-qafas ta’ kontra l-ħasil tal-flus minn dawn il-professjonisti jirriżultaw f’analiżi tar-riskju mhux adegwati u livell baxx ta’ rappurtar ta’ attivitajiet suspettużi. L-intensità tas-superviżjoni ta’ dawn il-professjonisti hija inadegwata biex tirrimedja dawn in-nuqqasijiet. Ġie stabbilit reġistru nazzjonali ta’ sidien benefiċjarji għall-kumpaniji biex jillimitaw is-segretezza u jidentifikaw sidien benefiċjarji. Il-kwalità tal-informazzjoni pprovduta u l-effikaċja tar-reġistru jeħtieġ li jiġu mmonitorjati matul iż-żmien.

| (21) | L-indirizzar tal-ippjanar aggressiv tat-taxxa jibqa’ essenzjali biex jittejbu l-effiċjenza u l-ġustizzja tas-sistemi tat-taxxa, kif rikonoxxut fir-Rakkomandazzjoni tal-2020 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro. L-effetti sekondarji tal-istrateġiji ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa mill-kontribwenti bejn l-Istati Membri jirrikjedu azzjoni kkoordinata ta’ politiki nazzjonali biex jikkomplementaw il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni. Il-Lussemburgu ħa passi biex jindirizza prattiki ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa billi implimenta inizjattivi internazzjonali u Ewropej miftehma minn qabel, iżda l-livell għoli tal-imgħax tad-dividendi u ta’ pagamenti tar-royalties bħala perċentwal tal-PDG jindika li r-regoli tat-taxxa tal-pajjiż qed jintużaw mill-kumpaniji li jieħdu sehem fl-ippjanar aggressiv tat-taxxa. Il-biċċa l-kbira tal-investiment dirett barrani huwa miżmum mill-entitajiet bi skop speċjali. In-nuqqas ta’ taxxi minn ras il-għajn fuq interessi u royalties li jħallu l-pajjiż (jiġifieri minn residenti tal-Unjoni għal residenti ta’ pajjiż terz) u l-eżenzjoni minn taxxi minn ras il-għajn fuq ħlasijiet ta’ dividendi taħt ċerti ċirkostanzi jista’ jwassal biex dawk il-pagamenti jevadu t-taxxa kompletament, jekk huma wkoll mhux soġġetti għat-taxxa fil-ġurisdizzjoni riċeventi. Il-Lussemburgu ppreżenta abbozz ta’ liġi li tintroduċi n-nuqqas ta’ tnaqqis tal-pagamenti ta’ mgħax u ta’ royalties għal ġurisdizzjonijiet inklużi fil-lista tal-Unjoni ta’ ġurisdizzjonijiet li ma jikkooperawx għal finijiet ta’ taxxa, f’konformità mal-impenn tagħha li tintroduċi miżuri difensivi fil-konfront ta’ dawk il-ġurisdizzjonijiet. |
| --- | --- |

(21)

L-indirizzar tal-ippjanar aggressiv tat-taxxa jibqa’ essenzjali biex jittejbu l-effiċjenza u l-ġustizzja tas-sistemi tat-taxxa, kif rikonoxxut fir-Rakkomandazzjoni tal-2020 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro. L-effetti sekondarji tal-istrateġiji ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa mill-kontribwenti bejn l-Istati Membri jirrikjedu azzjoni kkoordinata ta’ politiki nazzjonali biex jikkomplementaw il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni. Il-Lussemburgu ħa passi biex jindirizza prattiki ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa billi implimenta inizjattivi internazzjonali u Ewropej miftehma minn qabel, iżda l-livell għoli tal-imgħax tad-dividendi u ta’ pagamenti tar-royalties bħala perċentwal tal-PDG jindika li r-regoli tat-taxxa tal-pajjiż qed jintużaw mill-kumpaniji li jieħdu sehem fl-ippjanar aggressiv tat-taxxa. Il-biċċa l-kbira tal-investiment dirett barrani huwa miżmum mill-entitajiet bi skop speċjali. In-nuqqas ta’ taxxi minn ras il-għajn fuq interessi u royalties li jħallu l-pajjiż (jiġifieri minn residenti tal-Unjoni għal residenti ta’ pajjiż terz) u l-eżenzjoni minn taxxi minn ras il-għajn fuq ħlasijiet ta’ dividendi taħt ċerti ċirkostanzi jista’ jwassal biex dawk il-pagamenti jevadu t-taxxa kompletament, jekk huma wkoll mhux soġġetti għat-taxxa fil-ġurisdizzjoni riċeventi. Il-Lussemburgu ppreżenta abbozz ta’ liġi li tintroduċi n-nuqqas ta’ tnaqqis tal-pagamenti ta’ mgħax u ta’ royalties għal ġurisdizzjonijiet inklużi fil-lista tal-Unjoni ta’ ġurisdizzjonijiet li ma jikkooperawx għal finijiet ta’ taxxa, f’konformità mal-impenn tagħha li tintroduċi miżuri difensivi fil-konfront ta’ dawk il-ġurisdizzjonijiet.

| (22) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(22)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (23) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi jkun qed jiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Lussemburgu ser jikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(23)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi jkun qed jiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Lussemburgu ser jikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (24) | Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, il-Lussemburgu jiżgura li l-politiki tiegħu jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro. |
| --- | --- |

(24)

Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, il-Lussemburgu jiżgura li l-politiki tiegħu jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro.

| (25) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Lussemburgu u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lil-Lussemburgu fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Lussemburgu, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fil-livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(25)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Lussemburgu u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lil-Lussemburgu fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Lussemburgu, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fil-livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (26) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt, |
| --- | --- |

(26)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Lussemburgu jieħu azzjoni fl-2020 u l-2021 biex:

| 1. | Jieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, isegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fi żmien medju u jiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li jtejjeb l-investiment. Itejjeb ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa billi tiġi żgurata d-disponibbiltà xierqa ta’ ħaddiema tas-saħħa. Jaċċellera r-riformi biex itejbu l-governanza tas-sistema tas-saħħa u s-saħħa elettronika. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Itaffi l-impatt tal-kriżi tal-COVID-19 fuq l-impjiegi, b’kunsiderazzjoni speċjali għal persuni f’pożizzjoni diffiċli fis-suq tax-xogħol. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jiżgura l-implimentazzjoni effettiva ta’ miżuri li jappoġġaw il-likwidità tan-negozji, b’mod partikolari l-SMEs u dawk li jaħdmu għal rashom. Jiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Jiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq it-trasport u l-bini sostenibbli, il-produzzjoni nadifa u effiċjenti u l-użu tal-enerġija, u b’hekk jikkontribwixxi għad-dekarbonizzazzjoni progressiva tal-ekonomija. Irawwem l-innovazzjoni u d-diġitalizzazzjoni b’mod partikolari fis-settur tan-negozju. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jiżgura superviżjoni u infurzar effettivi tal-qafas kontra l-ħasil tal-flus fir-rigward ta’ professjonisti li jipprovdu servizzi fiduċjarji u ta’ kumpanija, u servizzi ta’ investiment. Jintensifika l-azzjoni għall-karatteristiċi tas-sistema tat-taxxa li tiffaċilita l-ippjanar aggressiv tat-taxxa, b’mod partikolari permezz ta’ ħlasijiet ’il barra mill-pajjiż. |
| --- | --- |

4.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi, (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 97.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

7

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/107 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/107

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Ungerija tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Ungerija tal-2020

(2020/C 282/17)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lill-Ungerija bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lill-Ungerija bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond.

| (2) | Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għall-Ungerija ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Ungerija fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Ungerija lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa tagħha għall-2020. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għall-Ungerija ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Ungerija fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Ungerija lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa tagħha għall-2020.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-ktajjen ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-ktajjen ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni determinata, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw filwaqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni determinata, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw filwaqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, ktajjen ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, ktajjen ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. L-Ungerija hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. L-Ungerija hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 aktarx ma jitqassmux b’mod uniformi fit-territorji kollha minħabba xejriet ta’ speċjalizzazzjoni differenti, b’mod partikolari f’reġjuni li huma neqsin minn assi ewlenin jew li jiddependu b’mod sinifikanti fuq setturi li jiddependu fuq negozju wiċċ imb wiċċ mal-konsumaturi. Dan jinvolvi riskju sostanzjali li jiżdiedu l-inugwaljanzi territorjali fl-Ungerija, u jiggravaw ix-xejra li diġà ġiet innutata ta’ żieda fl-inugwaljanzi bejn iż-żoni urbani u dawk rurali. Flimkien mar-riskju ta’ tnaqqis temporanju fil-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mfassla apposta. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 aktarx ma jitqassmux b’mod uniformi fit-territorji kollha minħabba xejriet ta’ speċjalizzazzjoni differenti, b’mod partikolari f’reġjuni li huma neqsin minn assi ewlenin jew li jiddependu b’mod sinifikanti fuq setturi li jiddependu fuq negozju wiċċ imb wiċċ mal-konsumaturi. Dan jinvolvi riskju sostanzjali li jiżdiedu l-inugwaljanzi territorjali fl-Ungerija, u jiggravaw ix-xejra li diġà ġiet innutata ta’ żieda fl-inugwaljanzi bejn iż-żoni urbani u dawk rurali. Flimkien mar-riskju ta’ tnaqqis temporanju fil-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mfassla apposta.

| (10) | L-Ungerija ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fil-5 ta’ Mejju 2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tagħha fl-4 ta’ Mejju 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

L-Ungerija ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fil-5 ta’ Mejju 2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tagħha fl-4 ta’ Mejju 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (11) | Bħalissa l-Ungerija qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tad-dejn. |
| --- | --- |

(11)

Bħalissa l-Ungerija qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tad-dejn.

| (12) | Fl-14 ta’ Ġunju 2019, il-Kunsill irrakkomanda li l-Ungerija tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett (7) ma teċċedix it-3,3 % fl-2019, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 1,0 % tal-prodott domestiku gross (PDG). Il-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni tikkonferma devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju fl-2019 u matul l-2018 u l-2019 flimkien. Madankollu, fid-dawl tal-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali, mhumiex meħtieġa passi ulterjuri skont il-proċedura ta’ devjazzjoni sinifikanti għall-Ungerija. |
| --- | --- |

(12)

Fl-14 ta’ Ġunju 2019, il-Kunsill irrakkomanda li l-Ungerija tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett (7) ma teċċedix it-3,3 % fl-2019, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 1,0 % tal-prodott domestiku gross (PDG). Il-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni tikkonferma devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju fl-2019 u matul l-2018 u l-2019 flimkien. Madankollu, fid-dawl tal-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali, mhumiex meħtieġa passi ulterjuri skont il-proċedura ta’ devjazzjoni sinifikanti għall-Ungerija.

| (13) | Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu tal-2020, il-Gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 2,0 % tal-PDG fl-2019 għal 3,8 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit għandu jonqos għal 2,7 % tal-PDG fl-2021 u gradwalment jilħaq il-1,0 % tal-PDG sal-2024. Wara li naqas għal 66,3 % tal-PDG fl-2019, id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 72,6 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata minn inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. Hemm riskji li huma sottostanti għall-projezzjonijiet baġitarji, jiġifieri marbuta ma’ nfiq ogħla mill-projezzjonijiet (f’konformità max-xejriet tal-passat b’infiq għoli fi tmiem is-sena), kif ukoll dħul potenzjalment iktar baxx mill-projezzjonijiet billi l-projezzjoni għandha t-tendenza li sserraħ fuq dħul għoli. |
| --- | --- |

(13)

Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu tal-2020, il-Gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 2,0 % tal-PDG fl-2019 għal 3,8 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit għandu jonqos għal 2,7 % tal-PDG fl-2021 u gradwalment jilħaq il-1,0 % tal-PDG sal-2024. Wara li naqas għal 66,3 % tal-PDG fl-2019, id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 72,6 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata minn inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. Hemm riskji li huma sottostanti għall-projezzjonijiet baġitarji, jiġifieri marbuta ma’ nfiq ogħla mill-projezzjonijiet (f’konformità max-xejriet tal-passat b’infiq għoli fi tmiem is-sena), kif ukoll dħul potenzjalment iktar baxx mill-projezzjonijiet billi l-projezzjoni għandha t-tendenza li sserraħ fuq dħul għoli.

| (14) | B’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ koordinat tal-Unjoni, l-Ungerija adottat miżuri baġitarji f’waqthom biex iżżid il-kapaċità tal-kura intensiva tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tgħin lil dawk l-individwi u lis-setturi li ġew affettwati b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji ammontaw għal 2,8 % tal-PDG fl-2020, u huma ffinanzjati kompletament permezz ta’ riallokazzjoni tal-infiq fil-baġit, riżervi u taxxi ġodda. Dawn jinkludu miżuri li għandhom l-għan li jappoġġaw is-suq tax-xogħol, ħelsien mit-taxxa għan-negozji u spejjeż relatati mal-emerġenza medika. Tħabbru miżuri addizzjonali biex jiġi appoġġat l-irkupru (1,4 % tal-PDG) u biex jiġi appoġġat is-suq tax-xogħol (0,4 % tal-PDG) iżda għadhom ma ġewx speċifikati. Barra minn hekk, l-Ungerija adottat miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, ser jikkontribwixxu għall-għoti ta’ appoġġ ta’ likwidità lin-negozji, li l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 jistma li hu 1,5 % tal-PDG. L-awtoritajiet qed jaħdmu fuq miżuri addizzjonali għal 0,3 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu programmi ta’ garanziji ta’ kreditu u self garantit mill-Gvern. L-impatt baġitarju kumplessiv tal-miżuri fiskali rrapportati fil-Programmi ta’ Konverġenza tal-2020 huwa differenti minn dak inkluż fit-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni billi ġew ivvalutati u meqjusa biss dawk li l-Kummissjoni speċifikat b’mod suffiċjenti. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet l-Ungerija huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-ispeċifikazzjoni u l-adozzjoni b’mod sħiħ tal-miżuri ta’ emerġenza kollha mħabbra u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwiti minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(14)

B’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ koordinat tal-Unjoni, l-Ungerija adottat miżuri baġitarji f’waqthom biex iżżid il-kapaċità tal-kura intensiva tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tgħin lil dawk l-individwi u lis-setturi li ġew affettwati b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji ammontaw għal 2,8 % tal-PDG fl-2020, u huma ffinanzjati kompletament permezz ta’ riallokazzjoni tal-infiq fil-baġit, riżervi u taxxi ġodda. Dawn jinkludu miżuri li għandhom l-għan li jappoġġaw is-suq tax-xogħol, ħelsien mit-taxxa għan-negozji u spejjeż relatati mal-emerġenza medika. Tħabbru miżuri addizzjonali biex jiġi appoġġat l-irkupru (1,4 % tal-PDG) u biex jiġi appoġġat is-suq tax-xogħol (0,4 % tal-PDG) iżda għadhom ma ġewx speċifikati. Barra minn hekk, l-Ungerija adottat miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, ser jikkontribwixxu għall-għoti ta’ appoġġ ta’ likwidità lin-negozji, li l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 jistma li hu 1,5 % tal-PDG. L-awtoritajiet qed jaħdmu fuq miżuri addizzjonali għal 0,3 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu programmi ta’ garanziji ta’ kreditu u self garantit mill-Gvern. L-impatt baġitarju kumplessiv tal-miżuri fiskali rrapportati fil-Programmi ta’ Konverġenza tal-2020 huwa differenti minn dak inkluż fit-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni billi ġew ivvalutati u meqjusa biss dawk li l-Kummissjoni speċifikat b’mod suffiċjenti. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet l-Ungerija huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-ispeċifikazzjoni u l-adozzjoni b’mod sħiħ tal-miżuri ta’ emerġenza kollha mħabbra u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwiti minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (15) | Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tal-Ungerija huwa mbassar li jkun ta’ -5,2 % tal-PDG fl-2020 u -4,0 % tal-PDG fl-2021. Id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika bħala proporzjon tal-PDG għandu jilħaq 75,0 % tal-PDG fl-2020. |
| --- | --- |

(15)

Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tal-Ungerija huwa mbassar li jkun ta’ -5,2 % tal-PDG fl-2020 u -4,0 % tal-PDG fl-2021. Id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika bħala proporzjon tal-PDG għandu jilħaq 75,0 % tal-PDG fl-2020.

| (16) | Fl-14 ta’ Ġunju 2019, il-Kunsill sab f’konformità mal-Artikolu 121(4) tat-Trattat li fl-Ungerija seħħet devjazzjoni osservata sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien fl-2018. Fid-dawl tad-devjazzjoni sinifikanti stabbilita, fl-14 ta’ Ġunju 2019 il-Kunsill ħareġ Rakkomandazzjoni (8), fejn irrakkomanda li l-Ungerija tieħu l-miżuri meħtieġa biex tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett ma taqbiżx it-3,3 % fl-2019 u l-4,7 % fl-2020, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 1,0 % u 0,75 % tal-PDG. Fil-5 ta’ Diċembru 2019, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni (UE) 2019/2172 (9), li tistabbilixxi li l-Ungerija ma kinitx ħadet azzjoni effettiva skont ir-Rakkomandazzjoni tiegħu tal-14 ta’ Ġunju 2019, u fil-5 ta’ Diċembru 2019 ħareġ Rakkomandazzjoni riveduta (10). Fir-Rakkomandazzjoni tal-5 ta’ Diċembru 2019, il-Kunsill talab lill-Ungerija tieħu l-miżuri meħtieġa biex tiżgura li r-rata nominali ta’ tkabbir tal-infiq pubbliku primarju nett ma taqbiżx 4,7 % fl-2020, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,75 % tal-PDG fl-2020. Fuq il-bażi tal-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni u fid-dawl tal-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali għall-2020, li tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju, l-Ungerija tista’ titqies li ħadet azzjoni effettiva b’reazzjoni għar-Rakkomandazzjoni tal-5 ta’ Diċembru 2019. |
| --- | --- |

(16)

Fl-14 ta’ Ġunju 2019, il-Kunsill sab f’konformità mal-Artikolu 121(4) tat-Trattat li fl-Ungerija seħħet devjazzjoni osservata sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien fl-2018. Fid-dawl tad-devjazzjoni sinifikanti stabbilita, fl-14 ta’ Ġunju 2019 il-Kunsill ħareġ Rakkomandazzjoni (8), fejn irrakkomanda li l-Ungerija tieħu l-miżuri meħtieġa biex tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett ma taqbiżx it-3,3 % fl-2019 u l-4,7 % fl-2020, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 1,0 % u 0,75 % tal-PDG. Fil-5 ta’ Diċembru 2019, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni (UE) 2019/2172 (9), li tistabbilixxi li l-Ungerija ma kinitx ħadet azzjoni effettiva skont ir-Rakkomandazzjoni tiegħu tal-14 ta’ Ġunju 2019, u fil-5 ta’ Diċembru 2019 ħareġ Rakkomandazzjoni riveduta (10). Fir-Rakkomandazzjoni tal-5 ta’ Diċembru 2019, il-Kunsill talab lill-Ungerija tieħu l-miżuri meħtieġa biex tiżgura li r-rata nominali ta’ tkabbir tal-infiq pubbliku primarju nett ma taqbiżx 4,7 % fl-2020, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,75 % tal-PDG fl-2020. Fuq il-bażi tal-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni u fid-dawl tal-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali għall-2020, li tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju, l-Ungerija tista’ titqies li ħadet azzjoni effettiva b’reazzjoni għar-Rakkomandazzjoni tal-5 ta’ Diċembru 2019.

| (17) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Ungerija qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx. |
| --- | --- |

(17)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Ungerija qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

| (18) | Il-Gvern iddikjara sitwazzjoni ta’ periklu fil-11 ta’ Marzu 2020. Fit-12 ta’ Marzu, il-fruntieri ngħalqu għall-vjaġġaturi, ħlief għaċ-ċittadini li jirritornaw u r-residenti taż-Żona Ekonomika Ewropea kif ukoll il-ħaddiema transfruntiera. It-tranżitu tal-merkanzija baqa’ permess. Fis-16 ta’ Marzu 2020 ngħalqu l-faċilitajiet tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal, l-iskejjel u l-universitajiet u t-tagħlim beda jingħata online. Mis-17 ta’ Marzu 2020, il-ħwienet mhux essenzjali ġew obbligati jagħlqu fit-3pm u r-ristoranti setgħu jibqgħu miftuħa biss għal servizz ta’ takeaway. Fit-28 ta’ Marzu 2020 ġie introdott limitu parzjali fuq il-ħin, jiġifieri n-nies setgħu joħorġu miż-żona ta’ residenza tagħhom għal raġunijiet debitament iġġustifikati, u jżommu distanza minn nies oħra. Qabel it-tifqigħa tal-COVID-19, l-ekonomija tal-Ungerija kienet sejra lejn tnaqqis gradwali wara diversi snin ta’ tkabbir eċċezzjonali. Fl-2019 il-PDG reali għola b’4,9 %. Wara t-tifqigħa tal-virus, il-miżuri ta’ konteniment ġew implimentati relattivament malajr, u sa issa n-numri uffiċjali tal-każijiet kienu limitati. Madankollu, ir-riċessjoni dinjija hija mistennija li tolqot l-esportazzjonijiet b’mod partikolarment qawwi minħabba r-rwol dominanti tal-industriji ċikliċi ħafna, bħall-industrija awtomobilistika. Huwa mistenni wkoll li tolqot is-servizzi tat-turiżmu u tat-trasport, li huma affettwati mir-restrizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar. Kumplessivament, f’Marzu għandha tibda riċessjoni qawwija, imbagħad għandu jkun hemm irkupru ekonomiku gradwali mit-tieni nofs tas-sena billi huwa preżunt li l-miżuri ta’ konteniment gradwalment jitneħħew. Il-qgħad jista’ jogħla b’mod rapidu minħabba l-flessibbiltà tas-suq tax-xogħol. Il-prestazzjoni ekonomika fl-2020 se tkun tiddependi fuq it-tul tal-perjodu ta’ konfinament kif ukoll fuq ir-reazzjoni tal-politika ekonomika. It-tbassir tar-Rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni jagħmel projezzjoni ta’ tnaqqis ta’ 7 % tal-PDG reali fl-2020, segwit minn irkupru ta’ 6 % fl-2021. |
| --- | --- |

(18)

Il-Gvern iddikjara sitwazzjoni ta’ periklu fil-11 ta’ Marzu 2020. Fit-12 ta’ Marzu, il-fruntieri ngħalqu għall-vjaġġaturi, ħlief għaċ-ċittadini li jirritornaw u r-residenti taż-Żona Ekonomika Ewropea kif ukoll il-ħaddiema transfruntiera. It-tranżitu tal-merkanzija baqa’ permess. Fis-16 ta’ Marzu 2020 ngħalqu l-faċilitajiet tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal, l-iskejjel u l-universitajiet u t-tagħlim beda jingħata online. Mis-17 ta’ Marzu 2020, il-ħwienet mhux essenzjali ġew obbligati jagħlqu fit-3pm u r-ristoranti setgħu jibqgħu miftuħa biss għal servizz ta’ takeaway. Fit-28 ta’ Marzu 2020 ġie introdott limitu parzjali fuq il-ħin, jiġifieri n-nies setgħu joħorġu miż-żona ta’ residenza tagħhom għal raġunijiet debitament iġġustifikati, u jżommu distanza minn nies oħra. Qabel it-tifqigħa tal-COVID-19, l-ekonomija tal-Ungerija kienet sejra lejn tnaqqis gradwali wara diversi snin ta’ tkabbir eċċezzjonali. Fl-2019 il-PDG reali għola b’4,9 %. Wara t-tifqigħa tal-virus, il-miżuri ta’ konteniment ġew implimentati relattivament malajr, u sa issa n-numri uffiċjali tal-każijiet kienu limitati. Madankollu, ir-riċessjoni dinjija hija mistennija li tolqot l-esportazzjonijiet b’mod partikolarment qawwi minħabba r-rwol dominanti tal-industriji ċikliċi ħafna, bħall-industrija awtomobilistika. Huwa mistenni wkoll li tolqot is-servizzi tat-turiżmu u tat-trasport, li huma affettwati mir-restrizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar. Kumplessivament, f’Marzu għandha tibda riċessjoni qawwija, imbagħad għandu jkun hemm irkupru ekonomiku gradwali mit-tieni nofs tas-sena billi huwa preżunt li l-miżuri ta’ konteniment gradwalment jitneħħew. Il-qgħad jista’ jogħla b’mod rapidu minħabba l-flessibbiltà tas-suq tax-xogħol. Il-prestazzjoni ekonomika fl-2020 se tkun tiddependi fuq it-tul tal-perjodu ta’ konfinament kif ukoll fuq ir-reazzjoni tal-politika ekonomika. It-tbassir tar-Rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni jagħmel projezzjoni ta’ tnaqqis ta’ 7 % tal-PDG reali fl-2020, segwit minn irkupru ta’ 6 % fl-2021.

| (19) | Il-Gvern ħabbar diversi mewġiet ta’ miżuri minn nofs Marzu biex itaffi l-impatt ekonomiku u soċjali tal-kriżi tal-COVID-19. Il-bank ċentrali adotta miżuri biex jipprovdi likwidità lis-settur finanzjarju. Miżuri oħra li jtejbu l-likwidità għall-unitajiet domestiċi u n-negozji jinkludu: (a) moratorju fuq il-pagamenti sal-31 ta’ Diċembru 2020 għal self u kuntratti ta’ self finanzjarju għall-kumpaniji u l-unitajiet domestiċi; u (b) limitu massimu tar-rata tal-imgħax fuq il-krediti tal-konsumatur. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Aktar miżuri, li l-parti l-kbira minnhom huma mmirati għas-setturi l-aktar milquta mill-kriżi, bħat-turiżmu u s-servizzi, jinkludu tnaqqis u eżenzjonijiet temporanji mit-taxxi, sussidji fuq l-investiment, żvilupp tal-infrastruttura, self sussidjat u garantit, u programmi ta’ kapital. Sabiex jippreserva l-impjiegi, il-Gvern nieda żewġ tipi ta’miżuri għas-suq tax-xogħol. L-iskema ta’ xogħol għal żmien qasir tkopri sa 70 % tal-pagi mitlufa għal tliet xhur b’ċerti kundizzjonijiet, u sussidju speċifiku għall-paga huwa mmirat għall-persunal tar-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż). Il-Gvern mexxa ’l quddiem bi tliet xhur tnaqqis li kien ippjanat minn qabel fil-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u ħabbar żieda ta’ darba fil-pagi fis-settur tal-kura tas-saħħa. Kumplessivament, filwaqt li l-miżuri fiskali għandhom l-għan li jappoġġaw lin-negozji u jippreservaw l-impjiegi, il-kamp ta’ applikazzjoni u l-kopertura tagħhom għadhom limitati meta mqabbla ma’ dawk li ttieħdu mill-biċċa l-kbira tal-Istati Membri l-oħrajn. Barra minn hekk, huma ppjanati li jkunu ffinanzjati permezz ta’ riallokazzjonijiet fil-kapitoli tal-baġit u taxxi li għadhom kif ġew mgħollija, u għaldaqstant huma mistennija li jkollhom effett limitat minn perspettiva ta’ stabbilizzazzjoni makroekonomika. |
| --- | --- |

(19)

Il-Gvern ħabbar diversi mewġiet ta’ miżuri minn nofs Marzu biex itaffi l-impatt ekonomiku u soċjali tal-kriżi tal-COVID-19. Il-bank ċentrali adotta miżuri biex jipprovdi likwidità lis-settur finanzjarju. Miżuri oħra li jtejbu l-likwidità għall-unitajiet domestiċi u n-negozji jinkludu: (a) moratorju fuq il-pagamenti sal-31 ta’ Diċembru 2020 għal self u kuntratti ta’ self finanzjarju għall-kumpaniji u l-unitajiet domestiċi; u (b) limitu massimu tar-rata tal-imgħax fuq il-krediti tal-konsumatur. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Aktar miżuri, li l-parti l-kbira minnhom huma mmirati għas-setturi l-aktar milquta mill-kriżi, bħat-turiżmu u s-servizzi, jinkludu tnaqqis u eżenzjonijiet temporanji mit-taxxi, sussidji fuq l-investiment, żvilupp tal-infrastruttura, self sussidjat u garantit, u programmi ta’ kapital. Sabiex jippreserva l-impjiegi, il-Gvern nieda żewġ tipi ta’miżuri għas-suq tax-xogħol. L-iskema ta’ xogħol għal żmien qasir tkopri sa 70 % tal-pagi mitlufa għal tliet xhur b’ċerti kundizzjonijiet, u sussidju speċifiku għall-paga huwa mmirat għall-persunal tar-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż). Il-Gvern mexxa ’l quddiem bi tliet xhur tnaqqis li kien ippjanat minn qabel fil-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u ħabbar żieda ta’ darba fil-pagi fis-settur tal-kura tas-saħħa. Kumplessivament, filwaqt li l-miżuri fiskali għandhom l-għan li jappoġġaw lin-negozji u jippreservaw l-impjiegi, il-kamp ta’ applikazzjoni u l-kopertura tagħhom għadhom limitati meta mqabbla ma’ dawk li ttieħdu mill-biċċa l-kbira tal-Istati Membri l-oħrajn. Barra minn hekk, huma ppjanati li jkunu ffinanzjati permezz ta’ riallokazzjonijiet fil-kapitoli tal-baġit u taxxi li għadhom kif ġew mgħollija, u għaldaqstant huma mistennija li jkollhom effett limitat minn perspettiva ta’ stabbilizzazzjoni makroekonomika.

| (20) | Diversi aspetti tar-riżultati fil-qasam tas-saħħa għadhom agħar minn dawk fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri, u dan jirrifletti b’mod partikolari l-prevalenza għolja tal-fatturi ta’ riskju fil-popolazzjoni u l-effettività limitata tal-għoti tal-kura tas-saħħa. Is-sehem pubbliku tal-infiq fuq is-saħħa fl-Ungerija kien aktar baxx b’mod konsiderevoli mill-medja tal-Unjoni. Filwaqt li l-ħtiġijiet mediċi mhux issodisfati huma baxxi, l-għadd ta’ Ungeriżi li jiddependu fuq infiq mill-but huwa ogħla mill-medja tal-Unjoni, u dawn il-persuni qed jiġu dejjem aktar imbuttati biex jirrikorru għal servizzi tas-saħħa privati. Dan jiggrava r-riskji ta’ tbatija finanzjarja għall-unitajiet domestiċi Ungeriżi, b’riperkussjonijiet għall-ekwità soċjali u r-riżultati fil-qasam tas-saħħa. Jenħtieġu investiment addizzjonali u riformi komprensivi biex jiġi razzjonalizzat l-użu tar-riżorsi fis-sistema tas-saħħa, jitnaqqsu l-inugwaljanzi fl-aċċess u tiżdied il-kwalità tal-kura. Is-servizzi preventivi u tal-kura primarja mhumiex iffinanzjati biżżejjed, u l-potenzjal tagħhom biex itejbu l-kwalità, l-aċċessibbiltà u l-kosteffettività tas-sistema tas-saħħa għadu ma ġiex sfruttat biżżejjed. Għalkemm l-awtoritajiet bdew jaħdmu biex itaffu n-nuqqas konsiderevoli tal-ħaddiema tas-saħħa fl-Ungerija, l-inugwaljanzi reġjonali fid-distribuzzjoni tal-persunal tas-saħħa għadu jfixkel l-aċċess għall-kura f’ċerti żoni u xi gruppi vulnerabbli, bħar-Rom marġinalizzati, iżda anki nies b’diżabilitajiet, iħabbtu wiċċhom ma’ ostakli partikolari. Fir-rigward tax-xokk għad-domanda għas-sistemi tas-saħħa ġġenerata mill-pandemija tal-COVID-19, tenħtieġ azzjoni rapida biex jibdew jiġu indirizzati dawn l-isfidi strutturali u tiżdied ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa tal-Ungerija. |
| --- | --- |

(20)

Diversi aspetti tar-riżultati fil-qasam tas-saħħa għadhom agħar minn dawk fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri, u dan jirrifletti b’mod partikolari l-prevalenza għolja tal-fatturi ta’ riskju fil-popolazzjoni u l-effettività limitata tal-għoti tal-kura tas-saħħa. Is-sehem pubbliku tal-infiq fuq is-saħħa fl-Ungerija kien aktar baxx b’mod konsiderevoli mill-medja tal-Unjoni. Filwaqt li l-ħtiġijiet mediċi mhux issodisfati huma baxxi, l-għadd ta’ Ungeriżi li jiddependu fuq infiq mill-but huwa ogħla mill-medja tal-Unjoni, u dawn il-persuni qed jiġu dejjem aktar imbuttati biex jirrikorru għal servizzi tas-saħħa privati. Dan jiggrava r-riskji ta’ tbatija finanzjarja għall-unitajiet domestiċi Ungeriżi, b’riperkussjonijiet għall-ekwità soċjali u r-riżultati fil-qasam tas-saħħa. Jenħtieġu investiment addizzjonali u riformi komprensivi biex jiġi razzjonalizzat l-użu tar-riżorsi fis-sistema tas-saħħa, jitnaqqsu l-inugwaljanzi fl-aċċess u tiżdied il-kwalità tal-kura. Is-servizzi preventivi u tal-kura primarja mhumiex iffinanzjati biżżejjed, u l-potenzjal tagħhom biex itejbu l-kwalità, l-aċċessibbiltà u l-kosteffettività tas-sistema tas-saħħa għadu ma ġiex sfruttat biżżejjed. Għalkemm l-awtoritajiet bdew jaħdmu biex itaffu n-nuqqas konsiderevoli tal-ħaddiema tas-saħħa fl-Ungerija, l-inugwaljanzi reġjonali fid-distribuzzjoni tal-persunal tas-saħħa għadu jfixkel l-aċċess għall-kura f’ċerti żoni u xi gruppi vulnerabbli, bħar-Rom marġinalizzati, iżda anki nies b’diżabilitajiet, iħabbtu wiċċhom ma’ ostakli partikolari. Fir-rigward tax-xokk għad-domanda għas-sistemi tas-saħħa ġġenerata mill-pandemija tal-COVID-19, tenħtieġ azzjoni rapida biex jibdew jiġu indirizzati dawn l-isfidi strutturali u tiżdied ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa tal-Ungerija.

| (21) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tat-tifqigħa jistgħu jkunu sinifikanti u għadu jrid jiġi vvalutat l-impatt tad-digriet tal-Gvern tat-18 ta’ Marzu 2020 li jippermetti derogi miftiehma bilateralment mill-Kodiċi tax-Xogħol. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni, il-qgħad huwa mistenni li jogħla għal 7,0 % fl-2020 u jirkupra għal 6,1 % fl-2021. Is-setturi li ntlaqtu b’mod eċċessiv mill-kriżi jammontaw għal sehem kbir mill-ekonomija Ungeriża, u jimpjegaw ħaddiema b’ħiliet minn livell baxx għal dak medju b’kuntratti ta’ xogħol flessibbli ħafna. Sal-bidu tal-2020, ir-rata ta’ impjiegi kumplessivament kompliet titjieb fost espansjoni ekonomika qawwija, iżda dan ma kienx ta’ benefiċċju bl-istess mod għall-gruppi kollha. Id-diskrepanza fl-impjiegi bejn il-gruppi tal-ħiliet u bejn l-irġiel u n-nisa baqgħu kbar meta mqabbla mal-medja tal-Unjoni, u d-diskrepanza fl-impjiegi bejn in-nisa u l-irġiel hija dovuta parzjalment għall-provvista limitata ta’ kura tat-tfal ta’ kwalità. Għalkemm ċkienet, l-iskema ta’ xogħlijiet pubbliċi, li ma kinitx effettiva biex twassal lill-parteċipanti għall-impjiegi fis-suq tax-xogħol primarju, għadha mdaqqsa. Hemm lok biex jissaħħu politiki oħra biex nies qiegħda jew inattivi jiġu megħjuna b’mod effettiv biex isibu xogħol jew jaċċessaw taħriġ biex itejbu l-miri tagħhom. It-tul ta’ żmien tal-benefiċċji tal-qgħad huwa l-iqsar fl-Unjoni, b’massimu ta’ tliet xhur, li anki f’kundizzjonijiet ekonomiċi favorevoli kien ferm inqas miż-żmien medju meħtieġ biex persuna ssib impjieg. F’konformità mal-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, l-iskemi u l-miżuri ta’ protezzjoni soċjali jridu jipproteġu lil dawk li jinsabu f’riskju li jitilfu l-impjieg tagħhom, kif ukoll lill-ħaddiema għal rashom u lil dawk qiegħda. L-iskemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar, fejn l-impjegati jirċievu appoġġ għall-introjtu mill-Istat għas-sigħat li ma jaħdmux, huma mod tajjeb kif jiġu protetti l-impjiegi. Matul il-pandemija, l-iskemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar huma effiċjenti l-aktar jekk l-amministrazzjoni tagħhom tkun sempliċi u rapida, u l-eliġibbiltà ma tkunx ristretta għal ċerti setturi jew tipi ta’ negozji. |
| --- | --- |

(21)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tat-tifqigħa jistgħu jkunu sinifikanti u għadu jrid jiġi vvalutat l-impatt tad-digriet tal-Gvern tat-18 ta’ Marzu 2020 li jippermetti derogi miftiehma bilateralment mill-Kodiċi tax-Xogħol. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni, il-qgħad huwa mistenni li jogħla għal 7,0 % fl-2020 u jirkupra għal 6,1 % fl-2021. Is-setturi li ntlaqtu b’mod eċċessiv mill-kriżi jammontaw għal sehem kbir mill-ekonomija Ungeriża, u jimpjegaw ħaddiema b’ħiliet minn livell baxx għal dak medju b’kuntratti ta’ xogħol flessibbli ħafna. Sal-bidu tal-2020, ir-rata ta’ impjiegi kumplessivament kompliet titjieb fost espansjoni ekonomika qawwija, iżda dan ma kienx ta’ benefiċċju bl-istess mod għall-gruppi kollha. Id-diskrepanza fl-impjiegi bejn il-gruppi tal-ħiliet u bejn l-irġiel u n-nisa baqgħu kbar meta mqabbla mal-medja tal-Unjoni, u d-diskrepanza fl-impjiegi bejn in-nisa u l-irġiel hija dovuta parzjalment għall-provvista limitata ta’ kura tat-tfal ta’ kwalità. Għalkemm ċkienet, l-iskema ta’ xogħlijiet pubbliċi, li ma kinitx effettiva biex twassal lill-parteċipanti għall-impjiegi fis-suq tax-xogħol primarju, għadha mdaqqsa. Hemm lok biex jissaħħu politiki oħra biex nies qiegħda jew inattivi jiġu megħjuna b’mod effettiv biex isibu xogħol jew jaċċessaw taħriġ biex itejbu l-miri tagħhom. It-tul ta’ żmien tal-benefiċċji tal-qgħad huwa l-iqsar fl-Unjoni, b’massimu ta’ tliet xhur, li anki f’kundizzjonijiet ekonomiċi favorevoli kien ferm inqas miż-żmien medju meħtieġ biex persuna ssib impjieg. F’konformità mal-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, l-iskemi u l-miżuri ta’ protezzjoni soċjali jridu jipproteġu lil dawk li jinsabu f’riskju li jitilfu l-impjieg tagħhom, kif ukoll lill-ħaddiema għal rashom u lil dawk qiegħda. L-iskemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar, fejn l-impjegati jirċievu appoġġ għall-introjtu mill-Istat għas-sigħat li ma jaħdmux, huma mod tajjeb kif jiġu protetti l-impjiegi. Matul il-pandemija, l-iskemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar huma effiċjenti l-aktar jekk l-amministrazzjoni tagħhom tkun sempliċi u rapida, u l-eliġibbiltà ma tkunx ristretta għal ċerti setturi jew tipi ta’ negozji.

| (22) | Filwaqt li s-sitwazzjoni kumplessiva tal-faqar fl-Ungerija tjiebet qabel il-kriżi, din ix-xejra tista’ tmur lura b’mod rapidu matul it-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku. L-inugwaljanzi fl-introjtu żdiedu matul dan l-aħħar deċennju, parzjalment minħabba bidliet fis-sistema tat-taxxa u tal-benefiċċji. Anki qabel it-tifqigħa tal-COVID-19, kemm id-deprivazzjoni materjali estrema kif ukoll id-deprivazzjoni materjali u soċjali kienu għoljin, b’mod partikolari fost l-unitajiet domestiċi b’diversi tfal u fost il-popolazzjoni tar-Rom. In-nuqqas ta’ appartamenti muniċipali għall-kiri soċjali u n-nuqqas ta’ appoġġ finanzjarju għall-kerrejja jfixklu l-mobbiltà. Il-benefiċċju tal-introjtu minimu għadu ma nbidilx b’mod nominali mill-2012 u huwa wieħed mill-aktar baxxi fl-Unjoni. Il-pandemija hija mistennija li tolqot l-aktar lill-gruppi vulnerabbli li ma għandhomx aċċess għall-kura u għas-servizzi essenzjali u li jgħixu f’unitajiet domestiċi ffullati wisq. Se jkunu meħtieġa miżuri li jrawmu l-attivazzjoni u l-integrazzjoni ta’ dawn il-gruppi fis-suq tax-xogħol meta l-ekonomiji jirkupraw. Anke qabel il-kriżi, l-eżiti tal-edukazzjoni diġà kienu aktar baxxi mill-medja tal-Unjoni u kienu influwenzati b’mod qawwi mill-isfond soċjoekonomiku tal-istudenti. Ir-rati tat-tluq bikri mill-iskola kienu għoljin, b’mod partikolari fost l-istudenti Rom. Il-parteċipazzjoni baxxa tal-gruppi vulnerabbli f’edukazzjoni ta’ kwalità hija opportunità mitlufa biex jinbnew il-kapital uman u l-koeżjoni soċjali. Is-salarju tal-għalliema huwa wieħed mill-aktar baxxi fl-Unjoni. L-għadd baxx ta’ studenti li jipparteċipaw fl-edukazzjoni għolja mhuwiex konformi mad-domanda qawwija għal ħaddiema b’livell għoli ta’ ħiliet. Il-bidla mhux mistennija għat-tagħlim mill-bogħod aktarx se tkompli żżid l-inugwaljanzi. L-evidenza mit-testijiet ta’ kompetenza nazzjonali annwali turi li huwa diffiċli li jintlaħqu ħafna studenti permezz tal-edukazzjoni diġitali minħabba n-nuqqas ta’ għodod diġitali. L-istudenti minn ambjenti żvantaġġati jesperjenzaw ukoll l-effetti negattivi tat-tagħlim mill-bogħod minħabba unitajiet domestiċi ffullati wisq u l-livell baxx ta’ edukazzjoni tal-ġenituri. L-investimenti riċenti u li għaddejjin fid-diġitalizzazzjoni tal-edukazzjoni huma importanti u jeħtieġ li jitkomplew. |
| --- | --- |

(22)

Filwaqt li s-sitwazzjoni kumplessiva tal-faqar fl-Ungerija tjiebet qabel il-kriżi, din ix-xejra tista’ tmur lura b’mod rapidu matul it-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku. L-inugwaljanzi fl-introjtu żdiedu matul dan l-aħħar deċennju, parzjalment minħabba bidliet fis-sistema tat-taxxa u tal-benefiċċji. Anki qabel it-tifqigħa tal-COVID-19, kemm id-deprivazzjoni materjali estrema kif ukoll id-deprivazzjoni materjali u soċjali kienu għoljin, b’mod partikolari fost l-unitajiet domestiċi b’diversi tfal u fost il-popolazzjoni tar-Rom. In-nuqqas ta’ appartamenti muniċipali għall-kiri soċjali u n-nuqqas ta’ appoġġ finanzjarju għall-kerrejja jfixklu l-mobbiltà. Il-benefiċċju tal-introjtu minimu għadu ma nbidilx b’mod nominali mill-2012 u huwa wieħed mill-aktar baxxi fl-Unjoni. Il-pandemija hija mistennija li tolqot l-aktar lill-gruppi vulnerabbli li ma għandhomx aċċess għall-kura u għas-servizzi essenzjali u li jgħixu f’unitajiet domestiċi ffullati wisq. Se jkunu meħtieġa miżuri li jrawmu l-attivazzjoni u l-integrazzjoni ta’ dawn il-gruppi fis-suq tax-xogħol meta l-ekonomiji jirkupraw. Anke qabel il-kriżi, l-eżiti tal-edukazzjoni diġà kienu aktar baxxi mill-medja tal-Unjoni u kienu influwenzati b’mod qawwi mill-isfond soċjoekonomiku tal-istudenti. Ir-rati tat-tluq bikri mill-iskola kienu għoljin, b’mod partikolari fost l-istudenti Rom. Il-parteċipazzjoni baxxa tal-gruppi vulnerabbli f’edukazzjoni ta’ kwalità hija opportunità mitlufa biex jinbnew il-kapital uman u l-koeżjoni soċjali. Is-salarju tal-għalliema huwa wieħed mill-aktar baxxi fl-Unjoni. L-għadd baxx ta’ studenti li jipparteċipaw fl-edukazzjoni għolja mhuwiex konformi mad-domanda qawwija għal ħaddiema b’livell għoli ta’ ħiliet. Il-bidla mhux mistennija għat-tagħlim mill-bogħod aktarx se tkompli żżid l-inugwaljanzi. L-evidenza mit-testijiet ta’ kompetenza nazzjonali annwali turi li huwa diffiċli li jintlaħqu ħafna studenti permezz tal-edukazzjoni diġitali minħabba n-nuqqas ta’ għodod diġitali. L-istudenti minn ambjenti żvantaġġati jesperjenzaw ukoll l-effetti negattivi tat-tagħlim mill-bogħod minħabba unitajiet domestiċi ffullati wisq u l-livell baxx ta’ edukazzjoni tal-ġenituri. L-investimenti riċenti u li għaddejjin fid-diġitalizzazzjoni tal-edukazzjoni huma importanti u jeħtieġ li jitkomplew.

| (23) | Fil-kuntest tal-kriżi tal-COVID-19, huwa importanti b’mod partikolari li jiġi żgurat il-funzjonament tal-infrastruttura kritika u ċ-ċirkolazzjoni libera tal-oġġetti fis-Suq Uniku u li jiġi ssorveljat u żgurat il-funzjonament tajjeb tal-ktajjen ta’ provvista b’kooperazzjoni mal-pajjiżi ġirien. L-Ungerija għandha ekonomija żgħira miftuħa bi trasport transfruntier intensiv ta’ merkanzija. Barra minn hekk, ħafna Ungeriżi jaħdmu barra mill-pajjiż u jivvjaġġaw kull ġimgħa. L-Ungerija jista’ jkollha bżonn ukoll ħaddiema staġonali fl-agrikoltura li jaħdmu bejn il-fruntieri. Ir-restrizzjonijiet li attwalment huma imposti fuq l-ivvjaġġar jistgħu jdewmu ċ-ċirkolazzjoni tal-oġġetti u tal-ħaddiema iżda jistgħu jittaffew billi jiġu pprovduti korsiji ħodor mal-fruntieri. |
| --- | --- |

(23)

Fil-kuntest tal-kriżi tal-COVID-19, huwa importanti b’mod partikolari li jiġi żgurat il-funzjonament tal-infrastruttura kritika u ċ-ċirkolazzjoni libera tal-oġġetti fis-Suq Uniku u li jiġi ssorveljat u żgurat il-funzjonament tajjeb tal-ktajjen ta’ provvista b’kooperazzjoni mal-pajjiżi ġirien. L-Ungerija għandha ekonomija żgħira miftuħa bi trasport transfruntier intensiv ta’ merkanzija. Barra minn hekk, ħafna Ungeriżi jaħdmu barra mill-pajjiż u jivvjaġġaw kull ġimgħa. L-Ungerija jista’ jkollha bżonn ukoll ħaddiema staġonali fl-agrikoltura li jaħdmu bejn il-fruntieri. Ir-restrizzjonijiet li attwalment huma imposti fuq l-ivvjaġġar jistgħu jdewmu ċ-ċirkolazzjoni tal-oġġetti u tal-ħaddiema iżda jistgħu jittaffew billi jiġu pprovduti korsiji ħodor mal-fruntieri.

| (24) | Fost is-servizzi, il-bejgħ bl-imnut huwa wieħed mis-setturi l-aktar affettwati minħabba l-miżuri li żammew lil ħafna negozji għalkollox milli jiffunzjonaw jew li llimitaw l-operazzjonijiet tagħhom b’mod sinifikanti. Il-flessibbiltà regolatorja tgħin lill-bejgħ bl-imnut jirpilja wara l-COVID-19. L-Ungerija għandha l-ogħla numru ta’ professjonijiet regolati fl-Unjoni. Is-servizzi professjonali se jkollhom rwol importanti fl-iffaċilitar tal-ħruġ mill-kriżi u fl-irkupru warajha. Għaldaqstant, l-iżgurar ta’ aċċess bla xkiel għall-professjonijiet u l-eżerċizzju tagħhom, permezz ta’ simplifikazzjoni tal-oqfsa regolatorji tagħhom u proċeduri amministrattivi relatati, huwa ta’ importanza kruċjali, speċjalment għall-impriżi żgħar u medji (SMEs) u għall-mikroimpriżi, fosthom il-prattikanti waħidhom, li ntlaqtu b’mod partikolari mill-kriżi. L-appoġġ ta’ likwidità għan-negozji permezz ta’ self u garanziji, b’enfasi fuq l-SMEs, huwa ta’ importanza kruċjali, u d-distribuzzjoni tal-appoġġ ta’ likwidità lid-ditti trid tkun implimentata b’mod effettiv u rapidu mill-intermedjarji. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Il-fluss tal-flus tal-SMEs jista’ jittejjeb ukoll billi jiġu permessi pagamenti differiti ta’ taxxi u kontribuzzjonijiet soċjali u jitħaffew il-pagamenti kuntrattwali mill-awtoritajiet pubbliċi. Negozji ġodda li għadhom kemm bdew u dawk li qed jespandu jeħtieġu appoġġ speċifiku, pereżempju inċentivi għal fondi ta’ kapital ta’ riskju biex jiżdiedu l-investimenti tagħhom f’dawn id-ditti. Dawn il-miżuri ta’ appoġġ se jgħinu wkoll biex jiġi evitat bejgħ bl-għaġla ta’ ditti Ewropej strateġikament importanti. |
| --- | --- |

(24)

Fost is-servizzi, il-bejgħ bl-imnut huwa wieħed mis-setturi l-aktar affettwati minħabba l-miżuri li żammew lil ħafna negozji għalkollox milli jiffunzjonaw jew li llimitaw l-operazzjonijiet tagħhom b’mod sinifikanti. Il-flessibbiltà regolatorja tgħin lill-bejgħ bl-imnut jirpilja wara l-COVID-19. L-Ungerija għandha l-ogħla numru ta’ professjonijiet regolati fl-Unjoni. Is-servizzi professjonali se jkollhom rwol importanti fl-iffaċilitar tal-ħruġ mill-kriżi u fl-irkupru warajha. Għaldaqstant, l-iżgurar ta’ aċċess bla xkiel għall-professjonijiet u l-eżerċizzju tagħhom, permezz ta’ simplifikazzjoni tal-oqfsa regolatorji tagħhom u proċeduri amministrattivi relatati, huwa ta’ importanza kruċjali, speċjalment għall-impriżi żgħar u medji (SMEs) u għall-mikroimpriżi, fosthom il-prattikanti waħidhom, li ntlaqtu b’mod partikolari mill-kriżi. L-appoġġ ta’ likwidità għan-negozji permezz ta’ self u garanziji, b’enfasi fuq l-SMEs, huwa ta’ importanza kruċjali, u d-distribuzzjoni tal-appoġġ ta’ likwidità lid-ditti trid tkun implimentata b’mod effettiv u rapidu mill-intermedjarji. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Il-fluss tal-flus tal-SMEs jista’ jittejjeb ukoll billi jiġu permessi pagamenti differiti ta’ taxxi u kontribuzzjonijiet soċjali u jitħaffew il-pagamenti kuntrattwali mill-awtoritajiet pubbliċi. Negozji ġodda li għadhom kemm bdew u dawk li qed jespandu jeħtieġu appoġġ speċifiku, pereżempju inċentivi għal fondi ta’ kapital ta’ riskju biex jiżdiedu l-investimenti tagħhom f’dawn id-ditti. Dawn il-miżuri ta’ appoġġ se jgħinu wkoll biex jiġi evitat bejgħ bl-għaġla ta’ ditti Ewropej strateġikament importanti.

| (25) | Ir-riċerka u l-innovazzjoni huma fattur kritiku għat-tkabbir u l-kompetittività fit-tul. L-Ungerija hija meqjusa bħala innovatur moderat. In-nuqqas ta’ ħaddiema b’livell għoli ta’ ħiliet huwa ta’ xkiel kbir għall-innovazzjoni. L-infiq fir-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż) qiegħed jiżdied bil-mod u ngħata spinta prinċipalment mis-settur tan-negozji, li jibbenefika mill-akbar appoġġ pubbliku fl-Unjoni. Madankollu, l-infiq fir-R&Ż fis-settur pubbliku naqas matul dan l-aħħar deċennju. L-investiment fl-SMEs innovattivi, kif ukoll it-tisħiħ tal-kooperazzjoni bejn in-negozji, ir-riċerka, l-akkademja u s-settur pubbliku, iżidu l-kapaċità tar-riċerka u l-innovazzjoni tal-pajjiż li titlob il-kriżi tal-COVID-19. Għall-irkupru jenħtieġu investimenti fir-riċerka u l-innovazzjoni pubbliċi, u ambjent tar-riċerka li jagħti appoġġ. |
| --- | --- |

(25)

Ir-riċerka u l-innovazzjoni huma fattur kritiku għat-tkabbir u l-kompetittività fit-tul. L-Ungerija hija meqjusa bħala innovatur moderat. In-nuqqas ta’ ħaddiema b’livell għoli ta’ ħiliet huwa ta’ xkiel kbir għall-innovazzjoni. L-infiq fir-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż) qiegħed jiżdied bil-mod u ngħata spinta prinċipalment mis-settur tan-negozji, li jibbenefika mill-akbar appoġġ pubbliku fl-Unjoni. Madankollu, l-infiq fir-R&Ż fis-settur pubbliku naqas matul dan l-aħħar deċennju. L-investiment fl-SMEs innovattivi, kif ukoll it-tisħiħ tal-kooperazzjoni bejn in-negozji, ir-riċerka, l-akkademja u s-settur pubbliku, iżidu l-kapaċità tar-riċerka u l-innovazzjoni tal-pajjiż li titlob il-kriżi tal-COVID-19. Għall-irkupru jenħtieġu investimenti fir-riċerka u l-innovazzjoni pubbliċi, u ambjent tar-riċerka li jagħti appoġġ.

| (26) | Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu ffinanzjati b’mod aktar qawwi fil-bidu, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Il-Pjan Nazzjonali tal-Ungerija għall-Enerġija u l-Klima jidentifika l-investiment meħtieġ biex tiġi indirizzata t-tranżizzjoni għall-klima u l-enerġija. Flimkien mal-investiment fid-diġitalizzazzjoni u t-tranżizzjoni ekoloġika, dawn se jagħmlu l-ekonomija Ungeriża aktar sostenibbli u reżiljenti ladarba l-pajjiż jirkupra mill-kriżi. Attwalment, l-effiċjenza enerġetika fis-settur residenzjali hija baxxa, u dan jikkontribwixxi wkoll għat-tniġġis tal-arja. Il-ksur persistenti tal-istandards tal-kwalità tal-arja għandu riperkussjonijiet serji fuq is-saħħa u l-ambjent. Is-sorsi ewlenin tat-tniġġis tal-arja jinkludu l-kombustjoni residenzjali ta’ fjuwil solidu, l-emissjonijiet mill-agrikoltura u mit-trasport. Huwa biss 1 % mill-konsum gross domestiku tal-enerġija li huwa kopert minn sorsi rinnovabbli b’livell baxx ta’ karbonju, u l-bijomassa li tniġġes ħafna tikkontribwixxi għal madwar 10 %. Minn bażi baxxa, l-installazzjonijiet solari bdew jiżdiedu b’mod rapidu. Skont il-Pjan Nazzjonali tagħha għall-Enerġija u l-Klima u n-newtralità klimatika fit-tul, l-Ungerija beħsiebha tiddependi aktar fuq sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, partikolarment l-enerġija solari. Fis-sitwazzjoni ekonomika attwali, il-politika dwar l-enerġija tista’ tiġġenera tkabbir ekoloġiku u tista’ tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku. Il-konġestjoni fit-toroq kienet sfida li kienet qed tikber sat-tifqigħa tal-pandemija tal-COVID-19, u dan iħalli impatti ekonomiċi negattivi u żieda fl-emissjonijiet ta’ gassijiet serra u fit-tniġġis tal-arja. Opportunitajiet aktar mifruxa ta’ telexogħol u sistemi aktar attraenti ta’ trasport pubbliku jgħinu wkoll biex jittaffa l-impatt ambjentali tat-trasport. L-ekonomija ċirkolari għadha f’fażi inizjali, ir-riċiklaġġ tal-iskart muniċipali huwa sottożviluppat u l-istrumenti ekonomiċi ma jipprovdux biżżejjed inċentivi. Ir-rimi fil-landfills għadu l-metodu predominanti tal-immaniġġar tal-iskart. Il-kwalità u l-provvista tal-ilma għadhom ta’ tħassib. Il-ħiliet diġitali tal-Ungeriżi u l-użu tat-teknoloġiji diġitali mid-ditti u mis-servizzi pubbliċi għadhom taħt il-medja tal-Unjoni. Jenħtieġ li jkomplu jsiru sforzi biex iċ-ċittadini u n-negozji jiġu offruti servizzi pubbliċi diġitali effiċjenti. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Ungerija tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti li l-Ungerija tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(26)

Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu ffinanzjati b’mod aktar qawwi fil-bidu, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Il-Pjan Nazzjonali tal-Ungerija għall-Enerġija u l-Klima jidentifika l-investiment meħtieġ biex tiġi indirizzata t-tranżizzjoni għall-klima u l-enerġija. Flimkien mal-investiment fid-diġitalizzazzjoni u t-tranżizzjoni ekoloġika, dawn se jagħmlu l-ekonomija Ungeriża aktar sostenibbli u reżiljenti ladarba l-pajjiż jirkupra mill-kriżi. Attwalment, l-effiċjenza enerġetika fis-settur residenzjali hija baxxa, u dan jikkontribwixxi wkoll għat-tniġġis tal-arja. Il-ksur persistenti tal-istandards tal-kwalità tal-arja għandu riperkussjonijiet serji fuq is-saħħa u l-ambjent. Is-sorsi ewlenin tat-tniġġis tal-arja jinkludu l-kombustjoni residenzjali ta’ fjuwil solidu, l-emissjonijiet mill-agrikoltura u mit-trasport. Huwa biss 1 % mill-konsum gross domestiku tal-enerġija li huwa kopert minn sorsi rinnovabbli b’livell baxx ta’ karbonju, u l-bijomassa li tniġġes ħafna tikkontribwixxi għal madwar 10 %. Minn bażi baxxa, l-installazzjonijiet solari bdew jiżdiedu b’mod rapidu. Skont il-Pjan Nazzjonali tagħha għall-Enerġija u l-Klima u n-newtralità klimatika fit-tul, l-Ungerija beħsiebha tiddependi aktar fuq sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, partikolarment l-enerġija solari. Fis-sitwazzjoni ekonomika attwali, il-politika dwar l-enerġija tista’ tiġġenera tkabbir ekoloġiku u tista’ tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku. Il-konġestjoni fit-toroq kienet sfida li kienet qed tikber sat-tifqigħa tal-pandemija tal-COVID-19, u dan iħalli impatti ekonomiċi negattivi u żieda fl-emissjonijiet ta’ gassijiet serra u fit-tniġġis tal-arja. Opportunitajiet aktar mifruxa ta’ telexogħol u sistemi aktar attraenti ta’ trasport pubbliku jgħinu wkoll biex jittaffa l-impatt ambjentali tat-trasport. L-ekonomija ċirkolari għadha f’fażi inizjali, ir-riċiklaġġ tal-iskart muniċipali huwa sottożviluppat u l-istrumenti ekonomiċi ma jipprovdux biżżejjed inċentivi. Ir-rimi fil-landfills għadu l-metodu predominanti tal-immaniġġar tal-iskart. Il-kwalità u l-provvista tal-ilma għadhom ta’ tħassib. Il-ħiliet diġitali tal-Ungeriżi u l-użu tat-teknoloġiji diġitali mid-ditti u mis-servizzi pubbliċi għadhom taħt il-medja tal-Unjoni. Jenħtieġ li jkomplu jsiru sforzi biex iċ-ċittadini u n-negozji jiġu offruti servizzi pubbliċi diġitali effiċjenti. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Ungerija tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti li l-Ungerija tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (27) | It-tul ta’ żmien tas-“sitwazzjoni ta’ periklu” ddikjarata fil-11 ta’ Marzu 2020 mhuwiex predefinit u l-gvern għandu setgħa diskrezzjonali biex iżommha jew itemmha. Il-miżuri konkreti li ħa l-Gvern idumu sa ma tintemm is-sitwazzjoni ta’ periklu. Fit-30 ta’ Marzu 2020, il-Parlament Ungeriż għadda liġi ġdida li tippermetti li l-Gvern iqis bla effett kwalunkwe liġi, b’digriet. Is-setgħat ta’ emerġenza mogħtija jidher li huma aktar estensivi minn dawk adottati fi Stati Membri oħra, fid-dawl tal-effett ikkombinat ta’ setgħat b’definizzjoni wiesgħa u n-nuqqas ta’ limitu ta’ żmien ċar. Ċerti miżuri ta’ emerġenza li jużaw dawn is-setgħat iqajmu dubji dwar il-ħtieġa u l-proporzjonalità tagħhom u jinterferixxu mal-attivitajiet tan-negozju u mal-istabbiltà tal-ambjent regolatorju. Dawn il-miżuri jinkludu l-possibbiltà ta’ deroga mil-liġijiet tax-xogħol, l-iskjerament ta’ uffiċjali ta’ kollegament militari f’kumpaniji strateġiċi u t-tqegħid ta’ kumpanija elenkata fil-Borża taħt is-superviżjoni tal-Istat. Fis-26 ta’ Mejju 2020, il-gvern ressaq abbozz ta’ liġi fil-Parlament Ungeriż li ssejjaħ biex il-gvern itemm is-sitwazzjoni ta’ periklu u tħassar il-liġi tat-30 ta’ Marzu 2020 fi tmiem is-sitwazzjoni ta’ periklu. Skont il-liġi fundamentali, id-deċiżjoni li tintemm is-sitwazzjoni ta’ periklu tibqa’ l-prerogattiva tal-gvern. It-tisħiħ tal-indipendenza ġudizzjarja wkoll ikun kruċjali għal sorveljanza effettiva fuq il-miżuri ta’ emerġenza kkonċernati. |
| --- | --- |

(27)

It-tul ta’ żmien tas-“sitwazzjoni ta’ periklu” ddikjarata fil-11 ta’ Marzu 2020 mhuwiex predefinit u l-gvern għandu setgħa diskrezzjonali biex iżommha jew itemmha. Il-miżuri konkreti li ħa l-Gvern idumu sa ma tintemm is-sitwazzjoni ta’ periklu. Fit-30 ta’ Marzu 2020, il-Parlament Ungeriż għadda liġi ġdida li tippermetti li l-Gvern iqis bla effett kwalunkwe liġi, b’digriet. Is-setgħat ta’ emerġenza mogħtija jidher li huma aktar estensivi minn dawk adottati fi Stati Membri oħra, fid-dawl tal-effett ikkombinat ta’ setgħat b’definizzjoni wiesgħa u n-nuqqas ta’ limitu ta’ żmien ċar. Ċerti miżuri ta’ emerġenza li jużaw dawn is-setgħat iqajmu dubji dwar il-ħtieġa u l-proporzjonalità tagħhom u jinterferixxu mal-attivitajiet tan-negozju u mal-istabbiltà tal-ambjent regolatorju. Dawn il-miżuri jinkludu l-possibbiltà ta’ deroga mil-liġijiet tax-xogħol, l-iskjerament ta’ uffiċjali ta’ kollegament militari f’kumpaniji strateġiċi u t-tqegħid ta’ kumpanija elenkata fil-Borża taħt is-superviżjoni tal-Istat. Fis-26 ta’ Mejju 2020, il-gvern ressaq abbozz ta’ liġi fil-Parlament Ungeriż li ssejjaħ biex il-gvern itemm is-sitwazzjoni ta’ periklu u tħassar il-liġi tat-30 ta’ Marzu 2020 fi tmiem is-sitwazzjoni ta’ periklu. Skont il-liġi fundamentali, id-deċiżjoni li tintemm is-sitwazzjoni ta’ periklu tibqa’ l-prerogattiva tal-gvern. It-tisħiħ tal-indipendenza ġudizzjarja wkoll ikun kruċjali għal sorveljanza effettiva fuq il-miżuri ta’ emerġenza kkonċernati.

| (28) | L-involviment tas-sħab soċjali fl-inizjattivi ta’ politika u fl-implimentazzjoni ma kienx biżżejjed f’dawn l-aħħar snin, u dan dgħajjef il-kwalità u l-prevedibbiltà tat-tfassil tal-politika u żied l-opportunitajiet għal żbalji fil-politika. Il-konsultazzjonijiet u l-valutazzjonijiet tal-impatt ġew evitati b’mod rikorrenti billi ġew applikati proċeduri leġiżlattivi speċjali, bħal abbozzi ta’ liġijiet u proċeduri urġenti ta’ membru individwali. L-involviment tal-partijiet ikkonċernati kompla jiddgħajjef matul is-sistema attwali ta’ tmexxija b’digriet mill-Gvern, speċjalment fid-dawl tad-digriet tal-Gvern tat-18 ta’ Marzu 2020 li jippermetti derogi bilaterali mill-Kodiċi tax-Xogħol. |
| --- | --- |

(28)

L-involviment tas-sħab soċjali fl-inizjattivi ta’ politika u fl-implimentazzjoni ma kienx biżżejjed f’dawn l-aħħar snin, u dan dgħajjef il-kwalità u l-prevedibbiltà tat-tfassil tal-politika u żied l-opportunitajiet għal żbalji fil-politika. Il-konsultazzjonijiet u l-valutazzjonijiet tal-impatt ġew evitati b’mod rikorrenti billi ġew applikati proċeduri leġiżlattivi speċjali, bħal abbozzi ta’ liġijiet u proċeduri urġenti ta’ membru individwali. L-involviment tal-partijiet ikkonċernati kompla jiddgħajjef matul is-sistema attwali ta’ tmexxija b’digriet mill-Gvern, speċjalment fid-dawl tad-digriet tal-Gvern tat-18 ta’ Marzu 2020 li jippermetti derogi bilaterali mill-Kodiċi tax-Xogħol.

| (29) | In-nuqqas ta’ kompetizzjoni fl-akkwist pubbliku għadu ta’ tħassib serju, billi aktar ftuħ tal-kompetizzjoni huwa soluzzjoni ewlenija biex tiġi ffaċċjata l-kriżi, jerġa’ jqum fuq saqajh is-settur tan-negozji ż-żgħar u tiġi megħjuna l-ekonomija biex terġa’ tibda. Minkejja l-bidliet leġiżlattivi ġodda u d-diġitalizzazzjoni tal-akkwist pubbliku, kważi nofs l-offerti pubbliċi kollha jirriżultaw fi proċedura ta’ offerta waħda. L-għadd kbir ta’ offerti uniċi jimmina l-effettività tas-sistema tal-akkwist pubbliku. Il-professjonalizzazzjoni tal-akkwist pubbliku tista’ tgħin biex tittejjeb il-konformità mar-regoli tal-Unjoni u tippermetti l-akkwist strateġiku. L-awditi tal-Kummissjoni dwar l-akkwist pubbliku relatati mal-proġetti kkofinanzjati mill-Unjoni u li saru f’dawn l-aħħar snin identifikaw nuqqasijiet sistemiċi u wrew dgħufijiet fis-sistema tal-kontroll tal-akkwist pubbliku. Fl-2019, il-Kummissjoni imponiet madwar EUR 1 biljun f’korrezzjonijiet finanzjarji fuq l-Ungerija minħabba dawn in-nuqqasijiet. |
| --- | --- |

(29)

In-nuqqas ta’ kompetizzjoni fl-akkwist pubbliku għadu ta’ tħassib serju, billi aktar ftuħ tal-kompetizzjoni huwa soluzzjoni ewlenija biex tiġi ffaċċjata l-kriżi, jerġa’ jqum fuq saqajh is-settur tan-negozji ż-żgħar u tiġi megħjuna l-ekonomija biex terġa’ tibda. Minkejja l-bidliet leġiżlattivi ġodda u d-diġitalizzazzjoni tal-akkwist pubbliku, kważi nofs l-offerti pubbliċi kollha jirriżultaw fi proċedura ta’ offerta waħda. L-għadd kbir ta’ offerti uniċi jimmina l-effettività tas-sistema tal-akkwist pubbliku. Il-professjonalizzazzjoni tal-akkwist pubbliku tista’ tgħin biex tittejjeb il-konformità mar-regoli tal-Unjoni u tippermetti l-akkwist strateġiku. L-awditi tal-Kummissjoni dwar l-akkwist pubbliku relatati mal-proġetti kkofinanzjati mill-Unjoni u li saru f’dawn l-aħħar snin identifikaw nuqqasijiet sistemiċi u wrew dgħufijiet fis-sistema tal-kontroll tal-akkwist pubbliku. Fl-2019, il-Kummissjoni imponiet madwar EUR 1 biljun f’korrezzjonijiet finanzjarji fuq l-Ungerija minħabba dawn in-nuqqasijiet.

| (30) | Huwa importanti li jiġi indirizzat l-ippjanar aggressiv tat-taxxa biex tittejjeb l-effiċjenza u l-ekwità fis-sistemi tat-taxxa. L-effetti sekondarji ta’ strateġiji tal-ippjanar aggressiv tat-taxxa mill-kontribwenti bejn l-Istati Membri jirrikjedu azzjoni koordinata ta’ politiki nazzjonali biex jikkomplementaw il-leġislazzjoni tal-Unjoni. L-Ungerija ħadet miżuri kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa billi implimentat inizjattivi internazzjonali u Ewropej li kien hemm qbil fuqhom minn qabel, iżda n-nuqqas ta’ taxxi minn ras il-għajn fl-Ungerija fuq l-introjtu li joħroġ għal ċentri finanzjarji offshore jista’ joffri rotta ta’ ħruġ biex il-profitti joħorġu mill-Unjoni mingħajr ma jħallsu sehemhom mit-taxxi. Filwaqt li l-flussi tal-introjtu li joħroġ bħar-royalties, l-imgħax u d-dividendi lejn ċentri finanzjarji offshore kienu relattivament żgħar fl-2013-2017, l-Ungerija rreġistrat flussi ta’ dħul u ħruġ ta’ kapital volatili u relattivament għolja permezz ta’ entitajiet bi skop speċjali u dan jissuġġerixxi vulnerabbiltà potenzjali għall-prattiki ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa. |
| --- | --- |

(30)

Huwa importanti li jiġi indirizzat l-ippjanar aggressiv tat-taxxa biex tittejjeb l-effiċjenza u l-ekwità fis-sistemi tat-taxxa. L-effetti sekondarji ta’ strateġiji tal-ippjanar aggressiv tat-taxxa mill-kontribwenti bejn l-Istati Membri jirrikjedu azzjoni koordinata ta’ politiki nazzjonali biex jikkomplementaw il-leġislazzjoni tal-Unjoni. L-Ungerija ħadet miżuri kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa billi implimentat inizjattivi internazzjonali u Ewropej li kien hemm qbil fuqhom minn qabel, iżda n-nuqqas ta’ taxxi minn ras il-għajn fl-Ungerija fuq l-introjtu li joħroġ għal ċentri finanzjarji offshore jista’ joffri rotta ta’ ħruġ biex il-profitti joħorġu mill-Unjoni mingħajr ma jħallsu sehemhom mit-taxxi. Filwaqt li l-flussi tal-introjtu li joħroġ bħar-royalties, l-imgħax u d-dividendi lejn ċentri finanzjarji offshore kienu relattivament żgħar fl-2013-2017, l-Ungerija rreġistrat flussi ta’ dħul u ħruġ ta’ kapital volatili u relattivament għolja permezz ta’ entitajiet bi skop speċjali u dan jissuġġerixxi vulnerabbiltà potenzjali għall-prattiki ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa.

| (31) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq il-faċilitazzjoni tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu indirizzati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(31)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq il-faċilitazzjoni tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu indirizzati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (32) | Il-korruzzjoni, l-aċċess għall-informazzjoni pubblika u l-libertà tal-media qajmu tħassib saħansitra qabel il-kriżi. Dawn l-oqsma huma saħansitra aktar esposti għal deterjorament ulterjuri fis-sitwazzjoni ta’ periklu billi ddgħajfu l-mekkaniżmi ta’ kontroll. Jidher li l-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni huma inqas effettivi fl-Ungerija milli fi Stati Membri oħrajn. Hemm nuqqas ta’ azzjoni sistematika determinata biex issir prosekuzzjoni tal-korruzzjoni fil-livelli għolja. Ir-responsabbiltà għad-deċiżjonijiet biex jingħalqu l-investigazzjonijiet hija kwistjoni ta’ tħassib billi ma hemm l-ebda rimedju effettiv kontra d-deċiżjonijiet tas-servizz tal-prosekuzzjoni li ma ssirx prosekuzzjoni ta’ allegazzjonijiet ta’ attivitajiet kriminali. Ir-restrizzjonijiet fuq l-aċċess għall-informazzjoni għadhom ifixklu l-ġlieda kontra l-korruzzjoni. Il-prattiki dissważivi għall-aċċess ta’ informazzjoni pubblika jistgħu jiskoraġġixxu liċ-ċittadini u lill-organizzazzjonijiet nongovernattivi milli jeżerċitaw id-drittijiet kostituzzjonali tagħhom. |
| --- | --- |

(32)

Il-korruzzjoni, l-aċċess għall-informazzjoni pubblika u l-libertà tal-media qajmu tħassib saħansitra qabel il-kriżi. Dawn l-oqsma huma saħansitra aktar esposti għal deterjorament ulterjuri fis-sitwazzjoni ta’ periklu billi ddgħajfu l-mekkaniżmi ta’ kontroll. Jidher li l-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni huma inqas effettivi fl-Ungerija milli fi Stati Membri oħrajn. Hemm nuqqas ta’ azzjoni sistematika determinata biex issir prosekuzzjoni tal-korruzzjoni fil-livelli għolja. Ir-responsabbiltà għad-deċiżjonijiet biex jingħalqu l-investigazzjonijiet hija kwistjoni ta’ tħassib billi ma hemm l-ebda rimedju effettiv kontra d-deċiżjonijiet tas-servizz tal-prosekuzzjoni li ma ssirx prosekuzzjoni ta’ allegazzjonijiet ta’ attivitajiet kriminali. Ir-restrizzjonijiet fuq l-aċċess għall-informazzjoni għadhom ifixklu l-ġlieda kontra l-korruzzjoni. Il-prattiki dissważivi għall-aċċess ta’ informazzjoni pubblika jistgħu jiskoraġġixxu liċ-ċittadini u lill-organizzazzjonijiet nongovernattivi milli jeżerċitaw id-drittijiet kostituzzjonali tagħhom.

| (33) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, l-Ungerija ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(33)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, l-Ungerija ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (34) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Ungerija u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Ungerija fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Ungerija, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(34)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Ungerija u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Ungerija fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Ungerija, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (35) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (11) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt, |
| --- | --- |

(35)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (11) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Ungerija tieħu azzjoni fl-2020 u l-2021 biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali li għandhom l-għan li jiksbu pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Tindirizza n-nuqqasijiet tal-ħaddiema tas-saħħa u tiżgura provvista adegwata ta’ prodotti mediċi kritiċi u infrastruttura biex tiżdied ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa. Ittejjeb l-aċċess għas-servizzi preventivi u tal-kura primarja ta’ kwalità. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Tipproteġi l-impjiegi permezz ta’ arranġamenti tax-xogħol għal żmien qasir u politiki attivi tas-suq tax-xogħol effettivi u testendi t-tul ta’ żmien tal-benefiċċji tal-qgħad. Ittejjeb l-adegwatezza tal-assistenza soċjali u tiżgura l-aċċess għas-servizzi essenzjali u għal edukazzjoni ta’ kwalità għal kulħadd. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tiżgura appoġġ ta’ likwidità lill-SMEs. Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari il-produzzjoni u l-użu nadif u effiċjenti tal-enerġija, trasport sostenibbli, l-immaniġġar tal-ilma u tal-iskart, ir-riċerka u l-innovazzjoni, u l-infrastruttura diġitali għall-iskejjel. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Tiżgura li kull miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, limitata fiż-żmien u konformi mal-istandards Ewropej u internazzjonali u ma tinterferix mal-attivitajiet kummerċjali u mal-istabbiltà tal-ambjent regolatorju. Tiżgura involviment effettiv tas-sħab soċjali u tal-partijiet ikkonċernati fil-proċess tat-tfassil tal-politika. Ittejjeb il-kompetizzjoni fl-akkwist pubbliku. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Issaħħaħ is-sistema fiskali kontra r-riskju ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa. |
| --- | --- |

5.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi, (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 101

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  L-infiq pubbliku primarju nett hu magħmul mill-infiq pubbliku totali mingħajr in-nefqa marbuta mal-imgħax, in-nefqa marbuta mal-programmi tal-Unjoni kompletament koperti mid-dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fin-nefqa marbuta mal-benefiċċju tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjata fuq livell nazzjonali hija mifruxa fuq perjodu ta’ erba’ snin. Il-miżuri ta’ dħul diskrezzjonali jew iż-żidiet tad-dħul b’mandat tal-liġi huma fatturati. Il-miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tal-nefqa huma esklużi.

7

(8)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Ġunju 2019 bil-ħsieb li tiġi kkoreġuta d-devjazzjoni sinifikanti osservata mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq terminu medju fl-Ungerija (ĠU C 210, 21.6.2019, p. 4).

8

(9)  ĠU L 329, 19.12.2019, p. 91.

9

(10)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-5 ta’ Diċembru 2019 bil-ħsieb li tiġi kkoreġuta d-devjazzjoni sinifikanti osservata mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq terminu medju fl-Ungerija (ĠU C 420, 13.12.2019, p. 1).

10

(11)  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

11

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/116 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/116

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 ta’ Malta u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 ta’ Malta

(2020/C 282/18)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lil Malta bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lil Malta bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro.

| (2) | Ir-rapport tal-pajjiż għall-2020 fir-rigward ta’ Malta ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress ta’ Malta fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress ta’ Malta lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport tal-pajjiż għall-2020 fir-rigward ta’ Malta ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress ta’ Malta fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress ta’ Malta lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawsola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-evalwazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawsola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-evalwazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Malta hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Malta hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Malta ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fit-30 ta’ April 2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħha fit-2 ta’ Mejju 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew evalwati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(9)

Malta ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fit-30 ta’ April 2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħha fit-2 ta’ Mejju 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew evalwati fl-istess ħin.

| (10) | Malta bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. |
| --- | --- |

(10)

Malta bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

| (11) | Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 0,5 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 7,5 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 3,6 % tal-PDG fl-2021. Wara li naqas għal 43,1 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG mistenni li jiżdied għal 54,5 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(11)

Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 0,5 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 7,5 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 3,6 % tal-PDG fl-2021. Wara li naqas għal 43,1 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG mistenni li jiżdied għal 54,5 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (12) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, Malta adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji ammontaw għal 4,1 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu supplimenti salarjali għal setturi milquta, iż-żieda tal-kapaċità tal-kura tas-saħħa u miżuri soċjali relatati mal-COVID-19. Barra minn hekk, Malta ħabbret miżuri li, filwaqt li ma jkollhomx impatt baġitarju dirett, ser jikkontribwixxu fl-għoti ta’ sostenn għal-likwidità tan-negozji. Il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jistma li l-garanziji tal-gvern ser jippermettu li l-banek iqawwu finanzjarjament il-portafoll ta’ self ġdid lill-kumpaniji b’sa massimu ta’ 6,1 % tal-PDG. Dawk il-miżuri jinkludu garanziji fuq is-self. Il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jikkonferma wkoll tħabbiriet li kienu saru aktar kmieni ta’ differimenti fir-rigward tat-taxxa fuq id-dħul personali u tal-kumpaniji, tat-taxxa fuq il-valur miżjud u tal-kontribuzzjonijiet soċjali. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet Malta huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(12)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, Malta adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji ammontaw għal 4,1 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu supplimenti salarjali għal setturi milquta, iż-żieda tal-kapaċità tal-kura tas-saħħa u miżuri soċjali relatati mal-COVID-19. Barra minn hekk, Malta ħabbret miżuri li, filwaqt li ma jkollhomx impatt baġitarju dirett, ser jikkontribwixxu fl-għoti ta’ sostenn għal-likwidità tan-negozji. Il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jistma li l-garanziji tal-gvern ser jippermettu li l-banek iqawwu finanzjarjament il-portafoll ta’ self ġdid lill-kumpaniji b’sa massimu ta’ 6,1 % tal-PDG. Dawk il-miżuri jinkludu garanziji fuq is-self. Il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jikkonferma wkoll tħabbiriet li kienu saru aktar kmieni ta’ differimenti fir-rigward tat-taxxa fuq id-dħul personali u tal-kumpaniji, tat-taxxa fuq il-valur miżjud u tal-kontribuzzjonijiet soċjali. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet Malta huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (13) | Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika ta’ Malta huwa mbassar li jkun ta’ -6,7 % tal-PDG fl-2020 u -2,5 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjoni tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa pprojettat li jibqa’ taħt is-60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021. |
| --- | --- |

(13)

Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika ta’ Malta huwa mbassar li jkun ta’ -6,7 % tal-PDG fl-2020 u -2,5 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjoni tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa pprojettat li jibqa’ taħt is-60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021.

| (14) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li Malta qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċi ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx. |
| --- | --- |

(14)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li Malta qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċi ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

| (15) | B’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, Malta ħadet miżuri ta’ konteniment permezz ta’ kampanja effettiva ta’ komunikazzjoni dwar is-saħħa, u stabbilixxiet miżuri ta’ iżolament fiżiku u ta’ kwarantina, monitoraġġ u livell għoli ta’ ttestjar u traċċar tal-kuntatti. L-awtoritajiet Maltin qegħdin jaħdmu wkoll biex iżidu l-kapaċità tal-isptarijiet, fosthom dawk iddedikati lill-unitajiet tat-terapija intensiva. L-akkwist dirett ta’ tagħmir protettiv personali (PPE, personal protective equipment) qiegħed isir fil-livell nazzjonali. Malta ngħaqdet ukoll mal-proċess ta’ akkwist bi sħab tal-Unjoni għall-PPE, għal reaġenti tal-laboratorju u testijiet u ventilaturi. Fir-rigward ta’ mediċini u ingredjenti attivi, Malta qiegħda timmonitorja b’mod attiv is-sitwazzjoni sabiex tidentifika u tantiċipa kwalunkwe nuqqas possibbli u tieħu azzjoni rimedjali minnufih, speċjalment fil-każ tal-għeluq tal-fruntieri minn pajjiżi li normalment jipprovdu l-mediċini jew l-ingredjenti attivi. Fit-12 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni approvat skema ta’ EUR 11,5 miljun b’sostenn għall-investimenti fil-produzzjoni ta’ prodotti rilevanti għall-COVID-19, inkluż prodotti mediċi bħal baċċini, apparat mediku u għall-isptarijiet, inkluż ventilaturi kif ukoll apparat u lbies protettiv. Għall-persunal mediku kien hemm ukoll, b’mod effettiv, riallokazzjoni u taħriġ mill-ġdid. Speċjalisti tas-saħħa pubblika li kienu jokkupaw diversi pożizzjonijiet f’korpi regolatorji u ministeri ngħataw kompiti ġodda u ġew skjerati mill-ġdid biex ikunu jistgħu jassistu fir-reazzjoni għall-pandemija. |
| --- | --- |

(15)

B’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, Malta ħadet miżuri ta’ konteniment permezz ta’ kampanja effettiva ta’ komunikazzjoni dwar is-saħħa, u stabbilixxiet miżuri ta’ iżolament fiżiku u ta’ kwarantina, monitoraġġ u livell għoli ta’ ttestjar u traċċar tal-kuntatti. L-awtoritajiet Maltin qegħdin jaħdmu wkoll biex iżidu l-kapaċità tal-isptarijiet, fosthom dawk iddedikati lill-unitajiet tat-terapija intensiva. L-akkwist dirett ta’ tagħmir protettiv personali (PPE, personal protective equipment) qiegħed isir fil-livell nazzjonali. Malta ngħaqdet ukoll mal-proċess ta’ akkwist bi sħab tal-Unjoni għall-PPE, għal reaġenti tal-laboratorju u testijiet u ventilaturi. Fir-rigward ta’ mediċini u ingredjenti attivi, Malta qiegħda timmonitorja b’mod attiv is-sitwazzjoni sabiex tidentifika u tantiċipa kwalunkwe nuqqas possibbli u tieħu azzjoni rimedjali minnufih, speċjalment fil-każ tal-għeluq tal-fruntieri minn pajjiżi li normalment jipprovdu l-mediċini jew l-ingredjenti attivi. Fit-12 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni approvat skema ta’ EUR 11,5 miljun b’sostenn għall-investimenti fil-produzzjoni ta’ prodotti rilevanti għall-COVID-19, inkluż prodotti mediċi bħal baċċini, apparat mediku u għall-isptarijiet, inkluż ventilaturi kif ukoll apparat u lbies protettiv. Għall-persunal mediku kien hemm ukoll, b’mod effettiv, riallokazzjoni u taħriġ mill-ġdid. Speċjalisti tas-saħħa pubblika li kienu jokkupaw diversi pożizzjonijiet f’korpi regolatorji u ministeri ngħataw kompiti ġodda u ġew skjerati mill-ġdid biex ikunu jistgħu jassistu fir-reazzjoni għall-pandemija.

| (16) | Il-Gvern Malti ta appoġġ lin-negozji permezz ta’ appoġġ finanzjarju għat-telexogħol u permezz ta’ sussidji għall-ħaddiema li jkunu fi kwarantina obbligatorja. Il-Gvern ipprovda wkoll garanziji u differiment tat-taxxa għan-negozji, inkluż għal dawk li jaħdmu għal rashom. L-impjegati full time ta’ impriżi li joperaw f’setturi bħal dak tal-bejgħ bl-imnut, tal-bejgħ bl-ingrossa, tat-turiżmu u tal-ospitalità li sofrew b’mod drastiku minħabba l-pandemija tal-COVID-19 jew setturi li kellhom jissospendu temporanjament l-operazzjonijiet b’ordni tas-Supretendent tas-Saħħa Pubblika jkunu intitolati għal massimu ta’ ħamest ijiem ta’ salarju fil-ġimgħa, abbażi ta’ salarju ta’ EUR 800 fix-xahar. L-impjegati f’setturi affettwati b’mod anqas qawwi huma intitolati għal ammont ta’ salarju għal minn jum sa jumejn fil-ġimgħa, abbażi ta’ salarju ta’ EUR 800 fix-xahar. Il-Gvern ħabbar ukoll appoġġ għal persuni b’diżabilità, għal familji bit-tfal fejn iż-żewġ ġenituri għandhom impjieg u l-ebda minnhom ma jista’ jaħdem permezz ta’ telexogħol, għal ħaddiema li tilfu l-impjieg tagħhom minħabba l-kriżi kurrenti u għal dawk mingħajr impjieg li jgħixu f’akkomodazzjoni mikrija. Fl-aħħar nett, il-Gvern ser jiffinanzja sa 2,5 punti perċentwali tar-rati tal-imgħax fuq self mill-banek meħud min-negozji milquta mill-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(16)

Il-Gvern Malti ta appoġġ lin-negozji permezz ta’ appoġġ finanzjarju għat-telexogħol u permezz ta’ sussidji għall-ħaddiema li jkunu fi kwarantina obbligatorja. Il-Gvern ipprovda wkoll garanziji u differiment tat-taxxa għan-negozji, inkluż għal dawk li jaħdmu għal rashom. L-impjegati full time ta’ impriżi li joperaw f’setturi bħal dak tal-bejgħ bl-imnut, tal-bejgħ bl-ingrossa, tat-turiżmu u tal-ospitalità li sofrew b’mod drastiku minħabba l-pandemija tal-COVID-19 jew setturi li kellhom jissospendu temporanjament l-operazzjonijiet b’ordni tas-Supretendent tas-Saħħa Pubblika jkunu intitolati għal massimu ta’ ħamest ijiem ta’ salarju fil-ġimgħa, abbażi ta’ salarju ta’ EUR 800 fix-xahar. L-impjegati f’setturi affettwati b’mod anqas qawwi huma intitolati għal ammont ta’ salarju għal minn jum sa jumejn fil-ġimgħa, abbażi ta’ salarju ta’ EUR 800 fix-xahar. Il-Gvern ħabbar ukoll appoġġ għal persuni b’diżabilità, għal familji bit-tfal fejn iż-żewġ ġenituri għandhom impjieg u l-ebda minnhom ma jista’ jaħdem permezz ta’ telexogħol, għal ħaddiema li tilfu l-impjieg tagħhom minħabba l-kriżi kurrenti u għal dawk mingħajr impjieg li jgħixu f’akkomodazzjoni mikrija. Fl-aħħar nett, il-Gvern ser jiffinanzja sa 2,5 punti perċentwali tar-rati tal-imgħax fuq self mill-banek meħud min-negozji milquta mill-pandemija tal-COVID-19.

| (17) | Is-sistema tas-saħħa Maltija tagħti riżultati tajbin fis-saħħa. Madankollu, il-pandemija tal-COVID-19 poġġiet lis-sistema tas-saħħa pubblika Maltija taħt livelli ta’ pressjoni bla preċedent. L-isforzi li jiffukaw fuq il-bini tal-kapaċità tas-sistema tal-kura tas-saħħa biex tirrispondi b’mod effettiv għal kriżijiet pandemiċi, bħall-COVID-19, itejbu r-reżiljenza tagħha. L-oqsma li ġejjin ikunu jeħtieġu monitoraġġ partikolari: (a) id-dipendenza li qed tiżdied fuq infermiera migranti fil-kura akuta u fit-tul, kif ukoll fuq l-għadd ta’ prattikanti mediċi ġenerali li qegħdin jikbru fl-età; (b) id-diffikultajiet biex isiru disponibbli mediċini ġodda u innovattivi; (c) in-nefqa qawwija mill-but fuq il-kura primarja u ta’ outpatients u fuq ċerti mediċini; u (d) il-listi ta’ stennija għall-ispeċjalizzazzjonijiet ta’ kura lill-outpatients li b’mod konsistenti huma twal u reċentement kienu qegħdin jiżdiedu. Ir-riorjentazzjoni tal-għoti tas-servizzi lil hinn mill-isptarijiet lejn il-kura primarja wkoll għadha prijorità ewlenija. |
| --- | --- |

(17)

Is-sistema tas-saħħa Maltija tagħti riżultati tajbin fis-saħħa. Madankollu, il-pandemija tal-COVID-19 poġġiet lis-sistema tas-saħħa pubblika Maltija taħt livelli ta’ pressjoni bla preċedent. L-isforzi li jiffukaw fuq il-bini tal-kapaċità tas-sistema tal-kura tas-saħħa biex tirrispondi b’mod effettiv għal kriżijiet pandemiċi, bħall-COVID-19, itejbu r-reżiljenza tagħha. L-oqsma li ġejjin ikunu jeħtieġu monitoraġġ partikolari: (a) id-dipendenza li qed tiżdied fuq infermiera migranti fil-kura akuta u fit-tul, kif ukoll fuq l-għadd ta’ prattikanti mediċi ġenerali li qegħdin jikbru fl-età; (b) id-diffikultajiet biex isiru disponibbli mediċini ġodda u innovattivi; (c) in-nefqa qawwija mill-but fuq il-kura primarja u ta’ outpatients u fuq ċerti mediċini; u (d) il-listi ta’ stennija għall-ispeċjalizzazzjonijiet ta’ kura lill-outpatients li b’mod konsistenti huma twal u reċentement kienu qegħdin jiżdiedu. Ir-riorjentazzjoni tal-għoti tas-servizzi lil hinn mill-isptarijiet lejn il-kura primarja wkoll għadha prijorità ewlenija.

| (18) | Skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni li jiżdied għal 5,9 % fl-2020 qabel ma jonqos għal 4,4 % fl-2021. Sabiex jittaffew l-impatti serji tal-kriżi fuq l-impjiegi, Malta ħadet miżuri ta’ emerġenza, f’konsultazzjoni mas-sħab soċjali, biex tevita s-sensji billi minflokhom tingħata preferenza għal xogħol b’ħinijiet iqsar. L-adozzjoni ta’ arranġamenti għal xogħol b’ħinijiet iqsar fuq bażi aktar permanenti tipproteġi wkoll l-impjiegi matul it-tranżizzjoni lejn l-irkupru ekonomiku. Huwa kruċjali li jkun hemm garanzija ta’ sostenn adegwat u aċċess għall-protezzjoni soċjali għall-ħaddiema kollha, inkluż dawk li jaħdmu għal rashom, u li tittieħed f’kunsiderazzjoni l-possibbiltà li jkun hemm qgħad għat-tul. Jeħtieġ ukoll li s-sistema ta’ protezzjoni soċjali ta’ Malta tiżgura li jingħata appoġġ adegwat lil ħaddiema barranin biex isibu impjieg alternattiv, jibqgħu jżommu l-permessi ta’ xogħol, meta jkun possibbli u, li jkollhom aċċess għal servizzi soċjali oħra. Il-proporzjon ta’ adulti b’livell baxx ta’ ħiliet huwa komparattivament għoli, aggravat minn proporzjoni għoli ta’ studenti li jieqfu kmieni mill-iskola. Il-kriżi kurrenti tista’ taggrava n-nuqqas ta’ ħiliet f’xi setturi u tiddefinixxi mill-ġdid il-ħtiġijiet ta’ ħiliet f’oħrajn. B’hekk, l-immappjar tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid tal-ħaddiema jsiru aktar importanti, b’mod partikolari fil-każ tal-ħiliet relattivi għall-oqsma diġitali u ekoloġiċi. Dan l-aħħar Malta għamlet progress fl-edukazzjoni u t-taħriġ, iżda għad fadal sfidi sinifikanti, inkluż proporzjon għoli ta’ studenti b’livelli insuffiċjenti ta’ ħiliet bażiċi. |
| --- | --- |

(18)

Skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni li jiżdied għal 5,9 % fl-2020 qabel ma jonqos għal 4,4 % fl-2021. Sabiex jittaffew l-impatti serji tal-kriżi fuq l-impjiegi, Malta ħadet miżuri ta’ emerġenza, f’konsultazzjoni mas-sħab soċjali, biex tevita s-sensji billi minflokhom tingħata preferenza għal xogħol b’ħinijiet iqsar. L-adozzjoni ta’ arranġamenti għal xogħol b’ħinijiet iqsar fuq bażi aktar permanenti tipproteġi wkoll l-impjiegi matul it-tranżizzjoni lejn l-irkupru ekonomiku. Huwa kruċjali li jkun hemm garanzija ta’ sostenn adegwat u aċċess għall-protezzjoni soċjali għall-ħaddiema kollha, inkluż dawk li jaħdmu għal rashom, u li tittieħed f’kunsiderazzjoni l-possibbiltà li jkun hemm qgħad għat-tul. Jeħtieġ ukoll li s-sistema ta’ protezzjoni soċjali ta’ Malta tiżgura li jingħata appoġġ adegwat lil ħaddiema barranin biex isibu impjieg alternattiv, jibqgħu jżommu l-permessi ta’ xogħol, meta jkun possibbli u, li jkollhom aċċess għal servizzi soċjali oħra. Il-proporzjon ta’ adulti b’livell baxx ta’ ħiliet huwa komparattivament għoli, aggravat minn proporzjoni għoli ta’ studenti li jieqfu kmieni mill-iskola. Il-kriżi kurrenti tista’ taggrava n-nuqqas ta’ ħiliet f’xi setturi u tiddefinixxi mill-ġdid il-ħtiġijiet ta’ ħiliet f’oħrajn. B’hekk, l-immappjar tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid tal-ħaddiema jsiru aktar importanti, b’mod partikolari fil-każ tal-ħiliet relattivi għall-oqsma diġitali u ekoloġiċi. Dan l-aħħar Malta għamlet progress fl-edukazzjoni u t-taħriġ, iżda għad fadal sfidi sinifikanti, inkluż proporzjon għoli ta’ studenti b’livelli insuffiċjenti ta’ ħiliet bażiċi.

| (19) | Bil-kriżi tal-COVID-19 l-implimentazzjoni rapida ta’ appoġġ ta’ likwidità lin-negozji saret prijorità urġenti għal Malta. Sar essenzjali li jkun żgurat fluss kontinwu ta’ kreditu, u li jingħata aċċess għall-finanzi, speċjalment fil-każ tal-impriżi żgħar u ta’ daqs medju fis-setturi l-aktar milquta. Is-sistema bankarja għandha rwol importanti fl-implimentazzjoni effettiva ta’ miżuri ta’ likwidità billi tipprovdi self u tikkanalizza garanziji pubbliċi, biex b’hekk jingħeleb l-approċċ konservattiv fil-prattiki ta’ self li kien hemm qabel il-kriżi. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. |
| --- | --- |

(19)

Bil-kriżi tal-COVID-19 l-implimentazzjoni rapida ta’ appoġġ ta’ likwidità lin-negozji saret prijorità urġenti għal Malta. Sar essenzjali li jkun żgurat fluss kontinwu ta’ kreditu, u li jingħata aċċess għall-finanzi, speċjalment fil-każ tal-impriżi żgħar u ta’ daqs medju fis-setturi l-aktar milquta. Is-sistema bankarja għandha rwol importanti fl-implimentazzjoni effettiva ta’ miżuri ta’ likwidità billi tipprovdi self u tikkanalizza garanziji pubbliċi, biex b’hekk jingħeleb l-approċċ konservattiv fil-prattiki ta’ self li kien hemm qabel il-kriżi. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju.

| (20) | Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. L-investimenti b’appoġġ għall-irkupru jirrappreżentaw opportunità biex l-ekonomija Maltija titqiegħed fuq perkors aktar sostenibbli. It-trasformazzjoni ta’ Malta f’ekonomija newtrali għall-klima ser tkun tirrikjedi investiment imdaqqas mill-privat u mill-gvern matul perjodu sostanzjali ta’ żmien. L-investiment biex jitnaqqsu l-emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett serra, deskritt fil-Pjan Nazzjonali tal-Enerġija u l-Klima tagħha, u biex jiġu indirizzati esternalitajiet ambjentali negattivi oħrajn, b’mod partikolari f’setturi bħal dak tal-kostruzzjoni u tat-trasport, jista’ jgħin biex jintlaħqu l-objettivi doppji ta’ rkupru ekonomiku u ta’ sostenibbiltà. L-appoġġ għar-rinnovazzjoni tal-istokk eżistenti tal-bini u għal skemi ta’ taħriġ immirati jkunu ta’ għajnuna fit-titjib tar-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija. Aktar investiment fit-trasport sostenibbli jista’ jiżgura alternattivi vijabbli għall-użu tal-karozzi privati. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lil Malta tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport tal-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lil Malta tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(20)

Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. L-investimenti b’appoġġ għall-irkupru jirrappreżentaw opportunità biex l-ekonomija Maltija titqiegħed fuq perkors aktar sostenibbli. It-trasformazzjoni ta’ Malta f’ekonomija newtrali għall-klima ser tkun tirrikjedi investiment imdaqqas mill-privat u mill-gvern matul perjodu sostanzjali ta’ żmien. L-investiment biex jitnaqqsu l-emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett serra, deskritt fil-Pjan Nazzjonali tal-Enerġija u l-Klima tagħha, u biex jiġu indirizzati esternalitajiet ambjentali negattivi oħrajn, b’mod partikolari f’setturi bħal dak tal-kostruzzjoni u tat-trasport, jista’ jgħin biex jintlaħqu l-objettivi doppji ta’ rkupru ekonomiku u ta’ sostenibbiltà. L-appoġġ għar-rinnovazzjoni tal-istokk eżistenti tal-bini u għal skemi ta’ taħriġ immirati jkunu ta’ għajnuna fit-titjib tar-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija. Aktar investiment fit-trasport sostenibbli jista’ jiżgura alternattivi vijabbli għall-użu tal-karozzi privati. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lil Malta tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport tal-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lil Malta tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (21) | L-għoti ta’ aktar importanza lir-riċerka u lill-innovazzjoni u l-integrazzjoni tagħhom b’mod aħjar fl-ambjent tan-negozju jappoġġa s-sostenibbiltà tal-mudell ekonomiku ta’ Malta bbażat fuq l-għarfien. Malta żviluppat servizzi tal-gvern elettroniku għaċ-ċittadini u n-negozji, fosthom numru ta’ apps tal-mowbajl. Madankollu, l-użu tagħhom mill-pubbliku għadu żgħir. Sabiex tiġi ffaċilitata t-tranżizzjoni diġitali tal-ekonomija, huwa essenzjali li jitħeġġeġ l-użu tas-servizzi pubbliċi diġitali miċ-ċittadini u min-negozji. |
| --- | --- |

(21)

L-għoti ta’ aktar importanza lir-riċerka u lill-innovazzjoni u l-integrazzjoni tagħhom b’mod aħjar fl-ambjent tan-negozju jappoġġa s-sostenibbiltà tal-mudell ekonomiku ta’ Malta bbażat fuq l-għarfien. Malta żviluppat servizzi tal-gvern elettroniku għaċ-ċittadini u n-negozji, fosthom numru ta’ apps tal-mowbajl. Madankollu, l-użu tagħhom mill-pubbliku għadu żgħir. Sabiex tiġi ffaċilitata t-tranżizzjoni diġitali tal-ekonomija, huwa essenzjali li jitħeġġeġ l-użu tas-servizzi pubbliċi diġitali miċ-ċittadini u min-negozji.

| (22) | It-trasformazzjoni ta’ Malta lejn settur tas-servizzi orjentat internazzjonalment u l-ispeċjalizzazzjoni tiegħu fil-logħob tal-azzard remot, fl-assi virtwali u fl-iskemi tagħha ta’ ċittadinanza u residenza, filwaqt li kkontribwixxiet għat-tkabbir ekonomiku, tagħmilha suxxettibbli għar-riskji tal-ħasil tal-flus, li għad iridu jiġu mtaffija. Għall-prevenzjoni u l-ġlieda kontra dawn ir-riskji, ittieħdu passi biex jissaħħaħ ir-rwol tas-superviżur kontra l-ħasil tal-flus (AML, anti-money-laundering). Ittejbet ukoll il-kooperazzjoni ma’ awtoritajiet kompetenti oħra. Madankollu, tnissel tħassib il-prassi tal-Awtorità ta’ Malta tas-Servizzi Finanzjarji li tagħmel insourcing tal-kompiti ta’ superviżjoni tagħha lil konsulenza privata. In-nuqqasijiet fl-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni fir-rigward tal-ħasil tal-flus għadhom ta’ sfida. It-tisħiħ tas-superviżjoni nazzjonali ta’ negozji finanzjarji orjentati internazzjonalment b’liċenzja f’Malta jsaħħaħ il-qafas ġenerali ta’ governanza. Fis-settur tal-assigurazzjoni, hija essenzjali l-kooperazzjoni bejn is-superviżuri domestiċi u esterni. Hemm ukoll lok għal titjib fis-superviżjoni tal-fergħat tal-banek ta’ pajjiżi terzi kif ukoll għal titjib fl-approċċ orjentat lejn ir-riskju u l-valutazzjoni ta’ adegwatezza tal-ġestjoni tar-riskju għall-istituzzjonijiet bankarji. |
| --- | --- |

(22)

It-trasformazzjoni ta’ Malta lejn settur tas-servizzi orjentat internazzjonalment u l-ispeċjalizzazzjoni tiegħu fil-logħob tal-azzard remot, fl-assi virtwali u fl-iskemi tagħha ta’ ċittadinanza u residenza, filwaqt li kkontribwixxiet għat-tkabbir ekonomiku, tagħmilha suxxettibbli għar-riskji tal-ħasil tal-flus, li għad iridu jiġu mtaffija. Għall-prevenzjoni u l-ġlieda kontra dawn ir-riskji, ittieħdu passi biex jissaħħaħ ir-rwol tas-superviżur kontra l-ħasil tal-flus (AML, anti-money-laundering). Ittejbet ukoll il-kooperazzjoni ma’ awtoritajiet kompetenti oħra. Madankollu, tnissel tħassib il-prassi tal-Awtorità ta’ Malta tas-Servizzi Finanzjarji li tagħmel insourcing tal-kompiti ta’ superviżjoni tagħha lil konsulenza privata. In-nuqqasijiet fl-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni fir-rigward tal-ħasil tal-flus għadhom ta’ sfida. It-tisħiħ tas-superviżjoni nazzjonali ta’ negozji finanzjarji orjentati internazzjonalment b’liċenzja f’Malta jsaħħaħ il-qafas ġenerali ta’ governanza. Fis-settur tal-assigurazzjoni, hija essenzjali l-kooperazzjoni bejn is-superviżuri domestiċi u esterni. Hemm ukoll lok għal titjib fis-superviżjoni tal-fergħat tal-banek ta’ pajjiżi terzi kif ukoll għal titjib fl-approċċ orjentat lejn ir-riskju u l-valutazzjoni ta’ adegwatezza tal-ġestjoni tar-riskju għall-istituzzjonijiet bankarji.

| (23) | L-indirizzar tal-ippjanar aggressiv tat-taxxa jibqa’ kruċjali biex jittejbu l-effiċjenza u l-ġustizzja tas-sistemi tat-taxxa. L-effetti sekondarji ta’ strateġiji tal-ippjanar aggressiv tat-taxxa mill-kontribwenti bejn l-Istati Membri jirrikjedu azzjoni koordinata ta’ politiki nazzjonali biex jikkomplementaw il-leġislazzjoni tal-Unjoni. Malta ħadet passi biex tindirizza prattiki ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa billi implimentat inizjattivi miftiehma minn qabel fuq livell internazzjonali kif fuq livell Ewropew, iżda t-trattament ta’ kumpaniji residenti mhux domiċiljati kif ukoll l-iskemi ta’ ċittadinanza b’investiment u ta’ residenza b’investiment, li lanqas biss jirrikjedu li individwu jkun residenti f’Malta għal finijiet ta’ taxxa, joħolqu riskju doppju ta’ nuqqas ta’ ħlas ta’ taxxa kemm għall-kumpaniji kif ukoll għall-individwi. |
| --- | --- |

(23)

L-indirizzar tal-ippjanar aggressiv tat-taxxa jibqa’ kruċjali biex jittejbu l-effiċjenza u l-ġustizzja tas-sistemi tat-taxxa. L-effetti sekondarji ta’ strateġiji tal-ippjanar aggressiv tat-taxxa mill-kontribwenti bejn l-Istati Membri jirrikjedu azzjoni koordinata ta’ politiki nazzjonali biex jikkomplementaw il-leġislazzjoni tal-Unjoni. Malta ħadet passi biex tindirizza prattiki ta’ ppjanar aggressiv tat-taxxa billi implimentat inizjattivi miftiehma minn qabel fuq livell internazzjonali kif fuq livell Ewropew, iżda t-trattament ta’ kumpaniji residenti mhux domiċiljati kif ukoll l-iskemi ta’ ċittadinanza b’investiment u ta’ residenza b’investiment, li lanqas biss jirrikjedu li individwu jkun residenti f’Malta għal finijiet ta’ taxxa, joħolqu riskju doppju ta’ nuqqas ta’ ħlas ta’ taxxa kemm għall-kumpaniji kif ukoll għall-individwi.

| (24) | Malta għandha wkoll quddiemha sfidi biex issaħħaħ il-kapaċità istituzzjonali tagħha fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni. Malta ħabbret riformi biex issaħħaħ l-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni fir-rigward tal-korruzzjoni u qiegħda tikkonsulta lill-partijiet interessati rilevanti, b’mod partikolari l-Kummissjoni ta’ Venezja, dwar riforma fil-ġudikatura. Għandhom jiġu adottati miżuri konkreti biex jitlestew dawn ir-riformi kollha u biex dawn isiru operazzjonali. |
| --- | --- |

(24)

Malta għandha wkoll quddiemha sfidi biex issaħħaħ il-kapaċità istituzzjonali tagħha fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni. Malta ħabbret riformi biex issaħħaħ l-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni fir-rigward tal-korruzzjoni u qiegħda tikkonsulta lill-partijiet interessati rilevanti, b’mod partikolari l-Kummissjoni ta’ Venezja, dwar riforma fil-ġudikatura. Għandhom jiġu adottati miżuri konkreti biex jitlestew dawn ir-riformi kollha u biex dawn isiru operazzjonali.

| (25) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(25)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (26) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, Malta ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(26)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, Malta ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (27) | Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, Malta tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro. |
| --- | --- |

(27)

Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, Malta tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro.

| (28) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika ta’ Malta u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż għall-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lil Malta fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli f’Malta, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(28)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika ta’ Malta u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż għall-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lil Malta fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli f’Malta, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (29) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt, |
| --- | --- |

(29)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li Malta tieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kondizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Issaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa fir-rigward tal-ħaddiema li jaħdmu fil-qasam tas-saħħa, tal-prodotti mediċi kritiċi u tal-kura primarja. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Tikkonsolida l-arranġamenti għal xogħol b’ħinijiet iqsar u tiżgura l-adegwatezza tal-protezzjoni kontra l-qgħad għall-ħaddiema kollha. Issaħħaħ il-kwalità u l-inklużività tal-edukazzjoni u l-iżvilupp tal-ħiliet. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tiżgura l-implimentazzjoni effettiva ta’ appoġġ ta’ likwidità għal negozji affettwati, fosthom ta’ dawk li jaħdmu għal rashom. Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq il-produzzjoni u l-użu nodfa u effiċjenti tal-enerġija, it-trasport sostenibbli, il-ġestjoni tal-iskart, ir-riċerka u l-innovazzjoni. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Tlesti r-riformi li jindirizzaw defiċjenzi kurrenti f’kapaċità istituzzjonali u fil-governanza biex tissaħħaħ l-indipendenza ġudizzjarja. Tkompli bl-isforzi biex jiġu evalwati u mtaffija b’mod adegwat ir-riskji tal-ħasil tal-flus u biex jiġi żgurat l-infurzar effettiv tal-qafas kontra l-ħasil tal-flus. Iżżid il-pass fl-azzjoni biex jiġu indirizzati l-karatteristiċi tas-sistema tat-taxxa li jiffaċilitaw l-ippjanar aggressiv tat-taxxa minn individwi u minn kumpaniji multinazzjonali. |
| --- | --- |

4.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi, (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 107.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

7

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/122 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/122

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tan-Netherlands tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tan-Netherlands tal-2020

(2020/C 282/19)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija identifikat lin-Netherlands bħala wieħed mill-Istati Membri li huwa meħtieġ li ssirlu analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih hija identifikat lin-Netherlands bħala wieħed mill-Istati Membri li huwa meħtieġ li ssirlu analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro.

| (2) | Ir-rapport dwar il-pajjiż għall-2020 tan-Netherlands ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tan-Netherlands fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tan-Netherlands lejn il-miri nazzjonali tagħhom ta’ Ewropa 2020. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li n-Netherlands qed jesperjenzaw żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, l-istokk għoli ta’ dejn privat u s-surplus kbir tal-kontijiet huma sorsi ta’ żbilanċi u għandhom rilevanza transfruntiera. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport dwar il-pajjiż għall-2020 tan-Netherlands ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tan-Netherlands fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tan-Netherlands lejn il-miri nazzjonali tagħhom ta’ Ewropa 2020. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li n-Netherlands qed jesperjenzaw żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, l-istokk għoli ta’ dejn privat u s-surplus kbir tal-kontijiet huma sorsi ta’ żbilanċi u għandhom rilevanza transfruntiera.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. In-Netherlands huma mħeġġa biex jagħmlu użu sħiħ minn dawn il-possibbiltajiet biex jgħinu lill-individwi u lis-setturi l-aktar affettwati. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. In-Netherlands huma mħeġġa biex jagħmlu użu sħiħ minn dawn il-possibbiltajiet biex jgħinu lill-individwi u lis-setturi l-aktar affettwati.

| (9) | In-Netherlands ippreżentaw il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom fit-28 ta’ April 2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħhom fid-29 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(9)

In-Netherlands ippreżentaw il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom fit-28 ta’ April 2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħhom fid-29 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (10) | In-Netherlands bħalissa jinsabu fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, u huma suġġetti għar-regola tad-dejn. |
| --- | --- |

(10)

In-Netherlands bħalissa jinsabu fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, u huma suġġetti għar-regola tad-dejn.

| (11) | Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 1,7 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal surplus ta’ 0,1 % tal-PDG fl-2020. Il-bilanċ favorevoli huwa previst li jonqos għal 0,0 % tal-PDG fl-2023. Wara li naqas għal 48,6 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG huwa mistenni li jonqos għal 46,3 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Madankollu, ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-projezzjonijiet baġitarji m’għadux jidher realistiku u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 ma jqisx numru sinifikanti tal-miżuri mħabbra min-Netherlands b’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19. Il-Memorandum tal-Baġit tar-Rebbiegħa (7) fih aġġornament tal-projezzjonijiet baġitarji. Fuq il-bażi tal-Memorandum tal-Baġit tar-Rebbiegħa, il-bilanċ nominali tal-Gvern huwa ppjanat li jiddeterjora għal defiċit ta’ 11,8 % tal-PDG fl-2020 u l-proporzjon tad-dejn mal-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 65,2 % fl-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(11)

Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 1,7 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal surplus ta’ 0,1 % tal-PDG fl-2020. Il-bilanċ favorevoli huwa previst li jonqos għal 0,0 % tal-PDG fl-2023. Wara li naqas għal 48,6 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG huwa mistenni li jonqos għal 46,3 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Madankollu, ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-projezzjonijiet baġitarji m’għadux jidher realistiku u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 ma jqisx numru sinifikanti tal-miżuri mħabbra min-Netherlands b’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19. Il-Memorandum tal-Baġit tar-Rebbiegħa (7) fih aġġornament tal-projezzjonijiet baġitarji. Fuq il-bażi tal-Memorandum tal-Baġit tar-Rebbiegħa, il-bilanċ nominali tal-Gvern huwa ppjanat li jiddeterjora għal defiċit ta’ 11,8 % tal-PDG fl-2020 u l-proporzjon tad-dejn mal-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 65,2 % fl-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (12) | B’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, in-Netherlands adottaw miżuri baġitarji f’waqthom biex iżidu l-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tiegħu, irażżnu l-pandemija, u jipprovdu għajnuna lil dawk l-individwi u setturi li ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-Memorandum tal-Baġit tar-Rebbiegħa, dawn il-miżuri baġitarji jammontaw għal 2,7 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu t-tisħiħ tas-servizzi tal-kura tas-saħħa, l-għajnuna ta’ emerġenza għal setturi li jinsabu f’diffikultà, l-appoġġ għad-dħul għal dawk li jaħdmu għal rashom u l-impjegati. Barra minn hekk, in-Netherlands ħabbru miżuri li, filwaqt li ma jkollhomx impatt baġitarju dirett, ser jikkontribwixxu fl-għoti ta’ sostenn għal-likwidità tan-negozji. Dawn il-miżuri jinkludu differimenti tat-taxxa għal taxxi fuq l-introjtu tal-kumpaniji (4,6 % għal 5,9 % tal-PDG) u garanziji fuq self (1,8 % tal-PDG). B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadu n-Netherlands huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(12)

B’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, in-Netherlands adottaw miżuri baġitarji f’waqthom biex iżidu l-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tiegħu, irażżnu l-pandemija, u jipprovdu għajnuna lil dawk l-individwi u setturi li ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-Memorandum tal-Baġit tar-Rebbiegħa, dawn il-miżuri baġitarji jammontaw għal 2,7 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu t-tisħiħ tas-servizzi tal-kura tas-saħħa, l-għajnuna ta’ emerġenza għal setturi li jinsabu f’diffikultà, l-appoġġ għad-dħul għal dawk li jaħdmu għal rashom u l-impjegati. Barra minn hekk, in-Netherlands ħabbru miżuri li, filwaqt li ma jkollhomx impatt baġitarju dirett, ser jikkontribwixxu fl-għoti ta’ sostenn għal-likwidità tan-negozji. Dawn il-miżuri jinkludu differimenti tat-taxxa għal taxxi fuq l-introjtu tal-kumpaniji (4,6 % għal 5,9 % tal-PDG) u garanziji fuq self (1,8 % tal-PDG). B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadu n-Netherlands huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (13) | Fuq il-bażi tat-tbassir tar-Rebbiegħa tal-2020 tal-Kummissjoni taħt politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tan-Netherlands huwa mbassar li jkun ta’ -6,3 % tal-PDG fl-2020 u ta’ -3,5 % fl-2021. Id-differenza ta’ 5,5 punti perċentwali bejn il-previżjoni tal-Memorandum tal-Baġit tar-Rebbiegħa u dik tal-Kummissjoni hija xprunata minn kontabbiltà differenti tad-differimenti tat-taxxa (4,6 % għal 5,9 % tal-PDG), li fit-tbassir tar-rebbiegħa tal-2020 tal-Kummissjoni mhumiex allokati bħala tnaqqis fid-dħul fl-2020. Il-proporzjon ta’ dejn tal-gvern estiż huwa projettat li jilħaq it-62,1 % tal-PDG fl-2020 u s-57,6 % fl-2021. |
| --- | --- |

(13)

Fuq il-bażi tat-tbassir tar-Rebbiegħa tal-2020 tal-Kummissjoni taħt politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tan-Netherlands huwa mbassar li jkun ta’ -6,3 % tal-PDG fl-2020 u ta’ -3,5 % fl-2021. Id-differenza ta’ 5,5 punti perċentwali bejn il-previżjoni tal-Memorandum tal-Baġit tar-Rebbiegħa u dik tal-Kummissjoni hija xprunata minn kontabbiltà differenti tad-differimenti tat-taxxa (4,6 % għal 5,9 % tal-PDG), li fit-tbassir tar-rebbiegħa tal-2020 tal-Kummissjoni mhumiex allokati bħala tnaqqis fid-dħul fl-2020. Il-proporzjon ta’ dejn tal-gvern estiż huwa projettat li jilħaq it-62,1 % tal-PDG fl-2020 u s-57,6 % fl-2021.

| (14) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba l-ksur ipproġettat tan-Netherlands tal-limitu ta’ defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx. |
| --- | --- |

(14)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba l-ksur ipproġettat tan-Netherlands tal-limitu ta’ defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

| (15) | Wara tkabbir qawwi f’dawn l-aħħar snin, il-pandemija tal-COVID-19 poġġiet fit-tmiem għal sitt snin konsekuttivi ta’ espansjoni ekonomika fin-Netherlands. Din is-sena, l-ekonomija tan-Netherlands hija mistennija li tesperjenza l-akbar tnaqqis tagħha fl-istorja ta’ wara l-gwerra tal-pajjiż. Il-komponenti kollha tad-domanda, ħlief il-konsum pubbliku, huma mistennija li jonqsu drastikament din is-sena, b’attività ekonomika pproġettata fit-tieni kwart. Fl-2021, l-ekonomija x’aktarx tirkupra b’rata ferm ogħla mix-xejra ta’ tkabbir, li tirrifletti n-normalizzazzjoni gradwali tal-attività ekonomika u l-irkupru tad-domanda domestika u l-kummerċ dinji minn livell baxx. Madankollu, il-livelli ta’ attività huma mistennija li jibqgħu ’l isfel minn dawk tal-2019. Skont it-tbassir tar-rebbiegħa tal-2020 tal-Kummissjoni, il-qgħad huwa mistenni li jiżdied għal 5,9 % fl-2020, l-aktar minħabba l-għeluq mandatorju ta’ negozji u t-tnaqqis globali f’daqqa fl-attività ekonomika, iżda mbagħad jinżel għal 5,3 % fl-2021. Il-miżuri ta’ protezzjoni tal-impjieg, b’mod partikolari l-Miżura Temporanja ta’ Tranżizzjoni għal Impjiegi Sostnuta u l-appoġġ ta’ dħul addizzjonali għal dawk li jaħdmu għal rashom, għandhom jgħinu biex jitnaqqas it-telf tal-impjiegi. Madankollu, id-deterjorament tas-suq tax-xogħol huwa mistenni li jaċċellera fix-xhur li ġejjin billi d-ditti f’setturi milquta ħafna inevitabbilment inaqqsu l-impjegati, speċjalment ħaddiema b’kuntratti flessibbli u temporanji. |
| --- | --- |

(15)

Wara tkabbir qawwi f’dawn l-aħħar snin, il-pandemija tal-COVID-19 poġġiet fit-tmiem għal sitt snin konsekuttivi ta’ espansjoni ekonomika fin-Netherlands. Din is-sena, l-ekonomija tan-Netherlands hija mistennija li tesperjenza l-akbar tnaqqis tagħha fl-istorja ta’ wara l-gwerra tal-pajjiż. Il-komponenti kollha tad-domanda, ħlief il-konsum pubbliku, huma mistennija li jonqsu drastikament din is-sena, b’attività ekonomika pproġettata fit-tieni kwart. Fl-2021, l-ekonomija x’aktarx tirkupra b’rata ferm ogħla mix-xejra ta’ tkabbir, li tirrifletti n-normalizzazzjoni gradwali tal-attività ekonomika u l-irkupru tad-domanda domestika u l-kummerċ dinji minn livell baxx. Madankollu, il-livelli ta’ attività huma mistennija li jibqgħu ’l isfel minn dawk tal-2019. Skont it-tbassir tar-rebbiegħa tal-2020 tal-Kummissjoni, il-qgħad huwa mistenni li jiżdied għal 5,9 % fl-2020, l-aktar minħabba l-għeluq mandatorju ta’ negozji u t-tnaqqis globali f’daqqa fl-attività ekonomika, iżda mbagħad jinżel għal 5,3 % fl-2021. Il-miżuri ta’ protezzjoni tal-impjieg, b’mod partikolari l-Miżura Temporanja ta’ Tranżizzjoni għal Impjiegi Sostnuta u l-appoġġ ta’ dħul addizzjonali għal dawk li jaħdmu għal rashom, għandhom jgħinu biex jitnaqqas it-telf tal-impjiegi. Madankollu, id-deterjorament tas-suq tax-xogħol huwa mistenni li jaċċellera fix-xhur li ġejjin billi d-ditti f’setturi milquta ħafna inevitabbilment inaqqsu l-impjegati, speċjalment ħaddiema b’kuntratti flessibbli u temporanji.

| (16) | Bi tweġiba għar-riperkussjonijiet ekonomiċi f’daqqa u għall-evaporazzjoni tad-domanda f’setturi speċifiċi, il-gvern adotta pakkett komprensiv ta’ miżuri ta’ emerġenza biex jgħin biex tiġi evitata ħsara strutturali lill-ekonomija. Dan ir-rispons qawwi ta’ politika huwa mmirat lejn l-oqsma l-aktar milquta mill-kriżi tal-COVID-19 u jiffoka fuq il-protezzjoni tal-impjiegi u l-kapaċità tal-akkwist tal-familji, il-kumpens finanzjarju dirett għall-industriji li ntlaqtu ħażin, kif ukoll id-differiment tat-taxxa u l-garanziji fuq is-self biex jiġi appoġġat il-fluss tal-kreditu lis-settur privat. Għalhekk għandu jipprevjeni problemi temporanji ta’ likwidità milli jinbidlu għal kwistjonijiet ta’ insolvenza. Barra minn hekk, l-istabbilizzaturi awtomatiċi għandhom jgħinu biex inaqqsu l-intensità tat-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku. Il-Bank Ċentrali naqqas ukoll il-bafers kapitali sistemiċi għall-akbar banek u qed jipposponi miżura biex jintroduċi limitu minimu tal-piż tar-riskju għall-ipoteki, biex b’hekk jeħles il-kapital bankarju u jippermetti lill-banek jespandu b’mod sinifikanti s-self lill-unitajiet domestiċi u lin-negozji. |
| --- | --- |

(16)

Bi tweġiba għar-riperkussjonijiet ekonomiċi f’daqqa u għall-evaporazzjoni tad-domanda f’setturi speċifiċi, il-gvern adotta pakkett komprensiv ta’ miżuri ta’ emerġenza biex jgħin biex tiġi evitata ħsara strutturali lill-ekonomija. Dan ir-rispons qawwi ta’ politika huwa mmirat lejn l-oqsma l-aktar milquta mill-kriżi tal-COVID-19 u jiffoka fuq il-protezzjoni tal-impjiegi u l-kapaċità tal-akkwist tal-familji, il-kumpens finanzjarju dirett għall-industriji li ntlaqtu ħażin, kif ukoll id-differiment tat-taxxa u l-garanziji fuq is-self biex jiġi appoġġat il-fluss tal-kreditu lis-settur privat. Għalhekk għandu jipprevjeni problemi temporanji ta’ likwidità milli jinbidlu għal kwistjonijiet ta’ insolvenza. Barra minn hekk, l-istabbilizzaturi awtomatiċi għandhom jgħinu biex inaqqsu l-intensità tat-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku. Il-Bank Ċentrali naqqas ukoll il-bafers kapitali sistemiċi għall-akbar banek u qed jipposponi miżura biex jintroduċi limitu minimu tal-piż tar-riskju għall-ipoteki, biex b’hekk jeħles il-kapital bankarju u jippermetti lill-banek jespandu b’mod sinifikanti s-self lill-unitajiet domestiċi u lin-negozji.

| (17) | Is-sistema tas-saħħa għandha prestazzjoni relattivament tajba f’termini ta’ kontribuzzjoni għas-saħħa ġenerali tal-popolazzjoni u tiżgura l-aċċessibbiltà tas-servizzi tas-saħħa. Bħala parti mir-reazzjoni immedjata għall-kriżi tal-COVID-19, in-Netherlands stabbilixxew strateġija ta’ kontroll li tinvolvi miżuri tas-saħħa pubblika ġenerali u adottaw miżuri ta’ finanzjament tas-saħħa mfassla apposta. Madankollu, il-bidu tal-pandemija tal-COVID-19 ittestja r-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa. F’dan ir-rigward, kien hemm tħassib diġà eżistenti. Il-kapaċità tal-forza tax-xogħol għandha tibbenefika mill-indirizzar ta’ nuqqasijiet eżistenti, b’mod partikolari tal-infermiera u fil-kura tas-saħħa primarja. Il-governanza globali tas-sistemi tas-saħħa u l-kapaċità tagħhom li jiżguraw it-twassil tas-servizzi integrati tul il-continuum tal-kura tista’ tittejjeb billi l-governanza tad-data tissaħħaħ aktar u billi jiżdied l-użu tal-għodod tas-saħħa elettronika. Il-pandemija tal-COVID-19 għalhekk enfasizzat il-ħtieġa li tkompli tittejjeb ir-reżiljenza u t-tħejjija għall-kriżijiet tas-sistema tas-saħħa billi jiġu indirizzati tali sfidi strutturali. |
| --- | --- |

(17)

Is-sistema tas-saħħa għandha prestazzjoni relattivament tajba f’termini ta’ kontribuzzjoni għas-saħħa ġenerali tal-popolazzjoni u tiżgura l-aċċessibbiltà tas-servizzi tas-saħħa. Bħala parti mir-reazzjoni immedjata għall-kriżi tal-COVID-19, in-Netherlands stabbilixxew strateġija ta’ kontroll li tinvolvi miżuri tas-saħħa pubblika ġenerali u adottaw miżuri ta’ finanzjament tas-saħħa mfassla apposta. Madankollu, il-bidu tal-pandemija tal-COVID-19 ittestja r-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa. F’dan ir-rigward, kien hemm tħassib diġà eżistenti. Il-kapaċità tal-forza tax-xogħol għandha tibbenefika mill-indirizzar ta’ nuqqasijiet eżistenti, b’mod partikolari tal-infermiera u fil-kura tas-saħħa primarja. Il-governanza globali tas-sistemi tas-saħħa u l-kapaċità tagħhom li jiżguraw it-twassil tas-servizzi integrati tul il-continuum tal-kura tista’ tittejjeb billi l-governanza tad-data tissaħħaħ aktar u billi jiżdied l-użu tal-għodod tas-saħħa elettronika. Il-pandemija tal-COVID-19 għalhekk enfasizzat il-ħtieġa li tkompli tittejjeb ir-reżiljenza u t-tħejjija għall-kriżijiet tas-sistema tas-saħħa billi jiġu indirizzati tali sfidi strutturali.

| (18) | Filwaqt li fl-2019 u kmieni fl-2020 s-suq tax-xogħol kompla jitjieb sew u b’mod ġenerali, il-kriżi tal-COVID-19 naqqset it-tkabbir ekonomiku u hija mistennija li twassal għal żieda konsiderevoli fil-qgħad. Ittieħdu serje ta’ miżuri ekonomiċi mingħajr preċedent biex jitħarsu l-impjiegi u l-għajxien tan-nies u biex jitnaqqas l-impatt fuq il-persuni li jaħdmu għal rashom, l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) u l-kumpaniji ewlenin. Biex jiġi ppreservat l-impjieg, impjegaturi li jistennew telf ta’ mill-inqas 20 % tad-dħul tagħhom minħabba l-kriżi tal-COVID-19, jistgħu japplikaw għal provvediment (sa 90 % tal-kont tal-pagi tal-kumpanija, skont it-telf ta’ fatturat) li jippermettilhom iħallsu l-pagi tal-impjegati tagħhom għal perjodu ta’ tliet xhur, li ġie estiż għal erba’ xhur oħra. Il-persuni li jaħdmu għal rashom se jkollhom rikors għal proċedura mħaffa li tippermettilhom japplikaw għal appoġġ addizzjonali għall-introjtu sal-ammont tal-paga minima soċjali, li se tgħinhom iħallsu l-ispejjeż tal-għajxien tagħhom għal perjodu ta’ tliet xhur, li ġie estiż ukoll b’erba’ xhur. |
| --- | --- |

(18)

Filwaqt li fl-2019 u kmieni fl-2020 s-suq tax-xogħol kompla jitjieb sew u b’mod ġenerali, il-kriżi tal-COVID-19 naqqset it-tkabbir ekonomiku u hija mistennija li twassal għal żieda konsiderevoli fil-qgħad. Ittieħdu serje ta’ miżuri ekonomiċi mingħajr preċedent biex jitħarsu l-impjiegi u l-għajxien tan-nies u biex jitnaqqas l-impatt fuq il-persuni li jaħdmu għal rashom, l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) u l-kumpaniji ewlenin. Biex jiġi ppreservat l-impjieg, impjegaturi li jistennew telf ta’ mill-inqas 20 % tad-dħul tagħhom minħabba l-kriżi tal-COVID-19, jistgħu japplikaw għal provvediment (sa 90 % tal-kont tal-pagi tal-kumpanija, skont it-telf ta’ fatturat) li jippermettilhom iħallsu l-pagi tal-impjegati tagħhom għal perjodu ta’ tliet xhur, li ġie estiż għal erba’ xhur oħra. Il-persuni li jaħdmu għal rashom se jkollhom rikors għal proċedura mħaffa li tippermettilhom japplikaw għal appoġġ addizzjonali għall-introjtu sal-ammont tal-paga minima soċjali, li se tgħinhom iħallsu l-ispejjeż tal-għajxien tagħhom għal perjodu ta’ tliet xhur, li ġie estiż ukoll b’erba’ xhur.

| (19) | Il-mitigazzjoni tal-impjieg u l-impatt soċjali tal-kriżi tal-COVID-19 għal dawk l-aktar milquta jenħtieġ li tkun parti mill-istrateġija ta’ rkupru. Minkejja l-pakkett ta’ miżuri li ttieħdu biex jiġu ppreservati l-impjiegi, in-nies f’pożizzjoni tas-suq tax-xogħol inqas favorevoli u/jew sitwazzjoni soċjali vulnerabbli ntlaqtu ħafna iktar. Il-qgħad żdied, b’mod partikolari għal persuni li jaħdmu fuq kuntratti flessibbli, bħaż-żgħażagħ, il-ħaddiema temporanji permezz ta’ aġenzija u persuni bi sfond ta’ migrazzjoni. Il-kriżi tal-COVID-19 enfasizzat ukoll sfidi sinifikanti f’termini ta’ aċċess għal protezzjoni soċjali adegwata għall-persuni li jaħdmu għal rashom li ħafna drabi huma assigurati taħt l-assigurazzjoni (jew mhux assigurati xejn) kontra l-mard, id-diżabbiltà, il-qgħad u x-xjuħija. |
| --- | --- |

(19)

Il-mitigazzjoni tal-impjieg u l-impatt soċjali tal-kriżi tal-COVID-19 għal dawk l-aktar milquta jenħtieġ li tkun parti mill-istrateġija ta’ rkupru. Minkejja l-pakkett ta’ miżuri li ttieħdu biex jiġu ppreservati l-impjiegi, in-nies f’pożizzjoni tas-suq tax-xogħol inqas favorevoli u/jew sitwazzjoni soċjali vulnerabbli ntlaqtu ħafna iktar. Il-qgħad żdied, b’mod partikolari għal persuni li jaħdmu fuq kuntratti flessibbli, bħaż-żgħażagħ, il-ħaddiema temporanji permezz ta’ aġenzija u persuni bi sfond ta’ migrazzjoni. Il-kriżi tal-COVID-19 enfasizzat ukoll sfidi sinifikanti f’termini ta’ aċċess għal protezzjoni soċjali adegwata għall-persuni li jaħdmu għal rashom li ħafna drabi huma assigurati taħt l-assigurazzjoni (jew mhux assigurati xejn) kontra l-mard, id-diżabbiltà, il-qgħad u x-xjuħija.

| (20) | Is-sostenn ta’ likwidità għan-negozji permezz ta’ self u garanziji, b’enfasi fuq l-SMEs, kien tal-akbar importanza. Id-distribuzzjoni tal-appoġġ ta’ likwidità lil impriżi għandu jiġi implimentat b’mod effettiv u rapidu mill-intermedjarji filwaqt li tiġi sostnuta r-reżiljenza tagħhom. Il-fatt li l-ħlasijiet differiti tat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet soċjali jiġu permessi u li jitħaffu l-ħlasijiet kuntrattwali mill-awtoritajiet pubbliċi jista’ jgħin iktar biex jitjieb il-fluss tal-flus tal-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju. Negozji ġodda u li qed jespandu li jkunu għadhom kemm twaqqfu jistgħu jeħtieġu appoġġ speċifiku, eż. fil-forma ta’ ishma ta’ ekwità minn istituzzjonijiet pubbliċi u inċentivi għal fondi ta’ kapital ta’ riskju biex iżidu l-investimenti tagħhom f’dawn id-ditti. Dan jista’ jgħin biex jiġi evitat il-bejgħ bl-għaġla f’kumpaniji Ewropej li huma strateġikament importanti. Kif permess u skont il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-Qafas Temporanju għall-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex jingħata sostenn lill-ekonomija matul it-tifqigħa preżenti tal-COVID-19 (8), jenħtieġ li jiġi żgurat appoġġ ta’ ekwità jew kważi ekwità għall-impriżi (9) kollha u mhux biss għal dawk li jissodisfaw id-definizzjoni tal-Kummissjoni ta’ SMEs. Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu avvanzati minn qabel u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. |
| --- | --- |

(20)

Is-sostenn ta’ likwidità għan-negozji permezz ta’ self u garanziji, b’enfasi fuq l-SMEs, kien tal-akbar importanza. Id-distribuzzjoni tal-appoġġ ta’ likwidità lil impriżi għandu jiġi implimentat b’mod effettiv u rapidu mill-intermedjarji filwaqt li tiġi sostnuta r-reżiljenza tagħhom. Il-fatt li l-ħlasijiet differiti tat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet soċjali jiġu permessi u li jitħaffu l-ħlasijiet kuntrattwali mill-awtoritajiet pubbliċi jista’ jgħin iktar biex jitjieb il-fluss tal-flus tal-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju. Negozji ġodda u li qed jespandu li jkunu għadhom kemm twaqqfu jistgħu jeħtieġu appoġġ speċifiku, eż. fil-forma ta’ ishma ta’ ekwità minn istituzzjonijiet pubbliċi u inċentivi għal fondi ta’ kapital ta’ riskju biex iżidu l-investimenti tagħhom f’dawn id-ditti. Dan jista’ jgħin biex jiġi evitat il-bejgħ bl-għaġla f’kumpaniji Ewropej li huma strateġikament importanti. Kif permess u skont il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-Qafas Temporanju għall-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat biex jingħata sostenn lill-ekonomija matul it-tifqigħa preżenti tal-COVID-19 (8), jenħtieġ li jiġi żgurat appoġġ ta’ ekwità jew kważi ekwità għall-impriżi (9) kollha u mhux biss għal dawk li jissodisfaw id-definizzjoni tal-Kummissjoni ta’ SMEs. Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu avvanzati minn qabel u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti.

| (21) | Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. Azzjoni ta’ politika mmirata, inkluż investiment f’setturi bl-ikbar prospetti li jiżdied it-tkabbir potenzjali għall-ekonomija usa’, tista’ tgħin biex jiġu indirizzati l-isfidi aċċellerati mill-kriżi reċenti tal-COVID-19. B’mod partikolari, l-investimenti fir-R&Ż inkorporati fis-setturi ewlenin u l-politika tal-innovazzjoni (10) xprunati mill-missjoni kif ukoll il-kapital uman jistgħu jgħinu biex jappoġġaw it-tkabbir tal-produttività fit-tul u jżommu kapaċità ta’ innovazzjoni b’saħħitha. Dan huwa speċjalment il-każ għan-negozji l-ġodda, in-negozji li qed jespandu u l-SMEs innovattivi, li huma kruċjali biex jittejbu l-kompetittività u l-ħolqien tal-impjiegi. L-investiment f’inizjattivi mill-Ftehim tan-Netherlands dwar il-Klima u l-Pjan Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima biex jiġi indirizzat it-tibdil fil-klima u tiġi promossa t-tranżizzjoni tal-enerġija jista’ jagħti kontribut ewlieni għall-għanijiet usa’ tas-soċjetà, inkluż il-ħtieġa li jiġi żgurat tkabbir ekonomiku sostenibbli u effiċjenti fl-użu tar-riżorsi. Fl-aħħar nett, l-investiment f’abitazzjonijiet ġodda huwa meħtieġ biex jitnaqqas in-nuqqas attwali ta’ akkomodazzjoni. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lin-Netherlands jindirizzaw xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti li n-Netherlands jagħmlu l-aħjar użu minn dan il-Fond. |
| --- | --- |

(21)

Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. Azzjoni ta’ politika mmirata, inkluż investiment f’setturi bl-ikbar prospetti li jiżdied it-tkabbir potenzjali għall-ekonomija usa’, tista’ tgħin biex jiġu indirizzati l-isfidi aċċellerati mill-kriżi reċenti tal-COVID-19. B’mod partikolari, l-investimenti fir-R&Ż inkorporati fis-setturi ewlenin u l-politika tal-innovazzjoni (10) xprunati mill-missjoni kif ukoll il-kapital uman jistgħu jgħinu biex jappoġġaw it-tkabbir tal-produttività fit-tul u jżommu kapaċità ta’ innovazzjoni b’saħħitha. Dan huwa speċjalment il-każ għan-negozji l-ġodda, in-negozji li qed jespandu u l-SMEs innovattivi, li huma kruċjali biex jittejbu l-kompetittività u l-ħolqien tal-impjiegi. L-investiment f’inizjattivi mill-Ftehim tan-Netherlands dwar il-Klima u l-Pjan Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima biex jiġi indirizzat it-tibdil fil-klima u tiġi promossa t-tranżizzjoni tal-enerġija jista’ jagħti kontribut ewlieni għall-għanijiet usa’ tas-soċjetà, inkluż il-ħtieġa li jiġi żgurat tkabbir ekonomiku sostenibbli u effiċjenti fl-użu tar-riżorsi. Fl-aħħar nett, l-investiment f’abitazzjonijiet ġodda huwa meħtieġ biex jitnaqqas in-nuqqas attwali ta’ akkomodazzjoni. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lin-Netherlands jindirizzaw xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti li n-Netherlands jagħmlu l-aħjar użu minn dan il-Fond.

| (22) | Il-ħiliet tekniċi u diġitali u l-professjonisti kwalifikati huma kruċjali għall-kapaċità tal-ekonomija tan-Netherlands biex tkun innovattiva u għal tkabbir tal-produttività sostenibbli u inklużiv. L-investiment fil-ħiliet bażiċi u/jew diġitali, l-edukazzjoni u t-taħriġ, fosthom opportunitajiet ta’ titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid għal kulħadd, jibqa’ wkoll kruċjali għat-titjib tal-aċċess għas-suq tax-xogħol b’mod partikolari biex tissaħħaħ l-impjegabbiltà ta’ dawk fil-marġini tas-suq tax-xogħol (inklużi persuni bi sfond ta’ migrazzjoni u persuni b’diżabilità), filwaqt li jitrawmu opportunitajiet indaqs u inklużjoni attiva. |
| --- | --- |

(22)

Il-ħiliet tekniċi u diġitali u l-professjonisti kwalifikati huma kruċjali għall-kapaċità tal-ekonomija tan-Netherlands biex tkun innovattiva u għal tkabbir tal-produttività sostenibbli u inklużiv. L-investiment fil-ħiliet bażiċi u/jew diġitali, l-edukazzjoni u t-taħriġ, fosthom opportunitajiet ta’ titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid għal kulħadd, jibqa’ wkoll kruċjali għat-titjib tal-aċċess għas-suq tax-xogħol b’mod partikolari biex tissaħħaħ l-impjegabbiltà ta’ dawk fil-marġini tas-suq tax-xogħol (inklużi persuni bi sfond ta’ migrazzjoni u persuni b’diżabilità), filwaqt li jitrawmu opportunitajiet indaqs u inklużjoni attiva.

| (23) | In-Netherlands ħadu miżuri kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa, iżda l-livell għoli ta’ dividendi, royalties u pagamenti ta’ imgħax li jsiru permezz tan-Netherlands jissuġġerixxi li r-regoli tat-taxxa tal-pajjiż huma użati minn kumpaniji li jinvolvu ruħhom f’ippjanar aggressiv tat-taxxa. Proporzjon kbir tal-istokk tal-investiment dirett barrani huwa miżmum mill-“entitajiet bi skop speċjali. In-nuqqas ta’ taxxi minn ras il-għajn fuq royalties destinati għal barra (jiġifieri minn residenti tal-UE għal residenti ta’ pajjiż terz) u l-pagamenti ta’ imgħax jista’ jwassal biex dawk il-pagamenti jevadu t-taxxa kompletament, jekk huma wkoll ma jiġux soġġetti għat-taxxa fil-ġurisdizzjoni riċeventi. Ir-riforma li għadha kif ġiet adottata dwar it-taxxi minn ras il-għajn kondizzjonali fuq ir-royalty, u l-pagamenti tal-imgħax f’każ ta’ abbuż jew pagamenti lil ġurisdizzjonijiet b’rata baxxa ta’ taxxa jew ġurisdizzjonijiet elenkati fil-lista tal-Unjoni ta’ ġurisdizzjonijiet li ma jikkooperawx, li se jiġu implimentati mill-1 ta’ Jannar 2021, huwa pass pożittiv lejn tnaqqis fl-ippjanar aggressiv tat-taxxa. L-effikaċja tar-riforma għandha tiġi mmonitorjata mill-qrib. |
| --- | --- |

(23)

In-Netherlands ħadu miżuri kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa, iżda l-livell għoli ta’ dividendi, royalties u pagamenti ta’ imgħax li jsiru permezz tan-Netherlands jissuġġerixxi li r-regoli tat-taxxa tal-pajjiż huma użati minn kumpaniji li jinvolvu ruħhom f’ippjanar aggressiv tat-taxxa. Proporzjon kbir tal-istokk tal-investiment dirett barrani huwa miżmum mill-“entitajiet bi skop speċjali. In-nuqqas ta’ taxxi minn ras il-għajn fuq royalties destinati għal barra (jiġifieri minn residenti tal-UE għal residenti ta’ pajjiż terz) u l-pagamenti ta’ imgħax jista’ jwassal biex dawk il-pagamenti jevadu t-taxxa kompletament, jekk huma wkoll ma jiġux soġġetti għat-taxxa fil-ġurisdizzjoni riċeventi. Ir-riforma li għadha kif ġiet adottata dwar it-taxxi minn ras il-għajn kondizzjonali fuq ir-royalty, u l-pagamenti tal-imgħax f’każ ta’ abbuż jew pagamenti lil ġurisdizzjonijiet b’rata baxxa ta’ taxxa jew ġurisdizzjonijiet elenkati fil-lista tal-Unjoni ta’ ġurisdizzjonijiet li ma jikkooperawx, li se jiġu implimentati mill-1 ta’ Jannar 2021, huwa pass pożittiv lejn tnaqqis fl-ippjanar aggressiv tat-taxxa. L-effikaċja tar-riforma għandha tiġi mmonitorjata mill-qrib.

| (24) | Għadd ta’ istituzzjonijiet finanzjarji tan-Netherlands reċentement kienu involuti fi kwistjonijiet ta’ ħasil tal-flus. Dawn il-każijiet jenfasizzaw il-ħtieġa, minkejja l-isforzi reċenti, li tissaħħaħ is-superviżjoni tal-istituzzjonijiet finanzjarji u li jiġu investigati u mħarrka każijiet ta’ ħasil tal-flus. Lil hinn mis-settur finanzjarju, il-ftuħ tal-ekonomija Netherlandiża għall-investimenti diretti barranin u l-istrutturi ġuridiċi kumplessi tal-pajjiż joħolqu wkoll riskji sinifikanti ta’ ħasil tal-flus. L-allinjament ħażin bejn ir-rappurtar baxx ta’ tranżazzjonijiet mhux tas-soltu minn fornituri ta’ servizzi ta’ fiduċja u ta’ kumpaniji u l-konsulenti tat-taxxa u l-iskopertura għal riskju għoli tagħhom jitlob superviżjoni proporzjonata. Minħabba l-preżenza estensiva ta’ strutturi legali kumplessi, il-funzjonament tajjeb tar-reġistru tas-sjieda benefiċjarja huwa essenzjali biex jiġi evitat l-użu ħażin ta’ tali entitajiet, iżda r-reġistru għadu ma ġiex stabbilit. |
| --- | --- |

(24)

Għadd ta’ istituzzjonijiet finanzjarji tan-Netherlands reċentement kienu involuti fi kwistjonijiet ta’ ħasil tal-flus. Dawn il-każijiet jenfasizzaw il-ħtieġa, minkejja l-isforzi reċenti, li tissaħħaħ is-superviżjoni tal-istituzzjonijiet finanzjarji u li jiġu investigati u mħarrka każijiet ta’ ħasil tal-flus. Lil hinn mis-settur finanzjarju, il-ftuħ tal-ekonomija Netherlandiża għall-investimenti diretti barranin u l-istrutturi ġuridiċi kumplessi tal-pajjiż joħolqu wkoll riskji sinifikanti ta’ ħasil tal-flus. L-allinjament ħażin bejn ir-rappurtar baxx ta’ tranżazzjonijiet mhux tas-soltu minn fornituri ta’ servizzi ta’ fiduċja u ta’ kumpaniji u l-konsulenti tat-taxxa u l-iskopertura għal riskju għoli tagħhom jitlob superviżjoni proporzjonata. Minħabba l-preżenza estensiva ta’ strutturi legali kumplessi, il-funzjonament tajjeb tar-reġistru tas-sjieda benefiċjarja huwa essenzjali biex jiġi evitat l-użu ħażin ta’ tali entitajiet, iżda r-reġistru għadu ma ġiex stabbilit.

| (25) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(25)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (26) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Bl-iżgurar tal-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, in-Netherlands ser jikkontribwixxu għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(26)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Bl-iżgurar tal-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, in-Netherlands ser jikkontribwixxu għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (27) | Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, in-Netherlands jiżguraw li l-politiki tagħhom jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro. |
| --- | --- |

(27)

Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, in-Netherlands jiżguraw li l-politiki tagħhom jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro.

| (28) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tan-Netherlands u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiżi tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lin-Netherlands fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fin-Netherlands imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(28)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tan-Netherlands u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiżi tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lin-Netherlands fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni mhux biss qieset ir-rilevanza tagħhom għall-politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fin-Netherlands imma qieset ukoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni billi jingħata kontribut fil-livell tal-Unjoni għad-deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (29) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (11) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt. |
| --- | --- |

(29)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (11) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

| (30) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (3), |
| --- | --- |

(30)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (3),

B’DAN JIRRAKKOMANDA li n-Netherlands jieħdu azzjoni fl-2020 u l-2021 biex:

| 1. | Jittieħdu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tiġi indirizzata b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, tiġi sostnuta l-ekonomija u jiġi appoġġat l-irkupru sussegwenti. Meta l-kondizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Isaħħu ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa, inkluż billi jiġu indirizzati n-nuqqasijiet eżistenti ta’ ħaddiema tas-saħħa u jiżdied l-użu ta’ għodod rilevanti tas-saħħa elettronika. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Itaffu l-impatt soċjali u tal-impjiegi tal-kriżi tal-COVID-19 u jippromwovu protezzjoni soċjali adegwata għal dawk li jaħdmu għal rashom. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Jiffokaw l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq l-iżvilupp tal-ħiliet diġitali, l-infrastruttura sostenibbli, il-produzzjoni nadifa u effiċjenti u l-użu tal-enerġija kif ukoll ir-riċerka u l-innovazzjoni orjentati lejn missjoni. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Jieħdu passi biex jindirizzaw kompletament il-karatteristiċi tas-sistema tat-taxxa li jiffaċilitaw l-ippjanar aggressiv tat-taxxa b’mod partikolari fuq pagamenti ’l barra mill-pajjiż, b’mod partikolari billi jimplimentaw il-miżuri adottati u jiżgura l-effikaċja tagħha. Jiżguraw is-superviżjoni effettiva u l-infurzar tal-qafas kontra l-ħasil tal-flus. |
| --- | --- |

4.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 112.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  Budget Memorandum 2020 (Voorjaarsnota 2020), ippreżentat għal reviżjoni lit-Tieni Awla minn W. Hoekstra, Ministru tal-Finanzi, fil-25 ta’ April 2020.

7

(8)  ĠU C 91I, 20.3.2020, p. 1.

8

(9)  Inkluż għan-negozji l-ġodda u n-negozji li qed jespandu b’mudelli kummerċjali kompetittivi iżda li l-likwidità tagħhom hija affettwata b’mod negattiv mill-pandemija tal-COVID-19.

9

(10)  Dan l-approċċ politiku ġdid għandu l-għan li jagħti spinta lill-investiment fir-R&Ż sabiex jinkisbu l-miri fit-tul dwar sfidi soċjetali ewlenin miġbura f’erba’ “missjonijiet”: (i) tranżizzjoni u sostenibbiltà tal-enerġija; (ii) l-agrikoltura, l-ilma u l-ikel; (iii) is-saħħa u l-kura; u (iv) is-sigurtà. Il-politika titqies bħala prijorità ewlenija għat-tisħiħ tal-kompetittività u l-indirizzar tal-isfidi tas-soċjetà (Ministeru għall-Affarijiet Ekonomiċi (EZK) (2018), Kamerbrief: Naar Missiegedreven Innovatiebeleid met Impact, Rijksoverheid, The Hague.)

10

Kamerbrief: Naar Missiegedreven Innovatiebeleid met Impact

(11)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

11

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/129 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/129

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Awstrija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Awstrija

(2020/C 282/20)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lill-Awstrija bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lill-Awstrija bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro.

| (2) | Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għall-Awstrija ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Awstrija fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Awstrija lejn il-miri nazzjonali ta’ Ewropa 2020. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għall-Awstrija ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Awstrija fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Awstrija lejn il-miri nazzjonali ta’ Ewropa 2020.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-ktajjen ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-ktajjen ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu ta’ żmien medju, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu ta’ żmien medju, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-transizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-transizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi attwali wriet il-ħtieġa għal pjanijiet ta’ tħejjija għal kriżijiet b’saħħithom b’mod partikolari fis-settur tas-saħħa. Strateġiji ta’ xiri mtejba, ktajjen ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi ewlenin għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ ta’ tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi attwali wriet il-ħtieġa għal pjanijiet ta’ tħejjija għal kriżijiet b’saħħithom b’mod partikolari fis-settur tas-saħħa. Strateġiji ta’ xiri mtejba, ktajjen ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi ewlenin għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ ta’ tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. L-Awstrija hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. L-Awstrija hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar ir-reġjuni minħabba xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni b’mod partikolari f’reġjuni li jiddependu b’mod sinifikanti fuq it-turiżmu. Dan jinvolvi r-riskju li fl-Awstrija d-disparitajiet reġjonali jkomplu jikbru. Flimkien mar-riskju ta’ żarmar temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni kurrenti titlob reazzjonijiet ta’ politika mmirati. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar ir-reġjuni minħabba xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni b’mod partikolari f’reġjuni li jiddependu b’mod sinifikanti fuq it-turiżmu. Dan jinvolvi r-riskju li fl-Awstrija d-disparitajiet reġjonali jkomplu jikbru. Flimkien mar-riskju ta’ żarmar temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni kurrenti titlob reazzjonijiet ta’ politika mmirati.

| (10) | L-Awstrija ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fl-14 ta’ April 2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħha fit-30 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

L-Awstrija ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fl-14 ta’ April 2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħha fit-30 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (11) | Bħalissa l-Awstrija qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tad-dejn. |
| --- | --- |

(11)

Bħalissa l-Awstrija qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u hija soġġetta għar-regola tad-dejn.

| (12) | Fl-aġġornament tekniku tiegħu għall-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 0,7 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 8,0 % tal-PDG fl-2020. Huwa pprojettat li fl-2021 id-defiċit jonqos għal 1,9 % tal-PDG. Wara li naqas għal 70,4 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG mistenni li jiżdied għal 81,4 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(12)

Fl-aġġornament tekniku tiegħu għall-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 0,7 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 8,0 % tal-PDG fl-2020. Huwa pprojettat li fl-2021 id-defiċit jonqos għal 1,9 % tal-PDG. Wara li naqas għal 70,4 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG mistenni li jiżdied għal 81,4 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (13) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, l-Awstrija adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji kienu jammontaw għal 5,0 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu t-tisħiħ tas-servizzi tal-kura tas-saħħa, l-għajnuna ta’ emerġenza għal kumpaniji li jinsabu f’diffikultà u l-arranġamenti tax-xogħol għal żmien qasir. Barra minn hekk, l-Awstrija ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jagħtu sostenn ta’ likwidità għall-impriżi, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jikkalkula li jammontaw għal 5,0 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu posponimenti tat-taxxa għal taxxi fuq id-dħul personali u korporattivi (2,6 % tal-PDG) u garanziji fuq is-self (2,4 % tal-PDG). B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet l-Awstrija huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kundizzjonijiet ekonomiċi, se jkunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(13)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, l-Awstrija adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji kienu jammontaw għal 5,0 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu t-tisħiħ tas-servizzi tal-kura tas-saħħa, l-għajnuna ta’ emerġenza għal kumpaniji li jinsabu f’diffikultà u l-arranġamenti tax-xogħol għal żmien qasir. Barra minn hekk, l-Awstrija ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jagħtu sostenn ta’ likwidità għall-impriżi, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jikkalkula li jammontaw għal 5,0 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu posponimenti tat-taxxa għal taxxi fuq id-dħul personali u korporattivi (2,6 % tal-PDG) u garanziji fuq is-self (2,4 % tal-PDG). B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet l-Awstrija huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kundizzjonijiet ekonomiċi, se jkunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (14) | Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, taħt politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Awstrija huwa mbassar li jkun ta’ -6,1 % tal-PDG fl-2020 u -1,9 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon ta’ dejn tal-gvern estiż huwa projettat li jilħaq 78,8 % tal-PDG fl-2020 u 75,8 % tal-PDG fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, taħt politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Awstrija huwa mbassar li jkun ta’ -6,1 % tal-PDG fl-2020 u -1,9 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon ta’ dejn tal-gvern estiż huwa projettat li jilħaq 78,8 % tal-PDG fl-2020 u 75,8 % tal-PDG fl-2021.

| (15) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Awstrija qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx. |
| --- | --- |

(15)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Awstrija qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

| (16) | Il-Gvern Awstrijak ħa miżuri bla preċedent biex jikkontrolla l-firxa tal-COVID-19. Huwa introduċa regoli stretti ta’ kwarantina u ta’ tbegħid soċjali u għamel disponibbli fondi sostanzjali biex is-sistema tas-saħħa tixtri tagħmir u provvisti, tqawwi l-kapaċità tal-laboratorji, u ssaħħaħ il-kapaċità tal-persunal. Il-kura tas-saħħa primarja sabet ruħha taħt pressjoni eċċezzjonali minn żieda bla preċedent fil-ħtieġa ta’ telekonsultazzjonijiet, appuntamenti mediċi u talbiet għal żjarat fid-djar. It-tifqigħa rapida tal-COVID-19 affettwat b’mod qawwi l-ekonomija tal-Awstrija. Miżuri ta’ trażżin nazzjonali u internazzjonali kontra l-virus laqtu kemm in-naħa tad-domanda kif ukoll dik tal-provvista, u dan wassal għal tnaqqis fuq bażi wiesgħa. Għalhekk il-PDG huwa pprojettat li jonqos b’5,5 % fl-2020, aktar milli matul il-kriżi ekonomika u finanzjarja fl-2008-2009. Minħabba t-tnaqqis relattivament rapidu fl-infezzjonijiet ġodda, l-Awstrija kienet wieħed mill-ewwel Stati Membri li ħabbru rilassament tal-miżuri ta’ trażżin, minn nofs April. Sabiex tiġi evitata ħsara ekonomika fit-tul u biex jittaffew l-impatti tal-kriżi fuq il-qasam soċjali u tal-l-impjiegi, il-gvern adotta pakkett komprensiv ta’ miżuri biex jappoġġa l-ekonomija Awstrijaka (madwar 10 % tal-PDG). Il-pakkett jinkludi skema ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar (Kurzarbeit), fejn is-sigħat tax-xogħol jistgħu jitnaqqsu sa 90 % bħala medja fuq perjodu partikolari u min iħaddem jiġi rimborżat minn 80 % sa 90 % tal-aħħar dħul nett tal-impjegat, skont l-aħħar dħul gross. Is-sett komprensiv ta’ miżuri għan-negozji u dawk li jaħdmu għal rashom għandu l-għan li jipprevjeni problemi ta’ likwidità b’mod temporanju u jipprovdi appoġġ dirett speċjalment lil intrapriżi u industriji milquta ħażin b’attenzjoni partikolari fuq intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs). Dawn jinkludu trasferimenti, appoġġ ta’ likwidità permezz ta’ self, garanziji, injezzjonijiet ta’ ekwità u differimenti tat-taxxa. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. |
| --- | --- |

(16)

Il-Gvern Awstrijak ħa miżuri bla preċedent biex jikkontrolla l-firxa tal-COVID-19. Huwa introduċa regoli stretti ta’ kwarantina u ta’ tbegħid soċjali u għamel disponibbli fondi sostanzjali biex is-sistema tas-saħħa tixtri tagħmir u provvisti, tqawwi l-kapaċità tal-laboratorji, u ssaħħaħ il-kapaċità tal-persunal. Il-kura tas-saħħa primarja sabet ruħha taħt pressjoni eċċezzjonali minn żieda bla preċedent fil-ħtieġa ta’ telekonsultazzjonijiet, appuntamenti mediċi u talbiet għal żjarat fid-djar. It-tifqigħa rapida tal-COVID-19 affettwat b’mod qawwi l-ekonomija tal-Awstrija. Miżuri ta’ trażżin nazzjonali u internazzjonali kontra l-virus laqtu kemm in-naħa tad-domanda kif ukoll dik tal-provvista, u dan wassal għal tnaqqis fuq bażi wiesgħa. Għalhekk il-PDG huwa pprojettat li jonqos b’5,5 % fl-2020, aktar milli matul il-kriżi ekonomika u finanzjarja fl-2008-2009. Minħabba t-tnaqqis relattivament rapidu fl-infezzjonijiet ġodda, l-Awstrija kienet wieħed mill-ewwel Stati Membri li ħabbru rilassament tal-miżuri ta’ trażżin, minn nofs April. Sabiex tiġi evitata ħsara ekonomika fit-tul u biex jittaffew l-impatti tal-kriżi fuq il-qasam soċjali u tal-l-impjiegi, il-gvern adotta pakkett komprensiv ta’ miżuri biex jappoġġa l-ekonomija Awstrijaka (madwar 10 % tal-PDG). Il-pakkett jinkludi skema ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar (Kurzarbeit), fejn is-sigħat tax-xogħol jistgħu jitnaqqsu sa 90 % bħala medja fuq perjodu partikolari u min iħaddem jiġi rimborżat minn 80 % sa 90 % tal-aħħar dħul nett tal-impjegat, skont l-aħħar dħul gross. Is-sett komprensiv ta’ miżuri għan-negozji u dawk li jaħdmu għal rashom għandu l-għan li jipprevjeni problemi ta’ likwidità b’mod temporanju u jipprovdi appoġġ dirett speċjalment lil intrapriżi u industriji milquta ħażin b’attenzjoni partikolari fuq intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs). Dawn jinkludu trasferimenti, appoġġ ta’ likwidità permezz ta’ self, garanziji, injezzjonijiet ta’ ekwità u differimenti tat-taxxa. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju.

| (17) | Sa issa, is-sistema tas-saħħa Awstrijaka ffaċċat b’suċċess il-pandemija tal-COVID-19. L-espansjoni tas-servizzi tal-kura tas-saħħa primarja u ambulatorja b’enfasi fuq il-promozzjoni tas-saħħa u l-prevenzjoni tal-mard jgħinu biex titjieb aktar is-saħħa tal-popolazzjoni. Filwaqt li jinżammu standards ta’ kwalità għolja, il-kosteffiċjenza tista’ tiġi miżjuda permezz ta’ akkwist pubbliku aktar effettiv u mediċini ġeneriċi. Barra minn hekk, is-sistema tal-kura fit-tul tal-Awstrija qed tiffaċċa sfidi strutturali u fiskali, li sa issa ma ġewx indirizzati bir-reqqa. Is-sistema tipprovdi servizzi komparattivament ta’ kwalità għolja, iżda qed tiffaċċa sfidi ta’ persunal, li qed isiru saħansitra aktar perċepibbli u evidenti fil-kriżi attwali. Is-settur tal-kura fit-tul jiddependi ħafna fuq il-kura pprovduta minn ħaddiema minn Stati Membri oħra, li jindika l-ħtieġa li jiġi żgurat il-fluss liberu tal-ħaddiema transfruntiera. Barra minn hekk, remunerazzjoni adegwata tista’ tgħin biex tagħmel ix-xogħol tal-infermiera aktar attraenti. |
| --- | --- |

(17)

Sa issa, is-sistema tas-saħħa Awstrijaka ffaċċat b’suċċess il-pandemija tal-COVID-19. L-espansjoni tas-servizzi tal-kura tas-saħħa primarja u ambulatorja b’enfasi fuq il-promozzjoni tas-saħħa u l-prevenzjoni tal-mard jgħinu biex titjieb aktar is-saħħa tal-popolazzjoni. Filwaqt li jinżammu standards ta’ kwalità għolja, il-kosteffiċjenza tista’ tiġi miżjuda permezz ta’ akkwist pubbliku aktar effettiv u mediċini ġeneriċi. Barra minn hekk, is-sistema tal-kura fit-tul tal-Awstrija qed tiffaċċa sfidi strutturali u fiskali, li sa issa ma ġewx indirizzati bir-reqqa. Is-sistema tipprovdi servizzi komparattivament ta’ kwalità għolja, iżda qed tiffaċċa sfidi ta’ persunal, li qed isiru saħansitra aktar perċepibbli u evidenti fil-kriżi attwali. Is-settur tal-kura fit-tul jiddependi ħafna fuq il-kura pprovduta minn ħaddiema minn Stati Membri oħra, li jindika l-ħtieġa li jiġi żgurat il-fluss liberu tal-ħaddiema transfruntiera. Barra minn hekk, remunerazzjoni adegwata tista’ tgħin biex tagħmel ix-xogħol tal-infermiera aktar attraenti.

| (18) | Il-politika tat-taxxa għandha rwol importanti fl-appoġġ tal-unitajiet domestiċi u tan-negozji matul it-trażżin tal-COVID-19 u se tkun kruċjali fit-trawwim tal-irkupru ekonomiku wara l-kriżi tal-COVID-19. It-taħlita tat-taxxa tal-Awstrija hija kkaratterizzata minn piż kbir fuq ix-xogħol, filwaqt li l-potenzjal tad-dħul mit-taxxi relatati mal-ġid u t-taxxi ambjentali għadu fil-biċċa l-kbira mhux sfruttat u t-taxxi fuq il-konsum jistgħu jsiru aktar effiċjenti. Ir-riformi tat-taxxa jistgħu jgħinu biex iċaqilqu t-taħlita tat-taxxa lejn sorsi li huma inqas detrimentali għat-tkabbir inklużiv u sostenibbli, u jipprovdu bażi solida għall-irkupru. B’mod partikolari, it-taxxi mhux użati b’mod suffiċjenti fuq l-alkoħol u t-tabakk, it-tniġġis u l-konsum tar-riżorsi jimplikaw effetti ta’ direzzjoni u potenzjal ta’ dħul mhux użati. Il-livell inugwali, iżda ġeneralment baxx ta’ tassazzjoni fuq l-enerġija jimmina l-effiċjenza u l-effikaċja tagħha bħala għodda ta’ politika biex jiġi inċentivat il-konsum li huwa ta’ benefiċċju għall-ambjent. B’mod partikolari, it-tassazzjoni konsistenti tal-emissjonijiet tas-CO2 tagħmel is-sorsi tal-enerġija li ma jagħmlux ħsara lill-klima aktar kompetittivi u tipprovdi spazju fiskali biex jitnaqqsu taxxi li jikkawżaw aktar distorsjoni. Taxxi ogħla fuq l-enerġija relatata mas-CO2 jgħinu biex jiġu internalizzati l-ispejjeż soċjali tat-tniġġis, iwasslu lill-konsumaturi sabiex jiddependu aktar fuq sorsi rinnovabbli u jinkoraġġixxu lill-investituri sabiex jinvestu f’teknoloġiji li ma jagħmlux ħsara lill-klima. Fl-aħħar nett, użu akbar ta’ taxxi relatati mal-ġid jista’ jagħmel is-sistema tat-taxxa aktar ġusta, speċjalment minħabba l-inugwaljanza għolja fil-ġid persistenti tal-Awstrija. B’mod partikolari, it-taxxi rikorrenti fuq il-proprjetà u fuq il-wirt taw prova li huma relattivament favorevoli għat-tkabbir u progressivi u jenħtieġ li ma jiġux traskurati f’dak li jirrigwarda l-ġenerazzjoni tad-dħul mit-taxxa biex il-finanzi pubbliċi jitreġġgħu lura għal li kienu. |
| --- | --- |

(18)

Il-politika tat-taxxa għandha rwol importanti fl-appoġġ tal-unitajiet domestiċi u tan-negozji matul it-trażżin tal-COVID-19 u se tkun kruċjali fit-trawwim tal-irkupru ekonomiku wara l-kriżi tal-COVID-19. It-taħlita tat-taxxa tal-Awstrija hija kkaratterizzata minn piż kbir fuq ix-xogħol, filwaqt li l-potenzjal tad-dħul mit-taxxi relatati mal-ġid u t-taxxi ambjentali għadu fil-biċċa l-kbira mhux sfruttat u t-taxxi fuq il-konsum jistgħu jsiru aktar effiċjenti. Ir-riformi tat-taxxa jistgħu jgħinu biex iċaqilqu t-taħlita tat-taxxa lejn sorsi li huma inqas detrimentali għat-tkabbir inklużiv u sostenibbli, u jipprovdu bażi solida għall-irkupru. B’mod partikolari, it-taxxi mhux użati b’mod suffiċjenti fuq l-alkoħol u t-tabakk, it-tniġġis u l-konsum tar-riżorsi jimplikaw effetti ta’ direzzjoni u potenzjal ta’ dħul mhux użati. Il-livell inugwali, iżda ġeneralment baxx ta’ tassazzjoni fuq l-enerġija jimmina l-effiċjenza u l-effikaċja tagħha bħala għodda ta’ politika biex jiġi inċentivat il-konsum li huwa ta’ benefiċċju għall-ambjent. B’mod partikolari, it-tassazzjoni konsistenti tal-emissjonijiet tas-CO2 tagħmel is-sorsi tal-enerġija li ma jagħmlux ħsara lill-klima aktar kompetittivi u tipprovdi spazju fiskali biex jitnaqqsu taxxi li jikkawżaw aktar distorsjoni. Taxxi ogħla fuq l-enerġija relatata mas-CO2 jgħinu biex jiġu internalizzati l-ispejjeż soċjali tat-tniġġis, iwasslu lill-konsumaturi sabiex jiddependu aktar fuq sorsi rinnovabbli u jinkoraġġixxu lill-investituri sabiex jinvestu f’teknoloġiji li ma jagħmlux ħsara lill-klima. Fl-aħħar nett, użu akbar ta’ taxxi relatati mal-ġid jista’ jagħmel is-sistema tat-taxxa aktar ġusta, speċjalment minħabba l-inugwaljanza għolja fil-ġid persistenti tal-Awstrija. B’mod partikolari, it-taxxi rikorrenti fuq il-proprjetà u fuq il-wirt taw prova li huma relattivament favorevoli għat-tkabbir u progressivi u jenħtieġ li ma jiġux traskurati f’dak li jirrigwarda l-ġenerazzjoni tad-dħul mit-taxxa biex il-finanzi pubbliċi jitreġġgħu lura għal li kienu.

| (19) | Filwaqt li l-Awstrija kellha prestazzjoni tajba fit-Tabella tal-Valutazzjoni Soċjali li tappoġġa l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, in-nuqqasijiet fil-kopertura jistgħu jfissru nuqqas ta’ protezzjoni tal-introjtu għall-gruppi vulnerabbli matul il-kriżi tal-COVID-19 u jistgħu jirrikjedu miżuri addizzjonali. Filwaqt li l-qgħad fost iż-żgħażagħ qed jiżdied, il-persuni qiegħda, il-persuni qiegħda fit-tul, il-ħaddiema mhux standard u l-persuni mwielda barra mill-pajjiż huma partikolarment fir-riskju tal-faqar. Politiki attivi tas-suq tax-xogħol li jipprovdu opportunitajiet ta’ tagħlim tul il-ħajja u titjib tal-ħiliet se jibqgħu ta’ importanza kruċjali. L-istudenti żvantaġġati, inkluż studenti b’diżabbiltà, huma affettwati b’mod partikolari minn ċirkostanzi li jeħtieġu tagħlim mill-bogħod. Filwaqt li madwar 10 % tal-istudenti taħt il-15-il sena ma għandhomx aċċess għal ambjent ta’ tagħlim virtwali, il-gvern Awstrijak, b’reazzjoni għall-kriżi tal-COVID-19, ħa miżuri ta’ mitigazzjoni billi pprovda kompjuters lill-istudenti f’riskju. Madankollu, hemm ir-riskju li l-inugwaljanzi diġà eżistenti fil-kisba edukattiva, marbuta mal-isfondi soċjoekonomiċi u tal-migrazzjoni, jiġu aggravati. Strateġija ta’ rkupru li ttejjeb l-aċċess għall-edukazzjoni u l-kura inklużivi u ta’ kwalità tajba tat-tfal iż-żgħar li ntwera li jirrimedjaw għall-iżvantaġġi soċjali, tipproduċi benefiċċji soċjoekonomiċi fi żmien medju u twil u tipprovdi opportunitajiet għan-nisa biex ikollhom aċċess sħiħ għas-suq tax-xogħol. Ir-rata kumplessiva tal-impjieg tan-nisa kienet għolja qabel il-kriżi, iżda kważi nofshom kienu jaħdmu part-time (marbuta ma’ sigħat qosra tal-ftuħ tal-iskejjel u tal-faċilitajiet tal-kura tat-tfal) u dan ikkawża distakk mhux aġġustat sinifikanti fid-differenza bejn il-ġeneri fil-pagi. |
| --- | --- |

(19)

Filwaqt li l-Awstrija kellha prestazzjoni tajba fit-Tabella tal-Valutazzjoni Soċjali li tappoġġa l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, in-nuqqasijiet fil-kopertura jistgħu jfissru nuqqas ta’ protezzjoni tal-introjtu għall-gruppi vulnerabbli matul il-kriżi tal-COVID-19 u jistgħu jirrikjedu miżuri addizzjonali. Filwaqt li l-qgħad fost iż-żgħażagħ qed jiżdied, il-persuni qiegħda, il-persuni qiegħda fit-tul, il-ħaddiema mhux standard u l-persuni mwielda barra mill-pajjiż huma partikolarment fir-riskju tal-faqar. Politiki attivi tas-suq tax-xogħol li jipprovdu opportunitajiet ta’ tagħlim tul il-ħajja u titjib tal-ħiliet se jibqgħu ta’ importanza kruċjali. L-istudenti żvantaġġati, inkluż studenti b’diżabbiltà, huma affettwati b’mod partikolari minn ċirkostanzi li jeħtieġu tagħlim mill-bogħod. Filwaqt li madwar 10 % tal-istudenti taħt il-15-il sena ma għandhomx aċċess għal ambjent ta’ tagħlim virtwali, il-gvern Awstrijak, b’reazzjoni għall-kriżi tal-COVID-19, ħa miżuri ta’ mitigazzjoni billi pprovda kompjuters lill-istudenti f’riskju. Madankollu, hemm ir-riskju li l-inugwaljanzi diġà eżistenti fil-kisba edukattiva, marbuta mal-isfondi soċjoekonomiċi u tal-migrazzjoni, jiġu aggravati. Strateġija ta’ rkupru li ttejjeb l-aċċess għall-edukazzjoni u l-kura inklużivi u ta’ kwalità tajba tat-tfal iż-żgħar li ntwera li jirrimedjaw għall-iżvantaġġi soċjali, tipproduċi benefiċċji soċjoekonomiċi fi żmien medju u twil u tipprovdi opportunitajiet għan-nisa biex ikollhom aċċess sħiħ għas-suq tax-xogħol. Ir-rata kumplessiva tal-impjieg tan-nisa kienet għolja qabel il-kriżi, iżda kważi nofshom kienu jaħdmu part-time (marbuta ma’ sigħat qosra tal-ftuħ tal-iskejjel u tal-faċilitajiet tal-kura tat-tfal) u dan ikkawża distakk mhux aġġustat sinifikanti fid-differenza bejn il-ġeneri fil-pagi.

| (20) | L-effikaċja tal-miżuri ta’ appoġġ tal-COVID-19 biex jiġu megħjuna d-ditti taħt pressjoni, il-preservazzjoni tal-ambjenti tan-negozju, u l-evitar tal-insolvenzi jiddependu fuq l-implimentazzjoni rapida u mhux burokratika tagħhom mill-awtoritajiet pubbliċi u l-intermedjarji. Negozji ġodda u negozji li qed jespandu jistgħu jeħtieġu appoġġ speċifiku, eż. fil-forma ta’ istituzzjonijiet pubbliċi li jixtru ishma ta’ ekwità u inċentivi għal fondi ta’ kapital ta’ riskju biex jinvestu aktar f’tali ditti. Dan biex jissaħħu dawk id-ditti li huma vitali għall-irkupru iżda wkoll biex jiġi evitat il-bejgħ bl-għaġġla ta’ ditti Ewropej strateġikament importanti. Minbarra l-appoġġ ta’ finanzjament, ditti taħt pressjoni, b’mod partikolari dawk iżgħar, jeħtieġu ambjent ta’ negozju li jappoġġjahom. Il-piż amministrattiv u d-densità regolatorja jimponu spejjeż li l-kumpaniji issa jistgħu jaffordjaw inqas minn qatt qabel. L-isforzi biex jitnaqqsu l-piżijiet mhux meħtieġa u jiġu pprovduti servizzi pubbliċi diġitali effiċjenti huma mezz effettiv biex in-negozji jingħataw appoġġ b’mod immedjat u tanġibbli mingħajr ma jintefa’ piż fuq il-kontribwent. Il-qafas tal-insolvenza jenħtieġ li jkun immirat lejn il-prevenzjoni iżda wkoll lejn ix-xoljiment rapidu u l-għoti tat-tieni opportunità. Networks għas-soluzzjoni tat-tilwim, bħas-SOLVIT, jgħinu lill-kumpaniji fi żminijiet ta’ tfixkil għas-suq intern u jeħtieġu riżorsi adegwati. |
| --- | --- |

(20)

L-effikaċja tal-miżuri ta’ appoġġ tal-COVID-19 biex jiġu megħjuna d-ditti taħt pressjoni, il-preservazzjoni tal-ambjenti tan-negozju, u l-evitar tal-insolvenzi jiddependu fuq l-implimentazzjoni rapida u mhux burokratika tagħhom mill-awtoritajiet pubbliċi u l-intermedjarji. Negozji ġodda u negozji li qed jespandu jistgħu jeħtieġu appoġġ speċifiku, eż. fil-forma ta’ istituzzjonijiet pubbliċi li jixtru ishma ta’ ekwità u inċentivi għal fondi ta’ kapital ta’ riskju biex jinvestu aktar f’tali ditti. Dan biex jissaħħu dawk id-ditti li huma vitali għall-irkupru iżda wkoll biex jiġi evitat il-bejgħ bl-għaġġla ta’ ditti Ewropej strateġikament importanti. Minbarra l-appoġġ ta’ finanzjament, ditti taħt pressjoni, b’mod partikolari dawk iżgħar, jeħtieġu ambjent ta’ negozju li jappoġġjahom. Il-piż amministrattiv u d-densità regolatorja jimponu spejjeż li l-kumpaniji issa jistgħu jaffordjaw inqas minn qatt qabel. L-isforzi biex jitnaqqsu l-piżijiet mhux meħtieġa u jiġu pprovduti servizzi pubbliċi diġitali effiċjenti huma mezz effettiv biex in-negozji jingħataw appoġġ b’mod immedjat u tanġibbli mingħajr ma jintefa’ piż fuq il-kontribwent. Il-qafas tal-insolvenza jenħtieġ li jkun immirat lejn il-prevenzjoni iżda wkoll lejn ix-xoljiment rapidu u l-għoti tat-tieni opportunità. Networks għas-soluzzjoni tat-tilwim, bħas-SOLVIT, jgħinu lill-kumpaniji fi żminijiet ta’ tfixkil għas-suq intern u jeħtieġu riżorsi adegwati.

| (21) | Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu implimentati minn qabel u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Dan l-investiment se jkun l-aktar effettiv meta jiffoka fuq l-innovazzjoni, id-diġitalizzazzjoni u t-tranżizzjoni ekoloġika sabiex tiżdied il-produttività u tiġi żgurata l-kompetittività sostenibbli. L-intensità tar-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż) tal-Awstrija kienet waħda mill-ogħla fl-Unjoni iżda l-pajjiż waqa’ lura meta mqabbel mal-mexxejja tal-innovazzjoni f’termini ta’ eżiti tal-innovazzjoni. Issa li ħafna baġits tar-riċerka tan-negozji jinsabu taħt pressjoni, huwa saħansitra aktar importanti li l-isforzi tar-R&Ż tal-Awstrija jiġu tradotti fi xjenza eċċellenti u f’innovazzjoni avvanzata, li jinżamm l-investiment pubbliku fir-riċerka bażika u applikata, u li jiġi żgurat finanzjament ta’ ekwità għal negozji innovattivi li qed jespandu. Id-diġitalizzazzjoni tibqa’ essenzjali għall-ftuħ tal-ekonomija u t-tħejjija għan-“normalità l-ġdida” wara l-lockdown tal-COVID-19. Id-diffużjoni dgħajfa tat-teknoloġiji diġitali u l-mudelli kummerċjali fost kumpaniji iżgħar tirrappreżenta ostaklu għat-tkabbir tal-produttività. Filwaqt li l-ħiliet diġitali tal-Awstrijaċi huma b’mod ġenerali ogħla mill-medja tal-UE, ma hemmx biżżejjed studenti li jiggradwaw fl-informatika biex jimlew il-pożizzjonijiet kollha disponibbli. Livelli ogħla ta’ kummerċ elettroniku, xogħol mid-dar u gvern elettroniku, pereżempju, se jeħtieġu aktar investiment fl-infrastruttura (inkluż il-5G u l-broadband rurali), fit-tagħmir u fil-ħiliet. |
| --- | --- |

(21)

Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu implimentati minn qabel u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Dan l-investiment se jkun l-aktar effettiv meta jiffoka fuq l-innovazzjoni, id-diġitalizzazzjoni u t-tranżizzjoni ekoloġika sabiex tiżdied il-produttività u tiġi żgurata l-kompetittività sostenibbli. L-intensità tar-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż) tal-Awstrija kienet waħda mill-ogħla fl-Unjoni iżda l-pajjiż waqa’ lura meta mqabbel mal-mexxejja tal-innovazzjoni f’termini ta’ eżiti tal-innovazzjoni. Issa li ħafna baġits tar-riċerka tan-negozji jinsabu taħt pressjoni, huwa saħansitra aktar importanti li l-isforzi tar-R&Ż tal-Awstrija jiġu tradotti fi xjenza eċċellenti u f’innovazzjoni avvanzata, li jinżamm l-investiment pubbliku fir-riċerka bażika u applikata, u li jiġi żgurat finanzjament ta’ ekwità għal negozji innovattivi li qed jespandu. Id-diġitalizzazzjoni tibqa’ essenzjali għall-ftuħ tal-ekonomija u t-tħejjija għan-“normalità l-ġdida” wara l-lockdown tal-COVID-19. Id-diffużjoni dgħajfa tat-teknoloġiji diġitali u l-mudelli kummerċjali fost kumpaniji iżgħar tirrappreżenta ostaklu għat-tkabbir tal-produttività. Filwaqt li l-ħiliet diġitali tal-Awstrijaċi huma b’mod ġenerali ogħla mill-medja tal-UE, ma hemmx biżżejjed studenti li jiggradwaw fl-informatika biex jimlew il-pożizzjonijiet kollha disponibbli. Livelli ogħla ta’ kummerċ elettroniku, xogħol mid-dar u gvern elettroniku, pereżempju, se jeħtieġu aktar investiment fl-infrastruttura (inkluż il-5G u l-broadband rurali), fit-tagħmir u fil-ħiliet.

| (22) | It-trasformazzjoni tal-Awstrija f’ekonomija newtrali għall-klima se teħtieġ investiment privat u pubbliku kbir fit-tul. Il-pjan nazzjonali tal-enerġija u l-klima tal-Awstrija jidentifika sfidi sinifikanti biex tintlaħaq il-mira tiegħu għall-2030 għal emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett ta’ serra li mhumiex koperti mill-iskema għall-iskambju tal-kwoti tal-emissjonijiet tal-Unjoni. It-titjib tal-produttività tar-riżorsi huwa mutur ewlieni għal tkabbir futur filwaqt li jimminimizza l-impatti fuq l-ambjent. It-tnaqqis tal-emissjonijiet relatati mat-trasport huwa essenzjali biex jintlaħqu l-istandards tal-kwalità tal-arja u l-miri tal-klima. L-investiment inizjali u t-twettiq ta’ investimenti ġodda biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika se jgħinu biex jinħolqu impjiegi ekoloġiċi ġodda u tingħata spinta lill-ekonomija hekk kif toħroġ mill-modalità tal-ġestjoni tal-kriżi tal-COVID-19. L-investimenti fl-ekoinnovazzjoni jwasslu għat-tkabbir tal-produttività filwaqt li jnaqqsu l-impronta ekoloġika tal-Awstrija. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Awstrija tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D għar-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Dan jippermetti lill-Awstrija tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(22)

It-trasformazzjoni tal-Awstrija f’ekonomija newtrali għall-klima se teħtieġ investiment privat u pubbliku kbir fit-tul. Il-pjan nazzjonali tal-enerġija u l-klima tal-Awstrija jidentifika sfidi sinifikanti biex tintlaħaq il-mira tiegħu għall-2030 għal emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett ta’ serra li mhumiex koperti mill-iskema għall-iskambju tal-kwoti tal-emissjonijiet tal-Unjoni. It-titjib tal-produttività tar-riżorsi huwa mutur ewlieni għal tkabbir futur filwaqt li jimminimizza l-impatti fuq l-ambjent. It-tnaqqis tal-emissjonijiet relatati mat-trasport huwa essenzjali biex jintlaħqu l-istandards tal-kwalità tal-arja u l-miri tal-klima. L-investiment inizjali u t-twettiq ta’ investimenti ġodda biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika se jgħinu biex jinħolqu impjiegi ekoloġiċi ġodda u tingħata spinta lill-ekonomija hekk kif toħroġ mill-modalità tal-ġestjoni tal-kriżi tal-COVID-19. L-investimenti fl-ekoinnovazzjoni jwasslu għat-tkabbir tal-produttività filwaqt li jnaqqsu l-impronta ekoloġika tal-Awstrija. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Awstrija tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D għar-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Dan jippermetti lill-Awstrija tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (23) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(23)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (24) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, l-Awstrija se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(24)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, l-Awstrija se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (25) | Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, l-Awstrija tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro. |
| --- | --- |

(25)

Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, l-Awstrija tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro.

| (26) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Awstrija u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Awstrija fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Awstrija, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(26)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Awstrija u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Awstrija fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Awstrija, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (27) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt, |
| --- | --- |

(27)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Awstrija tieħu azzjoni fl-2020 u l-2021 biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kondizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Ittejjeb ukoll ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa billi ssaħħaħ is-saħħa pubblika u l-kura primarja. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Tiżgura opportunitajiet ugwali fl-edukazzjoni u t-tagħlim diġitali akbar. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tiżgura implimentazzjoni effettiva ta’ miżuri ta’ likwidità u ta’ appoġġ, b’mod partikolari għal intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju, u tnaqqas il-piż amministrattiv u regolatorju. Tipprovdi investiment inizjali għal proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq ir-riċerka bażika u applikata, kif ukoll l-innovazzjoni, it-trasport sostenibbli, il-produzzjoni u l-użu nadif u effiċjenti tal-enerġija. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Tagħmel it-taħlita tat-taxxa waħda aktar effiċjenti u li tappoġġa aktar it-tkabbir inklużiv u sostenibbli. |
| --- | --- |

4.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi, (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 117.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa tal-COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

7

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/135 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/135

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Polonja tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Polonja tal-2020

(2020/C 282/21)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lill-Polonja bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lill-Polonja bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond.

| (2) | Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għall-Polonja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Polonja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Polonja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għall-Polonja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Polonja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Polonja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw filwaqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw filwaqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kkontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kkontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi attwali wriet il-ħtieġa għal pjanijiet ta’ tħejjija għal kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji ta’ xiri mtejba, ktajjen ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi ewlenin għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ ta’ tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi attwali wriet il-ħtieġa għal pjanijiet ta’ tħejjija għal kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji ta’ xiri mtejba, ktajjen ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi ewlenin għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ ta’ tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Polonja hija mħeġġa tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Polonja hija mħeġġa tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 aktarx ma jitqassmux b’mod uniformi fit-territorji kollha minħabba xejriet ta’ speċjalizzazzjoni differenti. Dan jinvolvi riskju li jinfirxu aktar l-inugwaljanzi territorjali fil-Polonja. Flimkien mar-riskju li l-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri jisfaxxa temporanjament, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet mmirati ta’ politika. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 aktarx ma jitqassmux b’mod uniformi fit-territorji kollha minħabba xejriet ta’ speċjalizzazzjoni differenti. Dan jinvolvi riskju li jinfirxu aktar l-inugwaljanzi territorjali fil-Polonja. Flimkien mar-riskju li l-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri jisfaxxa temporanjament, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet mmirati ta’ politika.

| (10) | Il-Polonja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fid-29 ta’ April 2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tagħha fit-30 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

Il-Polonja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fid-29 ta’ April 2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tagħha fit-30 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (11) | Bħalissa l-Polonja qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. |
| --- | --- |

(11)

Bħalissa l-Polonja qiegħda fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

| (12) | Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill irrakkomanda lill-Polonja biex tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett (7) ma teċċedix il-4,2 % fl-2019, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,6 % tal-prodott domestiku gross (PDG). Il-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni tikkonferma devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju ta’ żmien medju fl-2019 kif ukoll tal-2018 u l-2019 f’daqqa. Madankollu, fid-dawl tal-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali, mhumiex iġġustifikati passi ulterjuri bil-proċedura ta’ devjazzjoni sinifikanti għall-Polonja. |
| --- | --- |

(12)

Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill irrakkomanda lill-Polonja biex tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett (7) ma teċċedix il-4,2 % fl-2019, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,6 % tal-prodott domestiku gross (PDG). Il-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni tikkonferma devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju ta’ żmien medju fl-2019 kif ukoll tal-2018 u l-2019 f’daqqa. Madankollu, fid-dawl tal-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali, mhumiex iġġustifikati passi ulterjuri bil-proċedura ta’ devjazzjoni sinifikanti għall-Polonja.

| (13) | Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu tal-2020, il-Gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 0,7 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 8,4 % tal-PDG fl-2020. Wara li naqas għal 46,0 % tal-PDG fl-2019, id-dejn tal-gvern estiż bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 55,2 % fl-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(13)

Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu tal-2020, il-Gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 0,7 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 8,4 % tal-PDG fl-2020. Wara li naqas għal 46,0 % tal-PDG fl-2019, id-dejn tal-gvern estiż bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 55,2 % fl-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (14) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Polonja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji jammontaw għal 3,2 % tal-PDG u jinkludu allowances għall-persuni li jaħdmu għal rashom u impjegati b’kuntratti tax-xogħol mhux standard, li jeżentaw lill-kumpaniji mill-kontribuzzjonijiet soċjali (dawn għandhom jitħallsu mill-Istat), u sussidji għall-pagi għal ċerti kumpaniji. Barra minn hekk, il-Polonja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jipprovdu sostenn f’likwidità għan-negozji bħall-garanziji ta’ self lill-intrapriżi. L-impatt fiskali tal-miżuri baġitarji pprovduti fil-Programm ta’ Konverġenza jvarja l-aktar minħabba t-trattament tas-self lill-kumpaniji. Skont l-avviżi tal-awtoritajiet, it-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020 huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li s-self ekwivalenti għal madwar 23⁄4 punti perċentwali tal-PDG se jiġi kkonvertit f’sussidji u b’hekk jiġi rreġistrat bħala nefqa fl-2020. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet il-Polonja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa tal-miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, se jkunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(14)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Polonja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji jammontaw għal 3,2 % tal-PDG u jinkludu allowances għall-persuni li jaħdmu għal rashom u impjegati b’kuntratti tax-xogħol mhux standard, li jeżentaw lill-kumpaniji mill-kontribuzzjonijiet soċjali (dawn għandhom jitħallsu mill-Istat), u sussidji għall-pagi għal ċerti kumpaniji. Barra minn hekk, il-Polonja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jipprovdu sostenn f’likwidità għan-negozji bħall-garanziji ta’ self lill-intrapriżi. L-impatt fiskali tal-miżuri baġitarji pprovduti fil-Programm ta’ Konverġenza jvarja l-aktar minħabba t-trattament tas-self lill-kumpaniji. Skont l-avviżi tal-awtoritajiet, it-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020 huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li s-self ekwivalenti għal madwar 23⁄4 punti perċentwali tal-PDG se jiġi kkonvertit f’sussidji u b’hekk jiġi rreġistrat bħala nefqa fl-2020. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet il-Polonja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa tal-miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, se jkunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (15) | Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Polonja huwa mbassar li jkun ta’ -9,5 % tal-PDG fl-2020 u -3,8 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjoni tad-dejn tal-gvern estiż huwa pprojettat li jibqa’ taħt 60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021. |
| --- | --- |

(15)

Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Polonja huwa mbassar li jkun ta’ -9,5 % tal-PDG fl-2020 u -3,8 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjoni tad-dejn tal-gvern estiż huwa pprojettat li jibqa’ taħt 60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021.

| (16) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Polonja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx. |
| --- | --- |

(16)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Polonja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

| (17) | It-tifqigħa tal-COVID-19 tefgħet lill-Polonja f’sitwazzjoni soċjali u ekonomika ġdida. Għall-ewwel darba fi kważi tliet deċennji, hija prevista reċessjoni għall-2020. Skont id-data pprovduta mill-Gvern, l-impatt tal-pandemija fuq is-saħħa tal-popolazzjoni kien kollox ma’ kollox baxx, fosthom minħabba adozzjoni bikrija ta’ miżuri bla preċedent bħall-kwarantina stretta u t-tbegħid soċjali. Sa issa, l-aktar konsegwenzi negattivi ġew osservati fis-settur tas-servizzi (inkluż it-trasport, il-kummerċ tal-bejgħ bl-imnut u bl-ingrossa u d-divertiment), kif ukoll fil-manifattura, minħabba interruzzjonijiet fil-katini tal-provvista. Biex jagħmel tajjeb għall-impatt ekonomiku tar-restrizzjonijiet imposti, il-Gvern nieda sett ta’ miżuri li jammontaw għal madwar 9 % tal-PDG tal-Polonja (miżuri li jżidu d-defiċit u miżuri ta’ likwidità f’daqqa), li jinkludu l-finanzjament mill-Unjoni. Dan huwa sostnut ukoll mill-miżuri ta’ provvediment ta’ likwidità tal-Bank Nazzjonali tal-Polonja. Is-sostenn tal-Gvern jiffoka fuq l-istabbilizzazzjoni tal-ekonomija fi żmien qasir permezz tas-sostenn għall-introjti tal-impjegati, l-għoti ta’ finanzjament lin-negozji li qed jiffaċċaw tnaqqis fid-dħul, it-tisħiħ tar-reżiljenza u tal-kapaċità ta’ reazzjoni tas-settur tas-saħħa, u t-tisħiħ tas-sistema finanzjarja. Tinkludi wkoll programmi ta’ investiment għas-sostenn tal-irkupru ekonomiku fi żmien medju. Id-domanda pubblika għar-reazzjoni politika, inkluż permezz ta’ eżenzjonijiet mill-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali, benefiċċji għall-impjegati f’kumpaniji li qed jissospendu l-attività tagħhom u aċċess għas-self għall-mikrointrapriżi hija għolja. Il-pandemija tal-COVID-19 hija mistennija li tikkontribwixxi għat-tnaqqis fil-PDG b’4,3 % fl-2020, segwit bi rkupru ta’ 4,1 % fl-2021. |
| --- | --- |

(17)

It-tifqigħa tal-COVID-19 tefgħet lill-Polonja f’sitwazzjoni soċjali u ekonomika ġdida. Għall-ewwel darba fi kważi tliet deċennji, hija prevista reċessjoni għall-2020. Skont id-data pprovduta mill-Gvern, l-impatt tal-pandemija fuq is-saħħa tal-popolazzjoni kien kollox ma’ kollox baxx, fosthom minħabba adozzjoni bikrija ta’ miżuri bla preċedent bħall-kwarantina stretta u t-tbegħid soċjali. Sa issa, l-aktar konsegwenzi negattivi ġew osservati fis-settur tas-servizzi (inkluż it-trasport, il-kummerċ tal-bejgħ bl-imnut u bl-ingrossa u d-divertiment), kif ukoll fil-manifattura, minħabba interruzzjonijiet fil-katini tal-provvista. Biex jagħmel tajjeb għall-impatt ekonomiku tar-restrizzjonijiet imposti, il-Gvern nieda sett ta’ miżuri li jammontaw għal madwar 9 % tal-PDG tal-Polonja (miżuri li jżidu d-defiċit u miżuri ta’ likwidità f’daqqa), li jinkludu l-finanzjament mill-Unjoni. Dan huwa sostnut ukoll mill-miżuri ta’ provvediment ta’ likwidità tal-Bank Nazzjonali tal-Polonja. Is-sostenn tal-Gvern jiffoka fuq l-istabbilizzazzjoni tal-ekonomija fi żmien qasir permezz tas-sostenn għall-introjti tal-impjegati, l-għoti ta’ finanzjament lin-negozji li qed jiffaċċaw tnaqqis fid-dħul, it-tisħiħ tar-reżiljenza u tal-kapaċità ta’ reazzjoni tas-settur tas-saħħa, u t-tisħiħ tas-sistema finanzjarja. Tinkludi wkoll programmi ta’ investiment għas-sostenn tal-irkupru ekonomiku fi żmien medju. Id-domanda pubblika għar-reazzjoni politika, inkluż permezz ta’ eżenzjonijiet mill-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali, benefiċċji għall-impjegati f’kumpaniji li qed jissospendu l-attività tagħhom u aċċess għas-self għall-mikrointrapriżi hija għolja. Il-pandemija tal-COVID-19 hija mistennija li tikkontribwixxi għat-tnaqqis fil-PDG b’4,3 % fl-2020, segwit bi rkupru ta’ 4,1 % fl-2021.

| (18) | Il-pandemija tal-COVID-19 ġabet magħha l-bżonn li jiġu implimentati miżuri bla preċedent fis-sistema tas-saħħa. Saru nefqiet konsiderevoli bħax-xiri ta’ tagħmir u provvisti relatati mas-saħħa, żdiedet il-kapaċità tal-isptarijiet u l-laboratorji, kif ukoll issaħħet il-kapaċità tal-persunal. Hemm bżonn ukoll allokazzjoni ta’ riżorsi addizzjonali biex jikkumpensaw għal servizzi tas-saħħa u investimenti oħra li ġew posposti jew ridiretti. Qabel it-tifqigħa tal-COVID-19, in-nefqa pubblika fis-sistema tas-saħħa kienet 4,8 % tal-PDG, taħt il-medja tal-Unjoni ta’ 7 % tal-PDG fl-2018. Dan, flimkien ma’ allokazzjoni mhux mill-aqwa tal-fondi, jostakola t-tħaddim tas-sistema tas-saħħa u l-aċċess għaliha. Fl-2018, il-proporzjon tal-popolazzjoni Pollakka li rrapportat ħtiġijiet mhux issodisfati għal analiżijiet mediċi kien jammonta għal 4,2 %, sostanzjalment ogħla mit-2 % fil-livell tal-Unjoni. L-għadd ta’ tobba u infermiera prattikanti meta mqabbel mal-popolazzjoni huwa fost l-aktar baxx fl-Unjoni u d-distribuzzjoni tal-ħaddiema fil-qasam tal-kura tas-saħħa mhijiex indaqs fil-pajjiż kollu. Is-saħħa pubblika, is-saħħa elettronika u l-kura primarja, li huma kruċjali biex jittejbu l-prevenzjoni u l-aċċess, u biex is-sistema ssir reżiljenti għall-isfidi fil-futur, għadhom sottożviluppati. Il-pandemija kellha impatt fuq il-faċilitajiet ta’ kura fit-tul fejn bosta mir-residenti tagħhom huma grupp ta’ riskju għoli. |
| --- | --- |

(18)

Il-pandemija tal-COVID-19 ġabet magħha l-bżonn li jiġu implimentati miżuri bla preċedent fis-sistema tas-saħħa. Saru nefqiet konsiderevoli bħax-xiri ta’ tagħmir u provvisti relatati mas-saħħa, żdiedet il-kapaċità tal-isptarijiet u l-laboratorji, kif ukoll issaħħet il-kapaċità tal-persunal. Hemm bżonn ukoll allokazzjoni ta’ riżorsi addizzjonali biex jikkumpensaw għal servizzi tas-saħħa u investimenti oħra li ġew posposti jew ridiretti. Qabel it-tifqigħa tal-COVID-19, in-nefqa pubblika fis-sistema tas-saħħa kienet 4,8 % tal-PDG, taħt il-medja tal-Unjoni ta’ 7 % tal-PDG fl-2018. Dan, flimkien ma’ allokazzjoni mhux mill-aqwa tal-fondi, jostakola t-tħaddim tas-sistema tas-saħħa u l-aċċess għaliha. Fl-2018, il-proporzjon tal-popolazzjoni Pollakka li rrapportat ħtiġijiet mhux issodisfati għal analiżijiet mediċi kien jammonta għal 4,2 %, sostanzjalment ogħla mit-2 % fil-livell tal-Unjoni. L-għadd ta’ tobba u infermiera prattikanti meta mqabbel mal-popolazzjoni huwa fost l-aktar baxx fl-Unjoni u d-distribuzzjoni tal-ħaddiema fil-qasam tal-kura tas-saħħa mhijiex indaqs fil-pajjiż kollu. Is-saħħa pubblika, is-saħħa elettronika u l-kura primarja, li huma kruċjali biex jittejbu l-prevenzjoni u l-aċċess, u biex is-sistema ssir reżiljenti għall-isfidi fil-futur, għadhom sottożviluppati. Il-pandemija kellha impatt fuq il-faċilitajiet ta’ kura fit-tul fejn bosta mir-residenti tagħhom huma grupp ta’ riskju għoli.

| (19) | Il-pandemija tal-COVID-19 se jkollha impatt sinifikanti fuq is-suq tax-xogħol, li se jibdel ix-xejra fir-rigward tat-tnaqqis fil-qgħad ta’ dawn l-aħħar snin. Ir-rata tal-qgħad hija mistennija li ma tibqax ta’ 3,3 % bħalma kienet fl-2019 u tiżdied għal madwar 7,5 % fl-2020, u tirkupra daqsxejn għal 5,3 % fl-2021. Ir-riskju huwa li dan l-impatt fi żmien qasir isir aktar strutturat fi żmien medju, speċjalment għall-gruppi vulnerabbli. L-iskema temporanja ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar tista’ tkun għodda effettiva biex jiġu ppreservati l-impjiegi, b’biżżejjed inċentivi biex il-kumpaniji japplikawha. Fl-istess waqt, minkejja l-iżviluppi favorevoli qabel ma feġġet il-kriżi tal-COVID-19, il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol ta’ xi gruppi, speċjalment in-nisa, il-persuni bi ftit ħiliet, il-persuni avvanzati fl-età u l-persuni b’diżabbiltà u dawk li jieħdu ħsiebhom, baqgħet baxxa. Il-migrazzjoni minn pajjiżi li mhumiex fl-Unjoni għenet biex jitrażżan in-nuqqas ta’ ħaddiema, iżda jaf ikun diffiċli li jinkiseb influss kontinwu ta’ ħaddiema migranti kaġun tar-restrizzjonijiet tal-kontrolli fil-fruntieri. It-titjib tal-arranġamenti tax-xogħol flessibbli, fosthom ix-xogħol mill-bogħod u skemi ta’ xogħol b’ħinijiet flessibbli, b’mod partikolari fl-ambitu ta’ tipi permanenti ta’ impjiegi, jista’ għalhekk jgħin fir-reazzjoni għall-kriżi kif ukoll jgħin fis-sostenn lill-gruppi b’rati aktar baxxi ta’ attività biex isibu impjieg permanenti. Dan itejjeb ukoll ir-reżiljenza tas-suq tax-xogħol matul kull tnaqqis fir-ritmu ekonomiku fil-futur. |
| --- | --- |

(19)

Il-pandemija tal-COVID-19 se jkollha impatt sinifikanti fuq is-suq tax-xogħol, li se jibdel ix-xejra fir-rigward tat-tnaqqis fil-qgħad ta’ dawn l-aħħar snin. Ir-rata tal-qgħad hija mistennija li ma tibqax ta’ 3,3 % bħalma kienet fl-2019 u tiżdied għal madwar 7,5 % fl-2020, u tirkupra daqsxejn għal 5,3 % fl-2021. Ir-riskju huwa li dan l-impatt fi żmien qasir isir aktar strutturat fi żmien medju, speċjalment għall-gruppi vulnerabbli. L-iskema temporanja ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar tista’ tkun għodda effettiva biex jiġu ppreservati l-impjiegi, b’biżżejjed inċentivi biex il-kumpaniji japplikawha. Fl-istess waqt, minkejja l-iżviluppi favorevoli qabel ma feġġet il-kriżi tal-COVID-19, il-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol ta’ xi gruppi, speċjalment in-nisa, il-persuni bi ftit ħiliet, il-persuni avvanzati fl-età u l-persuni b’diżabbiltà u dawk li jieħdu ħsiebhom, baqgħet baxxa. Il-migrazzjoni minn pajjiżi li mhumiex fl-Unjoni għenet biex jitrażżan in-nuqqas ta’ ħaddiema, iżda jaf ikun diffiċli li jinkiseb influss kontinwu ta’ ħaddiema migranti kaġun tar-restrizzjonijiet tal-kontrolli fil-fruntieri. It-titjib tal-arranġamenti tax-xogħol flessibbli, fosthom ix-xogħol mill-bogħod u skemi ta’ xogħol b’ħinijiet flessibbli, b’mod partikolari fl-ambitu ta’ tipi permanenti ta’ impjiegi, jista’ għalhekk jgħin fir-reazzjoni għall-kriżi kif ukoll jgħin fis-sostenn lill-gruppi b’rati aktar baxxi ta’ attività biex isibu impjieg permanenti. Dan itejjeb ukoll ir-reżiljenza tas-suq tax-xogħol matul kull tnaqqis fir-ritmu ekonomiku fil-futur.

| (20) | Biex jitnaqqsu l-impatti soċjali tal-pandemija tal-COVID-19 hemm bżonn ta’ xbieki ta’ sikurezza sostanzjali biex il-koeżjoni soċjali tiġi sostnuta u biex jiġi appoġġat l-irkupru ekonomiku. F’dawn l-aħħar snin, il-Polonja nediet programm estensiv ta’ trasferimenti soċjali, inklużi l-allowances universali għat-tfal u l-benefiċċju addizzjonali ta’ darba li għandu jitħallas kull sena lill-pensjonanti, li jammonta għal kważi 2,5 % tal-PDG kull sena. Dawn il-miżuri jħallu lok għal immirar aħjar tal-protezzjoni soċjali. Fl-istess waqt, il-kopertura tal-benefiċċji soċjali hija baxxa għall-persuni bl-aktar introjti baxxi. L-akbar żieda fil-faqar estrem irrappurtata fl-2019 mill-istħarriġ dwar il-baġit tal-unitajiet domestiċi ġiet osservata fir-rigward tal-persuni jew familji li jgħixu fuq l-allowances (li mhumiex pensjonijiet u pensjonijiet għad-diżabilità), li jindika dgħufijiet fis-sistema tas-sigurtà soċjali. Barra minn hekk, mhux it-tipi kollha ta’ kuntratti tax-xogħol jipprovdu aċċess għall-protezzjoni soċjali, bħall-benefiċċji adegwati għall-qgħad, għall-maternità, għall-mard u għall-invalidità. Dan iwassal biex xi ħaddiema milquta mill-miżuri ta’ emerġenza jsiru aktar vulnerabbli u jpoġġihom f’riskju li jaqgħu fil-faqar. Barra minn hekk, il-livell ta’ benefiċċji tad-dħul minimu huwa taħt il-medja tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Biex jitnaqqsu l-impatti soċjali tal-pandemija tal-COVID-19 hemm bżonn ta’ xbieki ta’ sikurezza sostanzjali biex il-koeżjoni soċjali tiġi sostnuta u biex jiġi appoġġat l-irkupru ekonomiku. F’dawn l-aħħar snin, il-Polonja nediet programm estensiv ta’ trasferimenti soċjali, inklużi l-allowances universali għat-tfal u l-benefiċċju addizzjonali ta’ darba li għandu jitħallas kull sena lill-pensjonanti, li jammonta għal kważi 2,5 % tal-PDG kull sena. Dawn il-miżuri jħallu lok għal immirar aħjar tal-protezzjoni soċjali. Fl-istess waqt, il-kopertura tal-benefiċċji soċjali hija baxxa għall-persuni bl-aktar introjti baxxi. L-akbar żieda fil-faqar estrem irrappurtata fl-2019 mill-istħarriġ dwar il-baġit tal-unitajiet domestiċi ġiet osservata fir-rigward tal-persuni jew familji li jgħixu fuq l-allowances (li mhumiex pensjonijiet u pensjonijiet għad-diżabilità), li jindika dgħufijiet fis-sistema tas-sigurtà soċjali. Barra minn hekk, mhux it-tipi kollha ta’ kuntratti tax-xogħol jipprovdu aċċess għall-protezzjoni soċjali, bħall-benefiċċji adegwati għall-qgħad, għall-maternità, għall-mard u għall-invalidità. Dan iwassal biex xi ħaddiema milquta mill-miżuri ta’ emerġenza jsiru aktar vulnerabbli u jpoġġihom f’riskju li jaqgħu fil-faqar. Barra minn hekk, il-livell ta’ benefiċċji tad-dħul minimu huwa taħt il-medja tal-Unjoni.

| (21) | Is-sospensjoni għal għarrieda tal-lezzjonijiet fil-livelli edukattivi kollha ġabet magħha sfidi għas-sistema edukattiva biex jibda jsir tagħlim mill-bogħod. Sabiex jiġu evitati l-inugwaljanzi li qed jikbru, huwa kruċjali li jiġi żgurat li l-istudenti kollha, b’mod partikolari minn ambjenti żvantaġġati, ikollhom aċċess għat-tagħlim mill-bogħod. Madankollu, fl-2018 il-familji ta’ kważi 330 000 student ma kinux attrezzati b’kompjuter b’aċċess għall-Internet. Għadd sinifikanti ta’ għalliema ma għandhomx il-ħiliet biex jipprovdu tagħlim diġitali. Fl-istess waqt, bosta ġenituri jsibuha diffiċli li jsostnu lil uliedhom fit-tagħlim diġitali u l-iskola mid-dar. It-tkomplija tal-miżuri biex l-iskejjel u l-għalliema jiġu attrezzati b’infrastruttura diġitali u materjali għat-tagħlim online tindirizza wħud minn dawk il-kwistjonijiet u tiżgura l-kwalità. Il-kriżi tal-COVID-19 toħroġ fil-beraħ l-isfida strutturali kumplessiva fir-rigward tal-kisba tal-ħiliet diġitali, billi daqs nofs il-popolazzjoni adulta ma għandhiex ħiliet diġitali bażiċi, u s-sehem kumplessiv tal-adulti fit-tagħlim huwa sinifikament anqas mill-medja tal-Unjoni. Ir-riformi reċenti fl-edukazzjoni vokazzjonali ma tawx biżżejjed inċentiv lil min iħaddem biex jieħdu sehem fiha u t-taħriġ ibbażat fuq ix-xogħol għadu mhux użat biżżejjed. L-iskarsezzi li qed jibdew ifeġġu fir-rigward tal-għalliema jindikaw il-bżonn li l-professjoni tal-għalliema ssir waħda li tattira aktar nies. |
| --- | --- |

(21)

Is-sospensjoni għal għarrieda tal-lezzjonijiet fil-livelli edukattivi kollha ġabet magħha sfidi għas-sistema edukattiva biex jibda jsir tagħlim mill-bogħod. Sabiex jiġu evitati l-inugwaljanzi li qed jikbru, huwa kruċjali li jiġi żgurat li l-istudenti kollha, b’mod partikolari minn ambjenti żvantaġġati, ikollhom aċċess għat-tagħlim mill-bogħod. Madankollu, fl-2018 il-familji ta’ kważi 330 000 student ma kinux attrezzati b’kompjuter b’aċċess għall-Internet. Għadd sinifikanti ta’ għalliema ma għandhomx il-ħiliet biex jipprovdu tagħlim diġitali. Fl-istess waqt, bosta ġenituri jsibuha diffiċli li jsostnu lil uliedhom fit-tagħlim diġitali u l-iskola mid-dar. It-tkomplija tal-miżuri biex l-iskejjel u l-għalliema jiġu attrezzati b’infrastruttura diġitali u materjali għat-tagħlim online tindirizza wħud minn dawk il-kwistjonijiet u tiżgura l-kwalità. Il-kriżi tal-COVID-19 toħroġ fil-beraħ l-isfida strutturali kumplessiva fir-rigward tal-kisba tal-ħiliet diġitali, billi daqs nofs il-popolazzjoni adulta ma għandhiex ħiliet diġitali bażiċi, u s-sehem kumplessiv tal-adulti fit-tagħlim huwa sinifikament anqas mill-medja tal-Unjoni. Ir-riformi reċenti fl-edukazzjoni vokazzjonali ma tawx biżżejjed inċentiv lil min iħaddem biex jieħdu sehem fiha u t-taħriġ ibbażat fuq ix-xogħol għadu mhux użat biżżejjed. L-iskarsezzi li qed jibdew ifeġġu fir-rigward tal-għalliema jindikaw il-bżonn li l-professjoni tal-għalliema ssir waħda li tattira aktar nies.

| (22) | It-tifqigħa tal-COVID-19 kellha impatt aħrax fuq il-kundizzjonijiet tax-xogħol tan-negozji, speċjalment tal-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) u l-mikrointrapriżi. L-offerta ta’ arranġamenti ta’ ħidma mill-bogħod tirrappreżenta sfida, u 10 % biss mill-intrapriżi Pollakki huma diġitalizzati biżżejjed biex ikunu jistgħu jadattaw malajr għal dawn il-kundizzjonijiet ġodda. Wieħed mill-ostakli ewlenin għad-diġitalizzazzjoni tal-SMEs huma l-livelli baxxi ta’ għarfien diġitali fost is-sidien, il-maniġers u l-impjegati. L-użu tat-teknoloġiji diġitali fl-amministrazzjoni pubblika huwa essenzjali biex jiġi żgurat li jiġu pprovduti s-servizzi tal-Gvern kif ukoll biex il-miżuri meħtieġa jiġu orjentati fid-direzzjoni tal-monitoraġġ u l-ġestjoni tal-kriżi. Barra minn hekk, is-servizzi pubbliċi diġitali effiċjenti jwasslu għal tnaqqis tal-piż regolatorju u amministrattiv mhux meħtieġ, li jista’ jkun kruċjali fil-fażi tal-irkupru. |
| --- | --- |

(22)

It-tifqigħa tal-COVID-19 kellha impatt aħrax fuq il-kundizzjonijiet tax-xogħol tan-negozji, speċjalment tal-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) u l-mikrointrapriżi. L-offerta ta’ arranġamenti ta’ ħidma mill-bogħod tirrappreżenta sfida, u 10 % biss mill-intrapriżi Pollakki huma diġitalizzati biżżejjed biex ikunu jistgħu jadattaw malajr għal dawn il-kundizzjonijiet ġodda. Wieħed mill-ostakli ewlenin għad-diġitalizzazzjoni tal-SMEs huma l-livelli baxxi ta’ għarfien diġitali fost is-sidien, il-maniġers u l-impjegati. L-użu tat-teknoloġiji diġitali fl-amministrazzjoni pubblika huwa essenzjali biex jiġi żgurat li jiġu pprovduti s-servizzi tal-Gvern kif ukoll biex il-miżuri meħtieġa jiġu orjentati fid-direzzjoni tal-monitoraġġ u l-ġestjoni tal-kriżi. Barra minn hekk, is-servizzi pubbliċi diġitali effiċjenti jwasslu għal tnaqqis tal-piż regolatorju u amministrattiv mhux meħtieġ, li jista’ jkun kruċjali fil-fażi tal-irkupru.

| (23) | Sabiex jittaffa l-impatt tal-kriżi tal-COVID-19, il-Gvern Pollakk offra sostenn sostanzjali f’likwidità permezz tal-garanziji, self u għotjiet finanzjarji b’kondizzjonijiet lill-kumpaniji milquta, b’attenzjoni fuq l-SMEs u l-mikrointrapriżi. Il-miżuri tal-Gvern huma sostnuti mill-Bank Nazzjonali tal-Polonja, fosthom permezz tal-programm ta’ xiri tal-bonds tat-teżor fis-suq sekondarju u tnaqqis konsiderevoli tar-rati tal-imgħax. L-implimentazzjoni effettiva u f’qasir żmien ta’ dawk il-miżuri u t-trasmissjoni effettiva tagħhom mill-intermedjarji huma essenzjali biex is-settur tan-negozju jingħata palata biex jibqa’ jopera u biex jiġi ffaċilitat l-irkupru. Matul il-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawk il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju u l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja jeħtieġ li tiġi mmonitorjata. Il-possibbiltà li jkun hemm differiment tal-ħlas tat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet soċjali u t-tħaffif tal-pagamenti kuntrattwali mill-awtoritajiet pubbliċi wkoll jgħinu biex jittejjeb il-fluss ta’ flus tal-kumpaniji milquta. |
| --- | --- |

(23)

Sabiex jittaffa l-impatt tal-kriżi tal-COVID-19, il-Gvern Pollakk offra sostenn sostanzjali f’likwidità permezz tal-garanziji, self u għotjiet finanzjarji b’kondizzjonijiet lill-kumpaniji milquta, b’attenzjoni fuq l-SMEs u l-mikrointrapriżi. Il-miżuri tal-Gvern huma sostnuti mill-Bank Nazzjonali tal-Polonja, fosthom permezz tal-programm ta’ xiri tal-bonds tat-teżor fis-suq sekondarju u tnaqqis konsiderevoli tar-rati tal-imgħax. L-implimentazzjoni effettiva u f’qasir żmien ta’ dawk il-miżuri u t-trasmissjoni effettiva tagħhom mill-intermedjarji huma essenzjali biex is-settur tan-negozju jingħata palata biex jibqa’ jopera u biex jiġi ffaċilitat l-irkupru. Matul il-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawk il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju u l-istabbiltà tas-sistema finanzjarja jeħtieġ li tiġi mmonitorjata. Il-possibbiltà li jkun hemm differiment tal-ħlas tat-taxxi u l-kontribuzzjonijiet soċjali u t-tħaffif tal-pagamenti kuntrattwali mill-awtoritajiet pubbliċi wkoll jgħinu biex jittejjeb il-fluss ta’ flus tal-kumpaniji milquta.

| (24) | Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. L-ekonomija tal-Polonja hija intensiva f’termini ta’ karbonju u l-kwalità tal-arja hija fost l-aktar baxxa fl-Unjoni, u dan jirrappreżenta tħassib kbir ambjentali u għas-saħħa. Għaldaqstant huwa essenzjali li jkun hemm ippjanar u li jiġu adottati miżuri ambizzjużi fil-mument opportun skont il-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-Pjan Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima. Filwaqt li l-użu tal-Internet bil-fibra fil-Polonja huwa ’l fuq mill-medja tal-Unjoni u sar progress sinifikanti fl-assorbiment tal-broadband ultraveloċi u mobbli fis-snin preċedenti, il-Polonja għadha ’l bogħod mill-miri ta’ konnettività li ħadet impenn dwarhom. L-irkupru jista’ jiġi sostnut ulterjorment permezz ta’ investiment sinifikanti fl-infrastruttura tat-trasport sostenibbli biex tittejjeb il-konnettività bejn iż-żoni periferiċi u ċ-ċentri ta’ attività ekonomika. Il-Polonja kulma jmur se tkun qed tiddependi fuq ix-xjenza u l-innovazzjoni biex tiżgura tkabbir ekonomiku u kompetittività sostenibbli fit-tul. L-infiq ġenerali fuq ir-riċerka u l-iżvilupp b’rabta mal-PDG għadu taħt il-medja tal-Unjoni u, minkejja l-progress evidenti f’għadd ta’ komponenti tat-taħlita politika tal-ekosistema tal-innovazzjoni tal-pajjiż, il-kooperazzjoni bejn in-negozju u x-xjenza għadha ostaklu ewlieni fir-rotta tal-Polonja biex issaħħaħ l-innovazzjoni. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Polonja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lill-Polonja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(24)

Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. L-ekonomija tal-Polonja hija intensiva f’termini ta’ karbonju u l-kwalità tal-arja hija fost l-aktar baxxa fl-Unjoni, u dan jirrappreżenta tħassib kbir ambjentali u għas-saħħa. Għaldaqstant huwa essenzjali li jkun hemm ippjanar u li jiġu adottati miżuri ambizzjużi fil-mument opportun skont il-Patt Ekoloġiku Ewropew u l-Pjan Nazzjonali għall-Enerġija u l-Klima. Filwaqt li l-użu tal-Internet bil-fibra fil-Polonja huwa ’l fuq mill-medja tal-Unjoni u sar progress sinifikanti fl-assorbiment tal-broadband ultraveloċi u mobbli fis-snin preċedenti, il-Polonja għadha ’l bogħod mill-miri ta’ konnettività li ħadet impenn dwarhom. L-irkupru jista’ jiġi sostnut ulterjorment permezz ta’ investiment sinifikanti fl-infrastruttura tat-trasport sostenibbli biex tittejjeb il-konnettività bejn iż-żoni periferiċi u ċ-ċentri ta’ attività ekonomika. Il-Polonja kulma jmur se tkun qed tiddependi fuq ix-xjenza u l-innovazzjoni biex tiżgura tkabbir ekonomiku u kompetittività sostenibbli fit-tul. L-infiq ġenerali fuq ir-riċerka u l-iżvilupp b’rabta mal-PDG għadu taħt il-medja tal-Unjoni u, minkejja l-progress evidenti f’għadd ta’ komponenti tat-taħlita politika tal-ekosistema tal-innovazzjoni tal-pajjiż, il-kooperazzjoni bejn in-negozju u x-xjenza għadha ostaklu ewlieni fir-rotta tal-Polonja biex issaħħaħ l-innovazzjoni. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Polonja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lill-Polonja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (25) | Ambjent tan-negozju stabbli u prevedibbli u klima ta’ investiment favorevoli jaqdu rwol importanti fi rkupru ekonomiku ta’ wara l-pandemija. L-indipendenza, l-effiċjenza u l-kwalità tas-sistema ġudizzjarja huma komponenti essenzjali f’dan ir-rigward. Iċ-ċertezza tad-dritt, fosthom l-aċċess għall-qrati indipendenti, u l-fiduċja fil-kwalità u l-prevedibbiltà tal-politiki u l-istituzzjonijiet regolatorji huma wkoll fatturi kruċjali għall-operat tas-suq intern u għas-salvagwardjar tal-pożizzjoni tal-Polonja fil-katini ta’ provvista Ewropej f’sitwazzjoni ta’ wara l-pandemija. Minn barra diversi punti ta’ tħassib li ilhom jeżistu rigward l-istat tad-dritt fil-Polonja li kienu ġew espressi mill-Kummissjoni, li wħud minnhom diġà ġew indirizzati f’deċiżjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, xi żviluppi li kien hemm dan l-aħħar iqajmu aktar tħassib, b’rabta mat-tħaddim tal-ordni ġuridiku Pollakk u tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(25)

Ambjent tan-negozju stabbli u prevedibbli u klima ta’ investiment favorevoli jaqdu rwol importanti fi rkupru ekonomiku ta’ wara l-pandemija. L-indipendenza, l-effiċjenza u l-kwalità tas-sistema ġudizzjarja huma komponenti essenzjali f’dan ir-rigward. Iċ-ċertezza tad-dritt, fosthom l-aċċess għall-qrati indipendenti, u l-fiduċja fil-kwalità u l-prevedibbiltà tal-politiki u l-istituzzjonijiet regolatorji huma wkoll fatturi kruċjali għall-operat tas-suq intern u għas-salvagwardjar tal-pożizzjoni tal-Polonja fil-katini ta’ provvista Ewropej f’sitwazzjoni ta’ wara l-pandemija. Minn barra diversi punti ta’ tħassib li ilhom jeżistu rigward l-istat tad-dritt fil-Polonja li kienu ġew espressi mill-Kummissjoni, li wħud minnhom diġà ġew indirizzati f’deċiżjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, xi żviluppi li kien hemm dan l-aħħar iqajmu aktar tħassib, b’rabta mat-tħaddim tal-ordni ġuridiku Pollakk u tal-Unjoni.

| (26) | Ambjent regolatorju sod u stabbli huwa l-bażi biex jiġu sostnuti t-tkabbir ekonomiku u l-investiment tas-settur privat. In-nuqqas ta’ konsultazzjonijiet pubbliċi u mas-sħab soċjali kif suppost għandu effett detrimentali fuq l-istabbiltà u r-robustezza tal-ambjent tan-negozju, kif ukoll fuq il-kwalità tal-leġiżlazzjoni. Il-konsultazzjonijiet pubbliċi saru obbligatorji għall-abbozzi ta’ liġi proposti mill-Kunsill tal-Ministri, madankollu, jew ma jsirux inkella mhumiex obbligatorji għall-proposti li qed jużaw trejqiet alternattivi, bħas-sottomissjoni mill-Membri tal-Parlament. Din l-inkonsistenza qed ikollha piż ulterjuri fuq il-kwalità tal-leġiżlazzjoni li tirriżulta. Barra minn hekk, il-kwalità tad-djalogu soċjali marret għall-agħar, b’mod partikolari minħabba li ma kien hemm ebda konsultazzjoni fil-proċess tat-tfassil tal-politika jew inkella konsultazzjonijiet qosra ħafna. Jekk jiġi żgurat biżżejjed żmien għall-konsultazzjonijiet, jitjieb l-assorbiment tal-opinjonijiet tal-partijiet ikkonċernati rigward il-liġijiet u d-dokumenti ta’ politika u jitnaqqas l-għadd ta’ liġijiet eżentati mill-konsultazzjonijiet, dan isaħħaħ l-involviment tas-sħab soċjali u jgħin biex tittejjeb il-kwalità tat-tfassil tal-liġijiet. Il-Kunsill għad-Djalogu Soċjali jikkostitwixxi qafas istituzzjonali għad-djalogu soċjali tripartitiku. Madankollu, id-dispożizzjonijiet legali adottati f’April 2020 idgħajfu l-awtonomija tas-sħab soċjali fil-Kunsill għad-Djalogu Soċjali u jeżisti riskju li jkomplu jiddeterjoraw l-effettività tad-djalogu soċjali fil-pajjiż. |
| --- | --- |

(26)

Ambjent regolatorju sod u stabbli huwa l-bażi biex jiġu sostnuti t-tkabbir ekonomiku u l-investiment tas-settur privat. In-nuqqas ta’ konsultazzjonijiet pubbliċi u mas-sħab soċjali kif suppost għandu effett detrimentali fuq l-istabbiltà u r-robustezza tal-ambjent tan-negozju, kif ukoll fuq il-kwalità tal-leġiżlazzjoni. Il-konsultazzjonijiet pubbliċi saru obbligatorji għall-abbozzi ta’ liġi proposti mill-Kunsill tal-Ministri, madankollu, jew ma jsirux inkella mhumiex obbligatorji għall-proposti li qed jużaw trejqiet alternattivi, bħas-sottomissjoni mill-Membri tal-Parlament. Din l-inkonsistenza qed ikollha piż ulterjuri fuq il-kwalità tal-leġiżlazzjoni li tirriżulta. Barra minn hekk, il-kwalità tad-djalogu soċjali marret għall-agħar, b’mod partikolari minħabba li ma kien hemm ebda konsultazzjoni fil-proċess tat-tfassil tal-politika jew inkella konsultazzjonijiet qosra ħafna. Jekk jiġi żgurat biżżejjed żmien għall-konsultazzjonijiet, jitjieb l-assorbiment tal-opinjonijiet tal-partijiet ikkonċernati rigward il-liġijiet u d-dokumenti ta’ politika u jitnaqqas l-għadd ta’ liġijiet eżentati mill-konsultazzjonijiet, dan isaħħaħ l-involviment tas-sħab soċjali u jgħin biex tittejjeb il-kwalità tat-tfassil tal-liġijiet. Il-Kunsill għad-Djalogu Soċjali jikkostitwixxi qafas istituzzjonali għad-djalogu soċjali tripartitiku. Madankollu, id-dispożizzjonijiet legali adottati f’April 2020 idgħajfu l-awtonomija tas-sħab soċjali fil-Kunsill għad-Djalogu Soċjali u jeżisti riskju li jkomplu jiddeterjoraw l-effettività tad-djalogu soċjali fil-pajjiż.

| (27) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu indirizzati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu mmonitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(27)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu indirizzati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu mmonitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (28) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri vvalutaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti (SDGs). Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Polonja se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(28)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri vvalutaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti (SDGs). Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Polonja se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (29) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Polonja u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Polonja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Polonja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(29)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Polonja u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Polonja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Polonja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (30) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (8) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt, |
| --- | --- |

(30)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (8) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Polonja tieħu azzjoni fl-2020 u l-2021 biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali li għandhom l-għan li jiksbu pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Ittejjeb ir-reżiljenza, l-aċċessibbiltà u l-effikaċja tas-sistema tas-saħħa, inkluż billi tipprovdi riżorsi suffiċjenti u taċċellera l-varar ta’ servizzi tas-saħħa elettronika. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Tnaqqas l-impatt tal-kriżi fuq l-impjiegi, b’mod partikolari billi ttejjeb l-arranġamenti tax-xogħol flessibbli u għal żmien qasir. Tqiegħed aħjar il-benefiċċji soċjali fil-mira tagħha u tiżgura l-aċċess tagħhom minn dawk li għandhom bżonnhom. Ittejjeb il-kompetenzi diġitali. Tippromwovi aktar il-bidla diġitali tal-kumpaniji u l-amministrazzjoni pubblika. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tissokta bl-isforzi biex tiggarantixxi aċċess għal finanzjament u l-likwidità lill-kumpaniji. Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tikkonċentra l-investiment fuq il-bidla diġitali u t-tranżizzjoni ekoloġika, b’mod partikolari fuq l-infrastruttura diġitali, l-użu u l-produzzjoni b’mod nadif u effiċjenti tal-enerġija, u t-trasport sostenibbli, li jikkontribwixxu għal dekarbonizzazzjoni progressiva tal-ekonomija, inklużi r-reġjuni li joperaw bil-faħam. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Ittejjeb il-klima tal-investiment, b’mod partikolari billi tissalvagwardja l-indipendenza ġudizzjarja. Tiżgura konsultazzjonijiet pubbliċi effettivi u l-involviment tas-sħab soċjali fil-proċess tat-tfassil tal-politika. |
| --- | --- |

4.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi, (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 123.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  In-nefqa primarja netta tal-gvern hija magħmula min-nefqa totali tal-gvern mingħajr in-nefqa fuq l-imgħax, in-nefqa fuq programmi tal-Unjoni li huma korrisposti b’mod sħiħ minn dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fuq in-nefqa tal-benefiċċji tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjata f’livell nazzjonali hija mifruxa fuq perjodu ta’ erba’ snin. Il-miżuri ta’ dħul diskrezzjonali jew iż-żidiet tad-dħul b’mandat tal-liġi huma fatturati. Il-miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tan-nefqa huma esklużi.

7

(8)  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

8

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/142 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/142

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Portugall u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Portugall

(2020/C 282/22)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, fejn il-Portugall kien identifikat bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, fejn il-Portugall kien identifikat bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro.

| (2) | Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għall-Portugall ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Portugall fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Portugall lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa tiegħu għall-2020. Kien jinkludi wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tiegħu ġew ukoll ippubblikati fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li l-Portugall għaddej minn żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, l-istokkijiet kbar ta’ obbligazzjonijiet esterni netti, dejn privat u pubbliku, u sehem għoli ta’ self improduttiv (non-performing loans, NPLs) jikkostitwixxu vulnerabbiltajiet f’kuntest ta’ tkabbir baxx fil-produttività. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għall-Portugall ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Portugall fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Portugall lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa tiegħu għall-2020. Kien jinkludi wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tiegħu ġew ukoll ippubblikati fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li l-Portugall għaddej minn żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, l-istokkijiet kbar ta’ obbligazzjonijiet esterni netti, dejn privat u pubbliku, u sehem għoli ta’ self improduttiv (non-performing loans, NPLs) jikkostitwixxu vulnerabbiltajiet f’kuntest ta’ tkabbir baxx fil-produttività.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikoli 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Portugall huwa mħeġġeġ jagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Portugall huwa mħeġġeġ jagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li ma jkunux imqassma b’mod uniformi madwar ir-reġjuni Portugiżi minħabba xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni, b’mod partikolari f’reġjuni li jiddependu b’mod sinifikanti fuq it-turiżmu, bħall-Algarve u r-reġjuni l-aktar imbiegħda ta’ Madeira u l-Azores. Dan jinvolvi riskju sostanzjali li jiżdiedu d-differenzi reġjonali u territorjali fil-Portugall. Flimkien mar-riskju ta’ żarmar temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mmirati. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li ma jkunux imqassma b’mod uniformi madwar ir-reġjuni Portugiżi minħabba xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni, b’mod partikolari f’reġjuni li jiddependu b’mod sinifikanti fuq it-turiżmu, bħall-Algarve u r-reġjuni l-aktar imbiegħda ta’ Madeira u l-Azores. Dan jinvolvi riskju sostanzjali li jiżdiedu d-differenzi reġjonali u territorjali fil-Portugall. Flimkien mar-riskju ta’ żarmar temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mmirati.

| (10) | Fis-16 ta’ Mejju 2020, il-Portugall ippreżenta l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tiegħu u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

Fis-16 ta’ Mejju 2020, il-Portugall ippreżenta l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tiegħu u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (11) | Bħalissa l-Portugall jinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġett għar-regola tad-dejn. Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill irrakkomanda lill-Portugall biex jiżgura li r-rata tat-tkabbir nominali tan-nefqa primarja nett tal-Gvern (7) ma taqbiżx iż-0,7 % fl-2019, li jikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,6 % tal-prodott domestiku gross (PDG). Il-valutazzjoni ġenerali tal-Kummissjoni tikkonferma devjazzjoni sinifikanti mill-perkors tal-aġġustamenti rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju fi żmien medju fl-2019 u matul l-2018 u l-2019 flimkien. Madankollu, fid-dawl tal-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali, ma hemmx bżonn ta’ passi ulterjuri skont il-proċedura ta’ devjazzjoni sinifikanti għall-Portugall. |
| --- | --- |

(11)

Bħalissa l-Portugall jinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġett għar-regola tad-dejn. Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill irrakkomanda lill-Portugall biex jiżgura li r-rata tat-tkabbir nominali tan-nefqa primarja nett tal-Gvern (7) ma taqbiżx iż-0,7 % fl-2019, li jikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,6 % tal-prodott domestiku gross (PDG). Il-valutazzjoni ġenerali tal-Kummissjoni tikkonferma devjazzjoni sinifikanti mill-perkors tal-aġġustamenti rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju fi żmien medju fl-2019 u matul l-2018 u l-2019 flimkien. Madankollu, fid-dawl tal-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali, ma hemmx bżonn ta’ passi ulterjuri skont il-proċedura ta’ devjazzjoni sinifikanti għall-Portugall.

| (12) | Fil-programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-Gvern ma inkludiex xenarju makroekonomiku u pjanijiet għall-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika u l-proporzjon tad-dejn għall-PDG għal mill-inqas l-2020. Il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 iqis, madankollu, li kull 30 jum ta’ xogħol – jiġifieri madwar 1,5 xhur sħaħ – ta’ konfinament jista’, bħala medja, jikkawża impatt negattiv fuq il-PDG annwali ta’ 6,5 punti perċentwali. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. Hemm riskji sottostanti għall-projezzjonijiet baġitarji, marbuta maż-żieda fl-obbligazzjonijiet kontinġenti pubbliċi li jirriżultaw minn xi korporazzjonijiet pubbliċi u l-miżuri relatati mal-COVID-19 li jimmiraw is-settur privat. Dan minbarra l-obbligazzjonijiet kontinġenti kkuntrattati qabel. |
| --- | --- |

(12)

Fil-programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-Gvern ma inkludiex xenarju makroekonomiku u pjanijiet għall-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika u l-proporzjon tad-dejn għall-PDG għal mill-inqas l-2020. Il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 iqis, madankollu, li kull 30 jum ta’ xogħol – jiġifieri madwar 1,5 xhur sħaħ – ta’ konfinament jista’, bħala medja, jikkawża impatt negattiv fuq il-PDG annwali ta’ 6,5 punti perċentwali. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. Hemm riskji sottostanti għall-projezzjonijiet baġitarji, marbuta maż-żieda fl-obbligazzjonijiet kontinġenti pubbliċi li jirriżultaw minn xi korporazzjonijiet pubbliċi u l-miżuri relatati mal-COVID-19 li jimmiraw is-settur privat. Dan minbarra l-obbligazzjonijiet kontinġenti kkuntrattati qabel.

| (13) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Portugall adotta miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tiegħu, irażżan il-pandemija, u jipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jirrapporta stimi tal-impatti baġitarji ta’ dawk il-miżuri jew fuq bażi ta’ kull xahar inkella fuq bażi annwali, mingħajr ma jipprovdi ċifra aggregata annwali pprojettata għall-2020. Il-miżuri jinkludu, fost l-oħrajn, appoġġ speċjali ta’ darba għal ditti biex l-attività tan-negozju terġa’ tibda (EUR 508,0 miljun jew 0,3 % tal-PDG), skema simplifikata għall-interruzzjoni temporanja ta’ xogħol jew it-tnaqqis tal-ħin tax-xogħol normali (“lay-off”, EUR 373,3 miljun jew 0,2 % tal-PDG għal kull xahar ta’ applikazzjoni), u x-xiri ta’ tagħmir ta’ protezzjoni personali mis-sistema tas-saħħa (0,1 % tal-PDG kull xahar ta’ applikazzjoni) (8). Il-Kummissjoni tqies li kost baġitarju dirett ġenerali ta’ madwar 2,5 % tal-PDG jista’ jirriżulta minn dawk il-miżuri fl-2020. Barra minn hekk, il-Portugall ħabbar miżuri li, filwaqt li ma għandhomx bħala regola impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jingħata appoġġ permezz ta’ likwidità lin-negozji u l-familji, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 huwa meqjus li se jkun qrib l-EUR 25,1 biljun jew 12,5 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu posponimenti tat-taxxa għal taxxi fuq il-valur miżjud, taxxi personali u korporattivi, kif ukoll kontribuzzjonijiet soċjali (EUR 7,9 biljun jew 3,9 % tal-PDG) u linji ta’ kreditu garantiti mill-Istat u inizjattivi simili oħra (EUR 4,0 biljun jew 2,0 % tal-PDG). B’mod ġenerali, il-miżuri li ħa l-Portugall huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(13)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Portugall adotta miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tiegħu, irażżan il-pandemija, u jipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jirrapporta stimi tal-impatti baġitarji ta’ dawk il-miżuri jew fuq bażi ta’ kull xahar inkella fuq bażi annwali, mingħajr ma jipprovdi ċifra aggregata annwali pprojettata għall-2020. Il-miżuri jinkludu, fost l-oħrajn, appoġġ speċjali ta’ darba għal ditti biex l-attività tan-negozju terġa’ tibda (EUR 508,0 miljun jew 0,3 % tal-PDG), skema simplifikata għall-interruzzjoni temporanja ta’ xogħol jew it-tnaqqis tal-ħin tax-xogħol normali (“lay-off”, EUR 373,3 miljun jew 0,2 % tal-PDG għal kull xahar ta’ applikazzjoni), u x-xiri ta’ tagħmir ta’ protezzjoni personali mis-sistema tas-saħħa (0,1 % tal-PDG kull xahar ta’ applikazzjoni) (8). Il-Kummissjoni tqies li kost baġitarju dirett ġenerali ta’ madwar 2,5 % tal-PDG jista’ jirriżulta minn dawk il-miżuri fl-2020. Barra minn hekk, il-Portugall ħabbar miżuri li, filwaqt li ma għandhomx bħala regola impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jingħata appoġġ permezz ta’ likwidità lin-negozji u l-familji, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 huwa meqjus li se jkun qrib l-EUR 25,1 biljun jew 12,5 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu posponimenti tat-taxxa għal taxxi fuq il-valur miżjud, taxxi personali u korporattivi, kif ukoll kontribuzzjonijiet soċjali (EUR 7,9 biljun jew 3,9 % tal-PDG) u linji ta’ kreditu garantiti mill-Istat u inizjattivi simili oħra (EUR 4,0 biljun jew 2,0 % tal-PDG). B’mod ġenerali, il-miżuri li ħa l-Portugall huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (14) | Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni taħt politiki mhux mibdula, id-defiċit tal-amministrazzjoni pubblika tal-Portugall huwa mbassar li jkun ta’ 6,5 % tal-PDG fl-2020 u ta’ 1,8 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG huwa projettat li jilħaq il-131,6 % fl-2020, qabel ma jonqos għal 124,4 % fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni taħt politiki mhux mibdula, id-defiċit tal-amministrazzjoni pubblika tal-Portugall huwa mbassar li jkun ta’ 6,5 % tal-PDG fl-2020 u ta’ 1,8 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG huwa projettat li jilħaq il-131,6 % fl-2020, qabel ma jonqos għal 124,4 % fl-2021.

| (15) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat għall-Portugall minħabba l-ksur ipprojettat tal-limitu ta’ defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx. |
| --- | --- |

(15)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat għall-Portugall minħabba l-ksur ipprojettat tal-limitu ta’ defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

| (16) | Il-pandemija tal-COVID-19 laqtet lill-Portugall fil-bidu ta’ Marzu 2020, u b’hekk is-sistema tas-saħħa tiegħu tqiegħdet taħt pressjoni enormi. Il-Gvern implimenta malajr firxa wiesgħa ta’ miżuri stretti ta’ konteniment, wara li ppromulgat stat kostituzzjonali ta’ emerġenza bejn it-18 ta’ Marzu 2020 u t-2 ta’ Mejju 2020 biex jillimita kemm jista’ jkun it-tixrid tal-marda u t-telf ta’ ħajjiet. Il-Portugall ħa miżuri biex isaħħaħ il-kapaċità ta’ reazzjoni tas-sistema tas-saħħa u biex iċċattja l-kurva ta’ infezzjonijiet, sabiex ma jegħlibx l-isptarijiet. Il-miżuri ta’ trażżin nazzjonali u dinjija naqqsu b’mod sever l-attività ekonomika fil-biċċa l-kbira tas-setturi, li jolqtu t-turiżmu u attivitajiet relatati b’mod partikolari, u mċajpar il-perspettiva soċjali u ekonomika fil-Portugall, b’mod partikolari l-mikrointrapriżi, u l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) tiegħu. L-ekonomija hija pprojettata li tiċkien b’6,8 % fl-2020 u tirkupra b’5,8 % fl-2021. |
| --- | --- |

(16)

Il-pandemija tal-COVID-19 laqtet lill-Portugall fil-bidu ta’ Marzu 2020, u b’hekk is-sistema tas-saħħa tiegħu tqiegħdet taħt pressjoni enormi. Il-Gvern implimenta malajr firxa wiesgħa ta’ miżuri stretti ta’ konteniment, wara li ppromulgat stat kostituzzjonali ta’ emerġenza bejn it-18 ta’ Marzu 2020 u t-2 ta’ Mejju 2020 biex jillimita kemm jista’ jkun it-tixrid tal-marda u t-telf ta’ ħajjiet. Il-Portugall ħa miżuri biex isaħħaħ il-kapaċità ta’ reazzjoni tas-sistema tas-saħħa u biex iċċattja l-kurva ta’ infezzjonijiet, sabiex ma jegħlibx l-isptarijiet. Il-miżuri ta’ trażżin nazzjonali u dinjija naqqsu b’mod sever l-attività ekonomika fil-biċċa l-kbira tas-setturi, li jolqtu t-turiżmu u attivitajiet relatati b’mod partikolari, u mċajpar il-perspettiva soċjali u ekonomika fil-Portugall, b’mod partikolari l-mikrointrapriżi, u l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) tiegħu. L-ekonomija hija pprojettata li tiċkien b’6,8 % fl-2020 u tirkupra b’5,8 % fl-2021.

| (17) | Biex jittaffa l-impatt immedjat tal-pandemija tal-COVID-19 fuq is-saħħa tan-nies, qed issir nefqa għolja għas-sistema tas-saħħa fuq livell wiesa’. Huma meħtieġa investimenti biex titjieb ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa, l-iżgurar ta’ tagħmir, prodotti u infrastruttura meħtieġa biex jissaħħu l-kapaċitajiet ta’ reazzjoni għall-kriżijiet, inklużi r-riċerka medika intensiva, l-ittestjar, ir-riċerka medika teknoloġika u applikata, u l-aċċess universali, inkluż barra ż-żoni urbani u fir-reġjuni ultraperiferiċi ta’ Madeira u l-Azores. Mill-bidu nett tat-tifqigħa tal-COVID-19, beda gradwalment pjan biex jiġi introdott mudell ġdid ta’ governanza għall-isptarijiet pubbliċi, b’żidiet sostanzjali fil-baġits annwali. L-implimentazzjoni kostanti tiegħu fis-sitwazzjoni attwali tista’ tgħin biex tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa. Il-COVID-19 uriet il-fraġilità tal-faċilitajiet ta’ kura fit-tul fil-Portugall, li raw rati ogħla ta’ infezzjoni. Minkejja t-titjib fil-kopertura territorjali tal-kura fit-tul f’dan l-aħħar deċennju, ir-rati ta’ aċċess ġenerali huma baxxi fir-reġjuni kollha tal-pajjiż. Fl-istess ħin, diġà qabel it-tifqigħa tal-COVID-19, in-nefqa fuq il-kura tas-saħħa kienet prevista li tiżdied b’mod sinifikanti bħala sehem perċentwali tal-PDG fuq perjodu fit-tul. Sforzi kontinwi biex jittejbu l-effiċjenza u l-kapaċità tal-kura tas-saħħa u l-kura fit-tul huma meħtieġa biex tiġi ttrattata l-kriżi attwali kif ukoll biex jiġu indirizzati l-isfidi relatati mat-tixjiħ. |
| --- | --- |

(17)

Biex jittaffa l-impatt immedjat tal-pandemija tal-COVID-19 fuq is-saħħa tan-nies, qed issir nefqa għolja għas-sistema tas-saħħa fuq livell wiesa’. Huma meħtieġa investimenti biex titjieb ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa, l-iżgurar ta’ tagħmir, prodotti u infrastruttura meħtieġa biex jissaħħu l-kapaċitajiet ta’ reazzjoni għall-kriżijiet, inklużi r-riċerka medika intensiva, l-ittestjar, ir-riċerka medika teknoloġika u applikata, u l-aċċess universali, inkluż barra ż-żoni urbani u fir-reġjuni ultraperiferiċi ta’ Madeira u l-Azores. Mill-bidu nett tat-tifqigħa tal-COVID-19, beda gradwalment pjan biex jiġi introdott mudell ġdid ta’ governanza għall-isptarijiet pubbliċi, b’żidiet sostanzjali fil-baġits annwali. L-implimentazzjoni kostanti tiegħu fis-sitwazzjoni attwali tista’ tgħin biex tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa. Il-COVID-19 uriet il-fraġilità tal-faċilitajiet ta’ kura fit-tul fil-Portugall, li raw rati ogħla ta’ infezzjoni. Minkejja t-titjib fil-kopertura territorjali tal-kura fit-tul f’dan l-aħħar deċennju, ir-rati ta’ aċċess ġenerali huma baxxi fir-reġjuni kollha tal-pajjiż. Fl-istess ħin, diġà qabel it-tifqigħa tal-COVID-19, in-nefqa fuq il-kura tas-saħħa kienet prevista li tiżdied b’mod sinifikanti bħala sehem perċentwali tal-PDG fuq perjodu fit-tul. Sforzi kontinwi biex jittejbu l-effiċjenza u l-kapaċità tal-kura tas-saħħa u l-kura fit-tul huma meħtieġa biex tiġi ttrattata l-kriżi attwali kif ukoll biex jiġu indirizzati l-isfidi relatati mat-tixjiħ.

| (18) | Wara żviluppi pożittivi kostanti fis-suq tax-xogħol mill-2014, il-Portugall issa se jiffaċċja sfidi straordinarji fil-qasam tal-impjiegi bħala riżultat tal-pandemija. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni, il-qgħad mistenni li jiżdied għal 9,7 % tal-popolazzjoni attiva fl-2020 qabel ma jonqos għal 7,4 % fl-2021, żieda ta’ 6,5 % mill-2019. Biex jiġu appoġġati l-impjiegi u jitnaqqas ir-riskju ta’ telf ta’ impjiegi, il-Portugall issimplifika u adatta l-użu tal-iskema eżistenti tiegħu għall-interruzzjoni temporanja tax-xogħol jew it-tnaqqis tal-ħin tax-xogħol normali. L-użu mmirat ta’ programmi nazzjonali u tal-Unjoni jista’ jippreserva l-impjiegi u l-attività ekonomika, b’mod partikolari fir-rigward tal-SMEs. Fil-fażi ta’ rkupru, politiki tas-suq tax-xogħol attivi personalizzati u mmirati, b’mod partikolari t-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid, se jkollhom rwol deċiżiv biex il-ħaddiema jibqgħu lesti għax-xogħol. Il-kooperazzjoni bejn min iħaddem, l-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni u t-taħriġ, u s-servizzi pubbliċi tal-impjiegi se tkun kruċjali biex tiġi ġġenerata żieda f’daqqa fir-reklutaġġ. |
| --- | --- |

(18)

Wara żviluppi pożittivi kostanti fis-suq tax-xogħol mill-2014, il-Portugall issa se jiffaċċja sfidi straordinarji fil-qasam tal-impjiegi bħala riżultat tal-pandemija. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni, il-qgħad mistenni li jiżdied għal 9,7 % tal-popolazzjoni attiva fl-2020 qabel ma jonqos għal 7,4 % fl-2021, żieda ta’ 6,5 % mill-2019. Biex jiġu appoġġati l-impjiegi u jitnaqqas ir-riskju ta’ telf ta’ impjiegi, il-Portugall issimplifika u adatta l-użu tal-iskema eżistenti tiegħu għall-interruzzjoni temporanja tax-xogħol jew it-tnaqqis tal-ħin tax-xogħol normali. L-użu mmirat ta’ programmi nazzjonali u tal-Unjoni jista’ jippreserva l-impjiegi u l-attività ekonomika, b’mod partikolari fir-rigward tal-SMEs. Fil-fażi ta’ rkupru, politiki tas-suq tax-xogħol attivi personalizzati u mmirati, b’mod partikolari t-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid, se jkollhom rwol deċiżiv biex il-ħaddiema jibqgħu lesti għax-xogħol. Il-kooperazzjoni bejn min iħaddem, l-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni u t-taħriġ, u s-servizzi pubbliċi tal-impjiegi se tkun kruċjali biex tiġi ġġenerata żieda f’daqqa fir-reklutaġġ.

| (19) | Il-pandemija tal-COVID-19 teħtieġ miżuri biex jitnaqqsu l-impatti soċjali u biex jiġu protetti l-persuni f’sitwazzjonijiet vulnerabbli, sabiex l-inugwaljanzi ma jiżdidux. Dawn jinkludu skemi ta’ benefiċċju tal-qgħad u appoġġ għad-dħul għall-ħaddiema l-aktar affettwati, inklużi ħaddiema għal rashom u ħaddiema mhux standard, aċċess għal servizzi u miżuri li jrawmu l-integrazzjoni mill-ġdid fis-suq tax-xogħol. L-implimentazzjoni ta’ pjan nazzjonali ta’ kontinġenza soċjali f’kooperazzjoni mal-imsieħba soċjali u s-soċjetà ċivili tista’ tikkontribwixxi għal reazzjoni immedjata u kkoordinata biex jittaffew il-konsegwenzi soċjali tal-kriżi. Bidliet fil-politika biex jitreġġa’ lura t-tnaqqis fl-effettività tat-trasferimenti soċjali f’dawn l-aħħar snin, pereż. żidiet fl-introjtu minimu, is-suppliment ta’ solidarjetà għall-anzjani, il-pensjonijiet u l-benefiċċji tal-familja kellhom effett pożittiv fuq id-distribuzzjoni tal-introjtu. Madankollu, it-trasferimenti soċjali (esklużi l-pensjonijiet) naqqsu l-proporzjon tal-popolazzjoni fir-riskju tal-faqar bi 23,8 % biss fil-Portugall fl-2018, ferm anqas mill-medja tal-Unjoni ta’ 34 %. Barra minn hekk, l-adegwatezza tal-iskema ta’ introjtu minimu hija fost l-aktar baxxi fl-Unjoni billi tipprovdi introjtu ta’ 40 % biss tal-limitu nazzjonali tal-faqar. |
| --- | --- |

(19)

Il-pandemija tal-COVID-19 teħtieġ miżuri biex jitnaqqsu l-impatti soċjali u biex jiġu protetti l-persuni f’sitwazzjonijiet vulnerabbli, sabiex l-inugwaljanzi ma jiżdidux. Dawn jinkludu skemi ta’ benefiċċju tal-qgħad u appoġġ għad-dħul għall-ħaddiema l-aktar affettwati, inklużi ħaddiema għal rashom u ħaddiema mhux standard, aċċess għal servizzi u miżuri li jrawmu l-integrazzjoni mill-ġdid fis-suq tax-xogħol. L-implimentazzjoni ta’ pjan nazzjonali ta’ kontinġenza soċjali f’kooperazzjoni mal-imsieħba soċjali u s-soċjetà ċivili tista’ tikkontribwixxi għal reazzjoni immedjata u kkoordinata biex jittaffew il-konsegwenzi soċjali tal-kriżi. Bidliet fil-politika biex jitreġġa’ lura t-tnaqqis fl-effettività tat-trasferimenti soċjali f’dawn l-aħħar snin, pereż. żidiet fl-introjtu minimu, is-suppliment ta’ solidarjetà għall-anzjani, il-pensjonijiet u l-benefiċċji tal-familja kellhom effett pożittiv fuq id-distribuzzjoni tal-introjtu. Madankollu, it-trasferimenti soċjali (esklużi l-pensjonijiet) naqqsu l-proporzjon tal-popolazzjoni fir-riskju tal-faqar bi 23,8 % biss fil-Portugall fl-2018, ferm anqas mill-medja tal-Unjoni ta’ 34 %. Barra minn hekk, l-adegwatezza tal-iskema ta’ introjtu minimu hija fost l-aktar baxxi fl-Unjoni billi tipprovdi introjtu ta’ 40 % biss tal-limitu nazzjonali tal-faqar.

| (20) | Il-pandemija tal-COVID-19 tagħmel talbiet sinifikanti fuq l-użu ta’ teknoloġiji diġitali biex jiġi żgurat l-aċċess kontinwu għall-edukazzjoni, it-taħriġ u l-attività kummerċjali, fil-kuntest tal-adozzjoni meħtieġa tal-miżuri ta’ tbegħid soċjali. L-iskejjel u ċ-ċentri tat-taħriġ Portugiżi għalqu u t-tagħlim tradizzjonali fuq il-post ġie mfixkel u sostitwit b’offerta ta’ tagħlim mill-bogħod. Madwar 6 % tal-unitajiet domestiċi għad ma għandhomx aċċess għall-Internet, u dan jaffettwa madwar 50 000 student, u l-aċċess għall-Internet u l-kopertura tan-network tat-telekomunikazzjoni jvarjaw ħafna bejn iż-żoni urbani u dawk rurali. Studenti minn familji soċjoekonomikament vantaġġati huma f’qagħda aħjar biex jimmaniġġaw l-isfidi maħluqa mit-tagħlim mill-bogħod. B’żieda ma’ dan, il-Portugall għandu defiċit kbir fil-ħiliet diġitali. Fl-2019, 48 % tal-popolazzjoni ma kellhiex ħiliet diġitali bażiċi, inkluż madwar 26 % mingħajr ħiliet diġitali u l-proporzjon ta’ dawk li qatt ma użaw l-Internet huwa d-doppju tal-medja tal-Unjoni. Iċ-ċirkostanzi attwali jirrikjedu implimentazzjoni intensiva ta’ korsijiet ta’ taħriġ elettroniku u sforzi biex tingħata għajnuna lill-persuni li jbatu mill-esklużjoni diġitali biex jegħlbu l-ostakli fl-aċċess għat-tagħlim mill-bogħod. L-adozzjoni ta’ teknoloġiji diġitali minn negozji li joffru arranġamenti ta’ xogħol alternattivi u servizzi diġitali tippermetti l-kontinwità tan-negozju lil ditti li s-servizzi tagħhom jistgħu jiġu pprovduti online, u b’hekk jittaffa l-impatt tar-restrizzjonijiet f’xi setturi. Dan huwa partikolarment rilevanti fil-Portugall li l-ekonomija tiegħu hija l-aktar ikkaratterizzata minn mikrointrapriżi kkonċentrati f’setturi tradizzjonali. Wieħed mill-fatturi ewlenin li jxekklu d-diġitalizzazzjoni tal-SMEs huwa d-distakk fl-għarfien diġitali, li jirriżulta minn livelli baxxi ġenerali ta’ litteriżmu diġitali fost il-maniġers u l-impjegati. |
| --- | --- |

(20)

Il-pandemija tal-COVID-19 tagħmel talbiet sinifikanti fuq l-użu ta’ teknoloġiji diġitali biex jiġi żgurat l-aċċess kontinwu għall-edukazzjoni, it-taħriġ u l-attività kummerċjali, fil-kuntest tal-adozzjoni meħtieġa tal-miżuri ta’ tbegħid soċjali. L-iskejjel u ċ-ċentri tat-taħriġ Portugiżi għalqu u t-tagħlim tradizzjonali fuq il-post ġie mfixkel u sostitwit b’offerta ta’ tagħlim mill-bogħod. Madwar 6 % tal-unitajiet domestiċi għad ma għandhomx aċċess għall-Internet, u dan jaffettwa madwar 50 000 student, u l-aċċess għall-Internet u l-kopertura tan-network tat-telekomunikazzjoni jvarjaw ħafna bejn iż-żoni urbani u dawk rurali. Studenti minn familji soċjoekonomikament vantaġġati huma f’qagħda aħjar biex jimmaniġġaw l-isfidi maħluqa mit-tagħlim mill-bogħod. B’żieda ma’ dan, il-Portugall għandu defiċit kbir fil-ħiliet diġitali. Fl-2019, 48 % tal-popolazzjoni ma kellhiex ħiliet diġitali bażiċi, inkluż madwar 26 % mingħajr ħiliet diġitali u l-proporzjon ta’ dawk li qatt ma użaw l-Internet huwa d-doppju tal-medja tal-Unjoni. Iċ-ċirkostanzi attwali jirrikjedu implimentazzjoni intensiva ta’ korsijiet ta’ taħriġ elettroniku u sforzi biex tingħata għajnuna lill-persuni li jbatu mill-esklużjoni diġitali biex jegħlbu l-ostakli fl-aċċess għat-tagħlim mill-bogħod. L-adozzjoni ta’ teknoloġiji diġitali minn negozji li joffru arranġamenti ta’ xogħol alternattivi u servizzi diġitali tippermetti l-kontinwità tan-negozju lil ditti li s-servizzi tagħhom jistgħu jiġu pprovduti online, u b’hekk jittaffa l-impatt tar-restrizzjonijiet f’xi setturi. Dan huwa partikolarment rilevanti fil-Portugall li l-ekonomija tiegħu hija l-aktar ikkaratterizzata minn mikrointrapriżi kkonċentrati f’setturi tradizzjonali. Wieħed mill-fatturi ewlenin li jxekklu d-diġitalizzazzjoni tal-SMEs huwa d-distakk fl-għarfien diġitali, li jirriżulta minn livelli baxxi ġenerali ta’ litteriżmu diġitali fost il-maniġers u l-impjegati.

| (21) | Biex jiġu evitati l-fallimenti u l-kumpaniji jissoppravivu x-xokk u jibqgħu kompetittivi, il-Portugall adotta sett ta’ miżuri mmirati biex jiġu appoġġati ditti vijabbli, u b’mod partikolari l-SMEs, li ġew affettwati mill-impożizzjoni tal-miżuri ta’ tbegħid soċjali, li jimplika restrizzjonijiet fuq operazzjonijiet u tnaqqis fid-domanda domestika u dinjija. Dawn il-miżuri jiffukaw fuq l-għoti ta’ appoġġ ta’ likwidità, inkluż permezz ta’ garanziji ffinanzjati mill-Istat u l-istituzzjonijiet finanzjarji pubbliċi, sussidji diretti, differimenti tat-taxxa, tnaqqis u differimenti tal-kontribuzzjonijiet soċjali, kif ukoll ta’ differiment tal-kirjiet ta’ djar u moratorju pubbliku fuq self bankarju lil unitajiet domestiċi u ditti. Jiffukaw b’mod partikolari fuq is-setturi l-aktar milquta, inkluż it-turiżmu, l-ospitalità, u attivitajiet ekonomiċi relatati, kif ukoll il-kumpaniji tal-manifattura u tal-esportazzjoni. Huwa importanti li tali miżuri jiġu implimentati mill-istituzzjonijiet pubbliċi u intermedjarji privati b’mod effiċjenti u f’waqtu. F’dan il-kuntest, il-Gvern Portugiż issimplifika l-proċess għall-aċċess tal-linji ta’ kreditu, partikolarment id-dokumentazzjoni li għandha tiġi ppreżentata mid-ditti. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju, fllimkien mal-kondizzjonijiet ta’ finanzjament tal-ekonomija. Azzjoni ta’ politika addizzjonali hija mmirata biex tappoġġa l-intraprenditorija u dawk li jaħdmu għal rashom. |
| --- | --- |

(21)

Biex jiġu evitati l-fallimenti u l-kumpaniji jissoppravivu x-xokk u jibqgħu kompetittivi, il-Portugall adotta sett ta’ miżuri mmirati biex jiġu appoġġati ditti vijabbli, u b’mod partikolari l-SMEs, li ġew affettwati mill-impożizzjoni tal-miżuri ta’ tbegħid soċjali, li jimplika restrizzjonijiet fuq operazzjonijiet u tnaqqis fid-domanda domestika u dinjija. Dawn il-miżuri jiffukaw fuq l-għoti ta’ appoġġ ta’ likwidità, inkluż permezz ta’ garanziji ffinanzjati mill-Istat u l-istituzzjonijiet finanzjarji pubbliċi, sussidji diretti, differimenti tat-taxxa, tnaqqis u differimenti tal-kontribuzzjonijiet soċjali, kif ukoll ta’ differiment tal-kirjiet ta’ djar u moratorju pubbliku fuq self bankarju lil unitajiet domestiċi u ditti. Jiffukaw b’mod partikolari fuq is-setturi l-aktar milquta, inkluż it-turiżmu, l-ospitalità, u attivitajiet ekonomiċi relatati, kif ukoll il-kumpaniji tal-manifattura u tal-esportazzjoni. Huwa importanti li tali miżuri jiġu implimentati mill-istituzzjonijiet pubbliċi u intermedjarji privati b’mod effiċjenti u f’waqtu. F’dan il-kuntest, il-Gvern Portugiż issimplifika l-proċess għall-aċċess tal-linji ta’ kreditu, partikolarment id-dokumentazzjoni li għandha tiġi ppreżentata mid-ditti. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju, fllimkien mal-kondizzjonijiet ta’ finanzjament tal-ekonomija. Azzjoni ta’ politika addizzjonali hija mmirata biex tappoġġa l-intraprenditorija u dawk li jaħdmu għal rashom.

| (22) | Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. L-investimenti li jtejbu t-tkabbir biex jappoġġaw ir-riċerka u l-innovazzjoni, id-diġitalizzazzjoni, il-konnettività u t-tranżizzjoni ekoloġika se jikkontribwixxu għall-irkupru tal-ekonomija Portugiża u jorjentawha lejn tkabbir sostenibbli fit-tul. L-investimenti fl-infrastruttura tat-trasport jistgħu jindirizzaw is-sitwazzjoni periferali tal-Portugall, b’mod partikolari billi jingħalqu l-lakuni tal-konnessjoni ferrovjarja ma’ Spanja u billi jiġi permess l-isfruttament tal-potenzjal sottoutilizzat tal-portijiet Portugiżi. Il-pjan Nazzjonali tal-Portugall għall-Enerġija u l-Klima jirrapporta ħtiġijiet importanti ta’ investiment biex tiġi indirizzata t-tranżizzjoni għall-klima u l-enerġija. Għad hemm marġini wiesa’ biex tittejjeb l-effiċjenza enerġetika fil-bini u biex jitnaqqas il-konsum tal-enerġija fin-negozju. Konnettività aħjar tal-enerġija fil-Peniżola Iberika tista’ tippermetti aktar kompetizzjoni u tiffaċilita l-użu tal-enerġija rinnovabbli. L-investiment jista’ jgħin ukoll fir-rigward tal-antiċipazzjoni tal-effetti negattivi tat-tibdil fil-klima, bħall-għargħar u n-nirien tal-foresti, kif ukoll it-titjib tal-ġestjoni tal-ilma u tal-iskart u l-iżvilupp tal-potenzjal tal-ekonomija ċirkolari. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Portugall jindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lill-Portugall jagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(22)

Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. L-investimenti li jtejbu t-tkabbir biex jappoġġaw ir-riċerka u l-innovazzjoni, id-diġitalizzazzjoni, il-konnettività u t-tranżizzjoni ekoloġika se jikkontribwixxu għall-irkupru tal-ekonomija Portugiża u jorjentawha lejn tkabbir sostenibbli fit-tul. L-investimenti fl-infrastruttura tat-trasport jistgħu jindirizzaw is-sitwazzjoni periferali tal-Portugall, b’mod partikolari billi jingħalqu l-lakuni tal-konnessjoni ferrovjarja ma’ Spanja u billi jiġi permess l-isfruttament tal-potenzjal sottoutilizzat tal-portijiet Portugiżi. Il-pjan Nazzjonali tal-Portugall għall-Enerġija u l-Klima jirrapporta ħtiġijiet importanti ta’ investiment biex tiġi indirizzata t-tranżizzjoni għall-klima u l-enerġija. Għad hemm marġini wiesa’ biex tittejjeb l-effiċjenza enerġetika fil-bini u biex jitnaqqas il-konsum tal-enerġija fin-negozju. Konnettività aħjar tal-enerġija fil-Peniżola Iberika tista’ tippermetti aktar kompetizzjoni u tiffaċilita l-użu tal-enerġija rinnovabbli. L-investiment jista’ jgħin ukoll fir-rigward tal-antiċipazzjoni tal-effetti negattivi tat-tibdil fil-klima, bħall-għargħar u n-nirien tal-foresti, kif ukoll it-titjib tal-ġestjoni tal-ilma u tal-iskart u l-iżvilupp tal-potenzjal tal-ekonomija ċirkolari. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Portugall jindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lill-Portugall jagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (23) | Is-sistema tal-ġustizzja Portugiża saret aktar effiċjenti f’dawn l-aħħar snin, bis-saħħa ta’ għadd ta’ miżuri li għadhom qed jiġu implimentati. Madankollu, il-pandemija u r-riċessjoni li tirriżulta jistgħu jwasslu għal żieda fil-litigazzjoni li tista’ taggrava d-diffikultajiet li fadal, b’mod partikolari l-proċeduri twal u numru għoli ta’ kawżi b’lura fil-qrati amministrattivi u fiskali. Żieda fl-effiċjenza u r-reżiljenza tas-sistema ġudizzjarja tista’ ttejjeb l-ambjent tan-negozju, b’mod partikolari għall-benefiċċju ta’ SMEs u investituri domestiċi. |
| --- | --- |

(23)

Is-sistema tal-ġustizzja Portugiża saret aktar effiċjenti f’dawn l-aħħar snin, bis-saħħa ta’ għadd ta’ miżuri li għadhom qed jiġu implimentati. Madankollu, il-pandemija u r-riċessjoni li tirriżulta jistgħu jwasslu għal żieda fil-litigazzjoni li tista’ taggrava d-diffikultajiet li fadal, b’mod partikolari l-proċeduri twal u numru għoli ta’ kawżi b’lura fil-qrati amministrattivi u fiskali. Żieda fl-effiċjenza u r-reżiljenza tas-sistema ġudizzjarja tista’ ttejjeb l-ambjent tan-negozju, b’mod partikolari għall-benefiċċju ta’ SMEs u investituri domestiċi.

| (24) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(24)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (25) | L-aħħar snin raw diversi titjib aggregat fis-sistema bankarja Portugiża. Il-metrika ta’ profittabbiltà tjiebet minħabba sforzi biex tiżdied l-effiċjenza tas-settur u t-tnaqqis ta’ dispożizzjonijiet u indebolimenti. Minħabba l-profittabbiltà mtejba, is-sistema bankarja kompliet fit-triq tagħha biex issaħħaħ il-proporzjonijiet tal-kapital. Madankollu, il-livelli ta’ fondi proprji għadhom taħt il-medja tal-Unjoni. Ix-xejra tal-proporzjon ta’ self improduttiv kompla jonqos iżda għadu d-doppju tal-proporzjon tal-Unjoni. Il-kapaċità tal-ġenerazzjoni tal-introjtu għadha sfida fost rati tal-imgħax baxxi u f’ekonomija b’livell ta’ dejn li għadu għoli. Il-kriżi tal-COVID-19, l-ambjent b’rati baxxi ta’ imgħax u wkoll ċertu skopertura għal pajjiżi li jiddependu miż-żejt se joħolqu sfidi għas-settur bankarju u se jkunu riflessi fil-kwalità tal-kreditu tas-self mogħti. |
| --- | --- |

(25)

L-aħħar snin raw diversi titjib aggregat fis-sistema bankarja Portugiża. Il-metrika ta’ profittabbiltà tjiebet minħabba sforzi biex tiżdied l-effiċjenza tas-settur u t-tnaqqis ta’ dispożizzjonijiet u indebolimenti. Minħabba l-profittabbiltà mtejba, is-sistema bankarja kompliet fit-triq tagħha biex issaħħaħ il-proporzjonijiet tal-kapital. Madankollu, il-livelli ta’ fondi proprji għadhom taħt il-medja tal-Unjoni. Ix-xejra tal-proporzjon ta’ self improduttiv kompla jonqos iżda għadu d-doppju tal-proporzjon tal-Unjoni. Il-kapaċità tal-ġenerazzjoni tal-introjtu għadha sfida fost rati tal-imgħax baxxi u f’ekonomija b’livell ta’ dejn li għadu għoli. Il-kriżi tal-COVID-19, l-ambjent b’rati baxxi ta’ imgħax u wkoll ċertu skopertura għal pajjiżi li jiddependu miż-żejt se joħolqu sfidi għas-settur bankarju u se jkunu riflessi fil-kwalità tal-kreditu tas-self mogħti.

| (26) | Il-proċedimenti ta’ insolvenza twal ġew identifikati bħala wieħed mill-fatturi ewlenin li jipprevjenu lill-banek milli jinnegozjaw fil-pront mal-istokk eżistenti ta’ NPLs. Huma għandhom ukoll influwenza sostanzjali fuq l-ipprezzar ta’ dawn l-assi fis-suq sekondarju, minħabba li l-eżiti, imkejla bħala pagamenti lill-kredituri, huma insuffiċjenti. L-analiżi ta’ NPLs tkompli turi proporzjon konsistentement għoli ta’ self korporattiv (madwar żewġ terzi), li huma inqas soġġetti għal approċċ rapidu u standardizzat. F’dawn l-aħħar snin, saru diversi emendi kemm għall-insolvenza kif ukoll għall-proċedimenti ta’ infurzar ċivili. Aktar aġġustamenti, b’mod partikolari l-immirar ta’ dewmien mhux ġustifikat, jgħinu kemm lill-kredituri kif ukoll lill-mutwatarji, b’dawn tal-aħħar jibbenefikaw minn bidu ġdid. |
| --- | --- |

(26)

Il-proċedimenti ta’ insolvenza twal ġew identifikati bħala wieħed mill-fatturi ewlenin li jipprevjenu lill-banek milli jinnegozjaw fil-pront mal-istokk eżistenti ta’ NPLs. Huma għandhom ukoll influwenza sostanzjali fuq l-ipprezzar ta’ dawn l-assi fis-suq sekondarju, minħabba li l-eżiti, imkejla bħala pagamenti lill-kredituri, huma insuffiċjenti. L-analiżi ta’ NPLs tkompli turi proporzjon konsistentement għoli ta’ self korporattiv (madwar żewġ terzi), li huma inqas soġġetti għal approċċ rapidu u standardizzat. F’dawn l-aħħar snin, saru diversi emendi kemm għall-insolvenza kif ukoll għall-proċedimenti ta’ infurzar ċivili. Aktar aġġustamenti, b’mod partikolari l-immirar ta’ dewmien mhux ġustifikat, jgħinu kemm lill-kredituri kif ukoll lill-mutwatarji, b’dawn tal-aħħar jibbenefikaw minn bidu ġdid.

| (27) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Portugall ser jikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(27)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Portugall ser jikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (28) | Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, il-Portugall jiżgura li l-politiki tiegħu jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro. |
| --- | --- |

(28)

Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, il-Portugall jiżgura li l-politiki tiegħu jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro.

| (29) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew 2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Portugall u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Portugall fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Portugall, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata kontribut, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(29)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew 2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Portugall u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Portugall fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Portugall, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata kontribut, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (30) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (9) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt. |
| --- | --- |

(30)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (9) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

| (31) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ li jippermetti aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4), |
| --- | --- |

(31)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ li jippermetti aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4),

B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Portugall jieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

| 1. | Jieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex jindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, isostni l-ekonomija u jappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, isegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fi żmien medju u jiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li jtejjeb l-investiment. Isaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa u jiżgura aċċess ugwali għal saħħa ta’ kwalità u kura fit-tul. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Jappoġġa l-impjiegi u jagħti prijorità lil miżuri biex jippreservaw l-impjiegi. Jiggarantixxi protezzjoni soċjali suffiċjenti u effettiva u appoġġ għad-dħul. Jappoġġa l-użu ta’ teknoloġiji diġitali biex jiżgura aċċess ugwali għal edukazzjoni u taħriġ ta’ kwalità u biex tingħata spinta lill-kompetittività tad-ditti. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Jimplimenta l-miżuri temporanji bil-għan li jiġi żgurat l-aċċess għal-likwidità għad-ditti, b’mod partikolari l-SMEs. Jiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u jippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Jiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq il-produzzjoni u l-użu nodfa u effiċjenti u tal-enerġija, l-infrastruttura ferrovjarja u l-innovazzjoni. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Iżid l-effiċjenza tal-qrati amministrattivi u tat-taxxa. |
| --- | --- |

4.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 129.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  In-nefqa primarja netta tal-Gvern hi magħmula min-nefqa totali tal-Gvern mingħajr in-nefqa marbuta mal-imgħax, in-nefqa marbuta mal-programmi tal-Unjoni kompletament koperti mid-dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fin-nefqa marbuta mal-benefiċċju tal-qgħad. Il-formazzjoni tal-kapital fiss gross iffinanzjata fil-livell nazzjonali hija mifruxa għal perjodu ta’ erba’ snin. Il-miżuri ta’ dħul diskrezzjonali jew iż-żidiet tad-dħul b’mandat tal-liġi huma fatturati. Il-miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tal-nefqa huma esklużi.

7

(8)  L-impatti baġitarji huma espressi bħala perċentwal tal-PDG fl-2020 skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni (EUR 200,4 biljun).

8

(9)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

9

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/149 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/149

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm ta’ Riforma Nazzjonali tal-2020 tar-Rumanija u li twassal opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tar-Rumanija

(2020/C 282/23)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih identifikat lir-Rumanija bħala waħda mill-Istati Membri li għalih trid issir analiżi dettaljata. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih identifikat lir-Rumanija bħala waħda mill-Istati Membri li għalih trid issir analiżi dettaljata.

| (2) | Ir-rapport tal-pajjiż tal-2020 għar-Rumanija ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tar-Rumanija fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tar-Rumanija lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha wkoll ġew ippubblikati fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li r-Rumanija għaddejja minn żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet huma marbutin ma’ kompetittività fil-kostijiet u defiċit fil-kont kurrenti li qed jikber, f’kuntest ta’ politika fiskali espansjonarja u ambjent tan-negozju imprevedibbli. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport tal-pajjiż tal-2020 għar-Rumanija ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tar-Rumanija fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tar-Rumanija lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. Ir-rapport inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha wkoll ġew ippubblikati fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li r-Rumanija għaddejja minn żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet huma marbutin ma’ kompetittività fil-kostijiet u defiċit fil-kont kurrenti li qed jikber, f’kuntest ta’ politika fiskali espansjonarja u ambjent tan-negozju imprevedibbli.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawsola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-evalwazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawsola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-evalwazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Ir-Rumanija hija mħeġġa tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Ir-Rumanija hija mħeġġa tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar ir-reġjuni Rumeni minħabba diskrepanzi sinifikanti fl-investiment u fil-produttività tax-xogħol u xejriet ta’ speċjalizzazzjoni differenti. Dan jinvolvi riskju sostanzjali ta’ żieda fid-differenzi reġjonali fi ħdan ir-Rumanija, filwaqt li titreġġa’ lura t-tendenza diġà osservata ta’ tnaqqis żgħir fid-disparitajiet bejn il-belt kapitali u l-bqija tar-reġjuni jew bejn iż-żoni urbani u rurali. Flimkien mar-riskju li temporanjament jintilef il-progress li sar fil-konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob risponsi ta’ politika mmirati. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar ir-reġjuni Rumeni minħabba diskrepanzi sinifikanti fl-investiment u fil-produttività tax-xogħol u xejriet ta’ speċjalizzazzjoni differenti. Dan jinvolvi riskju sostanzjali ta’ żieda fid-differenzi reġjonali fi ħdan ir-Rumanija, filwaqt li titreġġa’ lura t-tendenza diġà osservata ta’ tnaqqis żgħir fid-disparitajiet bejn il-belt kapitali u l-bqija tar-reġjuni jew bejn iż-żoni urbani u rurali. Flimkien mar-riskju li temporanjament jintilef il-progress li sar fil-konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob risponsi ta’ politika mmirati.

| (10) | Ir-Rumanija ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fit-8 ta’ Mejju 2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħha fl-14 ta’ Mejju 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew evalwati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

Ir-Rumanija ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fit-8 ta’ Mejju 2020 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħha fl-14 ta’ Mejju 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew evalwati fl-istess ħin.

| (11) | Bħalissa r-Rumanija tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. |
| --- | --- |

(11)

Bħalissa r-Rumanija tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

| (12) | Fit-3 ta’ April 2020, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni (UE) 2020/509 (7), meta sab li kien jeżisti defiċit eċċessiv fir-Rumanija minħabba nuqqas ta’ konformità mal-kriterju tad-defiċit fl-2019. Is-sejba kienet ibbażata fuq il-miri fiskali aġġornati mill-gvern, li rriflettew id-data dwar l-eżekuzzjoni tal-baġit għas-sena li għaddiet. Ir-riżultat tad-defiċit ġenerali tal-gvern tal-2019 ta’ 4.3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) ikkonferma l-ksur. Il-ksur kien ir-riżultat ta’ akkumulazzjoni kontinwa ta’ żbilanċi fiskali minħabba politika fiskali espansjonarja sa mill-2016, f’perjodu ta’ tkabbir ekonomiku b’saħħtu. Derogi sistematiċi u ripetuti minn regoli fiskali nazzjonali matul dak il-perjodu għamlu dawk ir-regoli fil-biċċa l-kbira ineffettivi. Barra minn hekk, ir-Rumanija ripetutament naqset milli tieħu azzjoni effettiva b’rispons għar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill li saritilha fil-kuntest tal-proċedura ta’ devjazzjoni sinifikanti. Fit-3 ta’ April 2020, il-Kunsill ħareġ ukoll Rakkomandazzjoni (8) bil-ħsieb li tintemm is-sitwazzjoni ta’ defiċit eċċessiv tal-gvern fir-Rumanija sa mhux aktar tard mill-2022. |
| --- | --- |

(12)

Fit-3 ta’ April 2020, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni (UE) 2020/509 (7), meta sab li kien jeżisti defiċit eċċessiv fir-Rumanija minħabba nuqqas ta’ konformità mal-kriterju tad-defiċit fl-2019. Is-sejba kienet ibbażata fuq il-miri fiskali aġġornati mill-gvern, li rriflettew id-data dwar l-eżekuzzjoni tal-baġit għas-sena li għaddiet. Ir-riżultat tad-defiċit ġenerali tal-gvern tal-2019 ta’ 4.3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) ikkonferma l-ksur. Il-ksur kien ir-riżultat ta’ akkumulazzjoni kontinwa ta’ żbilanċi fiskali minħabba politika fiskali espansjonarja sa mill-2016, f’perjodu ta’ tkabbir ekonomiku b’saħħtu. Derogi sistematiċi u ripetuti minn regoli fiskali nazzjonali matul dak il-perjodu għamlu dawk ir-regoli fil-biċċa l-kbira ineffettivi. Barra minn hekk, ir-Rumanija ripetutament naqset milli tieħu azzjoni effettiva b’rispons għar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill li saritilha fil-kuntest tal-proċedura ta’ devjazzjoni sinifikanti. Fit-3 ta’ April 2020, il-Kunsill ħareġ ukoll Rakkomandazzjoni (8) bil-ħsieb li tintemm is-sitwazzjoni ta’ defiċit eċċessiv tal-gvern fir-Rumanija sa mhux aktar tard mill-2022.

| (13) | Is-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi tar-Rumanija kienet diġà f’riskju qabel it-tifqigħa COVID-19, bħala riżultat ta’ defiċits baġitarji għoljin u ż-żieda sinifikanti mbassra fl-ispejjeż marbuta mal-età, b’mod partikolari l-pensjonijiet. Il-pensjonijiet tal-irtirar żdiedu bi 15 % f’Settembru 2019 u, abbażi ta’ liġi dwar il-pensjonijiet adottata fis-sajf tal-2019, huma mistennija li jiżdiedu bi 40 % f’Settembru 2020 u jiżdiedu aktar f’Settembru 2021. B’hekk l-infiq fuq il-pensjonijiet jiżdied b’mod sostanzjali matul il-perjodu 2020 sa 2022. Ir-riskji għas-sostenibbiltà fiskali komplew jiżdiedu aktar bl-impatt tal-pandemija COVID-19 fuq l-attività ekonomika u l-isforz fiskali meħtieġ biex dan jittaffa. Id-deċiżjonijiet preċedenti tal-politika fiskali ħallew lir-Rumanija b’bafers fiskali żgħar biex jittrattaw l-eżitu tat-tifqigħa tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(13)

Is-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi tar-Rumanija kienet diġà f’riskju qabel it-tifqigħa COVID-19, bħala riżultat ta’ defiċits baġitarji għoljin u ż-żieda sinifikanti mbassra fl-ispejjeż marbuta mal-età, b’mod partikolari l-pensjonijiet. Il-pensjonijiet tal-irtirar żdiedu bi 15 % f’Settembru 2019 u, abbażi ta’ liġi dwar il-pensjonijiet adottata fis-sajf tal-2019, huma mistennija li jiżdiedu bi 40 % f’Settembru 2020 u jiżdiedu aktar f’Settembru 2021. B’hekk l-infiq fuq il-pensjonijiet jiżdied b’mod sostanzjali matul il-perjodu 2020 sa 2022. Ir-riskji għas-sostenibbiltà fiskali komplew jiżdiedu aktar bl-impatt tal-pandemija COVID-19 fuq l-attività ekonomika u l-isforz fiskali meħtieġ biex dan jittaffa. Id-deċiżjonijiet preċedenti tal-politika fiskali ħallew lir-Rumanija b’bafers fiskali żgħar biex jittrattaw l-eżitu tat-tifqigħa tal-COVID-19.

| (14) | Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu tal-2020, il-bilanċ nominali tal-gvern huwa ppjanat li jiddeterjora minn defiċit ta’ 4.3 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 6.7 % tal-PDG fl-2020, filwaqt li l-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern ġenerali huwa mistenni li jiżdied minn 35.2 % fl-2019 għal 40.9 % fl-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. Barra minn hekk, hemm riskji sottostanti għall-projezzjonijiet baġitarji, jiġifieri xi elementi ta’ dħul ma jidhrux li huma stmati skont il-projezzjonijiet makroekonomiċi sottostanti, filwaqt li l-moderazzjoni ta’ xi elementi tan-nefqa attwali tidher li hija bbażata fuq miżuri ta’ konsolidazzjoni fiskali li mhumiex speċifikati fil-Programm. |
| --- | --- |

(14)

Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu tal-2020, il-bilanċ nominali tal-gvern huwa ppjanat li jiddeterjora minn defiċit ta’ 4.3 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 6.7 % tal-PDG fl-2020, filwaqt li l-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern ġenerali huwa mistenni li jiżdied minn 35.2 % fl-2019 għal 40.9 % fl-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. Barra minn hekk, hemm riskji sottostanti għall-projezzjonijiet baġitarji, jiġifieri xi elementi ta’ dħul ma jidhrux li huma stmati skont il-projezzjonijiet makroekonomiċi sottostanti, filwaqt li l-moderazzjoni ta’ xi elementi tan-nefqa attwali tidher li hija bbażata fuq miżuri ta’ konsolidazzjoni fiskali li mhumiex speċifikati fil-Programm.

| (15) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, ir-Rumanija adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji jammontaw għal 1.2 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu benefiċċju tal-qgħad tekniku għall-impjegati u benefiċċji simili għal kategoriji oħra ta’ ħaddiema, tagħmir mediku u nfiq ieħor biex jgħinu fil-ġlieda kontra l-COVID-19 u bonusijiet għall-impjegati fis-settur tas-saħħa li jaħdmu ma’ pazjenti infettati bil-COVID-19. Barra minn hekk, il-gvern ħabbar miżuri li, filwaqt li ma jkollhomx impatt baġitarju dirett, ser jikkontribwixxu fl-għoti ta’ sostenn għal-likwidità tan-negozji. Dawk il-miżuri jinkludu differimenti ta’ taxxa, li jitħaffu r-rimborżi tat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT), garanziji ta’ self għal impriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), moratorju temporanju fuq il-ħlasijiet ta’ pagamenti ta’ self għall-familji u SMEs u differiment tal-kontijiet tal-kera u tal-utilitajiet għall-SMEs. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħa l-gvern tar-Rumanija huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. |
| --- | --- |

(15)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, ir-Rumanija adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji jammontaw għal 1.2 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu benefiċċju tal-qgħad tekniku għall-impjegati u benefiċċji simili għal kategoriji oħra ta’ ħaddiema, tagħmir mediku u nfiq ieħor biex jgħinu fil-ġlieda kontra l-COVID-19 u bonusijiet għall-impjegati fis-settur tas-saħħa li jaħdmu ma’ pazjenti infettati bil-COVID-19. Barra minn hekk, il-gvern ħabbar miżuri li, filwaqt li ma jkollhomx impatt baġitarju dirett, ser jikkontribwixxu fl-għoti ta’ sostenn għal-likwidità tan-negozji. Dawk il-miżuri jinkludu differimenti ta’ taxxa, li jitħaffu r-rimborżi tat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT), garanziji ta’ self għal impriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), moratorju temporanju fuq il-ħlasijiet ta’ pagamenti ta’ self għall-familji u SMEs u differiment tal-kontijiet tal-kera u tal-utilitajiet għall-SMEs. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħa l-gvern tar-Rumanija huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020.

| (16) | Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni taħt politiki mhux mibdula, il-bilanċ ġenerali tal-gvern tar-Rumanija huwa mbassar li jkun ta’ -9,2 % tal-PDG fl-2020 u -11,4 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG huwa projettat mill-Kummissjoni li jilħaq 46.2 % fl-2020. |
| --- | --- |

(16)

Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni taħt politiki mhux mibdula, il-bilanċ ġenerali tal-gvern tar-Rumanija huwa mbassar li jkun ta’ -9,2 % tal-PDG fl-2020 u -11,4 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika mal-PDG huwa projettat mill-Kummissjoni li jilħaq 46.2 % fl-2020.

| (17) | Ir-Rumanija ddikjarat stat ta’ emerġenza fis-16 ta’ Marzu 2020. Mill-25 ta’ Marzu 2020, l-iskejjel u l-ħwienet kollha, ħlief dawk li jbigħu prodotti ta’ ħtieġa primarja, ġew ordnati biex jagħlqu u r-restrizzjonijiet tal-qsim tal-fruntieri daħlu fis-seħħ. Il-moviment f’żoni pubbliċi tħalla biss f’każijiet limitati, b’miżuri aktar stretti għal persuni ta’ ’l fuq minn 65. Ir-Rumanija daħħlet ukoll projbizzjoni fuq l-ivvjaġġar internazzjonali lejn ċerti pajjiżi u poġġiet bosta bliet fi kwarantina stretta. Din is-sitwazzjoni laqtet bl-ikrah lis-settur tal-produzzjoni tal-ekonomija, peress li l-miżuri tal-lockdown kellhom impatt ħażin aħrax fuq l-attività ekonomika. Fis-settur industrijali, bosta manifatturi għalqu l-produzzjoni fit-tieni nofs ta’ Marzu, b’effetti sekondarji qawwija f’setturi ewlenin, bħall-industrija tal-karozzi. Żviluppi simili huma osservati fis-settur tal-bejgħ bl-imnut u tal-ospitalità. L-effett aggregat se jwassal biex l-ekonomija tidħol f’riċessjoni fl-2020. L-istat ta’ emerġenza ntemm fl-14 ta’ Mejju 2020, u r-Rumanija ħabbret li kienet ser timplimenta gradwalment il-miżuri tad-dekonfinament. Fit-15 ta’ Mejju 2020, ġew introdotti miżuri dwar l-iffaċilitar tal-moviment fl-ibliet, il-ftuħ mill-ġdid parzjali ta’ ħwienet tal-bejgħ bl-imnut u l-użu obbligatorju ta’ maskri ta’ protezzjoni fi spazji pubbliċi u kummerċjali magħluqa, fit-trasport pubbliku u fil-postijiet tax-xogħol. Xi manifatturi mill-industrija tal-karozzi gradwalment reġgħu bdew l-attività tagħhom fi tmiem April u fil-bidu ta’ Mejju 2020. Il-gvern qed iħejji aktar miżuri mmirati lejn it-tnedija mill-ġdid tal-ekonomija. |
| --- | --- |

(17)

Ir-Rumanija ddikjarat stat ta’ emerġenza fis-16 ta’ Marzu 2020. Mill-25 ta’ Marzu 2020, l-iskejjel u l-ħwienet kollha, ħlief dawk li jbigħu prodotti ta’ ħtieġa primarja, ġew ordnati biex jagħlqu u r-restrizzjonijiet tal-qsim tal-fruntieri daħlu fis-seħħ. Il-moviment f’żoni pubbliċi tħalla biss f’każijiet limitati, b’miżuri aktar stretti għal persuni ta’ ’l fuq minn 65. Ir-Rumanija daħħlet ukoll projbizzjoni fuq l-ivvjaġġar internazzjonali lejn ċerti pajjiżi u poġġiet bosta bliet fi kwarantina stretta. Din is-sitwazzjoni laqtet bl-ikrah lis-settur tal-produzzjoni tal-ekonomija, peress li l-miżuri tal-lockdown kellhom impatt ħażin aħrax fuq l-attività ekonomika. Fis-settur industrijali, bosta manifatturi għalqu l-produzzjoni fit-tieni nofs ta’ Marzu, b’effetti sekondarji qawwija f’setturi ewlenin, bħall-industrija tal-karozzi. Żviluppi simili huma osservati fis-settur tal-bejgħ bl-imnut u tal-ospitalità. L-effett aggregat se jwassal biex l-ekonomija tidħol f’riċessjoni fl-2020. L-istat ta’ emerġenza ntemm fl-14 ta’ Mejju 2020, u r-Rumanija ħabbret li kienet ser timplimenta gradwalment il-miżuri tad-dekonfinament. Fit-15 ta’ Mejju 2020, ġew introdotti miżuri dwar l-iffaċilitar tal-moviment fl-ibliet, il-ftuħ mill-ġdid parzjali ta’ ħwienet tal-bejgħ bl-imnut u l-użu obbligatorju ta’ maskri ta’ protezzjoni fi spazji pubbliċi u kummerċjali magħluqa, fit-trasport pubbliku u fil-postijiet tax-xogħol. Xi manifatturi mill-industrija tal-karozzi gradwalment reġgħu bdew l-attività tagħhom fi tmiem April u fil-bidu ta’ Mejju 2020. Il-gvern qed iħejji aktar miżuri mmirati lejn it-tnedija mill-ġdid tal-ekonomija.

| (18) | Il-pandemija poġġiet is-sistema tas-saħħa taħt pressjoni bla preċedent. Il-kriżi laqtet sistema kkaratterizzata minn dgħufijiet strutturali, bħal infiq baxx u aċċess inugwali għall-kura tas-saħħa. F’dan il-kuntest, it-titjib fir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa u l-kapaċità tagħha li tirrispondi għall-iskossi tirrappreżenta sfida ewlenija. Bħala parti mir-reazzjoni immedjata, ir-Rumanija xtrat prodotti mediċi kritiċi u inkludiet l-ispejjeż mediċi relatati mal-COD-19 fil-pakkett ta’ benefiċċji minimi għall-persuni mhux assigurati. Nuqqasijiet konsiderevoli fil-forza tax-xogħol tas-saħħa, inklużi tobba tal-familja, kif ukoll faċilitajiet mediċi skaduti, nuqqas ta’ prodotti mediċi, taħriġ insuffiċjenti għall-ħaddiema tas-saħħa u kontinwità u integrazzjoni limitata bejn livelli differenti ta’ kura jdgħajfu r-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa. Il-ħtiġijiet mediċi mhux sodisfatti rrapportati kienu diġà qed jiżdiedu qabel il-kriżi tal-COVID-19 u l-aċċess għall-kura tas-saħħa x’aktarx iddeterjora aktar. Il-pandemija esponiet ulterjorment id-disparitajiet reġjonali u l-qabża fil-kopertura tal-kura tas-saħħa għal gruppi bi dħul baxx u l-anzjani. Fuq medda itwal ta’ żmien, it-tixjiħ tal-popolazzjoni u l-migrazzjoni huma sfidi li qed ipoġġu pressjoni dejjem akbar fuq is-sostenibbiltà tas-sistema tas-saħħa. Fid-dawl tal-COVID-19, huwa daqstant importanti li jiġu indirizzati kwistjonijiet strutturali, inkluż l-iżvilupp ta’ kura preventiva, pazjenti barra l-isptar u kura komunitarja b’miżuri ta’ politika pubblika mmirata sew. L-investiment fit-tul se jkun meħtieġ biex issaħħaħ is-sistema tas-saħħa Rumena billi jiġu żgurati ħaddiema u tagħmir tas-saħħa, tissaħħaħ ir-riċerka teknoloġika u applikata u jitjiebu l-kopertura u l-aċċessibbiltà tas-servizzi tas-saħħa għaċ-ċittadini kollha, anke f’żoni mhux urbani, inkluż permezz tal-użu ta’ servizzi tas-saħħa elettronika. |
| --- | --- |

(18)

Il-pandemija poġġiet is-sistema tas-saħħa taħt pressjoni bla preċedent. Il-kriżi laqtet sistema kkaratterizzata minn dgħufijiet strutturali, bħal infiq baxx u aċċess inugwali għall-kura tas-saħħa. F’dan il-kuntest, it-titjib fir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa u l-kapaċità tagħha li tirrispondi għall-iskossi tirrappreżenta sfida ewlenija. Bħala parti mir-reazzjoni immedjata, ir-Rumanija xtrat prodotti mediċi kritiċi u inkludiet l-ispejjeż mediċi relatati mal-COD-19 fil-pakkett ta’ benefiċċji minimi għall-persuni mhux assigurati. Nuqqasijiet konsiderevoli fil-forza tax-xogħol tas-saħħa, inklużi tobba tal-familja, kif ukoll faċilitajiet mediċi skaduti, nuqqas ta’ prodotti mediċi, taħriġ insuffiċjenti għall-ħaddiema tas-saħħa u kontinwità u integrazzjoni limitata bejn livelli differenti ta’ kura jdgħajfu r-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa. Il-ħtiġijiet mediċi mhux sodisfatti rrapportati kienu diġà qed jiżdiedu qabel il-kriżi tal-COVID-19 u l-aċċess għall-kura tas-saħħa x’aktarx iddeterjora aktar. Il-pandemija esponiet ulterjorment id-disparitajiet reġjonali u l-qabża fil-kopertura tal-kura tas-saħħa għal gruppi bi dħul baxx u l-anzjani. Fuq medda itwal ta’ żmien, it-tixjiħ tal-popolazzjoni u l-migrazzjoni huma sfidi li qed ipoġġu pressjoni dejjem akbar fuq is-sostenibbiltà tas-sistema tas-saħħa. Fid-dawl tal-COVID-19, huwa daqstant importanti li jiġu indirizzati kwistjonijiet strutturali, inkluż l-iżvilupp ta’ kura preventiva, pazjenti barra l-isptar u kura komunitarja b’miżuri ta’ politika pubblika mmirata sew. L-investiment fit-tul se jkun meħtieġ biex issaħħaħ is-sistema tas-saħħa Rumena billi jiġu żgurati ħaddiema u tagħmir tas-saħħa, tissaħħaħ ir-riċerka teknoloġika u applikata u jitjiebu l-kopertura u l-aċċessibbiltà tas-servizzi tas-saħħa għaċ-ċittadini kollha, anke f’żoni mhux urbani, inkluż permezz tal-użu ta’ servizzi tas-saħħa elettronika.

| (19) | It-tkabbir ekonomiku mgħaġġel fis-snin riċenti wassal għal titjib fil-kundizzjonijiet soċjali. Id-dħul gross disponibbli tal-unitajiet domestiċi żdied b’ 5,7 % fl-2019. Ir-riskju ta’ faqar u esklużjoni soċjali, li huwa ta’ 31,2 % fl-2019, kien fost l-ogħla fl-Unjoni, iżda qed jonqos b’mod stabbli. Madankollu, l-impatt tal-pandemija fuq l-ekonomija jista’ jwassal għad-deterjorament tal-indikaturi soċjali. Il-faqar u l-esklużjoni soċjali, inkluż il-faqar fost it-tfal, il-faqar fost dawk li jaħdmu u l-inugwaljanzi fl-introjtu huma mistennija jiżdiedu, fejn gruppi vulnerabbli bħal ħaddiema mhux standard, ħaddiema mhux dikjarati, dawk li jaħdmu għal rashom, ir-Rom, persuni b’diżabilità, l-anzjani u l-persuni bla dar fost dawk l-aktar esposti. Il-kopertura u l-adegwatezza tal-miżuri ta’ protezzjoni soċjali u l-effettività tas-sistema ta’ taxxa u ta’ benefiċċju fir-ridistribuzzjoni tal-introjtu għadhom limitati. It-tfal fiż-żoni rurali u l-insedjamenti informali għandhom aċċess limitat għal edukazzjoni u kura bikrija tat-tfal ta’ kwalità tajba, nutrizzjoni adegwata, il-kura tas-saħħa u l-akkomodazzjoni. It-trasferimenti soċjali għandhom impatt limitat ħafna fuq it-tnaqqis tal-faqar u l-indiċi ta’ referenza soċjali użat bħala bażi għall-biċċa l-kbira tal-benefiċċji soċjali ma ġiex aġġornat mill-2008. L-adegwatezza tal-appoġġ għall-introjtu minimu tibqa’ waħda mill-aktar baxxi fl-Unjoni. Għalkemm adottata fl-2016, ir-riforma ta’ dħul minimu ta’ inklużjoni kompliet tiġi posposta għall-2021. Is-servizzi soċjali u essenzjali għadhom fil-biċċa l-kbira insuffiċjenti, inkluż f’oqsma bħall-ilma u s-sanità, l-enerġija u l-akkomodazzjoni. Barra minn hekk, id-distribuzzjoni territorjali mhijiex uniformi u hija kkaratterizzata minn diskrepanzi sinifikanti rurali-urbani u reġjonali. Dan jista’ jillimita l-kapaċità li jiġi miġġieled l-impatt tal-pandemija. Il-potenzjal tal-ekonomija soċjali biex itejjeb il-kundizzjonijiet soċjali għadu mhux qed jiġi sfruttat. |
| --- | --- |

(19)

It-tkabbir ekonomiku mgħaġġel fis-snin riċenti wassal għal titjib fil-kundizzjonijiet soċjali. Id-dħul gross disponibbli tal-unitajiet domestiċi żdied b’ 5,7 % fl-2019. Ir-riskju ta’ faqar u esklużjoni soċjali, li huwa ta’ 31,2 % fl-2019, kien fost l-ogħla fl-Unjoni, iżda qed jonqos b’mod stabbli. Madankollu, l-impatt tal-pandemija fuq l-ekonomija jista’ jwassal għad-deterjorament tal-indikaturi soċjali. Il-faqar u l-esklużjoni soċjali, inkluż il-faqar fost it-tfal, il-faqar fost dawk li jaħdmu u l-inugwaljanzi fl-introjtu huma mistennija jiżdiedu, fejn gruppi vulnerabbli bħal ħaddiema mhux standard, ħaddiema mhux dikjarati, dawk li jaħdmu għal rashom, ir-Rom, persuni b’diżabilità, l-anzjani u l-persuni bla dar fost dawk l-aktar esposti. Il-kopertura u l-adegwatezza tal-miżuri ta’ protezzjoni soċjali u l-effettività tas-sistema ta’ taxxa u ta’ benefiċċju fir-ridistribuzzjoni tal-introjtu għadhom limitati. It-tfal fiż-żoni rurali u l-insedjamenti informali għandhom aċċess limitat għal edukazzjoni u kura bikrija tat-tfal ta’ kwalità tajba, nutrizzjoni adegwata, il-kura tas-saħħa u l-akkomodazzjoni. It-trasferimenti soċjali għandhom impatt limitat ħafna fuq it-tnaqqis tal-faqar u l-indiċi ta’ referenza soċjali użat bħala bażi għall-biċċa l-kbira tal-benefiċċji soċjali ma ġiex aġġornat mill-2008. L-adegwatezza tal-appoġġ għall-introjtu minimu tibqa’ waħda mill-aktar baxxi fl-Unjoni. Għalkemm adottata fl-2016, ir-riforma ta’ dħul minimu ta’ inklużjoni kompliet tiġi posposta għall-2021. Is-servizzi soċjali u essenzjali għadhom fil-biċċa l-kbira insuffiċjenti, inkluż f’oqsma bħall-ilma u s-sanità, l-enerġija u l-akkomodazzjoni. Barra minn hekk, id-distribuzzjoni territorjali mhijiex uniformi u hija kkaratterizzata minn diskrepanzi sinifikanti rurali-urbani u reġjonali. Dan jista’ jillimita l-kapaċità li jiġi miġġieled l-impatt tal-pandemija. Il-potenzjal tal-ekonomija soċjali biex itejjeb il-kundizzjonijiet soċjali għadu mhux qed jiġi sfruttat.

| (20) | Matul l-2019, l-iżviluppi fis-suq tax-xogħol baqgħu pożittivi, iżda d-differenzi bejn ir-reġjuni, iż-żoni rurali u urbani u l-gruppi soċjoekonomiċi għadhom jippersistu. Ġew reġistrati livelli għoljin ta’ inattività, b’mod partikolari għan-nisa, iż-żgħażagħ, il-persuni b’livell baxx ta’ ħiliet, il-persuni b’diżabbiltà u persuni avvanzati fl-età. Fil-kuntest tat-tifqigħa tal-COVID-19, l-isfidi eżistenti x’aktarx li se japprofondixxu, flimkien ma’ żieda rapida fil-qgħad u l-inattività. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni li jiżdied għal 6,5 % fl-2020 qabel ma jonqos għal 5,4 % fl-2021. Ix-xogħol mhux iddikjarat jibqa’ sfida u l-impatt negattiv tiegħu jista’ jiġi aggravat fil-kuntest attwali, filwaqt li jenfasizza l-ħtieġa li tiġi appoġġata t-tranżizzjoni fil-ħidma ddikjarata. Għalhekk, huma essenzjali servizzi mfassla apposta u f’waqthom li jindirizzaw il-ħtiġijiet ta’ gruppi vulnerabbli u ta’ ħaddiema affettwati mill-kriżi. Minbarra l-iskema tal-qgħad tekniku mibdija reċentement, l-iżvilupp tal-aċċess għal skemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar, il-promozzjoni ta’ miżuri ta’ appoġġ għad-dħul u l-possibbiltà ta’ arranġamenti ta’ xogħol flessibbli u t-telexogħol għall-ħaddiema milquta, bl-involviment tas-sħab soċjali, huma kruċjali għat-tisħiħ tar-reżiljenza tas-suq tax-xogħol fuq medda qasira u twila ta’ żmien. |
| --- | --- |

(20)

Matul l-2019, l-iżviluppi fis-suq tax-xogħol baqgħu pożittivi, iżda d-differenzi bejn ir-reġjuni, iż-żoni rurali u urbani u l-gruppi soċjoekonomiċi għadhom jippersistu. Ġew reġistrati livelli għoljin ta’ inattività, b’mod partikolari għan-nisa, iż-żgħażagħ, il-persuni b’livell baxx ta’ ħiliet, il-persuni b’diżabbiltà u persuni avvanzati fl-età. Fil-kuntest tat-tifqigħa tal-COVID-19, l-isfidi eżistenti x’aktarx li se japprofondixxu, flimkien ma’ żieda rapida fil-qgħad u l-inattività. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni li jiżdied għal 6,5 % fl-2020 qabel ma jonqos għal 5,4 % fl-2021. Ix-xogħol mhux iddikjarat jibqa’ sfida u l-impatt negattiv tiegħu jista’ jiġi aggravat fil-kuntest attwali, filwaqt li jenfasizza l-ħtieġa li tiġi appoġġata t-tranżizzjoni fil-ħidma ddikjarata. Għalhekk, huma essenzjali servizzi mfassla apposta u f’waqthom li jindirizzaw il-ħtiġijiet ta’ gruppi vulnerabbli u ta’ ħaddiema affettwati mill-kriżi. Minbarra l-iskema tal-qgħad tekniku mibdija reċentement, l-iżvilupp tal-aċċess għal skemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar, il-promozzjoni ta’ miżuri ta’ appoġġ għad-dħul u l-possibbiltà ta’ arranġamenti ta’ xogħol flessibbli u t-telexogħol għall-ħaddiema milquta, bl-involviment tas-sħab soċjali, huma kruċjali għat-tisħiħ tar-reżiljenza tas-suq tax-xogħol fuq medda qasira u twila ta’ żmien.

| (21) | Nuqqas persistenti fit-tlaqqigħ tal-ħiliet u nuqqas dejjem jikber ta’ ħiliet, ibbażati fuq żviluppi demografiċi u r-rilevanza limitata għas-suq tax-xogħol tal-edukazzjoni u t-taħriġ, illimitaw il-potenzjal tat-tkabbir ekonomiku tar-Rumanija anki qabel il-pandemija. Is-sehem ta’ adulti li jipparteċipaw f’attivitajiet ta’ tagħlim, ta’ 1,3 % fl-2019, huwa l-aktar wieħed baxx fl-Unjoni. Il-parteċipazzjoni baxxa fl-edukazzjoni u l-kura bikrija tat-tfal iżżid l-inugwaljanza fl-opportunitajiet bejn l-istudenti. L-ekwità, l-inklużività u l-kwalità tal-edukazzjoni jibqgħu sfidi importanti u huma meħtieġa riformi strateġiċi f’dan il-qasam. Minkejja xi progress fl-aħħar snin, ir-Rumanija għandha sehem kbir ta’ dawk li jitilqu kmieni mill-edukazzjoni u t-taħriġ (15,3 % fl-2019) u żgħażagħ barra mill-edukazzjoni, l-impjieg jew it-taħriġ (14,7 %, żieda żgħira fl-2018). Għad m’hemm l-ebda strateġija integrata mal-pajjiż kollu li timmira lejn it-tluq bikri mill-iskola. L-eżiti edukattivi, speċjalment f’żoni rurali u dawk żvantaġġati ekonomikament, mhumiex qed jitjiebu. Il-parteċipazzjoni fl-edukazzjoni għolja hija baxxa u għadha mhix allinjata biżżejjed mal-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol. L-għadd ta’ gradwati fix-xjenza, it-teknoloġija, l-inġinerija u l-matematika (STEM) għadu baxx. Ir-Rumanija għandha rekord ħażin f’ħafna komponenti tal-Ekonomija Diġitali u l-Indiċi Soċjali, inklużi s-servizzi pubbliċi diġitali, il-ħiliet diġitali tal-popolazzjoni ġenerali u d-diġitalizzazzjoni tan-negozji. Il-ħiliet diġitali bażiċi u l-ħiliet bażiċi tas-softwer huma fost l-aktar baxxi fl-Unjoni. Minħabba infrastruttura diġitali mhux stabbli u nuqqas ta’ ħiliet diġitali, il-bidla għat-tagħlim mill-bogħod ikkawżat mit-tifqigħa tal-COVID-19 toħloq sfidi għall-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni u t-taħriġ, l-edukaturi u l-istudenti, b’mod partikolari studenti żvantaġġati u r-Rom. |
| --- | --- |

(21)

Nuqqas persistenti fit-tlaqqigħ tal-ħiliet u nuqqas dejjem jikber ta’ ħiliet, ibbażati fuq żviluppi demografiċi u r-rilevanza limitata għas-suq tax-xogħol tal-edukazzjoni u t-taħriġ, illimitaw il-potenzjal tat-tkabbir ekonomiku tar-Rumanija anki qabel il-pandemija. Is-sehem ta’ adulti li jipparteċipaw f’attivitajiet ta’ tagħlim, ta’ 1,3 % fl-2019, huwa l-aktar wieħed baxx fl-Unjoni. Il-parteċipazzjoni baxxa fl-edukazzjoni u l-kura bikrija tat-tfal iżżid l-inugwaljanza fl-opportunitajiet bejn l-istudenti. L-ekwità, l-inklużività u l-kwalità tal-edukazzjoni jibqgħu sfidi importanti u huma meħtieġa riformi strateġiċi f’dan il-qasam. Minkejja xi progress fl-aħħar snin, ir-Rumanija għandha sehem kbir ta’ dawk li jitilqu kmieni mill-edukazzjoni u t-taħriġ (15,3 % fl-2019) u żgħażagħ barra mill-edukazzjoni, l-impjieg jew it-taħriġ (14,7 %, żieda żgħira fl-2018). Għad m’hemm l-ebda strateġija integrata mal-pajjiż kollu li timmira lejn it-tluq bikri mill-iskola. L-eżiti edukattivi, speċjalment f’żoni rurali u dawk żvantaġġati ekonomikament, mhumiex qed jitjiebu. Il-parteċipazzjoni fl-edukazzjoni għolja hija baxxa u għadha mhix allinjata biżżejjed mal-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol. L-għadd ta’ gradwati fix-xjenza, it-teknoloġija, l-inġinerija u l-matematika (STEM) għadu baxx. Ir-Rumanija għandha rekord ħażin f’ħafna komponenti tal-Ekonomija Diġitali u l-Indiċi Soċjali, inklużi s-servizzi pubbliċi diġitali, il-ħiliet diġitali tal-popolazzjoni ġenerali u d-diġitalizzazzjoni tan-negozji. Il-ħiliet diġitali bażiċi u l-ħiliet bażiċi tas-softwer huma fost l-aktar baxxi fl-Unjoni. Minħabba infrastruttura diġitali mhux stabbli u nuqqas ta’ ħiliet diġitali, il-bidla għat-tagħlim mill-bogħod ikkawżat mit-tifqigħa tal-COVID-19 toħloq sfidi għall-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni u t-taħriġ, l-edukaturi u l-istudenti, b’mod partikolari studenti żvantaġġati u r-Rom.

| (22) | Minħabba l-pandemija tal-COVID-19 u l-miżuri ta’ għeluq, il-ktajjen ta’ provvista ġew interrotti fil-pajjiż kollu, in-negozji kellhom inaqqsu l-attivitajiet jew saħansitra jagħlqu, u n-nies ma setgħux jaħdmu. In-negozji ta’ kull daqs — b’mod partikolari l-SMEs — ġew affettwati b’mod qawwi mit-tfixkil tal-kummerċ u mil-lockdown u qed jiffaċċjaw restrizzjonijiet ta’ likwidità u riskji ta’ falliment. Il-gvern adotta sett ta’ miżuri li jikkombinaw assistenza mfassla apposta għan-negozji u l-protezzjoni tal-introjtu għall-ħaddiema kollha affettwati. Biex ikun hemm irkupru mill-kriżi, se jkunu meħtieġa riżorsi addizzjonali biex jibqgħu jiġu appoġġjati n-negozji u l-unitajiet domestiċi. Is-settur tas-servizzi se jkun jeħtieġ attenzjoni partikolari għaliex huwa l-aktar milqut u xi sottosetturi huma mistennija li jkomplu jiċkienu għal aktar żmien mill-manifattura. Il-miżuri ta’ rispons tal-gvern jinkludu l-ħolqien ta’ skema ta’ garanzija pubblika (“IMM Invest”) b’pakkett ta’ RON 15-il biljun biex joffri garanziji mill-Istat lill-SMEs li jieħdu self mingħajr imgħax biex jiffinanzjaw l-investiment u jipprovdu kapital operattiv. Dawn il-garanziji se jkunu ta’ benefiċċju wkoll għall-banek, li jeħtieġ li jibqgħu kapitalizzati sew u likwidi sabiex jiġi żgurat il-fluss meħtieġ ta’ kreditu lill-unitajiet domestiċi u lill-kumpaniji. Barra minn hekk, minħabba r-rwol pjuttost limitat tal-banek biex jipprovdu kreditu lin-negozji - b’mod partikolari lil SMEs innovattivi - il-garanziji ta’ self biss jistgħu ma jkunux biżżejjed. |
| --- | --- |

(22)

Minħabba l-pandemija tal-COVID-19 u l-miżuri ta’ għeluq, il-ktajjen ta’ provvista ġew interrotti fil-pajjiż kollu, in-negozji kellhom inaqqsu l-attivitajiet jew saħansitra jagħlqu, u n-nies ma setgħux jaħdmu. In-negozji ta’ kull daqs — b’mod partikolari l-SMEs — ġew affettwati b’mod qawwi mit-tfixkil tal-kummerċ u mil-lockdown u qed jiffaċċjaw restrizzjonijiet ta’ likwidità u riskji ta’ falliment. Il-gvern adotta sett ta’ miżuri li jikkombinaw assistenza mfassla apposta għan-negozji u l-protezzjoni tal-introjtu għall-ħaddiema kollha affettwati. Biex ikun hemm irkupru mill-kriżi, se jkunu meħtieġa riżorsi addizzjonali biex jibqgħu jiġu appoġġjati n-negozji u l-unitajiet domestiċi. Is-settur tas-servizzi se jkun jeħtieġ attenzjoni partikolari għaliex huwa l-aktar milqut u xi sottosetturi huma mistennija li jkomplu jiċkienu għal aktar żmien mill-manifattura. Il-miżuri ta’ rispons tal-gvern jinkludu l-ħolqien ta’ skema ta’ garanzija pubblika (“IMM Invest”) b’pakkett ta’ RON 15-il biljun biex joffri garanziji mill-Istat lill-SMEs li jieħdu self mingħajr imgħax biex jiffinanzjaw l-investiment u jipprovdu kapital operattiv. Dawn il-garanziji se jkunu ta’ benefiċċju wkoll għall-banek, li jeħtieġ li jibqgħu kapitalizzati sew u likwidi sabiex jiġi żgurat il-fluss meħtieġ ta’ kreditu lill-unitajiet domestiċi u lill-kumpaniji. Barra minn hekk, minħabba r-rwol pjuttost limitat tal-banek biex jipprovdu kreditu lin-negozji - b’mod partikolari lil SMEs innovattivi - il-garanziji ta’ self biss jistgħu ma jkunux biżżejjed.

| (23) | Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. Il-kriżi wriet b’mod aktar ċar li r-Rumanija għandha bżonn kritiku li tniedi mill-ġdid xogħlijiet ta’ infrastruttura pubblika f’oqsma bħat-trasport sostenibbli, l-enerġija nadifa, u l-infrastruttura tas-servizzi ambjentali u diġitali. It-trasport urban ibati minn organizzazzjoni fqira fis-settur u l-kapaċità amministrattiva dgħajfa tal-fornituri lokali. Is-sistema tal-ġestjoni tal-iskart għadha kkaratterizzata minn riċiklaġġ baxx ħafna tal-iskart muniċipali u rati għoljin ħafna ta’ miżbliet. L-implimentazzjoni tal-Pjan Nazzjonali dwar l-Enerġija u l-Klima se teħtieġ investiment fil-produzzjoni u l-użu nodfa tal-enerġija, kif ukoll il-konverżjoni mill-ġdid ta’ reġjuni b’industrija waħda u b’intensità għolja ta’ karbonju. Jeħtieġ li jiżdiedu l-isforzi għall-estensjoni u l-modernizzazzjoni tal-infrastruttura tal-ilma tax-xorb u tal-ilma mormi. L-investimenti fin-netwerk ta’ monitoraġġ tal-ajru huma wkoll indispensabbli minħabba nuqqasijiet strutturali serji. Hemm ukoll il-ħtieġa li tiġi mmodernizzata u żgurata l-interoperabbiltà tas-servizzi pubbliċi diġitali kollha li jiġġeneraw kondiviżjoni tal-informazzjoni, inkluż fl-oqsma soċjali, tal-edukazzjoni u tas-saħħa. Disparitajiet reġjonali kbar u l-produttività baxxa ta’ xi setturi huma ta’ detriment għat-tkabbir sostenibbli fit-tul. Huma importanti wkoll l-investimenti li jippromwovu l-kompetittività tal-ekonomija billi jappoġġjaw attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp (RuŻ), SMEs innovattivi, u integrazzjoni fil-katini tal-valur strateġiċi tal-Unjoni. L-investiment fir-RuŻ mid-ditti jibqa’ limitat għal numru żgħir ta’ sottosetturi li jiddependu ħafna fuq investimenti diretti barranin. It-tnaqqis fil-finanzjament pubbliku fir-RuŻ irriżulta fi kwalità xjentifika u teknoloġika dgħajfa u rabtiet dgħajfa bejn l-akkademja u n-negozju. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lir-Rumanija tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport tal-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lir-Rumanija li tagħmel l-aħjar użu minn dan il-Fond. |
| --- | --- |

(23)

Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. Il-kriżi wriet b’mod aktar ċar li r-Rumanija għandha bżonn kritiku li tniedi mill-ġdid xogħlijiet ta’ infrastruttura pubblika f’oqsma bħat-trasport sostenibbli, l-enerġija nadifa, u l-infrastruttura tas-servizzi ambjentali u diġitali. It-trasport urban ibati minn organizzazzjoni fqira fis-settur u l-kapaċità amministrattiva dgħajfa tal-fornituri lokali. Is-sistema tal-ġestjoni tal-iskart għadha kkaratterizzata minn riċiklaġġ baxx ħafna tal-iskart muniċipali u rati għoljin ħafna ta’ miżbliet. L-implimentazzjoni tal-Pjan Nazzjonali dwar l-Enerġija u l-Klima se teħtieġ investiment fil-produzzjoni u l-użu nodfa tal-enerġija, kif ukoll il-konverżjoni mill-ġdid ta’ reġjuni b’industrija waħda u b’intensità għolja ta’ karbonju. Jeħtieġ li jiżdiedu l-isforzi għall-estensjoni u l-modernizzazzjoni tal-infrastruttura tal-ilma tax-xorb u tal-ilma mormi. L-investimenti fin-netwerk ta’ monitoraġġ tal-ajru huma wkoll indispensabbli minħabba nuqqasijiet strutturali serji. Hemm ukoll il-ħtieġa li tiġi mmodernizzata u żgurata l-interoperabbiltà tas-servizzi pubbliċi diġitali kollha li jiġġeneraw kondiviżjoni tal-informazzjoni, inkluż fl-oqsma soċjali, tal-edukazzjoni u tas-saħħa. Disparitajiet reġjonali kbar u l-produttività baxxa ta’ xi setturi huma ta’ detriment għat-tkabbir sostenibbli fit-tul. Huma importanti wkoll l-investimenti li jippromwovu l-kompetittività tal-ekonomija billi jappoġġjaw attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp (RuŻ), SMEs innovattivi, u integrazzjoni fil-katini tal-valur strateġiċi tal-Unjoni. L-investiment fir-RuŻ mid-ditti jibqa’ limitat għal numru żgħir ta’ sottosetturi li jiddependu ħafna fuq investimenti diretti barranin. It-tnaqqis fil-finanzjament pubbliku fir-RuŻ irriżulta fi kwalità xjentifika u teknoloġika dgħajfa u rabtiet dgħajfa bejn l-akkademja u n-negozju. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lir-Rumanija tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport tal-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lir-Rumanija li tagħmel l-aħjar użu minn dan il-Fond.

| (24) | Ir-riforma tal-amministrazzjoni pubblika qed tieqaf. Ma hemm l-ebda qafas effettiv fis-seħħ għall-ippjanar strateġiku u baġitarju, li għandu effett indirett fuq il-viżjoni strateġika għall-iżvilupp fit-tul tal-pajjiż, il-prijoritizzazzjoni tal-azzjonijiet u l-koordinazzjoni tal-politika fil-livell ċentrali u lokali. Il-qafas strateġiku settorjali huwa frammentat u xi kultant jikkoinċidi filwaqt li l-azzjonijiet li għandhom jittieħdu fi ħdan is-setturi mhumiex prijoritizzati. Ir-rwol ta’ ġestjoni strateġika tas-Segretarjat Ġenerali tal-Gvern għadu mhux konsolidat. Il-frammentazzjoni għolja tal-kompetenzi u r-riżorsi tkompli taffettwa l-għoti ta’ servizzi pubbliċi, speċjalment fil-livell lokali u f’komunitajiet foqra. Il-burokrazija żejda u l-kapaċità insuffiċjenti biex jitwasslu servizzi ta’ kwalità, inkluż dawk diġitali, qed ikollhom impatt negattiv fuq iċ-ċittadini u n-negozji, speċjalment waqt il-kriżi. Proċeduri amministrattivi onerużi għat-twaqqif ta’ negozji kif ukoll rekwiżiti regolatorji imposti fuq il-fornituri ta’ servizzi, inklużi professjonijiet regolati, jimpedixxu aktar żvilupp tas-suq. Il-kooperazzjoni msaħħa bejn l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq u l-awtoritajiet doganali tar-Rumanija jistgħu jgħinu biex jitnaqqas il-volum ta’ prodotti mhux konformi importati minn barra l-Unjoni. Riorganizzazzjonijiet frekwenti u użu żejjed tal-ġestjoni temporanja jfixklu l-indipendenza tal-amministrazzjoni. L-implimentazzjoni tal-governanza korporattiva għal intrapriżi tal-Istat għadha sfida. |
| --- | --- |

(24)

Ir-riforma tal-amministrazzjoni pubblika qed tieqaf. Ma hemm l-ebda qafas effettiv fis-seħħ għall-ippjanar strateġiku u baġitarju, li għandu effett indirett fuq il-viżjoni strateġika għall-iżvilupp fit-tul tal-pajjiż, il-prijoritizzazzjoni tal-azzjonijiet u l-koordinazzjoni tal-politika fil-livell ċentrali u lokali. Il-qafas strateġiku settorjali huwa frammentat u xi kultant jikkoinċidi filwaqt li l-azzjonijiet li għandhom jittieħdu fi ħdan is-setturi mhumiex prijoritizzati. Ir-rwol ta’ ġestjoni strateġika tas-Segretarjat Ġenerali tal-Gvern għadu mhux konsolidat. Il-frammentazzjoni għolja tal-kompetenzi u r-riżorsi tkompli taffettwa l-għoti ta’ servizzi pubbliċi, speċjalment fil-livell lokali u f’komunitajiet foqra. Il-burokrazija żejda u l-kapaċità insuffiċjenti biex jitwasslu servizzi ta’ kwalità, inkluż dawk diġitali, qed ikollhom impatt negattiv fuq iċ-ċittadini u n-negozji, speċjalment waqt il-kriżi. Proċeduri amministrattivi onerużi għat-twaqqif ta’ negozji kif ukoll rekwiżiti regolatorji imposti fuq il-fornituri ta’ servizzi, inklużi professjonijiet regolati, jimpedixxu aktar żvilupp tas-suq. Il-kooperazzjoni msaħħa bejn l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq u l-awtoritajiet doganali tar-Rumanija jistgħu jgħinu biex jitnaqqas il-volum ta’ prodotti mhux konformi importati minn barra l-Unjoni. Riorganizzazzjonijiet frekwenti u użu żejjed tal-ġestjoni temporanja jfixklu l-indipendenza tal-amministrazzjoni. L-implimentazzjoni tal-governanza korporattiva għal intrapriżi tal-Istat għadha sfida.

| (25) | Il-prevedibbiltà tat-teħid tad-deċiżjonijiet tibqa’ kwistjoni ewlenija. Qabel il-kriżi, madwar terz biss tal-pjan annwali tal-gvern kien ġie rrispettat. L-għadd ta’ ordinanzi ta’ emerġenza li għaddew baqa’ għoli ħafna, u dan ħoloq inċertezza u x’aktarx ifixkel l-investiment. Pereżempju, GEO 114/2018 kellu effetti soċjoekonomiċi kbar fuq diversi setturi, inkluż is-settur finanzjarju. Filwaqt li d-dispożizzjonijiet b’impatt negattiv fuq is-settur bankarju nbidlu, xi wħud mill-miżuri li potenzjalment jaffettwaw il-vijabbiltà fit-tul tal-fondi tal-pensjonijiet tat-tieni pilastru xorta għadhom fis-seħħ. Il-prevedibbiltà u l-istabbiltà tal-leġiżlazzjoni dwar l-akkwist pubbliku jibqgħu sfidi importanti. L-effiċjenza tal-akkwist pubbliku għadha kwistjoni kurrenti, bħalma hija wkoll l-irriversibbiltà ta’ ċerti miżuri, notevolment is-simplifikazzjoni tal-kontroll ex-ante. Ftit li xejn hemm progress fit-titjib tal-governanza, il-kwalità u l-użu effettiv tal-valutazzjonijiet tal-impatt regolatorju. M’hemm l-ebda qafas istituzzjonali għall-kontroll tal-kwalità fil-livell tal-gvern u l-għażliet għall-istabbiliment ta’ bord regolatorju tal-valutazzjoni tal-impatt għadhom qed jiġu vvalutati. Il-funzjonament tad-djalogu soċjali jibqa’ limitat, b’mod partikolari fil-livell settorjali, filwaqt li involviment sinifikanti u kontinwu tas-sħab soċjali huwa kruċjali għas-suċċess ta’ kwalunkwe strateġija ta’ ħruġ u rkupru fid-dawl tal-kriżi attwali. Il-qafas istituzzjonali għal konsultazzjoni stabbilit mhuwiex użat b’mod adegwat biex jikkontribwixxi għall-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet u ma jinvolvix lill-imsieħba soċjali b’mod suffiċjenti fit-tfassil u l-implimentazzjoni tar-riformi. Id-diskussjonijiet dwar il-bidliet fil-liġi tad-djalogu soċjali u r-reviżjoni ta’ setturi ekonomiċi waqfu. Is-segwitu għar-rakkomandazzjonijiet tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol maħruġa f’April 2018 għadu inċert. In-nuqqas ta’ mekkaniżmu oġġettiv permanenti biex jiddetermina l-paga minima jista’ jkun ta’ piż fuq l-ambjent tan-negozju. |
| --- | --- |

(25)

Il-prevedibbiltà tat-teħid tad-deċiżjonijiet tibqa’ kwistjoni ewlenija. Qabel il-kriżi, madwar terz biss tal-pjan annwali tal-gvern kien ġie rrispettat. L-għadd ta’ ordinanzi ta’ emerġenza li għaddew baqa’ għoli ħafna, u dan ħoloq inċertezza u x’aktarx ifixkel l-investiment. Pereżempju, GEO 114/2018 kellu effetti soċjoekonomiċi kbar fuq diversi setturi, inkluż is-settur finanzjarju. Filwaqt li d-dispożizzjonijiet b’impatt negattiv fuq is-settur bankarju nbidlu, xi wħud mill-miżuri li potenzjalment jaffettwaw il-vijabbiltà fit-tul tal-fondi tal-pensjonijiet tat-tieni pilastru xorta għadhom fis-seħħ. Il-prevedibbiltà u l-istabbiltà tal-leġiżlazzjoni dwar l-akkwist pubbliku jibqgħu sfidi importanti. L-effiċjenza tal-akkwist pubbliku għadha kwistjoni kurrenti, bħalma hija wkoll l-irriversibbiltà ta’ ċerti miżuri, notevolment is-simplifikazzjoni tal-kontroll ex-ante. Ftit li xejn hemm progress fit-titjib tal-governanza, il-kwalità u l-użu effettiv tal-valutazzjonijiet tal-impatt regolatorju. M’hemm l-ebda qafas istituzzjonali għall-kontroll tal-kwalità fil-livell tal-gvern u l-għażliet għall-istabbiliment ta’ bord regolatorju tal-valutazzjoni tal-impatt għadhom qed jiġu vvalutati. Il-funzjonament tad-djalogu soċjali jibqa’ limitat, b’mod partikolari fil-livell settorjali, filwaqt li involviment sinifikanti u kontinwu tas-sħab soċjali huwa kruċjali għas-suċċess ta’ kwalunkwe strateġija ta’ ħruġ u rkupru fid-dawl tal-kriżi attwali. Il-qafas istituzzjonali għal konsultazzjoni stabbilit mhuwiex użat b’mod adegwat biex jikkontribwixxi għall-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet u ma jinvolvix lill-imsieħba soċjali b’mod suffiċjenti fit-tfassil u l-implimentazzjoni tar-riformi. Id-diskussjonijiet dwar il-bidliet fil-liġi tad-djalogu soċjali u r-reviżjoni ta’ setturi ekonomiċi waqfu. Is-segwitu għar-rakkomandazzjonijiet tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol maħruġa f’April 2018 għadu inċert. In-nuqqas ta’ mekkaniżmu oġġettiv permanenti biex jiddetermina l-paga minima jista’ jkun ta’ piż fuq l-ambjent tan-negozju.

| (26) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(26)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (27) | Wara diversi ostakli f’dawn l-aħħar snin, il-pressjonijiet fuq is-settur bankarju naqsu, minħabba li diversi miżuri li kkawżaw tħassib fil-passat, inkluża t-taxxa fuq il-banek, twaqqfu fil-bidu tal-2020. Is-settur bankarju daħal fil- kriżi tal-COVID-19 kurrenti tajjeb u kapitalizzat sew, filwaqt li l-proporzjon ta’ self mhux produttiv naqas għal inqas minn 5 %. Il-miżuri adottati mill-gvern biex jappoġġaw lill-unitajiet domestiċi u lill-korporattivi, b’mod partikolari l-SMEs, huma importanti wkoll għaż-żamma tar-reżiljenza tas-settur bankarju u l-kapaċità tal-banek li jassorbu x-xokkijiet. Il-banek kummerċjali ħadu wkoll passi biex jappoġġaw lill-klijenti, bħall-posponiment tal-pagamenti tal-kapital u tal-imgħax, l-estensjoni tal-ħlas lura tal-kreditu, l-iżgurar tal-likwidità tal-ATM u t-tnaqqis tat-tariffi għas-servizzi online. Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Bank Nazzjonali tar-Rumanija naqqas ir-rata tal-politika monetarja u minn dakinhar beda jixtri titoli tal-gvern denominati f’RON fis-suq sekondarju biex jiżgura l-finanzjament bla xkiel tal-ekonomija reali u tas-settur pubbliku. Minkejja l-miżuri adottati, inkluża l-flessibbiltà mogħtija mis-superviżuri, il-kwalità tal-assi x’aktarx li tmur għall-agħar fix-xhur li ġejjin. F’dan ir-rigward, iż-żamma ta’ standards ta’ self prudenti u l-prijoritizzazzjoni tal-appoġġ lil mutwatarji vijabbli se jikkontribwixxu għas-salvagwardja tal-kwalità tal-assi fis-settur bankarju. Barra minn hekk, l-iżgurar ta’ ambjent regolatorju stabbli u prevedibbli għall-banek huwa prekondizzjoni importanti biex jinżamm ir-rwol attiv tagħhom fil-forniment ta’ kreditu lill-ekonomija u biex jiġi appoġġat l-irkupru ekonomiku. |
| --- | --- |

(27)

Wara diversi ostakli f’dawn l-aħħar snin, il-pressjonijiet fuq is-settur bankarju naqsu, minħabba li diversi miżuri li kkawżaw tħassib fil-passat, inkluża t-taxxa fuq il-banek, twaqqfu fil-bidu tal-2020. Is-settur bankarju daħal fil- kriżi tal-COVID-19 kurrenti tajjeb u kapitalizzat sew, filwaqt li l-proporzjon ta’ self mhux produttiv naqas għal inqas minn 5 %. Il-miżuri adottati mill-gvern biex jappoġġaw lill-unitajiet domestiċi u lill-korporattivi, b’mod partikolari l-SMEs, huma importanti wkoll għaż-żamma tar-reżiljenza tas-settur bankarju u l-kapaċità tal-banek li jassorbu x-xokkijiet. Il-banek kummerċjali ħadu wkoll passi biex jappoġġaw lill-klijenti, bħall-posponiment tal-pagamenti tal-kapital u tal-imgħax, l-estensjoni tal-ħlas lura tal-kreditu, l-iżgurar tal-likwidità tal-ATM u t-tnaqqis tat-tariffi għas-servizzi online. Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Bank Nazzjonali tar-Rumanija naqqas ir-rata tal-politika monetarja u minn dakinhar beda jixtri titoli tal-gvern denominati f’RON fis-suq sekondarju biex jiżgura l-finanzjament bla xkiel tal-ekonomija reali u tas-settur pubbliku. Minkejja l-miżuri adottati, inkluża l-flessibbiltà mogħtija mis-superviżuri, il-kwalità tal-assi x’aktarx li tmur għall-agħar fix-xhur li ġejjin. F’dan ir-rigward, iż-żamma ta’ standards ta’ self prudenti u l-prijoritizzazzjoni tal-appoġġ lil mutwatarji vijabbli se jikkontribwixxu għas-salvagwardja tal-kwalità tal-assi fis-settur bankarju. Barra minn hekk, l-iżgurar ta’ ambjent regolatorju stabbli u prevedibbli għall-banek huwa prekondizzjoni importanti biex jinżamm ir-rwol attiv tagħhom fil-forniment ta’ kreditu lill-ekonomija u biex jiġi appoġġat l-irkupru ekonomiku.

| (28) | Modifiki legali u pressjoni politika sinifikanti fuq il-ġudikatura fl-2017, fl-2018 u fil-parti l-kbira tal-2019 affettwaw l-effiċjenza, il-kwalità u l-indipendenza tas-sistema ġudizzjarja u l-kapaċità tagħha li tinvestiga u tippenalizza l-korruzzjoni f’livell għoli. Filwaqt li l-gvern bħalissa jappoġġja azzjonijiet għall-prevenzjoni u l-piena kontra l-korruzzjoni, u wera r-rieda li jreġġa’ lura xi wħud mill-aktar miżuri kontroversjali, ir-Rumanija għadha ma għamlitx il-bidliet leġiżlattivi meħtieġa. Dawn il-kwistjonijiet huma s-suġġett tal-monitoraġġ taħt il-mekkaniżmu għall-kooperazzjoni u l-verifika. Skont dan il-mekkaniżmu, il-Kummissjoni tkompli timmonitorja r-riforma tas-sistema ġudizzjarja u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni fir-Rumanija. Għalhekk dawn l-oqsma mhumiex koperti mir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għar-Rumanija iżda huma rilevanti għall-iżvilupp ta’ ambjent soċjoekonomiku pożittiv fil-pajjiż. |
| --- | --- |

(28)

Modifiki legali u pressjoni politika sinifikanti fuq il-ġudikatura fl-2017, fl-2018 u fil-parti l-kbira tal-2019 affettwaw l-effiċjenza, il-kwalità u l-indipendenza tas-sistema ġudizzjarja u l-kapaċità tagħha li tinvestiga u tippenalizza l-korruzzjoni f’livell għoli. Filwaqt li l-gvern bħalissa jappoġġja azzjonijiet għall-prevenzjoni u l-piena kontra l-korruzzjoni, u wera r-rieda li jreġġa’ lura xi wħud mill-aktar miżuri kontroversjali, ir-Rumanija għadha ma għamlitx il-bidliet leġiżlattivi meħtieġa. Dawn il-kwistjonijiet huma s-suġġett tal-monitoraġġ taħt il-mekkaniżmu għall-kooperazzjoni u l-verifika. Skont dan il-mekkaniżmu, il-Kummissjoni tkompli timmonitorja r-riforma tas-sistema ġudizzjarja u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni fir-Rumanija. Għalhekk dawn l-oqsma mhumiex koperti mir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għar-Rumanija iżda huma rilevanti għall-iżvilupp ta’ ambjent soċjoekonomiku pożittiv fil-pajjiż.

| (29) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, ir-Rumanija ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(29)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, ir-Rumanija ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (30) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tar-Rumanija u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lir-Rumanija fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fir-Rumanija, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(30)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tar-Rumanija u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lir-Rumanija fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fir-Rumanija, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (31) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (9) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt. |
| --- | --- |

(31)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (9) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

| (32) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet preżenti jqisu l-ħtiġijiet li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (4), |
| --- | --- |

(32)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet preżenti jqisu l-ħtiġijiet li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Ir-rakkomandazzjonijiet li jindirizzaw direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (4),

B’DAN JIRRAKKOMANDA li r-Rumanija tieħu azzjoni fl-2020 u l-2021 biex:

| 1. | Issegwi politiki fiskali f’konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-3 ta’ April 2020, filwaqt li tieħu l-miżuri kollha meħtieġa biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija, issostni l-ekonomija u tappoġġja l-irkupru sussegwenti. Tevita l-implimentazzjoni ta’ miżuri permanenti li jipperikolaw is-sostenibbiltà fiskali. Issaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa, b’mod partikolari fir-rigward tal-ħaddiema tas-saħħa u tal-prodotti mediċi, u ttejjeb l-aċċess għas-servizzi tas-saħħa. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Tipprovdi sostituzzjoni ta’ dħul adegwat u testendi miżuri ta’ protezzjoni soċjali u aċċess għas-servizzi essenzjali għal kulħadd. Ittaffi l-impatt tal-kriżi tal-COVID-19 fuq l-impjiegi billi tiżviluppa arranġamenti tax-xogħol flessibbli u miżuri ta’ attivazzjoni. Issaħħaħ il-ħiliet u t-tagħlim diġitali u jiġi żgurat aċċess ugwali għall-edukazzjoni. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tiżgura l-appoġġ tal-likwidità lill-ekonomija għall-benefiċċju tan-negozji u d-djar, partikolarment l-SMEs u dawk li jaħdmu għal rashom. Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, it-trasport sostenibbli, l-infrastruttura ta’ servizzi diġitali, il-produzzjoni u l-użu ta infrastruttura tal-enerġija u ambjentali nadifa u effiċjenti, inkluż fir-reġjuni tal-faħam. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Ittejjeb il-kwalità u l-effettività tal-amministrazzjoni pubblika u l-prevedibbiltà tat-teħid ta’ deċiżjonijiet, inkluż permezz ta’ involviment adegwat tas-sħab soċjali. |
| --- | --- |

4.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 135.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2020/509 tat-3 ta’ April 2020 dwar l-eżistenza ta’ defiċit eċċessiv fir-Rumanija (ĠU L 110, 8.4.2020, p. 58).

7

(8)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-3 ta’ April 2020 bl-għan li tintemm is-sitwazzjoni ta’defiċit eċċessiv tal-gvern fir-Rumanija (ĠU C 116, 8.4.2020, p. 1),

8

(9)  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

9

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/157 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/157

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm ta’ Riforma Nazzjonali tal-2020 tas-Slovenja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tas-Slovenja

(2020/C 282/24)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lis-Slovenja bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lis-Slovenja bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro.

| (2) | Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għas-Slovenja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tas-Slovenja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tas-Slovenja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għas-Slovenja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tas-Slovenja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tas-Slovenja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għall-introjtu tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għall-introjtu tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawsola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw filwaqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawsola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw filwaqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Is-Slovenja hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi se jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Is-Slovenja hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li huma mqassma b’mod inugwali bejn ir-reġjuni Sloveni minħabba xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni u konċentrazzjoni ta’ attivitajiet ekonomiċi. Dan jinvolvi riskju sostanzjali ta’ aggravazzjoni tat-tendenza diġà osservata ta’ twessigħ tad-disparitajiet bejn il-belt kapitali u l-bqija tal-pajjiż. Flimkien mar-riskju temporanjament jintilef il-progress li sar fil-konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mmirati. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li huma mqassma b’mod inugwali bejn ir-reġjuni Sloveni minħabba xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni u konċentrazzjoni ta’ attivitajiet ekonomiċi. Dan jinvolvi riskju sostanzjali ta’ aggravazzjoni tat-tendenza diġà osservata ta’ twessigħ tad-disparitajiet bejn il-belt kapitali u l-bqija tal-pajjiż. Flimkien mar-riskju temporanjament jintilef il-progress li sar fil-konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mmirati.

| (10) | Fit-30 ta’ April 2020, is-Slovenja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2020 kif ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħha. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

Fit-30 ta’ April 2020, is-Slovenja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2020 kif ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħha. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (11) | Bħalissa s-Slovenja tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġetta għar-regola tad-dejn. |
| --- | --- |

(11)

Bħalissa s-Slovenja tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġetta għar-regola tad-dejn.

| (12) | Bħala parti mir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi adottati mill-Kunsill fit-13 ta’ Lulju 2018 (7), il-Kunsill irrakkomanda lis-Slovenja biex tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tan-nefqa pubblika primarja netta (8) ma taqbiżx it-3,1 % fl-2019, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,65 % tal-prodott domestiku gross (PDG). Il-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni tikkonferma devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju fl-2019 u matul l-2018 u l-2019 meħuda flimkien. Madankollu, fid-dawl tal-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali, ma hemmx bżonn ta’ passi ulterjuri skont il-proċedura ta’ devjazzjoni sinifikanti. |
| --- | --- |

(12)

Bħala parti mir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi adottati mill-Kunsill fit-13 ta’ Lulju 2018 (7), il-Kunsill irrakkomanda lis-Slovenja biex tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tan-nefqa pubblika primarja netta (8) ma taqbiżx it-3,1 % fl-2019, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,65 % tal-prodott domestiku gross (PDG). Il-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni tikkonferma devjazzjoni sinifikanti mill-perkors ta’ aġġustament rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju fl-2019 u matul l-2018 u l-2019 meħuda flimkien. Madankollu, fid-dawl tal-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali, ma hemmx bżonn ta’ passi ulterjuri skont il-proċedura ta’ devjazzjoni sinifikanti.

| (13) | Fil-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu għall-2020, il-Gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 0,5 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 8,1 % tal-PDG fl-2020. Wara li naqas għal 66,1 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG mistenni li jiżdied għal 82,4 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(13)

Fil-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu għall-2020, il-Gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 0,5 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 8,1 % tal-PDG fl-2020. Wara li naqas għal 66,1 % tal-PDG fl-2019, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG mistenni li jiżdied għal 82,4 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (14) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, is-Slovenja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji ammontaw għal 4,4 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu skemi ta’ xogħol għal żmien qasir għall-impjegati mkeċċija temporanjament u għal dawk li jaħdmu għal rashom (2,3 % tal-PDG), infiq ogħla għall-kura tas-saħħa (0,5 % tal-PDG), kumpens għall-ħaddiema li jibqgħu fil-post tax-xogħol (0,4 % tal-PDG), bonus ta’ kriżi għall-impjegati tas-settur pubbliku (0,4 % tal-PDG), differimenti tat-taxxa (0,4 % tal-PDG) u għajnuna finanzjarja għal gruppi vulnerabbli (0,2 % tal-PDG). Barra minn hekk, is-Slovenja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jappoġġaw il-likwidità lin-negozji, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jistma li huma 5,1 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu garanziji ta’ self (4,8 % tal-PDG), differimenti ta’ taxxa (0,2 % tal-PDG) u posponiment tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għal dawk li jaħdmu għal rashom (0,1 % tal-PDG). Madankollu, it-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni jikkunsidra d-differimenti tat-taxxa kollha bħala miżuri ta’ likwidità mingħajr impatt baġitarju negattiv fl-2020. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet is-Slovenja huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, se jkunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(14)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, is-Slovenja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji ammontaw għal 4,4 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu skemi ta’ xogħol għal żmien qasir għall-impjegati mkeċċija temporanjament u għal dawk li jaħdmu għal rashom (2,3 % tal-PDG), infiq ogħla għall-kura tas-saħħa (0,5 % tal-PDG), kumpens għall-ħaddiema li jibqgħu fil-post tax-xogħol (0,4 % tal-PDG), bonus ta’ kriżi għall-impjegati tas-settur pubbliku (0,4 % tal-PDG), differimenti tat-taxxa (0,4 % tal-PDG) u għajnuna finanzjarja għal gruppi vulnerabbli (0,2 % tal-PDG). Barra minn hekk, is-Slovenja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jappoġġaw il-likwidità lin-negozji, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jistma li huma 5,1 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu garanziji ta’ self (4,8 % tal-PDG), differimenti ta’ taxxa (0,2 % tal-PDG) u posponiment tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għal dawk li jaħdmu għal rashom (0,1 % tal-PDG). Madankollu, it-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni jikkunsidra d-differimenti tat-taxxa kollha bħala miżuri ta’ likwidità mingħajr impatt baġitarju negattiv fl-2020. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet is-Slovenja huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, se jkunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (15) | Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni taħt politiki mhux mibdula, il-bilanċ ġenerali tal-gvern estiż tas-Slovenja huwa mbassar li jkun ta’ -7,2 % tal-PDG fl-2020 u -2,1 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon ta’ dejn tal-gvern estiż huwa projettat li jilħaq it-83,7 % tal-PDG fl-2020 u 79,9 % tal-PDG fl-2021. |
| --- | --- |

(15)

Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni taħt politiki mhux mibdula, il-bilanċ ġenerali tal-gvern estiż tas-Slovenja huwa mbassar li jkun ta’ -7,2 % tal-PDG fl-2020 u -2,1 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon ta’ dejn tal-gvern estiż huwa projettat li jilħaq it-83,7 % tal-PDG fl-2020 u 79,9 % tal-PDG fl-2021.

| (16) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li s-Slovenja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx. |
| --- | --- |

(16)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li s-Slovenja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

| (17) | Is-Slovenja ddikjarat l-epidemija tal-COVID-19 fit-12 ta’ Marzu 2020 permezz tal-Att dwar il-Mard li Jittieħed u ħadet miżuri tas-saħħa pubblika biex trażżan it-tixrid tal-virus. Dan kien jinkludi l-koordinazzjoni tar-rwoli rispettivi tas-saħħa pubblika, il-kura primarja u sekondarja u servizzi oħra, kif ukoll l-introduzzjoni ta’ protokoll ta’ ttestjar xieraq. B’mod parallel, is-Slovenja introduċiet miżuri stretti ta’ konfinament, filwaqt li ħalliet ħwienet tal-ikel, spiżeriji, banek, pompi tal-petrol u uffiċċji postali miftuħa. Il-miżuri tas-saħħa pubblika u ta’ konfinament għenu lis-Slovenja fl-ewwel mewġa (Marzu-Mejju) biex tipprevjeni l-għadd ta’ mard serju li jaqbeż il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tal-pajjiż. Minħabba l-miżuri ta’ konfinament, ħafna kumpaniji għalqu temporanjament jew naqqsu l-attivitajiet tagħhom. F’ekonomija miftuħa u orjentata lejn l-esportazzjoni bħas-Slovenja, it-tfixkil fil-katina tal-provvista u tnaqqis fid-domanda dinjija għall-prodotti, kellhom impatt partikolarment qawwi fuq it-tkabbir. Minħabba l-inċertezza rigward l-iżvilupp ekonomiku, ħafna deċiżjonijiet ta’ investiment fis-settur privat qed jiġu posposti. Billi t-trasport u t-turiżmu, tnejn mill-aktar setturi importanti tas-Slovenja huma mistennija li jkunu l-aktar affettwati bi tnaqqis ta’ 70 % fil-fatturat fl-2020, huwa projettat tnaqqis qawwi fil-PDG għall-2020. |
| --- | --- |

(17)

Is-Slovenja ddikjarat l-epidemija tal-COVID-19 fit-12 ta’ Marzu 2020 permezz tal-Att dwar il-Mard li Jittieħed u ħadet miżuri tas-saħħa pubblika biex trażżan it-tixrid tal-virus. Dan kien jinkludi l-koordinazzjoni tar-rwoli rispettivi tas-saħħa pubblika, il-kura primarja u sekondarja u servizzi oħra, kif ukoll l-introduzzjoni ta’ protokoll ta’ ttestjar xieraq. B’mod parallel, is-Slovenja introduċiet miżuri stretti ta’ konfinament, filwaqt li ħalliet ħwienet tal-ikel, spiżeriji, banek, pompi tal-petrol u uffiċċji postali miftuħa. Il-miżuri tas-saħħa pubblika u ta’ konfinament għenu lis-Slovenja fl-ewwel mewġa (Marzu-Mejju) biex tipprevjeni l-għadd ta’ mard serju li jaqbeż il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tal-pajjiż. Minħabba l-miżuri ta’ konfinament, ħafna kumpaniji għalqu temporanjament jew naqqsu l-attivitajiet tagħhom. F’ekonomija miftuħa u orjentata lejn l-esportazzjoni bħas-Slovenja, it-tfixkil fil-katina tal-provvista u tnaqqis fid-domanda dinjija għall-prodotti, kellhom impatt partikolarment qawwi fuq it-tkabbir. Minħabba l-inċertezza rigward l-iżvilupp ekonomiku, ħafna deċiżjonijiet ta’ investiment fis-settur privat qed jiġu posposti. Billi t-trasport u t-turiżmu, tnejn mill-aktar setturi importanti tas-Slovenja huma mistennija li jkunu l-aktar affettwati bi tnaqqis ta’ 70 % fil-fatturat fl-2020, huwa projettat tnaqqis qawwi fil-PDG għall-2020.

| (18) | Sal-aħħar ta’ April 2020, l-awtoritajiet Sloveni kienu adottaw żewġ pakketti ta’ miżuri biex jibbilanċjaw ix-xokk tal-COVID-19 f’konformità mal-qafas temporanju għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat adottat mill-Kummissjoni fil-komunikazzjoni tagħha tad-19 ta’ Marzu 2020. L-ewwel pakkett ta’ mitigazzjoni, li jiswa madwar EUR 3.1 biljun ekwivalenti għal madwar 6,4 % tal-PDG, jiffoka primarjament fuq il-protezzjoni tal-impjiegi u l-gruppi soċjalment vulnerabbli. L-Istat ikopri l-kumpens tal-paga, il-ħlas għall-mard u l-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għal sensji temporanji kif ukoll il-kontribuzzjonijiet tal-assigurazzjoni tal-pensjoni għall-impjegati li jibqgħu fil-post tax-xogħol. Biex jittaffew ir-restrizzjonijiet tal-likwidità tan-negozji u tal-unitajiet domestiċi, is-servisjar tas-self jista’ jiġi pospost għal mhux aktar minn 12-il xahar. It-tieni pakkett, li jiswa madwar EUR 2 biljun, ekwivalenti għal madwar 4,2 % tal-PDG, prinċipalment jipprovdi għajnuna ta’ likwidità lill-kumpaniji. Il-pakkett jinkludi skema ta’ garanzija mill-istat permezz tal-banek, li tippermetti li self jingħata lil kumpaniji kbar iggarantiti mill-Istat għal mhux aktar minn 70 % tal-kapital u s-self li għandu jingħata lill-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) garantiti sa 80 %. Id-diferiment tal-ħlasijiet tat-taxxa u l-eżenzjoni tal-kontribuzzjonijiet soċjali, u t-tħaffif tal-ħlasijiet kuntrattwali mill-awtoritajiet pubbliċi, huwa intiż li jgħin lin-negozji jimmitigaw il-problemi tagħhom bil-likwidità u l-aċċess għall-finanzi. |
| --- | --- |

(18)

Sal-aħħar ta’ April 2020, l-awtoritajiet Sloveni kienu adottaw żewġ pakketti ta’ miżuri biex jibbilanċjaw ix-xokk tal-COVID-19 f’konformità mal-qafas temporanju għal miżuri ta’ għajnuna mill-Istat adottat mill-Kummissjoni fil-komunikazzjoni tagħha tad-19 ta’ Marzu 2020. L-ewwel pakkett ta’ mitigazzjoni, li jiswa madwar EUR 3.1 biljun ekwivalenti għal madwar 6,4 % tal-PDG, jiffoka primarjament fuq il-protezzjoni tal-impjiegi u l-gruppi soċjalment vulnerabbli. L-Istat ikopri l-kumpens tal-paga, il-ħlas għall-mard u l-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għal sensji temporanji kif ukoll il-kontribuzzjonijiet tal-assigurazzjoni tal-pensjoni għall-impjegati li jibqgħu fil-post tax-xogħol. Biex jittaffew ir-restrizzjonijiet tal-likwidità tan-negozji u tal-unitajiet domestiċi, is-servisjar tas-self jista’ jiġi pospost għal mhux aktar minn 12-il xahar. It-tieni pakkett, li jiswa madwar EUR 2 biljun, ekwivalenti għal madwar 4,2 % tal-PDG, prinċipalment jipprovdi għajnuna ta’ likwidità lill-kumpaniji. Il-pakkett jinkludi skema ta’ garanzija mill-istat permezz tal-banek, li tippermetti li self jingħata lil kumpaniji kbar iggarantiti mill-Istat għal mhux aktar minn 70 % tal-kapital u s-self li għandu jingħata lill-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) garantiti sa 80 %. Id-diferiment tal-ħlasijiet tat-taxxa u l-eżenzjoni tal-kontribuzzjonijiet soċjali, u t-tħaffif tal-ħlasijiet kuntrattwali mill-awtoritajiet pubbliċi, huwa intiż li jgħin lin-negozji jimmitigaw il-problemi tagħhom bil-likwidità u l-aċċess għall-finanzi.

| (19) | B’domanda dejjem tikber għas-servizzi tas-saħħa fil-bidu tal-kriżi tal-COVID-19, is-Slovenja ffaċċjat sfidi biex tiżgura kapaċità suffiċjenti tal-kura tas-saħħa. It-tifqigħa tal-virus żvelat problemi strutturali fis-sistema tas-saħħa. Pereżempju, id-densità relattivament baxxa tat-tobba hija sfida addizzjonali fil-ġlieda kontra l-epidemija. Għalhekk huwa importanti li jiġu reklutati ħaddiema tas-saħħa aktar imħarrġa, li jiġu protetti l-kundizzjonijiet tax-xogħol tagħhom u li jiġu impjegati fejn hemm bżonn l-aktar. L-użu ta’ għodod dijanjostiċi, ta’ testijiet u ta’ saħħa elettronika li jippermettu s-segwitu u t-telemediċina huwa kruċjali. Riċerka mmirata u soluzzjonijiet innovattivi huma importanti wkoll biex jgħinu lis-servizzi tas-saħħa pubblika jiġbru u jużaw data anonimizzata biex isiru deċiżjonijiet infurmati. Il-kriżi tenfasizza l-ħtieġa li tiġi protetta l-kapaċità ta’ finanzjament tas-sistemi tas-saħħa u tal-kura fit-tul, li t-tnejn huma riformi strutturali pendenti. L-adozzjoni u l-implimentazzjoni f’waqthom ta’ Att dwar il-Kura tas-Saħħa u l-Assigurazzjoni tas-Saħħa ġdid, li jwessa’ s-sorsi finanzjarji tas-sistema tas-saħħa, u jiżviluppa bafers finanzjarji, se jnaqqsu l-fluttwazzjoni tar-riżorsi finanzjarji matul iċ-ċiklu ekonomiku. In-nuqqas ta’ att ta’ kura fit-tul illimita l-abbiltà tas-Slovenja biex tiġġieled il-pandemija tal-COVID-19 fl-aktar ambjenti tal-kura affettwati. Billi l-anzjani, il-persuni b’diżabbiltà u l-persuni b’mard kroniku għandhom riskju akbar ta’ mard serju minħabba l-virus, huma meħtieġa aktar sforzi sinifikanti biex jiġu żgurati servizzi ta’ kura fit-tul ta’ kwalità, integrati tajjeb mas-servizzi tas-saħħa. |
| --- | --- |

(19)

B’domanda dejjem tikber għas-servizzi tas-saħħa fil-bidu tal-kriżi tal-COVID-19, is-Slovenja ffaċċjat sfidi biex tiżgura kapaċità suffiċjenti tal-kura tas-saħħa. It-tifqigħa tal-virus żvelat problemi strutturali fis-sistema tas-saħħa. Pereżempju, id-densità relattivament baxxa tat-tobba hija sfida addizzjonali fil-ġlieda kontra l-epidemija. Għalhekk huwa importanti li jiġu reklutati ħaddiema tas-saħħa aktar imħarrġa, li jiġu protetti l-kundizzjonijiet tax-xogħol tagħhom u li jiġu impjegati fejn hemm bżonn l-aktar. L-użu ta’ għodod dijanjostiċi, ta’ testijiet u ta’ saħħa elettronika li jippermettu s-segwitu u t-telemediċina huwa kruċjali. Riċerka mmirata u soluzzjonijiet innovattivi huma importanti wkoll biex jgħinu lis-servizzi tas-saħħa pubblika jiġbru u jużaw data anonimizzata biex isiru deċiżjonijiet infurmati. Il-kriżi tenfasizza l-ħtieġa li tiġi protetta l-kapaċità ta’ finanzjament tas-sistemi tas-saħħa u tal-kura fit-tul, li t-tnejn huma riformi strutturali pendenti. L-adozzjoni u l-implimentazzjoni f’waqthom ta’ Att dwar il-Kura tas-Saħħa u l-Assigurazzjoni tas-Saħħa ġdid, li jwessa’ s-sorsi finanzjarji tas-sistema tas-saħħa, u jiżviluppa bafers finanzjarji, se jnaqqsu l-fluttwazzjoni tar-riżorsi finanzjarji matul iċ-ċiklu ekonomiku. In-nuqqas ta’ att ta’ kura fit-tul illimita l-abbiltà tas-Slovenja biex tiġġieled il-pandemija tal-COVID-19 fl-aktar ambjenti tal-kura affettwati. Billi l-anzjani, il-persuni b’diżabbiltà u l-persuni b’mard kroniku għandhom riskju akbar ta’ mard serju minħabba l-virus, huma meħtieġa aktar sforzi sinifikanti biex jiġu żgurati servizzi ta’ kura fit-tul ta’ kwalità, integrati tajjeb mas-servizzi tas-saħħa.

| (20) | Il-kriżi tas-saħħa u dik ekonomika kkawżata mill-pandemija tal-COVID-19 poġġiet pressjoni bla preċedent fuq is-suq tax-xogħol u s-sistema ta’ protezzjoni soċjali tas-Slovenja. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni jiżdied għal 7 % fl-2020 qabel ma jonqos għal 5,1 % fl-2021. Biex trażżan iż-żieda rapida fil-qgħad fis-setturi tan-negozju l-aktar affettwati, is-Slovenja adottat rispons politiku komprensiv li jgħaqqad flimkien miżuri preventivi ma’ miżuri maħsuba biex jiffaċilitaw id-dħul mill-ġdid mgħaġġel tal-ħaddiema fis-suq tax-xogħol. Tweġibiet ta’ politika ewlenin, li jsiru f’konsultazzjoni mas-sħab soċjali, għandhom jiffukaw fuq il-kisba ta’ irkupru sostnut u ġust billi jissaħħu l-politiki attivi eżistenti tas-suq tax-xogħol u l-iskemi taż-żamma tal-impjieg, inkluż skemi ta’ xogħol għal żmien qasir u l-introduzzjoni ta’ appoġġ ieħor marbut biż-żmien għan-negozji, bħal sussidji fuq il-pagi u eżenzjonijiet minn kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali. Dawn il-miżuri jistgħu jgħinu biex jitnaqqas it-telf tal-introjtu għall-ħaddiema kollha, inkluż dawk f’impjieg mhux standard, kif ukoll għal dawk li jaħdmu għal rashom. Arranġamenti tax-xogħol flessibbli, inkluż il-flessibbiltà fil-post tax-xogħol (eż. dispożizzjonijiet tat-telexogħol), flessibbiltà fil-ħin tax-xogħol (eż. dispożizzjonijiet ta’ flexitime) u flessibbiltà f’organizzazzjonijiet tax-xogħol (eż. servizzi interni ta’ kumpanija) jistgħu jsostnu l-impjiegi b’mod sinifikanti waqt il-lockdowns u meta terġa’ tibda l-attività ekonomika. It-trawwim tal-ispirtu intraprenditorjali se jkun kruċjali għar-rilanċ tal-ekonomija u biex isiru l-aġġustamenti meħtieġa wara l-kriżi tal-COVID-19. Għalhekk huwa partikolarment importanti li jiġu appoġġati l-persuni li jaħdmu għal rashom billi jitnaqqas il-piż amministrattiv u l-iżvantaġġi finanzjarji meta mqabbla mal-impjegati. |
| --- | --- |

(20)

Il-kriżi tas-saħħa u dik ekonomika kkawżata mill-pandemija tal-COVID-19 poġġiet pressjoni bla preċedent fuq is-suq tax-xogħol u s-sistema ta’ protezzjoni soċjali tas-Slovenja. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni jiżdied għal 7 % fl-2020 qabel ma jonqos għal 5,1 % fl-2021. Biex trażżan iż-żieda rapida fil-qgħad fis-setturi tan-negozju l-aktar affettwati, is-Slovenja adottat rispons politiku komprensiv li jgħaqqad flimkien miżuri preventivi ma’ miżuri maħsuba biex jiffaċilitaw id-dħul mill-ġdid mgħaġġel tal-ħaddiema fis-suq tax-xogħol. Tweġibiet ta’ politika ewlenin, li jsiru f’konsultazzjoni mas-sħab soċjali, għandhom jiffukaw fuq il-kisba ta’ irkupru sostnut u ġust billi jissaħħu l-politiki attivi eżistenti tas-suq tax-xogħol u l-iskemi taż-żamma tal-impjieg, inkluż skemi ta’ xogħol għal żmien qasir u l-introduzzjoni ta’ appoġġ ieħor marbut biż-żmien għan-negozji, bħal sussidji fuq il-pagi u eżenzjonijiet minn kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali. Dawn il-miżuri jistgħu jgħinu biex jitnaqqas it-telf tal-introjtu għall-ħaddiema kollha, inkluż dawk f’impjieg mhux standard, kif ukoll għal dawk li jaħdmu għal rashom. Arranġamenti tax-xogħol flessibbli, inkluż il-flessibbiltà fil-post tax-xogħol (eż. dispożizzjonijiet tat-telexogħol), flessibbiltà fil-ħin tax-xogħol (eż. dispożizzjonijiet ta’ flexitime) u flessibbiltà f’organizzazzjonijiet tax-xogħol (eż. servizzi interni ta’ kumpanija) jistgħu jsostnu l-impjiegi b’mod sinifikanti waqt il-lockdowns u meta terġa’ tibda l-attività ekonomika. It-trawwim tal-ispirtu intraprenditorjali se jkun kruċjali għar-rilanċ tal-ekonomija u biex isiru l-aġġustamenti meħtieġa wara l-kriżi tal-COVID-19. Għalhekk huwa partikolarment importanti li jiġu appoġġati l-persuni li jaħdmu għal rashom billi jitnaqqas il-piż amministrattiv u l-iżvantaġġi finanzjarji meta mqabbla mal-impjegati.

| (21) | Sabiex jittaffa l-impatt soċjali ta’ din il-kriżi tal-COVID-19, huwa essenzjali li s-Slovenja tkompli tipprovdi pakkett adegwat ta’ benefiċċji soċjali. Għal dan il-għan, se jkun meħtieġ monitoraġġ regolari tal-effetti tal-kriżi fuq il-faqar. Jenħtieġ li tingħata attenzjoni speċjali lill-anzjani, u b’mod partikolari n-nisa anzjani, li għalihom ir-rati ta’ riskju ta’ faqar jew ta’ esklużjoni soċjali kienu diġà ogħla mill-medja tal-UE qabel il-kriżi. L-emenda għal-leġiżlazzjoni tal-pensjonijiet, adottata mill-Assemblea Nazzjonali f’Novembru 2019, hija mistennija li ttejjeb l-adegwatezza tal-pensjonijiet għal pensjonanti ġodda, filwaqt li l-pensjonanti attwali, inkluż dawk fil-livell tal-faqar jew taħt il-linja tal-faqar, mhumiex se jibbenefikaw minnha. Assistenza finanzjarja addizzjonali offruta lill-organizzazzjonijiet li jaħdmu fuq quddiem tiżgura li l-pandemija tal-COVID-19 ma taffettwax b’mod sproporzjonat lin-nies li jinsabu f’riskju ta’ esklużjoni soċjali u li l-ħtiġijiet bażiċi tagħhom jiġu ssodisfati, bħall-ikliet ta’ kuljum u l-kura tas-saħħa. |
| --- | --- |

(21)

Sabiex jittaffa l-impatt soċjali ta’ din il-kriżi tal-COVID-19, huwa essenzjali li s-Slovenja tkompli tipprovdi pakkett adegwat ta’ benefiċċji soċjali. Għal dan il-għan, se jkun meħtieġ monitoraġġ regolari tal-effetti tal-kriżi fuq il-faqar. Jenħtieġ li tingħata attenzjoni speċjali lill-anzjani, u b’mod partikolari n-nisa anzjani, li għalihom ir-rati ta’ riskju ta’ faqar jew ta’ esklużjoni soċjali kienu diġà ogħla mill-medja tal-UE qabel il-kriżi. L-emenda għal-leġiżlazzjoni tal-pensjonijiet, adottata mill-Assemblea Nazzjonali f’Novembru 2019, hija mistennija li ttejjeb l-adegwatezza tal-pensjonijiet għal pensjonanti ġodda, filwaqt li l-pensjonanti attwali, inkluż dawk fil-livell tal-faqar jew taħt il-linja tal-faqar, mhumiex se jibbenefikaw minnha. Assistenza finanzjarja addizzjonali offruta lill-organizzazzjonijiet li jaħdmu fuq quddiem tiżgura li l-pandemija tal-COVID-19 ma taffettwax b’mod sproporzjonat lin-nies li jinsabu f’riskju ta’ esklużjoni soċjali u li l-ħtiġijiet bażiċi tagħhom jiġu ssodisfati, bħall-ikliet ta’ kuljum u l-kura tas-saħħa.

| (22) | Miżuri ta’ likwidità ġew introdotti għan-negozji f’April 2020, iżda għad hemm negozji vijabbli bħal ditti iżgħar innovattivi u b’potenzjal ta’ tkabbir għoli mingħajr storja finanzjarja suffiċjenti li tippermetti lill-banek jiġġustifikaw li jagħtu kreditu lil dawn id-ditti. Aċċess imtejjeb għal finanzjament alternattiv, inkluż strumenti finanzjarji ta’ ekwità (eż. kapital ta’ riskju) jista’ jkun meħtieġ, b’mod partikolari f’pajjiżi bħas-Slovenja fejn is-swieq tal-ekwità huma sottożviluppati. L-għodod ta’ kapital tal-ekwità eżistenti tas-Slovenja jistgħu jkunu mezz biex jiġu allokati fondi ta’ salvataġġ lil dawk in-negozji li qed joħorġu b’suċċess mill-kriżi, bħal SMEs innovattivi, negozji ġodda u negozji li qed jespandu, kif ippjanat minn Stati Membri oħra. L-applikazzjoni tas-salvagwardji previsti fir-regoli tal-Unjoni se tiżgura li dawn l-injezzjonijiet ma jaffettwawx ħażin l-effiċjenza tal-kumpaniji jew il-kompetizzjoni ekonomika. |
| --- | --- |

(22)

Miżuri ta’ likwidità ġew introdotti għan-negozji f’April 2020, iżda għad hemm negozji vijabbli bħal ditti iżgħar innovattivi u b’potenzjal ta’ tkabbir għoli mingħajr storja finanzjarja suffiċjenti li tippermetti lill-banek jiġġustifikaw li jagħtu kreditu lil dawn id-ditti. Aċċess imtejjeb għal finanzjament alternattiv, inkluż strumenti finanzjarji ta’ ekwità (eż. kapital ta’ riskju) jista’ jkun meħtieġ, b’mod partikolari f’pajjiżi bħas-Slovenja fejn is-swieq tal-ekwità huma sottożviluppati. L-għodod ta’ kapital tal-ekwità eżistenti tas-Slovenja jistgħu jkunu mezz biex jiġu allokati fondi ta’ salvataġġ lil dawk in-negozji li qed joħorġu b’suċċess mill-kriżi, bħal SMEs innovattivi, negozji ġodda u negozji li qed jespandu, kif ippjanat minn Stati Membri oħra. L-applikazzjoni tas-salvagwardji previsti fir-regoli tal-Unjoni se tiżgura li dawn l-injezzjonijiet ma jaffettwawx ħażin l-effiċjenza tal-kumpaniji jew il-kompetizzjoni ekonomika.

| (23) | Il-kriżi tal-COVID-19 affettwat b’mod qawwi l-kapaċità ta’ negozji u unitajiet domestiċi, li qabel kienu vijabbli, biex iħallsu l-kontijiet tagħhom. Jekk ma tittieħed l-ebda azzjoni, parti kbira mis-settur privat tiffaċċja l-insolvenza. Fost il-miżuri ta’ likwidità tiegħu għan-negozji, il-gvern Sloven introduċa moratorju ta’ 12-il xahar fuq il-ħlas lura tas-self bankarju lill-korporazzjonijiet mhux finanzjarji u lill-unitajiet domestiċi. L-effiċjenza u l-effettività ta’ din il-miżura u miżuri simili jeħtieġ li jiġu vvalutati u mmonitorjati bir-reqqa. Kwalunkwe effett negattiv tal-miżuri għandu wkoll jiġi rimedjat malajr, sabiex l-istabbiltà finanzjarja tkun żgurata l-ħin kollu. |
| --- | --- |

(23)

Il-kriżi tal-COVID-19 affettwat b’mod qawwi l-kapaċità ta’ negozji u unitajiet domestiċi, li qabel kienu vijabbli, biex iħallsu l-kontijiet tagħhom. Jekk ma tittieħed l-ebda azzjoni, parti kbira mis-settur privat tiffaċċja l-insolvenza. Fost il-miżuri ta’ likwidità tiegħu għan-negozji, il-gvern Sloven introduċa moratorju ta’ 12-il xahar fuq il-ħlas lura tas-self bankarju lill-korporazzjonijiet mhux finanzjarji u lill-unitajiet domestiċi. L-effiċjenza u l-effettività ta’ din il-miżura u miżuri simili jeħtieġ li jiġu vvalutati u mmonitorjati bir-reqqa. Kwalunkwe effett negattiv tal-miżuri għandu wkoll jiġi rimedjat malajr, sabiex l-istabbiltà finanzjarja tkun żgurata l-ħin kollu.

| (24) | Il-kumpaniji f’diffikultà, speċjalment dawk iżgħar, jeħtieġu mhux biss il-likwidità u l-finanzjament, iżda wkoll ambjent ta’ appoġġ għan-negozju. Dan jinkludi l-implimentazzjoni rapida u mhux burokratika tal-miżuri ta’ salvataġġ tal-COVID-19 iżda jmur lil hinn minn dan. Il-piż regolatorju u amministrattiv għoli tal-pajjiż joħloq spejjeż li kumpaniji f’diffikultà jistgħu sempliċiment ma jaffordjawx f’dawn iż-żminijiet diffiċli. It-tnaqqis tal-burokrazija relatata, pereżempju, mal-permessi, l-obbligi ta’ rappurtar u l-proċeduri ta’ taxxa huwa mod effettiv biex tiġi pprovduta għajnuna immedjata u evidenti lid-ditti, mingħajr ma jintefa’ piż fuq il-baġit nazzjonali u indirettament fuq il-kontribwent. L-immodernizzar tar-regoli se jippermetti lill-professjonijiet joffru servizzi aktar kosteffikaċi u innovattivi li l-kumpaniji issa jeħtieġu. Is-Slovenja ħolqot għodod biex jitnaqqas il-piż amministrattiv, inkluż id-“Dokument Uniku” u “test għall-SMEs”. L-użu ta’ dawn l-għodod issa jista’ jiġi massimizzat biex jipprovdi għajnuna immedjata. Il-kriżi se tpoġġi aktar stress fuq is-soluzzjoni tat-tilwim kummerċjali u l-prosekuzzjoni tal-kriminalità ekonomika. Il-qafas tal-insolvenza se jkollu bżonn ukoll aktar fokus biex jiġu evitati insolvenzi relatati mal-kriżi, fuq stralċ rapidu ta’ negozji mhux vijabbli u ċans ieħor għal dawk involuti. |
| --- | --- |

(24)

Il-kumpaniji f’diffikultà, speċjalment dawk iżgħar, jeħtieġu mhux biss il-likwidità u l-finanzjament, iżda wkoll ambjent ta’ appoġġ għan-negozju. Dan jinkludi l-implimentazzjoni rapida u mhux burokratika tal-miżuri ta’ salvataġġ tal-COVID-19 iżda jmur lil hinn minn dan. Il-piż regolatorju u amministrattiv għoli tal-pajjiż joħloq spejjeż li kumpaniji f’diffikultà jistgħu sempliċiment ma jaffordjawx f’dawn iż-żminijiet diffiċli. It-tnaqqis tal-burokrazija relatata, pereżempju, mal-permessi, l-obbligi ta’ rappurtar u l-proċeduri ta’ taxxa huwa mod effettiv biex tiġi pprovduta għajnuna immedjata u evidenti lid-ditti, mingħajr ma jintefa’ piż fuq il-baġit nazzjonali u indirettament fuq il-kontribwent. L-immodernizzar tar-regoli se jippermetti lill-professjonijiet joffru servizzi aktar kosteffikaċi u innovattivi li l-kumpaniji issa jeħtieġu. Is-Slovenja ħolqot għodod biex jitnaqqas il-piż amministrattiv, inkluż id-“Dokument Uniku” u “test għall-SMEs”. L-użu ta’ dawn l-għodod issa jista’ jiġi massimizzat biex jipprovdi għajnuna immedjata. Il-kriżi se tpoġġi aktar stress fuq is-soluzzjoni tat-tilwim kummerċjali u l-prosekuzzjoni tal-kriminalità ekonomika. Il-qafas tal-insolvenza se jkollu bżonn ukoll aktar fokus biex jiġu evitati insolvenzi relatati mal-kriżi, fuq stralċ rapidu ta’ negozji mhux vijabbli u ċans ieħor għal dawk involuti.

| (25) | Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. L-avvanzar tat-tranżizzjoni ekoloġika bi proġetti sostenibbli, bħat-tranżizzjoni lil hinn mill-minjieri tal-faħam u l-produzzjoni tal-elettriku mill-faħam, jista’ jkun tali investiment. L-investiment fit-tranżizzjoni ekoloġika kif deskritta fil-Pjan Nazzjonali tal-Enerġija u l-Klima tas-Slovenja jista’ jgħin biex jingħata stimolu fuq żmien qasir lill-irkupru u l-konsegwenzi ta’ terminu medju tal-pandemija tal-COVID-19. Dan jista’ jinvolvi ż-żieda fis-sehem baxx attwali ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, it-tisħiħ tal-infrastruttura tal-enerġija, it-tnaqqis tat-tniġġis tal-arja, li huwa ’l fuq mill-medja tal-UE fl-ibliet tas-Slovenja, it-tisħiħ tal-ekonomija ċirkolari, l-appoġġ għall-intraprenditorija soċjali, u l-aċċellerazzjoni tal-isforzi biex jiġu limitati l-impatti potenzjali fuq ir-reġjuni u s-setturi l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni. It-tnaqqis attwali fl-emissjonijiet ma jdumx jekk ma tingħatax biżżejjed attenzjoni lill-investimenti nodfa fil-qasam tal-enerġija u l-klima f’pakketti ta’ rkupru, biex b’hekk is-Slovenja taqa’ lura fuq il-miri tal-klima tagħha. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lis-Slovenja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. B’hekk is-Slovenja tkun tista’ tagħmel l-aħjar użu minn dan il-Fond. |
| --- | --- |

(25)

Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. L-avvanzar tat-tranżizzjoni ekoloġika bi proġetti sostenibbli, bħat-tranżizzjoni lil hinn mill-minjieri tal-faħam u l-produzzjoni tal-elettriku mill-faħam, jista’ jkun tali investiment. L-investiment fit-tranżizzjoni ekoloġika kif deskritta fil-Pjan Nazzjonali tal-Enerġija u l-Klima tas-Slovenja jista’ jgħin biex jingħata stimolu fuq żmien qasir lill-irkupru u l-konsegwenzi ta’ terminu medju tal-pandemija tal-COVID-19. Dan jista’ jinvolvi ż-żieda fis-sehem baxx attwali ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, it-tisħiħ tal-infrastruttura tal-enerġija, it-tnaqqis tat-tniġġis tal-arja, li huwa ’l fuq mill-medja tal-UE fl-ibliet tas-Slovenja, it-tisħiħ tal-ekonomija ċirkolari, l-appoġġ għall-intraprenditorija soċjali, u l-aċċellerazzjoni tal-isforzi biex jiġu limitati l-impatti potenzjali fuq ir-reġjuni u s-setturi l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni. It-tnaqqis attwali fl-emissjonijiet ma jdumx jekk ma tingħatax biżżejjed attenzjoni lill-investimenti nodfa fil-qasam tal-enerġija u l-klima f’pakketti ta’ rkupru, biex b’hekk is-Slovenja taqa’ lura fuq il-miri tal-klima tagħha. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lis-Slovenja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. B’hekk is-Slovenja tkun tista’ tagħmel l-aħjar użu minn dan il-Fond.

| (26) | Għal irkupru ekonomiku li jinkorpora l-prinċipju tas-sostenibbiltà, se jkun meħtieġ investiment biex jiġi żviluppat aktar it-trasport sostenibbli, u biex jiġu appoġġati t-trasport pubbliku tal-passiġġieri u l-konnessjonijiet sostenibbli, b’mod partikolari għall-ferroviji. Il-kriżi tal-COVID-19 wasslet għal sfidi addizzjonali għat-trasport tal-merkanzija u tat-tranżitu u għalkemm is-Slovenja ħadet l-azzjoni meħtieġa u ppermettiet il-fluss tal-oġġetti - b’mod partikolari oġġetti kritiċi, dan se jkollu impatt negattiv fuq it-tkabbir ekonomiku tal-pajjiż. |
| --- | --- |

(26)

Għal irkupru ekonomiku li jinkorpora l-prinċipju tas-sostenibbiltà, se jkun meħtieġ investiment biex jiġi żviluppat aktar it-trasport sostenibbli, u biex jiġu appoġġati t-trasport pubbliku tal-passiġġieri u l-konnessjonijiet sostenibbli, b’mod partikolari għall-ferroviji. Il-kriżi tal-COVID-19 wasslet għal sfidi addizzjonali għat-trasport tal-merkanzija u tat-tranżitu u għalkemm is-Slovenja ħadet l-azzjoni meħtieġa u ppermettiet il-fluss tal-oġġetti - b’mod partikolari oġġetti kritiċi, dan se jkollu impatt negattiv fuq it-tkabbir ekonomiku tal-pajjiż.

| (27) | Bħala parti minn strateġija ta’ ħruġ u ta’ rkupru, se jkun importanti li jiġi appoġġat l-investiment fir-riċerka u l-innovazzjoni (R&I), li huwa mutur kritiku tal-produttività u t-tkabbir ekonomiku. Anki qabel il-kriżi, is-Slovenja kienet ikklassifikata bħala ‘innovatur moderat’ biss, u b’hekk qed tnaqqas l-isforzi tagħha biex tlaħħaq ma’ dawk bl-aħjar prestazzjoni. Is-settur tan-negozju huwa responsabbli għal 75 % tal-infiq fuq ir-riċerka u l-innovazzjoni (R&I). Il-kriżi ekonomika għal darb’ oħra qed tkun ta’ riskju għall-R&I min-negozji u għall-innovazzjoni. Rati relattivament baxxi ta’ innovazzjoni, speċjalment mill-SMEs, inaqqsu r-ritmu tal-iżvilupp u d-diffużjoni ta’ proċessi u soluzzjonijiet tan-negozju innovattivi, li huma mitluba mill-kriżi tal-COVID-19. L-investiment huwa meħtieġ biex jgħin lill-SMEs innovattivi - inkluż in-negozji ġodda - li l-attivitajiet tagħhom jinvolvu teknoloġiji emerġenti u innovazzjonijiet rivoluzzjonarji, biex iżidu l-produzzjoni tagħhom. Il-kooperazzjoni bejn l-akkademja u n-negozju hija fil-biċċa l-kbira limitata għas-setturi ta’ teknoloġija medja u avvanzata. L-effettività ta’ uffiċċji ta’ trasferiment ta’ għarfien imwaqqfa minn organizzazzjonijiet ta’ riċerka u istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja tvarja konsiderevolment. Ir-rabtiet bejn l-akkademja u n-negozju huma essenzjali biex l-għarfien dwar l-innovazzjoni jiġi tradott b’suċċess, biex titjieb il-prestazzjoni tal-R&I tal-pajjiż, u biex ikun hemm tkabbir ekonomiku. L-infiq pubbliku fuq l-R&I kien modest, u parzjalment jiddependi fuq il-Fondi Strutturali tal-UE. L-irkupru minn din il-kriżi se jirrikjedi l-prijoritizzazzjoni tal-investiment pubbliku fl-R&I, inkluż ir-riċerka teknoloġika u dik applikata. |
| --- | --- |

(27)

Bħala parti minn strateġija ta’ ħruġ u ta’ rkupru, se jkun importanti li jiġi appoġġat l-investiment fir-riċerka u l-innovazzjoni (R&I), li huwa mutur kritiku tal-produttività u t-tkabbir ekonomiku. Anki qabel il-kriżi, is-Slovenja kienet ikklassifikata bħala ‘innovatur moderat’ biss, u b’hekk qed tnaqqas l-isforzi tagħha biex tlaħħaq ma’ dawk bl-aħjar prestazzjoni. Is-settur tan-negozju huwa responsabbli għal 75 % tal-infiq fuq ir-riċerka u l-innovazzjoni (R&I). Il-kriżi ekonomika għal darb’ oħra qed tkun ta’ riskju għall-R&I min-negozji u għall-innovazzjoni. Rati relattivament baxxi ta’ innovazzjoni, speċjalment mill-SMEs, inaqqsu r-ritmu tal-iżvilupp u d-diffużjoni ta’ proċessi u soluzzjonijiet tan-negozju innovattivi, li huma mitluba mill-kriżi tal-COVID-19. L-investiment huwa meħtieġ biex jgħin lill-SMEs innovattivi - inkluż in-negozji ġodda - li l-attivitajiet tagħhom jinvolvu teknoloġiji emerġenti u innovazzjonijiet rivoluzzjonarji, biex iżidu l-produzzjoni tagħhom. Il-kooperazzjoni bejn l-akkademja u n-negozju hija fil-biċċa l-kbira limitata għas-setturi ta’ teknoloġija medja u avvanzata. L-effettività ta’ uffiċċji ta’ trasferiment ta’ għarfien imwaqqfa minn organizzazzjonijiet ta’ riċerka u istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni għolja tvarja konsiderevolment. Ir-rabtiet bejn l-akkademja u n-negozju huma essenzjali biex l-għarfien dwar l-innovazzjoni jiġi tradott b’suċċess, biex titjieb il-prestazzjoni tal-R&I tal-pajjiż, u biex ikun hemm tkabbir ekonomiku. L-infiq pubbliku fuq l-R&I kien modest, u parzjalment jiddependi fuq il-Fondi Strutturali tal-UE. L-irkupru minn din il-kriżi se jirrikjedi l-prijoritizzazzjoni tal-investiment pubbliku fl-R&I, inkluż ir-riċerka teknoloġika u dik applikata.

| (28) | It-trasformazzjoni diġitali se tkun kruċjali għall-irkupru ekonomiku ta’ wara l-kriżi tal-COVID-19. Il-potenzjal tal-pajjiż f’dan il-qasam intwera permezz tal-introduzzjoni rapida ta’ skemi tat-telexogħol u soluzzjonijiet tal-kummerċ online minn xi kumpaniji Sloveni fil-bidu tal-kriżi. Diġitalizzazzjoni akbar fil-mudelli tan-negozju u fil-proċessi tal-produzzjoni se testendi dawn it-trasformazzjonijiet għal aktar setturi tal-ekonomija. Is-Slovenja tista’ tibni fuq l-għarfien eżistenti u l-kapaċitajiet eċċellenti fir-robotika, l-intelliġenza artifiċjali u t-teknoloġija tal-blockchain biex tappoġġa l-espansjoni tad-diġitalizzazzjoni għal industriji tradizzjonali inqas avvanzati. L-użu mill-ġdid tal-firxa wiesgħa ta’ data tas-settur pubbliku attwalment disponibbli jista’ jappoġġa l-innovazzjoni u l-ekonomija tal-big data. It-titjib tal-ħiliet diġitali tal-ħaddiema jista’ jżid l-impjegabbiltà tagħhom relattivament malajr u jappoġġa l-irkupru ekonomiku. L-introduzzjoni ta’ servizzi elettroniċi tal-Gvern li jkunu faċli biex jintużaw u servizzi pubbliċi diġitali se tgħin biex jitnaqqas il-piż amministrattiv għan-negozji. Filwaqt li diġà hemm disponibbli firxa ta’ servizzi pubbliċi online, l-użu tagħhom minn individwi u negozji se jirrikjedi sforzi biex tiżdied il-fiduċja tan-nies fit-tranżazzjonijiet online u s-sigurtà tagħhom (eż. l-introduzzjoni ta’ identifikatur elettroniku nazzjonali, is-sigurtà ċibernetika u l-karatteristiċi ta’ privatezza). Konnessjonijiet broadband veloċi u affidabbli (fissi u mobbli), inkluż f’żoni rurali, huma indispensabbli għall-iżvilupp ta’ servizzi soċjali u ekonomiċi online ewlenin. L-introduzzjoni tan-network tal-5G tiddependi fuq it-tqassim f’waqtu tal-ispettru 5G. |
| --- | --- |

(28)

It-trasformazzjoni diġitali se tkun kruċjali għall-irkupru ekonomiku ta’ wara l-kriżi tal-COVID-19. Il-potenzjal tal-pajjiż f’dan il-qasam intwera permezz tal-introduzzjoni rapida ta’ skemi tat-telexogħol u soluzzjonijiet tal-kummerċ online minn xi kumpaniji Sloveni fil-bidu tal-kriżi. Diġitalizzazzjoni akbar fil-mudelli tan-negozju u fil-proċessi tal-produzzjoni se testendi dawn it-trasformazzjonijiet għal aktar setturi tal-ekonomija. Is-Slovenja tista’ tibni fuq l-għarfien eżistenti u l-kapaċitajiet eċċellenti fir-robotika, l-intelliġenza artifiċjali u t-teknoloġija tal-blockchain biex tappoġġa l-espansjoni tad-diġitalizzazzjoni għal industriji tradizzjonali inqas avvanzati. L-użu mill-ġdid tal-firxa wiesgħa ta’ data tas-settur pubbliku attwalment disponibbli jista’ jappoġġa l-innovazzjoni u l-ekonomija tal-big data. It-titjib tal-ħiliet diġitali tal-ħaddiema jista’ jżid l-impjegabbiltà tagħhom relattivament malajr u jappoġġa l-irkupru ekonomiku. L-introduzzjoni ta’ servizzi elettroniċi tal-Gvern li jkunu faċli biex jintużaw u servizzi pubbliċi diġitali se tgħin biex jitnaqqas il-piż amministrattiv għan-negozji. Filwaqt li diġà hemm disponibbli firxa ta’ servizzi pubbliċi online, l-użu tagħhom minn individwi u negozji se jirrikjedi sforzi biex tiżdied il-fiduċja tan-nies fit-tranżazzjonijiet online u s-sigurtà tagħhom (eż. l-introduzzjoni ta’ identifikatur elettroniku nazzjonali, is-sigurtà ċibernetika u l-karatteristiċi ta’ privatezza). Konnessjonijiet broadband veloċi u affidabbli (fissi u mobbli), inkluż f’żoni rurali, huma indispensabbli għall-iżvilupp ta’ servizzi soċjali u ekonomiċi online ewlenin. L-introduzzjoni tan-network tal-5G tiddependi fuq it-tqassim f’waqtu tal-ispettru 5G.

| (29) | Klassijiet regolari għal-livelli kollha tal-edukazzjoni ġew sostitwiti b’tagħlim mill-bogħod matul l-għeluq minħabba l-COVID-19. It-tagħlim online jeħtieġ infrastruttura diġitali adegwata, materjal edukattiv, u għalliema bil-ħiliet u l-appoġġ meħtieġa biex jgħallmu b’mod effettiv. L-istudenti kollha, b’mod partikolari l-gruppi vulnerabbli, inkluż dawk b’diżabbiltajiet u dawk minn żoni rurali, jeħtieġ li jkollhom aċċess adegwat għal tagħlim mill-bogħod u ħiliet diġitali diċenti biex jibbenefikaw bis-sħiħ mit-tagħlim mill-bogħod. Il-ħiliet diġitali għandhom jidhru b’mod aktar prominenti fil-kurrikuli u l-programmi tal-iskejjel, b’mod partikolari biex jitjiebu l-ħiliet tal-ħaddiema. Dan jippermetti użu usa’ tat-telexogħol u tas-servizzi diġitali, tqabbil aħjar tal-ħiliet diġitali mar-rekwiżiti tas-suq tax-xogħol, kif ukoll l-inklużjoni ta’ gruppi vulnerabbli bħall-anzjani jew persuni li jgħixu f’żoni rurali. |
| --- | --- |

(29)

Klassijiet regolari għal-livelli kollha tal-edukazzjoni ġew sostitwiti b’tagħlim mill-bogħod matul l-għeluq minħabba l-COVID-19. It-tagħlim online jeħtieġ infrastruttura diġitali adegwata, materjal edukattiv, u għalliema bil-ħiliet u l-appoġġ meħtieġa biex jgħallmu b’mod effettiv. L-istudenti kollha, b’mod partikolari l-gruppi vulnerabbli, inkluż dawk b’diżabbiltajiet u dawk minn żoni rurali, jeħtieġ li jkollhom aċċess adegwat għal tagħlim mill-bogħod u ħiliet diġitali diċenti biex jibbenefikaw bis-sħiħ mit-tagħlim mill-bogħod. Il-ħiliet diġitali għandhom jidhru b’mod aktar prominenti fil-kurrikuli u l-programmi tal-iskejjel, b’mod partikolari biex jitjiebu l-ħiliet tal-ħaddiema. Dan jippermetti użu usa’ tat-telexogħol u tas-servizzi diġitali, tqabbil aħjar tal-ħiliet diġitali mar-rekwiżiti tas-suq tax-xogħol, kif ukoll l-inklużjoni ta’ gruppi vulnerabbli bħall-anzjani jew persuni li jgħixu f’żoni rurali.

| (30) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu mmonitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(30)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu mmonitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (31) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, is-Slovenja se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(31)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs, Sustainable Development Goals) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, is-Slovenja se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (32) | Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, is-Slovenja tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro. |
| --- | --- |

(32)

Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, is-Slovenja tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro.

| (33) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni għamlet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tas-Slovenja u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lis-Slovenja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fis-Slovenja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(33)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni għamlet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tas-Slovenja u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lis-Slovenja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fis-Slovenja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata input, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (34) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (9) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt, |
| --- | --- |

(34)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (9) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li s-Slovenja tieħu azzjoni fl-2020 u l-2021 biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kondizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Tiżgura r-reżiljenza tas-sistema tal-kura tas-saħħa u fit-tul, inkluż billi tipprovdi provvista adegwata ta’ prodotti mediċi kritiċi u billi tindirizza n-nuqqas ta’ ħaddiema fis-settur tas-saħħa. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Timmitiga l-impatt soċjali u fuq l-impjiegi tal-kriżi tal-COVID-19, inkluż billi tipprovdi sostituzzjoni tal-introjtu u protezzjoni soċjali adegwati, ittejjeb l-iskemi ta’ xogħol għal żmien qasir u permezz ta’ arranġamenti ta’ xogħol flessibbli. Tiżgura li dawn il-miżuri jipprovdu protezzjoni adegwata għall-ħaddiema mhux standard. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tkompli timplimenta malajr miżuri biex jipprovdu likwidità u finanzjament lin-negozji u lill-unitajiet domestiċi u biex tnaqqas il-piż amministrattiv. Tiffinanzja fil-bidu tal-perjodu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi appoġġat l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq il-produzzjoni u l-użu nadif u effiċjenti tal-enerġija, l-infrastruttura ambjentali, it-trasport sostenibbli, ir-riċerka u l-innovazzjoni u l-introduzzjoni tan-network 5G. Tippromwovi l-kapaċitajiet diġitali tan-negozji, u t-tisħiħ tal-ħiliet diġitali, il-kummerċ elettroniku u s-saħħa elettronika. |
| --- | --- |

3.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi, (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 143.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  ĠU C 320, 10.9.2018, p. 103.

7

(8)  In-nefqa primarja netta tal-Gvern hi magħmula min-nefqa totali tal-Gvern mingħajr in-nefqa marbuta mal-imgħax, in-nefqa marbuta mal-programmi tal-Unjoni kompletament koperti mid-dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fin-nefqa marbuta mal-benefiċċju tal-qgħad. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss iffinanzjata fuq livell nazzjonali hija mifruxa fuq erba’ snin. Il-miżuri ta’ dħul diskrezzjonali jew iż-żidiet tad-dħul b’mandat tal-liġi huma fatturati. Il-miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tal-nefqa huma esklużi.

8

(9)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

9

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/164 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/164

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tas-Slovakkja tal-2020 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tas-Slovakkja tal-2020

(2020/C 282/25)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lis-Slovakkja bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lis-Slovakkja bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro.

| (2) | Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għas-Slovakkja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tas-Slovakkja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi adottati fis-snin preċedenti u l-progress tas-Slovakkja lejn il-miri nazzjonali tagħha ta’ Ewropa 2020. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għas-Slovakkja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tas-Slovakkja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi adottati fis-snin preċedenti u l-progress tas-Slovakkja lejn il-miri nazzjonali tagħha ta’ Ewropa 2020.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw filwaqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw filwaqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kundizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kundizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Is-Slovakkja hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Is-Slovakkja hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu distribwiti b’mod mhux uniformi madwar ir-reġjuni minħabba xejriet ta’ speċjalizzazzjoni u lakuni fl-infrastruttura differenti. Dan jinvolvi riskju sostanzjali li jiżdiedu d-differenzi reġjonali fis-Slovakkja, b’mod partikolari bejn il-belt kapitali u s-Slovakkja tal-Punent, minn naħa, u s-Slovakkja tal-Lvant u tax-Xlokk, min-naħa l-oħra. Flimkien mar-riskju li jintilef temporanjament il-progress li sar fil-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mmirati. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu distribwiti b’mod mhux uniformi madwar ir-reġjuni minħabba xejriet ta’ speċjalizzazzjoni u lakuni fl-infrastruttura differenti. Dan jinvolvi riskju sostanzjali li jiżdiedu d-differenzi reġjonali fis-Slovakkja, b’mod partikolari bejn il-belt kapitali u s-Slovakkja tal-Punent, minn naħa, u s-Slovakkja tal-Lvant u tax-Xlokk, min-naħa l-oħra. Flimkien mar-riskju li jintilef temporanjament il-progress li sar fil-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mmirati.

| (10) | Fit-18 ta’ Mejju 2020, is-Slovakkja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2020, kif ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħha. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

Fit-18 ta’ Mejju 2020, is-Slovakkja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2020, kif ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tagħha. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (11) | Bħalissa s-Slovakkja tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. |
| --- | --- |

(11)

Bħalissa s-Slovakkja tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

| (12) | Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill irrakkomanda lis-Slovakkja biex tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tan-nefqa pubblika primarja netta (7) ma taqbiżx l-4,1 % fl-2019, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,5 % tal-prodott domestiku gross (PDG). Il-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni tikkonferma devjazzjoni sinifikanti fl-2019 mill-perkors ta’ aġġustament rakkomandat lejn l-objettiv strutturali ta’ terminu medju, u matul l-2018 u l-2019 meħuda flimkien. Madankollu, fid-dawl tal-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali, passi ulterjuri taħt il-proċedura ta’ devjazzjoni sinifikanti għas-Slovakkja mhumiex ġustifikati. |
| --- | --- |

(12)

Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill irrakkomanda lis-Slovakkja biex tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tan-nefqa pubblika primarja netta (7) ma taqbiżx l-4,1 % fl-2019, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,5 % tal-prodott domestiku gross (PDG). Il-valutazzjoni kumplessiva tal-Kummissjoni tikkonferma devjazzjoni sinifikanti fl-2019 mill-perkors ta’ aġġustament rakkomandat lejn l-objettiv strutturali ta’ terminu medju, u matul l-2018 u l-2019 meħuda flimkien. Madankollu, fid-dawl tal-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali, passi ulterjuri taħt il-proċedura ta’ devjazzjoni sinifikanti għas-Slovakkja mhumiex ġustifikati.

| (13) | Fil-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu tal-2020, il-gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 1,3 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 8,4 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa mbassar li jonqos għal 4,9 % tal-PDG fl-2021, għal 3,7 % tal-PDG fl-2022 u li jilħaq 2,9 % tal-PDG sal-2023. Wara li naqas għal 48 % tal-PDG fl-2019, id-dejn tal-gvern estiż bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 61,2 % fl-2020, skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(13)

Fil-Programm ta’ Stabbiltà tiegħu tal-2020, il-gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 1,3 % tal-PDG fl-2019 għal defiċit ta’ 8,4 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa mbassar li jonqos għal 4,9 % tal-PDG fl-2021, għal 3,7 % tal-PDG fl-2022 u li jilħaq 2,9 % tal-PDG sal-2023. Wara li naqas għal 48 % tal-PDG fl-2019, id-dejn tal-gvern estiż bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 61,2 % fl-2020, skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (14) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, is-Slovakkja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji kienu jammontaw għal 2,6 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu kumpens tal-pagi għall-impjegati, sussidji għal dawk li jaħdmu għal rashom, skemi ta’ mard u ta’ kura u xiri ta’ oġġetti mediċi marbuta mal-pandemija tal-COVID-19. Barra minn hekk, is-Slovakkja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jipprovdu appoġġ għal-likwidità lin-negozji, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jikkalkula li huma 3 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu differiment tat-taxxa għal taxxi fuq id-dħul u kontribuzzjonijiet soċjali meta d-dħul jitnaqqas b’aktar minn 40 % (1,4 % tal-PDG) u garanziji fuq self (1,6 % tal-PDG). B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet is-Slovakkja huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa tal-miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq terminu medju, meta jkunu jippermettu l-kundizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju. |
| --- | --- |

(14)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, is-Slovakkja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji kienu jammontaw għal 2,6 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu kumpens tal-pagi għall-impjegati, sussidji għal dawk li jaħdmu għal rashom, skemi ta’ mard u ta’ kura u xiri ta’ oġġetti mediċi marbuta mal-pandemija tal-COVID-19. Barra minn hekk, is-Slovakkja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jipprovdu appoġġ għal-likwidità lin-negozji, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jikkalkula li huma 3 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu differiment tat-taxxa għal taxxi fuq id-dħul u kontribuzzjonijiet soċjali meta d-dħul jitnaqqas b’aktar minn 40 % (1,4 % tal-PDG) u garanziji fuq self (1,6 % tal-PDG). B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet is-Slovakkja huma konformi mal-linji gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa tal-miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq terminu medju, meta jkunu jippermettu l-kundizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju.

| (15) | Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-gvern estiż tas-Slovakkja huwa mbassar li jkun ta’ -8,5 % tal-PDG fl-2020 u -4,2 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż huwa mbassar li jibqa’ taħt is-60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021. |
| --- | --- |

(15)

Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-gvern estiż tas-Slovakkja huwa mbassar li jkun ta’ -8,5 % tal-PDG fl-2020 u -4,2 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż huwa mbassar li jibqa’ taħt is-60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021.

| (16) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li s-Slovakkja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċi ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi tal-Kummissjoni tissuġġerixxi li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx. |
| --- | --- |

(16)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li s-Slovakkja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċi ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi tal-Kummissjoni tissuġġerixxi li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

| (17) | Wara t-tifqigħa tal-COVID-19, is-Slovakkja ħadet miżuri rapidi u bla preċedent biex twaqqaf u tipprevjeni aktar tixrid tal-virus. Wara li l-ewwel każ ġie rreġistrat fis-6 ta’ Marzu 2020, hija ddikjarat stat ta’ emerġenza mit-12 ta’ Marzu 2020, u introduċiet tbegħid soċjali strett, regoli ta’ kwarantina u sanitarji, kif ukoll restrizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar. Il-ħwienet u l-produzzjoni f’setturi ekonomiċi importanti għalqu għal diversi ġimgħat, sakemm il-gvern beda jillaxka b’mod gradwali r-restrizzjonijiet mill-aħħar ta’ April 2020. B’konsegwenza ta’ dan, l-ekonomija tas-Slovakkja hija mistennija li tidħol f’riċessjoni profonda fl-2020 billi l-konsum privat, l-investiment u l-kummerċ qed ibatu. L-ekonomija hija mbassra li se tonqos f’daqqa b’6,7 % fl-2020 u r-rata tal-qgħad mistennija tilħaq it-8,8 % fl-2020, minn 5,8 % fl-2019. Is-Slovakkja wieġbet b’diversi settijiet ta’ miżuri biex jitnaqqsu l-effetti negattivi tal-kriżi, fosthom billi talloka mill-ġdid EUR 1.2 biljun f’fondi ta’ politika ta’ koeżjoni mhux użati. Il-miżuri jinkludu skemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar b’kumpens tal-paga, li jappoġġaw id-dħul tal-impjegati permezz ta’ benefiċċji tal-mard, u titjib tas-sussidji lil dawk li jaħdmu għal rashom biex jikkumpensaw għat-telf ta’ introjtu tagħhom. Aktar miżuri li jappoġġaw il-likwidità tal-kumpaniji u ta’ dawk li jaħdmu għal rashom jinkludu s-self bankarju, id-differimenti tat-taxxa u l-posponiment tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali, kif ukoll il-provvediment ta’ garanziji bankarji u skemi ta’ interess favorevoli. Skema ta’ self għall-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) b’allokazzjoni oriġinali ta’ EUR 38 miljun se tiġi estiża b’EUR 330 miljun minn fondi tal-Unjoni mhux użati u minn skema nazzjonali li tammonta għal EUR 500 miljun. Miżuri oħra jinkludu l-interruzzjoni tal-verifiki tat-taxxa u l-obbligi għall-ħlas bil-quddiem tat-taxxa kif ukoll id-differiment tal-ħlas tal-kera għal kumpaniji u individwi. |
| --- | --- |

(17)

Wara t-tifqigħa tal-COVID-19, is-Slovakkja ħadet miżuri rapidi u bla preċedent biex twaqqaf u tipprevjeni aktar tixrid tal-virus. Wara li l-ewwel każ ġie rreġistrat fis-6 ta’ Marzu 2020, hija ddikjarat stat ta’ emerġenza mit-12 ta’ Marzu 2020, u introduċiet tbegħid soċjali strett, regoli ta’ kwarantina u sanitarji, kif ukoll restrizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar. Il-ħwienet u l-produzzjoni f’setturi ekonomiċi importanti għalqu għal diversi ġimgħat, sakemm il-gvern beda jillaxka b’mod gradwali r-restrizzjonijiet mill-aħħar ta’ April 2020. B’konsegwenza ta’ dan, l-ekonomija tas-Slovakkja hija mistennija li tidħol f’riċessjoni profonda fl-2020 billi l-konsum privat, l-investiment u l-kummerċ qed ibatu. L-ekonomija hija mbassra li se tonqos f’daqqa b’6,7 % fl-2020 u r-rata tal-qgħad mistennija tilħaq it-8,8 % fl-2020, minn 5,8 % fl-2019. Is-Slovakkja wieġbet b’diversi settijiet ta’ miżuri biex jitnaqqsu l-effetti negattivi tal-kriżi, fosthom billi talloka mill-ġdid EUR 1.2 biljun f’fondi ta’ politika ta’ koeżjoni mhux użati. Il-miżuri jinkludu skemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar b’kumpens tal-paga, li jappoġġaw id-dħul tal-impjegati permezz ta’ benefiċċji tal-mard, u titjib tas-sussidji lil dawk li jaħdmu għal rashom biex jikkumpensaw għat-telf ta’ introjtu tagħhom. Aktar miżuri li jappoġġaw il-likwidità tal-kumpaniji u ta’ dawk li jaħdmu għal rashom jinkludu s-self bankarju, id-differimenti tat-taxxa u l-posponiment tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali, kif ukoll il-provvediment ta’ garanziji bankarji u skemi ta’ interess favorevoli. Skema ta’ self għall-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) b’allokazzjoni oriġinali ta’ EUR 38 miljun se tiġi estiża b’EUR 330 miljun minn fondi tal-Unjoni mhux użati u minn skema nazzjonali li tammonta għal EUR 500 miljun. Miżuri oħra jinkludu l-interruzzjoni tal-verifiki tat-taxxa u l-obbligi għall-ħlas bil-quddiem tat-taxxa kif ukoll id-differiment tal-ħlas tal-kera għal kumpaniji u individwi.

| (18) | Il-pandemija tal-COVID-19 żiedet l-importanza li s-Slovakkja tkompli tindirizza l-isfidi strutturali fis-sistema tas-saħħa tagħha. Hemm bżonn ta’ investimenti addizzjonali biex tiżdied ir-reżiljenza tagħha, jittaffew in-nuqqasijiet tal-forza tax-xogħol tas-saħħa, u biex tiġi żgurata provvista xierqa ta’ prodotti mediċi u infrastruttura kritika. B’mod parallel ma’ sforzi biex tkun żgurata provvista adegwata ta’ ħaddiema tas-saħħa fil-futur, politiki effettivi jistgħu jnaqqsu d-differenzi ġeografiċi fid-disponibilità tat-tobba u jiżguraw aċċess għall-kura għall-popolazzjoni kollha. L-immodernizzar tan-network tal-isptarijiet u l-indirizzar tan-nuqqas ta’ finanzjament strutturali għall-isptarijiet pubbliċi huma kruċjali biex tiżdied il-kwalità u l-kosteffikaċja tas-servizzi tas-saħħa. Il-provvediment tal-kura primarja jeħtieġ li jissaħħaħ biex titnaqqas il-pressjoni fuq l-isptarijiet u titjieb il-ġestjoni ta’ mard kroniku, flimkien ma’ aktar koordinazzjoni f’livelli differenti u fit-tipi ta’ kura. Tħassib partikolari huwa l-aċċess insuffiċjenti għal kura fit-tul ta’ kwalità u affordabbli, minħabba nuqqas ta’ finanzjament ġenerali ta’ servizzi ta’ kura bbażati fil-komunità u fid-djar, governanza frammentata, u n-nuqqas ta’ koordinazzjoni sistemika ta’ servizzi soċjali u tal-kura tas-saħħa. |
| --- | --- |

(18)

Il-pandemija tal-COVID-19 żiedet l-importanza li s-Slovakkja tkompli tindirizza l-isfidi strutturali fis-sistema tas-saħħa tagħha. Hemm bżonn ta’ investimenti addizzjonali biex tiżdied ir-reżiljenza tagħha, jittaffew in-nuqqasijiet tal-forza tax-xogħol tas-saħħa, u biex tiġi żgurata provvista xierqa ta’ prodotti mediċi u infrastruttura kritika. B’mod parallel ma’ sforzi biex tkun żgurata provvista adegwata ta’ ħaddiema tas-saħħa fil-futur, politiki effettivi jistgħu jnaqqsu d-differenzi ġeografiċi fid-disponibilità tat-tobba u jiżguraw aċċess għall-kura għall-popolazzjoni kollha. L-immodernizzar tan-network tal-isptarijiet u l-indirizzar tan-nuqqas ta’ finanzjament strutturali għall-isptarijiet pubbliċi huma kruċjali biex tiżdied il-kwalità u l-kosteffikaċja tas-servizzi tas-saħħa. Il-provvediment tal-kura primarja jeħtieġ li jissaħħaħ biex titnaqqas il-pressjoni fuq l-isptarijiet u titjieb il-ġestjoni ta’ mard kroniku, flimkien ma’ aktar koordinazzjoni f’livelli differenti u fit-tipi ta’ kura. Tħassib partikolari huwa l-aċċess insuffiċjenti għal kura fit-tul ta’ kwalità u affordabbli, minħabba nuqqas ta’ finanzjament ġenerali ta’ servizzi ta’ kura bbażati fil-komunità u fid-djar, governanza frammentata, u n-nuqqas ta’ koordinazzjoni sistemika ta’ servizzi soċjali u tal-kura tas-saħħa.

| (19) | Il-kriżi tal-COVID-19 enfasizzat l-isfidi soċjali preeżistenti fis-Slovakkja. Hija ħolqot ħtieġa urġenti biex tipprovdi sostituzzjoni ta’ dħul adegwat għall-ħaddiema, f’kooperazzjoni mill-qrib mas-sħab soċjali. Sabiex jittaffa l-impatt tal-kriżi fuq l-impjiegi, ġew attivati skemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar, bil-kontribuzzjoni ta’ fondi tal-Unjoni. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni jiżdied għal 8,8 % fl-2020 qabel ma jonqos għal 7,1 % fl-2021. Minkejja xi llaxkar fl-2018, is-sistema tal-benefiċċji tal-qgħad fis-Slovakkja hija kkaratterizzata minn rekwiżiti stretti ta’ eliġibbiltà, perjodu relattivament qasir ta’ benefiċċji (sitt xhur bħala regola ġenerali, b’estensjonijiet żgħar matul il-kriżi) u b’rati baxxi ta’ sostituzzjoni għall-benefiċjarji. Xi gruppi huma partikolarment vulnerabbli għall-kriżi u jistgħu jesperjenzaw aċċess limitat għal servizzi ta’ protezzjoni soċjali u kura, inkluż komunitajiet marġinalizzati tar-Rom, li ħafna drabi ma jkollhomx aċċess għal servizzi essenzjali, l-anzjani u dawk b’ħiliet baxxi. |
| --- | --- |

(19)

Il-kriżi tal-COVID-19 enfasizzat l-isfidi soċjali preeżistenti fis-Slovakkja. Hija ħolqot ħtieġa urġenti biex tipprovdi sostituzzjoni ta’ dħul adegwat għall-ħaddiema, f’kooperazzjoni mill-qrib mas-sħab soċjali. Sabiex jittaffa l-impatt tal-kriżi fuq l-impjiegi, ġew attivati skemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar, bil-kontribuzzjoni ta’ fondi tal-Unjoni. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni jiżdied għal 8,8 % fl-2020 qabel ma jonqos għal 7,1 % fl-2021. Minkejja xi llaxkar fl-2018, is-sistema tal-benefiċċji tal-qgħad fis-Slovakkja hija kkaratterizzata minn rekwiżiti stretti ta’ eliġibbiltà, perjodu relattivament qasir ta’ benefiċċji (sitt xhur bħala regola ġenerali, b’estensjonijiet żgħar matul il-kriżi) u b’rati baxxi ta’ sostituzzjoni għall-benefiċjarji. Xi gruppi huma partikolarment vulnerabbli għall-kriżi u jistgħu jesperjenzaw aċċess limitat għal servizzi ta’ protezzjoni soċjali u kura, inkluż komunitajiet marġinalizzati tar-Rom, li ħafna drabi ma jkollhomx aċċess għal servizzi essenzjali, l-anzjani u dawk b’ħiliet baxxi.

| (20) | Il-kriżi tal-COVID-19 żiedet il-ħtieġa li jiġu żviluppati l-ħiliet diġitali tal-popolazzjoni, inkluż dawk tal-għalliema, kif ukoll il-ħtieġa li tiġi estiża l-konnettività tal-broadband, billi ħafna studenti għadhom mingħajr konnessjoni mal-Internet jew għandhom neqsin prekondizzjonijiet oħra biex jitgħallmu mid-dar, b’mod partikolari f’komunitajiet Rom marġinalizzati. Għad baqa’ sfidi li jikkonċernaw l-aċċess ugwali għal edukazzjoni ta’ kwalità u inklużiva, billi l-livelli tal-ħiliet bażiċi u l-prestazzjoni ġenerali tal-istudenti huma affettwati ħafna mill-ambjent soċjoekonomiku tagħhom. Hemm differenzi qawwija bejn l-iskejjel u r-reġjuni, li huma riflessi wkoll fir-rati għolja ta’ dawk li jħallu l-edukazzjoni u t-taħriġ kmieni f’uħud minnhom, b’mod partikolari fil-Lvant tas-Slovakkja. L-attrattività tal-professjoni tal-għalliema u l-kwalità tal-edukazzjoni inizjali tal-għalliema għadhom baxxi. Barra minn hekk, ir-rata ta’ reġistrazzjoni nazzjonali tat-tfal fl-edukazzjoni u l-kura bikrija tat-tfal, b’mod partikolari tat-tfal taħt it-tliet snin, hija l-aktar waħda baxxa fl-Unjoni, li għandha impatt negattiv ulterjuri fuq l-eżiti edukattivi, b’mod partikolari ta’ tfal żvantaġġati. |
| --- | --- |

(20)

Il-kriżi tal-COVID-19 żiedet il-ħtieġa li jiġu żviluppati l-ħiliet diġitali tal-popolazzjoni, inkluż dawk tal-għalliema, kif ukoll il-ħtieġa li tiġi estiża l-konnettività tal-broadband, billi ħafna studenti għadhom mingħajr konnessjoni mal-Internet jew għandhom neqsin prekondizzjonijiet oħra biex jitgħallmu mid-dar, b’mod partikolari f’komunitajiet Rom marġinalizzati. Għad baqa’ sfidi li jikkonċernaw l-aċċess ugwali għal edukazzjoni ta’ kwalità u inklużiva, billi l-livelli tal-ħiliet bażiċi u l-prestazzjoni ġenerali tal-istudenti huma affettwati ħafna mill-ambjent soċjoekonomiku tagħhom. Hemm differenzi qawwija bejn l-iskejjel u r-reġjuni, li huma riflessi wkoll fir-rati għolja ta’ dawk li jħallu l-edukazzjoni u t-taħriġ kmieni f’uħud minnhom, b’mod partikolari fil-Lvant tas-Slovakkja. L-attrattività tal-professjoni tal-għalliema u l-kwalità tal-edukazzjoni inizjali tal-għalliema għadhom baxxi. Barra minn hekk, ir-rata ta’ reġistrazzjoni nazzjonali tat-tfal fl-edukazzjoni u l-kura bikrija tat-tfal, b’mod partikolari tat-tfal taħt it-tliet snin, hija l-aktar waħda baxxa fl-Unjoni, li għandha impatt negattiv ulterjuri fuq l-eżiti edukattivi, b’mod partikolari ta’ tfal żvantaġġati.

| (21) | Il-kriżi tal-COVID-19 għamlet użu rapidu tal-appoġġ ta’ likwidità lin-negozji bħala prijorità urġenti għas-Slovakkja permezz ta’ self u garanziji mmirati sew, b’enfasi fuq l-SMEs, bl-użu tal-flessibbiltà ġdida mogħtija mill-qafas temporanju dwar l-għajnuna mill-Istat biex tappoġġa l-ekonomija u talloka mill-ġdid il-fondi tal-politika ta’ koeżjoni. Garanziji ta’ riskju adegwati flimkien ma’ rati tal-imgħax baxxi u maturitajiet twal jistgħu jgħinu biex jiżguraw l-għoti rapidu ta’ self minn intermedjarji u użu mid-ditti. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawk il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. L-għoti ta’ ħlas differit ta’ taxxi u kontribuzzjonijiet soċjali jista’ jkompli jtaffi r-restrizzjonijiet ta’ likwidità fuq perijodu qasir għall-SMEs u għal dawk li jaħdmu għal rashom. Il-ġlieda kontra l-evażjoni tat-taxxa u t-titjib tal-konformità tat-taxxa jibqgħu prijoritajiet għas-Slovakkja fit-terminu medju, bħala mezz biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi u jiġu promossi kundizzjonijiet ekwi, li jiffaċilitaw l-irkupru ekonomiku. Sabiex jiġu żgurati bilanċi vijabbli ta’ likwidità għall-SMEs, huwa importanti li l-awtoritajiet pubbliċi fil-livelli kollha u l-kumpaniji jingħataw struzzjonijiet biex iħaffu l-ħlas tal-fatturi lill-fornituri tagħhom. |
| --- | --- |

(21)

Il-kriżi tal-COVID-19 għamlet użu rapidu tal-appoġġ ta’ likwidità lin-negozji bħala prijorità urġenti għas-Slovakkja permezz ta’ self u garanziji mmirati sew, b’enfasi fuq l-SMEs, bl-użu tal-flessibbiltà ġdida mogħtija mill-qafas temporanju dwar l-għajnuna mill-Istat biex tappoġġa l-ekonomija u talloka mill-ġdid il-fondi tal-politika ta’ koeżjoni. Garanziji ta’ riskju adegwati flimkien ma’ rati tal-imgħax baxxi u maturitajiet twal jistgħu jgħinu biex jiżguraw l-għoti rapidu ta’ self minn intermedjarji u użu mid-ditti. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawk il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. L-għoti ta’ ħlas differit ta’ taxxi u kontribuzzjonijiet soċjali jista’ jkompli jtaffi r-restrizzjonijiet ta’ likwidità fuq perijodu qasir għall-SMEs u għal dawk li jaħdmu għal rashom. Il-ġlieda kontra l-evażjoni tat-taxxa u t-titjib tal-konformità tat-taxxa jibqgħu prijoritajiet għas-Slovakkja fit-terminu medju, bħala mezz biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi u jiġu promossi kundizzjonijiet ekwi, li jiffaċilitaw l-irkupru ekonomiku. Sabiex jiġu żgurati bilanċi vijabbli ta’ likwidità għall-SMEs, huwa importanti li l-awtoritajiet pubbliċi fil-livelli kollha u l-kumpaniji jingħataw struzzjonijiet biex iħaffu l-ħlas tal-fatturi lill-fornituri tagħhom.

| (22) | It-trawwim ta’ ambjent favorevoli għan-negozju u t-titjib tal-kwalità tas-servizzi pubbliċi huma kruċjali għall-irkupru u għall-ħolqien ta’ klima ta’ investiment li toffri aktar appoġġ. Sabiex tiġi żgurata l-effettività tal-miżuri ta’ rkupru, huwa importanti li jitnaqqas il-piż amministrattiv żejjed u jiġu ssimplifikati l-proċeduri, inkluż permezz ta’ użu effettiv ta’ “punti uniċi ta’ servizz” għan-negozji. L-effettività ġenerali tal-istituzzjonijiet pubbliċi u l-amministrazzjoni tas-Slovakkja għadha baxxa. Din tista’ tittejjeb permezz ta’ aktar diġitalizzazzjoni, koordinazzjoni u ppjanar aħjar tal-infrastruttura diġitali u l-iżvilupp ta’ software. Aktar sforzi ta’ riforma jistgħu jtejbu l-koordinazzjoni tat-tfassil tal-politika, l-abbozzar tar-regolamenti, u jiżguraw prestazzjoni għolja tas-servizz ċivili u l-ġestjoni tar-riżorsi umani. Sabiex tissaħħaħ ir-reżiljenza tal-ekonomija, is-Slovakkja tibbenefika jekk tiżdied il-kapaċità tal-innovazzjoni tan-negozji, b’mod partikolari tal-SMEs, billi tiġi indirizzata l-governanza frammentata tal-ekosistema tar-riċerka u l-innovazzjoni. Kooperazzjoni aħjar bejn in-negozji, ir-riċerka, l-akkademja u s-settur pubbliku tista’ tappoġġa l-kondiviżjoni tal-għarfien u l-ħiliet u tgħin lill-kumpaniji jinnovaw u jiżviluppaw kapaċitajiet ġodda ta’ xogħol u ta’ produzzjoni. |
| --- | --- |

(22)

It-trawwim ta’ ambjent favorevoli għan-negozju u t-titjib tal-kwalità tas-servizzi pubbliċi huma kruċjali għall-irkupru u għall-ħolqien ta’ klima ta’ investiment li toffri aktar appoġġ. Sabiex tiġi żgurata l-effettività tal-miżuri ta’ rkupru, huwa importanti li jitnaqqas il-piż amministrattiv żejjed u jiġu ssimplifikati l-proċeduri, inkluż permezz ta’ użu effettiv ta’ “punti uniċi ta’ servizz” għan-negozji. L-effettività ġenerali tal-istituzzjonijiet pubbliċi u l-amministrazzjoni tas-Slovakkja għadha baxxa. Din tista’ tittejjeb permezz ta’ aktar diġitalizzazzjoni, koordinazzjoni u ppjanar aħjar tal-infrastruttura diġitali u l-iżvilupp ta’ software. Aktar sforzi ta’ riforma jistgħu jtejbu l-koordinazzjoni tat-tfassil tal-politika, l-abbozzar tar-regolamenti, u jiżguraw prestazzjoni għolja tas-servizz ċivili u l-ġestjoni tar-riżorsi umani. Sabiex tissaħħaħ ir-reżiljenza tal-ekonomija, is-Slovakkja tibbenefika jekk tiżdied il-kapaċità tal-innovazzjoni tan-negozji, b’mod partikolari tal-SMEs, billi tiġi indirizzata l-governanza frammentata tal-ekosistema tar-riċerka u l-innovazzjoni. Kooperazzjoni aħjar bejn in-negozji, ir-riċerka, l-akkademja u s-settur pubbliku tista’ tappoġġa l-kondiviżjoni tal-għarfien u l-ħiliet u tgħin lill-kumpaniji jinnovaw u jiżviluppaw kapaċitajiet ġodda ta’ xogħol u ta’ produzzjoni.

| (23) | Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jingħataw finanzjament bil-quddiem u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Biex ir-reġjuni inqas żviluppati jkunu jistgħu jlaħħqu u jsiru aktar ibbażati fuq l-għarfien, kompetittivi u produttivi, se jkun hemm bżonn ta’ aktar investiment strateġiku fis-Slovakkja, b’mod partikolari biex tiġi żviluppata l-infrastruttura, inkluż is-servizzi diġitali u servizzi ewlenin oħra, u biex jittejbu n-networks tat-trasport. It-tifqigħa tal-COVID-19 enfasizzat il-lakuni fl-infrastruttura diġitali preeżistenti. L-espansjoni tal-kopertura u l-veloċità tal-broadband se tippermetti aktar aċċess ugwali u mtejjeb għall-Internet. Is-sistema edukattiva tas-Slovakkja u s-suq tax-xogħol jistgħu jittejbu bi sforzi biex il-popolazzjoni tiġi mgħammra b’settijiet ta’ ħiliet aħjar għal ekonomija u soċjetà li qed jinbidlu, inkluż permezz tat-tagħlim tul il-ħajja, kooperazzjoni aktar b’saħħitha bejn in-negozji u l-edukazzjoni fil-livelli kollha, u kollegament aħjar bejn il-programmi ta’ taħriġ u ta’ kwalifikazzjoni mill-ġdid għall-ħtiġijiet attwali u futuri tas-suq tax-xogħol. |
| --- | --- |

(23)

Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jingħataw finanzjament bil-quddiem u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Biex ir-reġjuni inqas żviluppati jkunu jistgħu jlaħħqu u jsiru aktar ibbażati fuq l-għarfien, kompetittivi u produttivi, se jkun hemm bżonn ta’ aktar investiment strateġiku fis-Slovakkja, b’mod partikolari biex tiġi żviluppata l-infrastruttura, inkluż is-servizzi diġitali u servizzi ewlenin oħra, u biex jittejbu n-networks tat-trasport. It-tifqigħa tal-COVID-19 enfasizzat il-lakuni fl-infrastruttura diġitali preeżistenti. L-espansjoni tal-kopertura u l-veloċità tal-broadband se tippermetti aktar aċċess ugwali u mtejjeb għall-Internet. Is-sistema edukattiva tas-Slovakkja u s-suq tax-xogħol jistgħu jittejbu bi sforzi biex il-popolazzjoni tiġi mgħammra b’settijiet ta’ ħiliet aħjar għal ekonomija u soċjetà li qed jinbidlu, inkluż permezz tat-tagħlim tul il-ħajja, kooperazzjoni aktar b’saħħitha bejn in-negozji u l-edukazzjoni fil-livelli kollha, u kollegament aħjar bejn il-programmi ta’ taħriġ u ta’ kwalifikazzjoni mill-ġdid għall-ħtiġijiet attwali u futuri tas-suq tax-xogħol.

| (24) | L-irkupru tat-tkabbir ekonomiku se jeħtieġ sforzi ta’ politika u investimenti mmirati fis-snin li ġejjin biex is-Slovakkja tkun tista’ taħtaf l-opportunitajiet għall-ħolqien ta’ ekonomija aktar sostenibbli u b’valur miżjud ogħla. Jenħtieġ li dawn l-isforzi jqisu d-disparitajiet reġjonali. L-oqsma ta’ prijorità għal sforzi addizzjonali identifikati fil-Pjan Nazzjonali tal-Enerġija u l-Klima tas-Slovakkja jinkludu t-tnaqqis tal-intensità tal-enerġija tal-industrija, l-appoġġ ta’ soluzzjonijiet ta’ effiċjenza enerġetika, b’mod partikolari għall-unitajiet domestiċi, u l-investiment fl-enerġija rinnovabbli. Ambjent regolatorju aktar favorevoli jista’ jgħin biex jiżdied il-proporzjon ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli fil-provvista tal-enerġija. Is-Slovakkja tibbenefika jekk tħaffef l-implimentazzjoni tal-pjan ta’ azzjoni għat-trasformazzjoni ta’ Horná Nitra, torjenta mill-ġdid il-fondi lejn soluzzjonijiet għar-reġjun kollu, u taħtaf l-opportunità biex tavvanza l-eliminazzjoni tal-użu tal-faħam. It-tnaqqis tat-tniġġis tal-arja kkawżat mill-ħruq tal-fjuwil solidu u ż-żieda fl-emissjonijiet mit-trasport, it-titjib tas-sistema ta’ ġestjoni tal-iskart b’soluzzjonijiet ta’ ġbir u trattament innovattivi, it-tlestija tal-ilma tax-xorb u n-networks tad-drenaġġ biex jiġu indirizzati l-problemi sanitarji, l-appoġġ għal proġetti ta’ grilji intelliġenti, u ċ-ċaqliq tal-industrija lejn ekonomija ċirkolari u newtrali għall-klima jista’ jgħin biex is-Slovakkja titqiegħed fit-triq lejn tkabbir ekonomiku sostenibbli. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lis-Slovakkja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. B’hekk is-Slovakkja tkun tista’ tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(24)

L-irkupru tat-tkabbir ekonomiku se jeħtieġ sforzi ta’ politika u investimenti mmirati fis-snin li ġejjin biex is-Slovakkja tkun tista’ taħtaf l-opportunitajiet għall-ħolqien ta’ ekonomija aktar sostenibbli u b’valur miżjud ogħla. Jenħtieġ li dawn l-isforzi jqisu d-disparitajiet reġjonali. L-oqsma ta’ prijorità għal sforzi addizzjonali identifikati fil-Pjan Nazzjonali tal-Enerġija u l-Klima tas-Slovakkja jinkludu t-tnaqqis tal-intensità tal-enerġija tal-industrija, l-appoġġ ta’ soluzzjonijiet ta’ effiċjenza enerġetika, b’mod partikolari għall-unitajiet domestiċi, u l-investiment fl-enerġija rinnovabbli. Ambjent regolatorju aktar favorevoli jista’ jgħin biex jiżdied il-proporzjon ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli fil-provvista tal-enerġija. Is-Slovakkja tibbenefika jekk tħaffef l-implimentazzjoni tal-pjan ta’ azzjoni għat-trasformazzjoni ta’ Horná Nitra, torjenta mill-ġdid il-fondi lejn soluzzjonijiet għar-reġjun kollu, u taħtaf l-opportunità biex tavvanza l-eliminazzjoni tal-użu tal-faħam. It-tnaqqis tat-tniġġis tal-arja kkawżat mill-ħruq tal-fjuwil solidu u ż-żieda fl-emissjonijiet mit-trasport, it-titjib tas-sistema ta’ ġestjoni tal-iskart b’soluzzjonijiet ta’ ġbir u trattament innovattivi, it-tlestija tal-ilma tax-xorb u n-networks tad-drenaġġ biex jiġu indirizzati l-problemi sanitarji, l-appoġġ għal proġetti ta’ grilji intelliġenti, u ċ-ċaqliq tal-industrija lejn ekonomija ċirkolari u newtrali għall-klima jista’ jgħin biex is-Slovakkja titqiegħed fit-triq lejn tkabbir ekonomiku sostenibbli. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lis-Slovakkja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti mill-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. B’hekk is-Slovakkja tkun tista’ tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (25) | Xejriet ġodda fil-kriminalità organizzata internazzjonali, inkluż l-użu ħażin ta’ entitajiet legali għal skopijiet ta’ ħasil tal-flus, qed jagħmlu pressjoni fuq is-Slovakkja biex ittejjeb il-qafas tagħha kontra l-ħasil tal-flus sabiex tipprevjeni u tiġġieled il-kriminalità ekonomika. Il-fehim tal-espożizzjoni għar-riskju għadu baxx, minkejja pjanijiet ambizzjużi tal-gvern biex isaħħaħ il-prevenzjoni, l-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni tal-ħasil tal-flus. Riżorsi umani u taħriġ limitati jxekklu s-superviżjoni effettiva tal-professjonisti involuti fil-formazzjoni ta’ kumpanija. Il-passi meħuda skont il-pjan ta’ azzjoni tal-gvern għadhom ma pprovdewx l-għodod biex jidentifikaw u jipproċedu b’mod effettiv kontra reati ta’ ħasil tal-flus u biex jiġu kkonfiskati l-assi. |
| --- | --- |

(25)

Xejriet ġodda fil-kriminalità organizzata internazzjonali, inkluż l-użu ħażin ta’ entitajiet legali għal skopijiet ta’ ħasil tal-flus, qed jagħmlu pressjoni fuq is-Slovakkja biex ittejjeb il-qafas tagħha kontra l-ħasil tal-flus sabiex tipprevjeni u tiġġieled il-kriminalità ekonomika. Il-fehim tal-espożizzjoni għar-riskju għadu baxx, minkejja pjanijiet ambizzjużi tal-gvern biex isaħħaħ il-prevenzjoni, l-investigazzjoni u l-prosekuzzjoni tal-ħasil tal-flus. Riżorsi umani u taħriġ limitati jxekklu s-superviżjoni effettiva tal-professjonisti involuti fil-formazzjoni ta’ kumpanija. Il-passi meħuda skont il-pjan ta’ azzjoni tal-gvern għadhom ma pprovdewx l-għodod biex jidentifikaw u jipproċedu b’mod effettiv kontra reati ta’ ħasil tal-flus u biex jiġu kkonfiskati l-assi.

| (26) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu indirizzati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(26)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 koprew ukoll riformi li huma essenzjali biex jiġu indirizzati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (27) | Jenħtieġ li s-Slovakkja tkompli taħdem fuq l-impenn tagħha li tindirizza tħassib speċifiku fir-rigward tal-integrità ġenerali tas-sistema ġudizzjarja tagħha, billi dan x’aktarx li jimmina l-fiduċja fil-funzjonament effettiv tagħha. Il-progress fl-implimentazzjoni tar-riformi fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni għadu limitat fis-Slovakkja. Għadd ta’ riformi relatati mal-prevenzjoni jew l-implimentazzjoni tagħhom għadhom pendenti, fosthom regoli dwar il-lobbying, id-donazzjonijiet, l-inkompatibbiltajiet u l-kuntatti ma’ partijiet terzi fit-teħid tad-deċiżjonijiet, u l-protezzjoni tal-informaturi. Għalkemm l-istatistika kriminali tvarja, l-għadd ta’ każijiet relatati mal-korruzzjoni ta’ livell għoli taħt investigazzjoni għadu baxx, filwaqt li l-isforzi biex jiġu sanzjonati persuni ġuridiċi juru xi impatt. |
| --- | --- |

(27)

Jenħtieġ li s-Slovakkja tkompli taħdem fuq l-impenn tagħha li tindirizza tħassib speċifiku fir-rigward tal-integrità ġenerali tas-sistema ġudizzjarja tagħha, billi dan x’aktarx li jimmina l-fiduċja fil-funzjonament effettiv tagħha. Il-progress fl-implimentazzjoni tar-riformi fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni għadu limitat fis-Slovakkja. Għadd ta’ riformi relatati mal-prevenzjoni jew l-implimentazzjoni tagħhom għadhom pendenti, fosthom regoli dwar il-lobbying, id-donazzjonijiet, l-inkompatibbiltajiet u l-kuntatti ma’ partijiet terzi fit-teħid tad-deċiżjonijiet, u l-protezzjoni tal-informaturi. Għalkemm l-istatistika kriminali tvarja, l-għadd ta’ każijiet relatati mal-korruzzjoni ta’ livell għoli taħt investigazzjoni għadu baxx, filwaqt li l-isforzi biex jiġu sanzjonati persuni ġuridiċi juru xi impatt.

| (28) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fl-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, is-Slovakkja se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(28)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fl-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, is-Slovakkja se tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (29) | Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, is-Slovakkja tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li tieħu kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro. |
| --- | --- |

(29)

Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, is-Slovakkja tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li tieħu kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro.

| (30) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tas-Slovakkja u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lis-Slovakkja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fis-Slovakkja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata kontribut, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(30)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew tal-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tas-Slovakkja u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lis-Slovakkja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fis-Slovakkja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata kontribut, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (31) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (8) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt, |
| --- | --- |

(31)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (8) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li fl-2020 u fl-2021 is-Slovakkja tieħu azzjoni biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, issegwi politiki fiskali bil-għan li jinkisbu qagħdiet fiskali prudenti fiż-żmien medju u tiżgura s-sostenibbiltà tad-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Issaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa fl-oqsma tal-forza tax-xogħol tas-saħħa, tal-prodotti mediċi kritiċi u tal-infrastruttura tas-saħħa. Ittejjeb l-għoti tal-kura primarja u l-koordinazzjoni bejn it-tipi ta’ kura. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Tipprovdi sostituzzjoni ta’ dħul adegwat, u tiżgura aċċess għal protezzjoni soċjali u għal servizzi essenzjali għal kulħadd. Issaħħaħ il-ħiliet diġitali. Tiżgura aċċess ugwali għal edukazzjoni ta’ kwalità. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Timplimenta b’mod effettiv miżuri li jiżguraw il-likwidità għall-SMEs u għal dawk li jaħdmu għal rashom. Tagħlaq il-lakuni fl-infrastruttura diġitali. Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq il-produzzjoni u l-użu nadif u effiċjenti tal-enerġija u r-riżorsi, it-trasport pubbliku sostenibbli u l-ġestjoni tal-iskart. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Tiżgura s-superviżjoni effettiva u l-infurzar tal-qafas kontra l-ħasil tal-flus. Tiżgura ambjent kummerċjali favorevoli u servizzi pubbliċi ta’ kwalità permezz ta’ koordinazzjoni u tfassil ta’ politika msaħħa. Tindirizza tħassib fir-rigward tal-integrità tas-sistema ġudizzjarja. |
| --- | --- |

4.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 148.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  In-nefqa primarja netta tal-Gvern hi magħmula min-nefqa totali tal-Gvern mingħajr in-nefqa marbuta mal-imgħax, in-nefqa marbuta mal-programmi tal-Unjoni kompletament koperti mid-dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fin-nefqa marbuta mal-benefiċċju tal-qgħad. Il-formazzjoni tal-kapital fiss gross iffinanzjata fil-livell nazzjonali hija mifruxa fuq erba’ snin. Il-miżuri ta’ dħul diskrezzjonali jew iż-żidiet tad-dħul b’mandat tal-liġi huma fatturati. Il-miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tal-nefqa huma esklużi.

7

(8)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

8

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/171 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/171

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Finlandja tal-2020 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tal-Finlandja

(2020/C 282/26)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lill-Finlandja bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), il-Kummissjoni adottat ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, li fih ma identifikatx lill-Finlandja bħala wieħed mill-Istati Membri li jirrikjedi li jsirlu rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro.

| (2) | Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għall-Finlandja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Finlandja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Finlandja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għall-Finlandja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Finlandja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż għall-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Finlandja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-ktajjen ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-ktajjen ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, ktajjen ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, ktajjen ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Finlandja hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. Il-Finlandja hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar is-setturi u r-reġjuni minħabba x-xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni. Dan jinvolvi r-riskju li fil-Finlandja d-disparitajiet ikomplu jikbru. Flimkien mar-riskju li l-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri jiddeterjora temporanjament, is-sitwazzjoni attwali tappella għal tweġibiet ta’ politika mmirati. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li jkunu mqassma b’mod irregolari madwar is-setturi u r-reġjuni minħabba x-xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni. Dan jinvolvi r-riskju li fil-Finlandja d-disparitajiet ikomplu jikbru. Flimkien mar-riskju li l-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri jiddeterjora temporanjament, is-sitwazzjoni attwali tappella għal tweġibiet ta’ politika mmirati.

| (10) | Fit-30 ta’ April 2020, il-Finlandja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2020 kif ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tagħha tal-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

Fit-30 ta’ April 2020, il-Finlandja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2020 kif ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tagħha tal-2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (11) | Il-Finlandja bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġetta għar-regola tad-dejn. |
| --- | --- |

(11)

Il-Finlandja bħalissa tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġetta għar-regola tad-dejn.

| (12) | Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 1,1 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 7,2 % tal-PDG fl-2020. Huwa pprojettat li fl-2021 id-defiċit jonqos għal 4,0 % tal-PDG. Wara li fl-2019 naqas għal 59,4 % tal-PDG, id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 69,1 % fl-2020, skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(12)

Fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 1,1 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 7,2 % tal-PDG fl-2020. Huwa pprojettat li fl-2021 id-defiċit jonqos għal 4,0 % tal-PDG. Wara li fl-2019 naqas għal 59,4 % tal-PDG, id-dejn tal-amministrazzjoni pubblika bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 69,1 % fl-2020, skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (13) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Finlandja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji kienu jammontaw għal 1,7 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu kemm l-infiq ta’ emerġenza għall-protezzjoni tas-saħħa u tal-ordni pubbliku kif ukoll miżuri ta’ appoġġ għall-impriżi u għall-impjegati. Barra minn hekk, il-Finlandja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex għall-għoti ta’ likwidità lin-negozji, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jikkalkula li huma 5 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu garanziji ta’ self għall-kumpaniji, immirati primarjament lejn l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), kif ukoll skemi ta’ garanzija speċifiċi għal Finnair u għall-kumpaniji marittimi li jiggarantixxu s-sigurtà tal-provvisti. Barra minn hekk, fil-Finlandja ġew adottati miżuri oħra li jtejbu l-likwidità mhux rappurtati fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, inklużi differimenti fiskali għat-taxxi korporattivi. Dawn il-miżuri addizzjonali huma stmati li huma madwar 15 % tal-PDG. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet il-Finlandja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa tal-miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(13)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, il-Finlandja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, dawn il-miżuri baġitarji kienu jammontaw għal 1,7 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu kemm l-infiq ta’ emerġenza għall-protezzjoni tas-saħħa u tal-ordni pubbliku kif ukoll miżuri ta’ appoġġ għall-impriżi u għall-impjegati. Barra minn hekk, il-Finlandja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex għall-għoti ta’ likwidità lin-negozji, li l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 jikkalkula li huma 5 % tal-PDG. Dawn il-miżuri jinkludu garanziji ta’ self għall-kumpaniji, immirati primarjament lejn l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs), kif ukoll skemi ta’ garanzija speċifiċi għal Finnair u għall-kumpaniji marittimi li jiggarantixxu s-sigurtà tal-provvisti. Barra minn hekk, fil-Finlandja ġew adottati miżuri oħra li jtejbu l-likwidità mhux rappurtati fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, inklużi differimenti fiskali għat-taxxi korporattivi. Dawn il-miżuri addizzjonali huma stmati li huma madwar 15 % tal-PDG. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet il-Finlandja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa tal-miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (14) | Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tal-Finlandja huwa mbassar li jkun ta’ -7,4 % tal-PDG fl-2020 u -3,4 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa pprojettat li jilħaq 69,4 % tal-PDG fl-2020 u 69,6 % tal-PDG fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-amministrazzjoni pubblika tal-Finlandja huwa mbassar li jkun ta’ -7,4 % tal-PDG fl-2020 u -3,4 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjon tad-dejn tal-amministrazzjoni pubblika huwa pprojettat li jilħaq 69,4 % tal-PDG fl-2020 u 69,6 % tal-PDG fl-2021.

| (15) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Finlandja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx. |
| --- | --- |

(15)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Finlandja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

| (16) | B’rispons għall-kriżi tal-COVID-19, il-Finlandja ħadet azzjoni komprensiva b’appoġġ għas-sistema tas-saħħa u għall-ekonomija tagħha. Pereżempju, il-Gvern Finlandiż adotta ħafna baġits supplementari u ddeċieda li jtejjeb is-sigurtà tal-impjiegi għall-impjegati, filwaqt li rrilaxxa l-kundizzjonijiet tal-benefiċċji tal-qgħad. L-aċċess għall-benefiċċji tal-qgħad sar aktar faċli għall-ħaddiema freelance u għall-imprendituri. Il-miżuri tas-sigurtà soċjali jammontaw għal EUR 1,6 biljun. Sovvenzjonijiet diretti li jammontaw għal EUR 1 biljun saru disponibbli għall-impriżi flimkien ma’ EUR 10 biljun f’self iggarantit mill-Istat. Il-Gvern temporanjament naqqas il-kontribuzzjoni tal-pensjoni ta’ min iħaddem b’2,6 punti perċentwali u alloka mill-inqas EUR 1 biljun f’pakkett ta’ appoġġ muniċipali. L-Awtorità Superviżorja Finanzjarja tal-Finlandja baxxiet ir-rekwiżiti ta’ kapital tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu Finlandiżi billi neħħiet ir-riżerva għar-riskju sistemiku u billi aġġustat ir-rekwiżiti speċifiċi għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu. Il-Gvern innomina grupp ta’ ħidma mmexxi mill-Ministeru tal-Finanzi u mill-Ministeru tal-Affarijiet Soċjali u s-Saħħa biex iħejji l-istrateġija ta’ ħruġ tal-Finlandja mill-kriżi tal-COVID-19. Kmieni f’Mejju, il-Gvern adotta pjan ta’ ħruġ fi stadji bbażat fuq l-ewwel rapport tal-grupp ta’ ħidma. Il-grupp ta’ ħidma se jipproponi wkoll miżuri rilevanti li jittrattaw l-impatt sanitarju, soċjali u ekonomiku tal-kriżi. Huwa kkonsulta lis-sħab soċjali, lill-muniċipalitajiet, lis-soċjetà ċivili u lill-organizzazzjonijiet ambjentali. |
| --- | --- |

(16)

B’rispons għall-kriżi tal-COVID-19, il-Finlandja ħadet azzjoni komprensiva b’appoġġ għas-sistema tas-saħħa u għall-ekonomija tagħha. Pereżempju, il-Gvern Finlandiż adotta ħafna baġits supplementari u ddeċieda li jtejjeb is-sigurtà tal-impjiegi għall-impjegati, filwaqt li rrilaxxa l-kundizzjonijiet tal-benefiċċji tal-qgħad. L-aċċess għall-benefiċċji tal-qgħad sar aktar faċli għall-ħaddiema freelance u għall-imprendituri. Il-miżuri tas-sigurtà soċjali jammontaw għal EUR 1,6 biljun. Sovvenzjonijiet diretti li jammontaw għal EUR 1 biljun saru disponibbli għall-impriżi flimkien ma’ EUR 10 biljun f’self iggarantit mill-Istat. Il-Gvern temporanjament naqqas il-kontribuzzjoni tal-pensjoni ta’ min iħaddem b’2,6 punti perċentwali u alloka mill-inqas EUR 1 biljun f’pakkett ta’ appoġġ muniċipali. L-Awtorità Superviżorja Finanzjarja tal-Finlandja baxxiet ir-rekwiżiti ta’ kapital tal-istituzzjonijiet ta’ kreditu Finlandiżi billi neħħiet ir-riżerva għar-riskju sistemiku u billi aġġustat ir-rekwiżiti speċifiċi għall-istituzzjonijiet ta’ kreditu. Il-Gvern innomina grupp ta’ ħidma mmexxi mill-Ministeru tal-Finanzi u mill-Ministeru tal-Affarijiet Soċjali u s-Saħħa biex iħejji l-istrateġija ta’ ħruġ tal-Finlandja mill-kriżi tal-COVID-19. Kmieni f’Mejju, il-Gvern adotta pjan ta’ ħruġ fi stadji bbażat fuq l-ewwel rapport tal-grupp ta’ ħidma. Il-grupp ta’ ħidma se jipproponi wkoll miżuri rilevanti li jittrattaw l-impatt sanitarju, soċjali u ekonomiku tal-kriżi. Huwa kkonsulta lis-sħab soċjali, lill-muniċipalitajiet, lis-soċjetà ċivili u lill-organizzazzjonijiet ambjentali.

| (17) | Filwaqt li l-Finlandja wriet li kienet ġeneralment imħejjija biex tindirizza l-kriżi tal-COVID-19, is-sistema tas-saħħa tagħha tista’ tibbenefika jekk issir aktar reżiljenti. Id-distretti tal-isptarijiet kellhom jallokaw mill-ġdid lill-persunal mediku biex jittratta lill-pazjenti bil-COVID-19 u jiddevjaw mil-limiti ta’ żmien legali preċedentement stabbiliti għall-kura tas-saħħa mhux urġenti. Is-sistema attwali tas-servizzi tas-saħħa mogħtija minn fornituri differenti wasslet għal tqassim inugwali ta’ ħaddiema tas-saħħa madwar il-pajjiż. Hu mistenni li l-frammentazzjoni tal-għoti tas-servizzi u l-aċċess inugwali għas-servizzi tal-kura tas-saħħa soċjali u primarja jibqgħu problematiċi wara l-kriżi, b’mod partikolari għal min hu bla xogħol u għall-pensjonanti, inklużi l-persuni b’diżabilità. Minħabba l-kriżi tal-COVID-19 iġġenerat żieda fil-qgħad, jenħtieġ li l-azzjonijiet ta’ politika kemm ta’ żmien qasir kif ukoll medju tkun iffukata fuq it-titjib tal-aċċess ekwu għall-kura tas-saħħa primarja. Fiż-żmien medju, jibqa’ importanti li jiġu segwiti l-pjanijiet ta’ riforma soċjali u tas-saħħa li kkunsidraw gvernijiet Finlandiżi suċċessivi, speċjalment billi dawn il-pjanijiet iħejju lill-Finlandja għal tibdil demografiku estensiv u jgħinu lill-pajjiż iżomm il-kwalità tas-sistema tas-saħħa tiegħu fil-futur filwaqt li tittejjeb l-aċċessibbiltà tagħha. Is-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi tal-Finlandja qed tkompli tkun f’riskju minħabba ż-żieda mbassra fl-ispejjeż marbuta mat-tixjiħ, b’mod partikolari l-kura soċjali u l-kura tas-saħħa. |
| --- | --- |

(17)

Filwaqt li l-Finlandja wriet li kienet ġeneralment imħejjija biex tindirizza l-kriżi tal-COVID-19, is-sistema tas-saħħa tagħha tista’ tibbenefika jekk issir aktar reżiljenti. Id-distretti tal-isptarijiet kellhom jallokaw mill-ġdid lill-persunal mediku biex jittratta lill-pazjenti bil-COVID-19 u jiddevjaw mil-limiti ta’ żmien legali preċedentement stabbiliti għall-kura tas-saħħa mhux urġenti. Is-sistema attwali tas-servizzi tas-saħħa mogħtija minn fornituri differenti wasslet għal tqassim inugwali ta’ ħaddiema tas-saħħa madwar il-pajjiż. Hu mistenni li l-frammentazzjoni tal-għoti tas-servizzi u l-aċċess inugwali għas-servizzi tal-kura tas-saħħa soċjali u primarja jibqgħu problematiċi wara l-kriżi, b’mod partikolari għal min hu bla xogħol u għall-pensjonanti, inklużi l-persuni b’diżabilità. Minħabba l-kriżi tal-COVID-19 iġġenerat żieda fil-qgħad, jenħtieġ li l-azzjonijiet ta’ politika kemm ta’ żmien qasir kif ukoll medju tkun iffukata fuq it-titjib tal-aċċess ekwu għall-kura tas-saħħa primarja. Fiż-żmien medju, jibqa’ importanti li jiġu segwiti l-pjanijiet ta’ riforma soċjali u tas-saħħa li kkunsidraw gvernijiet Finlandiżi suċċessivi, speċjalment billi dawn il-pjanijiet iħejju lill-Finlandja għal tibdil demografiku estensiv u jgħinu lill-pajjiż iżomm il-kwalità tas-sistema tas-saħħa tiegħu fil-futur filwaqt li tittejjeb l-aċċessibbiltà tagħha. Is-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi tal-Finlandja qed tkompli tkun f’riskju minħabba ż-żieda mbassra fl-ispejjeż marbuta mat-tixjiħ, b’mod partikolari l-kura soċjali u l-kura tas-saħħa.

| (18) | Skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni li jiżdied għal 8,3 % fl-2020 qabel ma jonqos għal 7,7 % fl-2021. Hemm bżonn li, f’kooperazzjoni mill-qrib mas-sħab soċjali, jitfasslu azzjonijiet ta’ politika effettivi ta’ żmien qasir u medju biex titrażżan ż-żieda fir-rata tal-qgħad u biex jerġgħu jiġu integrati fis-suq tax-xogħol dawk li tilfu l-impjieg tagħhom minħabba l-kriżi tal-COVID-19. Jenħtieġ li dawn l-isforzi jkunu jappoġġaw ukoll lill-gruppi fir-riskju tal-faqar u tal-esklużjoni soċjali, bħall-ħaddiema b’livell baxx ta’ kwalifiki, il-persuni b’diżabilità, persuni b’kapaċità parzjali għax-xogħol u persuni li ġejjin minn kuntest ta’ migrazzjoni. Il-Finlandja għandha fis-seħħ skemi ta’ xogħol għal żmien qasir li poġġew lil ħafna impjegati f’assenza bil-permess. Politiki attivi tas-suq tax-xogħol, fosthom miżuri ta’ titjib tal-kompetenzi u taħriġ mill-ġdid, jistgħu jiggarantixxu dħul mill-ġdid rapidu u sostenibbli fis-suq tax-xogħol. Is-salarji sussidjati jistgħu jkunu mmirati u abbinati mat-taħriġ u s-segwitu li jagħmlu s-servizzi pubbliċi tal-impjiegi. It-taħriġ mill-ġdid u t-titjib tal-kompetenzi huma kruċjali biex tinżamm l-impjegabbiltà tal-forza tax-xogħol f’ekonomija dejjem aktar diġitali u ekoloġika. Ir-riforma tat-tagħlim kontinwu tista’ tgħin biex tindirizza l-bżonn li jissaħħu l-kompetenzi tal-adulti, inklużi ta’ dawk b’livell baxx ta’ kompetenzi, fis-setturi rilevanti għas-suq tax-xogħol bħas-settur tat-Teknoloġiji tal-Informazzjoni u tal-Komunikazzjoni (ICT). Sabiex is-suq jiġi fornut bil-kompetenzi li għandu bżonn fi żminijiet ta’ tibdil demografiku u teknoloġiku, se jkun importanti li fis-sistema edukattiva tinżamm ir-rilevanza tas-suq tax-xogħol, anki billi jiġu ggarantiti biżżejjed postijiet fl-università li huma konformi mal-prospettiva lavorattiva għal kull settur u reġjun. Sabiex jiġi evitat li s-sitwazzjoni soċjoekonomika tal-gruppi l-aktar vulnerabbli tiġi aggravata wara l-kriżi tal-COVID-19, se jkun kruċjali li jiġi indirizzat id-distakk diġitali, b’mod partikolari biex jiġi żgurat li l-istudenti żvantaġġati jkollhom aċċess għal edukazzjoni ta’ kwalità. Is-sistema kumplessa ta’ benefiċċji toħloq ostakli biex wieħed jibda jaħdem. Jenħtieġ li sabiex in-nies jitħeġġew jaċċettaw xogħol b’kuntratt qasir jew part-time, ir-reġistru tal-introjtu li jinkludi informazzjoni f’ħin reali dwar is-salarji u l-benefiċċji jiġi implimentat b’mod effiċjenti kif ukoll jitħaffef il-pass li bih jiġu trattati l-benefiċċji tas-sigurtà soċjali. Fiż-żmien medju, se jkun importanti li l-Finlandja tirriforma s-sistema tal-benefiċċji soċjali biex tagħti spinta lill-impjiegi u tħejji s-sistema nazzjonali tal-protezzjoni soċjali għall-futur. |
| --- | --- |

(18)

Skont it-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni li jiżdied għal 8,3 % fl-2020 qabel ma jonqos għal 7,7 % fl-2021. Hemm bżonn li, f’kooperazzjoni mill-qrib mas-sħab soċjali, jitfasslu azzjonijiet ta’ politika effettivi ta’ żmien qasir u medju biex titrażżan ż-żieda fir-rata tal-qgħad u biex jerġgħu jiġu integrati fis-suq tax-xogħol dawk li tilfu l-impjieg tagħhom minħabba l-kriżi tal-COVID-19. Jenħtieġ li dawn l-isforzi jkunu jappoġġaw ukoll lill-gruppi fir-riskju tal-faqar u tal-esklużjoni soċjali, bħall-ħaddiema b’livell baxx ta’ kwalifiki, il-persuni b’diżabilità, persuni b’kapaċità parzjali għax-xogħol u persuni li ġejjin minn kuntest ta’ migrazzjoni. Il-Finlandja għandha fis-seħħ skemi ta’ xogħol għal żmien qasir li poġġew lil ħafna impjegati f’assenza bil-permess. Politiki attivi tas-suq tax-xogħol, fosthom miżuri ta’ titjib tal-kompetenzi u taħriġ mill-ġdid, jistgħu jiggarantixxu dħul mill-ġdid rapidu u sostenibbli fis-suq tax-xogħol. Is-salarji sussidjati jistgħu jkunu mmirati u abbinati mat-taħriġ u s-segwitu li jagħmlu s-servizzi pubbliċi tal-impjiegi. It-taħriġ mill-ġdid u t-titjib tal-kompetenzi huma kruċjali biex tinżamm l-impjegabbiltà tal-forza tax-xogħol f’ekonomija dejjem aktar diġitali u ekoloġika. Ir-riforma tat-tagħlim kontinwu tista’ tgħin biex tindirizza l-bżonn li jissaħħu l-kompetenzi tal-adulti, inklużi ta’ dawk b’livell baxx ta’ kompetenzi, fis-setturi rilevanti għas-suq tax-xogħol bħas-settur tat-Teknoloġiji tal-Informazzjoni u tal-Komunikazzjoni (ICT). Sabiex is-suq jiġi fornut bil-kompetenzi li għandu bżonn fi żminijiet ta’ tibdil demografiku u teknoloġiku, se jkun importanti li fis-sistema edukattiva tinżamm ir-rilevanza tas-suq tax-xogħol, anki billi jiġu ggarantiti biżżejjed postijiet fl-università li huma konformi mal-prospettiva lavorattiva għal kull settur u reġjun. Sabiex jiġi evitat li s-sitwazzjoni soċjoekonomika tal-gruppi l-aktar vulnerabbli tiġi aggravata wara l-kriżi tal-COVID-19, se jkun kruċjali li jiġi indirizzat id-distakk diġitali, b’mod partikolari biex jiġi żgurat li l-istudenti żvantaġġati jkollhom aċċess għal edukazzjoni ta’ kwalità. Is-sistema kumplessa ta’ benefiċċji toħloq ostakli biex wieħed jibda jaħdem. Jenħtieġ li sabiex in-nies jitħeġġew jaċċettaw xogħol b’kuntratt qasir jew part-time, ir-reġistru tal-introjtu li jinkludi informazzjoni f’ħin reali dwar is-salarji u l-benefiċċji jiġi implimentat b’mod effiċjenti kif ukoll jitħaffef il-pass li bih jiġu trattati l-benefiċċji tas-sigurtà soċjali. Fiż-żmien medju, se jkun importanti li l-Finlandja tirriforma s-sistema tal-benefiċċji soċjali biex tagħti spinta lill-impjiegi u tħejji s-sistema nazzjonali tal-protezzjoni soċjali għall-futur.

| (19) | Huwa essenzjali li l-impriżi, speċjalment l-SMEs, jingħataw għajnuna li biha jibqgħu f’wiċċ l-ilma matul il-kriżi tal-COVID-19 biex b’hekk wara li jitneħħew il-miżuri ta’ konfinament fis-seħħ bħalissa, tiġi stimulata l-ekonomija. Is-sostenn ta’ likwidità temporanju permezz ta’ self, sovvenzjonijiet u garanziji jista’ jgħin biex in-negozji jkampaw matul dan il-perjodu ta’ inċertezza kbira u dħul sostanzjalment aktar baxx. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri jenħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. |
| --- | --- |

(19)

Huwa essenzjali li l-impriżi, speċjalment l-SMEs, jingħataw għajnuna li biha jibqgħu f’wiċċ l-ilma matul il-kriżi tal-COVID-19 biex b’hekk wara li jitneħħew il-miżuri ta’ konfinament fis-seħħ bħalissa, tiġi stimulata l-ekonomija. Is-sostenn ta’ likwidità temporanju permezz ta’ self, sovvenzjonijiet u garanziji jista’ jgħin biex in-negozji jkampaw matul dan il-perjodu ta’ inċertezza kbira u dħul sostanzjalment aktar baxx. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri jenħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju.

| (20) | Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. L-investiment produttiv fil-Finlandja għadu taħt il-medja tal-UE għall-kategoriji li l-aktar jappoġġaw it-tkabbir tal-produttività, b’mod partikolari l-investiment fit-tagħmir u fil-proprjetà intellettwali. Dan jista’ jillimita l-potenzjal tal-pajjiż ta’ tkabbir fit-tul u jaggrava l-kompetittività u l-irkupru tiegħu. Aktar investiment fir-riċerka u l-iżvilupp huwa fattur ewlieni biex jiġġenera t-tibdil strutturali favur is-setturi tal-ekonomija b’għarfien intensiv u jsaħħaħ il-potenzjal tat-tkabbir fit-tul. It-tranżizzjoni ppjanata lejn in-newtralità klimatika sal-2035 riflessa wkoll fil-Pjan Nazzjonali tal-Finlandja għall-Enerġija u l-Klima se tkun teħtieġ investiment sostanzjali, b’mod partikolari f’networks tal-enerġija u fi trasport sostenibbli. Qed jiġi żviluppat pjan tat-trasport nazzjonali ġdid għall-2021–2032 iggwidat minn grupp ta’ tmexxija parlamentari. Fost it-tħassib dwar is-saħħa, kif ukoll tħassib ambjentali, reġjonali u ta’ produttività, hemm bżonn ta’ sforzi kontinwi biex jinfirex il-broadband b’veloċità għolja u biex tittejjeb infrastruttura diġitali oħra, bil-ħsieb li l-loġistika tiġi razzjonalizzata u l-attività ekonomika f’żoni remoti tibqa’ għaddejja. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Finlandja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. B’hekk il-Finlandja tkun tista’ tagħmel l-aħjar użu minn dan il-Fond. |
| --- | --- |

(20)

Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. L-investiment produttiv fil-Finlandja għadu taħt il-medja tal-UE għall-kategoriji li l-aktar jappoġġaw it-tkabbir tal-produttività, b’mod partikolari l-investiment fit-tagħmir u fil-proprjetà intellettwali. Dan jista’ jillimita l-potenzjal tal-pajjiż ta’ tkabbir fit-tul u jaggrava l-kompetittività u l-irkupru tiegħu. Aktar investiment fir-riċerka u l-iżvilupp huwa fattur ewlieni biex jiġġenera t-tibdil strutturali favur is-setturi tal-ekonomija b’għarfien intensiv u jsaħħaħ il-potenzjal tat-tkabbir fit-tul. It-tranżizzjoni ppjanata lejn in-newtralità klimatika sal-2035 riflessa wkoll fil-Pjan Nazzjonali tal-Finlandja għall-Enerġija u l-Klima se tkun teħtieġ investiment sostanzjali, b’mod partikolari f’networks tal-enerġija u fi trasport sostenibbli. Qed jiġi żviluppat pjan tat-trasport nazzjonali ġdid għall-2021–2032 iggwidat minn grupp ta’ tmexxija parlamentari. Fost it-tħassib dwar is-saħħa, kif ukoll tħassib ambjentali, reġjonali u ta’ produttività, hemm bżonn ta’ sforzi kontinwi biex jinfirex il-broadband b’veloċità għolja u biex tittejjeb infrastruttura diġitali oħra, bil-ħsieb li l-loġistika tiġi razzjonalizzata u l-attività ekonomika f’żoni remoti tibqa’ għaddejja. L-ipprogrammar tal-Fond għal Transizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Finlandja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-transizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, b’mod partikolari fit-territorji koperti fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. B’hekk il-Finlandja tkun tista’ tagħmel l-aħjar użu minn dan il-Fond.

| (21) | Il-valutazzjoni tar-riskju nazzjonali li tuża l-Finlandja kontra l-ħasil tal-flus bħalissa hija antikwata u se tiġi aġġornata fl-2020. L-Awtorità Superviżorja Finanzjarja Finlandiża dan l-aħħar saħħet il-kapaċità tagħha ta’ superviżjoni. Madankollu, għad ma għandhiex biżżejjed persunal, u l-approċċ ibbażat fuq ir-riskju għas-superviżjoni għadu ma ġiex applikat kif suppost. Filwaqt li ġew investigati diversi każijiet ta’ ksur suspettat, il-ħolqien ta’ politika dissważiva ta’ sanzjonar għadu qasam prijoritarju ieħor. F’dawn l-aħħar xhur żdied ħafna r-rappurtar ta’ tranżazzjonijiet suspettużi u jidher li r-riżorsi li għandha l-Unità tal-Intelligence Finanzjarja mhumiex adegwati biex janalizzaw din l-informazzjoni. L-iskambju ta’ informazzjoni bejn l-Unità tal-Intelligence Finanzjarja u l-Awtorità Superviżorja Finanzjarja għadu insuffiċjenti. |
| --- | --- |

(21)

Il-valutazzjoni tar-riskju nazzjonali li tuża l-Finlandja kontra l-ħasil tal-flus bħalissa hija antikwata u se tiġi aġġornata fl-2020. L-Awtorità Superviżorja Finanzjarja Finlandiża dan l-aħħar saħħet il-kapaċità tagħha ta’ superviżjoni. Madankollu, għad ma għandhiex biżżejjed persunal, u l-approċċ ibbażat fuq ir-riskju għas-superviżjoni għadu ma ġiex applikat kif suppost. Filwaqt li ġew investigati diversi każijiet ta’ ksur suspettat, il-ħolqien ta’ politika dissważiva ta’ sanzjonar għadu qasam prijoritarju ieħor. F’dawn l-aħħar xhur żdied ħafna r-rappurtar ta’ tranżazzjonijiet suspettużi u jidher li r-riżorsi li għandha l-Unità tal-Intelligence Finanzjarja mhumiex adegwati biex janalizzaw din l-informazzjoni. L-iskambju ta’ informazzjoni bejn l-Unità tal-Intelligence Finanzjarja u l-Awtorità Superviżorja Finanzjarja għadu insuffiċjenti.

| (22) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(22)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (23) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri vvalutaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Finlandja ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(23)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri vvalutaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, il-Finlandja ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (24) | Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, il-Finlandja tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro. |
| --- | --- |

(24)

Il-koordinazzjoni mill-qrib bejn l-ekonomiji fl-unjoni ekonomika u monetarja hija kruċjali fil-kisba ta’ rkupru rapidu mill-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Jenħtieġ li, bħala Stat Membru li l-munita tiegħu hija l-euro, il-Finlandja tiżgura li l-politiki tagħha jibqgħu konsistenti mar-rakkomandazzjonijiet tal-2020 għaż-żona tal-euro u jibqgħu kkoordinati ma’ dawk tal-Istati Membri l-oħra li l-munita tagħhom hija l-euro, filwaqt li jittieħed kont tal-gwida politika mill-Grupp tal-Euro.

| (25) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew għall-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Finlandja u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Finlandja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Finlandja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata kontribut, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(25)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew għall-2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Finlandja u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Finlandja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fil-Finlandja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata kontribut, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (26) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt, |
| --- | --- |

(26)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li fl-2020 u fl-2021 il-Finlandja tieħu azzjoni biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kondizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Tindirizza n-nuqqas ta’ ħaddiema fis-settur tas-saħħa biex tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa u jitjieb l-aċċess għas-servizzi soċjali u tas-saħħa. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Issaħħaħ il-miżuri biex issostni l-impjiegi u ssaħħaħ il-politiki attivi tas-suq tax-xogħol. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tieħu miżuri biex tipprovdi likwidità lill-ekonomija reali, b’mod partikolari lill-impriżi ż-żgħar u ta’ daqs medju. Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tiffoka investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq il-produzzjoni u l-użu ta’ enerġija nodfa u effiċjenti, infrastruttura sostenibbli u effiċjenti kif ukoll ir-riċerka u l-innovazzjoni. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Tiżgura s-superviżjoni u l-infurzar effettivi tal-qafas kontra l-ħasil tal-flus. |
| --- | --- |

4.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi, (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 154.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

7

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/177 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/177

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tal-Iżvezja u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tal-Iżvezja

(2020/C 282/27)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 fejn l-Iżvezja ġiet identifikata bħala wieħed mill-Istati Membri li fil-konfront tagħhom kienet se ssir analiżi fil-fond. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 fejn l-Iżvezja ġiet identifikata bħala wieħed mill-Istati Membri li fil-konfront tagħhom kienet se ssir analiżi fil-fond.

| (2) | Ir-rapport tal-pajjiż tal-2020 tal-Iżvezja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Iżvezja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Iżvezja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. Huwa inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li l-Iżvezja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, il-prezzijiet sopravvalutati tal-akkomodazzjonijiet flimkien ma’ żieda kontinwa fid-dejn tal-unitajiet domestiċi jirriskjaw li jwasslu għal korrezzjoni diżordnata. Dan jista’ jkollu impatt negattiv fuq l-ekonomija u potenzjalment anki fuq is-settur bankarju. Kull impatt negattiv fuq is-settur bankarju jista’ jikkawża effetti sekondarji negattivi f’pajjiżi ġirien minħabba l-interkonnessjonijiet finanzjarji sistemiċi. F’dawn l-aħħar snin, ittieħdu xi miżuri biex jindirizzaw dawk l-iżbilanċi. Madankollu, dawk il-miżuri sa issa kellhom impatt limitat. Għad hemm lakuni f’oqsma ta’ politika ewlenin, b’mod partikolari fir-rigward tal-inċentivi fiskali għas-sjieda tad-djar iffinanzjati bid-dejn, il-funzjonament tal-provvista tad-djar u, b’mod partikolari, is-suq tal-kiri. |
| --- | --- |

(2)

Ir-rapport tal-pajjiż tal-2020 tal-Iżvezja ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tal-Iżvezja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (3) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tal-Iżvezja lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. Huwa inkluda wkoll analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li r-riżultati tagħha ġew ippubblikati wkoll fis-26 ta’ Frar 2020. L-analiżi tal-Kummissjoni wasslitha biex tikkonkludi li l-Iżvezja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, il-prezzijiet sopravvalutati tal-akkomodazzjonijiet flimkien ma’ żieda kontinwa fid-dejn tal-unitajiet domestiċi jirriskjaw li jwasslu għal korrezzjoni diżordnata. Dan jista’ jkollu impatt negattiv fuq l-ekonomija u potenzjalment anki fuq is-settur bankarju. Kull impatt negattiv fuq is-settur bankarju jista’ jikkawża effetti sekondarji negattivi f’pajjiżi ġirien minħabba l-interkonnessjonijiet finanzjarji sistemiċi. F’dawn l-aħħar snin, ittieħdu xi miżuri biex jindirizzaw dawk l-iżbilanċi. Madankollu, dawk il-miżuri sa issa kellhom impatt limitat. Għad hemm lakuni f’oqsma ta’ politika ewlenin, b’mod partikolari fir-rigward tal-inċentivi fiskali għas-sjieda tad-djar iffinanzjati bid-dejn, il-funzjonament tal-provvista tad-djar u, b’mod partikolari, is-suq tal-kiri.

| (3) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (4) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(4)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (5) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(5)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (4), tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (6) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(6)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (7) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(7)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (8) | Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. L-Iżvezja hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta. |
| --- | --- |

(8)

Il-leġiżlatur tal-Unjoni diġà emenda l-oqfsa leġiżlattivi rilevanti permezz tar-Regolamenti (UE) 2020/460 (5) u (UE) 2020/558 (6) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex jippermetti lill-Istati Membri jattivaw ir-riżorsi kollha mhux użati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej sabiex ikunu jistgħu jindirizzaw l-effetti eċċezzjonali tal-pandemija tal-COVID-19. Dawk l-emendi ser jipprovdu flessibbiltà addizzjonali, kif ukoll proċeduri ssimplifikati u razzjonalizzati. Sabiex jittaffew il-pressjonijiet ta’ nuqqas fil-flussi ta’ flus, l-Istati Membri jistgħu jibbenefikaw ukoll minn rata ta’ kofinanzjament ta’ 100 % mill-baġit tal-Unjoni fis-sena kontabilistika 2020-2021. L-Iżvezja hija mħeġġa li tagħmel użu sħiħ minn dawk il-possibbiltajiet sabiex tingħata għajnuna lill-individwi u s-setturi l-aktar milquta.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li ma jkunux imqassma b’mod uniformi madwar ir-reġjuni minħabba xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni - b’mod partikolari f’reġjuni li jiddependu b’mod sinifikanti fuq it-turiżmu u b’mod ġenerali fuq negozju wiċċ imb’ wiċċ mal-konsumaturi. Dan jinvolvi riskju sostanzjali li jiżdiedu d-differenzi reġjonali u territorjali fl-Iżvezja, li jaggrava t-tendenza diġà osservata li jitwessgħu bil-mod id-differenzi bejn ir-reġjun kapitali u l-bqija tal-pajjiż jew bejn iż-żoni urbani u rurali. Flimkien mar-riskju ta’ żarmar temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mmirati. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li ma jkunux imqassma b’mod uniformi madwar ir-reġjuni minħabba xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni - b’mod partikolari f’reġjuni li jiddependu b’mod sinifikanti fuq it-turiżmu u b’mod ġenerali fuq negozju wiċċ imb’ wiċċ mal-konsumaturi. Dan jinvolvi riskju sostanzjali li jiżdiedu d-differenzi reġjonali u territorjali fl-Iżvezja, li jaggrava t-tendenza diġà osservata li jitwessgħu bil-mod id-differenzi bejn ir-reġjun kapitali u l-bqija tal-pajjiż jew bejn iż-żoni urbani u rurali. Flimkien mar-riskju ta’ żarmar temporanju tal-proċess ta’ konverġenza bejn l-Istati Membri, is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mmirati.

| (10) | L-Iżvezja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fis-27 ta’ April 2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tagħha fit-28 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

L-Iżvezja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħha fis-27 ta’ April 2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tagħha fit-28 ta’ April 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (11) | Bħalissa l-Iżvezja tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. |
| --- | --- |

(11)

Bħalissa l-Iżvezja tinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir.

| (12) | Fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 0,4 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 3,8 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 1,4 % tal-PDG fl-2021 u jilħaq surplus ta’ 1,5 % tal-PDG sal-2023. Wara li naqas għal 35 % tal-PDG fl-2019, id-dejn tal-gvern estiż bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 40 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Il-previżjoni makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza għolja relatata mal-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(12)

Fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tiegħu, il-gvern qiegħed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn surplus ta’ 0,4 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2019 għal defiċit ta’ 3,8 % tal-PDG fl-2020. Id-defiċit huwa pprojettat li jonqos għal 1,4 % tal-PDG fl-2021 u jilħaq surplus ta’ 1,5 % tal-PDG sal-2023. Wara li naqas għal 35 % tal-PDG fl-2019, id-dejn tal-gvern estiż bħala proporzjon tal-PDG huwa mistenni li jiżdied għal 40 % fl-2020 skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Il-previżjoni makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza għolja relatata mal-pandemija tal-COVID-19.

| (13) | Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, l-Iżvezja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji ammontaw għal 2,4 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu t-tisħiħ tas-servizzi tal-kura tas-saħħa (0,1 % tal-PDG), għajnuna ta’ emerġenza għal setturi f’diffikultà (1,6 % tal-PDG) u miżuri tas-suq tax-xogħol u tal-politika soċjali (0,2 % tal-PDG). Barra minn hekk, l-Iżvezja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma jkollhomx impatt baġitarju dirett, ser jikkontribwixxu biex jingħata appoġġ ta’ likwidità lin-negozji. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, dawk il-miżuri jinkludu b’mod partikolari differimenti ta’ taxxa sa 6,9 % tal-PDG, kif ukoll tipi differenti ta’ garanziji għal self u faċilitajiet ta’ kreditu estiżi li jammontaw għal madwar 4,7 % tal-PDG. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet l-Iżvezja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(13)

Bħala reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, u bħala parti minn approċċ ikkoordinat tal-Unjoni, l-Iżvezja adottat miżuri baġitarji f’waqthom sabiex iżżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tagħha, trażżan il-pandemija, u tipprovdi solliev lil dawk l-individwi u setturi li jkunu ntlaqtu b’mod partikolari. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, dawk il-miżuri baġitarji ammontaw għal 2,4 % tal-PDG. Il-miżuri jinkludu t-tisħiħ tas-servizzi tal-kura tas-saħħa (0,1 % tal-PDG), għajnuna ta’ emerġenza għal setturi f’diffikultà (1,6 % tal-PDG) u miżuri tas-suq tax-xogħol u tal-politika soċjali (0,2 % tal-PDG). Barra minn hekk, l-Iżvezja ħabbret miżuri li, filwaqt li ma jkollhomx impatt baġitarju dirett, ser jikkontribwixxu biex jingħata appoġġ ta’ likwidità lin-negozji. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, dawk il-miżuri jinkludu b’mod partikolari differimenti ta’ taxxa sa 6,9 % tal-PDG, kif ukoll tipi differenti ta’ garanziji għal self u faċilitajiet ta’ kreditu estiżi li jammontaw għal madwar 4,7 % tal-PDG. B’mod ġenerali, il-miżuri li ħadet l-Iżvezja huma konformi mal-linji-gwida stabbiliti fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta’ Marzu 2020. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (14) | Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Iżvezja huwa mbassar li jkun ta’ -5,6 % tal-PDG fl-2020 u -2,2 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjoni tad-dejn pubbliku huwa pprojettat li jibqa’ taħt 60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Fuq il-bażi tat-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, jekk ma jkun hemm ebda tibdil ta’ politika, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Iżvezja huwa mbassar li jkun ta’ -5,6 % tal-PDG fl-2020 u -2,2 % tal-PDG fl-2021. Il-proporzjoni tad-dejn pubbliku huwa pprojettat li jibqa’ taħt 60 % tal-PDG fl-2020 u fl-2021.

| (15) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Iżvezja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx. |
| --- | --- |

(15)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba li l-Iżvezja qiegħda tippjana li taqbeż il-limitu fuq id-defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020. B’mod ġenerali, l-analiżi mill-Kummissjoni tindika li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/97 ma twettaqx.

| (16) | L-ekonomija tal-Iżvezja naqset b’mod bla preċedent wara t-tifqigħa tal-pandemija tal-COVID-19. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni li jiżdied għal 9,7 % fl-2020 qabel ma jonqos għal 9,3 % fl-2021. Il-konsum privat huwa mistenni li jonqos b’mod qawwi, b’mod partikolari fl-aktar kategoriji ta’ konsum esposti bħat-trasport, ir-ristoranti u l-akkomodazzjoni. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss hija projettata li tara tnaqqis saħansitra akbar mill-konsum, prinċipalment minħabba l-inċertezza fuq ir-ritmu tal-irkupru. L-awtoritajiet Żvediżi bdew jieħdu miżuri kmieni u suċċessivament żiedu l-miżuri ta’ politika hekk kif infirxet il-pandemija tal-COVID-19. Il-miżuri koprew il-kura tas-saħħa u indirizzaw il-konsegwenzi ekonomiċi. Il-miżuri relatati mal-kura tas-saħħa jinkludu appoġġ ekonomiku mill-gvern ċentrali għall-ispejjeż addizzjonali tal-pandemija tal-COVID-19 lir-reġjuni u lill-awtoritajiet lokali responsabbli għas-sistema tal-kura tas-saħħa. Mil-lat ekonomiku, il-gvern ħa firxa wiesgħa ta’ passi biex itaffi l-ispejjeż tas-settur korporattiv (sensji fuq perjodu qasir ta’ żmien, spejjeż ta’ ħlas għall-mard, kontribuzzjonijiet soċjali ta’ min iħaddem, garanziji ta’ kreditu u tnaqqis fil-kera) kif ukoll biex jiżgura likwidità korporattiva (il-posponiment ta’ ħlasijiet ta’ taxxa, fosthom ħlasijiet tat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT)). Barra minn hekk, il-bank ċentrali tal-Iżvezja, Sveriges Riksbank, iddeċieda li jestendi s-self lill-kumpaniji permezz ta’ banek, li jixtri bonds tal-Gvern u muniċipali, kif ukoll bonds ipotekarji u bonds u karti kummerċjali maħruġa minn korporazzjonijiet mhux finanzjarji Żvediżi. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Ir-Riksbank ikkonkluda wkoll ftehimiet ta’ tpartit tal-valuta, ma’ banek ċentrali oħra, biex jiżgura d-disponibbiltà ta’ valuti ewlenin għas-settur finanzjarju. Il-politika soċjali u tas-suq tax-xogħol ġiet estiża, pereżempju billi temporanjament saru bidliet għall-benefiċċji tal-mard, żdiedu l-benefiċċji tal-qgħad, tnaqqsu r-rekwiżiti għall-aċċess tal-iskema tal-qgħad u permezz ta’ politiki attivi tas-suq tax-xogħol u permezz ta’ politiki attivi tas-suq tax-xogħol u tal-edukazzjoni (eż. impjiegi ekoloġiċi, l-estensjoni ta’ impjiegi ġodda, korsijiet tas-sajf, aktar studenti fl-edukazzjoni għolja). |
| --- | --- |

(16)

L-ekonomija tal-Iżvezja naqset b’mod bla preċedent wara t-tifqigħa tal-pandemija tal-COVID-19. Skont it-tbassir tal-Kummissjoni tar-rebbiegħa tal-2020, il-qgħad mistenni li jiżdied għal 9,7 % fl-2020 qabel ma jonqos għal 9,3 % fl-2021. Il-konsum privat huwa mistenni li jonqos b’mod qawwi, b’mod partikolari fl-aktar kategoriji ta’ konsum esposti bħat-trasport, ir-ristoranti u l-akkomodazzjoni. Il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss hija projettata li tara tnaqqis saħansitra akbar mill-konsum, prinċipalment minħabba l-inċertezza fuq ir-ritmu tal-irkupru. L-awtoritajiet Żvediżi bdew jieħdu miżuri kmieni u suċċessivament żiedu l-miżuri ta’ politika hekk kif infirxet il-pandemija tal-COVID-19. Il-miżuri koprew il-kura tas-saħħa u indirizzaw il-konsegwenzi ekonomiċi. Il-miżuri relatati mal-kura tas-saħħa jinkludu appoġġ ekonomiku mill-gvern ċentrali għall-ispejjeż addizzjonali tal-pandemija tal-COVID-19 lir-reġjuni u lill-awtoritajiet lokali responsabbli għas-sistema tal-kura tas-saħħa. Mil-lat ekonomiku, il-gvern ħa firxa wiesgħa ta’ passi biex itaffi l-ispejjeż tas-settur korporattiv (sensji fuq perjodu qasir ta’ żmien, spejjeż ta’ ħlas għall-mard, kontribuzzjonijiet soċjali ta’ min iħaddem, garanziji ta’ kreditu u tnaqqis fil-kera) kif ukoll biex jiżgura likwidità korporattiva (il-posponiment ta’ ħlasijiet ta’ taxxa, fosthom ħlasijiet tat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT)). Barra minn hekk, il-bank ċentrali tal-Iżvezja, Sveriges Riksbank, iddeċieda li jestendi s-self lill-kumpaniji permezz ta’ banek, li jixtri bonds tal-Gvern u muniċipali, kif ukoll bonds ipotekarji u bonds u karti kummerċjali maħruġa minn korporazzjonijiet mhux finanzjarji Żvediżi. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. Ir-Riksbank ikkonkluda wkoll ftehimiet ta’ tpartit tal-valuta, ma’ banek ċentrali oħra, biex jiżgura d-disponibbiltà ta’ valuti ewlenin għas-settur finanzjarju. Il-politika soċjali u tas-suq tax-xogħol ġiet estiża, pereżempju billi temporanjament saru bidliet għall-benefiċċji tal-mard, żdiedu l-benefiċċji tal-qgħad, tnaqqsu r-rekwiżiti għall-aċċess tal-iskema tal-qgħad u permezz ta’ politiki attivi tas-suq tax-xogħol u permezz ta’ politiki attivi tas-suq tax-xogħol u tal-edukazzjoni (eż. impjiegi ekoloġiċi, l-estensjoni ta’ impjiegi ġodda, korsijiet tas-sajf, aktar studenti fl-edukazzjoni għolja).

| (17) | Ir-rispons tal-politika għal medda qasira ta’ żmien tal-Iżvezja għall-pandemija tal-COVID-19 jiddependi fuq l-iżgurar ta’ riżorsi xierqa u ta’ bafers tal-kapaċità u billi jiġu adattati r-rwoli u r-responsabbiltajiet tal-ħaddiema tas-saħħa. Fuq medda medja ta’ żmien, dan għandu jwassal ukoll għal kura tas-saħħa f’waqtha u ġeografikament ibbilanċjata, l-iskjerament xieraq ta’ ħaddiema tas-saħħa f’diversi kuntesti (pereżempju f’kura outpatient u inpatient), u jgħin biex jiġi evitat nuqqas strutturali ta’ persunal mediku. L-użu tas-settur ta’ riċerka u innovazzjoni (R&I) b’saħħtu tal-Iżvezja għal azzjonijiet xprunati mix-xjenza jista’ jikkontribwixxi għall-progress fir-rigward tal-iżvilupp tat-tilqim, it-trattamenti u d-dijanjostika u biex is-sejbiet tar-riċerka jiġu tradotti fil-politika tas-saħħa pubblika. |
| --- | --- |

(17)

Ir-rispons tal-politika għal medda qasira ta’ żmien tal-Iżvezja għall-pandemija tal-COVID-19 jiddependi fuq l-iżgurar ta’ riżorsi xierqa u ta’ bafers tal-kapaċità u billi jiġu adattati r-rwoli u r-responsabbiltajiet tal-ħaddiema tas-saħħa. Fuq medda medja ta’ żmien, dan għandu jwassal ukoll għal kura tas-saħħa f’waqtha u ġeografikament ibbilanċjata, l-iskjerament xieraq ta’ ħaddiema tas-saħħa f’diversi kuntesti (pereżempju f’kura outpatient u inpatient), u jgħin biex jiġi evitat nuqqas strutturali ta’ persunal mediku. L-użu tas-settur ta’ riċerka u innovazzjoni (R&I) b’saħħtu tal-Iżvezja għal azzjonijiet xprunati mix-xjenza jista’ jikkontribwixxi għall-progress fir-rigward tal-iżvilupp tat-tilqim, it-trattamenti u d-dijanjostika u biex is-sejbiet tar-riċerka jiġu tradotti fil-politika tas-saħħa pubblika.

| (18) | L-appoġġ għad-disponibbiltà tal-ħiliet, u l-ħiliet diġitali b’mod partikolari, jista’ jsostni tkabbir ogħla fil-produttività permezz tar-R&I f’setturi ta’ teknoloġija avvanzata, u jgħin biex jintlaħqu l-objettivi ambizzjużi tal-Iżvezja dwar il-klima u l-enerġija li jinsabu fil-Pjan Nazzjonali tagħha għall-Enerġija u l-Klima. Huma meħtieġa wkoll investimenti biex jitnaqqsu d-diskrepanzi fl-eżiti edukattivi bejn l-istudenti bi sfond ta’ migrazzjoni u oriġini nattiva. Il-kwalità għolja tax-xogħol kienet kontributur ewlieni għat-tkabbir tal-produttività tax-xogħol iżda waqfet tikkontribwixxi qabel il-kriżi tal-COVID-19. Se jkun hemm bżonn ukoll ta’ integrazzjoni fis-suq tax-xogħol ta’ gruppi li l-potenzjal tagħhom ma ntużax kollu qabel il-kriżi, bħall-migranti mhux mill-UE u l-persuni b’diżabilità. In-nuqqas ta’ ħiliet kien partikolarment qawwi fl-edukazzjoni, il-kura tas-saħħa, ix-xogħol soċjali, it-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni, l-industrija u l-kostruzzjoni. |
| --- | --- |

(18)

L-appoġġ għad-disponibbiltà tal-ħiliet, u l-ħiliet diġitali b’mod partikolari, jista’ jsostni tkabbir ogħla fil-produttività permezz tar-R&I f’setturi ta’ teknoloġija avvanzata, u jgħin biex jintlaħqu l-objettivi ambizzjużi tal-Iżvezja dwar il-klima u l-enerġija li jinsabu fil-Pjan Nazzjonali tagħha għall-Enerġija u l-Klima. Huma meħtieġa wkoll investimenti biex jitnaqqsu d-diskrepanzi fl-eżiti edukattivi bejn l-istudenti bi sfond ta’ migrazzjoni u oriġini nattiva. Il-kwalità għolja tax-xogħol kienet kontributur ewlieni għat-tkabbir tal-produttività tax-xogħol iżda waqfet tikkontribwixxi qabel il-kriżi tal-COVID-19. Se jkun hemm bżonn ukoll ta’ integrazzjoni fis-suq tax-xogħol ta’ gruppi li l-potenzjal tagħhom ma ntużax kollu qabel il-kriżi, bħall-migranti mhux mill-UE u l-persuni b’diżabilità. In-nuqqas ta’ ħiliet kien partikolarment qawwi fl-edukazzjoni, il-kura tas-saħħa, ix-xogħol soċjali, it-teknoloġija tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni, l-industrija u l-kostruzzjoni.

| (19) | Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. Fis-setturi diġitali u tal-mikroelettronika, aktar minn 50 % ta’ dawk li jħaddmu jirrapportaw nuqqas ta’ ħiliet li jaffettwa t-tkabbir. Is-sostenn tas-sehem kbir tal-infiq pubbliku fir-riċerka huwa kundizzjoni neċessarja biex tittejjeb il-prestazzjoni tal-produttività. L-approfondiment tal-kapital u investimenti ogħla f’setturi ta’ teknoloġija għolja u innovattivi huma wkoll meħtieġa biex jerġa’ jkun hemm tkabbir fil-produttività tax-xogħol. It-tixrid ta’ teknoloġiji diġitali ġodda fost l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju se jgħin biex tingħata spinta lill-produttività. Il-kriżi wriet kemm hija importanti l-infrastruttura diġitali u li konnettività veloċi u stabbli jeħtieġ li tkun disponibbli fil-postijiet kollha fejn in-nies jgħixu jew jaħdmu. L-espansjoni tal-broadband mobbli fil-medda ta’ 700 MHz se jkollha rwol importanti, kif ukoll il-possibilità ta’ appoġġ finanzjarju għall-iżvilupp tal-broadband fiss. L-irkant li ġej tal-5G se jagħti spinta addizzjonali lid-diġitalizzazzjoni tal-ekonomija Żvediża. L-objettiv tal-kisba ta’ soċjetà newtrali għall-klima fl-2045 se jirrikjedi wkoll investimenti fir-R&I li jippermettu l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ soluzzjonijiet innovattivi u kompetittivi għad-dekarbonizzazzjoni u azzjonijiet koordinati soċjali u ta’ politika. It-trasport huwa l-mira ewlenija għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra fl-Iżvezja. Trasformazzjoni komprensiva u relattivament rapida tal-flotta għal vetturi b’emissjonijiet baxxi tinsab fuq l-aġenda politika. L-investiment ippjanat fl-infrastruttura ferrovjarja huwa importanti biex tiġi ffaċilitata qasma modali u biex jintlaħaq l-objettiv ambizzjuż dwar il-klima tal-Iżvezja. L-elettrifikazzjoni tat-trasport u l-industrija se tkun teħtieġ investimenti sinifikanti fil-produzzjoni u d-distribuzzjoni tal-enerġija. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Iżvezja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lill-Iżvezja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond. |
| --- | --- |

(19)

Biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku, ser ikun importanti li l-proġetti maturi ta’ investiment pubbliku jiġu ffinanzjati b’mod aktar sostanzjali fil-bidu tagħhom, u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz tar-riformi rilevanti. Fis-setturi diġitali u tal-mikroelettronika, aktar minn 50 % ta’ dawk li jħaddmu jirrapportaw nuqqas ta’ ħiliet li jaffettwa t-tkabbir. Is-sostenn tas-sehem kbir tal-infiq pubbliku fir-riċerka huwa kundizzjoni neċessarja biex tittejjeb il-prestazzjoni tal-produttività. L-approfondiment tal-kapital u investimenti ogħla f’setturi ta’ teknoloġija għolja u innovattivi huma wkoll meħtieġa biex jerġa’ jkun hemm tkabbir fil-produttività tax-xogħol. It-tixrid ta’ teknoloġiji diġitali ġodda fost l-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju se jgħin biex tingħata spinta lill-produttività. Il-kriżi wriet kemm hija importanti l-infrastruttura diġitali u li konnettività veloċi u stabbli jeħtieġ li tkun disponibbli fil-postijiet kollha fejn in-nies jgħixu jew jaħdmu. L-espansjoni tal-broadband mobbli fil-medda ta’ 700 MHz se jkollha rwol importanti, kif ukoll il-possibilità ta’ appoġġ finanzjarju għall-iżvilupp tal-broadband fiss. L-irkant li ġej tal-5G se jagħti spinta addizzjonali lid-diġitalizzazzjoni tal-ekonomija Żvediża. L-objettiv tal-kisba ta’ soċjetà newtrali għall-klima fl-2045 se jirrikjedi wkoll investimenti fir-R&I li jippermettu l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ soluzzjonijiet innovattivi u kompetittivi għad-dekarbonizzazzjoni u azzjonijiet koordinati soċjali u ta’ politika. It-trasport huwa l-mira ewlenija għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra fl-Iżvezja. Trasformazzjoni komprensiva u relattivament rapida tal-flotta għal vetturi b’emissjonijiet baxxi tinsab fuq l-aġenda politika. L-investiment ippjanat fl-infrastruttura ferrovjarja huwa importanti biex tiġi ffaċilitata qasma modali u biex jintlaħaq l-objettiv ambizzjuż dwar il-klima tal-Iżvezja. L-elettrifikazzjoni tat-trasport u l-industrija se tkun teħtieġ investimenti sinifikanti fil-produzzjoni u d-distribuzzjoni tal-enerġija. L-ipprogrammar tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta, li huwa s-suġġett ta’ proposta tal-Kummissjoni, għall-perjodu 2021-2027 jista’ jgħin lill-Iżvezja tindirizza xi wħud mill-isfidi li toffri t-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima, kif deskritt fl-Anness D tar-rapport dwar il-pajjiż għall-2020. Dan jippermetti lill-Iżvezja tagħmel l-aħjar użu minn dak il-Fond.

| (20) | Allegazzjonijiet persistenti ta’ suspett ta’ ħasil ta’ flus affettwaw ir-reputazzjoni tal-banek Żvediżi, u l-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus tibqa’ prijorità għall-Iżvezja. Superviżjoni effettiva teħtieġ aktar riżorsi u proċeduri xierqa biex jiġi applikat l-approċċ ibbażat fuq ir-riskju. L-Iżvezja rrikonoxxiet li hemm bżonn ta’ aktar riżorsi biex teżerċita superviżjoni u investigazzjonijiet xierqa, u saħħet il-kapaċità tal-Awtorità ta’ Sorveljanza Finanzjarja tagħha. Madankollu, il-kapaċità tal-Awtorità għadha baxxa meta mqabbla mad-daqs tas-settur finanzjarju Żvediż. Għad hemm sfidi u l-approċċ ibbażat fuq ir-riskju għad irid jiġi implimentat bis-sħiħ. |
| --- | --- |

(20)

Allegazzjonijiet persistenti ta’ suspett ta’ ħasil ta’ flus affettwaw ir-reputazzjoni tal-banek Żvediżi, u l-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus tibqa’ prijorità għall-Iżvezja. Superviżjoni effettiva teħtieġ aktar riżorsi u proċeduri xierqa biex jiġi applikat l-approċċ ibbażat fuq ir-riskju. L-Iżvezja rrikonoxxiet li hemm bżonn ta’ aktar riżorsi biex teżerċita superviżjoni u investigazzjonijiet xierqa, u saħħet il-kapaċità tal-Awtorità ta’ Sorveljanza Finanzjarja tagħha. Madankollu, il-kapaċità tal-Awtorità għadha baxxa meta mqabbla mad-daqs tas-settur finanzjarju Żvediż. Għad hemm sfidi u l-approċċ ibbażat fuq ir-riskju għad irid jiġi implimentat bis-sħiħ.

| (21) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu indirizzati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti. |
| --- | --- |

(21)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu indirizzati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u ser ikomplu jiġu monitorjati matul is-Semestru Ewropew tas-sena d-dieħla. Dan jinkludi r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 fir-rigward tal-politiki ekonomiċi relatati mal-investiment. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 kollha għandhom jitqiesu għall-ipprogrammar strateġiku tal-finanzjament tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, inkluż għal miżuri ta’ mitigazzjoni u l-istrateġiji ta’ ħruġ fir-rigward tal-kriżi kurrenti.

| (22) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, l-Iżvezja ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(22)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi tkun qed tiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, l-Iżvezja ser tikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs u għall-isforz komuni biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà kompetittiva fl-Unjoni.

| (23) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew 2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Iżvezja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż 2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Iżvezja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Iżvezja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata kontribut, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri. |
| --- | --- |

(23)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew 2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tal-Iżvezja u ppubblikatha fir-rapport tal-pajjiż 2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lill-Iżvezja fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni ħadet kont mhux biss tar-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fl-Iżvezja, iżda wkoll tal-konformità tagħhom mar-regoli u l-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li l-governanza ekonomika ġenerali tal-Unjoni tissaħħaħ billi jingħata kontribut, fuq livell tal-Unjoni, f’deċiżjonijiet nazzjonali futuri.

| (24) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt. |
| --- | --- |

(24)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt.

| (25) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Peress li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 ġew iffukati mill-ġdid fuq l-għan li jiġu indirizzati l-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku, l-ebda waħda minnhom ma tindirizza direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, |
| --- | --- |

(25)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 iqisu l-ħtieġa li tiġi indirizzata l-pandemija tal-COVID-19 u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku bħala l-ewwel pass meħtieġ biex ikun jista’ jsir aġġustament tal-iżbilanċi. Peress li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020 ġew iffukati mill-ġdid fuq l-għan li jiġu indirizzati l-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 u li jiġi ffaċilitat l-irkupru ekonomiku, l-ebda waħda minnhom ma tindirizza direttament l-iżbilanċi makroekonomiċi identifikati mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li fl-2020 u fl-2021 l-Iżvezja tieħu azzjoni biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kondizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Tiżgura r-reżiljenza tas-sistema tas-saħħa, inkluż permezz ta’ provvisti adegwati ta’ prodotti mediċi kritiċi, l-infrastruttura u l-forza tax-xogħol. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Trawwem l-innovazzjoni u tappoġġa l-edukazzjoni u l-iżvilupp tal-ħiliet. Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq il-produzzjoni nadifa u effiċjenti u l-użu tal-enerġija, is-setturi tat-teknoloġija avvanzata u innovattivi, in-networks tal-5G u t-trasport sostenibbli. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Ittejjeb l-effettività tas-superviżjoni kontra l-ħasil tal-flus u tinforza b’mod effettiv il-qafas kontra l-ħasil tal-flus. |
| --- | --- |

3.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 159.

3

(4)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

4

(5)  Regolament (UE) 2020/460 tal-Parlament Ewropew u tal Kunsill tat-30 ta’ Marzu 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013, (UE) Nru 1303/2013 u (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ miżuri speċifiċi biex jiġu mmobilizzati investimenti fis-sistemi tal-kura tas-saħħa tal-Istati Membri u f’setturi oħra tal-ekonomiji tagħhom b’reazzjoni għat-tifqigħa tal-COVID‐19 (Inizjattiva ta’ Investiment b’Reazzjoni għall-Coronavirus) (ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5).

5

(6)  Regolament (UE) 2020/558 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ April 2020 li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1301/2013 u (UE) Nru 1303/2013 rigward miżuri speċifiċi biex tingħata flessibbiltà eċċezzjonali għall-użu tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej b’reazzjoni għat-tifqigħa ta’ COVID-19 (ĠU L 130, 24.4.2020, p. 1).

6

(7)  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

7

---

| 26.8.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 282/183 |
| --- | --- | --- | --- |

26.8.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 282/183

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-20 ta’ Lulju 2020

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tar-Renju Unit u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tar-Renju Unit

(2020/C 282/28)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, fejn ir-Renju Unit ma kienx identifikat bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond. |
| --- | --- |

(1)

Fis-17 ta’ Diċembru 2019, il-Kummissjoni adottat l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, li tat bidu għas-Semestru Ewropew tal-2020 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Hija ħadet kont debitu tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iddikjarat mill-Parlament Ewropew, mill-Kunsill u mill-Kummissjoni fis-17 ta’ Novembru 2017. Fis-17 ta’ Diċembru 2019, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, fejn ir-Renju Unit ma kienx identifikat bħala wieħed mill-Istati Membri li dwaru kellha titwettaq analiżi fil-fond.

| (2) | Wara l-ħruġ tar-Renju Unit mill-Unjoni fil-31 ta’ Jannar 2020 u d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim dwar il-ħruġ tar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq mill-Unjoni Ewropea u mill-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (3) (“il-Ftehim dwar il-Ħruġ”), ir-Renju Unit daħal f’perjodu ta’ tranżizzjoni, li jdum sal-31 ta’ Diċembru 2020. Deċiżjoni unika li ttieħdet qabel l-1 ta’ Lulju 2020 mill-Unjoni u mir-Renju Unit fil-Kumitat Konġunt prevista mill-Ftehim dwar il-Ħruġ tista’ testendi dan il-perjodu għal mhux iktar minn sena jew sentejn. Matul dan il-perjodu, id-dritt tal-Unjoni – inkluż dik relatata mas-Semestru Ewropew – tkompli tapplika għar-Renju Unit u fir-Renju Unit. |
| --- | --- |

(2)

Wara l-ħruġ tar-Renju Unit mill-Unjoni fil-31 ta’ Jannar 2020 u d-dħul fis-seħħ tal-Ftehim dwar il-ħruġ tar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq mill-Unjoni Ewropea u mill-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (3) (“il-Ftehim dwar il-Ħruġ”), ir-Renju Unit daħal f’perjodu ta’ tranżizzjoni, li jdum sal-31 ta’ Diċembru 2020. Deċiżjoni unika li ttieħdet qabel l-1 ta’ Lulju 2020 mill-Unjoni u mir-Renju Unit fil-Kumitat Konġunt prevista mill-Ftehim dwar il-Ħruġ tista’ testendi dan il-perjodu għal mhux iktar minn sena jew sentejn. Matul dan il-perjodu, id-dritt tal-Unjoni – inkluż dik relatata mas-Semestru Ewropew – tkompli tapplika għar-Renju Unit u fir-Renju Unit.

| (3) | Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għar-Renju Unit ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tar-Renju Unit fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (4) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tar-Renju Unit lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020. |
| --- | --- |

(3)

Ir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020 għar-Renju Unit ġie ppubblikat fis-26 ta’ Frar 2020. Huwa vvaluta l-progress tar-Renju Unit fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill fid-9 ta’ Lulju 2019 (4) (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019”), is-segwitu mogħti lir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż adottati fis-snin preċedenti u l-progress tar-Renju Unit lejn il-miri nazzjonali tal-Ewropa għall-2020.

| (4) | Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(4)

Fil-11 ta’ Marzu 2020, l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa uffiċjalment iddikjarat it-tifqigħa tal-COVID-19 bħala pandemija dinjija. Din hija emerġenza serja tas-saħħa pubblika għaċ-ċittadini, is-soċjetajiet u l-ekonomiji. Qiegħda tpoġġi lis-sistemi tas-saħħa nazzjonali taħt pressjoni qawwija, tikkawża tfixkil fil-katini ta’ provvista dinjija, toħloq volatilità fis-swieq finanzjarji, tiskatta xokkijiet fid-domanda tal-konsumatur u qed ikollha effetti negattivi f’diversi setturi. Qiegħda tkun ta’ theddida għall-impjiegi u għad-dħul tan-nies kif ukoll għan-negozju tal-kumpaniji. Hija kkawżat xokk ekonomiku kbir li diġà qiegħed ikollu riperkussjonijiet serji fl-Unjoni. Fit-13 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tappella għal reazzjoni ekonomika koordinata għall-kriżi, li tinvolvi l-atturi kollha fil-livell nazzjonali u fil-livell tal-Unjoni.

| (5) | Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti. |
| --- | --- |

(5)

Diversi Stati Membri ddikjaraw stat ta’ emerġenza jew daħħlu miżuri ta’ emerġenza. Jenħtieġ li kwalunkwe miżura ta’ emerġenza tkun strettament proporzjonata, neċessarja, b’terminu ta’ żmien limitat, u konformi ma’ standards Ewropej u internazzjonali. Jenħtieġ li tkun soġġetta għal sorveljanza demokratika u skrutinju ġudizzjarju indipendenti.

| (6) | Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (5), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt. |
| --- | --- |

(6)

Fl-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni dwar l-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Il-klawżola liberatorja ġenerali, kif previst fl-Artikolu 5(1), 6(3), 9(1) u 10(3) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 u fl-Artikoli 3(5) u 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 (5), tiffaċilita l-koordinament tal-politiki baġitarji fi żminijiet ta’ tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku. Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Marzu 2020, il-Kummissjoni kkunsidrat li, meta titqies il-kriżi ekonomika qawwija mistennija bħala riżultat tal-pandemija tal-COVID-19, il-kondizzjonijiet għall-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali kienu sodisfatti u talbet li l-Kunsill japprova din il-konklużjoni. Fit-23 ta’ Marzu 2020, il-Ministri għall-finanzi tal-Istati Membri qablu mal-valutazzjoni tal-Kummissjoni. Huma qablu li l-kriżi ekonomika qawwija tirrikjedi reazzjoni reżoluta, ambizzjuża u kkoordinata. L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tippermetti devjazzjoni temporanja mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jpoġġix fil-periklu s-sostenibbiltà fiskali fuq il-perjodu medju ta’ żmien. Fil-każ tal-parti korrettiva, il-Kunsill jista’ wkoll jiddeċiedi, fuq rakkomandazzjoni mill-Kummissjoni, li jadotta trajettorja fiskali riveduta. Il-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Din tippermetti li l-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment ikunu japplikaw fil-waqt li l-Kummissjoni u l-Kunsill ikunu jistgħu jieħdu l-miżuri neċessarji ta’ koordinazzjoni tal-politika fi ħdan il-qafas tal-Patt.

| (7) | Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi. |
| --- | --- |

(7)

Hija meħtieġa azzjoni kontinwa biex jiġi limitat u kontrollat it-tixrid tal-pandemija tal-COVID-19, tissaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa, jittaffew il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija permezz ta’ miżuri ta’ sostenn għan-negozji u l-unitajiet domestiċi, u jiġu żgurati kondizzjonijiet adegwati ta’ saħħa u sigurtà fil-postijiet tax-xogħol bil-għan li tinbeda mill-ġdid l-attività ekonomika. Jenħtieġ li l-Unjoni tuża b’mod sħiħ id-diversi għodod li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri f’dawk l-oqsma. B’mod parallel, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Unjoni jaħdmu flimkien biex iħejju l-miżuri meħtieġa biex iġibu lura l-funzjonament normali tas-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna u t-tkabbir sostenibbli, jintegraw fost l-oħrajn it-tranżizzjoni ekoloġika u t-trasformazzjoni diġitali, u jieħdu tagħlimiet mill-kriżi.

| (8) | Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet. |
| --- | --- |

(8)

Il-kriżi tal-COVID-19 tefgħet enfasi fuq il-flessibbiltà li joffri s-suq intern ta’ adattament għal sitwazzjonijiet straordinarji. Madankollu, sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni malajr u bla xkiel lejn il-fażi ta’ rkupru u l-moviment liberu ta’ oġġetti, servizzi u ħaddiema, jenħtieġ li jitneħħew dawk il-miżuri eċċezzjonali li ma jħallux lis-suq intern jiffunzjona b’mod normali hekk kif dawn ma jibqgħux indispensabbli. Il-kriżi kurrenti evidenzjat il-ħtieġa li jkun hemm pjanijiet ta’ tħejjija għall-kriżijiet fis-settur tas-saħħa. Strateġiji mtejba ta’ akkwist, katini ta’ provvista diversifikati u riżervi strateġiċi ta’ provvisti essenzjali huma fost l-elementi kruċjali għall-iżvilupp ta’ pjanijiet usa’ għat-tħejjija għall-kriżijiet.

| (9) | Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li ma jiġux distribwiti b’mod ugwali fir-reġjuni kollha fir-Renju Unit minħabba xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni. Dan joħloq riskju sostanzjali ta’ aktar twessigħ tad-disparitajiet reġjonali fir-Renju Unit. Is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mmirata. |
| --- | --- |

(9)

Il-konsegwenzi soċjoekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 x’aktarx li ma jiġux distribwiti b’mod ugwali fir-reġjuni kollha fir-Renju Unit minħabba xejriet differenti ta’ speċjalizzazzjoni. Dan joħloq riskju sostanzjali ta’ aktar twessigħ tad-disparitajiet reġjonali fir-Renju Unit. Is-sitwazzjoni attwali titlob reazzjonijiet ta’ politika mmirata.

| (10) | Ir-Renju Unit ippreżenta l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tiegħu fit-30 ta’ April 2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tiegħu fis-7 ta’ Mejju 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin. |
| --- | --- |

(10)

Ir-Renju Unit ippreżenta l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tiegħu fit-30 ta’ April 2020 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 tiegħu fis-7 ta’ Mejju 2020. Sabiex jitqiesu r-rabtiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati fl-istess ħin.

| (11) | Bħalissa r-Renju Unit jinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġett għar-regola tad-dejn. Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill irrakkomanda lir-Renju Unit biex jiżgura li r-rata tat-tkabbir nominali tan-nefqa primarja nett tal-gvern (6) ma taqbiżx 1,6 % fl-2019-2020, li jikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,6 % tal-prodott domestiku gross (PDG). Il-valutazzjoni ġenerali tal-Kummissjoni tikkonferma riskju ta’ devjazzjoni sinifikanti mill-perkors tal-aġġustamenti rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju fit-terminu medju fl-2019-2020 u matul l-2018-2019 u l-2019-2020 flimkien. Data tal-eżitu għall-2019-2020 se tkun disponibbli fil-ħarifa 2020. |
| --- | --- |

(11)

Bħalissa r-Renju Unit jinsab fil-parti preventiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u soġġett għar-regola tad-dejn. Fit-13 ta’ Lulju 2018, il-Kunsill irrakkomanda lir-Renju Unit biex jiżgura li r-rata tat-tkabbir nominali tan-nefqa primarja nett tal-gvern (6) ma taqbiżx 1,6 % fl-2019-2020, li jikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 0,6 % tal-prodott domestiku gross (PDG). Il-valutazzjoni ġenerali tal-Kummissjoni tikkonferma riskju ta’ devjazzjoni sinifikanti mill-perkors tal-aġġustamenti rakkomandat lejn l-objettiv baġitarju fit-terminu medju fl-2019-2020 u matul l-2018-2019 u l-2019-2020 flimkien. Data tal-eżitu għall-2019-2020 se tkun disponibbli fil-ħarifa 2020.

| (12) | Fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2019-2020 tiegħu, il-gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 2,2 % tal-PDG fl-2019-2020 għal defiċit ta’ 2,5 % tal-PDG fl-2020-21. Id-defiċit huwa proġettat li jiżdied għal 3,1 % tal-PDG fl-2021-22 u li jinżel għal 2,4 % tal-PDG sal-2024-2025. Wara li naqas għal madwar 83,2 % tal-PDG fl-2019-2020, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG huwa mistenni li jonqos għal 82,9 % fl-2020-2021 skont il-Programm ta’ Konverġenza 2019-2020. Madankollu, ix-xenarju makroekonomiku li fuqu huma bbażati dawk il-projezzjonijiet baġitarji ma baqax jidher realistiku peress li ma jqisx l-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Il-projezzjonijiet fil-Programm ukoll ma jqisux il-miżuri mħabbra mir-Renju Unit b’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(12)

Fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2019-2020 tiegħu, il-gvern qed jippjana li l-bilanċ nominali jiddeterjora minn defiċit ta’ 2,2 % tal-PDG fl-2019-2020 għal defiċit ta’ 2,5 % tal-PDG fl-2020-21. Id-defiċit huwa proġettat li jiżdied għal 3,1 % tal-PDG fl-2021-22 u li jinżel għal 2,4 % tal-PDG sal-2024-2025. Wara li naqas għal madwar 83,2 % tal-PDG fl-2019-2020, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG huwa mistenni li jonqos għal 82,9 % fl-2020-2021 skont il-Programm ta’ Konverġenza 2019-2020. Madankollu, ix-xenarju makroekonomiku li fuqu huma bbażati dawk il-projezzjonijiet baġitarji ma baqax jidher realistiku peress li ma jqisx l-impatt ekonomiku tal-pandemija tal-COVID-19. Il-projezzjonijiet fil-Programm ukoll ma jqisux il-miżuri mħabbra mir-Renju Unit b’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19. Il-prospettiva makroekonomika u fiskali hija affettwata mill-inċertezza kbira minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (13) | B’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, ir-Renju Unit adotta miżuri baġitarji f’waqthom biex iżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tiegħu, irażżan il-pandemija, u jipprovdi għajnuna lil dawk l-individwi u setturi li ntlaqtu b’mod partikolari. Il-projezzjonijiet fil-Programm ta’ Konverġenza ma jinkludux dawn il-miżuri, iżda jitqiesu fit-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni. Il-miżuri baġitarji jammontaw għal madwar 5,5 % tal-PDG u jinkludu appoġġ għall-impjegati, għal dawk li jaħdmu għal rashom u għan-negozji, kif ukoll miżuri ta’ benessri. Barra minn hekk, ir-Renju Unit ħabbar miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jipprovdu appoġġ ta’ likwidità lin-negozji. Dawn il-miżuri jinkludu garanziji fuq is-self ta’ madwar 16 % tal-PDG. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien. |
| --- | --- |

(13)

B’reazzjoni għall-pandemija tal-COVID-19, ir-Renju Unit adotta miżuri baġitarji f’waqthom biex iżid il-kapaċità tas-sistema tas-saħħa tiegħu, irażżan il-pandemija, u jipprovdi għajnuna lil dawk l-individwi u setturi li ntlaqtu b’mod partikolari. Il-projezzjonijiet fil-Programm ta’ Konverġenza ma jinkludux dawn il-miżuri, iżda jitqiesu fit-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni. Il-miżuri baġitarji jammontaw għal madwar 5,5 % tal-PDG u jinkludu appoġġ għall-impjegati, għal dawk li jaħdmu għal rashom u għan-negozji, kif ukoll miżuri ta’ benessri. Barra minn hekk, ir-Renju Unit ħabbar miżuri li, filwaqt li ma għandhomx impatt baġitarju dirett, se jikkontribwixxu biex jipprovdu appoġġ ta’ likwidità lin-negozji. Dawn il-miżuri jinkludu garanziji fuq is-self ta’ madwar 16 % tal-PDG. L-implimentazzjoni sħiħa ta’ miżuri ta’ emerġenza u ta’ miżuri fiskali ta’ appoġġ, segwita minn iffukar ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, meta jkunu jippermettu l-kondizzjonijiet ekonomiċi, ser ikunu ta’ kontribut għall-preservazzjoni tas-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien.

| (14) | Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni taħt politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-gvern estiż tar-Renju Unit huwa mbassar li jkun -10,7 % tal-PDG fl-2020-2021 u -6,2 % tal-PDG fl-2021-2022. Il-proporzjon ta’ dejn tal-gvern estiż huwa proġettat li jilħaq 102,5 % tal-PDG fl-2020-2021 u 100,2 % tal-PDG fl-2022. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-Programm ta’ Konverġenza ma jqisx l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19, u l-projezzjonijiet tad-dejn u tad-defiċit fih għalhekk ivarjaw b’mod sostanzjali minn dawk tal-Kummissjoni. |
| --- | --- |

(14)

Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni taħt politiki mhux mibdula, il-bilanċ tal-gvern estiż tar-Renju Unit huwa mbassar li jkun -10,7 % tal-PDG fl-2020-2021 u -6,2 % tal-PDG fl-2021-2022. Il-proporzjon ta’ dejn tal-gvern estiż huwa proġettat li jilħaq 102,5 % tal-PDG fl-2020-2021 u 100,2 % tal-PDG fl-2022. Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-Programm ta’ Konverġenza ma jqisx l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19, u l-projezzjonijiet tad-dejn u tad-defiċit fih għalhekk ivarjaw b’mod sostanzjali minn dawk tal-Kummissjoni.

| (15) | Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba l-ksur ipproġettat tar-Renju Unit tal-limitu ta’ defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020-21. B’mod ġenerali, l-analiżi tissuġġerixxi li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/1997 ma ġiex sodisfatt. |
| --- | --- |

(15)

Fl-20 ta’ Mejju 2020, il-Kummissjoni ħarġet rapport imħejji skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat minħabba l-ksur ipproġettat tar-Renju Unit tal-limitu ta’ defiċit ta’ 3 % tal-PDG fl-2020-21. B’mod ġenerali, l-analiżi tissuġġerixxi li l-kriterju tad-defiċit kif definit fit-Trattat u fir-Regolament (KE) Nru 1467/1997 ma ġiex sodisfatt.

| (16) | Il-kriżi tal-COVID-19 li għaddejja bħalissa ħolqot sfidi ta’ politika ekonomika u soċjali li huma bla preċedent matul l-aħħar għexieren ta’ snin. Il-qgħad huwa mistenni li jiżdied bi kważi 3 punti perċentwali għal 6,7 % fl-2020 u jirkupra bi ftit għal 6 % fl-2021, minn 3,8 % fl-2019. Il-gvern tar-Renju Unit adotta miżuri ta’ emerġenza biex itaffi l-effetti negattivi tax-xokk. L-ispiża tal-appoġġ fiskali dirett se tiddependi mid-domanda, iżda tista’ tammonta għal madwar GBP 110 biljun (5,5 % tal-PDG), ikkumplementata minn GBP 330 biljun (16 % tal-PDG) ta’ garanziji ta’ kreditu għal self mill-banek. Ġew implimentati skemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar biex jiġu protetti l-impjiegi u ġew implimentati wkoll miżuri ta’ appoġġ għal dawk li jaħdmu għal rashom. Il-kopertura u l-eliġibilità għal aċċess għal pagamenti bil-quddiem ta’ Kreditu Universali ġew imtejba temporanjament u l-intitolament bażiku taħt il-Kreditu Universali żdied temporanjament għal tnax-il xahar. L-awtoritajiet lokali għandhom jirċievu wkoll fondi addizzjonali ta’ darba biex jiġu appoġġati l-persuni u l-familji ekonomikament vulnerabbli. Il-gvern ħabbar ukoll moratorju ta’ tliet xhur fuq il-ħlasijiet ipotekarji għas-sidien tad-djar li jinsabu f’diffikultà minħabba l-pandemija tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(16)

Il-kriżi tal-COVID-19 li għaddejja bħalissa ħolqot sfidi ta’ politika ekonomika u soċjali li huma bla preċedent matul l-aħħar għexieren ta’ snin. Il-qgħad huwa mistenni li jiżdied bi kważi 3 punti perċentwali għal 6,7 % fl-2020 u jirkupra bi ftit għal 6 % fl-2021, minn 3,8 % fl-2019. Il-gvern tar-Renju Unit adotta miżuri ta’ emerġenza biex itaffi l-effetti negattivi tax-xokk. L-ispiża tal-appoġġ fiskali dirett se tiddependi mid-domanda, iżda tista’ tammonta għal madwar GBP 110 biljun (5,5 % tal-PDG), ikkumplementata minn GBP 330 biljun (16 % tal-PDG) ta’ garanziji ta’ kreditu għal self mill-banek. Ġew implimentati skemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar biex jiġu protetti l-impjiegi u ġew implimentati wkoll miżuri ta’ appoġġ għal dawk li jaħdmu għal rashom. Il-kopertura u l-eliġibilità għal aċċess għal pagamenti bil-quddiem ta’ Kreditu Universali ġew imtejba temporanjament u l-intitolament bażiku taħt il-Kreditu Universali żdied temporanjament għal tnax-il xahar. L-awtoritajiet lokali għandhom jirċievu wkoll fondi addizzjonali ta’ darba biex jiġu appoġġati l-persuni u l-familji ekonomikament vulnerabbli. Il-gvern ħabbar ukoll moratorju ta’ tliet xhur fuq il-ħlasijiet ipotekarji għas-sidien tad-djar li jinsabu f’diffikultà minħabba l-pandemija tal-COVID-19.

| (17) | Biex jappoġġa l-pożizzjoni finanzjarja tan-negozji, il-Bank of England naqqas ir-rata tal-bank darbtejn, b’kollox minn 0,75 % għal 0,1 %, naqqas ir-rata tal-bafer kapitali kontroċikliku tar-Renju Unit għal 0 % minn pjan li kienet teżisti minn qabel lejn 2 % sa Diċembru 2020, żied il-programm ta’ xiri ta’ bonds tiegħu għal GBP 645 biljun, u saħħaħ l-appoġġ tiegħu għas-self bankarju kummerċjali lill-ekonomija reali flimkien ma’ garanziji tas-self tal-gvern. Il-gvern offra lil setturi moratorju ta’ sena ħelsien fuq ħlas ta’ rati tan-negozju, differiment ta’ pagamenti tat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) kif ukoll għotjiet ta’ flus kontanti għal ditti iżgħar. L-appoġġ ta’ likwidità sar disponibbli wkoll fil-forma ta’ garanziji u għotjiet kombinati taħt l-Iskema “Coronavirus Business Interruption Loan Scheme” lil intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) taħt limitu ta’ fatturat partikolari permezz ta’ firxa wiesgħa ta’ prodotti ta’ finanzjament tan-negozju, bħal faċilitajiet ta’ kreditu li jdur u prodotti oħra fosthom self għal perjodu ta’ żmien. Barra minn hekk, skema ġenerali li tipprovdi likwidità lill-SMEs, iżda wkoll lil negozji akbar li jistgħu jinkludu appoġġ ta’ investiment, saret disponibbli għas-setturi kollha ta’ attività. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju. |
| --- | --- |

(17)

Biex jappoġġa l-pożizzjoni finanzjarja tan-negozji, il-Bank of England naqqas ir-rata tal-bank darbtejn, b’kollox minn 0,75 % għal 0,1 %, naqqas ir-rata tal-bafer kapitali kontroċikliku tar-Renju Unit għal 0 % minn pjan li kienet teżisti minn qabel lejn 2 % sa Diċembru 2020, żied il-programm ta’ xiri ta’ bonds tiegħu għal GBP 645 biljun, u saħħaħ l-appoġġ tiegħu għas-self bankarju kummerċjali lill-ekonomija reali flimkien ma’ garanziji tas-self tal-gvern. Il-gvern offra lil setturi moratorju ta’ sena ħelsien fuq ħlas ta’ rati tan-negozju, differiment ta’ pagamenti tat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) kif ukoll għotjiet ta’ flus kontanti għal ditti iżgħar. L-appoġġ ta’ likwidità sar disponibbli wkoll fil-forma ta’ garanziji u għotjiet kombinati taħt l-Iskema “Coronavirus Business Interruption Loan Scheme” lil intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) taħt limitu ta’ fatturat partikolari permezz ta’ firxa wiesgħa ta’ prodotti ta’ finanzjament tan-negozju, bħal faċilitajiet ta’ kreditu li jdur u prodotti oħra fosthom self għal perjodu ta’ żmien. Barra minn hekk, skema ġenerali li tipprovdi likwidità lill-SMEs, iżda wkoll lil negozji akbar li jistgħu jinkludu appoġġ ta’ investiment, saret disponibbli għas-setturi kollha ta’ attività. Fil-proċess tat-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ dawn il-miżuri, jeħtieġ li titqies ir-reżiljenza tas-settur bankarju.

| (18) | Il-pandemija tal-COVID-19 żvelat dgħufijiet fit-tħejjija u fil-kapaċità tas-sistemi tas-saħħa fir-Renju Unit biex iwieġbu għal tali tifqigħat, b’mod partikolari f’dawk li huma faċilitajiet, persunal u provvisti. Dan irriżulta fit-twaqqif ta’ emerġenza ta’ sptarijiet temporanji fuq il-post għal pazjenti bil-COVID-19 fir-Renju Unit. L-industrija tal-manifattura tal-pajjiż kienet imħeġġa tbiddel il-linji ta’ produzzjoni tagħha biex b’mod urġenti tipproduċi tagħmir mediku addizzjonali, bħal pereżempju ventilaturi, sabiex tkopri l-livell ta’ domanda mistenni. Il-kriżi tal-COVID-19 aċċentwat in-nuqqas eżistenti ta’ ħaddiema tas-saħħa. Il-ġestjoni ta’ kriżijiet simili fil-futur titlob investimenti fis-sistemi tas-saħħa madwar ir-Renju Unit, fosthom miżuri tas-saħħa pubbliċi effettivi u b’riżorsi tajbin. Dawn l-investimenti għandu jkollhom l-għan li jipprovdu t-tagħmir meħtieġ u l-faċilitajiet u l-ħaddiema b’ħiliet meħtieġa, kif ukoll, b’mod ġenerali, il-kapaċità li jagħtu s-servizzi tal-kura tas-saħħa regolari mistennija kollha flimkien mal-kura għall-pazjenti bil-COVID-19 jew mard infettiv simili. |
| --- | --- |

(18)

Il-pandemija tal-COVID-19 żvelat dgħufijiet fit-tħejjija u fil-kapaċità tas-sistemi tas-saħħa fir-Renju Unit biex iwieġbu għal tali tifqigħat, b’mod partikolari f’dawk li huma faċilitajiet, persunal u provvisti. Dan irriżulta fit-twaqqif ta’ emerġenza ta’ sptarijiet temporanji fuq il-post għal pazjenti bil-COVID-19 fir-Renju Unit. L-industrija tal-manifattura tal-pajjiż kienet imħeġġa tbiddel il-linji ta’ produzzjoni tagħha biex b’mod urġenti tipproduċi tagħmir mediku addizzjonali, bħal pereżempju ventilaturi, sabiex tkopri l-livell ta’ domanda mistenni. Il-kriżi tal-COVID-19 aċċentwat in-nuqqas eżistenti ta’ ħaddiema tas-saħħa. Il-ġestjoni ta’ kriżijiet simili fil-futur titlob investimenti fis-sistemi tas-saħħa madwar ir-Renju Unit, fosthom miżuri tas-saħħa pubbliċi effettivi u b’riżorsi tajbin. Dawn l-investimenti għandu jkollhom l-għan li jipprovdu t-tagħmir meħtieġ u l-faċilitajiet u l-ħaddiema b’ħiliet meħtieġa, kif ukoll, b’mod ġenerali, il-kapaċità li jagħtu s-servizzi tal-kura tas-saħħa regolari mistennija kollha flimkien mal-kura għall-pazjenti bil-COVID-19 jew mard infettiv simili.

| (19) | Il-kriżi attwali x’aktarx li jkollha impatt akbar fuq dawk l-aktar vulnerabbli, u b’hekk taggrava l-faqar. Ir-riskju tal-faqar jew tal-esklużjoni soċjali kien diġà qed jiżdied qabel il-kriżi, minkejja r-rata baxxa ta’ qgħad. Il-faqar fost dawk li jaħdmu u l-faqar fost it-tfal huma għoljin ukoll. It-tnaqqis fil-benessri u r-riformi jirriskjaw li jdgħajfu l-effett qawwi tat-tnaqqis tal-faqar tas-sistema tal-benefiċċji tat-taxxa tar-Renju Unit. Hemm lok li jissaħħaħ l-appoġġ għal dawk l-aktar vulnerabbli, fosthom t-tfal fil-faqar, speċjalment minħabba li l-kriżi hija mistennija li tkompli żżid l-inugwaljanza fl-introjtu. |
| --- | --- |

(19)

Il-kriżi attwali x’aktarx li jkollha impatt akbar fuq dawk l-aktar vulnerabbli, u b’hekk taggrava l-faqar. Ir-riskju tal-faqar jew tal-esklużjoni soċjali kien diġà qed jiżdied qabel il-kriżi, minkejja r-rata baxxa ta’ qgħad. Il-faqar fost dawk li jaħdmu u l-faqar fost it-tfal huma għoljin ukoll. It-tnaqqis fil-benessri u r-riformi jirriskjaw li jdgħajfu l-effett qawwi tat-tnaqqis tal-faqar tas-sistema tal-benefiċċji tat-taxxa tar-Renju Unit. Hemm lok li jissaħħaħ l-appoġġ għal dawk l-aktar vulnerabbli, fosthom t-tfal fil-faqar, speċjalment minħabba li l-kriżi hija mistennija li tkompli żżid l-inugwaljanza fl-introjtu.

| (20) | It-titjib tal-prestazzjoni tal-produttività tax-xogħol jibqa’ sfida ewlenija għar-Renju Unit. L-output fis-siegħa huwa ferm inqas fir-Renju Unit milli f’ħafna ekonomiji żviluppati oħra, u bilkemm huwa ogħla milli kien qabel il-kriżi finanzjarja. It-tkabbir tal-PDG kien xprunat mit-tkabbir fl-impjiegi, u prattikament ma kien hemm l-ebda żidiet fil-produttività fil-passat reċenti. Minkejja suq tax-xogħol strett, il-produttività tax-xogħol tar-Renju Unit kienet essenzjalment ċatta sa mill-bidu tal-2018. It-tkabbir reali fil-pagi wkoll baqa’ jimxi bil-mod. Ħafna partijiet tar-Renju Unit huma relattivament foqra, b’livelli komparattivament baxxi ta’ investiment f’ħiliet u infrastruttura. Prospetti limitati ta’ progress fil-karriera għal persuni f’impjiegi b’pagi baxxi jaffettwaw b’mod negattiv kemm il-produttività kif ukoll il-faqar. Din hija mistennija li tkompli u tista’ tiġi aggravata fid-dawl tal-kriżi tal-COVID-19. Il-pandemija reċenti tippreżenta wkoll sfidi sinifikanti għas-sistemi ta’ edukazzjoni u taħriġ fir-Renju Unit, b’mod partikolari fir-rigward tal-apprendiment mill-bogħod u l-aċċess li jvarja għal tagħlim strutturat. Konsegwentement, hemm lok għal żieda fil-produttività billi jiġu indirizzati problemi fuq bażi wiesgħa bħall-investiment baxx fit-tagħmir, l-infrastruttura u r-Riċerka u l-iżvilupp, u d-diskrepanzi fil-ħiliet, speċjalment fil-ħiliet bażiċi u tekniċi. Ir-Renju Unit għandu l-għan li jinvesti aktar fir-riċerka u l-innovazzjoni u jtejjeb l-użu ta’ teknoloġiji eżistenti fl-ekonomija kollha. |
| --- | --- |

(20)

It-titjib tal-prestazzjoni tal-produttività tax-xogħol jibqa’ sfida ewlenija għar-Renju Unit. L-output fis-siegħa huwa ferm inqas fir-Renju Unit milli f’ħafna ekonomiji żviluppati oħra, u bilkemm huwa ogħla milli kien qabel il-kriżi finanzjarja. It-tkabbir tal-PDG kien xprunat mit-tkabbir fl-impjiegi, u prattikament ma kien hemm l-ebda żidiet fil-produttività fil-passat reċenti. Minkejja suq tax-xogħol strett, il-produttività tax-xogħol tar-Renju Unit kienet essenzjalment ċatta sa mill-bidu tal-2018. It-tkabbir reali fil-pagi wkoll baqa’ jimxi bil-mod. Ħafna partijiet tar-Renju Unit huma relattivament foqra, b’livelli komparattivament baxxi ta’ investiment f’ħiliet u infrastruttura. Prospetti limitati ta’ progress fil-karriera għal persuni f’impjiegi b’pagi baxxi jaffettwaw b’mod negattiv kemm il-produttività kif ukoll il-faqar. Din hija mistennija li tkompli u tista’ tiġi aggravata fid-dawl tal-kriżi tal-COVID-19. Il-pandemija reċenti tippreżenta wkoll sfidi sinifikanti għas-sistemi ta’ edukazzjoni u taħriġ fir-Renju Unit, b’mod partikolari fir-rigward tal-apprendiment mill-bogħod u l-aċċess li jvarja għal tagħlim strutturat. Konsegwentement, hemm lok għal żieda fil-produttività billi jiġu indirizzati problemi fuq bażi wiesgħa bħall-investiment baxx fit-tagħmir, l-infrastruttura u r-Riċerka u l-iżvilupp, u d-diskrepanzi fil-ħiliet, speċjalment fil-ħiliet bażiċi u tekniċi. Ir-Renju Unit għandu l-għan li jinvesti aktar fir-riċerka u l-innovazzjoni u jtejjeb l-użu ta’ teknoloġiji eżistenti fl-ekonomija kollha.

| (21) | Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu avvanzati minn qabel u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Ir-Renju Unit għandu nuqqas persistenti ta’ akkomodazzjoni. Qed jitfaċċaw limitazzjonijiet tal-kapaċità, filwaqt li l-kostruzzjoni residenzjali għadha inqas minn dak li huwa meħtieġ biex tiġi sodisfatta d-domanda stmata. L-ammont u l-post fejn tinsab l-art disponibbli għal akkomodazzjoni ġdida hija limitata minħabba regolamentazzjoni stretta tas-suq tal-artijiet, b’mod partikolari madwar il-bliet. Is-settur tal-bini jibqa’ kruċjali għas-settur tal-abitazzjoni kif ukoll biex jintlaħqu l-miri futuri tal-effiċjenza enerġetika u tal-klima, għalkemm it-tnaqqis tal-ammont ta’ enerġija użata għat-tisħin tad-djar huwa kkumplikat mill-età tal-istokk tas-settur tal-abitazzjoni u s-sostituzzjoni bil-mod tiegħu. Wara deċennji ta’ nuqqas ta’ investiment pubbliku, il-gvern beda jittratta d-defiċit infrastrutturali. Sar progress inkoraġġanti rigward l-investiment fis-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, u nkiseb tnaqqis sinifikanti fis-settur tal-enerġija. Madankollu, il-mixja lejn in-newtralità klimatika għadha qed tiffaċċja sfidi fl-ekonomija kollha. L-użu tan-networks tat-trasport bit-triq, bil-ferrovija u bl-ajru tar-Renju Unit qed jilħaq il-kapaċità u dan jikkontribwixxi għall-konġestjoni u t-tniġġis tal-arja. Ir-Renju Unit għandu ambizzjoni li jkun minn ta’ quddiem fir-rigward ta’ vetturi b’emissjonijiet żero, iżda l-biċċa l-kbira tan-network ferrovjarju għadu mhuwiex elettrifikat. Għalkemm il-kopertura ta’ networks sħaħ tal-fibra fir-Renju Unit għadha modesta, il-kompetizzjoni tan-network fis-suq kollu tal-fibra qed tikber minħabba li l-gvern qed iżid b’mod sinifikanti l-appoġġ pubbliku lejn l-introduzzjoni tan-network tal-fibra. Tali investiment fl-infrastruttura diġitali, madankollu, jeħtieġ li jkun akkumpanjat minn ħiliet diġitali mtejba, billi r-Renju Unit ibati minn defiċit strutturali ta’ ħiliet speċjalizzati fl-IT. |
| --- | --- |

(21)

Biex jitrawwem l-irkupru ekonomiku, se jkun importanti li l-proġetti ta’ investiment pubbliku maturi jiġu avvanzati minn qabel u li jiġi promoss l-investiment privat, inkluż permezz ta’ riformi rilevanti. Ir-Renju Unit għandu nuqqas persistenti ta’ akkomodazzjoni. Qed jitfaċċaw limitazzjonijiet tal-kapaċità, filwaqt li l-kostruzzjoni residenzjali għadha inqas minn dak li huwa meħtieġ biex tiġi sodisfatta d-domanda stmata. L-ammont u l-post fejn tinsab l-art disponibbli għal akkomodazzjoni ġdida hija limitata minħabba regolamentazzjoni stretta tas-suq tal-artijiet, b’mod partikolari madwar il-bliet. Is-settur tal-bini jibqa’ kruċjali għas-settur tal-abitazzjoni kif ukoll biex jintlaħqu l-miri futuri tal-effiċjenza enerġetika u tal-klima, għalkemm it-tnaqqis tal-ammont ta’ enerġija użata għat-tisħin tad-djar huwa kkumplikat mill-età tal-istokk tas-settur tal-abitazzjoni u s-sostituzzjoni bil-mod tiegħu. Wara deċennji ta’ nuqqas ta’ investiment pubbliku, il-gvern beda jittratta d-defiċit infrastrutturali. Sar progress inkoraġġanti rigward l-investiment fis-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, u nkiseb tnaqqis sinifikanti fis-settur tal-enerġija. Madankollu, il-mixja lejn in-newtralità klimatika għadha qed tiffaċċja sfidi fl-ekonomija kollha. L-użu tan-networks tat-trasport bit-triq, bil-ferrovija u bl-ajru tar-Renju Unit qed jilħaq il-kapaċità u dan jikkontribwixxi għall-konġestjoni u t-tniġġis tal-arja. Ir-Renju Unit għandu ambizzjoni li jkun minn ta’ quddiem fir-rigward ta’ vetturi b’emissjonijiet żero, iżda l-biċċa l-kbira tan-network ferrovjarju għadu mhuwiex elettrifikat. Għalkemm il-kopertura ta’ networks sħaħ tal-fibra fir-Renju Unit għadha modesta, il-kompetizzjoni tan-network fis-suq kollu tal-fibra qed tikber minħabba li l-gvern qed iżid b’mod sinifikanti l-appoġġ pubbliku lejn l-introduzzjoni tan-network tal-fibra. Tali investiment fl-infrastruttura diġitali, madankollu, jeħtieġ li jkun akkumpanjat minn ħiliet diġitali mtejba, billi r-Renju Unit ibati minn defiċit strutturali ta’ ħiliet speċjalizzati fl-IT.

| (22) | Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu mmonitorjati bħala parti mis-Semestru Ewropew sa tmiem il-perjodu ta’ tranżizzjoni. |
| --- | --- |

(22)

Filwaqt li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż magħmulin f’din ir-Rakkomandazzjoni (“ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020”) jiffukaw fuq l-indirizzar tal-impatti soċjoekonomiċi tal-pandemija u fuq l-iffaċilitar tal-irkupru ekonomiku, ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 ukoll koprew riformi li huma essenzjali biex jiġu ttrattati l-isfidi strutturali fuq perjodu ta’ żmien medju sa dak twil. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019 jibqgħu pertinenti u se jkomplu jiġu mmonitorjati bħala parti mis-Semestru Ewropew sa tmiem il-perjodu ta’ tranżizzjoni.

| (23) | Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi jiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, ir-Renju Unit se jikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs. |
| --- | --- |

(23)

Is-Semestru Ewropew jipprovdi l-qafas għal koordinazzjoni kontinwa tal-politika ekonomika u tal-impjiegi fl-Unjoni, li jista’ jkun ta’ kontribut għal ekonomija sostenibbli. Fil-Programmi Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 tagħhom, l-Istati Membri evalwaw il-progress li sar fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti. Billi jiżgura l-implimentazzjoni sħiħa tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2020, ir-Renju Unit se jikkontribwixxi għall-progress lejn l-SDGs.

| (24) | Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew 2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tar-Renju Unit u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lir-Renju Unit fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fir-Renju Unit. iżda wkoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(24)

Fil-kuntest tas-Semestru Ewropew 2020, il-Kummissjoni wettqet analiżi komprensiva tal-politika ekonomika tar-Renju Unit u ppubblikatha fir-rapport dwar il-pajjiż tal-2020. Hija vvalutat ukoll il-Programm ta’ Konverġenza tal-2020, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2020 u s-segwitu mogħti għar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż indirizzati lir-Renju Unit fi snin preċedenti. Il-Kummissjoni qieset mhux biss ir-rilevanza tagħhom għal politika fiskali u soċjoekonomika sostenibbli fir-Renju Unit. iżda wkoll il-konformità tagħhom mar-regoli u mal-gwida tal-Unjoni, fid-dawl tal-ħtieġa li tissaħħaħ il-governanza ekonomika kumplessiva tal-Unjoni.

| (25) | Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt, |
| --- | --- |

(25)

Fid-dawl ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2020 u l-opinjoni tiegħu (7) hija riflessa b’mod partikolari fir-rakkomandazzjoni (1) hawn taħt,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li r-Renju Unit jieħu azzjoni fl-2020 u fl-2021 biex:

| 1. | Tieħu l-miżuri kollha meħtieġa, f’konformità mal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, biex tindirizza b’mod effettiv il-pandemija tal-COVID-19, issostni l-ekonomija u tappoġġa l-irkupru sussegwenti. Meta l-kondizzjonijiet ekonomiċi jkunu jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien u tiżgura s-sostenibbiltà fejn jidħol id-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment. Issaħħaħ ir-reżiljenza tas-sistemi tas-saħħa. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Tiżgura l-adegwatezza u l-kopertura tas-sistema tal-protezzjoni soċjali biex tipprovdi appoġġ għal kulħadd u b’mod partikolari dawk l-aktar affettwati mill-kriżi. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tħaddan l-innovazzjoni u tappoġġa l-iżvilupp tal-kapital uman. Tiffinanzja b’mod sostanzjali fil-bidu tagħhom proġetti maturi ta’ investiment pubbliku u tippromwovi l-investiment privat biex jiġi stimulat l-irkupru ekonomiku. Tiffoka l-investiment fuq it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, b’mod partikolari fuq l-akkomodazzjoni, il-produzzjoni nadifa u effiċjenti u l-użu tal-enerġija, l-infrastrutturi tat-trasport sostenibbli u networks tal-broadband b’veloċità għolja. |
| --- | --- |

3.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Lulju 2020.

Għall-Kunsill

Il-President

J. KLOECKNER

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  ĠU L 29, 31.1.2020, p. 7.

3

(4)  ĠU C 301, 5.9.2019, p. 163.

4

(5)  Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1467/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar li titħaffef u li tiġi ċċarata l-implimentazzjoni tal-proċedura ta’ defiċit eċċessiv (ĠU L 209, 2.8.1997, p. 6).

5

(6)  In-nefqa primarja netta tal-gvern hi magħmula min-nefqa totali tal-gvern mingħajr in-nefqa marbuta mal-imgħax, in-nefqa marbuta mal-programmi tal-Unjoni kompletament koperti mid-dħul tal-fondi tal-Unjoni u mill-bidliet mhux diskrezzjonali fin-nefqa marbuta mal-benefiċċju tal-qgħad. Il-formazzjoni tal-kapital fiss gross iffinanzjata fil-livell nazzjonali hija mifruxa fuq perjodu ta’ erba’ snin. Il-miżuri ta’ dħul diskrezzjonali jew iż-żidiet tad-dħul b’mandat tal-liġi huma fatturati. Il-miżuri ta’ darba fuq in-naħa kemm tad-dħul kif ukoll tal-nefqa huma esklużi.

6

(7)  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

7

---