# Publicatieblad L 195/2012

| | ISSN 1977-0758
  doi:10.3000/19770758.L_2012.195.nld |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | L 195 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Wetgeving | 55e jaargang21 juli 2012 |

ISSN 1977-0758

doi:10.3000/19770758.L_2012.195.nld

Publicatieblad

van de Europese Unie

L 195

Uitgave in de Nederlandse taal

Wetgeving

55e jaargang21 juli 2012

---

| Inhoud | | II   Niet-wetgevingshandelingen | Bladzijde |
| --- | --- | --- | --- |
| | | BESLUITEN |
| | | 2012/397/EU |
| | * | Besluit van de Commissie van 24 oktober 2011 betreffende Steunmaatregel SA.32600 (2011/C) — Frankrijk — Door de SNCF aan SeaFrance toegekende herstructureringssteun
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2011) 7808)

   (
  1
  ) | 1 |
| | | 2012/398/EU |
| | * | Besluit van de Commissie van 9 maart 2012 betreffende Steunmaatregel SA.12522 (C 37/08) — Frankrijk — Toepassing van de beschikking Sernam 2
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2012) 1616)

   (
  1
  ) | 19 |

Inhoud

II   Niet-wetgevingshandelingen

Bladzijde

BESLUITEN

2012/397/EU

*

Besluit van de Commissie van 24 oktober 2011 betreffende Steunmaatregel SA.32600 (2011/C) — Frankrijk — Door de SNCF aan SeaFrance toegekende herstructureringssteun
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2011) 7808)

   (
  1
  )

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2011) 7808)

1

1

2012/398/EU

*

Besluit van de Commissie van 9 maart 2012 betreffende Steunmaatregel SA.12522 (C 37/08) — Frankrijk — Toepassing van de beschikking Sernam 2
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2012) 1616)

   (
  1
  )

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2012) 1616)

1

19

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst

1

| NL | Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.
  Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten. |
| --- | --- |

NL

Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.

Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten.

---

II Niet-wetgevingshandelingen

BESLUITEN

| 21.7.2012 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 195/1 |
| --- | --- | --- | --- |

21.7.2012

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 195/1

---

BESLUIT VAN DE COMMISSIE

van 24 oktober 2011

betreffende Steunmaatregel SA.32600 (2011/C) — Frankrijk — Door de SNCF aan SeaFrance toegekende herstructureringssteun

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2011) 7808)

(Slechts de tekst in de Franse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2012/397/EU)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (hierna „VWEU” genoemd), en met name artikel 108, lid 2, eerste alinea,

Gezien de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name artikel 62, lid 1, onder a),

Na de belanghebbenden overeenkomstig de genoemde artikelen te hebben verzocht hun opmerkingen kenbaar te maken (1),

Overwegende hetgeen volgt:

I.   PROCEDURE

1.1.   Algemene procedurele context

| (1) | De Commissie heeft bij besluit van 18 augustus 2010 (2) reddingssteun (hierna genoemd „de reddingssteun”) ten gunste van SeaFrance SA (hierna „SeaFrance” genoemd) goedgekeurd. Frankrijk heeft deze steun inmiddels verleend. Deze steun bestond in een door de SNCF aan SeaFrance toegekende lening van maximaal [40-70] miljoen EUR. |
| --- | --- |

(1)

De Commissie heeft bij besluit van 18 augustus 2010 (2) reddingssteun (hierna genoemd „de reddingssteun”) ten gunste van SeaFrance SA (hierna „SeaFrance” genoemd) goedgekeurd. Frankrijk heeft deze steun inmiddels verleend. Deze steun bestond in een door de SNCF aan SeaFrance toegekende lening van maximaal [40-70] miljoen EUR.

| (2) | De Franse autoriteiten hebben op 18 februari 2011 herstructureringssteun (hierna „de herstructureringssteun” genoemd) van 223 miljoen EUR aangemeld ten gunste van SeaFrance en daarbij een herstructureringsplan overgelegd. Bij brief van 29 maart 2011 heeft de Commissie om aanvullende informatie verzocht. De Franse autoriteiten hebben deze informatie op 4 mei 2011 verstrekt. |
| --- | --- |

(2)

De Franse autoriteiten hebben op 18 februari 2011 herstructureringssteun (hierna „de herstructureringssteun” genoemd) van 223 miljoen EUR aangemeld ten gunste van SeaFrance en daarbij een herstructureringsplan overgelegd. Bij brief van 29 maart 2011 heeft de Commissie om aanvullende informatie verzocht. De Franse autoriteiten hebben deze informatie op 4 mei 2011 verstrekt.

| (3) | Op 6 april 2011 heeft een concurrent van SeaFrance, P&O Ferries (hierna „P&O” genoemd), een klacht ingediend bij de Commissie over de herstructureringssteun. |
| --- | --- |

(3)

Op 6 april 2011 heeft een concurrent van SeaFrance, P&O Ferries (hierna „P&O” genoemd), een klacht ingediend bij de Commissie over de herstructureringssteun.

| (4) | Bij brief van 22 juni 2011 heeft de Commissie de Franse Republiek in kennis gesteld van haar besluit om de procedure van artikel 108, lid 2, VWEU in te leiden (hierna „het inleidingsbesluit” genoemd). |
| --- | --- |

(4)

Bij brief van 22 juni 2011 heeft de Commissie de Franse Republiek in kennis gesteld van haar besluit om de procedure van artikel 108, lid 2, VWEU in te leiden (hierna „het inleidingsbesluit” genoemd).

| (5) | De Commissie heeft de belanghebbenden uitgenodigd hun opmerkingen over de betrokken steunmaatregelen kenbaar te maken (3). Zij heeft de opmerkingen ontvangen die in deel V nauwkeurig zijn beschreven. |
| --- | --- |

(5)

De Commissie heeft de belanghebbenden uitgenodigd hun opmerkingen over de betrokken steunmaatregelen kenbaar te maken (3). Zij heeft de opmerkingen ontvangen die in deel V nauwkeurig zijn beschreven.

| (6) | De Franse autoriteiten hebben op 14 juli 2011 hun opmerkingen naar aanleiding van het inleidingsbesluit, op 22 juli 2011 hun opmerkingen naar aanleiding van de klacht van P&O en op 19 augustus 2011 hun opmerkingen naar aanleiding van de opmerkingen van de belanghebbenden over het inleidingsbesluit, kenbaar gemaakt. |
| --- | --- |

(6)

De Franse autoriteiten hebben op 14 juli 2011 hun opmerkingen naar aanleiding van het inleidingsbesluit, op 22 juli 2011 hun opmerkingen naar aanleiding van de klacht van P&O en op 19 augustus 2011 hun opmerkingen naar aanleiding van de opmerkingen van de belanghebbenden over het inleidingsbesluit, kenbaar gemaakt.

| (7) | Op 12 september 2011 hebben de Franse autoriteiten een gewijzigd herstructureringsplan doen toekomen. |
| --- | --- |

(7)

Op 12 september 2011 hebben de Franse autoriteiten een gewijzigd herstructureringsplan doen toekomen.

| (8) | Op 3 oktober 2011 hebben de Franse autoriteiten het herstructureringsplan opnieuw gewijzigd (hierna „het gewijzigde herstructureringsplan” genoemd). |
| --- | --- |

(8)

Op 3 oktober 2011 hebben de Franse autoriteiten het herstructureringsplan opnieuw gewijzigd (hierna „het gewijzigde herstructureringsplan” genoemd).

| (9) | De Commissie en de Franse autoriteiten zijn bijeengekomen [...]. Gedurende de gehele periode hebben er ook veel telefonische contacten (4) plaatsgevonden en zijn ook veel e-mails uitgewisseld. Op 18 oktober 2011 hebben de Franse autoriteiten de Commissie een brief gestuurd waarin de tot dan toe naar voren gebrachte argumenten werden samengevat. |
| --- | --- |

(9)

De Commissie en de Franse autoriteiten zijn bijeengekomen [...]. Gedurende de gehele periode hebben er ook veel telefonische contacten (4) plaatsgevonden en zijn ook veel e-mails uitgewisseld. Op 18 oktober 2011 hebben de Franse autoriteiten de Commissie een brief gestuurd waarin de tot dan toe naar voren gebrachte argumenten werden samengevat.

1.2.   Algemene procedurele context

| (10) | In het kader van de op 30 juni 2010 ingeleide procedure inzake de gerechtelijke sanering van SeaFrance, moet het Tribunal de Commerce te Parijs op 25 oktober 2011 een definitief besluit erover nemen of SeaFrance moet worden geliquideerd dan wel haar activiteiten kan voortzetten (5). |
| --- | --- |

(10)

In het kader van de op 30 juni 2010 ingeleide procedure inzake de gerechtelijke sanering van SeaFrance, moet het Tribunal de Commerce te Parijs op 25 oktober 2011 een definitief besluit erover nemen of SeaFrance moet worden geliquideerd dan wel haar activiteiten kan voortzetten (5).

| (11) | Voorts konden sinds de inleiding van de procedure tot gerechtelijke sanering de belanghebbenden bij de curator voorstellen indienen tot behoud van de activiteiten door een volledige of gedeeltelijke overname van de onderneming. Volgens de informatie waarover de Commissie beschikt zijn drie voorstellen tot overname ingediend: een gezamenlijk voorstel van de Franse groep Louis Dreyfus Armateurs en de Deense vennootschap DFDS A/S (hierna „DFDS” genoemd) (hierna gezamenlijk „DFDS-LDA” genoemd), een voorstel van de vakbondsvereniging Confédération française démocratique du travail (hierna „de CFDT” genoemd) en een voorstel van de SNC Being Bang Immaterial (hierna „Being Bang” genoemd). |
| --- | --- |

(11)

Voorts konden sinds de inleiding van de procedure tot gerechtelijke sanering de belanghebbenden bij de curator voorstellen indienen tot behoud van de activiteiten door een volledige of gedeeltelijke overname van de onderneming. Volgens de informatie waarover de Commissie beschikt zijn drie voorstellen tot overname ingediend: een gezamenlijk voorstel van de Franse groep Louis Dreyfus Armateurs en de Deense vennootschap DFDS A/S (hierna „DFDS” genoemd) (hierna gezamenlijk „DFDS-LDA” genoemd), een voorstel van de vakbondsvereniging Confédération française démocratique du travail (hierna „de CFDT” genoemd) en een voorstel van de SNC Being Bang Immaterial (hierna „Being Bang” genoemd).

| (12) | DFDS-LDA heeft een voorstel gedaan tot gedeeltelijke overname van de activa en het personeel van SeaFrance voor het symbolische bedrag van drie euro (6). DFDS-LDA heeft de Commissie ter kennisname een kopie van het voorstel verstrekt. Volgens dat voorstel zou DFDS-LDA slechts 460 werknemers in dienst houden (dat wil zeggen 200 minder dan in het gewijzigde herstructureringsvoorstel) en het vrachtschip Nord Pas-de-Calais handhaven (naast de gemengde autoveerboten Berlioz en Rodin); de autoveerboot Molière zou echter worden afgestoten (terwijl in het gewijzigde herstructureringsplan wordt voorgesteld om het vrachtschip Nord Pas-de-Calais te verkopen en de autoveerboot Molière niet af te stoten, maar juist versneld af te betalen). |
| --- | --- |

(12)

DFDS-LDA heeft een voorstel gedaan tot gedeeltelijke overname van de activa en het personeel van SeaFrance voor het symbolische bedrag van drie euro (6). DFDS-LDA heeft de Commissie ter kennisname een kopie van het voorstel verstrekt. Volgens dat voorstel zou DFDS-LDA slechts 460 werknemers in dienst houden (dat wil zeggen 200 minder dan in het gewijzigde herstructureringsvoorstel) en het vrachtschip Nord Pas-de-Calais handhaven (naast de gemengde autoveerboten Berlioz en Rodin); de autoveerboot Molière zou echter worden afgestoten (terwijl in het gewijzigde herstructureringsplan wordt voorgesteld om het vrachtschip Nord Pas-de-Calais te verkopen en de autoveerboot Molière niet af te stoten, maar juist versneld af te betalen).

| (13) | Volgens de media heeft de CFDT op 24 augustus jongstleden bij het Tribunal de Commerce te Parijs een voorstel tot overname van de onderneming ingediend. De CFDT zou alle 1 100 huidige werknemers in dienst willen houden. Daartoe is de CFDT van plan om de schepen van SeaFrance voor het symbolische bedrag van één euro te kopen en de schulden van de onderneming niet over te nemen. De CDFT is van plan om tegen onderpand een bancair krediet te verkrijgen van ten minste 50 miljoen EUR en om daarnaast de territoriale overheden om een aanvullend krediet van 80 miljoen EUR te verzoeken, om zo een eventuele nieuwe crisis het hoofd te kunnen bieden. |
| --- | --- |

(13)

Volgens de media heeft de CFDT op 24 augustus jongstleden bij het Tribunal de Commerce te Parijs een voorstel tot overname van de onderneming ingediend. De CFDT zou alle 1 100 huidige werknemers in dienst willen houden. Daartoe is de CFDT van plan om de schepen van SeaFrance voor het symbolische bedrag van één euro te kopen en de schulden van de onderneming niet over te nemen. De CDFT is van plan om tegen onderpand een bancair krediet te verkrijgen van ten minste 50 miljoen EUR en om daarnaast de territoriale overheden om een aanvullend krediet van 80 miljoen EUR te verzoeken, om zo een eventuele nieuwe crisis het hoofd te kunnen bieden.

| (14) | Volgens diezelfde media heeft ook Being Bang een voorstel tot overname van SeaFrance ingediend. Daarvan kent de Commissie de bijzonderheden niet. Being Bang heeft de Commissie ter informatie in kennis gesteld van een voorstel tot overname van SeaFrance. Dit document heeft de Commissie na afloop van de termijn waarbinnen belanghebbenden hun opmerkingen kenbaar konden maken, bereikt, te weten 15 dagen na de datum van bekendmaking van het inleidingsbesluit. In overeenstemming met de rechtspraak heeft de Commissie het voorstel dus niet doorgestuurd naar de Franse autoriteiten en zal zij dit bij het onderhavige besluit niet in aanmerking nemen (7). |
| --- | --- |

(14)

Volgens diezelfde media heeft ook Being Bang een voorstel tot overname van SeaFrance ingediend. Daarvan kent de Commissie de bijzonderheden niet. Being Bang heeft de Commissie ter informatie in kennis gesteld van een voorstel tot overname van SeaFrance. Dit document heeft de Commissie na afloop van de termijn waarbinnen belanghebbenden hun opmerkingen kenbaar konden maken, bereikt, te weten 15 dagen na de datum van bekendmaking van het inleidingsbesluit. In overeenstemming met de rechtspraak heeft de Commissie het voorstel dus niet doorgestuurd naar de Franse autoriteiten en zal zij dit bij het onderhavige besluit niet in aanmerking nemen (7).

| (15) | Geen van de in de overwegingen (8) tot en met (10) genoemde voorstellen is door Frankrijk aan de Commissie ter kennis gebracht. Het onderhavige besluit heeft daarop dus geen betrekking. |
| --- | --- |

(15)

Geen van de in de overwegingen (8) tot en met (10) genoemde voorstellen is door Frankrijk aan de Commissie ter kennis gebracht. Het onderhavige besluit heeft daarop dus geen betrekking.

1.3.   Voorwerp van het onderhavige besluit

| (16) | Het onderhavige besluit betreft uitsluitend de door Frankrijk aangemelde kapitaalverhoging betreffende SeaFrance, twee ten gunste van Sea France geplande leningen van respectievelijk 99,8 miljoen EUR en [40-70] miljoen EUR, alsook de door de Commissie op 18 augustus 2010 goedgekeurde reddingssteun. |
| --- | --- |

(16)

Het onderhavige besluit betreft uitsluitend de door Frankrijk aangemelde kapitaalverhoging betreffende SeaFrance, twee ten gunste van Sea France geplande leningen van respectievelijk 99,8 miljoen EUR en [40-70] miljoen EUR, alsook de door de Commissie op 18 augustus 2010 goedgekeurde reddingssteun.

| (17) | Het onderhavige besluit heeft geen betrekking op de verlenging van de door de SNCF ten gunste van SeaFrance aangegane liquiditeitsovereenkomst (SA.31331 - 2011/NN) en evenmin op de door SNCF aan SeaFrance verschafte middelen om een optie op het schip SeaFrance Berlioz (SA.31252 - 2010/NN) uit te oefenen. De Commissie had de procedure van artikel 108, lid 2, VWEU, op 22 juni 2011 ook ten aanzien van deze twee maatregelen ingeleid. |
| --- | --- |

(17)

Het onderhavige besluit heeft geen betrekking op de verlenging van de door de SNCF ten gunste van SeaFrance aangegane liquiditeitsovereenkomst (SA.31331 - 2011/NN) en evenmin op de door SNCF aan SeaFrance verschafte middelen om een optie op het schip SeaFrance Berlioz (SA.31252 - 2010/NN) uit te oefenen. De Commissie had de procedure van artikel 108, lid 2, VWEU, op 22 juni 2011 ook ten aanzien van deze twee maatregelen ingeleid.

| (18) | Vanwege de urgentie van de gerechtelijke-saneringsprocedure - het Tribunal de Commerce te Parijs moet op 25 oktober 2011 uitspraak doen -, heeft het onderhavige besluit alleen betrekking op de herstructureringssteun, die volgens het gewijzigde herstructureringsplan uit een herkapitalisatie en twee leningen bestaat, en op de voor een beperkte periode goedgekeurde reddingssteun. De onderzoeksprocedure blijft dus geopend met betrekking tot de liquiditeitsovereenkomst (SA.31331 - 2011/NN) en de financiering van de Berlioz (SA.31252 - 2010/NN). |
| --- | --- |

(18)

Vanwege de urgentie van de gerechtelijke-saneringsprocedure - het Tribunal de Commerce te Parijs moet op 25 oktober 2011 uitspraak doen -, heeft het onderhavige besluit alleen betrekking op de herstructureringssteun, die volgens het gewijzigde herstructureringsplan uit een herkapitalisatie en twee leningen bestaat, en op de voor een beperkte periode goedgekeurde reddingssteun. De onderzoeksprocedure blijft dus geopend met betrekking tot de liquiditeitsovereenkomst (SA.31331 - 2011/NN) en de financiering van de Berlioz (SA.31252 - 2010/NN).

II.   BESCHRIJVING VAN DE BEGUNSTIGDE ONDERNEMING

| (19) | SeaFrance is een naamloze vennootschap naar Frans recht, die voor 100 % in handen is van SNCF Participations SA, eveneens een naamloze vennootschap naar Frans recht, die de deelnemingen van de SNCF-groep beheert en op haar beurt voor 100 % in handen is van het overheidsbedrijf „Société nationale des chemins de fer français” (hierna „de SNCF” genoemd). |
| --- | --- |

(19)

SeaFrance is een naamloze vennootschap naar Frans recht, die voor 100 % in handen is van SNCF Participations SA, eveneens een naamloze vennootschap naar Frans recht, die de deelnemingen van de SNCF-groep beheert en op haar beurt voor 100 % in handen is van het overheidsbedrijf „Société nationale des chemins de fer français” (hierna „de SNCF” genoemd).

| (20) | SeaFrance verleent diensten op het gebied van zeevervoer (vracht en passagiers). Zij is alleen actief op de lijn Calais-Dover. Haar marktaandeel op deze verbinding kan als volgt worden onderverdeeld: | 2007 | 2010 |
| --- | --- | --- | --- |
| (1) | Passagiers (8) |

(20)

SeaFrance verleent diensten op het gebied van zeevervoer (vracht en passagiers). Zij is alleen actief op de lijn Calais-Dover. Haar marktaandeel op deze verbinding kan als volgt worden onderverdeeld:

2007

2010

(1)

Passagiers (8)

3 720

2 920

| (2) | Goederen (9) |
| --- | --- |

(2)

Goederen (9)

770 550

550 884

| (21) | Ten tijde van de aanmelding van het oorspronkelijke herstructureringsplan in februari 2011 bestond de vloot van SeaFrance uit de volgende schepen:






  — | drie schepen van het type gemengde autoveerboot (of „ro-pax”, van het Engelse „roll-on-roll-off-passenger-ship”, dat zowel passagiers als vracht kan vervoeren: de Rodin, de Molière en de Berlioz; |
| --- | --- | --- |

(21)

Ten tijde van de aanmelding van het oorspronkelijke herstructureringsplan in februari 2011 bestond de vloot van SeaFrance uit de volgende schepen:

—

drie schepen van het type gemengde autoveerboot (of „ro-pax”, van het Engelse „roll-on-roll-off-passenger-ship”, dat zowel passagiers als vracht kan vervoeren: de Rodin, de Molière en de Berlioz;

| — | een uitsluitend voor vrachtvervoer bestemd schip: de Nord-Pas-de-Calais; en |
| --- | --- |

—

een uitsluitend voor vrachtvervoer bestemd schip: de Nord-Pas-de-Calais; en

| — | twee, in afwachting van verkoop niet-geëxploiteerde schepen, de Cézanne en de Renior (deze schepen zijn in juli 2011verkocht). |
| --- | --- |

—

twee, in afwachting van verkoop niet-geëxploiteerde schepen, de Cézanne en de Renior (deze schepen zijn in juli 2011verkocht).

| (22) | In december 2009 had SeaFrance 1 550 werknemers in vaste dienst. |
| --- | --- |

(22)

In december 2009 had SeaFrance 1 550 werknemers in vaste dienst.

| (23) | SeaFrance vervoert vracht (vervoer van vrachtwagens) en passagiers (voetgangers (tot eind 2008), auto’s, caravans, motorrijwielen en toerbussen) en biedt ook andere diensten aan zoals verkoop aan boord (10) en valutawisseldiensten. |
| --- | --- |

(23)

SeaFrance vervoert vracht (vervoer van vrachtwagens) en passagiers (voetgangers (tot eind 2008), auto’s, caravans, motorrijwielen en toerbussen) en biedt ook andere diensten aan zoals verkoop aan boord (10) en valutawisseldiensten.

III.   BESCHRIJVING VAN DE STEUNMAATREGELEN

| (24) | Op grond van het oorspronkelijke in februari 2011 aangemelde herstructureringsplan (hierna „het oorspronkelijke herstructureringsplan” genoemd), moest de herstructureringssteun bestaan in een verhoging van het kapitaal van SeaFrance van 223 miljoen EUR. Daarop moest door de enige aandeelhouder, de société SNCF Participations SA, worden ingeschreven. |
| --- | --- |

(24)

Op grond van het oorspronkelijke in februari 2011 aangemelde herstructureringsplan (hierna „het oorspronkelijke herstructureringsplan” genoemd), moest de herstructureringssteun bestaan in een verhoging van het kapitaal van SeaFrance van 223 miljoen EUR. Daarop moest door de enige aandeelhouder, de société SNCF Participations SA, worden ingeschreven.

| (25) | Het oorspronkelijke herstructureringsplan was in hoofdzaak gebaseerd op:






  — | een vermindering van de capaciteit van 6 naar 4 schepen; |
| --- | --- | --- |

(25)

Het oorspronkelijke herstructureringsplan was in hoofdzaak gebaseerd op:

—

een vermindering van de capaciteit van 6 naar 4 schepen;

| — | een nieuwe opzet van het aanbod van overtochten, die een vermindering van het aantal overtochten per jaar met 29,4 % zou inhouden ten opzichte van de oorspronkelijke opzet van het aanbod van overtochten; |
| --- | --- |

—

een nieuwe opzet van het aanbod van overtochten, die een vermindering van het aantal overtochten per jaar met 29,4 % zou inhouden ten opzichte van de oorspronkelijke opzet van het aanbod van overtochten;

| — | het schrappen van 725 voltijdequivalenten, bijna de helft dus van het aantal in december 2009 werkzame personen, teneinde in 2013 weer een verhouding personeelskosten/omzet van 26 % te verkrijgen. |
| --- | --- |

—

het schrappen van 725 voltijdequivalenten, bijna de helft dus van het aantal in december 2009 werkzame personen, teneinde in 2013 weer een verhouding personeelskosten/omzet van 26 % te verkrijgen.

| (26) | Het plan voorzag ook in een verbetering van de productiviteitsinspanningen met betrekking tot de verkoop aan boord op basis van het aantal passagiers, een wijziging van het restauratieve aanbod, een nieuwe invulling van de aanbieding „Croisière BLEU marine”, een herziening van het beheer van de garageruimten, de afschaffing van het vervoer van individuele voetgangers (van kracht sinds eind 2008) en de afschaffing van mono destination tours met één enkele bestemming. Bovendien werd de herstructurering aangevuld met verminderingen van de externe lasten: Oprichting van een directie Inkoop om de inkoopprocedures efficiënter te maken en de verbetering van de interne controle (lancering van een beheersproject inzake computergesteund onderhoud, centrale controle van voorraden aan wal en aan boord, de systematische uitnodiging tot inschrijving van Europese werven voor de gunning van opdrachten voor het technisch buiten dienst stellen van schepen, vermindering van reclame-uitgaven). |
| --- | --- |

(26)

Het plan voorzag ook in een verbetering van de productiviteitsinspanningen met betrekking tot de verkoop aan boord op basis van het aantal passagiers, een wijziging van het restauratieve aanbod, een nieuwe invulling van de aanbieding „Croisière BLEU marine”, een herziening van het beheer van de garageruimten, de afschaffing van het vervoer van individuele voetgangers (van kracht sinds eind 2008) en de afschaffing van mono destination tours met één enkele bestemming. Bovendien werd de herstructurering aangevuld met verminderingen van de externe lasten: Oprichting van een directie Inkoop om de inkoopprocedures efficiënter te maken en de verbetering van de interne controle (lancering van een beheersproject inzake computergesteund onderhoud, centrale controle van voorraden aan wal en aan boord, de systematische uitnodiging tot inschrijving van Europese werven voor de gunning van opdrachten voor het technisch buiten dienst stellen van schepen, vermindering van reclame-uitgaven).

| (27) | Krachtens het op 12 september 2011 meegedeelde herstructureringsplan mocht het kapitaal van SeaFrance waarop de SNCF had ingetekend met maximaal 166,3 miljoen EUR worden verhoogd. |
| --- | --- |

(27)

Krachtens het op 12 september 2011 meegedeelde herstructureringsplan mocht het kapitaal van SeaFrance waarop de SNCF had ingetekend met maximaal 166,3 miljoen EUR worden verhoogd.

| (28) | Deze kapitaalverhoging moest worden aangevuld met twee leningen van respectievelijk 99,8 miljoen EUR en [40-70] miljoen EUR. De eerste lening was bestemd om de eigenlijke herstructurering van SeaFrance te financieren en de tweede om de bestaande lening voor het schip Molière te vervangen en de uitoefening van de optie voor de aankoop van dit schip te vervroegen (meteen begin [...] in plaats van eind [...]. Deze vervroegde uitoefening van de optie moest SeaFrance in staat stellen om al eind [...] de volledige eigendom te verkrijgen van een schip met een geschatte waarde van [...] miljoen EUR. |
| --- | --- |

(28)

Deze kapitaalverhoging moest worden aangevuld met twee leningen van respectievelijk 99,8 miljoen EUR en [40-70] miljoen EUR. De eerste lening was bestemd om de eigenlijke herstructurering van SeaFrance te financieren en de tweede om de bestaande lening voor het schip Molière te vervangen en de uitoefening van de optie voor de aankoop van dit schip te vervroegen (meteen begin [...] in plaats van eind [...]. Deze vervroegde uitoefening van de optie moest SeaFrance in staat stellen om al eind [...] de volledige eigendom te verkrijgen van een schip met een geschatte waarde van [...] miljoen EUR.

| (29) | Deze twee leningen moesten worden toegekend met een rentetarief van 6,05 % en een looptijd van 12 jaar met constante aflossingen. |
| --- | --- |

(29)

Deze twee leningen moesten worden toegekend met een rentetarief van 6,05 % en een looptijd van 12 jaar met constante aflossingen.

| (30) | De Franse autoriteiten rechtvaardigden dit tarief van 6,05 %:






  1. | door toepassing van de mededeling van de Commissie over de herziening van de methode waarmee de referentie- en disconteringspercentages worden vastgesteld (11) (hierna „de mededeling over de referentiepercentages” genoemd), met inachtneming van een hoge zekerheidsstelling voor een ratingniveau CCC, derhalve een opslag van 400 basispunten; en |
| --- | --- | --- |

(30)

De Franse autoriteiten rechtvaardigden dit tarief van 6,05 %:

1.

door toepassing van de mededeling van de Commissie over de herziening van de methode waarmee de referentie- en disconteringspercentages worden vastgesteld (11) (hierna „de mededeling over de referentiepercentages” genoemd), met inachtneming van een hoge zekerheidsstelling voor een ratingniveau CCC, derhalve een opslag van 400 basispunten; en

| 2. | door de toepassing door de SNCF, op verzoek van de Franse autoriteiten, van een als „klassiek” (12) voorgestelde methode, die resulteert in een tarief tussen [6,00-6,15]% ent [6,00-6,15]% (13) op basis van:






  — | het referentiepercentage EURIBOR twaalf maanden (dat tot 1 augustus 2011 2,18 % bedroeg); |
| --- | --- | --- |

2.

door de toepassing door de SNCF, op verzoek van de Franse autoriteiten, van een als „klassiek” (12) voorgestelde methode, die resulteert in een tarief tussen [6,00-6,15]% ent [6,00-6,15]% (13) op basis van:

—

het referentiepercentage EURIBOR twaalf maanden (dat tot 1 augustus 2011 2,18 % bedroeg);

| — | een notering van SeaFrance door de SNCF op niveau BB-, op basis van financiële prognoses met betrekking tot de periode 2011-2019, bestaande uit 6 ratio’s, te weten de ratio’s „leverage” (14), „gearing” (15), „equity ratio” (16), „interest coverage” (17), „liquidity” (18) en „profitability” (19), die tussen [0-5/20] en [15-20/20] lagen; en |
| --- | --- |

—

een notering van SeaFrance door de SNCF op niveau BB-, op basis van financiële prognoses met betrekking tot de periode 2011-2019, bestaande uit 6 ratio’s, te weten de ratio’s „leverage” (14), „gearing” (15), „equity ratio” (16), „interest coverage” (17), „liquidity” (18) en „profitability” (19), die tussen [0-5/20] en [15-20/20] lagen; en

| — | een berekening van de opslag (in casu [0-5]%) die het resultaat is van de combinatie van de rating BB- en een verliespercentage bij wanbetaling (of „Loss Given Default”) tussen [30-40]% en [40-50]%. |
| --- | --- |

—

een berekening van de opslag (in casu [0-5]%) die het resultaat is van de combinatie van de rating BB- en een verliespercentage bij wanbetaling (of „Loss Given Default”) tussen [30-40]% en [40-50]%.

| (31) | Naast de al in het oorspronkelijke herstructureringsplan aangekondigde maatregelen en de twee reeds genoemde leningen zijn in het op 12 september 2011 meegedeelde herstructureringsplan de volgende andere maatregelen voorgesteld:






  — | de verkoop van nog een schip, het vrachtschip Nord Pas-de-Calais, naast de twee schepen Cézanne en Renoir die in juli 2011 overeenkomstig het oorspronkelijke herstructureringsplan werden verkocht; |
| --- | --- | --- |

(31)

Naast de al in het oorspronkelijke herstructureringsplan aangekondigde maatregelen en de twee reeds genoemde leningen zijn in het op 12 september 2011 meegedeelde herstructureringsplan de volgende andere maatregelen voorgesteld:

—

de verkoop van nog een schip, het vrachtschip Nord Pas-de-Calais, naast de twee schepen Cézanne en Renoir die in juli 2011 overeenkomstig het oorspronkelijke herstructureringsplan werden verkocht;

| — | een totale inkrimping van het personeel met 922 werknemers (in plaats van 1 550 werknemers als voorzien in december 2009, een verlaging dus met 60 %); daarmee komt de verhouding loonsom/omzet op [20-25]% in 2013 en op [20-25]% in 2019 te liggen; |
| --- | --- |

—

een totale inkrimping van het personeel met 922 werknemers (in plaats van 1 550 werknemers als voorzien in december 2009, een verlaging dus met 60 %); daarmee komt de verhouding loonsom/omzet op [20-25]% in 2013 en op [20-25]% in 2019 te liggen;

| — | een vermindering van het aantal overtochten per jaar met 5 830 overtochten (dat wil zeggen een aanvullende schrapping van 2 352 overtochten ten opzichte van het oorspronkelijke herstructureringsplan). Dit houdt een vermindering in met 37,6 % ten opzichte van het aanbod van overtochten in 2007; |
| --- | --- |

—

een vermindering van het aantal overtochten per jaar met 5 830 overtochten (dat wil zeggen een aanvullende schrapping van 2 352 overtochten ten opzichte van het oorspronkelijke herstructureringsplan). Dit houdt een vermindering in met 37,6 % ten opzichte van het aanbod van overtochten in 2007;

| — | besparingen ten bedrage van [1-5] miljoen EUR (opheffing van de twee agentschappen van SeaFrance in Calais en in Parijs, opheffing van de bestaande call-centres in België en Duitsland, vermindering van de marketinguitgaven; verplaatsing van alle diensten vóór eind 2013 naar Calais, schrapping van de kwaliteitscertificering van het vrachtschip Nord Pas-de-Calais en invoering van een geautomatiseerde controle bij inscheping). |
| --- | --- |

—

besparingen ten bedrage van [1-5] miljoen EUR (opheffing van de twee agentschappen van SeaFrance in Calais en in Parijs, opheffing van de bestaande call-centres in België en Duitsland, vermindering van de marketinguitgaven; verplaatsing van alle diensten vóór eind 2013 naar Calais, schrapping van de kwaliteitscertificering van het vrachtschip Nord Pas-de-Calais en invoering van een geautomatiseerde controle bij inscheping).

| (32) | De in het gewijzigde herstructureringsplan vastgestelde herstructureringsperiode strekt zich uit over 5 jaar, te weten van 2011 tot en met 2015, terwijl de in het oorspronkelijke herstructureringsplan voorziene periode tot 2019 loopt. |
| --- | --- |

(32)

De in het gewijzigde herstructureringsplan vastgestelde herstructureringsperiode strekt zich uit over 5 jaar, te weten van 2011 tot en met 2015, terwijl de in het oorspronkelijke herstructureringsplan voorziene periode tot 2019 loopt.

| (33) | Krachtens het gewijzigde herstructureringsplan gelden voor de twee door de SNCF verstrekte leningen voortaan de volgende voorwaarden:






  — | voor de leningen geldt een rentetarief van 8,55 %; (20) Frankrijk baseert dit tarief op de mededeling over de referentiepercentages, uitgaande van een voor een CCC-rating normale zekerheidsstelling. Bijgevolg is de opslag op 650 basispunten vastgesteld; |
| --- | --- | --- |

(33)

Krachtens het gewijzigde herstructureringsplan gelden voor de twee door de SNCF verstrekte leningen voortaan de volgende voorwaarden:

—

voor de leningen geldt een rentetarief van 8,55 %; (20) Frankrijk baseert dit tarief op de mededeling over de referentiepercentages, uitgaande van een voor een CCC-rating normale zekerheidsstelling. Bijgevolg is de opslag op 650 basispunten vastgesteld;

| — | de looptijd van de leningen is 12 jaar; De lening van 99,7 miljoen EUR kan in vier tranches (21) worden opgenomen en de lening van [40-70] miljoen EUR in één keer; en |
| --- | --- |

—

de looptijd van de leningen is 12 jaar; De lening van 99,7 miljoen EUR kan in vier tranches (21) worden opgenomen en de lening van [40-70] miljoen EUR in één keer; en

| — | elk opgenomen bedrag moet worden terugbetaald in jaarlijkse termijnen van gelijke omvang totdat het volledige bedrag eind 2023 is terugbetaald. |
| --- | --- |

—

elk opgenomen bedrag moet worden terugbetaald in jaarlijkse termijnen van gelijke omvang totdat het volledige bedrag eind 2023 is terugbetaald.

De overige maatregelen die in het op 12 september 2011 meegedeelde herstructureringsplan zijn voorgesteld (zie overweging 31) zijn in het gewijzigde herstructureringsplan overgenomen.

| (34) | De geraamde financieringsbehoefte voor de tenuitvoerlegging van het gewijzigde herstructureringsplan is als volgt:






  — | de terugbetaling van de door de SNCF aan SeaFrance toegekende lening ([49-70] miljoen EUR); |
| --- | --- | --- |

(34)

De geraamde financieringsbehoefte voor de tenuitvoerlegging van het gewijzigde herstructureringsplan is als volgt:

—

de terugbetaling van de door de SNCF aan SeaFrance toegekende lening ([49-70] miljoen EUR);

| — | de terugbetaling van het uit hoofde van de tussen de SNCF en SeaFrance gesloten liquiditeitsovereenkomst ontvangen bedrag ([40-70] miljoen EUR); |
| --- | --- |

—

de terugbetaling van het uit hoofde van de tussen de SNCF en SeaFrance gesloten liquiditeitsovereenkomst ontvangen bedrag ([40-70] miljoen EUR);

| — | de toekomstige exploitatiestromen tot en met 2017, los van het plan tot behoud van werkgelegenheid (hierna „het PBW” genoemd), bestaande investeringen en leningen ([...] miljoen EUR); |
| --- | --- |

—

de toekomstige exploitatiestromen tot en met 2017, los van het plan tot behoud van werkgelegenheid (hierna „het PBW” genoemd), bestaande investeringen en leningen ([...] miljoen EUR);

| — | de dekking van de kosten van het PBW ([...] miljoen EUR); |
| --- | --- |

—

de dekking van de kosten van het PBW ([...] miljoen EUR);

| — | de betalingen in verband met de leningen, waaronder de leningen inzake de Rodin, de Berlioz en de Molière ([...] miljoen EUR); |
| --- | --- |

—

de betalingen in verband met de leningen, waaronder de leningen inzake de Rodin, de Berlioz en de Molière ([...] miljoen EUR);

| — | de betalingen in verband met de investeringen, te weten in hoofdzaak de zogenoemde „scrubbers” ([...] miljoen EUR); |
| --- | --- |

—

de betalingen in verband met de investeringen, te weten in hoofdzaak de zogenoemde „scrubbers” ([...] miljoen EUR);

| — | de behoefte aan vlottend kapitaal die zich in de loop van het jaar voordoet (hierna „BVK” genoemd) of die verband houdt met onvoorziene exploitatie-uitgaven ([...] miljoen EUR). |
| --- | --- |

—

de behoefte aan vlottend kapitaal die zich in de loop van het jaar voordoet (hierna „BVK” genoemd) of die verband houdt met onvoorziene exploitatie-uitgaven ([...] miljoen EUR).

| (35) | De geraamde financieringsbehoefte voor de tenuitvoerlegging van het gewijzigde herstructureringsplan bedraagt in totaal [...] miljoen EUR (buiten de winsten op verkopen):













  (in miljoen EUR) |
| --- | --- |
| | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | Totaal |
| Terugbetaling kortlopende kredieten | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Toekomstige exploitatiestromen (vanaf december 2011) | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Resterend PBW | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Betalingen in verband met leningen | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Betalingen in verband met investeringen | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Behoefte gedurende het jaar aan vlottend kapitaal | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |
| Totale financieringsbehoefte | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] | [...] |

(35)

De geraamde financieringsbehoefte voor de tenuitvoerlegging van het gewijzigde herstructureringsplan bedraagt in totaal [...] miljoen EUR (buiten de winsten op verkopen):

(in miljoen EUR)

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

Totaal

Terugbetaling kortlopende kredieten

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Toekomstige exploitatiestromen (vanaf december 2011)

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Resterend PBW

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Betalingen in verband met leningen

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Betalingen in verband met investeringen

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Behoefte gedurende het jaar aan vlottend kapitaal

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

Totale financieringsbehoefte

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

[...]

IV.   REDENEN VOOR DE INLEIDING VAN DE FORMELE ONDERZOEKSPROCEDURE

| (36) | De Commissie is tot de slotsom gekomen dat de aangemelde maatregel staatssteun vormde in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU, en heeft een diepgaand onderzoek ingesteld vanwege haar twijfel of de onderneming in het kader van het herstructureringsplan weer levensvatbaar op lange termijn kan worden en over het niveau van de eigen bijdrage. De Commissie betwijfelde ook of de voorgestelde maatregelen toereikend zijn om de door de steun veroorzaakte mededingingsverstoringen te beperken. |
| --- | --- |

(36)

De Commissie is tot de slotsom gekomen dat de aangemelde maatregel staatssteun vormde in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU, en heeft een diepgaand onderzoek ingesteld vanwege haar twijfel of de onderneming in het kader van het herstructureringsplan weer levensvatbaar op lange termijn kan worden en over het niveau van de eigen bijdrage. De Commissie betwijfelde ook of de voorgestelde maatregelen toereikend zijn om de door de steun veroorzaakte mededingingsverstoringen te beperken.

V.   OPMERKINGEN VAN DE BELANGHEBBENDEN

5.1.   Opmerkingen van de belanghebbenden die tegen de herstructureringssteun gekant zijn

5.1.1.   Klacht en opmerkingen van P&O

| (37) | In aanvulling op haar klacht heeft P&O op 29 juli 2011 opmerkingen doen toekomen over het inleidingsbesluit. |
| --- | --- |

(37)

In aanvulling op haar klacht heeft P&O op 29 juli 2011 opmerkingen doen toekomen over het inleidingsbesluit.

| (38) | P&O heeft in haar klacht en haar opmerkingen de volgende argumenten naar voren gebracht. |
| --- | --- |

(38)

P&O heeft in haar klacht en haar opmerkingen de volgende argumenten naar voren gebracht.

5.1.1.1   De moeilijkheden van SeaFrance

| (39) | Volgens P&O is het aandeel van SeaFrance op de relevante markt (22) gedaald van 21 % in 2006 naar 17 % in 2010; de bezettingsgraad van de onderneming is gedaald van 63 % in 2008 naar 56 % en 58 % in respectievelijk 2009 en 2010, derhalve een niet levensvatbaar niveau. |
| --- | --- |

(39)

Volgens P&O is het aandeel van SeaFrance op de relevante markt (22) gedaald van 21 % in 2006 naar 17 % in 2010; de bezettingsgraad van de onderneming is gedaald van 63 % in 2008 naar 56 % en 58 % in respectievelijk 2009 en 2010, derhalve een niet levensvatbaar niveau.

| (40) | P&O merkt op dat de verliezen van SeaFrance sinds een groot aantal jaren veel groter zijn dan haar winsten (een nettoverlies van 120 miljoen EUR in de betreffende periode), wat betekent dat SeaFrance pas over zeer lange tijd in staat is om de aandeelhouders/investeerders een rendement op investeringen te bieden.




















  Jaar | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Winst/verlies van SeaFrance (23) | –16,8 | –1,7 | –2,8 | 2,6 | –3,5 | 3,4 | 14,8 | –2,4 | –3,0 | –19,0 | 7,9 | 7,27 | –13,6 | –57,7 | –36,0 |
| Bron: opmerkingen van P&O |

(40)

P&O merkt op dat de verliezen van SeaFrance sinds een groot aantal jaren veel groter zijn dan haar winsten (een nettoverlies van 120 miljoen EUR in de betreffende periode), wat betekent dat SeaFrance pas over zeer lange tijd in staat is om de aandeelhouders/investeerders een rendement op investeringen te bieden.

Jaar

1996

1997

1998

1999

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

Winst/verlies van SeaFrance (23)

–16,8

–1,7

–2,8

2,6

–3,5

3,4

14,8

–2,4

–3,0

–19,0

7,9

7,27

–13,6

–57,7

–36,0

Bron: opmerkingen van P&O

| (41) | Gezien het feit dat de meeste autoveerboten van SeaFrance „ro-pax” zijn (gemengde schepen die tegelijkertijd passagiers en vracht kunnen vervoeren) en de activiteit „passagiersvervoer” erg seizoensgebonden is, is het hoogst belangrijk dat SeaFrance haar klantenkring op het gebied van vrachtvervoer behoudt. Deze klantenkring moet kunnen rekenen op een betrouwbare en doorlopende dienstverlening gedurende het gehele jaar. |
| --- | --- |

(41)

Gezien het feit dat de meeste autoveerboten van SeaFrance „ro-pax” zijn (gemengde schepen die tegelijkertijd passagiers en vracht kunnen vervoeren) en de activiteit „passagiersvervoer” erg seizoensgebonden is, is het hoogst belangrijk dat SeaFrance haar klantenkring op het gebied van vrachtvervoer behoudt. Deze klantenkring moet kunnen rekenen op een betrouwbare en doorlopende dienstverlening gedurende het gehele jaar.

| (42) | Volgens P&O zijn de waarde van de goodwill, de naamsbekendheid en het marktaandeel van SeaFrance ter zake van het vrachtvervoer aanzienlijk verminderd. Dit komt met name door de veelvuldige onderbrekingen van de dienst (stakingen e.d.), het feit dat de moeilijkheden van SeaFrance binnen de markt bekend zijn en het buiten dienst stellen van het vrachtschip Nord Pas-de-Calais (het aanhouden van een buiten dienst gesteld schip is volgens P&O kostbaar; P&O geeft bovendien aan dat het buiten dienst stellen van de schepen Cézanne en Renoir in de haven van Duinkerken minstens 1,09 miljoen EUR, of zelfs 2,4 miljoen EUR kost). |
| --- | --- |

(42)

Volgens P&O zijn de waarde van de goodwill, de naamsbekendheid en het marktaandeel van SeaFrance ter zake van het vrachtvervoer aanzienlijk verminderd. Dit komt met name door de veelvuldige onderbrekingen van de dienst (stakingen e.d.), het feit dat de moeilijkheden van SeaFrance binnen de markt bekend zijn en het buiten dienst stellen van het vrachtschip Nord Pas-de-Calais (het aanhouden van een buiten dienst gesteld schip is volgens P&O kostbaar; P&O geeft bovendien aan dat het buiten dienst stellen van de schepen Cézanne en Renoir in de haven van Duinkerken minstens 1,09 miljoen EUR, of zelfs 2,4 miljoen EUR kost).

5.1.1.2   De verenigbaarheid van de steun

| (43) | P&O heeft cijfermatige gegevens verstrekt om aan te tonen dat de relevante markt met een aanhoudende structurele overcapaciteit te maken heeft. Volgens punt 8 van de mededeling van de Commissie - communautaire richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden (24) (hierna „de richtsnoeren” genoemd), „zou dit soort steun niet gerechtvaardigd zijn indien wordt beoogd een onderneming in een sector met aanhoudende structurele overcapaciteit kunstmatig in leven te houden of wanneer die onderneming enkel kan overleven dankzij herhaalde overheidsmaatregelen”. |
| --- | --- |

(43)

P&O heeft cijfermatige gegevens verstrekt om aan te tonen dat de relevante markt met een aanhoudende structurele overcapaciteit te maken heeft. Volgens punt 8 van de mededeling van de Commissie - communautaire richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden (24) (hierna „de richtsnoeren” genoemd), „zou dit soort steun niet gerechtvaardigd zijn indien wordt beoogd een onderneming in een sector met aanhoudende structurele overcapaciteit kunstmatig in leven te houden of wanneer die onderneming enkel kan overleven dankzij herhaalde overheidsmaatregelen”.

5.1.1.3   De oorzaken van de moeilijkheden van SeaFrance

| (44) | De oorzaken van de moeilijkheden van SeaFrance zijn de volgende:






  — | teveel personeel, te hoge salarissen, voor de markt ongeschikte schepen; |
| --- | --- | --- |

(44)

De oorzaken van de moeilijkheden van SeaFrance zijn de volgende:

—

teveel personeel, te hoge salarissen, voor de markt ongeschikte schepen;

| — | de directie is onvoldoende zelfstandig ten opzichte van de staat en de sociale macht om de onderneming daadwerkelijk marktconform te kunnen leiden; |
| --- | --- |

—

de directie is onvoldoende zelfstandig ten opzichte van de staat en de sociale macht om de onderneming daadwerkelijk marktconform te kunnen leiden;

| — | een onvermogen om zich aan drie nieuwe marktkenmerken aan te passen: de stijgende brandstofprijzen, een naar recessie neigende markt en de concurrentiedruk van de Eurotunnel; |
| --- | --- |

—

een onvermogen om zich aan drie nieuwe marktkenmerken aan te passen: de stijgende brandstofprijzen, een naar recessie neigende markt en de concurrentiedruk van de Eurotunnel;

| (45) | Tot slot is het volgens P&O veelzeggend dat SeaFrance sinds meer dan drie jaar te koop staat, maar er nog geen koper is gevonden. |
| --- | --- |

(45)

Tot slot is het volgens P&O veelzeggend dat SeaFrance sinds meer dan drie jaar te koop staat, maar er nog geen koper is gevonden.

5.1.1.4   De moeilijkheid inzake het herstel van de levensvatbaarheid op lange termijn

| (46) | Als toelichting op de moeilijkheden inzake het herstel van de levensvatbaarheid op lange termijn van SeaFrance herhaalt P&O in hoofdzaak de reeds uiteengezette argumenten over onder meer de marktaandelen van SeaFrance, de bezettingsgraad van haar schepen en haar hoedanigheid van onderneming in moeilijkheden. |
| --- | --- |

(46)

Als toelichting op de moeilijkheden inzake het herstel van de levensvatbaarheid op lange termijn van SeaFrance herhaalt P&O in hoofdzaak de reeds uiteengezette argumenten over onder meer de marktaandelen van SeaFrance, de bezettingsgraad van haar schepen en haar hoedanigheid van onderneming in moeilijkheden.

5.1.1.5   De ongeschiktheid van de interne herstructureringsmaatregelen

| (47) | De enige substantiële maatregel die door SeaFrance in het oorspronkelijke herstructureringsplan werd voorgesteld, bestond in de inkrimping van het personeel; de salarissen bleven echter te hoog (een verhouding salariskosten/omzet van 26 % tegenover 15 % bij P&O). Zelfs bij een extra inkrimping met 200 personen zou de verhouding rond de 22 % uitkomen. |
| --- | --- |

(47)

De enige substantiële maatregel die door SeaFrance in het oorspronkelijke herstructureringsplan werd voorgesteld, bestond in de inkrimping van het personeel; de salarissen bleven echter te hoog (een verhouding salariskosten/omzet van 26 % tegenover 15 % bij P&O). Zelfs bij een extra inkrimping met 200 personen zou de verhouding rond de 22 % uitkomen.

| (48) | Het buiten dienst stellen van de schepen Manet, Cézanne en Renoir heeft de resultaten (verliezen) over 2008, 2009 en 2010 geenszins positief beïnvloed en de voorgenomen buitendienststelling van het vrachtschip Nord Pas-du-Calais zal de situatie van SeaFrance niet wezenlijk verbeteren, onder meer vanwege de kosten waarmee het aanhouden van een buiten dienst gesteld schip gepaard gaat (1,8 miljoen EUR per jaar). |
| --- | --- |

(48)

Het buiten dienst stellen van de schepen Manet, Cézanne en Renoir heeft de resultaten (verliezen) over 2008, 2009 en 2010 geenszins positief beïnvloed en de voorgenomen buitendienststelling van het vrachtschip Nord Pas-du-Calais zal de situatie van SeaFrance niet wezenlijk verbeteren, onder meer vanwege de kosten waarmee het aanhouden van een buiten dienst gesteld schip gepaard gaat (1,8 miljoen EUR per jaar).

| (49) | De door SeaFrance aangevoerde vermindering van het aantal overtochten is bedrieglijk omdat deze slechts 10 % bedraagt en een gevolg is van een wijziging van de vloot (het vervangen van de schepen Cézanne en Renoir door de, veel grotere, Molière). Het buiten dienst stellen van het vrachtschip Nord Pas-de-Calais vermindert de capaciteit slechts met 7 % extra. |
| --- | --- |

(49)

De door SeaFrance aangevoerde vermindering van het aantal overtochten is bedrieglijk omdat deze slechts 10 % bedraagt en een gevolg is van een wijziging van de vloot (het vervangen van de schepen Cézanne en Renoir door de, veel grotere, Molière). Het buiten dienst stellen van het vrachtschip Nord Pas-de-Calais vermindert de capaciteit slechts met 7 % extra.

| (50) | De voorstellen ter verbetering van de verkoop aan boord, de restaurants, de uitbesteding en de beheersing van de uitgaven voor reclame maken slechts deel uit van de normale bedrijfsvoering, waarvan ook bij alle concurrenten van SeaFrance sprake is. |
| --- | --- |

(50)

De voorstellen ter verbetering van de verkoop aan boord, de restaurants, de uitbesteding en de beheersing van de uitgaven voor reclame maken slechts deel uit van de normale bedrijfsvoering, waarvan ook bij alle concurrenten van SeaFrance sprake is.

| (51) | Geen van de voorgestelde maatregelen biedt een passend antwoord op de drie nieuwe marktcomponenten (recessie, brandstofprijs en de concurrentie van de Eurotunnel) en op de schommelingen van de wisselkoersen. |
| --- | --- |

(51)

Geen van de voorgestelde maatregelen biedt een passend antwoord op de drie nieuwe marktcomponenten (recessie, brandstofprijs en de concurrentie van de Eurotunnel) en op de schommelingen van de wisselkoersen.

5.1.1.6   De marktprognoses waarop SeaFrance zich baseert

| (52) | P&O merkt op dat SeaFrance volgens haar herstructureringsplan een spectaculaire verhoging van haar bezettingsgraad verwacht (van 58 % naar 80 %) op basis van een snelle stijging van de vraag en/of een aanzienlijke verhoging van haar marktaandeel. |
| --- | --- |

(52)

P&O merkt op dat SeaFrance volgens haar herstructureringsplan een spectaculaire verhoging van haar bezettingsgraad verwacht (van 58 % naar 80 %) op basis van een snelle stijging van de vraag en/of een aanzienlijke verhoging van haar marktaandeel.

| (53) | De prognoses van SeaFrance komen echter geenszins overeen met die van P&O en zijn evenmin in overeenstemming met de ontwikkeling van het marktaandeel van SeaFrance, dat van 21 % in 2006 is gedaald naar 17 % in 2010. De kwaliteit van het aanbod aan de klantenkring op het gebied van vrachtvervoer moet te lijden hebben onder het buiten dienst stellen van het vrachtschip Nord Pas-de-Calais en een deel van de klantenkring zou in drukke perioden gebruik kunnen gaan maken van de Eurotunnel wanneer SeaFrance onvoldoende capaciteit zou hebben. |
| --- | --- |

(53)

De prognoses van SeaFrance komen echter geenszins overeen met die van P&O en zijn evenmin in overeenstemming met de ontwikkeling van het marktaandeel van SeaFrance, dat van 21 % in 2006 is gedaald naar 17 % in 2010. De kwaliteit van het aanbod aan de klantenkring op het gebied van vrachtvervoer moet te lijden hebben onder het buiten dienst stellen van het vrachtschip Nord Pas-de-Calais en een deel van de klantenkring zou in drukke perioden gebruik kunnen gaan maken van de Eurotunnel wanneer SeaFrance onvoldoende capaciteit zou hebben.

| (54) | Het feit dat de steunmaatregelen slechts vanaf 2016 effect sorteren, maar pas vanaf 2019 de levensvatbaarheid van de vennootschap op lange termijn kunnen garanderen, is niet in overeenstemming met punt 35 van de richtsnoeren. Volgens dit punt moet de looptijd van het herstructureringsplan „zo kort mogelijk” zijn en „binnen een redelijk tijdsbestek de levensvatbaarheid op lange termijn van de onderneming [...] herstellen”. Het terugtrekken van het vrachtschip Nord Pas-de-Calais en het schrappen van extra arbeidsplaatsen draagt niet wezenlijk bij tot een verbetering van de situatie van SeaFrance: SeaFrance zou 6 miljoen EUR aan salariskosten besparen en 7 miljoen EUR aan kosten in verband met de schepen (dus 13 miljoen EUR in totaal). P&O is niettemin van mening dat SeaFrance 50 000 vrachteenheden zou verliezen, te weten 5-6 miljoen EUR aan inkomsten uit vrachtvervoer, en dat het buiten dienst stellen van het vrachtschip Nord Pas-de-Calais 1,8 miljoen EUR per jaar zou kosten wanneer er geen koper wordt gevonden. |
| --- | --- |

(54)

Het feit dat de steunmaatregelen slechts vanaf 2016 effect sorteren, maar pas vanaf 2019 de levensvatbaarheid van de vennootschap op lange termijn kunnen garanderen, is niet in overeenstemming met punt 35 van de richtsnoeren. Volgens dit punt moet de looptijd van het herstructureringsplan „zo kort mogelijk” zijn en „binnen een redelijk tijdsbestek de levensvatbaarheid op lange termijn van de onderneming [...] herstellen”. Het terugtrekken van het vrachtschip Nord Pas-de-Calais en het schrappen van extra arbeidsplaatsen draagt niet wezenlijk bij tot een verbetering van de situatie van SeaFrance: SeaFrance zou 6 miljoen EUR aan salariskosten besparen en 7 miljoen EUR aan kosten in verband met de schepen (dus 13 miljoen EUR in totaal). P&O is niettemin van mening dat SeaFrance 50 000 vrachteenheden zou verliezen, te weten 5-6 miljoen EUR aan inkomsten uit vrachtvervoer, en dat het buiten dienst stellen van het vrachtschip Nord Pas-de-Calais 1,8 miljoen EUR per jaar zou kosten wanneer er geen koper wordt gevonden.

5.1.1.7   De compenserende maatregelen

| (55) | De compenserende maatregelen moeten een aanvulling op de maatregelen tot herstel van de levensvatbaarheid zijn en daarvan dus worden onderscheiden. De maatregelen die naar wordt beweerd compenserend zijn, zijn volgens de Franse autoriteiten en het inleidingsbesluit echter alle nodig om de levensvatbaarheid van de onderneming te herstellen. Er is volgens P&O dus helemaal geen sprake van compenserende maatregelen. |
| --- | --- |

(55)

De compenserende maatregelen moeten een aanvulling op de maatregelen tot herstel van de levensvatbaarheid zijn en daarvan dus worden onderscheiden. De maatregelen die naar wordt beweerd compenserend zijn, zijn volgens de Franse autoriteiten en het inleidingsbesluit echter alle nodig om de levensvatbaarheid van de onderneming te herstellen. Er is volgens P&O dus helemaal geen sprake van compenserende maatregelen.

5.1.1.8   De eigen bijdrage

| (56) | Volgens P&O vormt het buiten dienst stellen van het schip de Manet in 2008 en van de schepen de Cezanne en de Renoir geen eigen bijdrage omdat dit buiten dienst stellen ruim vóór de aanmelding van de herstructurering heeft plaatsgevonden en de waarde van de schepen minimaal is in vergelijking met het totale bedrag van de overheidssteun. Dit bedrag is volgens P&O 400 miljoen EUR. De Franse autoriteiten hebben niet voorgesteld om de verkoop van het vrachtschip Nord Pas-de-Calais als eigen bijdrage te laten tellen en de waarde van dit schip, die op 12 miljoen EUR wordt geschat, is verwaarloosbaar in vergelijking met het totale bedrag van de overheidssteun. |
| --- | --- |

(56)

Volgens P&O vormt het buiten dienst stellen van het schip de Manet in 2008 en van de schepen de Cezanne en de Renoir geen eigen bijdrage omdat dit buiten dienst stellen ruim vóór de aanmelding van de herstructurering heeft plaatsgevonden en de waarde van de schepen minimaal is in vergelijking met het totale bedrag van de overheidssteun. Dit bedrag is volgens P&O 400 miljoen EUR. De Franse autoriteiten hebben niet voorgesteld om de verkoop van het vrachtschip Nord Pas-de-Calais als eigen bijdrage te laten tellen en de waarde van dit schip, die op 12 miljoen EUR wordt geschat, is verwaarloosbaar in vergelijking met het totale bedrag van de overheidssteun.

| (57) | Volgens P&O kunnen de verkoop en leaseback („sale and lease-back”) van de schepen van SeaFrance als eigen bijdrage gelden. |
| --- | --- |

(57)

Volgens P&O kunnen de verkoop en leaseback („sale and lease-back”) van de schepen van SeaFrance als eigen bijdrage gelden.

5.1.1.9   De voorwaarden voor de toekenning van de steun

| (58) | P&O stelt voor om, naast de wijzigingen die de uiteengezette tekortkomingen en problemen helpen oplossen, aan de herstructurering van SeaFrance de volgende voorwaarden te verbinden:






  — | de verkoop en leaseback van de gemengde schepen die SeaFrance in volle eigendom heeft; |
| --- | --- | --- |

(58)

P&O stelt voor om, naast de wijzigingen die de uiteengezette tekortkomingen en problemen helpen oplossen, aan de herstructurering van SeaFrance de volgende voorwaarden te verbinden:

—

de verkoop en leaseback van de gemengde schepen die SeaFrance in volle eigendom heeft;

| — | transparantie van de kosten inzake de voornaamste activa van SeaFrance (waaronder de leasing van de schepen); |
| --- | --- |

—

transparantie van de kosten inzake de voornaamste activa van SeaFrance (waaronder de leasing van de schepen);

| — | voor de duur van de herstructurering:






  — | de verplichting niet met verlies te verkopen; |
| --- | --- | --- |

—

voor de duur van de herstructurering:

—

de verplichting niet met verlies te verkopen;

| — | de verplichting om de vloot niet uit te breiden (boven de reeds bestaande gemengde schepen); |
| --- | --- |

—

de verplichting om de vloot niet uit te breiden (boven de reeds bestaande gemengde schepen);

| — | de verplichting om de capaciteit en de frequentie van de overtochten van de gemengde veerboten te beperken; |
| --- | --- |

—

de verplichting om de capaciteit en de frequentie van de overtochten van de gemengde veerboten te beperken;

| — | de verplichting van Frankrijk/SNCF om niet meer steun te verlenen; |
| --- | --- |

—

de verplichting van Frankrijk/SNCF om niet meer steun te verlenen;

| — | de verplichting van Frankrijk/SNCF om een rapport op te stellen waarin verifieerbaar wordt aangetoond dat SeaFrance het herstructureringsplan in acht neemt. |
| --- | --- |

—

de verplichting van Frankrijk/SNCF om een rapport op te stellen waarin verifieerbaar wordt aangetoond dat SeaFrance het herstructureringsplan in acht neemt.

| (59) | Tot slot heeft P&O de Commissie verzocht om de herstructureringssteun niet goed te keuren. |
| --- | --- |

(59)

Tot slot heeft P&O de Commissie verzocht om de herstructureringssteun niet goed te keuren.

5.1.2.   De opmerkingen van Eurotunnel

| (60) | Op 29 juli 2011 heeft de groep Eurotunnel SA (hierna „Eurotunnel” genoemd) de Commissie zijn opmerkingen meegedeeld over de beslissing tot inleiding van de procedure. |
| --- | --- |

(60)

Op 29 juli 2011 heeft de groep Eurotunnel SA (hierna „Eurotunnel” genoemd) de Commissie zijn opmerkingen meegedeeld over de beslissing tot inleiding van de procedure.

| (61) | Eurotunnel betwijfelt of de hogere bezettingsgraad die SeaFrance voorziet, realistisch zijn. Eurotunnel is van mening dat het Kanaal immers al sinds een groot aantal jaren een overcapaciteit kent. De capaciteit van de tunnel onder het Kanaal wordt slechts voor 57 % benut en de veerbootmaatschappijen hebben geïnvesteerd in schepen met een zeer grote capaciteit, waardoor de toch al te hoge capaciteit van het aanbod nog is toegenomen. Voorts is Eurotunnel van mening dat de vermindering van de vloot van SeaFrance van 6 naar 4 schepen nog steeds onvoldoende is om vraag en aanbod inzake het vervoer over het Kanaal opnieuw in evenwicht te brengen. Van januari tot februari 2011 heeft SeaFrance overigens slechts twee schepen in de vaart gehad zonder dat daardoor haar totale vervoersactiviteit afnam. Een bezettingsgraad van 80 % voor de periode 2011-2019 is dus niet realistisch. Volgens de ramingen van Eurotunnel zou SeaFrance haar vervoersactiviteit met 25 % moeten verhogen. Op grond van artikelen in de pers (“[...] om deze vervoersactiviteit te herstellen, hebben wij onze prijzen moeten verlagen” (25)) beschuldigt Eurotunnel SeaFrance er daarom van sinds lang een prijzenoorlog te voeren. |
| --- | --- |

(61)

Eurotunnel betwijfelt of de hogere bezettingsgraad die SeaFrance voorziet, realistisch zijn. Eurotunnel is van mening dat het Kanaal immers al sinds een groot aantal jaren een overcapaciteit kent. De capaciteit van de tunnel onder het Kanaal wordt slechts voor 57 % benut en de veerbootmaatschappijen hebben geïnvesteerd in schepen met een zeer grote capaciteit, waardoor de toch al te hoge capaciteit van het aanbod nog is toegenomen. Voorts is Eurotunnel van mening dat de vermindering van de vloot van SeaFrance van 6 naar 4 schepen nog steeds onvoldoende is om vraag en aanbod inzake het vervoer over het Kanaal opnieuw in evenwicht te brengen. Van januari tot februari 2011 heeft SeaFrance overigens slechts twee schepen in de vaart gehad zonder dat daardoor haar totale vervoersactiviteit afnam. Een bezettingsgraad van 80 % voor de periode 2011-2019 is dus niet realistisch. Volgens de ramingen van Eurotunnel zou SeaFrance haar vervoersactiviteit met 25 % moeten verhogen. Op grond van artikelen in de pers (“[...] om deze vervoersactiviteit te herstellen, hebben wij onze prijzen moeten verlagen” (25)) beschuldigt Eurotunnel SeaFrance er daarom van sinds lang een prijzenoorlog te voeren.

| (62) | Eurotunnel is tot slot van mening dat het niet relevant is om de bezettingsgraad van ro-pax en pendeltreinen die van de tunnel onder het Kanaal gebruikmaken met elkaar te vergelijken, omdat deze laatste niet gemengd zijn en direct kunnen worden afgestemd op de vraag naar vervoer. |
| --- | --- |

(62)

Eurotunnel is tot slot van mening dat het niet relevant is om de bezettingsgraad van ro-pax en pendeltreinen die van de tunnel onder het Kanaal gebruikmaken met elkaar te vergelijken, omdat deze laatste niet gemengd zijn en direct kunnen worden afgestemd op de vraag naar vervoer.

| (63) | Wat de verdiscontering van de brandstoftoeslag betreft, verklaart Eurotunnel dat SeaFrance slechts een deel van deze toeslag, te weten 8,11 EUR per overtocht, aan haar klanten in rekening brengt. P&O brengt daarentegen 11,62 EUR in rekening en DFDS 14,73 EUR. Sinds begin 2011 heeft SeaFrance 1,2 miljoen EUR aan inkomsten gederfd. |
| --- | --- |

(63)

Wat de verdiscontering van de brandstoftoeslag betreft, verklaart Eurotunnel dat SeaFrance slechts een deel van deze toeslag, te weten 8,11 EUR per overtocht, aan haar klanten in rekening brengt. P&O brengt daarentegen 11,62 EUR in rekening en DFDS 14,73 EUR. Sinds begin 2011 heeft SeaFrance 1,2 miljoen EUR aan inkomsten gederfd.

| (64) | De inkrimping van het personeel door bijna 50 % van de arbeidsplaatsen te schrappen, moet volgens Eurotunnel worden gerelativeerd, omdat een deel van de werknemers bij de SNCF-groep kan worden ondergebracht, wat per saldo slechts beperkte gevolgen voor het arbeidsmarktgebied in de regio zal hebben. |
| --- | --- |

(64)

De inkrimping van het personeel door bijna 50 % van de arbeidsplaatsen te schrappen, moet volgens Eurotunnel worden gerelativeerd, omdat een deel van de werknemers bij de SNCF-groep kan worden ondergebracht, wat per saldo slechts beperkte gevolgen voor het arbeidsmarktgebied in de regio zal hebben.

| (65) | Eurotunnel komt ten slotte tot de conclusie dat het herstructureringsplan niet alleen ontoereikend is, maar ook niet uitgaat van verstandige investeringen. |
| --- | --- |

(65)

Eurotunnel komt ten slotte tot de conclusie dat het herstructureringsplan niet alleen ontoereikend is, maar ook niet uitgaat van verstandige investeringen.

5.1.3.   Opmerkingen van DFDS

| (66) | Bij brief van 29 juli 2011 heeft DFDS haar opmerkingen aan de Commissie meegedeeld. |
| --- | --- |

(66)

Bij brief van 29 juli 2011 heeft DFDS haar opmerkingen aan de Commissie meegedeeld.

| (67) | DFDS blijft betwijfelen of SeaFrance in staat is om weer economisch levensvatbaar op lange termijn te worden omdat de herstructureringsmaatregelen, gelet op haar actuele financiële situatie, ontoereikend zijn. DFDS is beducht voor de gevolgen van deze nieuwe steunmaatregelen voor de mededinging op de relevante markt. |
| --- | --- |

(67)

DFDS blijft betwijfelen of SeaFrance in staat is om weer economisch levensvatbaar op lange termijn te worden omdat de herstructureringsmaatregelen, gelet op haar actuele financiële situatie, ontoereikend zijn. DFDS is beducht voor de gevolgen van deze nieuwe steunmaatregelen voor de mededinging op de relevante markt.

| (68) | Op 23 september 2011 heeft DFDS de Commissie per e-mail opmerkingen doen toekomen over het herstructureringsplan van SeaFrance. |
| --- | --- |

(68)

Op 23 september 2011 heeft DFDS de Commissie per e-mail opmerkingen doen toekomen over het herstructureringsplan van SeaFrance.

| (69) | Dit document heeft de Commissie na afloop van de termijn waarbinnen belanghebbenden hun opmerkingen konden indienen, bereikt, te weten 15 dagen na de datum van bekendmaking van het inleidingsbesluit. Bovendien bevat het geen enkel nieuw element. In overeenstemming met de rechtspraak heeft de Commissie het dus niet doorgestuurd naar de Franse autoriteiten en zal zij dit bij het onderhavige besluit niet in aanmerking nemen (26). |
| --- | --- |

(69)

Dit document heeft de Commissie na afloop van de termijn waarbinnen belanghebbenden hun opmerkingen konden indienen, bereikt, te weten 15 dagen na de datum van bekendmaking van het inleidingsbesluit. Bovendien bevat het geen enkel nieuw element. In overeenstemming met de rechtspraak heeft de Commissie het dus niet doorgestuurd naar de Franse autoriteiten en zal zij dit bij het onderhavige besluit niet in aanmerking nemen (26).

5.1.4.   Opmerkingen van CLdN

| (70) | Op 29 juli 2011 heeft CLdN-groep (hierna „CLdN” genoemd) haar opmerkingen bij de Commissie ingediend. |
| --- | --- |

(70)

Op 29 juli 2011 heeft CLdN-groep (hierna „CLdN” genoemd) haar opmerkingen bij de Commissie ingediend.

| (71) | CLdN is een in Luxemburg gevestigde vervoersonderneming die zich onder meer bezighoudt met vrachtvervoer per vrachtschip („roll-on/roll-off” of „roro”), of per ro-pax, in het Kanaal en op de Noordzee tussen enerzijds België en Nederland en anderzijds het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Zweden en Denemarken. |
| --- | --- |

(71)

CLdN is een in Luxemburg gevestigde vervoersonderneming die zich onder meer bezighoudt met vrachtvervoer per vrachtschip („roll-on/roll-off” of „roro”), of per ro-pax, in het Kanaal en op de Noordzee tussen enerzijds België en Nederland en anderzijds het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Zweden en Denemarken.

| (72) | CldN ziet zich als een concurrent van SeaFrance die sterk de negatieve gevolgen ondervindt van de maatregelen die de SNCF ten gunste van haar dochteronderneming SeaFrance ten uitvoer heeft gelegd, omdat de door CLdN geëxploiteerde lijnen (te weten Ispwich-Rotterdam en Purfleet-Zeebrugge) geografisch gezien dichtbij liggen. |
| --- | --- |

(72)

CldN ziet zich als een concurrent van SeaFrance die sterk de negatieve gevolgen ondervindt van de maatregelen die de SNCF ten gunste van haar dochteronderneming SeaFrance ten uitvoer heeft gelegd, omdat de door CLdN geëxploiteerde lijnen (te weten Ispwich-Rotterdam en Purfleet-Zeebrugge) geografisch gezien dichtbij liggen.

| (73) | CLdN is namelijk van mening dat de ten uitvoer gelegde maatregelen zeer waarschijnlijk de mededinging op het gebied van vrachtvervoer niet alleen op de lijn Calais-Dover zullen verstoren, maar ook op de naburige lijnen tussen het Verenigd Koninkrijk en België. Zij is van mening dat de in het herstructureringsplan voorgestelde compenserende maatregelen en eigen bijdrage de negatieve gevolgen van deze maatregelen niet voldoende compenseren. Deze maatregelen zullen daarentegen alleen maar een onderneming in moeilijkheden op de markt in stand houden die niet in staat is haar basiskosten terug te dringen, en haar in staat stellen haar capaciteit op te voeren op een markt die al met een overcapaciteit kampt. |
| --- | --- |

(73)

CLdN is namelijk van mening dat de ten uitvoer gelegde maatregelen zeer waarschijnlijk de mededinging op het gebied van vrachtvervoer niet alleen op de lijn Calais-Dover zullen verstoren, maar ook op de naburige lijnen tussen het Verenigd Koninkrijk en België. Zij is van mening dat de in het herstructureringsplan voorgestelde compenserende maatregelen en eigen bijdrage de negatieve gevolgen van deze maatregelen niet voldoende compenseren. Deze maatregelen zullen daarentegen alleen maar een onderneming in moeilijkheden op de markt in stand houden die niet in staat is haar basiskosten terug te dringen, en haar in staat stellen haar capaciteit op te voeren op een markt die al met een overcapaciteit kampt.

| (74) | Volgens CLdN zullen de betreffende maatregelen de levensvatbaarheid van de bestaande concurrenten aantasten door op de markt vervoerscapaciteit in stand te houden die normaal gesproken had moeten verdwijnen. Het is niet realistisch er op te rekenen dat SeaFrance een bezettingsgraad van 80 % kan bereiken, tenzij de steun wordt aangewend om op agressieve wijze de prijzen te verlagen en concurrenten marktaandelen te ontnemen. Deze strategie is echter op de middellange of lange termijn voor SeaFrance economisch niet houdbaar en is schadelijk voor haar directe concurrenten, namelijk P&O en Eurotunnel, die op dezelfde lijn Calais-Dover actief zijn, maar op termijn ook voor CLdN. |
| --- | --- |

(74)

Volgens CLdN zullen de betreffende maatregelen de levensvatbaarheid van de bestaande concurrenten aantasten door op de markt vervoerscapaciteit in stand te houden die normaal gesproken had moeten verdwijnen. Het is niet realistisch er op te rekenen dat SeaFrance een bezettingsgraad van 80 % kan bereiken, tenzij de steun wordt aangewend om op agressieve wijze de prijzen te verlagen en concurrenten marktaandelen te ontnemen. Deze strategie is echter op de middellange of lange termijn voor SeaFrance economisch niet houdbaar en is schadelijk voor haar directe concurrenten, namelijk P&O en Eurotunnel, die op dezelfde lijn Calais-Dover actief zijn, maar op termijn ook voor CLdN.

| (75) | Tot slot benadrukt CLdN de ontoereikendheid van de in het herstructureringsplan voorziene personeelsreducties (die SeaFrance bij lange na niet in staat stellen de verhouding personeelskosten/omzet van haar concurrenten te benaderen) en het feit dat de kosten in verband met ontslag relatief gezien geringer zullen zijn dan die van een klassieke herstructurering, omdat veel werknemers van SeaFrance door de SNCF in dienst zullen worden genomen. |
| --- | --- |

(75)

Tot slot benadrukt CLdN de ontoereikendheid van de in het herstructureringsplan voorziene personeelsreducties (die SeaFrance bij lange na niet in staat stellen de verhouding personeelskosten/omzet van haar concurrenten te benaderen) en het feit dat de kosten in verband met ontslag relatief gezien geringer zullen zijn dan die van een klassieke herstructurering, omdat veel werknemers van SeaFrance door de SNCF in dienst zullen worden genomen.

| (76) | CLdN wil daarom dat de Europese Commissie een negatief besluit neemt. |
| --- | --- |

(76)

CLdN wil daarom dat de Europese Commissie een negatief besluit neemt.

5.2.   Opmerkingen van belanghebbenden die voorstander van de herstructureringssteun zijn

5.2.1.   Opmerkingen van de SNCF

| (77) | Op 29 juli 2011 heeft de SNCF opmerkingen ingediend bij de Commissie. Deze opmerkingen komen overeen met de opmerkingen van de Franse autoriteiten (zie deel VI). |
| --- | --- |

(77)

Op 29 juli 2011 heeft de SNCF opmerkingen ingediend bij de Commissie. Deze opmerkingen komen overeen met de opmerkingen van de Franse autoriteiten (zie deel VI).

5.2.2.   Opmerkingen van een marktdeelnemer die anoniem wil blijven

| (78) | Op 30 juli 2011 heeft een marktdeelnemer die anoniem wil blijven, bij de Commissie zijn opmerkingen ingediend. |
| --- | --- |

(78)

Op 30 juli 2011 heeft een marktdeelnemer die anoniem wil blijven, bij de Commissie zijn opmerkingen ingediend.

| (79) | In eerste instantie wijst hij op de voornaamste kenmerken van de markt inzake het vervoer over het Kanaal, op grond waarvan hij concludeert dat de toegenomen mededinging tussen de reders en Eurotunnel, de inflatie van de brandstofprijzen en de koersschommelingen van het Britse pond SeaFrance in moeilijkheden hebben gebracht, maar ook de levensvatbaarheid op lange termijn van P&O en DFDS in gevaar brengen. |
| --- | --- |

(79)

In eerste instantie wijst hij op de voornaamste kenmerken van de markt inzake het vervoer over het Kanaal, op grond waarvan hij concludeert dat de toegenomen mededinging tussen de reders en Eurotunnel, de inflatie van de brandstofprijzen en de koersschommelingen van het Britse pond SeaFrance in moeilijkheden hebben gebracht, maar ook de levensvatbaarheid op lange termijn van P&O en DFDS in gevaar brengen.

| (80) | De betreffende marktdeelnemer is van mening dat de moeilijkheden van SeaFrance vooral van structurele aard zijn (te hoge werkgelegenheidscoëfficiënt en te rigide organisatie), maar dat een herkapitalisatie samen met de herstructurering van SeaFrance en een tot 4 schepen beperkte vloot, de levensvatbaarheid op lange termijn van de onderneming kunnen garanderen. |
| --- | --- |

(80)

De betreffende marktdeelnemer is van mening dat de moeilijkheden van SeaFrance vooral van structurele aard zijn (te hoge werkgelegenheidscoëfficiënt en te rigide organisatie), maar dat een herkapitalisatie samen met de herstructurering van SeaFrance en een tot 4 schepen beperkte vloot, de levensvatbaarheid op lange termijn van de onderneming kunnen garanderen.

| (81) | Hij is van mening dat het verdwijnen van SeaFrance in feite tot een duopolie van Eurotunnel en P&O zou leiden. Veel wegvervoerders werken echter met minstens twee reders samen teneinde hun tijd flexibel te kunnen indelen en hun vrachtwagens zo rendabel mogelijk te kunnen inzetten. |
| --- | --- |

(81)

Hij is van mening dat het verdwijnen van SeaFrance in feite tot een duopolie van Eurotunnel en P&O zou leiden. Veel wegvervoerders werken echter met minstens twee reders samen teneinde hun tijd flexibel te kunnen indelen en hun vrachtwagens zo rendabel mogelijk te kunnen inzetten.

| (82) | Wanneer SeaFrance zou verdwijnen, zou volgens de betreffende marktdeelnemer, de capaciteit van de twee overige reders niet volstaan om het verkeer over de zeestraat te garanderen. Volgens de anonieme marktdeelnemer heeft Eurotunnel bijna haar maximale capaciteit bereikt. Zij kan dus slecht een klein deel van het vervoer van SeaFrance voor haar rekening nemen. „De overcapaciteit in het Kanaal die thans valt waar te nemen [...] is zeer betrekkelijk en zou geen serieus probleem mogen opleveren” omdat een probleem dat zich bij een reder of in de havens voordoet, zich onmiddellijk vertaalt in een opstopping in de havens van Calais, Dover en Duinkerken. |
| --- | --- |

(82)

Wanneer SeaFrance zou verdwijnen, zou volgens de betreffende marktdeelnemer, de capaciteit van de twee overige reders niet volstaan om het verkeer over de zeestraat te garanderen. Volgens de anonieme marktdeelnemer heeft Eurotunnel bijna haar maximale capaciteit bereikt. Zij kan dus slecht een klein deel van het vervoer van SeaFrance voor haar rekening nemen. „De overcapaciteit in het Kanaal die thans valt waar te nemen [...] is zeer betrekkelijk en zou geen serieus probleem mogen opleveren” omdat een probleem dat zich bij een reder of in de havens voordoet, zich onmiddellijk vertaalt in een opstopping in de havens van Calais, Dover en Duinkerken.

| (83) | Eén enkel door P&O in het Kanaal geëxploiteerd vrachtschip garandeert voorts niet de nodige vervoerscapaciteit en heeft een marktverstoring tot gevolg ten gunste van P&O, die dan het monopolie zou hebben op het vervoer van gevaarlijke stoffen. |
| --- | --- |

(83)

Eén enkel door P&O in het Kanaal geëxploiteerd vrachtschip garandeert voorts niet de nodige vervoerscapaciteit en heeft een marktverstoring tot gevolg ten gunste van P&O, die dan het monopolie zou hebben op het vervoer van gevaarlijke stoffen.

| (84) | De betrokken marktdeelnemer is van mening dat P&O aan de basis van het prijsbederf staat en gelooft in de levensvatbaarheid van de SeaFrance vanwege de kwaliteit van het management van de vennootschap (kwaliteit van de samenwerking met de vertegenwoordigers), haar moderne vloot die geschikt is om nog minstens tien jaar te functioneren, en de sterke motivatie van haar personeel. |
| --- | --- |

(84)

De betrokken marktdeelnemer is van mening dat P&O aan de basis van het prijsbederf staat en gelooft in de levensvatbaarheid van de SeaFrance vanwege de kwaliteit van het management van de vennootschap (kwaliteit van de samenwerking met de vertegenwoordigers), haar moderne vloot die geschikt is om nog minstens tien jaar te functioneren, en de sterke motivatie van haar personeel.

5.2.3.   Opmerkingen van de wegvervoersondernemingen

| (85) | Bij brieven van 26, 27 en 28 juli 2011 hebben vijf wegvervoersondernemingen en hun vertegenwoordigende organisaties (LKW Walter Internationale Transportorganisation AG, Youngs Transportation en Logistics Ltd, Laser Transport International Limited, Carna Transport Ltd en Road Haulage association international group) hun opmerkingen aan de Commissie kenbaar gemaakt. |
| --- | --- |

(85)

Bij brieven van 26, 27 en 28 juli 2011 hebben vijf wegvervoersondernemingen en hun vertegenwoordigende organisaties (LKW Walter Internationale Transportorganisation AG, Youngs Transportation en Logistics Ltd, Laser Transport International Limited, Carna Transport Ltd en Road Haulage association international group) hun opmerkingen aan de Commissie kenbaar gemaakt.

| (86) | Deze vijf ondernemingen en hun organisaties geven uiting aan hun bezorgdheid over het mogelijke verdwijnen van SeaFrance. Volgens hen zou deze verdwijning enerzijds een oligopolie doen ontstaan op de markt voor het vervoer over het Kanaal, wat een negatief effect zou hebben op de kwaliteit van de dienstverlening en de prijzen, en zou zij anderzijds een risico inhouden omdat niet zeker is of de capaciteit van de overblijvende vervoerders toereikend is om het vrachtvolume te verwerken, met name indien een van hen verhinderd zou zijn. |
| --- | --- |

(86)

Deze vijf ondernemingen en hun organisaties geven uiting aan hun bezorgdheid over het mogelijke verdwijnen van SeaFrance. Volgens hen zou deze verdwijning enerzijds een oligopolie doen ontstaan op de markt voor het vervoer over het Kanaal, wat een negatief effect zou hebben op de kwaliteit van de dienstverlening en de prijzen, en zou zij anderzijds een risico inhouden omdat niet zeker is of de capaciteit van de overblijvende vervoerders toereikend is om het vrachtvolume te verwerken, met name indien een van hen verhinderd zou zijn.

| (87) | Bovendien vrezen zij dat indien SeaFrance het vrachtschip Nord Pas-de Calais zou moeten afstoten, P&O als monopolist zal overblijven voor het vervoer van gevaarlijke stoffen dat niet via de tunnel of met een gemengde ferry kan plaatsvinden. |
| --- | --- |

(87)

Bovendien vrezen zij dat indien SeaFrance het vrachtschip Nord Pas-de Calais zou moeten afstoten, P&O als monopolist zal overblijven voor het vervoer van gevaarlijke stoffen dat niet via de tunnel of met een gemengde ferry kan plaatsvinden.

5.2.4.   Opmerkingen van touroperators en reisbureaus

| (88) | Een groot aantal reisbureaus en touroperators hebben uiting gegeven aan hun bezorgdheid over de mogelijke verdwijning van SeaFrance (zie onderstaande tabel):






  Datum van de opmerkingen | Naam van de belanghebbenden |
| --- | --- | --- |
| 26.7.2011 | 4 verschillende opmerkingen: 1) R&T Tours; 2) Sports Tours Ltd; 3) TM Ski&Travel Ltd; 4) International Sport & Leisure |
| 27.7.2011 | 5 verschillende opmerkingen: 1) Broadway Tours; 2) Gemini Travel; 3) DE Vere Travel Group; 4) Adaptable Travel; 5) Gower Tours Ltd |
| 28.7.2011 | 2 verschillende opmerkingen: Angling Lines Ltd; Acorn Ventures Ltd |
| 29.7.2011 | Bartletts Battlefield Journeys Ltd |

(88)

Een groot aantal reisbureaus en touroperators hebben uiting gegeven aan hun bezorgdheid over de mogelijke verdwijning van SeaFrance (zie onderstaande tabel):

Datum van de opmerkingen

Naam van de belanghebbenden

26.7.2011

4 verschillende opmerkingen: 1) R&T Tours; 2) Sports Tours Ltd; 3) TM Ski&Travel Ltd; 4) International Sport & Leisure

27.7.2011

5 verschillende opmerkingen: 1) Broadway Tours; 2) Gemini Travel; 3) DE Vere Travel Group; 4) Adaptable Travel; 5) Gower Tours Ltd

28.7.2011

2 verschillende opmerkingen: Angling Lines Ltd; Acorn Ventures Ltd

29.7.2011

Bartletts Battlefield Journeys Ltd

| (89) | Volgens deze ondernemingen zou het verdwijnen van SeaFrance enerzijds een oligopolie doen ontstaan op de markt voor het vervoer over het kanaal, wat een negatief effect zou hebben op de kwaliteit van de dienstverlening en de prijzen, en zou zij anderzijds een risico met zich brengen omdat niet zeker is of de capaciteit van de overblijvende vervoerders toereikend is om het vrachtvolume te verwerken, met name indien een van hen verhinderd zou zijn. |
| --- | --- |

(89)

Volgens deze ondernemingen zou het verdwijnen van SeaFrance enerzijds een oligopolie doen ontstaan op de markt voor het vervoer over het kanaal, wat een negatief effect zou hebben op de kwaliteit van de dienstverlening en de prijzen, en zou zij anderzijds een risico met zich brengen omdat niet zeker is of de capaciteit van de overblijvende vervoerders toereikend is om het vrachtvolume te verwerken, met name indien een van hen verhinderd zou zijn.

5.2.5.   Opmerkingen van de „Chambre de commerce et d’industrie de la „Côte d’Opale”

| (90) | Bij brief van 29 juli 2011 heeft de „Chambre de commerce et d’industrie Côte d’Opale” (hierna „de CCI” genoemd) haar opmerkingen aan de Commissie toegezonden. De CCI zet uiteen dat zij een openbaar lichaam is dat tot taak heeft de economische ontwikkeling en de aantrekkingskracht van de regio Nord-Pas-de-Calais te bevorderen en het bedrijfsleven in de regio te ondersteunen. De CCI is tevens concessiehouder van de haven van Calais, en exploiteert de haven in die hoedanigheid. |
| --- | --- |

(90)

Bij brief van 29 juli 2011 heeft de „Chambre de commerce et d’industrie Côte d’Opale” (hierna „de CCI” genoemd) haar opmerkingen aan de Commissie toegezonden. De CCI zet uiteen dat zij een openbaar lichaam is dat tot taak heeft de economische ontwikkeling en de aantrekkingskracht van de regio Nord-Pas-de-Calais te bevorderen en het bedrijfsleven in de regio te ondersteunen. De CCI is tevens concessiehouder van de haven van Calais, en exploiteert de haven in die hoedanigheid.

| (91) | Allereerst herinnert de CCI aan de centrale rol die SeaFrance speelt in de ontwikkeling van de haven van Calais. Eind 2008 had SeaFrance 1 600 werknemers in dienst die overwegend in de regio Nord-Pas-de-Calais woonachtig waren. Verder levert de onderneming een bijdrage aan de door de haven van Calais geïnde ontvangsten voor de dienstverlening aan schepen en met betrekking tot vervoerde goederen. Daarnaast was SeaFrance in 2008 de grootste koper van niet-havengebonden producten en diensten en besteedde de onderneming in dat verband 130 miljoen EUR per jaar aan leveringen, diensten, verbruiksgoederen, reparatie, en onderhoud, waarvan circa 36 % in de regio Nord-Pas-de-Calais. De CCI voegt hieraan toe dat de haven van Calais van cruciaal belang is voor de economische ontwikkeling van Pas-de-Calais. |
| --- | --- |

(91)

Allereerst herinnert de CCI aan de centrale rol die SeaFrance speelt in de ontwikkeling van de haven van Calais. Eind 2008 had SeaFrance 1 600 werknemers in dienst die overwegend in de regio Nord-Pas-de-Calais woonachtig waren. Verder levert de onderneming een bijdrage aan de door de haven van Calais geïnde ontvangsten voor de dienstverlening aan schepen en met betrekking tot vervoerde goederen. Daarnaast was SeaFrance in 2008 de grootste koper van niet-havengebonden producten en diensten en besteedde de onderneming in dat verband 130 miljoen EUR per jaar aan leveringen, diensten, verbruiksgoederen, reparatie, en onderhoud, waarvan circa 36 % in de regio Nord-Pas-de-Calais. De CCI voegt hieraan toe dat de haven van Calais van cruciaal belang is voor de economische ontwikkeling van Pas-de-Calais.

| (92) | Volgens de CCI zou de ontwikkeling van de haven van Calais door het verdwijnen van SeaFrance ernstig worden getroffen doordat hierdoor zowel direct als indirect door de onderneming gegenereerde arbeidsplaatsen en inkomsten verloren zouden gaan. De regio Nord-Pas-de-Calais heeft verder de uitvoering van het project „Port 2015” bekrachtigd waarmee een uitbreiding van de haven, de bouw van een nieuw dok en de verbetering van de bestaande structuren wordt beoogd. Dit project is gebaseerd op activiteitenprognoses die ernstig in gevaar dreigen te komen indien SeaFrance zou verdwijnen. |
| --- | --- |

(92)

Volgens de CCI zou de ontwikkeling van de haven van Calais door het verdwijnen van SeaFrance ernstig worden getroffen doordat hierdoor zowel direct als indirect door de onderneming gegenereerde arbeidsplaatsen en inkomsten verloren zouden gaan. De regio Nord-Pas-de-Calais heeft verder de uitvoering van het project „Port 2015” bekrachtigd waarmee een uitbreiding van de haven, de bouw van een nieuw dok en de verbetering van de bestaande structuren wordt beoogd. Dit project is gebaseerd op activiteitenprognoses die ernstig in gevaar dreigen te komen indien SeaFrance zou verdwijnen.

| (93) | Verder vreest de CCI dat er, indien SeaFrance zou verdwijnen, een duopolie Eurotunnel-P&O zou ontstaan dat negatieve gevolgen zou hebben voor de prijzen en de dienstverlening. |
| --- | --- |

(93)

Verder vreest de CCI dat er, indien SeaFrance zou verdwijnen, een duopolie Eurotunnel-P&O zou ontstaan dat negatieve gevolgen zou hebben voor de prijzen en de dienstverlening.

| (94) | De CCI concludeert dat het in de huidige concurrentiesituatie noodzakelijk is dat SeaFrance haar activiteiten voortzet, temeer daar het verkeer volgens de prognoses zal toenemen, met name het vrachtvervoer. |
| --- | --- |

(94)

De CCI concludeert dat het in de huidige concurrentiesituatie noodzakelijk is dat SeaFrance haar activiteiten voortzet, temeer daar het verkeer volgens de prognoses zal toenemen, met name het vrachtvervoer.

5.2.6.   Opmerkingen van de vakbondsvereniging CFDT

| (95) | Bij brief van 29 juli 2011 heeft de vakbond Maritime Nord („Syndicat Maritime Nord”, hierna „SMN” genoemd) die deel uitmaakt van de CFDT, zijn opmerkingen aan de Commissie kenbaar gemaakt. |
| --- | --- |

(95)

Bij brief van 29 juli 2011 heeft de vakbond Maritime Nord („Syndicat Maritime Nord”, hierna „SMN” genoemd) die deel uitmaakt van de CFDT, zijn opmerkingen aan de Commissie kenbaar gemaakt.

| (96) | De SMN wijst er allereerst op dat SeaFrance, sinds haar oprichting in 1996, nooit door haar enige aandeelhouder, SNCF, geherkapitaliseerd is. SeaFrance heeft de vernieuwing van haar vloot dus met eigen middelen moeten bekostigen, wat de financiële positie van de onderneming sterk heeft aangetast. |
| --- | --- |

(96)

De SMN wijst er allereerst op dat SeaFrance, sinds haar oprichting in 1996, nooit door haar enige aandeelhouder, SNCF, geherkapitaliseerd is. SeaFrance heeft de vernieuwing van haar vloot dus met eigen middelen moeten bekostigen, wat de financiële positie van de onderneming sterk heeft aangetast.

| (97) | Verder herinnert de SMN aan de verschillen tussen de Britse en de Franse sociale wetgeving (langere werkduur dan in het Verenigd Koninkrijk die niet volledig door de geringere personeelsbezetting in Frankrijk gecompenseerd wordt). Gezien de verhouding personeelskosten/omzet wijst de SMN er uitdrukkelijk op dat SeaFrance niet bereid is een lageprijzenbeleid te voeren en in plaats daarvan een kwalitatief hoogwaardige dienstverlening biedt. De vakbond merkt tevens op dat SeaFrance, aangezien haar marktaandelen zowel wat het vrachtvervoer als wat het passagiersvervoer betreft veel kleiner zijn dan die van de marktleiders, weinig invloed heeft op de prijzen. |
| --- | --- |

(97)

Verder herinnert de SMN aan de verschillen tussen de Britse en de Franse sociale wetgeving (langere werkduur dan in het Verenigd Koninkrijk die niet volledig door de geringere personeelsbezetting in Frankrijk gecompenseerd wordt). Gezien de verhouding personeelskosten/omzet wijst de SMN er uitdrukkelijk op dat SeaFrance niet bereid is een lageprijzenbeleid te voeren en in plaats daarvan een kwalitatief hoogwaardige dienstverlening biedt. De vakbond merkt tevens op dat SeaFrance, aangezien haar marktaandelen zowel wat het vrachtvervoer als wat het passagiersvervoer betreft veel kleiner zijn dan die van de marktleiders, weinig invloed heeft op de prijzen.

| (98) | De SMN is van mening dat de negatieve gevolgen van de waardedaling van het Britse pond verder zullen afzwakken, omdat de uitgaven, en met name de technische uitgaven, zoveel mogelijk in Britse ponden worden uitgedrukt. |
| --- | --- |

(98)

De SMN is van mening dat de negatieve gevolgen van de waardedaling van het Britse pond verder zullen afzwakken, omdat de uitgaven, en met name de technische uitgaven, zoveel mogelijk in Britse ponden worden uitgedrukt.

| (99) | De SMN merkt op dat SeaFrance het aantal overtochten en haar vervoerscapaciteit sinds 2009 al sterk heeft teruggebracht (-30 % wat de frequentie betreft en -25 % wat het volume betreft), en is van mening dat SeaFrance met de vier schepen die thans in bedrijf zijn, de minimale omvang heeft bereikt om nog een voldoende geloofwaardige rouleringsfrequentie te kunnen onderhouden. |
| --- | --- |

(99)

De SMN merkt op dat SeaFrance het aantal overtochten en haar vervoerscapaciteit sinds 2009 al sterk heeft teruggebracht (-30 % wat de frequentie betreft en -25 % wat het volume betreft), en is van mening dat SeaFrance met de vier schepen die thans in bedrijf zijn, de minimale omvang heeft bereikt om nog een voldoende geloofwaardige rouleringsfrequentie te kunnen onderhouden.

| (100) | De SMN herinnert er tenslotte aan dat de werknemers van SeaFrance niet zouden begrijpen dat de Commissie geen rekening houdt met de gevolgen van de achtereenvolgende herstructureringen die zowel ten aanzien van de arbeidsvoorwaarden als de werkgelegenheid bij SeaFrance, maar ook in het arbeidsmarktgebied van Calais als een van de meest getroffen regio’s in Frankrijk, hebben plaatsgevonden. |
| --- | --- |

(100)

De SMN herinnert er tenslotte aan dat de werknemers van SeaFrance niet zouden begrijpen dat de Commissie geen rekening houdt met de gevolgen van de achtereenvolgende herstructureringen die zowel ten aanzien van de arbeidsvoorwaarden als de werkgelegenheid bij SeaFrance, maar ook in het arbeidsmarktgebied van Calais als een van de meest getroffen regio’s in Frankrijk, hebben plaatsgevonden.

VI.   OPMERKINGEN VAN FRANKRIJK

6.1   Opmerkingen over de oorzaken van de moeilijkheden van SeaFrance in het algemeen

| (101) | Met betrekking tot de moeilijkheden van SeaFrance merken de Franse autoriteiten op dat de door P&O meegedeelde gegevens grotendeels onjuist zijn en dat, in tegenstelling tot de resultaten van SeaFrance die door P&O zijn voorgelegd en die voor de jaren 2002, 2004, 2005 en 2006 fouten bevatten (zie overweging (39)), de gecumuleerde verliezen van SeaFrance tussen 1996 en 2010 151,4 miljoen EUR bedragen en niet 169 miljoen EUR. De Franse autoriteiten hebben de onderstaande tabel ingediend, met gecorrigeerde cijfers ten opzichte van de door P&O in zijn klacht opgenomen tabel:




















  Jaar | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Winst/verlies van SeaFrance (27) | –16,8 | –1,7 | –2,8 | 2,6 | –3,5 | 3,4 | 26,2 | –2,4 | 4,9 | –9,3 | 7,9 | 15,4 | –20,9 | –57,7 | –36,2 |

(101)

Met betrekking tot de moeilijkheden van SeaFrance merken de Franse autoriteiten op dat de door P&O meegedeelde gegevens grotendeels onjuist zijn en dat, in tegenstelling tot de resultaten van SeaFrance die door P&O zijn voorgelegd en die voor de jaren 2002, 2004, 2005 en 2006 fouten bevatten (zie overweging (39)), de gecumuleerde verliezen van SeaFrance tussen 1996 en 2010 151,4 miljoen EUR bedragen en niet 169 miljoen EUR. De Franse autoriteiten hebben de onderstaande tabel ingediend, met gecorrigeerde cijfers ten opzichte van de door P&O in zijn klacht opgenomen tabel:

Jaar

1996

1997

1998

1999

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

Winst/verlies van SeaFrance (27)

–16,8

–1,7

–2,8

2,6

–3,5

3,4

26,2

–2,4

4,9

–9,3

7,9

15,4

–20,9

–57,7

–36,2

| (102) | De Franse autoriteiten bestrijden dat de moeilijkheden van SeaFrance zijn veroorzaakt door de door P&O genoemde factoren, namelijk dat de goodwill, de naamsbekendheid en het marktaandeel voor het vrachtvervoer van SeaFrance sterk achteruit zouden zijn gegaan, met name als gevolg van veelvuldige dienstonderbrekingen en het feit dat de markt op de hoogte is van de moeilijkheden van SeaFrance (zie overweging 0). De Franse autoriteiten stellen hier de opmerkingen van de klanten van SeaFrance tegenover, die de nadruk leggen op de kwaliteit van de door de onderneming geleverde diensten en de vorderingen die in de afgelopen jaren zijn gemaakt om de kwaliteit van de dienstverlening te verbeteren (zie overwegingen (85) tot en met (89)). |
| --- | --- |

(102)

De Franse autoriteiten bestrijden dat de moeilijkheden van SeaFrance zijn veroorzaakt door de door P&O genoemde factoren, namelijk dat de goodwill, de naamsbekendheid en het marktaandeel voor het vrachtvervoer van SeaFrance sterk achteruit zouden zijn gegaan, met name als gevolg van veelvuldige dienstonderbrekingen en het feit dat de markt op de hoogte is van de moeilijkheden van SeaFrance (zie overweging 0). De Franse autoriteiten stellen hier de opmerkingen van de klanten van SeaFrance tegenover, die de nadruk leggen op de kwaliteit van de door de onderneming geleverde diensten en de vorderingen die in de afgelopen jaren zijn gemaakt om de kwaliteit van de dienstverlening te verbeteren (zie overwegingen (85) tot en met (89)).

| (103) | In antwoord op de bewering van de concurrenten van SeaFrance dat de onderneming teveel personeel in dienst heeft, herinneren de Franse autoriteiten eraan dat SeaFrance haar personeelsbestand sterk heeft ingekrompen, waardoor het aantal arbeidsplaatsen met bijna 725 is gedaald; verwacht wordt dat de verhouding personeelskosten/omzet dankzij deze drastische maatregel in 2013 26 % zal bedragen. Dit cijfer is weliswaar iets hoger dan dat van Eurotunnel en Irish Ferries, maar de activiteiten van SeaFrance verschillen sterk van die van de exploitant van de Kanaaltunnel, waarvan de personeelskosten in 2010 22,5 % van de omzet bedroegen, en het valt evenmin te verwachten dat SeaFrance, die de Franse vlag voert, een even laag percentage zal kunnen halen als Irish Ferries, waarvan de schepen onder de Cypriotische vlag varen. De Franse autoriteiten zijn van mening dat, in het licht van de aanzienlijke inspanningen die SeaFrance heeft verricht om banen te schrappen, een verhouding personeelskosten/omzet van 26 % voldoende is om SeaFrance in staat te stellen concurrerend te blijven. Zij lichten toe dat het niveau van de door SeaFrance betaalde lonen gebaseerd is op de Franse sociale wetgeving, die beschermender is dan de wetgeving in de lidstaten waar haar concurrenten gevestigd zijn, met name die van het Verenigd Koninkrijk, in het bijzonder wat het minimumloon betreft. |
| --- | --- |

(103)

In antwoord op de bewering van de concurrenten van SeaFrance dat de onderneming teveel personeel in dienst heeft, herinneren de Franse autoriteiten eraan dat SeaFrance haar personeelsbestand sterk heeft ingekrompen, waardoor het aantal arbeidsplaatsen met bijna 725 is gedaald; verwacht wordt dat de verhouding personeelskosten/omzet dankzij deze drastische maatregel in 2013 26 % zal bedragen. Dit cijfer is weliswaar iets hoger dan dat van Eurotunnel en Irish Ferries, maar de activiteiten van SeaFrance verschillen sterk van die van de exploitant van de Kanaaltunnel, waarvan de personeelskosten in 2010 22,5 % van de omzet bedroegen, en het valt evenmin te verwachten dat SeaFrance, die de Franse vlag voert, een even laag percentage zal kunnen halen als Irish Ferries, waarvan de schepen onder de Cypriotische vlag varen. De Franse autoriteiten zijn van mening dat, in het licht van de aanzienlijke inspanningen die SeaFrance heeft verricht om banen te schrappen, een verhouding personeelskosten/omzet van 26 % voldoende is om SeaFrance in staat te stellen concurrerend te blijven. Zij lichten toe dat het niveau van de door SeaFrance betaalde lonen gebaseerd is op de Franse sociale wetgeving, die beschermender is dan de wetgeving in de lidstaten waar haar concurrenten gevestigd zijn, met name die van het Verenigd Koninkrijk, in het bijzonder wat het minimumloon betreft.

| (104) | De vloot van SeaFrance zoals in het herstructureringsplan is omschreven zou niet ongeschikt zijn voor zijn taken, integendeel, hij is specifiek gebouwd voor het traject Calais/Dover, met uitzondering van het schip Molière dat moest worden omgebouwd om geschikt te zijn voor het zeevervoer in de Noordzee. Wat het argument van P&O betreft dat de directie van SeaFrance onvoldoende onafhankelijk is van de overheid en van de sociale macht om de onderneming op doelmatige wijze te leiden, menen de Franse autoriteiten dat er geen schijn van bewijs naar voren is gebracht om deze bewering te staven. |
| --- | --- |

(104)

De vloot van SeaFrance zoals in het herstructureringsplan is omschreven zou niet ongeschikt zijn voor zijn taken, integendeel, hij is specifiek gebouwd voor het traject Calais/Dover, met uitzondering van het schip Molière dat moest worden omgebouwd om geschikt te zijn voor het zeevervoer in de Noordzee. Wat het argument van P&O betreft dat de directie van SeaFrance onvoldoende onafhankelijk is van de overheid en van de sociale macht om de onderneming op doelmatige wijze te leiden, menen de Franse autoriteiten dat er geen schijn van bewijs naar voren is gebracht om deze bewering te staven.

6.2   Opmerkingen over de concurrentieverhoudingen op de markt Dover/Calais

| (105) | De Franse autoriteiten betwisten dat er op de markt sprake zou zijn van een structurele overcapaciteit zoals P&O, Eurotunnel en CLdN beweren. Volgens hen liggen aan de vastgestelde overcapaciteit voornamelijk conjuncturele oorzaken ten grondslag (met name de economische crisis die geleid heeft tot een daling van het vrachtverkeer en een stijging van de koers van het Britse pond). Sommige exploitanten zouden, op basis van de groeivooruitzichten van vóór de crisis, hun capaciteit hebben verhoogd terwijl de verhoopte groei als gevolg van de economische recessie zou zijn uitgebleven. De Franse autoriteiten verwijzen naar marktanalyses van de „Dover Harbour Board” in 2005 (28) en 2008 (29) waarin een groei van het vrachtvolume op lange termijn zou worden voorzien. |
| --- | --- |

(105)

De Franse autoriteiten betwisten dat er op de markt sprake zou zijn van een structurele overcapaciteit zoals P&O, Eurotunnel en CLdN beweren. Volgens hen liggen aan de vastgestelde overcapaciteit voornamelijk conjuncturele oorzaken ten grondslag (met name de economische crisis die geleid heeft tot een daling van het vrachtverkeer en een stijging van de koers van het Britse pond). Sommige exploitanten zouden, op basis van de groeivooruitzichten van vóór de crisis, hun capaciteit hebben verhoogd terwijl de verhoopte groei als gevolg van de economische recessie zou zijn uitgebleven. De Franse autoriteiten verwijzen naar marktanalyses van de „Dover Harbour Board” in 2005 (28) en 2008 (29) waarin een groei van het vrachtvolume op lange termijn zou worden voorzien.

| (106) | Frankrijk meent dat de vrees van sommige klanten van SeaFrance dat P&O mogelijk een monopoliepositie zou kunnen verwerven voor het vervoer van gevaarlijke stoffen op het traject Calais/Dover (zie overwegingen (79) en (87)), niet gegrond is. Aangezien er geen nationale of internationale regelgeving is die het vervoer van gevaarlijke stoffen met autoveerboten verbiedt, zou SeaFrance immers kunnen overwegen dergelijke stoffen te vervoeren op overtochten met een gering aantal passagiers, zoals bijvoorbeeld bepaalde nachtvaarten. |
| --- | --- |

(106)

Frankrijk meent dat de vrees van sommige klanten van SeaFrance dat P&O mogelijk een monopoliepositie zou kunnen verwerven voor het vervoer van gevaarlijke stoffen op het traject Calais/Dover (zie overwegingen (79) en (87)), niet gegrond is. Aangezien er geen nationale of internationale regelgeving is die het vervoer van gevaarlijke stoffen met autoveerboten verbiedt, zou SeaFrance immers kunnen overwegen dergelijke stoffen te vervoeren op overtochten met een gering aantal passagiers, zoals bijvoorbeeld bepaalde nachtvaarten.

6.3   Opmerkingen over de verenigbaarheid van de herstructureringssteun

| (107) | Ten aanzien van de verenigbaarheid van de aangemelde maatregelen in het kader van het herstructureringsplan hebben de Franse autoriteiten als volgt gereageerd op de twijfels van de Commissie over het herstel van de levensvatbaarheid op lange termijn die van het herstructureringsplan wordt verwacht, het voorkomen van een buitensporige verstoring van de mededinging en de eigen bijdrage van SeaFrance aan het herstructureringsplan. |
| --- | --- |

(107)

Ten aanzien van de verenigbaarheid van de aangemelde maatregelen in het kader van het herstructureringsplan hebben de Franse autoriteiten als volgt gereageerd op de twijfels van de Commissie over het herstel van de levensvatbaarheid op lange termijn die van het herstructureringsplan wordt verwacht, het voorkomen van een buitensporige verstoring van de mededinging en de eigen bijdrage van SeaFrance aan het herstructureringsplan.

6.3.1   Herstel van de levensvatbaarheid op lange termijn en het herstructureringsplan

| (108) | De Franse autoriteiten betogen dat voor de komende jaren een hogere bezettingsgraad wordt verwacht dan in het verleden doordat vanaf 2006 een nieuw informatiesysteem is ingevoerd waarmee de bezetting van de schepen kan worden geoptimaliseerd en gerationaliseerd. Volgens hen kon middels dit systeem met name worden nagegaan welke overtochten slechts een geringe rentabiliteit hadden, zodat deze uit het aanbod van SeaFrance konden worden verwijderd. Overigens wijzen de autoriteiten erop dat de operationele activiteiten van SeaFrance, in de door de Commissie in aanmerking genomen periode tussen 2000 en 2007, verricht werden in de vorm van pendeldiensten, waarbij geen rekening werd gehouden met de intensiteit van de vraag. |
| --- | --- |

(108)

De Franse autoriteiten betogen dat voor de komende jaren een hogere bezettingsgraad wordt verwacht dan in het verleden doordat vanaf 2006 een nieuw informatiesysteem is ingevoerd waarmee de bezetting van de schepen kan worden geoptimaliseerd en gerationaliseerd. Volgens hen kon middels dit systeem met name worden nagegaan welke overtochten slechts een geringe rentabiliteit hadden, zodat deze uit het aanbod van SeaFrance konden worden verwijderd. Overigens wijzen de autoriteiten erop dat de operationele activiteiten van SeaFrance, in de door de Commissie in aanmerking genomen periode tussen 2000 en 2007, verricht werden in de vorm van pendeldiensten, waarbij geen rekening werd gehouden met de intensiteit van de vraag.

| (109) | Verder noemen de Franse autoriteiten de door de concurrenten van SeaFrance toegepaste modus operandi als verklaring van hun lagere bezettingsgraad. Zo zou P&O volgens hen over een groot aantal schepen beschikken en een soort „pendeldienst” aanbieden, waardoor de bezettingsgraad werd verlaagd. Wat DFDS betreft stond het gespecialiseerde karakter van de schepen van deze onderneming een optimale bezetting naargelang van de rentabiliteit van de afzonderlijke schepen in de weg. Verder zou DFDS, vanwege de lengte van de door deze onderneming verzorgde overtochten, gedwongen zijn gedurende lange perioden pendelverkeer aan te bieden. En tenslotte zou de grote capaciteit van de schepen van DFDS automatisch leiden tot een verslechtering van de gemiddelde bezettingsgraad, wanneer hiermee overtochten worden verricht waarnaar slechts een geringe vraag bestaat. |
| --- | --- |

(109)

Verder noemen de Franse autoriteiten de door de concurrenten van SeaFrance toegepaste modus operandi als verklaring van hun lagere bezettingsgraad. Zo zou P&O volgens hen over een groot aantal schepen beschikken en een soort „pendeldienst” aanbieden, waardoor de bezettingsgraad werd verlaagd. Wat DFDS betreft stond het gespecialiseerde karakter van de schepen van deze onderneming een optimale bezetting naargelang van de rentabiliteit van de afzonderlijke schepen in de weg. Verder zou DFDS, vanwege de lengte van de door deze onderneming verzorgde overtochten, gedwongen zijn gedurende lange perioden pendelverkeer aan te bieden. En tenslotte zou de grote capaciteit van de schepen van DFDS automatisch leiden tot een verslechtering van de gemiddelde bezettingsgraad, wanneer hiermee overtochten worden verricht waarnaar slechts een geringe vraag bestaat.

| (110) | Voorts hebben de Franse autoriteiten gereageerd op de twijfels van de Commissie en de opmerkingen van belanghebbenden inzake de risico’s (brandstofkosten, depreciatie van het Britse pond) waarmee bij de beoordeling van de geloofwaardigheid van het herstructureringsplan rekening moet worden gehouden. Zij wijzen er allereerst op dat het financiële dekkingsbeleid in de vorm van swapovereenkomsten door SeaFrance zal worden voortgezet zodra de gerechtelijke-saneringsprocedure is afgesloten. Voorts zetten zij uiteen dat de onderneming een „Bunker Ajustment Factor” (hierna „BAF”) genoemd toepast die circa 40 % van de meerkosten dekt welke een gevolg zijn van de prijsverhoging van brandstof tot ruim 285 EUR/ton en dat de BAF vanaf 2015 zal worden aangevuld met een nieuwe toeslag in verband met de verplichting om brandstof te gebruiken met een zwavelgehalte van 0,1 %. |
| --- | --- |

(110)

Voorts hebben de Franse autoriteiten gereageerd op de twijfels van de Commissie en de opmerkingen van belanghebbenden inzake de risico’s (brandstofkosten, depreciatie van het Britse pond) waarmee bij de beoordeling van de geloofwaardigheid van het herstructureringsplan rekening moet worden gehouden. Zij wijzen er allereerst op dat het financiële dekkingsbeleid in de vorm van swapovereenkomsten door SeaFrance zal worden voortgezet zodra de gerechtelijke-saneringsprocedure is afgesloten. Voorts zetten zij uiteen dat de onderneming een „Bunker Ajustment Factor” (hierna „BAF”) genoemd toepast die circa 40 % van de meerkosten dekt welke een gevolg zijn van de prijsverhoging van brandstof tot ruim 285 EUR/ton en dat de BAF vanaf 2015 zal worden aangevuld met een nieuwe toeslag in verband met de verplichting om brandstof te gebruiken met een zwavelgehalte van 0,1 %.

| (111) | Wat de depreciatie van het Britse pond betreft merken de Franse autoriteiten in eerste instantie op dat, zodra de gerechtelijke-saneringsprocedure is beëindigd, opnieuw gebruik zal worden gemaakt van de tijdens de procedure opgeschorte methode waarbij een deel van de maandelijkse saldi in Britse ponden wordt afgedekt door termijnverkopen op basis van de geldende begrotingskoers. [...] |
| --- | --- |

(111)

Wat de depreciatie van het Britse pond betreft merken de Franse autoriteiten in eerste instantie op dat, zodra de gerechtelijke-saneringsprocedure is beëindigd, opnieuw gebruik zal worden gemaakt van de tijdens de procedure opgeschorte methode waarbij een deel van de maandelijkse saldi in Britse ponden wordt afgedekt door termijnverkopen op basis van de geldende begrotingskoers. [...]

| (112) | Wat de overige maatregelen betreft die in overweging (96) van het inleidingsbesluit worden genoemd, verduidelijken de Franse autoriteiten dat in het businessplan geen rekening is gehouden met de gevolgen van deze maatregelen omdat deze moeilijk te becijferen zijn. Deze maatregelen kunnen echter wel tot besparingen leiden. |
| --- | --- |

(112)

Wat de overige maatregelen betreft die in overweging (96) van het inleidingsbesluit worden genoemd, verduidelijken de Franse autoriteiten dat in het businessplan geen rekening is gehouden met de gevolgen van deze maatregelen omdat deze moeilijk te becijferen zijn. Deze maatregelen kunnen echter wel tot besparingen leiden.

| (113) | Tenslotte wijzen de Franse autoriteiten erop dat de verhouding personeelskosten/omzet zal evolueren van [20-25]% in 2012 tot [20-25]% in 2019. Hiermee zou dit cijfer dicht in de buurt komen van de ratio’s van de concurrenten van SeaFrance. |
| --- | --- |

(113)

Tenslotte wijzen de Franse autoriteiten erop dat de verhouding personeelskosten/omzet zal evolueren van [20-25]% in 2012 tot [20-25]% in 2019. Hiermee zou dit cijfer dicht in de buurt komen van de ratio’s van de concurrenten van SeaFrance.

6.3.2   Voorkoming van buitensporige verstoring van de mededinging

| (114) | Ten aanzien van de voorkoming van een buitensporige verstoring van de mededinging bevestigen de Franse autoriteiten dat op 7 juli 2011 twee schepen, de Renoir en de Cézanne, voor [0-10] miljoen USD ([0-10] miljoen EUR) zijn verkocht. |
| --- | --- |

(114)

Ten aanzien van de voorkoming van een buitensporige verstoring van de mededinging bevestigen de Franse autoriteiten dat op 7 juli 2011 twee schepen, de Renoir en de Cézanne, voor [0-10] miljoen USD ([0-10] miljoen EUR) zijn verkocht.

6.3.3   De eigen bijdrage van SeaFrance aan het herstructureringsplan

| (115) | Volgens de Franse autoriteiten bestaat een eerste deel van de eigen bijdrage van SeaFrance aan het herstructureringsplan uit de opbrengsten van de verkoop van de schepen Renoir en Cézanne, evenals uit de verwachte opbrengsten van de verkoop van het schip Nord Pas de Calais. |
| --- | --- |

(115)

Volgens de Franse autoriteiten bestaat een eerste deel van de eigen bijdrage van SeaFrance aan het herstructureringsplan uit de opbrengsten van de verkoop van de schepen Renoir en Cézanne, evenals uit de verwachte opbrengsten van de verkoop van het schip Nord Pas de Calais.

| (116) | Bovendien zijn de Franse autoriteiten van mening dat de twee leningen die in de overwegingen 0 tot en met 0 worden beschreven, vrij zijn van staatssteun en dat de lening van 99,8 miljoen EUR als een eigen bijdrage moet worden beschouwd. Volgens de Franse autoriteiten dient de Commissie zich, om te beoordelen of er sprake is van steun, uitsluitend te baseren op de mededeling over de referentiepercentages. Zij wijzen erop dat de Commissie deze mededeling heeft toegepast in haar inleidingsbesluit betreffende de door de overheidsinstantie Osinek aan CSA - Czech Airlines toegekende lening (30) evenals in haar besluit inzake de leningen die door de Hongaarse ontwikkelingsbank zijn toegekend aan de Hongaarse kunstmestproducent Péti Nitrogénmüvek (31). Zij zijn, om de in de overwegingen 0 tot en met 0 uiteengezette redenen, van mening dat deze twee leningen geen steun inhouden. |
| --- | --- |

(116)

Bovendien zijn de Franse autoriteiten van mening dat de twee leningen die in de overwegingen 0 tot en met 0 worden beschreven, vrij zijn van staatssteun en dat de lening van 99,8 miljoen EUR als een eigen bijdrage moet worden beschouwd. Volgens de Franse autoriteiten dient de Commissie zich, om te beoordelen of er sprake is van steun, uitsluitend te baseren op de mededeling over de referentiepercentages. Zij wijzen erop dat de Commissie deze mededeling heeft toegepast in haar inleidingsbesluit betreffende de door de overheidsinstantie Osinek aan CSA - Czech Airlines toegekende lening (30) evenals in haar besluit inzake de leningen die door de Hongaarse ontwikkelingsbank zijn toegekend aan de Hongaarse kunstmestproducent Péti Nitrogénmüvek (31). Zij zijn, om de in de overwegingen 0 tot en met 0 uiteengezette redenen, van mening dat deze twee leningen geen steun inhouden.

VII.   BEOORDELING VAN DE STEUNMAATREGELEN

7.1.   Aanwezigheid van steun

| (117) | Overeenkomstig artikel 107, lid 1, VWEU zijn „steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de interne markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt”. |
| --- | --- |

(117)

Overeenkomstig artikel 107, lid 1, VWEU zijn „steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de interne markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt”.

| (118) | Een maatregel kan slechts als staatssteun worden aangemerkt indien deze aan alle volgende voorwaarden voldoet: 1) de maatregel kent een voordeel toe, 2) dit voordeel wordt met staatsmiddelen bekostigd, 3) dit voordeel is selectief en 4) de maatregel vervalst de mededinging of dreigt deze te vervalsen en kan het handelsverkeer tussen lidstaten ongunstig beïnvloeden (32). |
| --- | --- |

(118)

Een maatregel kan slechts als staatssteun worden aangemerkt indien deze aan alle volgende voorwaarden voldoet: 1) de maatregel kent een voordeel toe, 2) dit voordeel wordt met staatsmiddelen bekostigd, 3) dit voordeel is selectief en 4) de maatregel vervalst de mededinging of dreigt deze te vervalsen en kan het handelsverkeer tussen lidstaten ongunstig beïnvloeden (32).

| (119) | Het onderhavig besluit heeft betrekking op drie steunmaatregelen: de herkapitalisatie en de twee leningen die in de overwegingen 0 tot en met 0 worden beschreven. |
| --- | --- |

(119)

Het onderhavig besluit heeft betrekking op drie steunmaatregelen: de herkapitalisatie en de twee leningen die in de overwegingen 0 tot en met 0 worden beschreven.

7.1.1.   Herkapitalisatie van SeaFrance

| (120) | De Franse autoriteiten zijn in hun aanmelding zelf van oordeel dat de kapitaalverhoging ten gunste van SeaFrance staatssteun vormt. Met hun aanmelding erkennen de Franse autoriteiten dat de herkapitaliseringsmaatregel aan de staat moet worden toegeschreven en dat hij SeaFrance, als enige begunstigde, een selectief voordeel toekent. |
| --- | --- |

(120)

De Franse autoriteiten zijn in hun aanmelding zelf van oordeel dat de kapitaalverhoging ten gunste van SeaFrance staatssteun vormt. Met hun aanmelding erkennen de Franse autoriteiten dat de herkapitaliseringsmaatregel aan de staat moet worden toegeschreven en dat hij SeaFrance, als enige begunstigde, een selectief voordeel toekent.

| (121) | Wat de vraag betreft of er een voordeel is toegekend, is de Commissie van mening dat SeaFrance, om de redenen die onder 7.2.1. worden uiteengezet, een onderneming in moeilijkheden is. Uit de zeer precaire situatie waarin de onderneming zich bevindt en het feit dat zij aan een gerechtelijke-saneringsprocedure is onderworpen, blijkt dat zij niet bij machte is haar herstructureringsplan ten uitvoer te leggen en in haar liquiditeitsbehoeften te voorzien. Onder dergelijke voorwaarden zou een particuliere marktdeelnemer geen kapitaal hebben ingebracht. Bovendien hebben de Franse autoriteiten zelfs geen poging gedaan om aan te tonen dat het verwachte rendement overeenkomt met het rendement dat een particuliere investeerder zou verlangen. De maatregel biedt derhalve een selectief voordeel omdat SeaFrance de enige begunstigde is. Hij wordt met staatsmiddelen bekostigd, omdat de SNCF een openbare onderneming is. Het voordeel moet derhalve aan de staat worden toegeschreven. |
| --- | --- |

(121)

Wat de vraag betreft of er een voordeel is toegekend, is de Commissie van mening dat SeaFrance, om de redenen die onder 7.2.1. worden uiteengezet, een onderneming in moeilijkheden is. Uit de zeer precaire situatie waarin de onderneming zich bevindt en het feit dat zij aan een gerechtelijke-saneringsprocedure is onderworpen, blijkt dat zij niet bij machte is haar herstructureringsplan ten uitvoer te leggen en in haar liquiditeitsbehoeften te voorzien. Onder dergelijke voorwaarden zou een particuliere marktdeelnemer geen kapitaal hebben ingebracht. Bovendien hebben de Franse autoriteiten zelfs geen poging gedaan om aan te tonen dat het verwachte rendement overeenkomt met het rendement dat een particuliere investeerder zou verlangen. De maatregel biedt derhalve een selectief voordeel omdat SeaFrance de enige begunstigde is. Hij wordt met staatsmiddelen bekostigd, omdat de SNCF een openbare onderneming is. Het voordeel moet derhalve aan de staat worden toegeschreven.

| (122) | Wat de gevolgen voor de mededinging en de ongunstige beïnvloeding van het handelsverkeer in de EU betreft, dient eraan te worden herinnerd dat overeenkomstig vaste rechtspraak, wanneer een onderneming in een bepaalde sector actief is of wanneer er sprake is van daadwerkelijke concurrentie van producenten in verschillende lidstaten, elke vorm van steun die deze onderneming van de overheid ontvangt het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig kan beïnvloeden en de mededinging kan verstoren, in zoverre de instandhouding van de onderneming op de markt haar concurrenten belet hun marktaandeel te vergroten (33). |
| --- | --- |

(122)

Wat de gevolgen voor de mededinging en de ongunstige beïnvloeding van het handelsverkeer in de EU betreft, dient eraan te worden herinnerd dat overeenkomstig vaste rechtspraak, wanneer een onderneming in een bepaalde sector actief is of wanneer er sprake is van daadwerkelijke concurrentie van producenten in verschillende lidstaten, elke vorm van steun die deze onderneming van de overheid ontvangt het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig kan beïnvloeden en de mededinging kan verstoren, in zoverre de instandhouding van de onderneming op de markt haar concurrenten belet hun marktaandeel te vergroten (33).

| (123) | Op basis van het feit dat een economische sector op het niveau van de Europese Unie is geliberaliseerd kan onder meer worden bepaald of de steun de mededinging en het handelsverkeer tussen lidstaten daadwerkelijk of potentieel beïnvloedt (34). |
| --- | --- |

(123)

Op basis van het feit dat een economische sector op het niveau van de Europese Unie is geliberaliseerd kan onder meer worden bepaald of de steun de mededinging en het handelsverkeer tussen lidstaten daadwerkelijk of potentieel beïnvloedt (34).

| (124) | Er zij in verband hiermee op gewezen dat het zeevervoer tussen lidstaten vanaf 1 januari 1993 volledig is geliberaliseerd uit hoofde van Verordening (EEG) nr. 4055/86 van de Raad van 22 december 1986 houdende toepassing van het beginsel van het vrij verrichten van diensten op het zeevervoer tussen de lidstaten onderling en tussen de lidstaten en derde landen (35). |
| --- | --- |

(124)

Er zij in verband hiermee op gewezen dat het zeevervoer tussen lidstaten vanaf 1 januari 1993 volledig is geliberaliseerd uit hoofde van Verordening (EEG) nr. 4055/86 van de Raad van 22 december 1986 houdende toepassing van het beginsel van het vrij verrichten van diensten op het zeevervoer tussen de lidstaten onderling en tussen de lidstaten en derde landen (35).

| (125) | In het onderhavige geval bestaat er, zoals in het voorafgaande is vastgesteld, in een geliberaliseerde sector mededinging binnen een en dezelfde vervoerswijze, dat wil zeggen tussen zeevervoersondernemingen onderling, en mededinging tussen verschillende vervoerswijzen, en met name met het spoorwegvervoer (36). |
| --- | --- |

(125)

In het onderhavige geval bestaat er, zoals in het voorafgaande is vastgesteld, in een geliberaliseerde sector mededinging binnen een en dezelfde vervoerswijze, dat wil zeggen tussen zeevervoersondernemingen onderling, en mededinging tussen verschillende vervoerswijzen, en met name met het spoorwegvervoer (36).

| (126) | De Commissie komt tot de conclusie dat de herkapitalisatiemaatregel de positie van de onderneming ten opzichte van die van haar concurrenten in het handelsverkeer tussen de lidstaten van de Unie kan versterken. De maatregel beïnvloedt het handelsverkeer tussen de lidstaten derhalve ongunstig, en dreigt de mededinging te verstoren. |
| --- | --- |

(126)

De Commissie komt tot de conclusie dat de herkapitalisatiemaatregel de positie van de onderneming ten opzichte van die van haar concurrenten in het handelsverkeer tussen de lidstaten van de Unie kan versterken. De maatregel beïnvloedt het handelsverkeer tussen de lidstaten derhalve ongunstig, en dreigt de mededinging te verstoren.

| (127) | Gezien het voorafgaande is de Commissie van mening dat de betrokken maatregel staatssteun vormt in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU. |
| --- | --- |

(127)

Gezien het voorafgaande is de Commissie van mening dat de betrokken maatregel staatssteun vormt in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU.

7.1.2.   De leningen beschreven in de overwegingen 0 tot en met 0

| (128) | Frankrijk is van oordeel dat de twee leningen die in de overwegingen 0 tot en met 0 worden beschreven, tegen marktvoorwaarden zijn toegekend en derhalve het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie in acht nemen (zie overweging (116)). |
| --- | --- |

(128)

Frankrijk is van oordeel dat de twee leningen die in de overwegingen 0 tot en met 0 worden beschreven, tegen marktvoorwaarden zijn toegekend en derhalve het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie in acht nemen (zie overweging (116)).

| (129) | De Commissie deelt deze analyse niet. In dit geval heeft de SNCF immers reeds steun, en met name reddingssteun, aan SeaFrance toegekend, en is zij voornemens nieuwe steun toe te kennen in de vorm van een herkapitalisatie. De leningen hebben hetzelfde doel als de andere steun, namelijk de redding en herstructurering van SeaFrance. Zij zullen, gelijktijdig met de herstructureringssteun, worden toegekend op een moment waarop SeaFrance een onderneming in moeilijkheden is. Dat spreekt vanzelf wat de lening van 99,7 miljoen EUR betreft die, evenals de herkapitalisatie, bedoeld om is SeaFrance in staat te stellen te voorzien in haar behoefte aan vlottend bedrijfskapitaal. Het geldt echter ook voor de lening van [40-70] miljoen EUR, die bedoeld is om het leasecontract voor het schip Molière te herfinancieren en eerder af te kopen dan voorzien. Immers, de financiering van productiemiddelen, in dit geval van een schip, houdt nauw verband met de dagelijkse activiteit van SeaFrance. Door de herfinanciering en de voortijdige afkoop van het leasecontract wil SeaFrance haar operationele kosten verminderen, hetgeen deel uitmaakt van de herstructurering van de onderneming. Derhalve kan de lening van [40-70] miljoen EUR eveneens aan de herstructurering van SeaFrance worden toegeschreven. |
| --- | --- |

(129)

De Commissie deelt deze analyse niet. In dit geval heeft de SNCF immers reeds steun, en met name reddingssteun, aan SeaFrance toegekend, en is zij voornemens nieuwe steun toe te kennen in de vorm van een herkapitalisatie. De leningen hebben hetzelfde doel als de andere steun, namelijk de redding en herstructurering van SeaFrance. Zij zullen, gelijktijdig met de herstructureringssteun, worden toegekend op een moment waarop SeaFrance een onderneming in moeilijkheden is. Dat spreekt vanzelf wat de lening van 99,7 miljoen EUR betreft die, evenals de herkapitalisatie, bedoeld om is SeaFrance in staat te stellen te voorzien in haar behoefte aan vlottend bedrijfskapitaal. Het geldt echter ook voor de lening van [40-70] miljoen EUR, die bedoeld is om het leasecontract voor het schip Molière te herfinancieren en eerder af te kopen dan voorzien. Immers, de financiering van productiemiddelen, in dit geval van een schip, houdt nauw verband met de dagelijkse activiteit van SeaFrance. Door de herfinanciering en de voortijdige afkoop van het leasecontract wil SeaFrance haar operationele kosten verminderen, hetgeen deel uitmaakt van de herstructurering van de onderneming. Derhalve kan de lening van [40-70] miljoen EUR eveneens aan de herstructurering van SeaFrance worden toegeschreven.

| (130) | In zijn arrest inzake BP Chemicals heeft Gerecht van eerste aanleg verduidelijkt dat in een dergelijke situatie leningen vanuit het oogpunt van staatsteun niet afzonderlijk moeten worden beoordeeld maar in samenhang met de overige maatregelen (37). |
| --- | --- |

(130)

In zijn arrest inzake BP Chemicals heeft Gerecht van eerste aanleg verduidelijkt dat in een dergelijke situatie leningen vanuit het oogpunt van staatsteun niet afzonderlijk moeten worden beoordeeld maar in samenhang met de overige maatregelen (37).

| (131) | Volgens het arrest van het Gerecht sluit het loutere feit dat een overheidsonderneming in een dochtermaatschappij reeds kapitaal heeft ingebracht dat als steun is aangemerkt, niet a priori uit dat een latere kapitaalinjectie kan worden beschouwd als een investering die voldoet aan het criterium van de particuliere investeerder in een markteconomie. Het Gerecht is evenwel van oordeel, dat de Commissie in een geval als het onderhavige, waarin dezelfde investeerder in twee jaar tijd drie kapitaalinjecties heeft verricht, waarvan de eerste twee geen enkel rendement opleverden, moest nagaan, of de derde kapitaalinjectie redelijkerwijs los van de eerste twee kon worden beschouwd, en in de context van het criterium van de particuliere investeerder als een aparte investering kon worden aangemerkt. |
| --- | --- |

(131)

Volgens het arrest van het Gerecht sluit het loutere feit dat een overheidsonderneming in een dochtermaatschappij reeds kapitaal heeft ingebracht dat als steun is aangemerkt, niet a priori uit dat een latere kapitaalinjectie kan worden beschouwd als een investering die voldoet aan het criterium van de particuliere investeerder in een markteconomie. Het Gerecht is evenwel van oordeel, dat de Commissie in een geval als het onderhavige, waarin dezelfde investeerder in twee jaar tijd drie kapitaalinjecties heeft verricht, waarvan de eerste twee geen enkel rendement opleverden, moest nagaan, of de derde kapitaalinjectie redelijkerwijs los van de eerste twee kon worden beschouwd, en in de context van het criterium van de particuliere investeerder als een aparte investering kon worden aangemerkt.

| (132) | Het Gerecht is van mening dat, om te beoordelen of de laatste maatregel redelijkerwijs los kan worden gezien van de eerste twee, en in de context van het criterium van de particuliere investeerder als een aparte investering kan worden aangemerkt, moet worden gelet op de chronologie van de betrokken kapitaalinjecties, hun doel, en de situatie van de dochteronderneming ten tijde van de vaststelling van de besluiten om de betrokken kapitaalinjecties te verrichten. |
| --- | --- |

(132)

Het Gerecht is van mening dat, om te beoordelen of de laatste maatregel redelijkerwijs los kan worden gezien van de eerste twee, en in de context van het criterium van de particuliere investeerder als een aparte investering kan worden aangemerkt, moet worden gelet op de chronologie van de betrokken kapitaalinjecties, hun doel, en de situatie van de dochteronderneming ten tijde van de vaststelling van de besluiten om de betrokken kapitaalinjecties te verrichten.

| (133) | Frankrijk bestrijdt niet dat de herkapitalisatie steun vormt, want een rendement dat overeenkomt met wat een particuliere investeerder in een markteconomie zou verlangen valt van deze maatregel volstrekt niet te verwachten. Dit blijkt ook uit de tabel in overweging 0, waarin de behoefte aan financiering voor de periode 2011-2017 wordt aangegeven. De onderneming zou immers in deze periode geen dividend kunnen uitkeren. Gezien de aanzienlijke kosten die de in de overwegingen 0 tot en met 0 beschreven leningen qua aflossing van rente en hoofdsom met zich brengen en de geringe winstmarge die in het herstructureringsplan is voorzien, zou deze situatie zeer waarschijnlijk tot na 2017 voortduren, en wel tot de volledige terugbetaling van de leningen in 2023. Een particuliere investeerder in een traditionele sector als het zeevervoer zou echter het volledig ontbreken van enig rendement op een investering van 166,3 miljoen EUR gedurende een periode van 12 jaar, niet aanvaarden. Gezien het feit dat de twee leningen hetzelfde doel hebben als de herkapitalisatie, namelijk de financiering van de herstructureringskosten, dat de economische situatie van de onderneming ongewijzigd is (zij verkeert in moeilijkheden) en dat de leningen gelijktijdig met de herkapitalisatie zijn toegekend, kunnen deze leningen redelijkerwijs niet los worden gezien van de reddingssteun en de herkapitalisatie. |
| --- | --- |

(133)

Frankrijk bestrijdt niet dat de herkapitalisatie steun vormt, want een rendement dat overeenkomt met wat een particuliere investeerder in een markteconomie zou verlangen valt van deze maatregel volstrekt niet te verwachten. Dit blijkt ook uit de tabel in overweging 0, waarin de behoefte aan financiering voor de periode 2011-2017 wordt aangegeven. De onderneming zou immers in deze periode geen dividend kunnen uitkeren. Gezien de aanzienlijke kosten die de in de overwegingen 0 tot en met 0 beschreven leningen qua aflossing van rente en hoofdsom met zich brengen en de geringe winstmarge die in het herstructureringsplan is voorzien, zou deze situatie zeer waarschijnlijk tot na 2017 voortduren, en wel tot de volledige terugbetaling van de leningen in 2023. Een particuliere investeerder in een traditionele sector als het zeevervoer zou echter het volledig ontbreken van enig rendement op een investering van 166,3 miljoen EUR gedurende een periode van 12 jaar, niet aanvaarden. Gezien het feit dat de twee leningen hetzelfde doel hebben als de herkapitalisatie, namelijk de financiering van de herstructureringskosten, dat de economische situatie van de onderneming ongewijzigd is (zij verkeert in moeilijkheden) en dat de leningen gelijktijdig met de herkapitalisatie zijn toegekend, kunnen deze leningen redelijkerwijs niet los worden gezien van de reddingssteun en de herkapitalisatie.

| (134) | Alles bij elkaar is het rendement van de reddingssteun, de herkapitalisatie, en de twee leningen lager dan het rendement dat een particuliere investeerder in een markteconomie zou verlangen. Zoals reeds uiteengezet kan de SNCF immers vóór 2023 geen enkel rendement van de herkapitalisatie verwachten. Zelfs indien het rendement op de twee leningen, afzonderlijk beschouwd, aan de marktvoorwaarden zou voldoen, hetgeen niet het geval is, zou dit niet voldoende zijn om de maatregelen in hun geheel in overeenstemming te brengen met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie. De hiernavolgende uiteenzettingen worden derhalve ten overvloede gegeven. |
| --- | --- |

(134)

Alles bij elkaar is het rendement van de reddingssteun, de herkapitalisatie, en de twee leningen lager dan het rendement dat een particuliere investeerder in een markteconomie zou verlangen. Zoals reeds uiteengezet kan de SNCF immers vóór 2023 geen enkel rendement van de herkapitalisatie verwachten. Zelfs indien het rendement op de twee leningen, afzonderlijk beschouwd, aan de marktvoorwaarden zou voldoen, hetgeen niet het geval is, zou dit niet voldoende zijn om de maatregelen in hun geheel in overeenstemming te brengen met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie. De hiernavolgende uiteenzettingen worden derhalve ten overvloede gegeven.

| (135) | De Franse autoriteiten doen een beroep op de mededeling over de referentiepercentages om hun bewering te staven dat de twee leningen geen steun inhouden. Zij zijn van mening dat, gezien de ratingcategorie van de onderneming (CCC) en het niveau van de zekerheidsstelling (normaal), de rente 8,55 % moet bedragen, d.w.z. 12-maands EURIBOR met een opslag van 650 basispunten. Volgens de Franse autoriteiten is de mededeling over de referentiepercentages hiermee conservatief toegepast. |
| --- | --- |

(135)

De Franse autoriteiten doen een beroep op de mededeling over de referentiepercentages om hun bewering te staven dat de twee leningen geen steun inhouden. Zij zijn van mening dat, gezien de ratingcategorie van de onderneming (CCC) en het niveau van de zekerheidsstelling (normaal), de rente 8,55 % moet bedragen, d.w.z. 12-maands EURIBOR met een opslag van 650 basispunten. Volgens de Franse autoriteiten is de mededeling over de referentiepercentages hiermee conservatief toegepast.

| (136) | Zelfs indien de twee leningen afzonderlijk zouden moeten worden beoordeeld, hetgeen niet het geval is, zouden de Franse autoriteiten niet hebben aangetoond dat zij tegen marktvoorwaarden zijn toegekend. |
| --- | --- |

(136)

Zelfs indien de twee leningen afzonderlijk zouden moeten worden beoordeeld, hetgeen niet het geval is, zouden de Franse autoriteiten niet hebben aangetoond dat zij tegen marktvoorwaarden zijn toegekend.

| (137) | In dit verband wenst de Commissie allereerst te wijzen op wat in de eerste alinea van de mededeling over de referentiepercentages wordt vermeld, namelijk dat „[d]eze referentie- en disconteringspercentages als indicatie van de marktrente worden gebruikt alsook om het subsidie-equivalent van steun te bepalen, met name wanneer deze steun in meerdere tranches wordt uitgekeerd, en om het staatssteunelement dat in regelingen voor gesubsidieerde leningen aanwezig is, te berekenen. De percentages worden voorts toegepast om de inachtneming van de „de minimis”-regel en de groepsvrijstellingsverordeningen te controleren” (38). De mededeling over de referentiepercentages kan de Commissie derhalve niet binden bij de toepassing van het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie, met name in gevallen waarin reële marktgegevens beschikbaar zijn die duidelijk verschillen van de resultaten van de in de bedoelde mededeling vervatte methode. |
| --- | --- |

(137)

In dit verband wenst de Commissie allereerst te wijzen op wat in de eerste alinea van de mededeling over de referentiepercentages wordt vermeld, namelijk dat „[d]eze referentie- en disconteringspercentages als indicatie van de marktrente worden gebruikt alsook om het subsidie-equivalent van steun te bepalen, met name wanneer deze steun in meerdere tranches wordt uitgekeerd, en om het staatssteunelement dat in regelingen voor gesubsidieerde leningen aanwezig is, te berekenen. De percentages worden voorts toegepast om de inachtneming van de „de minimis”-regel en de groepsvrijstellingsverordeningen te controleren” (38). De mededeling over de referentiepercentages kan de Commissie derhalve niet binden bij de toepassing van het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie, met name in gevallen waarin reële marktgegevens beschikbaar zijn die duidelijk verschillen van de resultaten van de in de bedoelde mededeling vervatte methode.

| (138) | Gezien het feit dat een en dezelfde entiteit de steun verleent en de lening verstrekt, moet de Commissie zich in het onderhavige geval baseren op andere marktdeelnemers dan de SNCF om zich ervan te vergewissen dat de voorgenomen vergoeding werkelijk marktconform is. De Commissie heeft de Franse autoriteiten herhaaldelijk verzocht een voorbeeld te geven van een aanbod van een onafhankelijke financiële instelling. Zij hebben echter nooit een dergelijk aanbod voorgelegd. |
| --- | --- |

(138)

Gezien het feit dat een en dezelfde entiteit de steun verleent en de lening verstrekt, moet de Commissie zich in het onderhavige geval baseren op andere marktdeelnemers dan de SNCF om zich ervan te vergewissen dat de voorgenomen vergoeding werkelijk marktconform is. De Commissie heeft de Franse autoriteiten herhaaldelijk verzocht een voorbeeld te geven van een aanbod van een onafhankelijke financiële instelling. Zij hebben echter nooit een dergelijk aanbod voorgelegd.

| (139) | Daarnaast heeft de Commissie ook een marktstudie verricht. Volgens de ramingen van de Commissie moet de rente op de leningen, om als marktconform te kunnen worden aangemerkt, bij een normale zekerheidsstelling zo’n 14 % bedragen (swaprente 5 jaar 2,825 % (39)+ gemiddelde CDS (40) voor lager dan B- (dus CCC) van 11,18 % + premie 0,2 %). Daarbij is uitgegaan van de gegevens van de maanden april, mei en juni 2011. Voorts hebben de Franse autoriteiten ondanks herhaalde verzoeken van de Commissie (41), nooit een marktprijs of een renteaanbod van een particuliere bank voorgelegd. |
| --- | --- |

(139)

Daarnaast heeft de Commissie ook een marktstudie verricht. Volgens de ramingen van de Commissie moet de rente op de leningen, om als marktconform te kunnen worden aangemerkt, bij een normale zekerheidsstelling zo’n 14 % bedragen (swaprente 5 jaar 2,825 % (39)+ gemiddelde CDS (40) voor lager dan B- (dus CCC) van 11,18 % + premie 0,2 %). Daarbij is uitgegaan van de gegevens van de maanden april, mei en juni 2011. Voorts hebben de Franse autoriteiten ondanks herhaalde verzoeken van de Commissie (41), nooit een marktprijs of een renteaanbod van een particuliere bank voorgelegd.

| (140) | Bovendien heeft de Commissie de Franse autoriteiten herhaaldelijk verzocht (42) om een externe financiering te overwegen of een marktprijs of een renteaanbod van een commerciële bank voor te leggen. Aan deze suggesties is geen formeel gevolg gegeven. |
| --- | --- |

(140)

Bovendien heeft de Commissie de Franse autoriteiten herhaaldelijk verzocht (42) om een externe financiering te overwegen of een marktprijs of een renteaanbod van een commerciële bank voor te leggen. Aan deze suggesties is geen formeel gevolg gegeven.

| (141) | Tenslotte kunnen de in overweging (116) genoemde argumenten van de Franse autoriteiten dat de Commissie de mededeling over referentiepercentages recentelijk in twee procedures zou hebben toegepast, niet worden aanvaard. Bij deze beide procedures, waarvan de ene nog niet is beëindigd, speelde een andere problematiek. Wat Péti Nitrogénmüvek betreft vormden alle onderzochte maatregelen staatssteun. In de zaak Osinek heeft de Commissie nog geen definitief besluit vastgesteld; op het moment dat de lening werd toegekend was geen enkele steunmaatregel aangemeld. |
| --- | --- |

(141)

Tenslotte kunnen de in overweging (116) genoemde argumenten van de Franse autoriteiten dat de Commissie de mededeling over referentiepercentages recentelijk in twee procedures zou hebben toegepast, niet worden aanvaard. Bij deze beide procedures, waarvan de ene nog niet is beëindigd, speelde een andere problematiek. Wat Péti Nitrogénmüvek betreft vormden alle onderzochte maatregelen staatssteun. In de zaak Osinek heeft de Commissie nog geen definitief besluit vastgesteld; op het moment dat de lening werd toegekend was geen enkele steunmaatregel aangemeld.

| (142) | De Commissie komt tot de conclusie dat de leningen voor de financiering van de eigen bijdrage en de voortijdige uitoefening van de koopoptie op het schip Molière eveneens een voordeel voor SeaFrance inhouden. Om de in de overwegingen (121) tot en met (126) genoemde redenen is eveneens voldaan aan de andere drie voorwaarden voor de aanwezigheid van steun (selectief voordeel, toegekend met staatsmiddelen, gevolgen voor de mededinging en ongunstige beïnvloeding van de handel in de EU). Deze leningen vormen derhalve staatssteun. |
| --- | --- |

(142)

De Commissie komt tot de conclusie dat de leningen voor de financiering van de eigen bijdrage en de voortijdige uitoefening van de koopoptie op het schip Molière eveneens een voordeel voor SeaFrance inhouden. Om de in de overwegingen (121) tot en met (126) genoemde redenen is eveneens voldaan aan de andere drie voorwaarden voor de aanwezigheid van steun (selectief voordeel, toegekend met staatsmiddelen, gevolgen voor de mededinging en ongunstige beïnvloeding van de handel in de EU). Deze leningen vormen derhalve staatssteun.

7.1.3.   De reddingssteun

| (143) | Om de redenen die in de overwegingen (30) tot en met (47) van het besluit van de Commissie van 18 augustus 2010 worden uiteengezet, vormt de door de SNCF aan SeaFrance als reddingssteun toegekende lening steun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU. |
| --- | --- |

(143)

Om de redenen die in de overwegingen (30) tot en met (47) van het besluit van de Commissie van 18 augustus 2010 worden uiteengezet, vormt de door de SNCF aan SeaFrance als reddingssteun toegekende lening steun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU.

7.2.   Verenigbaarheid van de drie steunmaatregelen

| (144) | Gezien het doel van de drie betrokken herstructureringssteunmaatregelen en gezien de verklaringen van de Franse autoriteiten in verband met de aanmelding van die steunmaatregelen, is de Commissie van mening dat de verenigbaarheid van de drie steunmaatregelen met de interne markt zowel op basis van artikel 107, lid 3, onder c), VWEU, als op grond van de richtsnoeren moet worden onderzocht. |
| --- | --- |

(144)

Gezien het doel van de drie betrokken herstructureringssteunmaatregelen en gezien de verklaringen van de Franse autoriteiten in verband met de aanmelding van die steunmaatregelen, is de Commissie van mening dat de verenigbaarheid van de drie steunmaatregelen met de interne markt zowel op basis van artikel 107, lid 3, onder c), VWEU, als op grond van de richtsnoeren moet worden onderzocht.

7.2.1.   Subsidiabiliteit: onderneming in moeilijkheden

| (145) | Om voor herstructureringssteun in aanmerking te komen moet een onderneming kunnen worden beschouwd als een onderneming in moeilijkheden in de zin van punt 2.1 van de richtsnoeren. |
| --- | --- |

(145)

Om voor herstructureringssteun in aanmerking te komen moet een onderneming kunnen worden beschouwd als een onderneming in moeilijkheden in de zin van punt 2.1 van de richtsnoeren.

| (146) | De Commissie beschouwt SeaFrance als een onderneming in moeilijkheden in de zin van punt 10, onder a), van de richtsnoeren, omdat meer dan de helft van het maatschappelijk kapitaal van de onderneming is verdwenen, dat van 81,7 miljoen EUR in 2007 is gedaald tot 57,7 miljoen EUR in 2008 en -0,69 miljoen EUR in 2009 (een daling van 82,4 miljoen EUR tussen 2007 en 2009, d.w.z. meer dan 100 %), en omdat meer dan een kwart van dit kapitaal tijdens de afgelopen twaalf maanden verloren is gegaan, van 57,7 miljoen EUR in 2008 tot - 0,69 miljoen EUR in 2009. |
| --- | --- |

(146)

De Commissie beschouwt SeaFrance als een onderneming in moeilijkheden in de zin van punt 10, onder a), van de richtsnoeren, omdat meer dan de helft van het maatschappelijk kapitaal van de onderneming is verdwenen, dat van 81,7 miljoen EUR in 2007 is gedaald tot 57,7 miljoen EUR in 2008 en -0,69 miljoen EUR in 2009 (een daling van 82,4 miljoen EUR tussen 2007 en 2009, d.w.z. meer dan 100 %), en omdat meer dan een kwart van dit kapitaal tijdens de afgelopen twaalf maanden verloren is gegaan, van 57,7 miljoen EUR in 2008 tot - 0,69 miljoen EUR in 2009.

| (147) | Daarnaast kan SeaFrance ook als een onderneming in moeilijkheden worden beschouwd in de zin van punt 10, onder c), van de richtsnoeren omdat de onderneming aan de voorwaarden voldoet om aan een collectieve insolventieprocedure te worden onderworpen. Zoals in overweging 7 is opgemerkt is SeaFrance immers op 30 juni 2010 door het „Tribunal de Commerce” te Parijs aan een gerechtelijke sanering onderworpen. |
| --- | --- |

(147)

Daarnaast kan SeaFrance ook als een onderneming in moeilijkheden worden beschouwd in de zin van punt 10, onder c), van de richtsnoeren omdat de onderneming aan de voorwaarden voldoet om aan een collectieve insolventieprocedure te worden onderworpen. Zoals in overweging 7 is opgemerkt is SeaFrance immers op 30 juni 2010 door het „Tribunal de Commerce” te Parijs aan een gerechtelijke sanering onderworpen.

| (148) | Verder is eveneens voldaan aan de voorwaarden van punt 13 van de richtsnoeren omdat SeaFrance, hoewel de onderneming deel uitmaakt van de groep SNCF, moeilijkheden heeft die een specifiek karakter hebben en die niet het gevolg zijn van een arbitraire kostenallocatie binnen het concern. |
| --- | --- |

(148)

Verder is eveneens voldaan aan de voorwaarden van punt 13 van de richtsnoeren omdat SeaFrance, hoewel de onderneming deel uitmaakt van de groep SNCF, moeilijkheden heeft die een specifiek karakter hebben en die niet het gevolg zijn van een arbitraire kostenallocatie binnen het concern.

7.2.2.   Eigen bijdrage

| (149) | In haar besluit tot inleiding van de formele onderzoekprocedure heeft de Commissie aangegeven dat de eigen bijdrage van SeaFrance aan de herstructureringsinspanning onzeker en ontoereikend was vanuit het oogpunt van de bepalingen van de richtsnoeren. |
| --- | --- |

(149)

In haar besluit tot inleiding van de formele onderzoekprocedure heeft de Commissie aangegeven dat de eigen bijdrage van SeaFrance aan de herstructureringsinspanning onzeker en ontoereikend was vanuit het oogpunt van de bepalingen van de richtsnoeren.

| (150) | In het gewijzigde herstructureringsplan stellen de Franse autoriteiten voor dat SeaFrance een eigen bijdrage levert ten bedrage van [80-130] miljoen EUR, in de vorm van de volgende maatregelen:






  — | een lening van 99,7 miljoen EUR met een rentevoet van 8,55 %, bestemd voor de financiering van de herstructurering van SeaFrance; |
| --- | --- | --- |

(150)

In het gewijzigde herstructureringsplan stellen de Franse autoriteiten voor dat SeaFrance een eigen bijdrage levert ten bedrage van [80-130] miljoen EUR, in de vorm van de volgende maatregelen:

—

een lening van 99,7 miljoen EUR met een rentevoet van 8,55 %, bestemd voor de financiering van de herstructurering van SeaFrance;

| — | de voorgenomen verkoop van het vrachtschip Nord-Pas-de-Calais (waarvan de handelswaarde door twee onafhankelijke deskundigen is geschat op [0-10] miljoen EUR; en |
| --- | --- |

—

de voorgenomen verkoop van het vrachtschip Nord-Pas-de-Calais (waarvan de handelswaarde door twee onafhankelijke deskundigen is geschat op [0-10] miljoen EUR; en

| — | de verkoop van de schepen Renoir en Cézanne in juli 2011 voor een bedrag van [0-10] miljoen USD, d.w.z. circa [0-10] miljoen EUR. |
| --- | --- |

—

de verkoop van de schepen Renoir en Cézanne in juli 2011 voor een bedrag van [0-10] miljoen USD, d.w.z. circa [0-10] miljoen EUR.

| (151) | Punt 43 van de richtsnoeren luidt: „Het steunbedrag en de steunintensiteit moeten tot het voor de uitvoering van de herstructurering strikt noodzakelijke minimum aan herstructureringskosten worden beperkt, in samenhang met de voorhanden zijnde financiële middelen van de onderneming, van haar aandeelhouders of van het concern waarvan zij deel uitmaakt. Bij deze beoordeling wordt eerder toegekende reddingssteun mede in aanmerking genomen. Van de steun ontvangende ondernemingen wordt verwacht dat zij uit eigen middelen, zo nodig door de verkoop van activa die voor het voortbestaan van de onderneming niet onontbeerlijk zijn of door externe financiering tegen marktvoorwaarden, een belangrijke bijdrage aan het herstructureringsplan leveren. Deze bijdrage is een teken dat de markten er vertrouwen in hebben dat een herstel van de levensvatbaarheid haalbaar is. Zij moet reëel - dus actueel - zijn, onder uitsluiting van alle voor de toekomst verwachte winst en kasstromen, en zij moet zo hoog mogelijk zijn” (43). |
| --- | --- |

(151)

Punt 43 van de richtsnoeren luidt: „Het steunbedrag en de steunintensiteit moeten tot het voor de uitvoering van de herstructurering strikt noodzakelijke minimum aan herstructureringskosten worden beperkt, in samenhang met de voorhanden zijnde financiële middelen van de onderneming, van haar aandeelhouders of van het concern waarvan zij deel uitmaakt. Bij deze beoordeling wordt eerder toegekende reddingssteun mede in aanmerking genomen. Van de steun ontvangende ondernemingen wordt verwacht dat zij uit eigen middelen, zo nodig door de verkoop van activa die voor het voortbestaan van de onderneming niet onontbeerlijk zijn of door externe financiering tegen marktvoorwaarden, een belangrijke bijdrage aan het herstructureringsplan leveren. Deze bijdrage is een teken dat de markten er vertrouwen in hebben dat een herstel van de levensvatbaarheid haalbaar is. Zij moet reëel - dus actueel - zijn, onder uitsluiting van alle voor de toekomst verwachte winst en kasstromen, en zij moet zo hoog mogelijk zijn” (43).

| (152) | Verder wordt in punt 7 van de richtsnoeren nader bepaald „...past het om nog duidelijker te herhalen dat [de wezenlijke bijdrage van de begunstigde onderneming aan de herstructurering] reëel dient te zijn en geen steun mag omvatten. De bijdrage van de begunstigde onderneming dient een tweeledig doel. Enerzijds toont zij aan dat de markten (eigenaren, schuldeisers) er vertrouwen in hebben dat het haalbaar is om binnen een redelijke termijn de levensvatbaarheid te herstellen; anderzijds zorgt deze bijdrage er voor dat herstructureringssteun beperkt blijft tot het minimum dat noodzakelijk is om de levensvatbaarheid te herstellen, terwijl de vervalsing van de mededinging beperkt blijft. [...]” (44). |
| --- | --- |

(152)

Verder wordt in punt 7 van de richtsnoeren nader bepaald „...past het om nog duidelijker te herhalen dat [de wezenlijke bijdrage van de begunstigde onderneming aan de herstructurering] reëel dient te zijn en geen steun mag omvatten. De bijdrage van de begunstigde onderneming dient een tweeledig doel. Enerzijds toont zij aan dat de markten (eigenaren, schuldeisers) er vertrouwen in hebben dat het haalbaar is om binnen een redelijke termijn de levensvatbaarheid te herstellen; anderzijds zorgt deze bijdrage er voor dat herstructureringssteun beperkt blijft tot het minimum dat noodzakelijk is om de levensvatbaarheid te herstellen, terwijl de vervalsing van de mededinging beperkt blijft. [...]” (44).

| (153) | In de jurisprudentie van de Europese Unie wordt eveneens benadrukt dat de eigen bijdrage moet aantonen dat de markten geloven in de haalbaarheid van een herstel van de levensvatbaarheid. (45) |
| --- | --- |

(153)

In de jurisprudentie van de Europese Unie wordt eveneens benadrukt dat de eigen bijdrage moet aantonen dat de markten geloven in de haalbaarheid van een herstel van de levensvatbaarheid. (45)

| (154) | De Franse autoriteiten hebben de Commissie meegedeeld dat de beide schepen, de Renoir en de Cézanne, op 7 juli 2011 zijn verkocht voor een bedrag van 3,1 miljoen EUR. |
| --- | --- |

(154)

De Franse autoriteiten hebben de Commissie meegedeeld dat de beide schepen, de Renoir en de Cézanne, op 7 juli 2011 zijn verkocht voor een bedrag van 3,1 miljoen EUR.

| (155) | De voorgenomen verkoop van het vrachtschip Nord-Pas-de-Calais zou de bijdrage van SeaFrance uit hoofde van de verkoop van de schepen op [10-20] miljoen EUR moeten brengen. Bij de aanmelding van het oorspronkelijke herstructureringsplan hadden de Franse autoriteiten toegezegd dat SeaFrance de schepen Renoir en Cézanne zou afstoten. Dit is in juli 2011 gebeurd. Volgens de besluitvormingspraktijk van de Commissie kan de toekomstige verkoop van activa worden aanvaard als eigen bijdrage, mits de lidstaat een realistische schatting van de verkoopwaarde ervan heeft gegeven (46). In het onderhavige geval hebben de Franse autoriteiten twee door twee onafhankelijke deskundigen verrichte taxaties van het vrachtschip Nord-Pas-de-Calais voorgelegd, die allebei de verkoopswaarde van het schip op ongeveer [0-10] miljoen EUR taxeerden. De Commissie merkt op dat een van de twee deskundigen de verkoopwaarde van de schepen Renoir en Cézanne in april 2011 op [0-10 000 000] USD had getaxeerd. De desbetreffende schepen zijn in juli 2011 verkocht voor een bedrag van [0-10 000 000] USD. De Commissie acht daarom de taxatie van de verkoopswaarde realistisch, en is van mening dat de voorgenomen verkoop van het vrachtschip Nord-Pas-de-Calais als eigen bijdrage aanvaardbaar is. |
| --- | --- |

(155)

De voorgenomen verkoop van het vrachtschip Nord-Pas-de-Calais zou de bijdrage van SeaFrance uit hoofde van de verkoop van de schepen op [10-20] miljoen EUR moeten brengen. Bij de aanmelding van het oorspronkelijke herstructureringsplan hadden de Franse autoriteiten toegezegd dat SeaFrance de schepen Renoir en Cézanne zou afstoten. Dit is in juli 2011 gebeurd. Volgens de besluitvormingspraktijk van de Commissie kan de toekomstige verkoop van activa worden aanvaard als eigen bijdrage, mits de lidstaat een realistische schatting van de verkoopwaarde ervan heeft gegeven (46). In het onderhavige geval hebben de Franse autoriteiten twee door twee onafhankelijke deskundigen verrichte taxaties van het vrachtschip Nord-Pas-de-Calais voorgelegd, die allebei de verkoopswaarde van het schip op ongeveer [0-10] miljoen EUR taxeerden. De Commissie merkt op dat een van de twee deskundigen de verkoopwaarde van de schepen Renoir en Cézanne in april 2011 op [0-10 000 000] USD had getaxeerd. De desbetreffende schepen zijn in juli 2011 verkocht voor een bedrag van [0-10 000 000] USD. De Commissie acht daarom de taxatie van de verkoopswaarde realistisch, en is van mening dat de voorgenomen verkoop van het vrachtschip Nord-Pas-de-Calais als eigen bijdrage aanvaardbaar is.

| (156) | Vooraf hebben de Franse autoriteiten verduidelijkt dat de lening van [40-70] miljoen EUR om de uitoefening van de koopoptie op het schip Molière te financieren, geen extra eigen bijdrage vormt. Deze lening vervangt namelijk een reeds bestaande kapitaalinbreng buiten de balans uit hoofde van het leasecontract voor het schip Molière. Deze lening is derhalve niet in aanmerking genomen bij de berekening van de totale eigen bijdrage. Aangezien het hier een financiering betreft die een bestaande financiering vervangt, moet de Commissie zich er toch van vergewissen dat deze eveneens aan de verenigbaarheidscriteria van de eigen bijdrage voldoet, en met name aan het criterium inzake de afwezigheid van steun. |
| --- | --- |

(156)

Vooraf hebben de Franse autoriteiten verduidelijkt dat de lening van [40-70] miljoen EUR om de uitoefening van de koopoptie op het schip Molière te financieren, geen extra eigen bijdrage vormt. Deze lening vervangt namelijk een reeds bestaande kapitaalinbreng buiten de balans uit hoofde van het leasecontract voor het schip Molière. Deze lening is derhalve niet in aanmerking genomen bij de berekening van de totale eigen bijdrage. Aangezien het hier een financiering betreft die een bestaande financiering vervangt, moet de Commissie zich er toch van vergewissen dat deze eveneens aan de verenigbaarheidscriteria van de eigen bijdrage voldoet, en met name aan het criterium inzake de afwezigheid van steun.

| (157) | Voor zover de leningen door de SNCF overeenkomstig punt 43 van de richtsnoeren zijn verstrekt, moet de Commissie nagaan of deze middelen geen steun omvatten en aantonen „dat de markten er vertrouwen in hebben dat een herstel van de levensvatbaarheid haalbaar is”. Dit is niet het geval, en wel om de drie hiernavolgende redenen, die elk afzonderlijk deze conclusie rechtvaardigen. |
| --- | --- |

(157)

Voor zover de leningen door de SNCF overeenkomstig punt 43 van de richtsnoeren zijn verstrekt, moet de Commissie nagaan of deze middelen geen steun omvatten en aantonen „dat de markten er vertrouwen in hebben dat een herstel van de levensvatbaarheid haalbaar is”. Dit is niet het geval, en wel om de drie hiernavolgende redenen, die elk afzonderlijk deze conclusie rechtvaardigen.

| (158) | Ten eerste zijn de voor de leningen geldende voorwaarden, zoals de Commissie reeds onder 7.1.2, overwegingen (129) tot en met (142) heeft opgemerkt, niet marktconform. |
| --- | --- |

(158)

Ten eerste zijn de voor de leningen geldende voorwaarden, zoals de Commissie reeds onder 7.1.2, overwegingen (129) tot en met (142) heeft opgemerkt, niet marktconform.

| (159) | Volgens de ramingen van de Commissie moet de rente op de leningen, om als marktconform te kunnen worden aangemerkt, bij een normale zekerheidsstelling zo’n 14 % bedragen (swaprente 5 jaar 2,825 % (47) + gemiddelde CDS (48) voor lager dan B- (dus CCC) van 11,18 % + premie 0,2 %). Daarbij is uitgegaan van de gegevens van de maanden april, mei en juni 2011. Voorts hebben de Franse autoriteiten ondanks herhaalde verzoeken van de Commissie (49) nooit een marktprijs of een renteaanbod van een particuliere bank voorgelegd. |
| --- | --- |

(159)

Volgens de ramingen van de Commissie moet de rente op de leningen, om als marktconform te kunnen worden aangemerkt, bij een normale zekerheidsstelling zo’n 14 % bedragen (swaprente 5 jaar 2,825 % (47) + gemiddelde CDS (48) voor lager dan B- (dus CCC) van 11,18 % + premie 0,2 %). Daarbij is uitgegaan van de gegevens van de maanden april, mei en juni 2011. Voorts hebben de Franse autoriteiten ondanks herhaalde verzoeken van de Commissie (49) nooit een marktprijs of een renteaanbod van een particuliere bank voorgelegd.

| (160) | Ten tweede vormen de desbetreffende leningen zelf staatsteun zoals is aangetoond onder 7.1.2., overwegingen (129) tot en met (142). Zij kunnen daarom niet in aanmerking worden genomen als eigen bijdrage; deze moet immers vrij zijn van steun overeenkomstig de titel die aan punt 43 van de richtsnoeren voorafgaat. |
| --- | --- |

(160)

Ten tweede vormen de desbetreffende leningen zelf staatsteun zoals is aangetoond onder 7.1.2., overwegingen (129) tot en met (142). Zij kunnen daarom niet in aanmerking worden genomen als eigen bijdrage; deze moet immers vrij zijn van steun overeenkomstig de titel die aan punt 43 van de richtsnoeren voorafgaat.

| (161) | Ten derde dient de reële bijdrage volgens punt 7 en punt 43 van de richtsnoeren om aan te tonen dat de markten er vertrouwen in hebben dat een herstel van de levensvatbaarheid haalbaar is (50). In het onderhavige geval vormen de steunverlenende autoriteit en de moederonderneming één en dezelfde rechtspersoon, de SNCF, en worden de betrokken maatregelen gelijktijdig genomen. Onder deze omstandigheden kan het vermelde doel niet worden bereikt zonder een reële bijdrage van een andere investeerder of kredietverlener dan de SNCF. De handelwijze van de steunverlenende autoriteit toont immers geenszins aan dat de markten in een herstel van de levensvatbaarheid geloven. |
| --- | --- |

(161)

Ten derde dient de reële bijdrage volgens punt 7 en punt 43 van de richtsnoeren om aan te tonen dat de markten er vertrouwen in hebben dat een herstel van de levensvatbaarheid haalbaar is (50). In het onderhavige geval vormen de steunverlenende autoriteit en de moederonderneming één en dezelfde rechtspersoon, de SNCF, en worden de betrokken maatregelen gelijktijdig genomen. Onder deze omstandigheden kan het vermelde doel niet worden bereikt zonder een reële bijdrage van een andere investeerder of kredietverlener dan de SNCF. De handelwijze van de steunverlenende autoriteit toont immers geenszins aan dat de markten in een herstel van de levensvatbaarheid geloven.

| (162) | Zoals in overweging (141) is opgemerkt is de Commissie van mening dat de verwijzing door Frankrijk naar de besluiten betreffende de steun van de overheidsonderneming Osinek aan ČSA - Czech Airlines en betreffende de leningen van de Hongaarse ontwikkelingsbank aan de Hongaarse kunstmestproducent Péti Nitrogénmüvek (zie overweging (116)) ongegrond is, omdat de Commissie in de eerste zaak nog geen eindbeslissing heeft genomen en het tweede besluit geen herstructureringszaak betreft. |
| --- | --- |

(162)

Zoals in overweging (141) is opgemerkt is de Commissie van mening dat de verwijzing door Frankrijk naar de besluiten betreffende de steun van de overheidsonderneming Osinek aan ČSA - Czech Airlines en betreffende de leningen van de Hongaarse ontwikkelingsbank aan de Hongaarse kunstmestproducent Péti Nitrogénmüvek (zie overweging (116)) ongegrond is, omdat de Commissie in de eerste zaak nog geen eindbeslissing heeft genomen en het tweede besluit geen herstructureringszaak betreft.

| (163) | Bovendien moet de eigen bijdrage, zoals in het voorgaande reeds is vermeld en onafhankelijk van de vraag of de leningen een steunelement bevatten, aantonen dat de markten er vertrouwen in hebben dat een herstel van de levensvatbaarheid haalbaar is. |
| --- | --- |

(163)

Bovendien moet de eigen bijdrage, zoals in het voorgaande reeds is vermeld en onafhankelijk van de vraag of de leningen een steunelement bevatten, aantonen dat de markten er vertrouwen in hebben dat een herstel van de levensvatbaarheid haalbaar is.

| (164) | Dit kan in de onderhavige zaak met betrekking tot de financiering door de SNCF niet worden aangetoond. De SNCF verstrekt immers de steun en verschaft tevens de eigen bijdrage. De Franse autoriteiten hebben geen gegevens voorgelegd waaruit blijkt dat een voorzichtig en onafhankelijk investeerder bereid zou zijn om zich vast te verbinden tot het verschaffen van een eigen bijdrage en een lening voor de uitoefening van de koopoptie onder dezelfde voorwaarden als die welke door de SNCF zijn voorgesteld. |
| --- | --- |

(164)

Dit kan in de onderhavige zaak met betrekking tot de financiering door de SNCF niet worden aangetoond. De SNCF verstrekt immers de steun en verschaft tevens de eigen bijdrage. De Franse autoriteiten hebben geen gegevens voorgelegd waaruit blijkt dat een voorzichtig en onafhankelijk investeerder bereid zou zijn om zich vast te verbinden tot het verschaffen van een eigen bijdrage en een lening voor de uitoefening van de koopoptie onder dezelfde voorwaarden als die welke door de SNCF zijn voorgesteld.

| (165) | De eigen bijdrage van SeaFrance die aan de bepalingen van punt 43 van de richtsnoeren voldoet, d.w.z. die geen steun omvat en aantoont dat de markten in een herstel van de levensvatbaarheid geloven, bedraagt derhalve slechts [10-20] miljoen EUR, d.w.z. minder dan [< 10]% van de herstructureringskosten. Het minimumpercentage van 50 % dat in punt 44 van de richtsnoeren wordt vermeld, is derhalve niet bereikt. De Commissie is daarom van mening dat de eigen bijdrage van SeaFrance aan de herstructurering zeer ontoereikend is in het licht van de bepalingen van de richtsnoeren. |
| --- | --- |

(165)

De eigen bijdrage van SeaFrance die aan de bepalingen van punt 43 van de richtsnoeren voldoet, d.w.z. die geen steun omvat en aantoont dat de markten in een herstel van de levensvatbaarheid geloven, bedraagt derhalve slechts [10-20] miljoen EUR, d.w.z. minder dan [< 10]% van de herstructureringskosten. Het minimumpercentage van 50 % dat in punt 44 van de richtsnoeren wordt vermeld, is derhalve niet bereikt. De Commissie is daarom van mening dat de eigen bijdrage van SeaFrance aan de herstructurering zeer ontoereikend is in het licht van de bepalingen van de richtsnoeren.

| (166) | De Commissie merkt tevens op dat Frankrijk geen beroep heeft gedaan op de in punt 44 van de richtsnoeren vervatte bepaling inzake uitzonderlijke omstandigheden, en dat het op geen enkele wijze heeft aangetoond dat er van dergelijke uitzonderlijke omstandigheden sprake zou zijn. |
| --- | --- |

(166)

De Commissie merkt tevens op dat Frankrijk geen beroep heeft gedaan op de in punt 44 van de richtsnoeren vervatte bepaling inzake uitzonderlijke omstandigheden, en dat het op geen enkele wijze heeft aangetoond dat er van dergelijke uitzonderlijke omstandigheden sprake zou zijn.

| (167) | De Commissie concludeert dan ook dat is niet is voldaan aan het vereiste van een „reële bijdrage, vrij van steun” als voorzien in de richtsnoeren. |
| --- | --- |

(167)

De Commissie concludeert dan ook dat is niet is voldaan aan het vereiste van een „reële bijdrage, vrij van steun” als voorzien in de richtsnoeren.

7.2.3   Herstel van de levensvatbaarheid op lange termijn

| (168) | Aangezien de eigen bijdrage van SeaFrance aan de herstructureringsinspanning zeer ontoereikend is in het licht van de bepalingen van de richtsnoeren, is de Commissie van mening dat het niet nodig is om na te gaan of aan de voorwaarden inzake een herstel van de levensvatbaarheid op lange termijn is voldaan. |
| --- | --- |

(168)

Aangezien de eigen bijdrage van SeaFrance aan de herstructureringsinspanning zeer ontoereikend is in het licht van de bepalingen van de richtsnoeren, is de Commissie van mening dat het niet nodig is om na te gaan of aan de voorwaarden inzake een herstel van de levensvatbaarheid op lange termijn is voldaan.

7.2.4.   Voorkoming van de buitensporige verstoring van de mededinging (compenserende maatregelen)

| (169) | In het inleidingsbesluit heeft de Commissie aangegeven dat de door de Franse autoriteiten voorgestelde compenserende maatregelen ontoereikend waren. De Franse autoriteiten hebben, in het antwoord op het inleidingsbesluit, toegegeven (51) dat er nauwelijks sprake was van compenserende maatregelen (52). Zij hebben aangegeven dat dit probleem zou worden verholpen in het kader van een gewijzigd herstructureringsplan. |
| --- | --- |

(169)

In het inleidingsbesluit heeft de Commissie aangegeven dat de door de Franse autoriteiten voorgestelde compenserende maatregelen ontoereikend waren. De Franse autoriteiten hebben, in het antwoord op het inleidingsbesluit, toegegeven (51) dat er nauwelijks sprake was van compenserende maatregelen (52). Zij hebben aangegeven dat dit probleem zou worden verholpen in het kader van een gewijzigd herstructureringsplan.

| (170) | In het herstructureringsplan dat op 12 september 2011 is ingediend zijn inderdaad aanvullende compenserende maatregelen voorgesteld, en met name de aanstaande verkoop van het vrachtschip Nord Pas-de-Calais. De Franse autoriteiten vermelden tevens de reeds voltooide verkoop van de schepen Renoir en Cézanne, de vermindering van het aantal overtochten (vermindering met 5 830 overtochten, d.w.z. - 37,6 % ten opzichte van het aanbod van 2007) en de inkrimping van het aandeel van SeaFrance ([10-15]% van de markt voor autovervoer in 2012-2019, tegen [15-20]% in 2008). |
| --- | --- |

(170)

In het herstructureringsplan dat op 12 september 2011 is ingediend zijn inderdaad aanvullende compenserende maatregelen voorgesteld, en met name de aanstaande verkoop van het vrachtschip Nord Pas-de-Calais. De Franse autoriteiten vermelden tevens de reeds voltooide verkoop van de schepen Renoir en Cézanne, de vermindering van het aantal overtochten (vermindering met 5 830 overtochten, d.w.z. - 37,6 % ten opzichte van het aanbod van 2007) en de inkrimping van het aandeel van SeaFrance ([10-15]% van de markt voor autovervoer in 2012-2019, tegen [15-20]% in 2008).

| (171) | Aangezien de eigen bijdrage van SeaFrance aan de herstructureringsinspanning zeer ontoereikend blijft in het licht van de bepalingen van de richtsnoeren, is de Commissie van mening dat het niet nodig is de voorgestelde compenserende maatregelen te onderzoeken. |
| --- | --- |

(171)

Aangezien de eigen bijdrage van SeaFrance aan de herstructureringsinspanning zeer ontoereikend blijft in het licht van de bepalingen van de richtsnoeren, is de Commissie van mening dat het niet nodig is de voorgestelde compenserende maatregelen te onderzoeken.

7.2.5.   Gevolg van de onverenigbaarheid van de herstructureringssteun voor de reddingssteun

| (172) | Na de aanmelding van het herstructureringsplan door Frankrijk op 18 februari 2011, overeenkomstig punt 26 van de richtsnoeren, is de termijn van zes maanden waarbinnen de lening moet zijn terugbetaald, verlengd totdat de Commissie over het herstructureringsplan een besluit heeft genomen. Aangezien de Commissie van mening is dat de als herstructureringssteun aangemelde maatregelen niet voldoen aan de verenigbaarheidsvoorwaarden die in de richtsnoeren zijn vastgelegd, dienen de consequenties uit deze onverenigbaarheid te worden getrokken. De lening kan derhalve niet worden verlengd tot na de datum van dit besluit, en moet onverwijld worden terugbetaald. |
| --- | --- |

(172)

Na de aanmelding van het herstructureringsplan door Frankrijk op 18 februari 2011, overeenkomstig punt 26 van de richtsnoeren, is de termijn van zes maanden waarbinnen de lening moet zijn terugbetaald, verlengd totdat de Commissie over het herstructureringsplan een besluit heeft genomen. Aangezien de Commissie van mening is dat de als herstructureringssteun aangemelde maatregelen niet voldoen aan de verenigbaarheidsvoorwaarden die in de richtsnoeren zijn vastgelegd, dienen de consequenties uit deze onverenigbaarheid te worden getrokken. De lening kan derhalve niet worden verlengd tot na de datum van dit besluit, en moet onverwijld worden terugbetaald.

| (173) | Het terug te betalen bedrag bestaat uit de hoofdsom van de voor de redding bestemde lening, verhoogd met de vervallen contractuele rente die op de datum van kennisgeving van dit besluit nog niet betaald is, en vanaf de datum van de kennisgeving van dit besluit, vermeerderd met de rente, berekend overeenkomstig hoofdstuk V van Verordening (EG) nr. 794/2004 van de Commissie van 21 april 2004 tot uitvoering van Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 93 van het EG-Verdrag (53). |
| --- | --- |

(173)

Het terug te betalen bedrag bestaat uit de hoofdsom van de voor de redding bestemde lening, verhoogd met de vervallen contractuele rente die op de datum van kennisgeving van dit besluit nog niet betaald is, en vanaf de datum van de kennisgeving van dit besluit, vermeerderd met de rente, berekend overeenkomstig hoofdstuk V van Verordening (EG) nr. 794/2004 van de Commissie van 21 april 2004 tot uitvoering van Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 93 van het EG-Verdrag (53).

VIII.   CONCLUSIE

| (174) | De kapitaalverhoging van 166,3 miljoen EUR, de lening van 99,7 miljoen EUR en de lening van [40-70] miljoen EUR die de SNCF voornemens is aan SeaFrance toe te kennen, vormen staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU. Deze steun is onverenigbaar met de interne markt en kan derhalve niet ten uitvoer worden gelegd. |
| --- | --- |

(174)

De kapitaalverhoging van 166,3 miljoen EUR, de lening van 99,7 miljoen EUR en de lening van [40-70] miljoen EUR die de SNCF voornemens is aan SeaFrance toe te kennen, vormen staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU. Deze steun is onverenigbaar met de interne markt en kan derhalve niet ten uitvoer worden gelegd.

| (175) | De door Frankrijk via de SNCF als reddingssteun aan SeaFrance toegekende lening, die is goedgekeurd bij besluit van de Commissie van 18 augustus 2010, dient onverwijld te worden terugbetaald, verhoogd met de vervallen contractuele rente die op de datum van de kennisgeving van dit besluit nog niet is betaald, |
| --- | --- |

(175)

De door Frankrijk via de SNCF als reddingssteun aan SeaFrance toegekende lening, die is goedgekeurd bij besluit van de Commissie van 18 augustus 2010, dient onverwijld te worden terugbetaald, verhoogd met de vervallen contractuele rente die op de datum van de kennisgeving van dit besluit nog niet is betaald,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

De kapitaalverhoging van 166,3 miljoen EUR, de lening van 99,7 miljoen EUR en de lening van [40-70] miljoen EUR die de Franse Republiek voornemens is via de SNCF als herstructureringssteun aan SeaFrance te verlenen, vormen staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU en zijn onverenigbaar met de interne markt.

Deze steun kan dan ook niet ten uitvoer worden gelegd.

Artikel 2

De door Frankrijk via de SNCF als reddingssteun ten behoeve van SeaFrance toegekende steun waarop het besluit van de Commissie van 18 augustus 2010 betrekking heeft, vormt met de interne markt onverenigbare steun.

Artikel 3

1.   Frankrijk is, via de SNCF, gehouden de in artikel 2 bedoelde steun van de begunstigde onderneming terug te vorderen, met inbegrip van de vervallen contractuele rente die op de datum van kennisgeving van dit besluit nog niet is betaald.

2.   Over de terug te vorderen bedragen is rente verschuldigd vanaf de datum van kennisgeving van dit besluit, tot de daadwerkelijke terugbetaling ervan.

3.   De rente wordt op samengestelde grondslag berekend overeenkomstig hoofdstuk V van Verordening (EG) nr. 794/2004.

Artikel 4

1.   De terugvordering van de in artikel 2 bedoelde steun geschiedt onverwijld en daadwerkelijk.

2.   Frankrijk zorgt ervoor dat het onderhavige besluit binnen vier maanden vanaf de datum van kennisgeving van dit besluit, ten uitvoer wordt gelegd.

Artikel 5

1.   Binnen twee maanden vanaf de kennisgeving van dit besluit verstrekt Frankrijk de volgende informatie aan de Commissie:

| a) | het bedrag van de hoofdsom van de van de begunstigde onderneming terug te vorderen steun welke het bedrag van de lening omvat evenals de uitstaande, nog niet betaalde rente; |
| --- | --- |

a)

het bedrag van de hoofdsom van de van de begunstigde onderneming terug te vorderen steun welke het bedrag van de lening omvat evenals de uitstaande, nog niet betaalde rente;

| b) | het bedrag van de van de begunstigde terug te vorderen rente, te berekenen op grond van de in artikel 3, lid 3, vermelde beginselen; |
| --- | --- |

b)

het bedrag van de van de begunstigde terug te vorderen rente, te berekenen op grond van de in artikel 3, lid 3, vermelde beginselen;

| c) | een gedetailleerde beschrijving van de reeds genomen en voorgenomen maatregelen om aan het onderhavige besluit te voldoen; en |
| --- | --- |

c)

een gedetailleerde beschrijving van de reeds genomen en voorgenomen maatregelen om aan het onderhavige besluit te voldoen; en

| d) | de documenten waaruit blijkt dat de begunstigde gelast werd tot terugbetaling van de steun. |
| --- | --- |

d)

de documenten waaruit blijkt dat de begunstigde gelast werd tot terugbetaling van de steun.

2.   Frankrijk houdt de Commissie op de hoogte van de stand van uitvoering van de nationale maatregelen die het heeft genomen om dit besluit ten uitvoer te leggen, en dit tot de in artikel 2 bedoelde steun volledig is terugbetaald. Het verstrekt, op eenvoudig verzoek van de Commissie, onverwijld alle inlichtingen over de reeds genomen en voorgenomen maatregelen om aan dit besluit te voldoen. Het verstrekt eveneens nadere inlichtingen over de reeds door de begunstigde terugbetaalde steunbedragen en rente.

Artikel 6

Dit besluit is gericht tot de Franse Republiek.

Gedaan te Brussel, 24 oktober 2011.

Voor de Commissie

Joaquín ALMUNIA

Vicevoorzitter

---

(1)  PB C 208 van 14.7.2011, blz. 8.

1

(2)  PB C 102 van 2.4.2011, blz. 2.

2

(3)  Zie voetnoot 1.

3

(4)  [...].

4

(5)  Artikel L.22-1, eerste alinea, van de Code de commerce.

5

(6)  Eén euro voor de materiële activa (de onderneming, de schepen, de „slots”), één euro voor de immateriële activa (de informatiesystemen...) en één euro voor de voorraden.

6

(7)  Arrest van 9 september 2009, Diputación Foral de Álava ent Gobierno Vasco/Commissie, T-227/01 tot T- 229/01, T-265/01, T-266/01 en T-270/01, Jurispr. blz. II-3029, punten 259 tot 272.

7

Diputación Foral de Álava ent Gobierno Vasco/Commissie

(8)  x duizend passagiers

8

(9)  x duizend eenheden

9

(10)  Restauratieve diensten, verkoop „om mee te nemen” van alcohol, tabak en parfum.

10

(11)  PB C 14 van 19.01.2008, blz. 6.

11

(12)  De toepassing van deze methode is weergegeven in bijlage 5 van de opmerkingen van de Franse autoriteiten van 12 september 2011 waarin ook de wijzigingen van het oorspronkelijke herstructureringsplan zijn opgenomen.

12

(13)  EURIBOR twaalf maanden + marge + beheerskosten = 2,18 % + [0-5]% + (van [0,00-0,20]% tot [0,10-0,20]%)

13

(14)  Dit komt overeen met de ratio „bruto financiële schuld/EBITDA”. Het begrip EBITDA („Earning Before Interest, Tax, Depreciation and Amortisation”) kan worden vergeleken met het begrip bruto-exploitatieoverschot.

14

Earning Before Interest, Tax, Depreciation and Amortisation

(15)  Ratio „bruto financiële schuld/eigen vermogen”.

15

(16)  Ratio „eigen vermogen/totaal activa”.

16

(17)  Ratio „EBITDA/netto financiële lasten”.

17

(18)  Ratio „NET cash x 360/omzet”.

18

(19)  Ratio „EBITDA/omzet”.

19

(20)  De zekerheden bestaan, voor de lening van 99,7 miljoen EUR, in een hypotheek van de eerste rang op de Rodin (de marktwaarde daarvan bedraagt volgens de Franse autoriteiten [...] miljoen EUR, vrij van lasten) en een hypotheek van de tweede rang op de Berlioz (de marktwaarde daarvan bedraagt volgens de Franse autoriteiten [...] miljoen EUR, [...] en voor de lening van [40-70] miljoen EUR, in een hypotheek op het schip Molière (waarvan de marktwaarde volgens de Franse autoriteiten op [...] miljoen EUR wordt geschat).

20

(21)  [...]

21

(22)  Volgens P&O is de relevante markt die van de korte overtocht over zee (dat wil zeggen tussen Dover en Frankrijk) voor passagiers en vracht („Short French Sea tourist and freight market”).

22

Short French Sea tourist and freight market

(23)  (in miljoen EUR).

23

Bron: opmerkingen van P&O

Bron

(24)  PB C 244 van 1.10.2004, blz. 2.

24

(25)  Nord Littoral van 9 april 2010 (blz.10).

25

(26)  Arrest van 9 september 2009, Diputación Foral de Álava ent Gobierno Vasco/Commissie, T-227/01 tot T- 229/01, T-265/01, T-266/01 en T-270/01, Jurispr. blz. II-3029, punten 259 tot 272.

26

Diputación Foral de Álava ent Gobierno Vasco/Commissie

(27)  In miljoen EUR

27

(28)  http://www.doverport.co.uk/_assets/client/images/collateral/30%20year%20master%20plan%20zoning%20report.pdf

28

(29)  http://www.doverport.co.uk/_assets/client/images/collateral/dover_consultation_web.pdf

29

(30)  Besluit van 24 februari 2010 in zaak NN 1/2010 (ex CP 371/2009) - Tsjechische Republiek - ČSA - Czech Airlines - mogelijke staatssteunelementen van een door Osinek toegekende lening.

30

(31)  Besluit van 27 oktober 2010 betreffende steunmaatregel C 14/09 (ex NN 17/09) door Hongarije ter beschikking gesteld aan Péti Nitrogénmüvek Zrt (PB L 118 van 6.5.2011, blz. 9).

31

(32)  Zie bijvoorbeeld het arrest van het Hof van 10 januari 2006, Ministero dell’Economia e delleFinanze/Cassa di Risparmio di Firenze, zaak C-222/04, Jurispr. 2006, blz. I-289, punt 129.

32

(33)  Zie met name het arrest van het Hof van 21 maart 1991, Italië/Commissie, zaak C-305/89, Jurispr. 1991, blz. I-1603.

33

(34)  Arrest van het Hof van 13 februari 2003, Spanje/Commissie, C-409/00, Jurispr. 2003, blz. I-1487.

34

(35)  PB L 378 van 31.12.1986, blz. 1.

35

(36)  Met name met het spoorwegvervoer van passagiers en vracht door Eurotunnel.

36

(37)  Arrest van het Gerecht van eerste aanleg van 15 september 1998, BP Chemicals/Commissie, T-11/95, Jurispr. 1998, blz. II-3235, punten 170 en 171.

37

(38)  PB C 14 van 19.1.2008, blz. 6.

38

(39)  Op 1 juli 2011, Bloomberg EUSA5.

39

(40)  Voor alle sectoren.

40

(41)  [...]

41

(42)  Zie overweging 9.

42

(43)  Onderlijning toegevoegd.

43

(44)  Onderlijning toegevoegd.

44

(45)  Arrest van het Gerecht van 7 december 2010, Frucona Košica/Commissie, T-11/07, nog niet in de Jurisprudentie verschenen, punten 244 en 245.

45

(46)  Besluit N488/2009, herstructureringssteun aan POLFA „Tarchominskie Zakłady Farmaceutyczne” S.A, overweging 47.

46

(47)  Op 1 juli 2011, Bloomberg EUSA5.

47

(48)  Gemiddelde CDS voor alle sectoren.

48

(49)  [...]

49

(50)  Arrest van het Gerecht van 7 december 2010 in zaak T-11/07, Frucona Kosice/Commissie, nog niet in de Jurisprudentie verschenen, punt 245.

50

(51)  Zie onder 2.2 (blz. 19 onderaan en blz. 20) van de opmerkingen van de Franse autoriteiten.

51

(52)  Overeenkomstig de richtsnoeren inzake herstructureringssteun van 2004 moeten compenserende maatregelen worden vastgesteld om de ongunstige gevolgen voor het handelsverkeer zo veel mogelijk te beperken; bij deze maatregelen kan het onder meer gaan om de afstoting van activa, de inkrimping van capaciteit of van de aanwezigheid op de markt.

52

(53)  PB L 140 van 30.4.2002, blz. 1.

53

---

| 21.7.2012 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 195/19 |
| --- | --- | --- | --- |

21.7.2012

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 195/19

---

BESLUIT VAN DE COMMISSIE

van 9 maart 2012

betreffende Steunmaatregel SA.12522 (C 37/08) — Frankrijk — Toepassing van de beschikking „Sernam 2”

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2012) 1616)

(Slechts de tekst in de Franse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

(2012/398/EU)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name artikel 108, lid 2, eerste alinea (1),

Gezien de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name artikel 62, lid 1, onder a),

Na de belanghebbenden overeenkomstig de voornoemde artikelen te hebben aangemaand hun opmerkingen kenbaar te maken (2),

Overwegende hetgeen volgt:

1.   PROCEDURE

1.1.   ALGEMENE PROCEDURELE CONTEXT

| (1) | Op 23 mei 2001 heeft de Commissie herstructureringssteun goedgekeurd ten behoeve van de commanditaire vennootschap SCS Sernam, die in december 2001 de naamloze vennootschap Sernam SA is geworden (hierna „besluit Sernam 1” genoemd) (3). |
| --- | --- |

(1)

Op 23 mei 2001 heeft de Commissie herstructureringssteun goedgekeurd ten behoeve van de commanditaire vennootschap SCS Sernam, die in december 2001 de naamloze vennootschap Sernam SA is geworden (hierna „besluit Sernam 1” genoemd) (3).

| (2) | Op 20 oktober 2004 heeft de Commissie een eindbeschikking vastgesteld waarin zij bevestigt dat de bij het besluit Sernam 1 goedgekeurde steun ten bedrage van 503 miljoen EUR onder bepaalde voorwaarden met de interne markt verenigbaar is (hierna „beschikking Sernam 2” genoemd) (4). Deze beschikking vermeldt ook een bijkomende steun van 41 miljoen EUR die onverenigbaar is met de interne markt en door Frankrijk moet worden teruggevorderd. |
| --- | --- |

(2)

Op 20 oktober 2004 heeft de Commissie een eindbeschikking vastgesteld waarin zij bevestigt dat de bij het besluit Sernam 1 goedgekeurde steun ten bedrage van 503 miljoen EUR onder bepaalde voorwaarden met de interne markt verenigbaar is (hierna „beschikking Sernam 2” genoemd) (4). Deze beschikking vermeldt ook een bijkomende steun van 41 miljoen EUR die onverenigbaar is met de interne markt en door Frankrijk moet worden teruggevorderd.

| (3) | Bij schrijven van 24 juni 2005 heeft een eerste belanghebbende derde (hierna „eerste klager” genoemd) bezwaar aangetekend tegen de incorrecte toepassing van de beschikking Sernam 2 (5). |
| --- | --- |

(3)

Bij schrijven van 24 juni 2005 heeft een eerste belanghebbende derde (hierna „eerste klager” genoemd) bezwaar aangetekend tegen de incorrecte toepassing van de beschikking Sernam 2 (5).

| (4) | Op 22 februari 2006 heeft deze eerste klager eveneens een beroep wegens nalatigheid tegen de Commissie ingesteld, aangezien zij op dat ogenblik de klacht nog niet had behandeld. |
| --- | --- |

(4)

Op 22 februari 2006 heeft deze eerste klager eveneens een beroep wegens nalatigheid tegen de Commissie ingesteld, aangezien zij op dat ogenblik de klacht nog niet had behandeld.

| (5) | Bij schrijven van 10 april 2006 heeft een tweede belanghebbende partij, de onderneming Mory Group (hierna „tweede klager” genoemd) eveneens een klacht ingediend bij de Commissie (6). |
| --- | --- |

(5)

Bij schrijven van 10 april 2006 heeft een tweede belanghebbende partij, de onderneming Mory Group (hierna „tweede klager” genoemd) eveneens een klacht ingediend bij de Commissie (6).

| (6) | De twee klagers waren in hoofdzaak van oordeel dat de beschikking Sernam 2 incorrect was toegepast en hebben de Commissie verzocht een nieuwe formele onderzoekprocedure in te leiden met betrekking tot de toepassing van de beschikking Sernam 2 door Frankrijk. |
| --- | --- |

(6)

De twee klagers waren in hoofdzaak van oordeel dat de beschikking Sernam 2 incorrect was toegepast en hebben de Commissie verzocht een nieuwe formele onderzoekprocedure in te leiden met betrekking tot de toepassing van de beschikking Sernam 2 door Frankrijk.

| (7) | Bij schrijven van 16 juli 2008 heeft de Commissie Frankrijk in kennis gesteld van haar besluit tot inleiding van de formele onderzoeksprocedure van artikel 108, lid 2, VWEU ten aanzien van de toepassing van de beschikking Sernam 2 door Frankrijk (hierna „besluit tot inleiding van de procedure” genoemd). De Commissie heeft met name haar twijfel geuit over de verenigbaarheid met de beschikking Sernam 2 van de door Frankrijk vastgestelde bepalingen om deze beschikking ten uitvoer te leggen, waarbij zij aangaf dat deze bepalingen mogelijk nieuwe staatssteun bevatten. |
| --- | --- |

(7)

Bij schrijven van 16 juli 2008 heeft de Commissie Frankrijk in kennis gesteld van haar besluit tot inleiding van de formele onderzoeksprocedure van artikel 108, lid 2, VWEU ten aanzien van de toepassing van de beschikking Sernam 2 door Frankrijk (hierna „besluit tot inleiding van de procedure” genoemd). De Commissie heeft met name haar twijfel geuit over de verenigbaarheid met de beschikking Sernam 2 van de door Frankrijk vastgestelde bepalingen om deze beschikking ten uitvoer te leggen, waarbij zij aangaf dat deze bepalingen mogelijk nieuwe staatssteun bevatten.

| (8) | Het besluit van de Commissie tot inleiding van de procedure is in het Publicatieblad van de Europese Unie bekendgemaakt (7). De argumenten van de twee klagers worden er in punt 16 samengevat. Met datzelfde besluit heeft de Commissie belanghebbenden uitgenodigd hun opmerkingen te maken over de toepassing van de beschikking Sernam 2 door Frankrijk. |
| --- | --- |

(8)

Het besluit van de Commissie tot inleiding van de procedure is in het Publicatieblad van de Europese Unie bekendgemaakt (7). De argumenten van de twee klagers worden er in punt 16 samengevat. Met datzelfde besluit heeft de Commissie belanghebbenden uitgenodigd hun opmerkingen te maken over de toepassing van de beschikking Sernam 2 door Frankrijk.

| (9) | Op 8 oktober 2008 hebben de Franse autoriteiten opmerkingen ingediend over het besluit tot inleiding van de procedure. |
| --- | --- |

(9)

Op 8 oktober 2008 hebben de Franse autoriteiten opmerkingen ingediend over het besluit tot inleiding van de procedure.

| (10) | De Commissie heeft van belanghebbenden opmerkingen ter zake ontvangen. De eerste klager heeft zijn opmerkingen op 13 november 2008 ingediend. De Franse spoorwegmaatschappij Société nationale des chemins de fer (hierna „SNCF” genoemd) heeft op 6 februari 2009 opmerkingen ingediend. Het beleggingsfonds Butler Capital Partners (hierna „BCP” genoemd) heeft op 9 februari 2009 opmerkingen ingediend. De Commissie heeft de ontvangen opmerkingen op 25 maart 2009 voor een reactie aan Frankrijk doorgezonden; zij heeft het standpunt van de Franse autoriteiten met betrekking tot de opmerkingen van de eerste klager op 7 mei 2009 ontvangen. |
| --- | --- |

(10)

De Commissie heeft van belanghebbenden opmerkingen ter zake ontvangen. De eerste klager heeft zijn opmerkingen op 13 november 2008 ingediend. De Franse spoorwegmaatschappij Société nationale des chemins de fer (hierna „SNCF” genoemd) heeft op 6 februari 2009 opmerkingen ingediend. Het beleggingsfonds Butler Capital Partners (hierna „BCP” genoemd) heeft op 9 februari 2009 opmerkingen ingediend. De Commissie heeft de ontvangen opmerkingen op 25 maart 2009 voor een reactie aan Frankrijk doorgezonden; zij heeft het standpunt van de Franse autoriteiten met betrekking tot de opmerkingen van de eerste klager op 7 mei 2009 ontvangen.

| (11) | Op 15 maart 2011 heeft de tweede klager de Commissie aangemaand „onderzoekshandelingen” in te stellen om na te gaan of de bepalingen van de beschikking Sernam 2 worden toegepast. De Commissie heeft hierop op 18 mei 2011 geantwoord, waarbij zij heeft uiteengezet welke onderzoekshandelingen zij had verricht sinds het besluit tot inleiding van de procedure was vastgesteld. |
| --- | --- |

(11)

Op 15 maart 2011 heeft de tweede klager de Commissie aangemaand „onderzoekshandelingen” in te stellen om na te gaan of de bepalingen van de beschikking Sernam 2 worden toegepast. De Commissie heeft hierop op 18 mei 2011 geantwoord, waarbij zij heeft uiteengezet welke onderzoekshandelingen zij had verricht sinds het besluit tot inleiding van de procedure was vastgesteld.

| (12) | Op 25 november 2009 en 29 november 2011 heeft de Commissie de Franse autoriteiten om aanvullende informatie verzocht. De antwoorden werden respectievelijk op 15 januari 2010 en 25 januari 2012 ontvangen. |
| --- | --- |

(12)

Op 25 november 2009 en 29 november 2011 heeft de Commissie de Franse autoriteiten om aanvullende informatie verzocht. De antwoorden werden respectievelijk op 15 januari 2010 en 25 januari 2012 ontvangen.

1.2.   NATIONALE PROCEDURELE CONTEXT

| (13) | Op 3 januari 2007 heeft de onderneming Mory group de Franse autoriteiten verzocht twee betalingsbevelen („arrêtés de débet”) uit te vaardigen: 1) het ene ten aanzien van Sernam SA met betrekking tot de steun van 41 miljoen EUR die bij beschikking Sernam 2 onverenigbaar werd verklaard met de interne markt en die, volgens Mory group, niet daadwerkelijk door Frankrijk was teruggevorderd, en 2) het andere ten aanzien van de (niet genoemde) begunstigde van de herstructureringssteun voor Sernam SA die door Frankrijk zou zijn toegekend met het oog op de overdracht van de activa van Sernam SA (voor details over deze overdracht, zie hoofdstuk 2.4 van dit besluit). |
| --- | --- |

(13)

Op 3 januari 2007 heeft de onderneming Mory group de Franse autoriteiten verzocht twee betalingsbevelen („arrêtés de débet”) uit te vaardigen: 1) het ene ten aanzien van Sernam SA met betrekking tot de steun van 41 miljoen EUR die bij beschikking Sernam 2 onverenigbaar werd verklaard met de interne markt en die, volgens Mory group, niet daadwerkelijk door Frankrijk was teruggevorderd, en 2) het andere ten aanzien van de (niet genoemde) begunstigde van de herstructureringssteun voor Sernam SA die door Frankrijk zou zijn toegekend met het oog op de overdracht van de activa van Sernam SA (voor details over deze overdracht, zie hoofdstuk 2.4 van dit besluit).

| (14) | De minister van Economische zaken, Financiën en Industrie heeft de verzoeken van de tweede klager bij brief afgewezen. Voor deze beslissing tot afwijzing heeft Mory group voor de administratieve rechtbank van Parijs een beroep wegens bevoegdheidsoverschrijding ingesteld. Voor zover de Commissie weet, is dit geding nog steeds aanhangig. |
| --- | --- |

(14)

De minister van Economische zaken, Financiën en Industrie heeft de verzoeken van de tweede klager bij brief afgewezen. Voor deze beslissing tot afwijzing heeft Mory group voor de administratieve rechtbank van Parijs een beroep wegens bevoegdheidsoverschrijding ingesteld. Voor zover de Commissie weet, is dit geding nog steeds aanhangig.

| (15) | Bovendien werd op 31 januari 2012 een gerechtelijke vereffeningsprocedure ten aanzien van de onderneming Sernam Xpress (hierna „Sernam Xpress” genoemd) ingesteld. Sernam Xpress is de onderneming die tijdens de overdracht van de activa van Sernam SA de niet-financiële activa en passiva van Sernam SA heeft ontvangen (voor details over deze overdracht, zie hoofdstuk 2.4). De handelsrechtbank van Nanterre heeft besloten tot een observatieperiode van zes maanden en een nieuwe zitting op 27 maart 2012 gelast. |
| --- | --- |

(15)

Bovendien werd op 31 januari 2012 een gerechtelijke vereffeningsprocedure ten aanzien van de onderneming Sernam Xpress (hierna „Sernam Xpress” genoemd) ingesteld. Sernam Xpress is de onderneming die tijdens de overdracht van de activa van Sernam SA de niet-financiële activa en passiva van Sernam SA heeft ontvangen (voor details over deze overdracht, zie hoofdstuk 2.4). De handelsrechtbank van Nanterre heeft besloten tot een observatieperiode van zes maanden en een nieuwe zitting op 27 maart 2012 gelast.

2.   BESCHRIJVING

2.1.   DE ONDERNEMING SERNAM

| (16) | Sinds zijn oprichting door de SNCF als een interne afdeling in 1970 bestaan de activiteiten van de onderneming Sernam uit koeriersdiensten en expresvervoer van pakketten en pallets (8). |
| --- | --- |

(16)

Sinds zijn oprichting door de SNCF als een interne afdeling in 1970 bestaan de activiteiten van de onderneming Sernam uit koeriersdiensten en expresvervoer van pakketten en pallets (8).

| (17) | Op 1 februari 2000 werden alle activiteiten van Sernam aan een dochteronderneming overgedragen; op die manier werd SCS Sernam (een gewone commanditaire vennootschap) opgericht. Op 21 december 2001 werd SCS Sernam tot een naamloze vennootschap (Sernam SA) omgevormd. In 2005 telde Sernam SA 10 operationele dochterondernemingen en een onderneming voor wegvervoer, Sernam Transport Route. |
| --- | --- |

(17)

Op 1 februari 2000 werden alle activiteiten van Sernam aan een dochteronderneming overgedragen; op die manier werd SCS Sernam (een gewone commanditaire vennootschap) opgericht. Op 21 december 2001 werd SCS Sernam tot een naamloze vennootschap (Sernam SA) omgevormd. In 2005 telde Sernam SA 10 operationele dochterondernemingen en een onderneming voor wegvervoer, Sernam Transport Route.

| (18) | Op 17 oktober 2005 heeft Sernam Xpress bij de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam de activa en de niet-financiële passiva van Sernam SA gekregen (voor details over deze overdracht, zie hoofdstuk 2.4). Sernam Xpress was toen voor 100 % in handen van Financière Sernam. |
| --- | --- |

(18)

Op 17 oktober 2005 heeft Sernam Xpress bij de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam de activa en de niet-financiële passiva van Sernam SA gekregen (voor details over deze overdracht, zie hoofdstuk 2.4). Sernam Xpress was toen voor 100 % in handen van Financière Sernam.

| (19) | In 2006 heeft BCP een participatie van 51,8 % in het kapitaal van Sernam Xpress verkregen. Sernam Xpress heeft tegelijkertijd Coulogne verworven, een transportbedrijf dat in Limoges is gevestigd. |
| --- | --- |

(19)

In 2006 heeft BCP een participatie van 51,8 % in het kapitaal van Sernam Xpress verkregen. Sernam Xpress heeft tegelijkertijd Coulogne verworven, een transportbedrijf dat in Limoges is gevestigd.

| (20) | In 2011 waren de ondernemingen Financière Sernam en Sernam Xpress verplicht om hun eigen kapitaal vóór het einde van het boekjaar te verhogen. Aangezien BCP het nodige kapitaal niet inbracht, werden twee transacties uitgevoerd. |
| --- | --- |

(20)

In 2011 waren de ondernemingen Financière Sernam en Sernam Xpress verplicht om hun eigen kapitaal vóór het einde van het boekjaar te verhogen. Aangezien BCP het nodige kapitaal niet inbracht, werden twee transacties uitgevoerd.

| (21) | Ten eerste heeft Sernam Xpress in mei 2011 het merk Sernam ingebracht in haar operationele dochter Sernam Services (deze inbreng werd gewaardeerd op 15 miljoen EUR). |
| --- | --- |

(21)

Ten eerste heeft Sernam Xpress in mei 2011 het merk Sernam ingebracht in haar operationele dochter Sernam Services (deze inbreng werd gewaardeerd op 15 miljoen EUR).

| (22) | Ten tweede werd op 30 juni 2011 de onderneming Sernam Xpress ontbonden en nam Financière Sernam als enige aandeelhouder het vermogen ervan over (een zogenoemde „overdracht onder algemene titel van het vermogen”). |
| --- | --- |

(22)

Ten tweede werd op 30 juni 2011 de onderneming Sernam Xpress ontbonden en nam Financière Sernam als enige aandeelhouder het vermogen ervan over (een zogenoemde „overdracht onder algemene titel van het vermogen”).

| (23) | De groep Sernam bestaat vandaag bijgevolg uit Financière Sernam en de dochterondernemingen van het vroegere Sernam Xpress, met name het reeds genoemde Sernam Services en de onderneming Aster (hierna „Aster” genoemd). Aster is het vroegere Sernam Transport Route. Sernam Xpress had deze dochteronderneming in december 2005 verkocht en had de koper een omzetgarantie gegeven. In maart 2008 heeft Sernam Xpress de onderneming, die ondertussen haar naam in Aster had gewijzigd, opnieuw overgenomen. Op het ogenblik van de terugkoop heeft Sernam Xpress 5 miljoen EUR op rekening-courant van Aster ingebracht. Dit bedrag op rekening-courant werd Aster op een bijeenkomst in juli kwijtgescholden. In december 2011 heeft Financière Sernam, die inmiddels Sernam Xpress had overgenomen (zie overweging 22), Aster geherkapitaliseerd door 5 599 998 EUR op rekening-courant aan de onderneming af te staan. |
| --- | --- |

(23)

De groep Sernam bestaat vandaag bijgevolg uit Financière Sernam en de dochterondernemingen van het vroegere Sernam Xpress, met name het reeds genoemde Sernam Services en de onderneming Aster (hierna „Aster” genoemd). Aster is het vroegere Sernam Transport Route. Sernam Xpress had deze dochteronderneming in december 2005 verkocht en had de koper een omzetgarantie gegeven. In maart 2008 heeft Sernam Xpress de onderneming, die ondertussen haar naam in Aster had gewijzigd, opnieuw overgenomen. Op het ogenblik van de terugkoop heeft Sernam Xpress 5 miljoen EUR op rekening-courant van Aster ingebracht. Dit bedrag op rekening-courant werd Aster op een bijeenkomst in juli kwijtgescholden. In december 2011 heeft Financière Sernam, die inmiddels Sernam Xpress had overgenomen (zie overweging 22), Aster geherkapitaliseerd door 5 599 998 EUR op rekening-courant aan de onderneming af te staan.

| (24) | Door de steeds slechter wordende financiële situatie van de groep Sernam werd op 31 januari 2011 een vereffeningsprocedure („procédure de redressement judiciaire”) ten aanzien van Financière Sernam en Sernam Services ingeleid. Op 3 februari 2011 werd voor dochteronderneming Aster de liquidatieprocedure met tijdelijke voortzetting van de activiteiten in gang gezet. De handelsrechtbank van Nanterre heeft besloten tot een observatieperiode van zes maanden en een nieuwe zitting op 27 maart 2012 gelast. |
| --- | --- |

(24)

Door de steeds slechter wordende financiële situatie van de groep Sernam werd op 31 januari 2011 een vereffeningsprocedure („procédure de redressement judiciaire”) ten aanzien van Financière Sernam en Sernam Services ingeleid. Op 3 februari 2011 werd voor dochteronderneming Aster de liquidatieprocedure met tijdelijke voortzetting van de activiteiten in gang gezet. De handelsrechtbank van Nanterre heeft besloten tot een observatieperiode van zes maanden en een nieuwe zitting op 27 maart 2012 gelast.

2.2.   HET BESLUIT SERNAM 1 VAN 23 MEI 2001

| (25) | Bij besluit Sernam 1 heeft de Commissie steun ten bedrage van 503 miljoen EUR goedgekeurd voor de herstructurering van SCS Sernam. Deze steun werd met name goedgekeurd op basis van de toezegging van Frankrijk dat het bedrijf zou worden verkocht. Van het kapitaal van SCS Sernam moest namelijk 60 % worden overgenomen door de maatschappij Géodis SA (9), een op de secundaire markt van de beurs van Parijs genoteerde vervoers- en logistiekonderneming. Géodis had zo volledig en onbeperkt aansprakelijk moeten worden voor de schulden van SCS Sernam (10) en de extra kosten voor de herstructurering van Sernam ten belope van 67 miljoen EUR voor zijn rekening moeten nemen. Van zijn kant verbond SCS Sernam zich ertoe het aantal van zijn bedrijfsvestigingen te verlagen van 107 tot 72 in de periode 1999-2004, zijn omzet met 18 % terug te brengen, zijn personeel in te krimpen en de herstructurering met bovenvermeld budget binnen de gestelde termijn, namelijk vóór begin 2004, uit te voeren. |
| --- | --- |

(25)

Bij besluit Sernam 1 heeft de Commissie steun ten bedrage van 503 miljoen EUR goedgekeurd voor de herstructurering van SCS Sernam. Deze steun werd met name goedgekeurd op basis van de toezegging van Frankrijk dat het bedrijf zou worden verkocht. Van het kapitaal van SCS Sernam moest namelijk 60 % worden overgenomen door de maatschappij Géodis SA (9), een op de secundaire markt van de beurs van Parijs genoteerde vervoers- en logistiekonderneming. Géodis had zo volledig en onbeperkt aansprakelijk moeten worden voor de schulden van SCS Sernam (10) en de extra kosten voor de herstructurering van Sernam ten belope van 67 miljoen EUR voor zijn rekening moeten nemen. Van zijn kant verbond SCS Sernam zich ertoe het aantal van zijn bedrijfsvestigingen te verlagen van 107 tot 72 in de periode 1999-2004, zijn omzet met 18 % terug te brengen, zijn personeel in te krimpen en de herstructurering met bovenvermeld budget binnen de gestelde termijn, namelijk vóór begin 2004, uit te voeren.

2.3.   DE BESCHIKKING SERNAM 2 VAN 20 OKTOBER 2004

| (26) | Bij beschikking Sernam 2 heeft de Commissie vastgesteld dat de bij het besluit Sernam 1 goedgekeurde steun van 503 miljoen EUR op andere voorwaarden werd betaald dan die vastgesteld in het besluit Sernam 1, met name voor de overname van 15 % van SCS Sernam (in plaats van de voorziene 60 %) door Géodis. Géodis heeft bovendien afgezien van zijn eigen bijdrage aan de kosten voor de herstructurering van de onderneming ten belope van 67 miljoen EUR. |
| --- | --- |

(26)

Bij beschikking Sernam 2 heeft de Commissie vastgesteld dat de bij het besluit Sernam 1 goedgekeurde steun van 503 miljoen EUR op andere voorwaarden werd betaald dan die vastgesteld in het besluit Sernam 1, met name voor de overname van 15 % van SCS Sernam (in plaats van de voorziene 60 %) door Géodis. Géodis heeft bovendien afgezien van zijn eigen bijdrage aan de kosten voor de herstructurering van de onderneming ten belope van 67 miljoen EUR.

| (27) | In het licht hiervan heeft de Commissie voorwaarden opgelegd voor de goedkeuring van de 503 miljoen EUR herstructureringssteun voor Sernam SA. Artikel 3 van de beschikking Sernam 2, dat deze voorwaarden bevat, luidt als volgt:
  „Artikel 3
  1.   Behoudens de bepaling van lid 2 zal aan de volgende voorwaarden moeten worden voldaan:






  a) | Sernam mag haar activiteiten op het gebied van koeriersvervoer per spoor alleen ontwikkelen volgens het concept van de Train bloc express, „TBE”. De SNCF geeft op dit punt de garantie dat zij aan elke exploitant die hierom vraagt dezelfde voorwaarden biedt als de voorwaarden die aan Sernam verleend zijn voor de ontwikkeling van het vrachtvervoer per spoor „TBE”. |
| --- | --- | --- |

(27)

In het licht hiervan heeft de Commissie voorwaarden opgelegd voor de goedkeuring van de 503 miljoen EUR herstructureringssteun voor Sernam SA. Artikel 3 van de beschikking Sernam 2, dat deze voorwaarden bevat, luidt als volgt:

„Artikel 3

1.   Behoudens de bepaling van lid 2 zal aan de volgende voorwaarden moeten worden voldaan:

a)

Sernam mag haar activiteiten op het gebied van koeriersvervoer per spoor alleen ontwikkelen volgens het concept van de Train bloc express, „TBE”. De SNCF geeft op dit punt de garantie dat zij aan elke exploitant die hierom vraagt dezelfde voorwaarden biedt als de voorwaarden die aan Sernam verleend zijn voor de ontwikkeling van het vrachtvervoer per spoor „TBE”.

| b) | Daar staat tegenover dat Sernam de komende twee jaar, te rekenen vanaf de datum van kennisgeving van deze beschikking, haar eigen wegvervoersmiddelen en diensten integraal moet vervangen door wegvervoersmiddelen en diensten van één of meer juridisch en economisch onafhankelijk van de SNCF zijnde ondernemingen die geselecteerd zijn volgens een open transparante en niet-discriminerende procedure.
  Met eigen wegvervoersmiddelen en diensten van Sernam worden bedoeld alle wegtransportmiddelen - de wegtransportvoertuigen - die volledig eigendom zijn van de maatschappij Sernam of door haar zijn geleased/gehuurd.
  De ondernemingen die de wegtransportactiviteiten van Sernam overnemen, moeten dit wegtransport volledig met eigen middelen uitvoeren. |
| --- | --- |

b)

Daar staat tegenover dat Sernam de komende twee jaar, te rekenen vanaf de datum van kennisgeving van deze beschikking, haar eigen wegvervoersmiddelen en diensten integraal moet vervangen door wegvervoersmiddelen en diensten van één of meer juridisch en economisch onafhankelijk van de SNCF zijnde ondernemingen die geselecteerd zijn volgens een open transparante en niet-discriminerende procedure.

Met eigen wegvervoersmiddelen en diensten van Sernam worden bedoeld alle wegtransportmiddelen - de wegtransportvoertuigen - die volledig eigendom zijn van de maatschappij Sernam of door haar zijn geleased/gehuurd.

De ondernemingen die de wegtransportactiviteiten van Sernam overnemen, moeten dit wegtransport volledig met eigen middelen uitvoeren.

2.   Indien Sernam [...] [vóór 30 juni 2005] haar activa en bloc tegen marktprijzen verkoopt aan een maatschappij die geen juridische band heeft met de SNCF via een transparante en open procedure, zijn de voorwaarden van lid 1 niet van toepassing.”

| (28) | In de beschikking Sernam 2 heeft de Commissie eveneens vermeld dat de Franse autoriteiten een bijkomende steun van 41 miljoen EUR aan Sernam hebben toegekend. Zij beschouwt deze steun als onverenigbaar met de interne markt en heeft Frankrijk gelast deze terug te vorderen. |
| --- | --- |

(28)

In de beschikking Sernam 2 heeft de Commissie eveneens vermeld dat de Franse autoriteiten een bijkomende steun van 41 miljoen EUR aan Sernam hebben toegekend. Zij beschouwt deze steun als onverenigbaar met de interne markt en heeft Frankrijk gelast deze terug te vorderen.

2.4.   DE OVERDRACHT VAN DE ACTIVITEITEN VAN SERNAM SA AAN FINANCIÈRE SERNAM

| (29) | Frankrijk beweert dat het aan de voorwaarde in artikel 3, lid 2, heeft voldaan om de beschikking Sernam 2 uit te voeren. Frankrijk legt uit dat de SNCF in een persbericht (11) alle belanghebbenden heeft uitgenodigd contact op te nemen met de bank ABN AMRO. 34 industriële of financiële concerns of consortia zouden zijn gevraagd het dossier te bestuderen. De uitnodigingen voor de eerste ronde die ABN AMRO heeft verstuurd aan de partijen die om het dossier hadden verzocht, bevatten een aanbesteding voor de overname van alle activa (aangezien de brief in het Engels was opgesteld, werd de term assets gebruikt) van Sernam SA. |
| --- | --- |

(29)

Frankrijk beweert dat het aan de voorwaarde in artikel 3, lid 2, heeft voldaan om de beschikking Sernam 2 uit te voeren. Frankrijk legt uit dat de SNCF in een persbericht (11) alle belanghebbenden heeft uitgenodigd contact op te nemen met de bank ABN AMRO. 34 industriële of financiële concerns of consortia zouden zijn gevraagd het dossier te bestuderen. De uitnodigingen voor de eerste ronde die ABN AMRO heeft verstuurd aan de partijen die om het dossier hadden verzocht, bevatten een aanbesteding voor de overname van alle activa (aangezien de brief in het Engels was opgesteld, werd de term assets gebruikt) van Sernam SA.

| (30) | Volgens de Franse autoriteiten hebben zij door de financiële situatie van Sernam geen voorstellen met een positieve waardering ontvangen. Alle biedingen die in het kader van deze procedure werden uitgebracht, hebben een zeer negatieve waarde:






  — | [kandidaat 1] (niet-definitief bod): -120 miljoen EUR; |
| --- | --- | --- |

(30)

Volgens de Franse autoriteiten hebben zij door de financiële situatie van Sernam geen voorstellen met een positieve waardering ontvangen. Alle biedingen die in het kader van deze procedure werden uitgebracht, hebben een zeer negatieve waarde:

—

[kandidaat 1] (niet-definitief bod): -120 miljoen EUR;

| — | [kandidaat 2] (niet-definitief bod): -90,4 miljoen EUR; |
| --- | --- |

—

[kandidaat 2] (niet-definitief bod): -90,4 miljoen EUR;

| — | [kandidaat 3] (niet-definitief bod): -90,4 miljoen EUR; |
| --- | --- |

—

[kandidaat 3] (niet-definitief bod): -90,4 miljoen EUR;

| — | [kandidaat 4] (tweede bod): -65,2 miljoen EUR; |
| --- | --- |

—

[kandidaat 4] (tweede bod): -65,2 miljoen EUR;

| — | [kandidaat 5] (tweede bod): -56,4 miljoen EUR. |
| --- | --- |

—

[kandidaat 5] (tweede bod): -56,4 miljoen EUR.

| (31) | Wegens het ontbreken van een onherroepelijk bod heeft het management van Sernam SA, via een nog op te richten onderneming die eerst Bidco en later Financière Sernam werd genoemd, een overnamebod gedaan. |
| --- | --- |

(31)

Wegens het ontbreken van een onherroepelijk bod heeft het management van Sernam SA, via een nog op te richten onderneming die eerst Bidco en later Financière Sernam werd genoemd, een overnamebod gedaan.

2.4.1.   Datum waarop de overdracht van activiteiten van Sernam aan Financière Sernam daadwerkelijk heeft plaatsgevonden

| (32) | Dit bod werd op 30 juni 2005 aan de SNCF meegedeeld en dezelfde dag door de algemene directie van de SNCF in beginsel aanvaard. Voor de formele sluiting van het protocol van overeenstemming tussen alle betrokken partijen moesten echter bepaalde formaliteiten worden afgehandeld. Op 21 juli 2005 werd het protocol van overeenstemming („protocole d’accord”) tussen de SNCF, Sernam SA, Sernam Xpress (een van de 10 volledige dochterondernemingen van Sernam SA en in 2002 opgericht) en de bestuurders van het toekomstige Financière Sernam ondertekend (hierna „protocol van overeenstemming van 21 juli 2005” genoemd). Financière Sernam werd op 14 oktober 2005 in het handelsregister ingeschreven. De verschillende transacties die onderdeel vormden van de overdracht van de activiteiten van Sernam aan Financière Sernam die in de volgende overwegingen in detail worden beschreven, werden op 17 oktober 2005 uitgevoerd. |
| --- | --- |

(32)

Dit bod werd op 30 juni 2005 aan de SNCF meegedeeld en dezelfde dag door de algemene directie van de SNCF in beginsel aanvaard. Voor de formele sluiting van het protocol van overeenstemming tussen alle betrokken partijen moesten echter bepaalde formaliteiten worden afgehandeld. Op 21 juli 2005 werd het protocol van overeenstemming („protocole d’accord”) tussen de SNCF, Sernam SA, Sernam Xpress (een van de 10 volledige dochterondernemingen van Sernam SA en in 2002 opgericht) en de bestuurders van het toekomstige Financière Sernam ondertekend (hierna „protocol van overeenstemming van 21 juli 2005” genoemd). Financière Sernam werd op 14 oktober 2005 in het handelsregister ingeschreven. De verschillende transacties die onderdeel vormden van de overdracht van de activiteiten van Sernam aan Financière Sernam die in de volgende overwegingen in detail worden beschreven, werden op 17 oktober 2005 uitgevoerd.

2.4.2.   De verschillende transacties in het kader van de overdracht van activiteiten van Sernam aan Financière Sernam

| (33) | De Franse autoriteiten hebben aangegeven dat de overdracht van de activiteiten van Sernam aan Financière Sernam in vier fasen werd uitgevoerd:






  a) | de SNCF heeft haar volledige dochteronderneming Sernam SA ten bedrage van 57 miljoen EUR geherkapitaliseerd; |
| --- | --- | --- |

(33)

De Franse autoriteiten hebben aangegeven dat de overdracht van de activiteiten van Sernam aan Financière Sernam in vier fasen werd uitgevoerd:

a)

de SNCF heeft haar volledige dochteronderneming Sernam SA ten bedrage van 57 miljoen EUR geherkapitaliseerd;

| b) | Sernam SA heeft ten voordele van zijn volledige dochteronderneming Sernam Xpress een kapitaalinbreng gedaan die betrekking had op alle actiefposten, inclusief de 57 miljoen EUR van de onder a) beschreven herkapitalisatie, en alle passiefposten van Sernam, met uitzondering van de zogeheten „financiële” passiva (participatielening die door Sernam SA bij de SNCF-groep is afgesloten, passiefpost betreffende de ontbinding van het „IBM-GPS”-contract) ten bedrage van 38,5 miljoen EUR (12). In ruil voor deze kapitaalinbreng heeft Sernam SA een aandeel van Sernam Xpress met een nominale waarde van 100 EUR ontvangen; |
| --- | --- |

b)

Sernam SA heeft ten voordele van zijn volledige dochteronderneming Sernam Xpress een kapitaalinbreng gedaan die betrekking had op alle actiefposten, inclusief de 57 miljoen EUR van de onder a) beschreven herkapitalisatie, en alle passiefposten van Sernam, met uitzondering van de zogeheten „financiële” passiva (participatielening die door Sernam SA bij de SNCF-groep is afgesloten, passiefpost betreffende de ontbinding van het „IBM-GPS”-contract) ten bedrage van 38,5 miljoen EUR (12). In ruil voor deze kapitaalinbreng heeft Sernam SA een aandeel van Sernam Xpress met een nominale waarde van 100 EUR ontvangen;

| c) | Sernam Xpress heeft vervolgens een kapitaalsverhoging van 2 miljoen EUR doorgevoerd, die volledig door de SNCF werd gedragen; door deze operatie werd de SNCF meerderheidsaandeelhouder van Sernam Xpress; |
| --- | --- |

c)

Sernam Xpress heeft vervolgens een kapitaalsverhoging van 2 miljoen EUR doorgevoerd, die volledig door de SNCF werd gedragen; door deze operatie werd de SNCF meerderheidsaandeelhouder van Sernam Xpress;

| d) | Sernam SA en de SNCF hebben voor 2 miljoen EUR al hun aandelen van Sernam Xpress aan Financière Sernam verkocht; dit bedrag vertegenwoordigt het volledige vermogen van de onderneming. |
| --- | --- |

d)

Sernam SA en de SNCF hebben voor 2 miljoen EUR al hun aandelen van Sernam Xpress aan Financière Sernam verkocht; dit bedrag vertegenwoordigt het volledige vermogen van de onderneming.

| (34) | Op 15 december 2005 werd Sernam SA door de rechter ontbonden. De 41 miljoen EUR die uit hoofde van de beschikking Sernam 2 aan de SNCF moesten worden terugbetaald, werden aan de passiefzijde van deze liquidatie ingeschreven (13). |
| --- | --- |

(34)

Op 15 december 2005 werd Sernam SA door de rechter ontbonden. De 41 miljoen EUR die uit hoofde van de beschikking Sernam 2 aan de SNCF moesten worden terugbetaald, werden aan de passiefzijde van deze liquidatie ingeschreven (13).

| (35) | De transacties worden in de volgende tabel weergegeven: |
| --- | --- |

(35)

De transacties worden in de volgende tabel weergegeven:

Image

| (36) | Het protocol van overeenstemming van 21 juli 2005 voorzag, behalve in de herkapitalisatie door de SNCF van respectievelijk Sernam SA voor 57 miljoen EUR en Sernam Xpress voor 2 miljoen EUR, in garanties die door de SNCF aan Financière Sernam waren toegekend (in detail beschreven in de punten 72 tot en met 85 van het besluit tot inleiding van de procedure) en een ontbindende voorwaarde ingeval in de vijf jaar volgend op de sluiting van het protocol van overeenstemming door de Commissie een negatieve beschikking wordt gegeven (in detail beschreven in punt 117 van het besluit tot inleiding van de procedure). |
| --- | --- |

(36)

Het protocol van overeenstemming van 21 juli 2005 voorzag, behalve in de herkapitalisatie door de SNCF van respectievelijk Sernam SA voor 57 miljoen EUR en Sernam Xpress voor 2 miljoen EUR, in garanties die door de SNCF aan Financière Sernam waren toegekend (in detail beschreven in de punten 72 tot en met 85 van het besluit tot inleiding van de procedure) en een ontbindende voorwaarde ingeval in de vijf jaar volgend op de sluiting van het protocol van overeenstemming door de Commissie een negatieve beschikking wordt gegeven (in detail beschreven in punt 117 van het besluit tot inleiding van de procedure).

2.5.   REDENEN VOOR HET INLEIDEN VAN DE PROCEDURE

| (37) | In haar besluit van 16 juli 2008 wilde de Commissie nagaan of Frankrijk, zoals beweerd, heeft voldaan aan artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2 en of de methode die Frankrijk heeft gekozen voor het terugvorderen van de onverenigbare steun van 41 miljoen EUR, met name het opnemen van de schuldvordering van de staat in de liquidatie van Sernam SA, wel degelijk de verstoring van de mededinging die uit deze steun voortvloeit, heeft weggenomen. Bovendien wilde de Commissie nagaan of de overdracht van de activa van Sernam SA niet heeft geleid tot nieuwe staatssteun die met de interne markt onverenigbaar is. |
| --- | --- |

(37)

In haar besluit van 16 juli 2008 wilde de Commissie nagaan of Frankrijk, zoals beweerd, heeft voldaan aan artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2 en of de methode die Frankrijk heeft gekozen voor het terugvorderen van de onverenigbare steun van 41 miljoen EUR, met name het opnemen van de schuldvordering van de staat in de liquidatie van Sernam SA, wel degelijk de verstoring van de mededinging die uit deze steun voortvloeit, heeft weggenomen. Bovendien wilde de Commissie nagaan of de overdracht van de activa van Sernam SA niet heeft geleid tot nieuwe staatssteun die met de interne markt onverenigbaar is.

2.6.   OPMERKINGEN VAN DE BELANGHEBBENDEN

2.6.1.   Opmerkingen van de klagers

| (38) | In een eerste stadium is de eerste klager van mening dat niet is voldaan aan de voorwaarden van de beschikking Sernam 2 voor de verkoop van de activa van Sernam SA. |
| --- | --- |

(38)

In een eerste stadium is de eerste klager van mening dat niet is voldaan aan de voorwaarden van de beschikking Sernam 2 voor de verkoop van de activa van Sernam SA.

| (39) | Allereerst zou de uiterste datum die bij beschikking Sernam 2 voor de overdracht werd vastgesteld, 30 juni 2005, niet zijn gerespecteerd, aangezien de transacties in het kader van de overdracht pas op 17 oktober 2005 werden goedgekeurd en de overdracht van de aandelen dezelfde dag had moeten plaatsvinden. |
| --- | --- |

(39)

Allereerst zou de uiterste datum die bij beschikking Sernam 2 voor de overdracht werd vastgesteld, 30 juni 2005, niet zijn gerespecteerd, aangezien de transacties in het kader van de overdracht pas op 17 oktober 2005 werden goedgekeurd en de overdracht van de aandelen dezelfde dag had moeten plaatsvinden.

| (40) | Wat voorts de prijs van de overdracht betreft, is de eerste klager van mening dat deze enkel op basis van het bod van Financière Sernam werd vastgesteld. Dit bod zou ongeoorloofd zijn geweest, aangezien het uitging van de toekenning van nieuwe steun, met name de herkapitalisatie van Sernam SA. Tot slot wijst de eerste klager erop dat Sernam Xpress niet onafhankelijk van Sernam SA was, zoals de Commissie in haar besluit tot inleiding van de procedure aantoont. |
| --- | --- |

(40)

Wat voorts de prijs van de overdracht betreft, is de eerste klager van mening dat deze enkel op basis van het bod van Financière Sernam werd vastgesteld. Dit bod zou ongeoorloofd zijn geweest, aangezien het uitging van de toekenning van nieuwe steun, met name de herkapitalisatie van Sernam SA. Tot slot wijst de eerste klager erop dat Sernam Xpress niet onafhankelijk van Sernam SA was, zoals de Commissie in haar besluit tot inleiding van de procedure aantoont.

| (41) | Bovendien zou de overdracht in werkelijkheid een share deal vormen, d.w.z. dat de begunstigde onderneming op de markt werd gehouden door louter de eigenaar ervan te veranderen. |
| --- | --- |

(41)

Bovendien zou de overdracht in werkelijkheid een share deal vormen, d.w.z. dat de begunstigde onderneming op de markt werd gehouden door louter de eigenaar ervan te veranderen.

| (42) | Deze klager betoogt eveneens dat de voorwaarde om de overdracht via een transparante en open procedure te organiseren, niet in acht werd genomen. Volgens hem had, na de herkapitalisatie van zowel Sernam SA als Sernam Xpress, een openbare raadpleging en een aanbestedingsprocedure moeten worden gehouden met betrekking tot de verkoop van Sernam Xpress veeleer dan met met betrekking tot de verkoop van Sernam SA. |
| --- | --- |

(42)

Deze klager betoogt eveneens dat de voorwaarde om de overdracht via een transparante en open procedure te organiseren, niet in acht werd genomen. Volgens hem had, na de herkapitalisatie van zowel Sernam SA als Sernam Xpress, een openbare raadpleging en een aanbestedingsprocedure moeten worden gehouden met betrekking tot de verkoop van Sernam Xpress veeleer dan met met betrekking tot de verkoop van Sernam SA.

| (43) | In een tweede stadium hekelt de eerste klager de manipulatieve waardering van de overgedragen activa en passiva en de te lage waardering van de verkochte onderneming. |
| --- | --- |

(43)

In een tweede stadium hekelt de eerste klager de manipulatieve waardering van de overgedragen activa en passiva en de te lage waardering van de verkochte onderneming.

| (44) | In een derde stadium somt de eerste klager een aantal maatregelen op die volgens hem nieuwe steun vormen: de herkapitalisatie van 57 miljoen EUR, het niet terugvorderen van de 41 miljoen EUR onrechtmatig verleende steun, het kwijtschelden van schulden van Sernam SA door de SNCF. Al deze maatregelen zouden met de interne markt onverenigbare steun vormen. |
| --- | --- |

(44)

In een derde stadium somt de eerste klager een aantal maatregelen op die volgens hem nieuwe steun vormen: de herkapitalisatie van 57 miljoen EUR, het niet terugvorderen van de 41 miljoen EUR onrechtmatig verleende steun, het kwijtschelden van schulden van Sernam SA door de SNCF. Al deze maatregelen zouden met de interne markt onverenigbare steun vormen.

| (45) | In een vierde stadium benadrukt de eerste klager dat Sernam SA beter had kunnen worden ontbonden dan verkocht. Hij deelt de twijfels van de Commissie over de inaanmerkingneming van bepaalde kosten bij de berekening van de liquidatiekosten en is van mening dat nooit is gebleken dat de werkelijke kosten van de herstructurering van Sernam lager zouden zijn geweest dan de kosten van een liquidatie. |
| --- | --- |

(45)

In een vierde stadium benadrukt de eerste klager dat Sernam SA beter had kunnen worden ontbonden dan verkocht. Hij deelt de twijfels van de Commissie over de inaanmerkingneming van bepaalde kosten bij de berekening van de liquidatiekosten en is van mening dat nooit is gebleken dat de werkelijke kosten van de herstructurering van Sernam lager zouden zijn geweest dan de kosten van een liquidatie.

| (46) | De eerste klager concludeert hieruit dat de Franse autoriteiten zich niet enkel hebben onttrokken aan de verplichting een bedrag van 41 miljoen EUR aan onrechtmatige steun terug te vorderen, maar dat zij ook nieuwe steun hebben toegekend ten bedrage van ten minste 95 miljoen EUR, waaraan nog diverse steunmaatregelen in de vorm van garanties kunnen worden toegevoegd. |
| --- | --- |

(46)

De eerste klager concludeert hieruit dat de Franse autoriteiten zich niet enkel hebben onttrokken aan de verplichting een bedrag van 41 miljoen EUR aan onrechtmatige steun terug te vorderen, maar dat zij ook nieuwe steun hebben toegekend ten bedrage van ten minste 95 miljoen EUR, waaraan nog diverse steunmaatregelen in de vorm van garanties kunnen worden toegevoegd.

| (47) | De tweede klager heeft geen opmerkingen over het besluit tot inleiding van de procedure gemaakt. |
| --- | --- |

(47)

De tweede klager heeft geen opmerkingen over het besluit tot inleiding van de procedure gemaakt.

2.6.2.   Opmerkingen van belanghebbenden die van mening zijn dat aan de beschikking Sernam 2 is voldaan

2.6.2.1.   Opmerkingen van de SNCF

| (48) | De SNCF is van mening dat zij aan de voorwaarde van artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2 heeft voldaan. Zij beweert alle activa van Sernam vóór 30 juni 2005„en bloc” tegen marktprijzen te hebben verkocht, aan een onderneming die geen juridische band met haar heeft en via een transparante en open procedure. |
| --- | --- |

(48)

De SNCF is van mening dat zij aan de voorwaarde van artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2 heeft voldaan. Zij beweert alle activa van Sernam vóór 30 juni 2005„en bloc” tegen marktprijzen te hebben verkocht, aan een onderneming die geen juridische band met haar heeft en via een transparante en open procedure.

| (49) | Volgens de SNCF zijn de transacties die onderdeel van de overdracht vormen ondeelbaar en zijn zij gelijktijdig uitgevoerd. De Commissie kan deze daarom niet kunstmatig onderverdelen. |
| --- | --- |

(49)

Volgens de SNCF zijn de transacties die onderdeel van de overdracht vormen ondeelbaar en zijn zij gelijktijdig uitgevoerd. De Commissie kan deze daarom niet kunstmatig onderverdelen.

| (50) | Zij is van mening dat in het geval van een negatieve prijs het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie in acht zou zijn genomen indien de kosten van de overdracht lager waren dan de kosten van een liquidatie die door de staat als aandeelhouder zouden worden gedragen, en dient gedetailleerde opmerkingen in om dit te staven. |
| --- | --- |

(50)

Zij is van mening dat in het geval van een negatieve prijs het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie in acht zou zijn genomen indien de kosten van de overdracht lager waren dan de kosten van een liquidatie die door de staat als aandeelhouder zouden worden gedragen, en dient gedetailleerde opmerkingen in om dit te staven.

| (51) | Tot slot benadrukt zij dat de verplichting om de steun van 41 miljoen EUR terug te vorderen aan de passiefzijde van de liquidatiebalans van Sernam SA werd ingeschreven. |
| --- | --- |

(51)

Tot slot benadrukt zij dat de verplichting om de steun van 41 miljoen EUR terug te vorderen aan de passiefzijde van de liquidatiebalans van Sernam SA werd ingeschreven.

2.6.2.2.   Opmerkingen van Butler Capital Partners

| (52) | In een eerste stadium licht BCP zijn kapitaaldeelneming in Sernam Xpress nader toe. |
| --- | --- |

(52)

In een eerste stadium licht BCP zijn kapitaaldeelneming in Sernam Xpress nader toe.

| (53) | In een tweede stadium zet BCP het doel van de terugkoop van Coulonge uiteen. |
| --- | --- |

(53)

In een tweede stadium zet BCP het doel van de terugkoop van Coulonge uiteen.

| (54) | In een derde stadium betwist BCP dat Sernam Xpress na de herkapitalisaties van 57 miljoen EUR en 2 miljoen EUR een kasoverschot zou hebben gehad. BCP zou 6 miljoen EUR aan kasmiddelen hebben moeten inbrengen om de kaspositie, gezien de te financieren verliezen, op een aanvaardbaar niveau te brengen. |
| --- | --- |

(54)

In een derde stadium betwist BCP dat Sernam Xpress na de herkapitalisaties van 57 miljoen EUR en 2 miljoen EUR een kasoverschot zou hebben gehad. BCP zou 6 miljoen EUR aan kasmiddelen hebben moeten inbrengen om de kaspositie, gezien de te financieren verliezen, op een aanvaardbaar niveau te brengen.

| (55) | In een vierde stadium betwist BCP dat de steun van 41 miljoen EUR is overdragen aan Sernam Xpress. BCP is van mening dat dit slechts het geval zou kunnen zijn indien was aangetoond dat de overdracht van de activiteiten van Sernam SA niet tegen marktprijzen was verricht. Volgens BCP zou de overdracht echter pas na een open, transparante en niet-discriminerende procedure hebben plaatsgevonden. BCP herinnert er eveneens aan dat bij de overdracht een deskundigenonderzoek is uitgevoerd. |
| --- | --- |

(55)

In een vierde stadium betwist BCP dat de steun van 41 miljoen EUR is overdragen aan Sernam Xpress. BCP is van mening dat dit slechts het geval zou kunnen zijn indien was aangetoond dat de overdracht van de activiteiten van Sernam SA niet tegen marktprijzen was verricht. Volgens BCP zou de overdracht echter pas na een open, transparante en niet-discriminerende procedure hebben plaatsgevonden. BCP herinnert er eveneens aan dat bij de overdracht een deskundigenonderzoek is uitgevoerd.

| (56) | Wat betreft de gevolgen van zijn overname van Sernam ten slotte, beschouwt BCP de kapitaalsverhoging als een verkoop en is van mening dat, overeenkomstig het Banks-arrest (14) en het SMI-arrest (15), een hypothetische steun niet van Financière Sernam of haar dochteronderneming Sernam Xpress kan worden teruggevorderd. |
| --- | --- |

(56)

Wat betreft de gevolgen van zijn overname van Sernam ten slotte, beschouwt BCP de kapitaalsverhoging als een verkoop en is van mening dat, overeenkomstig het Banks-arrest (14) en het SMI-arrest (15), een hypothetische steun niet van Financière Sernam of haar dochteronderneming Sernam Xpress kan worden teruggevorderd.

2.7.   OPMERKINGEN VAN FRANKRIJK

2.7.1.   Naleving van beschikking Sernam 2

2.7.1.1.   Naleving van uiterste datum voor verkoop

| (57) | De Franse autoriteiten zijn van mening dat het onherroepelijke overnamebod, dat juridisch bindend is voor de koper, op 30 juni 2005 is gedaan en dezelfde dag door de SNCF is aanvaard, waardoor de overeenkomst naar Frans verbintenissenrecht niet-opzegbaar is. |
| --- | --- |

(57)

De Franse autoriteiten zijn van mening dat het onherroepelijke overnamebod, dat juridisch bindend is voor de koper, op 30 juni 2005 is gedaan en dezelfde dag door de SNCF is aanvaard, waardoor de overeenkomst naar Frans verbintenissenrecht niet-opzegbaar is.

2.7.1.2.   Verkoopprijs

| (58) | De Franse autoriteiten zijn van mening dat de beschikking Sernam 2 niet verbiedt tegen een negatieve prijs te verkopen en dat dit volgens de rechtspraak een marktprijs kan vormen. |
| --- | --- |

(58)

De Franse autoriteiten zijn van mening dat de beschikking Sernam 2 niet verbiedt tegen een negatieve prijs te verkopen en dat dit volgens de rechtspraak een marktprijs kan vormen.

| (59) | De activa zouden zijn verkocht tegen de negatieve prijs van 57 miljoen EUR, wat overeenkomt met het bedrag van de herkapitalisatie van Sernam SA door de SNCF. Deze prijs zou beter zijn dan de indicatieve biedingen die eerder werden gedaan en zou het enige bindende bod zijn dat de SNCF van de markt had gekregen. Deze prijs zou door meerdere onafhankelijke deskundigen (ABN Amro, Oddo Corporate Finance/Paul Hastings en de Commission des Participations et des Transferts) zijn bevestigd. |
| --- | --- |

(59)

De activa zouden zijn verkocht tegen de negatieve prijs van 57 miljoen EUR, wat overeenkomt met het bedrag van de herkapitalisatie van Sernam SA door de SNCF. Deze prijs zou beter zijn dan de indicatieve biedingen die eerder werden gedaan en zou het enige bindende bod zijn dat de SNCF van de markt had gekregen. Deze prijs zou door meerdere onafhankelijke deskundigen (ABN Amro, Oddo Corporate Finance/Paul Hastings en de Commission des Participations et des Transferts) zijn bevestigd.

| (60) | Volgens de Franse autoriteiten is de voorafgaande herkapitalisatie door de SNCF enkel een uitvoeringsregeling. De Commissie kan dus niet naar deze herkapitalisatie verwijzen om de marktwaarde van de activa van Sernam te betwisten, terwijl het bestaan van een marktprijs uitsluit dat de negatieve prijs als staatssteun kan worden beschouwd. |
| --- | --- |

(60)

Volgens de Franse autoriteiten is de voorafgaande herkapitalisatie door de SNCF enkel een uitvoeringsregeling. De Commissie kan dus niet naar deze herkapitalisatie verwijzen om de marktwaarde van de activa van Sernam te betwisten, terwijl het bestaan van een marktprijs uitsluit dat de negatieve prijs als staatssteun kan worden beschouwd.

2.7.1.3.   Verkoop van activa

| (61) | In antwoord op de analyse van de Commissie, volgens welke de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam uit twee opeenvolgende transacties bestond, met name: 1) een overdracht en bloc van activa binnen de groep van Sernam SA naar Sernam Xpress (in dit stadium een volledige dochteronderneming van Sernam SA), en vervolgens 2) een verkoop van Sernam Xpress aan Financière Sernam, die een share deal vormt en geen verkoop van activa, zijn de Franse autoriteiten van mening dat dit een kunstmatige en ongerechtvaardigde onderverdeling is. |
| --- | --- |

(61)

In antwoord op de analyse van de Commissie, volgens welke de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam uit twee opeenvolgende transacties bestond, met name: 1) een overdracht en bloc van activa binnen de groep van Sernam SA naar Sernam Xpress (in dit stadium een volledige dochteronderneming van Sernam SA), en vervolgens 2) een verkoop van Sernam Xpress aan Financière Sernam, die een share deal vormt en geen verkoop van activa, zijn de Franse autoriteiten van mening dat dit een kunstmatige en ongerechtvaardigde onderverdeling is.

| (62) | In de eerste plaats zouden de transacties in het kader van de overdracht een inbreng-/overdrachtsoperatie („apport-cession”) vormen, die door middel van een herkapitalisatie wordt uitgevoerd. Het gaat hierbij om één ondeelbare operatie waar om twee redenen voor zou zijn gekozen: 1) naar Frans recht zou het niet toegestaan zijn activa tegen een negatieve prijs te verkopen, en 2) er moest worden verzekerd dat de overnemer geen juridische band met de SNCF had. |
| --- | --- |

(62)

In de eerste plaats zouden de transacties in het kader van de overdracht een inbreng-/overdrachtsoperatie („apport-cession”) vormen, die door middel van een herkapitalisatie wordt uitgevoerd. Het gaat hierbij om één ondeelbare operatie waar om twee redenen voor zou zijn gekozen: 1) naar Frans recht zou het niet toegestaan zijn activa tegen een negatieve prijs te verkopen, en 2) er moest worden verzekerd dat de overnemer geen juridische band met de SNCF had.

| (63) | Gezien het aanhoudende tekort (de gecumuleerde verliezen van de laatste vier boekjaren vóór de overname waren opgelopen tot 309,2 miljoen EUR), zouden de activa van Sernam SA een negatieve totale waarde hebben gehad. |
| --- | --- |

(63)

Gezien het aanhoudende tekort (de gecumuleerde verliezen van de laatste vier boekjaren vóór de overname waren opgelopen tot 309,2 miljoen EUR), zouden de activa van Sernam SA een negatieve totale waarde hebben gehad.

| (64) | Om het verbod naar Frans recht om tegen een negatieve prijs te verkopen na te leven en de economische neutraliteit van de overdracht te verzekeren, wordt er in geval van een negatieve waarde van de te verkopen activa doorgaans voor gezorgd dat 1) de prijs die de koper betaalt een symbolische prijs is, en 2) een regeling wordt getroffen om de koper schadeloos te stellen (ofwel deelname van de verkoper vóór de overname aan een kapitaalsverhoging, ofwel kwijtschelding van de schuldvorderingen door de verkoper ten aanzien van de overgedragen vennootschap). |
| --- | --- |

(64)

Om het verbod naar Frans recht om tegen een negatieve prijs te verkopen na te leven en de economische neutraliteit van de overdracht te verzekeren, wordt er in geval van een negatieve waarde van de te verkopen activa doorgaans voor gezorgd dat 1) de prijs die de koper betaalt een symbolische prijs is, en 2) een regeling wordt getroffen om de koper schadeloos te stellen (ofwel deelname van de verkoper vóór de overname aan een kapitaalsverhoging, ofwel kwijtschelding van de schuldvorderingen door de verkoper ten aanzien van de overgedragen vennootschap).

| (65) | Om te vermijden dat de schuldeisers van Sernam SA de rechtsgeldigheid van de overname zouden kunnen aanvechten of hun recht van verzet zouden kunnen uitoefenen, moesten aan de activa en bloc bovendien de passiva worden gekoppeld die nodig waren om de activiteiten van Sernam voort te zetten. Bij een gewone verkoop was dit niet mogelijk geweest. |
| --- | --- |

(65)

Om te vermijden dat de schuldeisers van Sernam SA de rechtsgeldigheid van de overname zouden kunnen aanvechten of hun recht van verzet zouden kunnen uitoefenen, moesten aan de activa en bloc bovendien de passiva worden gekoppeld die nodig waren om de activiteiten van Sernam voort te zetten. Bij een gewone verkoop was dit niet mogelijk geweest.

| (66) | Er moest derhalve worden overgegaan tot een gedeeltelijke inbreng in activa die onderworpen is aan de regeling inzake splitsingen als bedoeld in de artikelen L.236-16 tot en met L.236-21 van de Franse handelswet („Code de commerce”). In verband hiermee lichten de Franse autoriteiten toe dat deze inbreng neerkwam op een verkoop aangezien deze ook een eigendomsoverdracht inhield die werd vergoed door effecten die door de begunstigde onderneming waren uitgegeven. |
| --- | --- |

(66)

Er moest derhalve worden overgegaan tot een gedeeltelijke inbreng in activa die onderworpen is aan de regeling inzake splitsingen als bedoeld in de artikelen L.236-16 tot en met L.236-21 van de Franse handelswet („Code de commerce”). In verband hiermee lichten de Franse autoriteiten toe dat deze inbreng neerkwam op een verkoop aangezien deze ook een eigendomsoverdracht inhield die werd vergoed door effecten die door de begunstigde onderneming waren uitgegeven.

| (67) | Aangezien de koper, zoals bepaald in artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2, geen juridische band met de SNCF mocht hebben, was het niet mogelijk de activa rechtstreeks en bloc in Financière Sernam in te brengen, omdat in dat geval Sernam SA automatisch, door deze inbreng, aandeelhouder van Financière Sernam zou worden. Dit verklaart waarom er een gedeeltelijke inbreng in activa in Sernam Xpress is geweest, en Sernam Xpress vervolgens aan Financière Sernam is overgedragen. |
| --- | --- |

(67)

Aangezien de koper, zoals bepaald in artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2, geen juridische band met de SNCF mocht hebben, was het niet mogelijk de activa rechtstreeks en bloc in Financière Sernam in te brengen, omdat in dat geval Sernam SA automatisch, door deze inbreng, aandeelhouder van Financière Sernam zou worden. Dit verklaart waarom er een gedeeltelijke inbreng in activa in Sernam Xpress is geweest, en Sernam Xpress vervolgens aan Financière Sernam is overgedragen.

| (68) | Volgens de Franse autoriteiten vormt de gedeeltelijke inbreng in de activa van Sernam Xpress in geen geval een overdracht binnen de groep, aangezien Sernam Xpress een lege vennootschap is die slechts dient om de activa van Sernam SA en bloc onder te brengen, zodat zij de gelijktijdige overdracht aan de koper - Financière Sernam - mogelijk maken, en niet om de activiteiten van de moederonderneming voort te zetten. Deze activa zouden tegen hun marktwaarde in Sernam Xpress zijn ondergebracht en zijn ingebracht met het oog op het uitvoeren van de overdracht. In ieder geval zou de inbreng van activa een eigendomsoverdracht tot gevolg hebben, waarvoor Sernam Xpress een aandeel met een nominale waarde van 100 euro zou hebben uitgegeven. Volgens de Franse autoriteiten geeft dit aandeel na de herkapitalisatie met 57 miljoen EUR de prijs van de reële waarde van de ingebrachte activa en passiva weer. |
| --- | --- |

(68)

Volgens de Franse autoriteiten vormt de gedeeltelijke inbreng in de activa van Sernam Xpress in geen geval een overdracht binnen de groep, aangezien Sernam Xpress een lege vennootschap is die slechts dient om de activa van Sernam SA en bloc onder te brengen, zodat zij de gelijktijdige overdracht aan de koper - Financière Sernam - mogelijk maken, en niet om de activiteiten van de moederonderneming voort te zetten. Deze activa zouden tegen hun marktwaarde in Sernam Xpress zijn ondergebracht en zijn ingebracht met het oog op het uitvoeren van de overdracht. In ieder geval zou de inbreng van activa een eigendomsoverdracht tot gevolg hebben, waarvoor Sernam Xpress een aandeel met een nominale waarde van 100 euro zou hebben uitgegeven. Volgens de Franse autoriteiten geeft dit aandeel na de herkapitalisatie met 57 miljoen EUR de prijs van de reële waarde van de ingebrachte activa en passiva weer.

| (69) | De Franse autoriteiten hebben bij hun opmerkingen bij het besluit tot inleiding van de procedure het advies van professor in de rechten Nicolas Molfessis gevoegd, volgens wie het Frans recht de SNCF niet toestond de activa en bloc rechtstreeks van Sernam aan Financière Sernam te verkopen; de geldende rechtsregels verplichtten de SNCF om een inbreng-/overdrachtsoperatie uit te voeren om aan de eisen van de Commissie te voldoen:






  — | aangezien het Frans recht het concept van verkoop tegen een negatieve prijs niet kent, kon de overdracht niet, zoals de Commissie had opgelegd, tegen marktprijs gebeuren zonder voorafgaande herkapitalisatie; |
| --- | --- | --- |

(69)

De Franse autoriteiten hebben bij hun opmerkingen bij het besluit tot inleiding van de procedure het advies van professor in de rechten Nicolas Molfessis gevoegd, volgens wie het Frans recht de SNCF niet toestond de activa en bloc rechtstreeks van Sernam aan Financière Sernam te verkopen; de geldende rechtsregels verplichtten de SNCF om een inbreng-/overdrachtsoperatie uit te voeren om aan de eisen van de Commissie te voldoen:

—

aangezien het Frans recht het concept van verkoop tegen een negatieve prijs niet kent, kon de overdracht niet, zoals de Commissie had opgelegd, tegen marktprijs gebeuren zonder voorafgaande herkapitalisatie;

| — | aangezien het Frans recht geen schuldoverdracht kent en de overdracht van een contract slechts mogelijk is indien alle contractpartijen daar vooraf mee instemmen, wat in de praktijk een onmogelijke opgave is, moest voor de overdracht van de bedrijfspassiva die nodig waren voor de voortzetting van de activiteiten een beroep worden gedaan op de constructie van de gedeeltelijke inbreng in activa. Voor de toepassing van deze constructie moest een andere onderneming, Sernam Xpress, worden tussengevoegd om te voldoen aan de voorwaarde van de Commissie dat er geen juridische band mocht bestaan tussen de verkoper en de koper. |
| --- | --- |

—

aangezien het Frans recht geen schuldoverdracht kent en de overdracht van een contract slechts mogelijk is indien alle contractpartijen daar vooraf mee instemmen, wat in de praktijk een onmogelijke opgave is, moest voor de overdracht van de bedrijfspassiva die nodig waren voor de voortzetting van de activiteiten een beroep worden gedaan op de constructie van de gedeeltelijke inbreng in activa. Voor de toepassing van deze constructie moest een andere onderneming, Sernam Xpress, worden tussengevoegd om te voldoen aan de voorwaarde van de Commissie dat er geen juridische band mocht bestaan tussen de verkoper en de koper.

Het plan dat Sernam had opgesteld, moet worden gelijkgesteld met een overdracht en bloc van de activa:

| — | de in de praktijk welbekende inbreng-/overdrachtsoperatie is door het Hof van Cassatie steeds met een overdracht van activa gelijkgesteld wanneer er indicaties waren dat de twee transacties, die uiteindelijk slechts de overdracht van activa tot doel hadden, een ondeelbaar geheel vormden; |
| --- | --- |

—

de in de praktijk welbekende inbreng-/overdrachtsoperatie is door het Hof van Cassatie steeds met een overdracht van activa gelijkgesteld wanneer er indicaties waren dat de twee transacties, die uiteindelijk slechts de overdracht van activa tot doel hadden, een ondeelbaar geheel vormden;

| — | in het onderhavige geval is zeker sprake van een dergelijk ondeelbaar geheel, aangezien uit de verschillende door de partijen gesloten akkoorden zeer duidelijk blijkt dat de partijen de verschillende transacties als van elkaar afhankelijk willen beschouwen en deze geen ander doel hebben dan de overdracht van de activa van Sernam aan Financière Sernam. |
| --- | --- |

—

in het onderhavige geval is zeker sprake van een dergelijk ondeelbaar geheel, aangezien uit de verschillende door de partijen gesloten akkoorden zeer duidelijk blijkt dat de partijen de verschillende transacties als van elkaar afhankelijk willen beschouwen en deze geen ander doel hebben dan de overdracht van de activa van Sernam aan Financière Sernam.

| (70) | Volgens de Franse autoriteiten werden de activa van Sernam SA en bloc aan een onderneming zonder juridische band met de SNCF verkocht, tegen een negatieve prijs die met de marktprijs overeenstemde, na onderhandelingen over de overdracht in het kader van een open, transparante, onvoorwaardelijke en niet-discriminerende aanbesteding, overeenkomstig de voorwaarden van artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2. |
| --- | --- |

(70)

Volgens de Franse autoriteiten werden de activa van Sernam SA en bloc aan een onderneming zonder juridische band met de SNCF verkocht, tegen een negatieve prijs die met de marktprijs overeenstemde, na onderhandelingen over de overdracht in het kader van een open, transparante, onvoorwaardelijke en niet-discriminerende aanbesteding, overeenkomstig de voorwaarden van artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2.

2.7.1.4.   Openheid en transparantie van de selectieprocedure

| (71) | Volgens de Franse autoriteiten klopt de bewering niet dat het dossier dat aan de potentiële kopers van de activa van Sernam SA werd bezorgd, niet verwees naar de verkoop van Sernam Xpress, maar naar de verkoop van activa van Sernam SA. Overigens hield de eis van een open, transparante en niet-discriminerende aanbesteding niet in dat na de herkapitalisatie een nieuwe aanbesteding moest worden uitgeschreven, omdat deze herkapitalisatie enkel het directe gevolg is van de aanbesteding en de negatieve prijs die er het resultaat van is. |
| --- | --- |

(71)

Volgens de Franse autoriteiten klopt de bewering niet dat het dossier dat aan de potentiële kopers van de activa van Sernam SA werd bezorgd, niet verwees naar de verkoop van Sernam Xpress, maar naar de verkoop van activa van Sernam SA. Overigens hield de eis van een open, transparante en niet-discriminerende aanbesteding niet in dat na de herkapitalisatie een nieuwe aanbesteding moest worden uitgeschreven, omdat deze herkapitalisatie enkel het directe gevolg is van de aanbesteding en de negatieve prijs die er het resultaat van is.

2.7.1.5.   Gewettigd vertrouwen

| (72) | De Franse autoriteiten zijn van mening dat de beschikking Sernam 2, die expliciet in de mogelijkheid voorziet om de activa van Sernam en bloc over te dragen, zowel bij de leiding van de SNCF als bij de Franse autoriteiten de gegronde verwachting had opgewekt dat zij dit op deze manier mochten doen. Door het inleiden van de onderzoeksprocedure voor staatssteun werd derhalve het gewettigd vertrouwen dat de Franse autoriteiten in de beschikking Sernam 2 hadden, miskend, vooral omdat zij op voor de Commissie volledig transparante wijze hadden gehandeld door haar alle nuttige toelichtingen te verstrekken over de voorwaarden van deze overdracht. |
| --- | --- |

(72)

De Franse autoriteiten zijn van mening dat de beschikking Sernam 2, die expliciet in de mogelijkheid voorziet om de activa van Sernam en bloc over te dragen, zowel bij de leiding van de SNCF als bij de Franse autoriteiten de gegronde verwachting had opgewekt dat zij dit op deze manier mochten doen. Door het inleiden van de onderzoeksprocedure voor staatssteun werd derhalve het gewettigd vertrouwen dat de Franse autoriteiten in de beschikking Sernam 2 hadden, miskend, vooral omdat zij op voor de Commissie volledig transparante wijze hadden gehandeld door haar alle nuttige toelichtingen te verstrekken over de voorwaarden van deze overdracht.

2.7.2.   Beweerde manipulatie van de waardering van de van Sernam SA aan Sernam Xpress overgedragen activa en passiva

| (73) | Wat betreft de beweerde manipulatie van de waardering, verwerpen de Franse autoriteiten eerst en vooral de beschuldiging dat de waarde van de activa 22 miljoen EUR te laag was geschat. Aangezien dit een transactie met gedeeltelijke inbreng in activa gevolgd door een overdracht betreft, zou de toepasselijke boekhoudregelgeving geen waardering op basis van de nettoboekwaarde vereisen, zoals de eerste klager beweert, maar op basis van de reële waarde van de ingebrachte activa en passiva. Deze waarden worden in functie van de marktprijs of van onafhankelijke deskundigenonderzoeken bepaald. De geldende boekhoudregels zouden ook zijn toegepast voor de waardering van de uitgestelde belastingtegoeden. Wat betreft de waardering van de merkenportefeuille, zou deze zijn gebaseerd op een raming die de Europese Commissie op 23 mei 2011 heeft gemaakt bij een inbreng van de SNCF in SCS Sernam. |
| --- | --- |

(73)

Wat betreft de beweerde manipulatie van de waardering, verwerpen de Franse autoriteiten eerst en vooral de beschuldiging dat de waarde van de activa 22 miljoen EUR te laag was geschat. Aangezien dit een transactie met gedeeltelijke inbreng in activa gevolgd door een overdracht betreft, zou de toepasselijke boekhoudregelgeving geen waardering op basis van de nettoboekwaarde vereisen, zoals de eerste klager beweert, maar op basis van de reële waarde van de ingebrachte activa en passiva. Deze waarden worden in functie van de marktprijs of van onafhankelijke deskundigenonderzoeken bepaald. De geldende boekhoudregels zouden ook zijn toegepast voor de waardering van de uitgestelde belastingtegoeden. Wat betreft de waardering van de merkenportefeuille, zou deze zijn gebaseerd op een raming die de Europese Commissie op 23 mei 2011 heeft gemaakt bij een inbreng van de SNCF in SCS Sernam.

| (74) | Wat betreft de waardering van de passiva, zijn de Franse autoriteiten van mening dat enkel de passiva die nodig waren om de activiteiten van de steunontvangende onderneming voort te zetten, zijn overgedragen. De waardering van de badwill zou overigens enkel betrekking hebben op de boekhoudkundige weergave van de negatieve marktwaarde van 57 miljoen EUR. |
| --- | --- |

(74)

Wat betreft de waardering van de passiva, zijn de Franse autoriteiten van mening dat enkel de passiva die nodig waren om de activiteiten van de steunontvangende onderneming voort te zetten, zijn overgedragen. De waardering van de badwill zou overigens enkel betrekking hebben op de boekhoudkundige weergave van de negatieve marktwaarde van 57 miljoen EUR.

2.7.3.   Geen verplichting om de steun van 41 miljoen EUR van Sernam Xpress terug te vorderen

| (75) | De Franse autoriteiten wijzen erop dat het onderscheid tussen share deal en asset deal, waarop de Commissie haar argumenten in het kader van de SMI-zaak (16) en de CDA-zaak (17) heeft gebaseerd, in dit geval niet relevant is. |
| --- | --- |

(75)

De Franse autoriteiten wijzen erop dat het onderscheid tussen share deal en asset deal, waarop de Commissie haar argumenten in het kader van de SMI-zaak (16) en de CDA-zaak (17) heeft gebaseerd, in dit geval niet relevant is.

2.7.3.1.   Onderverdeling van de transacties in overdracht binnen de groep en share deal

| (76) | Om de in de overwegingen 61 tot en met 70 beschreven redenen zijn de Franse autoriteiten van mening dat de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam geen overdracht binnen de groep vormen, gevolgd door een share deal, maar een overdracht van activa aan een derde partij. |
| --- | --- |

(76)

Om de in de overwegingen 61 tot en met 70 beschreven redenen zijn de Franse autoriteiten van mening dat de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam geen overdracht binnen de groep vormen, gevolgd door een share deal, maar een overdracht van activa aan een derde partij.

| (77) | Daarnaast wijzen zij erop dat het bestaan van een schuld van 41 miljoen EUR indien de steun was overgedragen, noodzakelijkerwijs in de marktprijs van Sernam Xpress tot uiting zou zijn gekomen. Volgens deze hypothese zou de negatieve prijs 98 miljoen EUR hebben bedragen (57 + 41). De negatieve prijs die door Financière Sernam is „betaald” - in werkelijkheid ontvangen - zou dan maar 57 miljoen EUR zijn geweest. De verkoper zou dus 41 miljoen EUR hebben bespaard, maar hij zou het financiële voordeel van de steun hebben behouden. De Franse autoriteiten verwijzen in dit verband naar het Banks-arrest (18). |
| --- | --- |

(77)

Daarnaast wijzen zij erop dat het bestaan van een schuld van 41 miljoen EUR indien de steun was overgedragen, noodzakelijkerwijs in de marktprijs van Sernam Xpress tot uiting zou zijn gekomen. Volgens deze hypothese zou de negatieve prijs 98 miljoen EUR hebben bedragen (57 + 41). De negatieve prijs die door Financière Sernam is „betaald” - in werkelijkheid ontvangen - zou dan maar 57 miljoen EUR zijn geweest. De verkoper zou dus 41 miljoen EUR hebben bespaard, maar hij zou het financiële voordeel van de steun hebben behouden. De Franse autoriteiten verwijzen in dit verband naar het Banks-arrest (18).

2.7.3.2.   Naleving van de voorwaarden van het CDA-arrest en het SMI-arrest

| (78) | De Franse autoriteiten wijzen erop dat het Gerecht in het CDA-arrest zou hebben geoordeeld dat het feit dat CDA de activiteiten van de begunstigde ondernemingen voortzette, in casu op zichzelf niet volstond als bewijs van de intentie om de gevolgen van het bevel tot terugvordering te omzeilen (19). |
| --- | --- |

(78)

De Franse autoriteiten wijzen erop dat het Gerecht in het CDA-arrest zou hebben geoordeeld dat het feit dat CDA de activiteiten van de begunstigde ondernemingen voortzette, in casu op zichzelf niet volstond als bewijs van de intentie om de gevolgen van het bevel tot terugvordering te omzeilen (19).

| (79) | Het Gerecht zou hebben aangevoerd dat er geen wil was tot omzeiling van de effecten van het bevel tot terugvordering voor zover CDA voor de overname van de activa van LCA een marktconforme prijs had betaald (20). |
| --- | --- |

(79)

Het Gerecht zou hebben aangevoerd dat er geen wil was tot omzeiling van de effecten van het bevel tot terugvordering voor zover CDA voor de overname van de activa van LCA een marktconforme prijs had betaald (20).

| (80) | Aangezien Sernam Xpress de eigendom van de activa en een deel van de passiva van Sernam SA tegen marktwaarde heeft verkregen, heeft Sernam Xpress volgens de Franse autoriteiten het concurrentievoordeel dat met de steun van 41 miljoen EUR is verbonden, niet feitelijk genoten. Bovendien kan de Commissie zich niet beroepen op het feit dat Sernam SA na de terugkoop van de activa een „lege schelp” zou zijn geworden, waardoor de terugbetaling van de onverenigbaar verklaarde steun onmogelijk zou zijn. Een dergelijk argument is reeds in het CDA-arrest naar voren gebracht en zou door het Gerecht zijn verworpen (21). |
| --- | --- |

(80)

Aangezien Sernam Xpress de eigendom van de activa en een deel van de passiva van Sernam SA tegen marktwaarde heeft verkregen, heeft Sernam Xpress volgens de Franse autoriteiten het concurrentievoordeel dat met de steun van 41 miljoen EUR is verbonden, niet feitelijk genoten. Bovendien kan de Commissie zich niet beroepen op het feit dat Sernam SA na de terugkoop van de activa een „lege schelp” zou zijn geworden, waardoor de terugbetaling van de onverenigbaar verklaarde steun onmogelijk zou zijn. Een dergelijk argument is reeds in het CDA-arrest naar voren gebracht en zou door het Gerecht zijn verworpen (21).

| (81) | De Franse autoriteiten benadrukken dat de overdracht en bloc van de activa van Sernam SA een mogelijkheid was die de Commissie uitdrukkelijk had geboden. Het feit dat de SNCF de activa van Sernam en bloc tegen de marktprijs aan een andere onderneming kon overdragen via een transparante en open procedure, zou dus in geen geval kunnen worden beschouwd als een omzeiling van deze mogelijkheid. |
| --- | --- |

(81)

De Franse autoriteiten benadrukken dat de overdracht en bloc van de activa van Sernam SA een mogelijkheid was die de Commissie uitdrukkelijk had geboden. Het feit dat de SNCF de activa van Sernam en bloc tegen de marktprijs aan een andere onderneming kon overdragen via een transparante en open procedure, zou dus in geen geval kunnen worden beschouwd als een omzeiling van deze mogelijkheid.

| (82) | Temeer omdat de Commissie zelf een dergelijke omzeiling als uitgesloten zou hebben beschouwd „wanneer de gezamenlijke overdracht van de goederen van de steunontvangende vennootschap niet alleen tegen de marktprijs geschiedt maar ook is verricht in het kader van een onvoorwaardelijke procedure welke voor alle concurrenten van bedoelde vennootschap openstond” (22). |
| --- | --- |

(82)

Temeer omdat de Commissie zelf een dergelijke omzeiling als uitgesloten zou hebben beschouwd „wanneer de gezamenlijke overdracht van de goederen van de steunontvangende vennootschap niet alleen tegen de marktprijs geschiedt maar ook is verricht in het kader van een onvoorwaardelijke procedure welke voor alle concurrenten van bedoelde vennootschap openstond” (22).

| (83) | Wat betreft het argument van de Commissie (23) dat door middel van de transactie niet enkel de activa in veiligheid konden worden gebracht, zoals het CDA-arrest toestaat, maar ook een structuur tot stand kon worden gebracht waardoor nieuwe investeringen zoals de terugkoop van Coulonge konden worden gefinancierd, volstaat het op te merken dat de verwerving van Coulonge Services door Sernam Xpress gelijktijdig met de overname van Sernam Xpress door BCP is gebeurd en dat Sernam Xpress gebruik heeft kunnen maken van de overname door BCP, door middel van de injectie van nieuw kapitaal, om tot deze verwerving over te gaan. |
| --- | --- |

(83)

Wat betreft het argument van de Commissie (23) dat door middel van de transactie niet enkel de activa in veiligheid konden worden gebracht, zoals het CDA-arrest toestaat, maar ook een structuur tot stand kon worden gebracht waardoor nieuwe investeringen zoals de terugkoop van Coulonge konden worden gefinancierd, volstaat het op te merken dat de verwerving van Coulonge Services door Sernam Xpress gelijktijdig met de overname van Sernam Xpress door BCP is gebeurd en dat Sernam Xpress gebruik heeft kunnen maken van de overname door BCP, door middel van de injectie van nieuw kapitaal, om tot deze verwerving over te gaan.

| (84) | In tegenstelling tot de door de Commissie geuite twijfels zou derhalve toch zijn voldaan aan wat de Franse autoriteiten „het derde criterium” van het CDA-arrest noemen. |
| --- | --- |

(84)

In tegenstelling tot de door de Commissie geuite twijfels zou derhalve toch zijn voldaan aan wat de Franse autoriteiten „het derde criterium” van het CDA-arrest noemen.

2.7.4.   Nieuwe steun aan Sernam Xpress en/of Financière Sernam

| (85) | Wat betreft de vraag of het protocol van overeenstemming van 21 juli 2005 (herkapitalisatie van Sernam SA door de SNCF ten bedrage van 57 miljoen EUR; herkapitalisatie van Sernam Xpress door de SNCF ten bedrage van 2 miljoen EUR; door de SNCF aan Financière Sernam toegekende garanties; ontbindende voorwaarde) nieuwe steun inhoudt, zijn de Franse autoriteiten van mening dat een verkoop tegen marktprijs, via een open en transparante aanbesteding, en waarvan de kosten lager zijn dan de kosten van een liquidatie, geen steunelementen omvat. |
| --- | --- |

(85)

Wat betreft de vraag of het protocol van overeenstemming van 21 juli 2005 (herkapitalisatie van Sernam SA door de SNCF ten bedrage van 57 miljoen EUR; herkapitalisatie van Sernam Xpress door de SNCF ten bedrage van 2 miljoen EUR; door de SNCF aan Financière Sernam toegekende garanties; ontbindende voorwaarde) nieuwe steun inhoudt, zijn de Franse autoriteiten van mening dat een verkoop tegen marktprijs, via een open en transparante aanbesteding, en waarvan de kosten lager zijn dan de kosten van een liquidatie, geen steunelementen omvat.

| (86) | De negatieve prijs die Financière Sernam had geboden zou bovendien overeenkomen met de ramingen van de onafhankelijke deskundigen. |
| --- | --- |

(86)

De negatieve prijs die Financière Sernam had geboden zou bovendien overeenkomen met de ramingen van de onafhankelijke deskundigen.

| (87) | De Franse autoriteiten benadrukken trouwens dat de ontbindende voorwaarde op verzoek van Financière Sernam in het protocol van overeenstemming van 21 juli 2005 is opgenomen, en dit enkel om deze onderneming tegen een negatieve beschikking van de Commissie te beschermen. De Franse autoriteiten zijn van mening dat zonder dit type voorwaarde geen enkele overdracht mogelijk was geweest, en betogen dat de Commissie deze voorwaarde in een eerdere zaak (24) niet had betwist. |
| --- | --- |

(87)

De Franse autoriteiten benadrukken trouwens dat de ontbindende voorwaarde op verzoek van Financière Sernam in het protocol van overeenstemming van 21 juli 2005 is opgenomen, en dit enkel om deze onderneming tegen een negatieve beschikking van de Commissie te beschermen. De Franse autoriteiten zijn van mening dat zonder dit type voorwaarde geen enkele overdracht mogelijk was geweest, en betogen dat de Commissie deze voorwaarde in een eerdere zaak (24) niet had betwist.

3.   BEOORDELING DOOR DE COMMISSIE

3.1.   HERHALING VAN DE MOTIVERING VAN ARTIKEL 3 VAN DE BESCHIKKING SERNAM 2

| (88) | Allereerst herinnert de Commissie eraan dat de onderhavige procedure werd ingeleid op grond van artikel 16 van Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad van 22 maart 1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 93 van het EG-Verdrag (25), aangezien de Commissie aanwijzingen had dat Frankrijk de bij beschikking Sernam 2 onder voorwaarden goedgekeurde steun heeft misbruikt, en dit nadat het de bij besluit Sernam 1 eveneens onder voorwaarden goedgekeurde steun had misbruikt. |
| --- | --- |

(88)

Allereerst herinnert de Commissie eraan dat de onderhavige procedure werd ingeleid op grond van artikel 16 van Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad van 22 maart 1999 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 93 van het EG-Verdrag (25), aangezien de Commissie aanwijzingen had dat Frankrijk de bij beschikking Sernam 2 onder voorwaarden goedgekeurde steun heeft misbruikt, en dit nadat het de bij besluit Sernam 1 eveneens onder voorwaarden goedgekeurde steun had misbruikt.

| (89) | De Commissie is van mening dat het zinvol is nogmaals de aandacht te vestigen op de redenen waarom zij de voorwaarden in artikel 3 van de beschikking Sernam 2 heeft opgelegd: (26)

  „[...] is de Commissie van mening dat gezien het hierboven geconstateerde misbruik van steun en het uitlopen van het herstructureringsplan Sernam een speciale compensatie moet bieden door zich permanent terug te trekken uit de marktsegmenten met overcapaciteit, om zodoende de goedkeuring van een deel van de betreffende steun te kunnen rechtvaardigen.
  Staatssteunverlening op markten die een structurele overcapaciteit kennen of inkrimpende markten zou direct tot gevolg hebben dat een in moeilijkheden verkerende onderneming, die eigenlijk haar activiteiten zou moeten staken, op een kunstmatige wijze zeer gewilde aandelen van de markt in handen krijgt ten nadele van concurrerende ondernemingen die financieel wel gezond zijn. Voorts mag steun niet het ongewenste effect hebben dat financieel gezonde ondernemingen van een markt verdreven worden ten gunste van ondernemingen die niet in staat zijn met eigen middelen te overleven.
  De Commissie vindt dat Sernam zich permanent moet terugtrekken uit marktsegmenten met overcapaciteit, in dit geval het marktsegment van het gegroepeerd vervoer/conventioneel koeriersvervoer over de weg.
  Hoewel Sernam reeds stappen in die richting heeft gezet, acht de Commissie deze onvoldoende en vindt dat Sernam moet doorgaan zich permanent terug te trekken. Om die reden acht zij het nodig voorwaarden te stellen die i) Sernam in staat zullen stellen zich door innovatieve diversifiëring verder te ontwikkelen in de richting van een te ontwikkelen marktsegment (dat dus geen overcapaciteit kent) en ii) de mogelijkheid scheppen om op overvolle stagnerende of slinkende marktsegmenten de diensten van Sernam te vervangen door de diensten van andere exploitanten (zodat de aandelen van Sernam in die marktsegmenten vrijkomen).
  [...]
  De Commissie herinnert eraan dat in geval van een volledige verkoop van Sernam (activa en passiva), zoals de Franse autoriteiten dat van plan zijn, de voorwaarden van de beschikking (overname van de wegvervoersactiviteiten van Sernam door andere ondernemingen en ontplooiing van de activiteiten van Sernam op het gebied van vrachtvervoer per spoor) hoe dan ook van toepassing moeten zijn. De Commissie wijst er echter op dat, mocht Sernam haar activa „en bloc” verkopen, beide bovengenoemde voorwaarden met betrekking tot de herstructurering van de maatschappij niet van toepassing zijn, aangezien Sernam dan niet meer in haar huidige rechtsvorm functioneert, en haar marktaandelen zal hebben overgelaten aan de onafhankelijke koper (die zijn activiteiten de facto met de activa van Sernam zal kunnen voortzetten).” |
| --- | --- |

(89)

De Commissie is van mening dat het zinvol is nogmaals de aandacht te vestigen op de redenen waarom zij de voorwaarden in artikel 3 van de beschikking Sernam 2 heeft opgelegd: (26)

„[...] is de Commissie van mening dat gezien het hierboven geconstateerde misbruik van steun en het uitlopen van het herstructureringsplan Sernam een speciale compensatie moet bieden door zich permanent terug te trekken uit de marktsegmenten met overcapaciteit, om zodoende de goedkeuring van een deel van de betreffende steun te kunnen rechtvaardigen.

Staatssteunverlening op markten die een structurele overcapaciteit kennen of inkrimpende markten zou direct tot gevolg hebben dat een in moeilijkheden verkerende onderneming, die eigenlijk haar activiteiten zou moeten staken, op een kunstmatige wijze zeer gewilde aandelen van de markt in handen krijgt ten nadele van concurrerende ondernemingen die financieel wel gezond zijn. Voorts mag steun niet het ongewenste effect hebben dat financieel gezonde ondernemingen van een markt verdreven worden ten gunste van ondernemingen die niet in staat zijn met eigen middelen te overleven.

De Commissie vindt dat Sernam zich permanent moet terugtrekken uit marktsegmenten met overcapaciteit, in dit geval het marktsegment van het gegroepeerd vervoer/conventioneel koeriersvervoer over de weg.

Hoewel Sernam reeds stappen in die richting heeft gezet, acht de Commissie deze onvoldoende en vindt dat Sernam moet doorgaan zich permanent terug te trekken. Om die reden acht zij het nodig voorwaarden te stellen die i) Sernam in staat zullen stellen zich door innovatieve diversifiëring verder te ontwikkelen in de richting van een te ontwikkelen marktsegment (dat dus geen overcapaciteit kent) en ii) de mogelijkheid scheppen om op overvolle stagnerende of slinkende marktsegmenten de diensten van Sernam te vervangen door de diensten van andere exploitanten (zodat de aandelen van Sernam in die marktsegmenten vrijkomen).

[...]

De Commissie herinnert eraan dat in geval van een volledige verkoop van Sernam (activa en passiva), zoals de Franse autoriteiten dat van plan zijn, de voorwaarden van de beschikking (overname van de wegvervoersactiviteiten van Sernam door andere ondernemingen en ontplooiing van de activiteiten van Sernam op het gebied van vrachtvervoer per spoor) hoe dan ook van toepassing moeten zijn. De Commissie wijst er echter op dat, mocht Sernam haar activa „en bloc” verkopen, beide bovengenoemde voorwaarden met betrekking tot de herstructurering van de maatschappij niet van toepassing zijn, aangezien Sernam dan niet meer in haar huidige rechtsvorm functioneert, en haar marktaandelen zal hebben overgelaten aan de onafhankelijke koper (die zijn activiteiten de facto met de activa van Sernam zal kunnen voortzetten).”

| (90) | De beschikking Sernam 2 voorziet dus in twee verschillende verkoopscenario’s voor Sernam SA: een volledige verkoop van Sernam SA (activa en passiva) en een verkoop van enkel de activa. Volgens de eerste hypothese is de onderneming die de activa en passiva verwerft, onderworpen aan de voorwaarden van artikel 3, lid 1, van de beschikking Sernam 2; volgens de tweede zijn deze voorwaarden niet van toepassing. |
| --- | --- |

(90)

De beschikking Sernam 2 voorziet dus in twee verschillende verkoopscenario’s voor Sernam SA: een volledige verkoop van Sernam SA (activa en passiva) en een verkoop van enkel de activa. Volgens de eerste hypothese is de onderneming die de activa en passiva verwerft, onderworpen aan de voorwaarden van artikel 3, lid 1, van de beschikking Sernam 2; volgens de tweede zijn deze voorwaarden niet van toepassing.

| (91) | Er moet trouwens worden herinnerd aan de bredere context waarin de Commissie het besluit Sernam 1 en de beschikking Sernam 2 heeft vastgesteld. Sernam SA, dat voortdurend verliesgevend was, kreeg via de moederonderneming SNCF exploitatiesteun van de staat, die noodzakelijk was voor het overleven van de onderneming. |
| --- | --- |

(91)

Er moet trouwens worden herinnerd aan de bredere context waarin de Commissie het besluit Sernam 1 en de beschikking Sernam 2 heeft vastgesteld. Sernam SA, dat voortdurend verliesgevend was, kreeg via de moederonderneming SNCF exploitatiesteun van de staat, die noodzakelijk was voor het overleven van de onderneming.

| (92) | Er moest een einde worden gemaakt aan het kunstmatig in leven houden van een onderneming die ten onrechte een groot marktaandeel bezat, maar niet concurrerend was. Op deze manier zou enerzijds een einde komen aan de geregeld terugkerende reddingsoperaties van de overheid ten gunste van Sernam en anderzijds zouden de concurrentieverstoringen die door deze ondersteuning ontstonden ofwel moeten verdwijnen, ofwel gepaard gaan met compenserende maatregelen. Derhalve moest de onrechtmatige en onverenigbare steun ten bedrage van 41 miljoen EUR die tussen 2001 en 2004 aan Sernam was toegekend, worden teruggevorderd en moesten compenserende maatregelen worden vastgesteld waardoor marktaandelen zouden vrijkomen als tegenwicht voor de 503 miljoen EUR herstructureringssteun. |
| --- | --- |

(92)

Er moest een einde worden gemaakt aan het kunstmatig in leven houden van een onderneming die ten onrechte een groot marktaandeel bezat, maar niet concurrerend was. Op deze manier zou enerzijds een einde komen aan de geregeld terugkerende reddingsoperaties van de overheid ten gunste van Sernam en anderzijds zouden de concurrentieverstoringen die door deze ondersteuning ontstonden ofwel moeten verdwijnen, ofwel gepaard gaan met compenserende maatregelen. Derhalve moest de onrechtmatige en onverenigbare steun ten bedrage van 41 miljoen EUR die tussen 2001 en 2004 aan Sernam was toegekend, worden teruggevorderd en moesten compenserende maatregelen worden vastgesteld waardoor marktaandelen zouden vrijkomen als tegenwicht voor de 503 miljoen EUR herstructureringssteun.

| (93) | De Commissie stelt echter meteen vast dat de wijze waarop Frankrijk de beschikking van 2004 dacht uit te voeren rechtstreeks tegen de doelstellingen ervan indruiste. De Franse autoriteiten zijn namelijk, onder het voorwendsel dat zij deze beschikking ten uitvoer legden, doorgegaan met het toekennen van exploitatiesteun en zij hebben alles in het werk gesteld om de economische continuïteit van de onderneming te verzekeren zonder marktaandelen vrij te maken, maar door daarentegen te proberen de concurrentiepositie van de onderneming te versterken. |
| --- | --- |

(93)

De Commissie stelt echter meteen vast dat de wijze waarop Frankrijk de beschikking van 2004 dacht uit te voeren rechtstreeks tegen de doelstellingen ervan indruiste. De Franse autoriteiten zijn namelijk, onder het voorwendsel dat zij deze beschikking ten uitvoer legden, doorgegaan met het toekennen van exploitatiesteun en zij hebben alles in het werk gesteld om de economische continuïteit van de onderneming te verzekeren zonder marktaandelen vrij te maken, maar door daarentegen te proberen de concurrentiepositie van de onderneming te versterken.

| (94) | In dit stadium is het nodig systematisch te onderzoeken op welke wijze de Franse autoriteiten hebben getracht hun doelstellingen te bereiken. |
| --- | --- |

(94)

In dit stadium is het nodig systematisch te onderzoeken op welke wijze de Franse autoriteiten hebben getracht hun doelstellingen te bereiken.

3.2.   MISBRUIK VAN DE BIJ BESCHIKKING SERNAM 2 GOEDGEKEURDE STEUN

| (95) | De Franse autoriteiten bevestigen dat niet is voldaan aan de voorwaarden van artikel 3, lid 1, van de beschikking Sernam 2. De Commissie hoeft derhalve slechts te onderzoeken of Frankrijk heeft voldaan aan de voorwaarden in artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2. Ter herinnering: dit lid luidt als volgt:
  „Indien Sernam [...] [vóór 30 juni 2005] haar activa en bloc tegen marktprijzen verkoopt aan een maatschappij die geen juridische band heeft met de SNCF via een transparante en open procedure, zijn de voorwaarden van lid 1 niet van toepassing.” |
| --- | --- |

(95)

De Franse autoriteiten bevestigen dat niet is voldaan aan de voorwaarden van artikel 3, lid 1, van de beschikking Sernam 2. De Commissie hoeft derhalve slechts te onderzoeken of Frankrijk heeft voldaan aan de voorwaarden in artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2. Ter herinnering: dit lid luidt als volgt:

„Indien Sernam [...] [vóór 30 juni 2005] haar activa en bloc tegen marktprijzen verkoopt aan een maatschappij die geen juridische band heeft met de SNCF via een transparante en open procedure, zijn de voorwaarden van lid 1 niet van toepassing.”

| (96) | Zoals hieronder zal worden aangetoond, heeft Frankrijk niet aan deze voorwaarden voldaan. |
| --- | --- |

(96)

Zoals hieronder zal worden aangetoond, heeft Frankrijk niet aan deze voorwaarden voldaan.

3.2.1.   De overdracht van de activiteiten was op 30 juni 2005 niet uitgevoerd

| (97) | Uit de opmerkingen van de Franse autoriteiten en de eerste klager blijkt dat de directie van de SNCF op 30 juni 2005 het onherroepelijke bod van Financière Sernam enkel in beginsel heeft aanvaard. Het protocol van overeenstemming dat alle partijen tot de transactie verbindt, werd echter pas op 21 juli 2005 ondertekend en de verschillende transacties in het kader van de overdracht werden pas op 17 oktober 2005 uitgevoerd. |
| --- | --- |

(97)

Uit de opmerkingen van de Franse autoriteiten en de eerste klager blijkt dat de directie van de SNCF op 30 juni 2005 het onherroepelijke bod van Financière Sernam enkel in beginsel heeft aanvaard. Het protocol van overeenstemming dat alle partijen tot de transactie verbindt, werd echter pas op 21 juli 2005 ondertekend en de verschillende transacties in het kader van de overdracht werden pas op 17 oktober 2005 uitgevoerd.

| (98) | De Commissie concludeert hieruit dat de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam niet ten laatste op 30 juni 2005 is verricht, zoals in de voorwaarde van de beschikking Sernam 2 was bepaald. Enkel deze reden zou al volstaan om te besluiten dat Frankrijk de steun heeft misbruikt die bij beschikking Sernam 2 onder voorwaarden was goedgekeurd. |
| --- | --- |

(98)

De Commissie concludeert hieruit dat de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam niet ten laatste op 30 juni 2005 is verricht, zoals in de voorwaarde van de beschikking Sernam 2 was bepaald. Enkel deze reden zou al volstaan om te besluiten dat Frankrijk de steun heeft misbruikt die bij beschikking Sernam 2 onder voorwaarden was goedgekeurd.

3.2.2.   De overdracht van de activiteiten is geen verkoop
   (27)

| (99) | In de rechtsstelsels van de lidstaten van de Unie berust het verkoopcontract op de principes van het Romeins recht (emptio venditio). De verkoop bestaat in de overdracht van de eigendom van een goed tegen betaling van een prijs. Zoals de Franse regering op basis van het Franse recht benadrukt, moet deze prijs positief zijn. |
| --- | --- |

(99)

In de rechtsstelsels van de lidstaten van de Unie berust het verkoopcontract op de principes van het Romeins recht (emptio venditio). De verkoop bestaat in de overdracht van de eigendom van een goed tegen betaling van een prijs. Zoals de Franse regering op basis van het Franse recht benadrukt, moet deze prijs positief zijn.

| (100) | Een transactie waarbij de persoon die de eigendom van één of meerdere goederen wil overdragen, geld aanbiedt aan de persoon die deze overneemt, is geen verkoop, maar een ander soort contract. |
| --- | --- |

(100)

Een transactie waarbij de persoon die de eigendom van één of meerdere goederen wil overdragen, geld aanbiedt aan de persoon die deze overneemt, is geen verkoop, maar een ander soort contract.

| (101) | In het onderhavige geval heeft de SNCF 59 miljoen EUR betaald, door voor 57 miljoen EUR aan de herkapitalisatie van Sernam SA en voor 2 miljoen EUR aan de herkapitalisatie van Sernam Xpress deel te nemen, en heeft zij verscheidene garanties aan Financière Sernam toegekend. De betaling van 2 miljoen EUR door Financière Sernam aan de SNCF en Sernam SA neutraliseert de herkapitalisatie van Sernam Xpress, maar niet de andere elementen van de transactie. Het contract dat de SNCF en Financière Sernam hebben gesloten, kan derhalve niet als een verkoopcontract worden beschouwd. Dit wordt overigens niet betwist door de Franse autoriteiten, die verklaren dat de verschillende transacties die onderdeel vormden van de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam geen verkoop zijn, aangezien het Franse recht hen geen verkoop met dit resultaat zou hebben toegestaan. |
| --- | --- |

(101)

In het onderhavige geval heeft de SNCF 59 miljoen EUR betaald, door voor 57 miljoen EUR aan de herkapitalisatie van Sernam SA en voor 2 miljoen EUR aan de herkapitalisatie van Sernam Xpress deel te nemen, en heeft zij verscheidene garanties aan Financière Sernam toegekend. De betaling van 2 miljoen EUR door Financière Sernam aan de SNCF en Sernam SA neutraliseert de herkapitalisatie van Sernam Xpress, maar niet de andere elementen van de transactie. Het contract dat de SNCF en Financière Sernam hebben gesloten, kan derhalve niet als een verkoopcontract worden beschouwd. Dit wordt overigens niet betwist door de Franse autoriteiten, die verklaren dat de verschillende transacties die onderdeel vormden van de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam geen verkoop zijn, aangezien het Franse recht hen geen verkoop met dit resultaat zou hebben toegestaan.

| (102) | De Commissie concludeert dat het contract dat de SNCF en Financière Sernam hebben gesloten geen verkoop is. Ook om deze reden is niet voldaan aan artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2, aangezien er geen verkoop is geweest. Frankrijk heeft derhalve de steun misbruikt die bij beschikking Sernam 2 onder voorwaarden was goedgekeurd. |
| --- | --- |

(102)

De Commissie concludeert dat het contract dat de SNCF en Financière Sernam hebben gesloten geen verkoop is. Ook om deze reden is niet voldaan aan artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2, aangezien er geen verkoop is geweest. Frankrijk heeft derhalve de steun misbruikt die bij beschikking Sernam 2 onder voorwaarden was goedgekeurd.

3.2.3.   De overdracht van de activiteiten is geen verkoop van de activa, maar een volledige overdracht (activa en passiva) van Sernam SA

| (103) | Zelfs wanneer ervan wordt uitgegaan dat de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam een verkoop is, wordt slechts aan artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2 voldaan indien deze verkoop enkel de activa betreft, en niet de volledige verkoop (activa en passiva) van Sernam SA. Dit komt voort uit overweging 217 van de beschikking Sernam 2, die in dit besluit in overweging 89 wordt geciteerd. |
| --- | --- |

(103)

Zelfs wanneer ervan wordt uitgegaan dat de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam een verkoop is, wordt slechts aan artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2 voldaan indien deze verkoop enkel de activa betreft, en niet de volledige verkoop (activa en passiva) van Sernam SA. Dit komt voort uit overweging 217 van de beschikking Sernam 2, die in dit besluit in overweging 89 wordt geciteerd.

| (104) | Zoals beschreven in hoofdstuk 2.4. verloopt de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam door de SNCF via de volledige dochteronderneming van Sernam SA, Sernam Xpress, waaraan de activa van Sernam SA en de passiva met uitzondering van bepaalde schulden aan de moederonderneming, de SNCF, zijn overgedragen. Vóór deze overdracht had de SNCF Sernam SA voor 57 miljoen EUR geherkapitaliseerd en dit nieuwe kapitaal was in de overgedragen activa inbegrepen. Zodra de overdracht was uitgevoerd, werd Sernam Xpress op haar beurt voor 2 miljoen EUR door de SNCF geherkapitaliseerd. De aandelen van Sernam Xpress werden vervolgens voor hetzelfde bedrag (2 miljoen EUR) aan Financière Sernam verkocht. |
| --- | --- |

(104)

Zoals beschreven in hoofdstuk 2.4. verloopt de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam door de SNCF via de volledige dochteronderneming van Sernam SA, Sernam Xpress, waaraan de activa van Sernam SA en de passiva met uitzondering van bepaalde schulden aan de moederonderneming, de SNCF, zijn overgedragen. Vóór deze overdracht had de SNCF Sernam SA voor 57 miljoen EUR geherkapitaliseerd en dit nieuwe kapitaal was in de overgedragen activa inbegrepen. Zodra de overdracht was uitgevoerd, werd Sernam Xpress op haar beurt voor 2 miljoen EUR door de SNCF geherkapitaliseerd. De aandelen van Sernam Xpress werden vervolgens voor hetzelfde bedrag (2 miljoen EUR) aan Financière Sernam verkocht.

| (105) | Zoals vermeld in punt 2.7.1.3. rechtvaardigen de Franse autoriteiten deze operatie door te wijzen op de bepalingen die zowel door het Franse recht als door de beschikking Sernam 2 worden opgelegd. |
| --- | --- |

(105)

Zoals vermeld in punt 2.7.1.3. rechtvaardigen de Franse autoriteiten deze operatie door te wijzen op de bepalingen die zowel door het Franse recht als door de beschikking Sernam 2 worden opgelegd.

| (106) | Zij verklaren dat het totale resultaat van de operatie identiek is aan dat van een verkoop van de activa. Deze operatie zou dus moeten worden gelijkgesteld met een verkoop en bloc van de activa van Sernam SA in de zin van artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2. |
| --- | --- |

(106)

Zij verklaren dat het totale resultaat van de operatie identiek is aan dat van een verkoop van de activa. Deze operatie zou dus moeten worden gelijkgesteld met een verkoop en bloc van de activa van Sernam SA in de zin van artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2.

| (107) | De Commissie komt tot een andere conclusie, en wel om twee redenen. |
| --- | --- |

(107)

De Commissie komt tot een andere conclusie, en wel om twee redenen.

3.2.3.1.   De overdracht bestaat uit een overdracht en bloc van de activa en passiva binnen een groep, gevolgd door een verkoop van de aandelen (share deal) van de dochteronderneming die deze activa en passiva had ontvangen

| (108) | Door de transactie van de SNCF heeft Financière Sernam de aandelen van Sernam Xpress kunnen verwerven, waardoor zij tot een verkoop van aandelen kon overgaan („share deal”). |
| --- | --- |

(108)

Door de transactie van de SNCF heeft Financière Sernam de aandelen van Sernam Xpress kunnen verwerven, waardoor zij tot een verkoop van aandelen kon overgaan („share deal”).

| (109) | Volgens de Franse autoriteiten heeft de SNCF aanvankelijk, naar Frans recht, een „gedeeltelijke inbreng in activa” (in werkelijkheid in actief- en passiefposten) uitgevoerd. Zelfs afzonderlijk kan deze transactie echter niet als een „verkoop van activa aan een derde” worden beschouwd. Deze heeft voor een negatieve prijs van 57 miljoen EUR plaatsgehad en vormt dus geen verkoop (zie punt 3.2.2.). Bovendien betreft deze overdracht niet enkel activa, maar ook alle passiva, met uitzondering van bepaalde schulden van Sernam SA aan de moederonderneming, de SNCF. Dit was derhalve een volledige overdracht (activa en passiva) van Sernam SA, en geen verkoop van enkel de activa (zie ook punt 3.2.3.2.). |
| --- | --- |

(109)

Volgens de Franse autoriteiten heeft de SNCF aanvankelijk, naar Frans recht, een „gedeeltelijke inbreng in activa” (in werkelijkheid in actief- en passiefposten) uitgevoerd. Zelfs afzonderlijk kan deze transactie echter niet als een „verkoop van activa aan een derde” worden beschouwd. Deze heeft voor een negatieve prijs van 57 miljoen EUR plaatsgehad en vormt dus geen verkoop (zie punt 3.2.2.). Bovendien betreft deze overdracht niet enkel activa, maar ook alle passiva, met uitzondering van bepaalde schulden van Sernam SA aan de moederonderneming, de SNCF. Dit was derhalve een volledige overdracht (activa en passiva) van Sernam SA, en geen verkoop van enkel de activa (zie ook punt 3.2.3.2.).

| (110) | Tot slot betrof het een overdracht aan een volledige dochteronderneming, met name Sernam Xpress, een onderneming die speciaal was opgericht om de activa en passiva van Sernam SA te ontvangen, met als enig doel doorverkocht te worden aan Financière Sernam. Het was dus geen inbreng in een derde onderneming die onafhankelijk was van de SNCF. |
| --- | --- |

(110)

Tot slot betrof het een overdracht aan een volledige dochteronderneming, met name Sernam Xpress, een onderneming die speciaal was opgericht om de activa en passiva van Sernam SA te ontvangen, met als enig doel doorverkocht te worden aan Financière Sernam. Het was dus geen inbreng in een derde onderneming die onafhankelijk was van de SNCF.

| (111) | In een tweede fase werden de aandelen van Sernam Xpress verkocht aan Financière Sernam, wat geen verkoop van activa aan derden is, maar een overdracht van aandelen of een share deal (en bijgevolg een overdracht van de volledige onderneming). |
| --- | --- |

(111)

In een tweede fase werden de aandelen van Sernam Xpress verkocht aan Financière Sernam, wat geen verkoop van activa aan derden is, maar een overdracht van aandelen of een share deal (en bijgevolg een overdracht van de volledige onderneming).

| (112) | Geen van de door de SNCF uitgevoerde transacties is derhalve een verkoop en bloc van de activa van Sernam SA aan een onderneming die geen juridische band met de SNCF heeft, en dus is niet voldaan aan de voorwaarden van artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2. |
| --- | --- |

(112)

Geen van de door de SNCF uitgevoerde transacties is derhalve een verkoop en bloc van de activa van Sernam SA aan een onderneming die geen juridische band met de SNCF heeft, en dus is niet voldaan aan de voorwaarden van artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2.

3.2.3.2.   De verkoop is niet beperkt tot de activa, maar is een volledige verkoop (activa en passiva) van Sernam SA

| (113) | In overweging 217 van de beschikking Sernam 2, die in dit besluit in overweging 89 wordt geciteerd, wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen enerzijds een verkoop van de activa en anderzijds een volledige verkoop (activa en passiva) van Sernam SA. Uit deze overweging blijkt duidelijk dat de Franse autoriteiten, indien zij, zoals zij op het ogenblik dat de beschikking Sernam 2 werd vastgesteld van plan waren, tot een volledige verkoop (activa en passiva) van Sernam SA zouden overgaan, verplicht waren te voldoen aan de voorwaarden van artikel 3, lid 1, van de beschikking Sernam 2. |
| --- | --- |

(113)

In overweging 217 van de beschikking Sernam 2, die in dit besluit in overweging 89 wordt geciteerd, wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen enerzijds een verkoop van de activa en anderzijds een volledige verkoop (activa en passiva) van Sernam SA. Uit deze overweging blijkt duidelijk dat de Franse autoriteiten, indien zij, zoals zij op het ogenblik dat de beschikking Sernam 2 werd vastgesteld van plan waren, tot een volledige verkoop (activa en passiva) van Sernam SA zouden overgaan, verplicht waren te voldoen aan de voorwaarden van artikel 3, lid 1, van de beschikking Sernam 2.

| (114) | Het resultaat van de verschillende transacties in het kader van de overdracht is dat Financière Sernam, door Sernam Xpress over te nemen, alle activa en passiva verwierf die Sernam SA in bezit had op het ogenblik dat de beschikking Sernam 2 werd vastgesteld, met de volgende uitzonderingen: enerzijds werden de actiefposten verhoogd door de injectie van 57 miljoen EUR ten gunste van Sernam SA en 2 miljoen EUR ten gunste van Sernam Xpress (zie ook punt 3.2.4. van dit besluit), en anderzijds werden de passiva verminderd met het bedrag van de participatielening die door Sernam SA bij de SNCF-groep is afgesloten, de passiefpost betreffende de ontbinding van het „IBM-GPS”-contract, en het bedrag van de verplichte terugbetaling van de onverenigbare steun van 41 miljoen EUR. |
| --- | --- |

(114)

Het resultaat van de verschillende transacties in het kader van de overdracht is dat Financière Sernam, door Sernam Xpress over te nemen, alle activa en passiva verwierf die Sernam SA in bezit had op het ogenblik dat de beschikking Sernam 2 werd vastgesteld, met de volgende uitzonderingen: enerzijds werden de actiefposten verhoogd door de injectie van 57 miljoen EUR ten gunste van Sernam SA en 2 miljoen EUR ten gunste van Sernam Xpress (zie ook punt 3.2.4. van dit besluit), en anderzijds werden de passiva verminderd met het bedrag van de participatielening die door Sernam SA bij de SNCF-groep is afgesloten, de passiefpost betreffende de ontbinding van het „IBM-GPS”-contract, en het bedrag van de verplichte terugbetaling van de onverenigbare steun van 41 miljoen EUR.

| (115) | Deze kleine aanpassingen kunnen echter niet verhullen dat het grootste deel van de activa en passiva van Sernam SA wel degelijk eerst aan Sernam Xpress en vervolgens aan Financière Sernam is overgedragen. |
| --- | --- |

(115)

Deze kleine aanpassingen kunnen echter niet verhullen dat het grootste deel van de activa en passiva van Sernam SA wel degelijk eerst aan Sernam Xpress en vervolgens aan Financière Sernam is overgedragen.

| (116) | De overdracht van de activiteiten is derhalve geen verkoop van de activa, maar een volledige overdracht (activa en passiva) van Sernam SA, op enkele uitzonderingen na. Bijgevolg en om deze reden is niet voldaan aan de voorwaarden van artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2. |
| --- | --- |

(116)

De overdracht van de activiteiten is derhalve geen verkoop van de activa, maar een volledige overdracht (activa en passiva) van Sernam SA, op enkele uitzonderingen na. Bijgevolg en om deze reden is niet voldaan aan de voorwaarden van artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2.

3.2.4.   De overdracht is niet beperkt tot de activa die Sernam SA op het ogenblik van beschikking Sernam 2 in bezit had, maar is met 59 miljoen EUR verhoogd

| (117) | De Commissie merkt ook op dat aan de actiefzijde door de herkapitalisaties van Sernam SA en Sernam Xpress een bedrag van 59 miljoen EUR is toegevoegd en dat deze toevoeging in economisch opzicht, rekening houdend met de betaling van 2 miljoen EUR door Financière Sernam, 57 miljoen EUR bedraagt. Een dergelijke toevoeging aan de activa is niet toegestaan uit hoofde van artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2. |
| --- | --- |

(117)

De Commissie merkt ook op dat aan de actiefzijde door de herkapitalisaties van Sernam SA en Sernam Xpress een bedrag van 59 miljoen EUR is toegevoegd en dat deze toevoeging in economisch opzicht, rekening houdend met de betaling van 2 miljoen EUR door Financière Sernam, 57 miljoen EUR bedraagt. Een dergelijke toevoeging aan de activa is niet toegestaan uit hoofde van artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2.

3.2.5.   De overdracht van de activiteiten is niet via een transparante en open procedure verricht

| (118) | De Franse autoriteiten hebben aanvankelijk een transparante en open procedure opgestart. Na afloop van deze procedure had de SNCF echter geen enkele bindende offerte ontvangen. |
| --- | --- |

(118)

De Franse autoriteiten hebben aanvankelijk een transparante en open procedure opgestart. Na afloop van deze procedure had de SNCF echter geen enkele bindende offerte ontvangen.

| (119) | Na de mislukking van de transparante en open procedure werd het contract met betrekking tot de verschillende transacties in het kader van de overdracht van de activiteiten van Sernam SA met Financière Sernam gesloten. Aangezien deze laatste onderneming niet als zodanig en op zelfstandige wijze aan de transparante en open procedure had deelgenomen, is de overdracht van de activiteiten uiteindelijk niet via een transparante en open procedure verricht. |
| --- | --- |

(119)

Na de mislukking van de transparante en open procedure werd het contract met betrekking tot de verschillende transacties in het kader van de overdracht van de activiteiten van Sernam SA met Financière Sernam gesloten. Aangezien deze laatste onderneming niet als zodanig en op zelfstandige wijze aan de transparante en open procedure had deelgenomen, is de overdracht van de activiteiten uiteindelijk niet via een transparante en open procedure verricht.

| (120) | Ook om deze reden is daarom niet voldaan aan de voorwaarden van artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2. |
| --- | --- |

(120)

Ook om deze reden is daarom niet voldaan aan de voorwaarden van artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2.

3.2.6.   Het doel van een verkoop van activa werd niet gerespecteerd

| (121) | In overweging 217 van de beschikking Sernam 2 wordt het doel van een verkoop van activa als volgt omschreven:
  „Sernam [...] [zal] haar marktaandelen [...] hebben overgelaten aan de onafhankelijke koper (die zijn activiteiten de facto met de activa van Sernam zal kunnen voortzetten).” |
| --- | --- |

(121)

In overweging 217 van de beschikking Sernam 2 wordt het doel van een verkoop van activa als volgt omschreven:

„Sernam [...] [zal] haar marktaandelen [...] hebben overgelaten aan de onafhankelijke koper (die zijn activiteiten de facto met de activa van Sernam zal kunnen voortzetten).”

| (122) | Het doel van een verkoop van de activa was dus de marktaandelen en activa van Sernam SA vrij te maken, alsook de mogelijkheid te bieden aan een derde om deze activa te gebruiken. De verkoop van de activa was derhalve bedoeld om de economische activiteiten van Sernam SA te onderbreken. |
| --- | --- |

(122)

Het doel van een verkoop van de activa was dus de marktaandelen en activa van Sernam SA vrij te maken, alsook de mogelijkheid te bieden aan een derde om deze activa te gebruiken. De verkoop van de activa was derhalve bedoeld om de economische activiteiten van Sernam SA te onderbreken.

| (123) | In het onderhavige geval werd Sernam SA echter volledig door haar management, verenigd in het toekomstige Financière Sernam, verworven. Er is volledige economische continuïteit; bovendien werd de onderneming bevrijd van een groot deel van haar schulden en heeft zij vers kapitaal ten belope van 59 miljoen EUR ontvangen, waarvan 57 miljoen EUR in economisch opzicht ten laste van de SNCF blijft. Bijgevolg, naast het feit dat de transactie die werd uitgevoerd niet voldoet aan de voorwaarden van artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2, kunnen de doelstellingen van deze beschikking er niet mee worden bereikt. De transactie leidt er in tegendeel toe dat de economische eenheid nog kan worden versterkt, wat tot een toename kan leiden van de concurrentieverstoringen die de door de beschikking opgelegde maatregelen juist moesten tegengaan. |
| --- | --- |

(123)

In het onderhavige geval werd Sernam SA echter volledig door haar management, verenigd in het toekomstige Financière Sernam, verworven. Er is volledige economische continuïteit; bovendien werd de onderneming bevrijd van een groot deel van haar schulden en heeft zij vers kapitaal ten belope van 59 miljoen EUR ontvangen, waarvan 57 miljoen EUR in economisch opzicht ten laste van de SNCF blijft. Bijgevolg, naast het feit dat de transactie die werd uitgevoerd niet voldoet aan de voorwaarden van artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2, kunnen de doelstellingen van deze beschikking er niet mee worden bereikt. De transactie leidt er in tegendeel toe dat de economische eenheid nog kan worden versterkt, wat tot een toename kan leiden van de concurrentieverstoringen die de door de beschikking opgelegde maatregelen juist moesten tegengaan.

3.2.7.   Met de argumenten die Frankrijk heeft aangevoerd, kan niet worden aangetoond dat werd voldaan aan artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2

| (124) | Het argument van Frankrijk dat de transacties in hun geheel zouden neerkomen op een verkoop en bloc van de activa, kan niet worden aanvaard. Het belangrijkste kenmerk van een verkoop en bloc van activa is namelijk per definitie dat deze niet op een verkoop van aandelen is gebaseerd. De Commissie kan derhalve het argument niet aanvaarden dat meerdere verschillende rechtshandelingen (gedeeltelijke inbreng in activa en passiva, vervolgens share deal) gelijk zouden staan met één bepaalde rechtshandeling (verkoop van activa) omdat een van de werkelijk uitgevoerde rechtshandelingen met de beoogde rechtshandeling in strijd is. |
| --- | --- |

(124)

Het argument van Frankrijk dat de transacties in hun geheel zouden neerkomen op een verkoop en bloc van de activa, kan niet worden aanvaard. Het belangrijkste kenmerk van een verkoop en bloc van activa is namelijk per definitie dat deze niet op een verkoop van aandelen is gebaseerd. De Commissie kan derhalve het argument niet aanvaarden dat meerdere verschillende rechtshandelingen (gedeeltelijke inbreng in activa en passiva, vervolgens share deal) gelijk zouden staan met één bepaalde rechtshandeling (verkoop van activa) omdat een van de werkelijk uitgevoerde rechtshandelingen met de beoogde rechtshandeling in strijd is.

| (125) | Het argument dat een directe verkoop van de activa van Sernam SA aan Financière Sernam naar Frans recht niet mogelijk is, kan ook niet worden aanvaard. Ten eerste moet worden herhaald dat de beschikking Sernam 2 voorzag in twee verschillende manieren waarop Frankrijk deze beschikking ten uitvoer kon leggen. Indien de verkoop van de activa onmogelijk zou blijken, konden de Franse autoriteiten de beschikking ten uitvoer leggen door middel van de tweede mogelijkheid waarin artikel 3, lid 1, van de beschikking Sernam 2 voorzag (beperking van de eigen activiteiten van Sernam SA tot koeriersvervoer per spoor, terwijl wegvervoer wordt uitbesteed). Ten tweede had Sernam SA, indien de derdeschuldeisers werkelijk bezwaar hadden gemaakt tegen een verkoop tegen een negatieve prijs, kunnen worden onderworpen aan een collectieve procedure, zodat de verkoop van de activa in het kader van deze procedure plaats had kunnen vinden. |
| --- | --- |

(125)

Het argument dat een directe verkoop van de activa van Sernam SA aan Financière Sernam naar Frans recht niet mogelijk is, kan ook niet worden aanvaard. Ten eerste moet worden herhaald dat de beschikking Sernam 2 voorzag in twee verschillende manieren waarop Frankrijk deze beschikking ten uitvoer kon leggen. Indien de verkoop van de activa onmogelijk zou blijken, konden de Franse autoriteiten de beschikking ten uitvoer leggen door middel van de tweede mogelijkheid waarin artikel 3, lid 1, van de beschikking Sernam 2 voorzag (beperking van de eigen activiteiten van Sernam SA tot koeriersvervoer per spoor, terwijl wegvervoer wordt uitbesteed). Ten tweede had Sernam SA, indien de derdeschuldeisers werkelijk bezwaar hadden gemaakt tegen een verkoop tegen een negatieve prijs, kunnen worden onderworpen aan een collectieve procedure, zodat de verkoop van de activa in het kader van deze procedure plaats had kunnen vinden.

| (126) | Tot slot hadden de Franse autoriteiten, indien zij problemen ondervonden bij de tenuitvoerlegging van de beschikking Sernam 2, zich opnieuw tot de Commissie moeten wenden om, in overleg met haar, krachtens het beginsel van de loyale samenwerking zoals bedoeld in artikel 4, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) een andere regeling te treffen. Hoewel de Franse autoriteiten inderdaad op 24 november 2004 een bezoek hebben gebracht aan de Commissie en haar op 21 december 2004 officieel schriftelijk hebben ingelicht over hun keuze voor een verkoop en bloc van de activa, zonder de belangrijkste onderdelen ervan te beschrijven, moet worden benadrukt dat Frankrijk de Commissie nooit op de hoogte heeft gebracht van de wijziging van het herstructureringsplan dat de Commissie bij beschikking Sernam 2 onder voorwaarden had goedgekeurd. Punt 3.2.3. van de communautaire richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden (28) bevestigt dat een lidstaat niet van het herstructureringsplan mag afwijken zonder voorafgaande kennisgeving en goedkeuring door de Commissie. |
| --- | --- |

(126)

Tot slot hadden de Franse autoriteiten, indien zij problemen ondervonden bij de tenuitvoerlegging van de beschikking Sernam 2, zich opnieuw tot de Commissie moeten wenden om, in overleg met haar, krachtens het beginsel van de loyale samenwerking zoals bedoeld in artikel 4, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) een andere regeling te treffen. Hoewel de Franse autoriteiten inderdaad op 24 november 2004 een bezoek hebben gebracht aan de Commissie en haar op 21 december 2004 officieel schriftelijk hebben ingelicht over hun keuze voor een verkoop en bloc van de activa, zonder de belangrijkste onderdelen ervan te beschrijven, moet worden benadrukt dat Frankrijk de Commissie nooit op de hoogte heeft gebracht van de wijziging van het herstructureringsplan dat de Commissie bij beschikking Sernam 2 onder voorwaarden had goedgekeurd. Punt 3.2.3. van de communautaire richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden (28) bevestigt dat een lidstaat niet van het herstructureringsplan mag afwijken zonder voorafgaande kennisgeving en goedkeuring door de Commissie.

| (127) | De Commissie heeft echter nooit haar goedkeuring gegeven aan de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam die Frankrijk heeft uitgevoerd. |
| --- | --- |

(127)

De Commissie heeft echter nooit haar goedkeuring gegeven aan de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam die Frankrijk heeft uitgevoerd.

3.2.8.   Conclusie: Frankrijk heeft niet voldaan aan artikel 3 van de beschikking Sernam 2 en heeft de steun van 503 miljoen EUR misbruikt

| (128) | Concluderend is de Commissie van mening dat niet is voldaan aan artikel 3 van de beschikking Sernam 2. De herstructureringssteun van 503 miljoen EUR die bij beschikking Sernam 2 onder voorwaarden was goedgekeurd, werd bijgevolg misbruikt. |
| --- | --- |

(128)

Concluderend is de Commissie van mening dat niet is voldaan aan artikel 3 van de beschikking Sernam 2. De herstructureringssteun van 503 miljoen EUR die bij beschikking Sernam 2 onder voorwaarden was goedgekeurd, werd bijgevolg misbruikt.

3.2.9.   De steun van 503 miljoen EUR is onverenigbaar met de interne markt

| (129) | Aangezien de steun van 503 miljoen EUR door de begunstigde in strijd met de beschikking Sernam 2 werd gebruikt, is deze op basis van deze beschikking niet verenigbaar met de interne markt. |
| --- | --- |

(129)

Aangezien de steun van 503 miljoen EUR door de begunstigde in strijd met de beschikking Sernam 2 werd gebruikt, is deze op basis van deze beschikking niet verenigbaar met de interne markt.

| (130) | Volgens de rechtspraak van het Hof is het aan de lidstaat om de redenen voor de verenigbaarheid van steun aan te voeren. Aangezien Frankrijk geen enkele reden voor verenigbaarheid heeft aangevoerd, besluit de Commissie dat de steun van 503 miljoen EUR onverenigbaar is met de interne markt en moet worden teruggevorderd, verhoogd met de rente vanaf de datum waarop de steun ter beschikking werd gesteld. |
| --- | --- |

(130)

Volgens de rechtspraak van het Hof is het aan de lidstaat om de redenen voor de verenigbaarheid van steun aan te voeren. Aangezien Frankrijk geen enkele reden voor verenigbaarheid heeft aangevoerd, besluit de Commissie dat de steun van 503 miljoen EUR onverenigbaar is met de interne markt en moet worden teruggevorderd, verhoogd met de rente vanaf de datum waarop de steun ter beschikking werd gesteld.

| (131) | De steun moet worden teruggevorderd van Financière Sernam en van haar dochterondernemingen, met name Sernam Services en Aster, die momenteel de economische activiteiten voortzetten waarvoor de steun is toegekend en die vroeger werden uitgeoefend door Sernam SA (ondertussen geliquideerd) en vervolgens door Sernam Xpress (waarvan het vermogen middels een overdracht onder algemene titel door Financière Sernam werd overgenomen). Eerst moet worden opgemerkt dat Sernam Xpress alle activa en een deel van de passiva van Sernam SA heeft overgenomen via een transactie binnen de groep. Sernam Xpress heeft dus de economische activiteiten van Sernam SA voortgezet (zie ook de gedetailleerde beschrijving in hoofdstuk 3.3.). Vervolgens werd Financière Sernam, door de overdracht onder algemene titel van het vermogen, de juridische opvolger van Sernam Xpress. Tot slot zetten Financière Sernam en haar dochterondernemingen, met name Sernam Services en Aster, de activiteiten van Sernam SA en Sernam Xpress voort en blijven zij bijgevolg de steun van 503 miljoen EUR genieten die aanvankelijk aan Sernam SA was toegekend. |
| --- | --- |

(131)

De steun moet worden teruggevorderd van Financière Sernam en van haar dochterondernemingen, met name Sernam Services en Aster, die momenteel de economische activiteiten voortzetten waarvoor de steun is toegekend en die vroeger werden uitgeoefend door Sernam SA (ondertussen geliquideerd) en vervolgens door Sernam Xpress (waarvan het vermogen middels een overdracht onder algemene titel door Financière Sernam werd overgenomen). Eerst moet worden opgemerkt dat Sernam Xpress alle activa en een deel van de passiva van Sernam SA heeft overgenomen via een transactie binnen de groep. Sernam Xpress heeft dus de economische activiteiten van Sernam SA voortgezet (zie ook de gedetailleerde beschrijving in hoofdstuk 3.3.). Vervolgens werd Financière Sernam, door de overdracht onder algemene titel van het vermogen, de juridische opvolger van Sernam Xpress. Tot slot zetten Financière Sernam en haar dochterondernemingen, met name Sernam Services en Aster, de activiteiten van Sernam SA en Sernam Xpress voort en blijven zij bijgevolg de steun van 503 miljoen EUR genieten die aanvankelijk aan Sernam SA was toegekend.

3.3.   DE TERUGVORDERING VAN DE STEUN VAN 41 MILJOEN EUR

| (132) | De steun van 41 miljoen EUR die, zoals bepaald in de beschikking Sernam 2, door Frankrijk van de begunstigde moest worden teruggevorderd, werd aan de passiefzijde van de liquidatie van Sernam SA ingeschreven. |
| --- | --- |

(132)

De steun van 41 miljoen EUR die, zoals bepaald in de beschikking Sernam 2, door Frankrijk van de begunstigde moest worden teruggevorderd, werd aan de passiefzijde van de liquidatie van Sernam SA ingeschreven.

| (133) | De Franse autoriteiten zijn van mening dat de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam zijn overgedragen via een procedure die volgens hen transparent en open is, zoals bepaald in artikel 4 van de beschikking Sernam 2, en dat de terugvorderingsverplichting alleen voor Sernam SA geldt. |
| --- | --- |

(133)

De Franse autoriteiten zijn van mening dat de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam zijn overgedragen via een procedure die volgens hen transparent en open is, zoals bepaald in artikel 4 van de beschikking Sernam 2, en dat de terugvorderingsverplichting alleen voor Sernam SA geldt.

| (134) | Artikel 4 van de beschikking Sernam 2 bepaalt:
  „Iedere gedeeltelijke of gehele verkoop van Sernam moet plaatsvinden tegen de marktprijs en volgens een transparante procedure die openstaat voor alle concurrenten. In dat geval komt de terugbetaling van de 41 miljoen euro steun ten laste van de maatschappij Sernam, indien deze blijft bestaan.” |
| --- | --- |

(134)

Artikel 4 van de beschikking Sernam 2 bepaalt:

„Iedere gedeeltelijke of gehele verkoop van Sernam moet plaatsvinden tegen de marktprijs en volgens een transparante procedure die openstaat voor alle concurrenten. In dat geval komt de terugbetaling van de 41 miljoen euro steun ten laste van de maatschappij Sernam, indien deze blijft bestaan.”

| (135) | Artikel 4 maakt onderscheid naargelang de economische activiteiten van Sernam al dan niet zijn onderbroken. In de veronderstelling dat deze activiteiten zouden verdwijnen, mag de steun niet worden teruggevorderd van diegenen die de activa in het kader van een transparante en open procedure tegen de marktprijs hebben verworven. |
| --- | --- |

(135)

Artikel 4 maakt onderscheid naargelang de economische activiteiten van Sernam al dan niet zijn onderbroken. In de veronderstelling dat deze activiteiten zouden verdwijnen, mag de steun niet worden teruggevorderd van diegenen die de activa in het kader van een transparante en open procedure tegen de marktprijs hebben verworven.

| (136) | De Commissie merkt trouwens op dat in de rechtspraak van het Hof en het Gerecht diezelfde factoren van doorslaggevend belang zijn. |
| --- | --- |

(136)

De Commissie merkt trouwens op dat in de rechtspraak van het Hof en het Gerecht diezelfde factoren van doorslaggevend belang zijn.

| (137) | Het SMI-arrest (29) maakt onderscheid tussen twee hypothesen in geval van verkoop van activiteiten waarvoor steun is verleend, met name de verkoop van het maatschappelijk kapitaal van de onderneming, waarna de steunontvangende onderneming haar rechtspersoonlijkheid behoudt (share deal), en de verkoop van alle of een deel van de activa van de onderneming aan een andere onderneming, waarna de ondersteunde economische activiteit niet meer door dezelfde rechtspersoon wordt uitgeoefend (asset deal). |
| --- | --- |

(137)

Het SMI-arrest (29) maakt onderscheid tussen twee hypothesen in geval van verkoop van activiteiten waarvoor steun is verleend, met name de verkoop van het maatschappelijk kapitaal van de onderneming, waarna de steunontvangende onderneming haar rechtspersoonlijkheid behoudt (share deal), en de verkoop van alle of een deel van de activa van de onderneming aan een andere onderneming, waarna de ondersteunde economische activiteit niet meer door dezelfde rechtspersoon wordt uitgeoefend (asset deal).

| (138) | Wat betreft de share deal heeft het Hof voor recht verklaard dat: (30)

  „[...] wanneer een onderneming welke een onwettige staatssteun heeft genoten tegen de marktprijs wordt gekocht, dat wil zeggen tegen de hoogste prijs die een particuliere investeerder die onder normale mededingingsvoorwaarden handelt, bereid was voor deze vennootschap te betalen in de toestand waarin zij zich bevond, met name na staatssteun te hebben genoten, dit steunelement is geraamd tegen de marktprijs en meegerekend in de aankoopprijs. In dergelijke omstandigheden kan de koper niet worden geacht een voordeel te hebben genoten ten opzichte van de andere marktdeelnemers (zie, in die zin, arrest van 20 september 2001, Banks, C-390/98, Jurispr. blz. I-6117, punt 77).
  In casu behoudt de onderneming waaraan de onwettige staatssteun is verleend haar rechtspersoonlijkheid en blijft zij de met de staatssteun gesubsidieerde activiteiten - voor eigen rekening - uitoefenen. Het is normalerwijs dan ook deze onderneming die het aan de betrokken steun verbonden concurrentievoordeel behoudt en bijgevolg moet zij worden verplicht een bedrag gelijk aan deze steun terug te betalen. [...]” |
| --- | --- |

(138)

Wat betreft de share deal heeft het Hof voor recht verklaard dat: (30)

„[...] wanneer een onderneming welke een onwettige staatssteun heeft genoten tegen de marktprijs wordt gekocht, dat wil zeggen tegen de hoogste prijs die een particuliere investeerder die onder normale mededingingsvoorwaarden handelt, bereid was voor deze vennootschap te betalen in de toestand waarin zij zich bevond, met name na staatssteun te hebben genoten, dit steunelement is geraamd tegen de marktprijs en meegerekend in de aankoopprijs. In dergelijke omstandigheden kan de koper niet worden geacht een voordeel te hebben genoten ten opzichte van de andere marktdeelnemers (zie, in die zin, arrest van 20 september 2001, Banks, C-390/98, Jurispr. blz. I-6117, punt 77).

In casu behoudt de onderneming waaraan de onwettige staatssteun is verleend haar rechtspersoonlijkheid en blijft zij de met de staatssteun gesubsidieerde activiteiten - voor eigen rekening - uitoefenen. Het is normalerwijs dan ook deze onderneming die het aan de betrokken steun verbonden concurrentievoordeel behoudt en bijgevolg moet zij worden verplicht een bedrag gelijk aan deze steun terug te betalen. [...]”

| (139) | Wat betreft de asset deal vervolgt het Hof: (31)

  „Het kan stellig niet worden uitgesloten dat in het geval dat afgesplitste vennootschappen worden opgericht teneinde een deel van de activiteiten van de onderneming welke steun heeft genoten voort te zetten, wanneer deze laatste failliet is gegaan, deze vennootschappen eventueel eveneens gehouden kunnen zijn de betrokken steun terug te betalen, zodra is bewezen dat zij het concurrentievoordeel dat aan deze steun is verbonden, feitelijk blijven genieten. Zulks zou namelijk in het bijzonder het geval kunnen zijn indien de afgesplitste vennootschappen activa van de vennootschap in liquidatie aankopen zonder een prijs tegen de marktvoorwaarden te betalen, of wanneer is bewezen dat door de oprichting van dergelijke vennootschappen de verplichting tot terugbetaling van deze steun wordt omzeild.” |
| --- | --- |

(139)

Wat betreft de asset deal vervolgt het Hof: (31)

„Het kan stellig niet worden uitgesloten dat in het geval dat afgesplitste vennootschappen worden opgericht teneinde een deel van de activiteiten van de onderneming welke steun heeft genoten voort te zetten, wanneer deze laatste failliet is gegaan, deze vennootschappen eventueel eveneens gehouden kunnen zijn de betrokken steun terug te betalen, zodra is bewezen dat zij het concurrentievoordeel dat aan deze steun is verbonden, feitelijk blijven genieten. Zulks zou namelijk in het bijzonder het geval kunnen zijn indien de afgesplitste vennootschappen activa van de vennootschap in liquidatie aankopen zonder een prijs tegen de marktvoorwaarden te betalen, of wanneer is bewezen dat door de oprichting van dergelijke vennootschappen de verplichting tot terugbetaling van deze steun wordt omzeild.”

| (140) | Dit onderscheid wordt ook in het Seleco-arrest (32) gemaakt. In dit arrest bevestigt het Hof dat de Commissie kan worden verzocht te eisen dat de terugvordering niet beperkt blijft tot de oorspronkelijke onderneming, maar wordt uitgebreid naar de onderneming die de activiteiten van de oorspronkelijke onderneming voortzet, met behulp van de overgedragen productiemiddelen in gevallen waarin bepaalde elementen van de overdracht op economische continuïteit tussen de twee bedrijven duiden. Het Hof heeft ook de volgende indicatoren als relevant aanvaard om economische continuïteit vast te stellen: het voorwerp van de overdracht (activa en passiva, continuïteit inzake werknemers, gebundelde activa), de verkoopprijs, de identiteit van de aandeelhouders of de eigenaren van de overnemende onderneming en van de oorspronkelijke onderneming, het tijdstip waarop de overname plaatsvond (na het begin van het onderzoek, de inleiding van de procedure of het definitieve besluit) of ten slotte de economische logica van de transactie (33). |
| --- | --- |

(140)

Dit onderscheid wordt ook in het Seleco-arrest (32) gemaakt. In dit arrest bevestigt het Hof dat de Commissie kan worden verzocht te eisen dat de terugvordering niet beperkt blijft tot de oorspronkelijke onderneming, maar wordt uitgebreid naar de onderneming die de activiteiten van de oorspronkelijke onderneming voortzet, met behulp van de overgedragen productiemiddelen in gevallen waarin bepaalde elementen van de overdracht op economische continuïteit tussen de twee bedrijven duiden. Het Hof heeft ook de volgende indicatoren als relevant aanvaard om economische continuïteit vast te stellen: het voorwerp van de overdracht (activa en passiva, continuïteit inzake werknemers, gebundelde activa), de verkoopprijs, de identiteit van de aandeelhouders of de eigenaren van de overnemende onderneming en van de oorspronkelijke onderneming, het tijdstip waarop de overname plaatsvond (na het begin van het onderzoek, de inleiding van de procedure of het definitieve besluit) of ten slotte de economische logica van de transactie (33).

| (141) | Het lijkt wenselijk te benadrukken dat de verkoop van activa in de SMI-zaak en de Seleco-zaak in het kader van een collectieve procedure en onder toezicht van een rechter is uitgevoerd. In deze gevallen had de verkoop enkel betrekking op een deel van de activa van de ondernemingen die aan de collectieve procedure waren onderworpen. Bovendien was volgens het Hof niet aangetoond dat zij niet aan de marktvoorwaarden voldeden. |
| --- | --- |

(141)

Het lijkt wenselijk te benadrukken dat de verkoop van activa in de SMI-zaak en de Seleco-zaak in het kader van een collectieve procedure en onder toezicht van een rechter is uitgevoerd. In deze gevallen had de verkoop enkel betrekking op een deel van de activa van de ondernemingen die aan de collectieve procedure waren onderworpen. Bovendien was volgens het Hof niet aangetoond dat zij niet aan de marktvoorwaarden voldeden.

| (142) | Het Gerecht heeft in het CDA-arrest (34) een asset deal geanalyseerd en heeft met name onderzocht of er in dat geval aanwijzingen waren waaruit kon worden opgemaakt dat het bevel tot terugvordering omzeild was door een gedeeltelijke verkoop van activa. Het Gerecht heeft geoordeeld dat de Commissie de wil tot omzeiling in dit geval niet had vastgesteld en dat CDA het aan de steun verbonden mededingingsvoordeel niet feitelijk blijft genieten. Het Gerecht heeft zich voor deze vaststelling op twee feiten gebaseerd: de verkoop was beperkt tot een deel van de activa, die en bloc werden verkocht, en door deze aanpak (de verkoop en bloc) is een hoger bedrag verkregen dan het geval zou zijn geweest indien deze onderdelen van het actief afzonderlijk waren verkocht. |
| --- | --- |

(142)

Het Gerecht heeft in het CDA-arrest (34) een asset deal geanalyseerd en heeft met name onderzocht of er in dat geval aanwijzingen waren waaruit kon worden opgemaakt dat het bevel tot terugvordering omzeild was door een gedeeltelijke verkoop van activa. Het Gerecht heeft geoordeeld dat de Commissie de wil tot omzeiling in dit geval niet had vastgesteld en dat CDA het aan de steun verbonden mededingingsvoordeel niet feitelijk blijft genieten. Het Gerecht heeft zich voor deze vaststelling op twee feiten gebaseerd: de verkoop was beperkt tot een deel van de activa, die en bloc werden verkocht, en door deze aanpak (de verkoop en bloc) is een hoger bedrag verkregen dan het geval zou zijn geweest indien deze onderdelen van het actief afzonderlijk waren verkocht.

| (143) | De overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam moet dus in het licht van de criteria van het Hof en het Gerecht worden onderzocht, zodat kan worden vastgesteld of de terugvordering moet worden uitgebreid naar Financière Sernam en haar dochterondernemingen, Sernam Services en Aster. |
| --- | --- |

(143)

De overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam moet dus in het licht van de criteria van het Hof en het Gerecht worden onderzocht, zodat kan worden vastgesteld of de terugvordering moet worden uitgebreid naar Financière Sernam en haar dochterondernemingen, Sernam Services en Aster.

| (144) | Wat betreft de volledige overdracht van de activa en passiva, met uitzondering van drie financiële passiva (participatielening die door Sernam SA bij de SNCF-groep is afgesloten, passiefpost betreffende de ontbinding van het „IBM-GPS”-contract; verplichte terugbetaling van de onverenigbare steun van 41 miljoen EUR), van Sernam SA aan Sernam Xpress, stelt de Commissie vast dat deze overdracht betrekking had op de volledige onderneming (zie punt 3.2.3.). Er is dus economische continuïteit tussen Sernam SA en Sernam Xpress. Hierin onderscheidt de onderhavige zaak zich van de feiten die aanleiding hebben gegeven tot het SMI-arrest, het Seleco-arrest en het CDA-arrest, waar enkel sprake was van de verkoop van een deel van de activa. Bovendien heeft de overdracht binnen een groep plaatsgevonden, na de eindbeschikking van de Commissie dat de steun moest worden teruggevorderd, met als enige economische overweging ervoor te zorgen dat de activiteiten van Sernam konden worden voortgezet zonder te moeten voldoen aan de voorwaarden van artikel 3 van de beschikking Sernam 2. Er is dus voldaan aan alle criteria om economische continuïteit aan te tonen in de zin van de beschikking en het Seleco-arrest. |
| --- | --- |

(144)

Wat betreft de volledige overdracht van de activa en passiva, met uitzondering van drie financiële passiva (participatielening die door Sernam SA bij de SNCF-groep is afgesloten, passiefpost betreffende de ontbinding van het „IBM-GPS”-contract; verplichte terugbetaling van de onverenigbare steun van 41 miljoen EUR), van Sernam SA aan Sernam Xpress, stelt de Commissie vast dat deze overdracht betrekking had op de volledige onderneming (zie punt 3.2.3.). Er is dus economische continuïteit tussen Sernam SA en Sernam Xpress. Hierin onderscheidt de onderhavige zaak zich van de feiten die aanleiding hebben gegeven tot het SMI-arrest, het Seleco-arrest en het CDA-arrest, waar enkel sprake was van de verkoop van een deel van de activa. Bovendien heeft de overdracht binnen een groep plaatsgevonden, na de eindbeschikking van de Commissie dat de steun moest worden teruggevorderd, met als enige economische overweging ervoor te zorgen dat de activiteiten van Sernam konden worden voortgezet zonder te moeten voldoen aan de voorwaarden van artikel 3 van de beschikking Sernam 2. Er is dus voldaan aan alle criteria om economische continuïteit aan te tonen in de zin van de beschikking en het Seleco-arrest.

| (145) | De Commissie merkt overigens op dat de overdracht aan Sernam Xpress niet aan de marktvoorwaarden voldoet. De overdracht aan Sernam Xpress is tegen een negatieve prijs gebeurd en is niet het resultaat van een transparante en open procedure (zie punt 3.2.5.). Bovenop de negatieve prijs van 57 miljoen EUR, die wordt opgevat als operationele steun om de verliezen van Sernam voor de jaren 2005 tot en met 2008 te dekken (35), komt de schuldkwijtschelding van de SNCF ten gunste van Sernam SA voor een bedrag van 38,5 miljoen EUR (zie overweging 27). Tot slot stelt de Commissie ook vast dat de passiva die bij Sernam SA achterblijven schulden ten opzichte van derden zijn, en niet ten opzichte van de SNCF. Door de kapitaalinjectie van 57 miljoen EUR van de SNCF heeft Sernam Xpress, althans in de periode 2005-2008, haar schulden volledig kunnen aflossen. Als de SNCF daarentegen enkel de activa tegen een positieve prijs had verkocht, zouden de schulden ten opzichte van derden maar voor het bedrag van de inkomsten van de verkoop afgelost zijn. Dit is een bijkomende aanwijzing dat het contractueel evenwicht tussen de SNCF en Financière Sernam niet met de marktvoorwaarden overeenstemt. |
| --- | --- |

(145)

De Commissie merkt overigens op dat de overdracht aan Sernam Xpress niet aan de marktvoorwaarden voldoet. De overdracht aan Sernam Xpress is tegen een negatieve prijs gebeurd en is niet het resultaat van een transparante en open procedure (zie punt 3.2.5.). Bovenop de negatieve prijs van 57 miljoen EUR, die wordt opgevat als operationele steun om de verliezen van Sernam voor de jaren 2005 tot en met 2008 te dekken (35), komt de schuldkwijtschelding van de SNCF ten gunste van Sernam SA voor een bedrag van 38,5 miljoen EUR (zie overweging 27). Tot slot stelt de Commissie ook vast dat de passiva die bij Sernam SA achterblijven schulden ten opzichte van derden zijn, en niet ten opzichte van de SNCF. Door de kapitaalinjectie van 57 miljoen EUR van de SNCF heeft Sernam Xpress, althans in de periode 2005-2008, haar schulden volledig kunnen aflossen. Als de SNCF daarentegen enkel de activa tegen een positieve prijs had verkocht, zouden de schulden ten opzichte van derden maar voor het bedrag van de inkomsten van de verkoop afgelost zijn. Dit is een bijkomende aanwijzing dat het contractueel evenwicht tussen de SNCF en Financière Sernam niet met de marktvoorwaarden overeenstemt.

| (146) | Er moet eveneens worden opgemerkt dat de negatieve prijs van 57 miljoen EUR hoger ligt dan het beste bod dat via de mislukte aanbesteding is ontvangen, namelijk een negatieve prijs van 56,4 miljoen EUR (bod gedaan in de tweede ronde [kandidaat 5]). |
| --- | --- |

(146)

Er moet eveneens worden opgemerkt dat de negatieve prijs van 57 miljoen EUR hoger ligt dan het beste bod dat via de mislukte aanbesteding is ontvangen, namelijk een negatieve prijs van 56,4 miljoen EUR (bod gedaan in de tweede ronde [kandidaat 5]).

| (147) | Door de overdracht kon Sernam Xpress ontsnappen aan het bevel tot terugvordering van 41 miljoen EUR dat tegen Sernam SA was uitgevaardigd en kon de onderneming de activiteiten van Sernam SA voortzetten zonder deze steun terug te moeten betalen en zonder te moeten voldoen aan de voorwaarden van artikel 3 van de beschikking Sernam 2. |
| --- | --- |

(147)

Door de overdracht kon Sernam Xpress ontsnappen aan het bevel tot terugvordering van 41 miljoen EUR dat tegen Sernam SA was uitgevaardigd en kon de onderneming de activiteiten van Sernam SA voortzetten zonder deze steun terug te moeten betalen en zonder te moeten voldoen aan de voorwaarden van artikel 3 van de beschikking Sernam 2.

| (148) | Om deze redenen komt de Commissie tot de conclusie dat de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Sernam Xpress als gevolg heeft gehad dat Sernam Xpress in feite kon blijven profiteren van het aan de steun verbonden mededingingsvoordeel. Er is inderdaad sprake geweest van economische continuïteit tussen de twee ondernemingen en de overdracht stemt overeen met een omzeiling van het bevel tot terugvordering dat tegen Sernam SA was uitgevaardigd. |
| --- | --- |

(148)

Om deze redenen komt de Commissie tot de conclusie dat de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Sernam Xpress als gevolg heeft gehad dat Sernam Xpress in feite kon blijven profiteren van het aan de steun verbonden mededingingsvoordeel. Er is inderdaad sprake geweest van economische continuïteit tussen de twee ondernemingen en de overdracht stemt overeen met een omzeiling van het bevel tot terugvordering dat tegen Sernam SA was uitgevaardigd.

| (149) | Zoals in het SMI-arrest en het Seleco-arrest is uiteengezet, heeft de verkoop door een aandeelhouder aan een derde van zijn aandelen in een vennootschap die onwettige steun heeft ontvangen, geen invloed op de verplichting tot terugvordering bij de vennootschap die de steun ontvangt. De verkoop van het maatschappelijk kapitaal van Sernam Xpress aan Financière Sernam heeft daarom niet als gevolg dat Sernam Xpress ontslagen wordt van de verplichting om de steun van 41 miljoen EUR terug te betalen. |
| --- | --- |

(149)

Zoals in het SMI-arrest en het Seleco-arrest is uiteengezet, heeft de verkoop door een aandeelhouder aan een derde van zijn aandelen in een vennootschap die onwettige steun heeft ontvangen, geen invloed op de verplichting tot terugvordering bij de vennootschap die de steun ontvangt. De verkoop van het maatschappelijk kapitaal van Sernam Xpress aan Financière Sernam heeft daarom niet als gevolg dat Sernam Xpress ontslagen wordt van de verplichting om de steun van 41 miljoen EUR terug te betalen.

| (150) | Door de fusie van Sernam Xpress en Financière Sernam is de verplichting tot terugvordering op Financière Sernam overgedragen. Bovendien zetten Financière Sernam en haar dochterondernemingen, met name Sernam Services en Aster, de activiteiten van Sernam SA en Sernam Xpress voort, waardoor zij de steun van 41 miljoen EUR blijven genieten die aanvankelijk aan Sernam SA was toegekend. |
| --- | --- |

(150)

Door de fusie van Sernam Xpress en Financière Sernam is de verplichting tot terugvordering op Financière Sernam overgedragen. Bovendien zetten Financière Sernam en haar dochterondernemingen, met name Sernam Services en Aster, de activiteiten van Sernam SA en Sernam Xpress voort, waardoor zij de steun van 41 miljoen EUR blijven genieten die aanvankelijk aan Sernam SA was toegekend.

| (151) | Overigens moeten de argumenten van de Franse autoriteiten die gebaseerd zijn op de toepassing van het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie van de hand worden gewezen om de redenen die in onderstaand hoofdstuk 3.4 worden vermeld. |
| --- | --- |

(151)

Overigens moeten de argumenten van de Franse autoriteiten die gebaseerd zijn op de toepassing van het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie van de hand worden gewezen om de redenen die in onderstaand hoofdstuk 3.4 worden vermeld.

3.4.   NIEUWE STEUN DIE AAN SERNAM XPRESS WERD TOEGEKEND

| (152) | Het protocol van overeenstemming van 21 juli 2005 voorziet in een aantal maatregelen die nieuwe steun zouden kunnen vormen (zie overweging 36). De Commissie moet nagaan of deze maatregelen nieuwe steun vormen en zo ja, of deze als verenigbaar met de interne markt kunnen worden aangemerkt. |
| --- | --- |

(152)

Het protocol van overeenstemming van 21 juli 2005 voorziet in een aantal maatregelen die nieuwe steun zouden kunnen vormen (zie overweging 36). De Commissie moet nagaan of deze maatregelen nieuwe steun vormen en zo ja, of deze als verenigbaar met de interne markt kunnen worden aangemerkt.

| (153) | Volgens de Franse autoriteiten zouden al deze maatregelen in overeenstemming zijn met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie. De SNCF zou de activiteiten van Sernam SA hebben overgedragen aan de onderneming die het beste bod had uitgebracht na een transparante en open aanbesteding, en dit bod zou, zelfs indien de prijs negatief was, minder kostbaar zijn voor de staat als aandeelhouder dan de liquidatie van Sernam. |
| --- | --- |

(153)

Volgens de Franse autoriteiten zouden al deze maatregelen in overeenstemming zijn met het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie. De SNCF zou de activiteiten van Sernam SA hebben overgedragen aan de onderneming die het beste bod had uitgebracht na een transparante en open aanbesteding, en dit bod zou, zelfs indien de prijs negatief was, minder kostbaar zijn voor de staat als aandeelhouder dan de liquidatie van Sernam.

| (154) | De Commissie is van mening dat wanneer steun teruggevorderd wordt, het beginsel van de particuliere investeerder niet moet worden toegepast. Bij de terugvordering van steun handelt de staat uit hoofde van de krachtens het recht van de Unie op hem rustende verplichtingen en niet in zijn hoedanigheid van aandeelhouder. |
| --- | --- |

(154)

De Commissie is van mening dat wanneer steun teruggevorderd wordt, het beginsel van de particuliere investeerder niet moet worden toegepast. Bij de terugvordering van steun handelt de staat uit hoofde van de krachtens het recht van de Unie op hem rustende verplichtingen en niet in zijn hoedanigheid van aandeelhouder.

| (155) | De Commissie merkt overigens op dat in artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2 de verkoop van activa wordt opgevat als een equivalent voor de in artikel 3, lid 1, opgelegde compenserende maatregelen. Volgens punt 40 van de communautaire richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden (36) kan het stopzetten van een verliesgevende activiteit niet als een compenserende maatregel worden beschouwd. De negatieve prijs die de SNCF en Financière Sernam zijn overeengekomen, toont aan dat dit de stopzetting van een verliesgevende activiteit betreft, die niet het equivalent van een compenserende maatregel kan zijn. In het onderhavige geval stemt de negatieve prijs overeen met een operationele steun aan de onderneming, die dus per definitie ongeschikt is om de concurrentieverstoringen te verminderen. |
| --- | --- |

(155)

De Commissie merkt overigens op dat in artikel 3, lid 2, van de beschikking Sernam 2 de verkoop van activa wordt opgevat als een equivalent voor de in artikel 3, lid 1, opgelegde compenserende maatregelen. Volgens punt 40 van de communautaire richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden (36) kan het stopzetten van een verliesgevende activiteit niet als een compenserende maatregel worden beschouwd. De negatieve prijs die de SNCF en Financière Sernam zijn overeengekomen, toont aan dat dit de stopzetting van een verliesgevende activiteit betreft, die niet het equivalent van een compenserende maatregel kan zijn. In het onderhavige geval stemt de negatieve prijs overeen met een operationele steun aan de onderneming, die dus per definitie ongeschikt is om de concurrentieverstoringen te verminderen.

| (156) | Indien overigens zou worden ingestemd met het standpunt dat Frankrijk verdedigt, zou Frankrijk zich kunnen onttrekken aan de verplichting om de bij beschikking Sernam 2 onverenigbaar verklaarde steun van 41 miljoen EUR en de misbruikte steun van 503 miljoen EUR terug te vorderen van Sernam SA en alle ondernemingen die haar economische activiteiten voortzetten. Een dergelijk resultaat zou haaks staan op de rechtspraak van het Hof, volgens welke de lidstaat onverwijld de steun dient te doen terugbetalen, door gebruikmaking van alle beschikbare juridische middelen, met inbegrip van de confiscatie van de activa van de onderneming en, zo nodig, wanneer de onderneming niet in staat is tot terugbetaling, de liquidatie ervan (37). |
| --- | --- |

(156)

Indien overigens zou worden ingestemd met het standpunt dat Frankrijk verdedigt, zou Frankrijk zich kunnen onttrekken aan de verplichting om de bij beschikking Sernam 2 onverenigbaar verklaarde steun van 41 miljoen EUR en de misbruikte steun van 503 miljoen EUR terug te vorderen van Sernam SA en alle ondernemingen die haar economische activiteiten voortzetten. Een dergelijk resultaat zou haaks staan op de rechtspraak van het Hof, volgens welke de lidstaat onverwijld de steun dient te doen terugbetalen, door gebruikmaking van alle beschikbare juridische middelen, met inbegrip van de confiscatie van de activa van de onderneming en, zo nodig, wanneer de onderneming niet in staat is tot terugbetaling, de liquidatie ervan (37).

| (157) | Instemmen met het standpunt dat Frankrijk verdedigt, zou ook leiden tot discriminatie tussen een particuliere onderneming en een overheidsonderneming. Terwijl de staat de steun van de particuliere onderneming zou terugvorderen, indien nodig tot de liquidatie ervan, zou de overheidsonderneming aan dit lot kunnen ontsnappen indien het voor de staat minder duur zou zijn om tegen een negatieve prijs te verkopen dan om de onrechtmatige en onverenigbare steun terug te vorderen. |
| --- | --- |

(157)

Instemmen met het standpunt dat Frankrijk verdedigt, zou ook leiden tot discriminatie tussen een particuliere onderneming en een overheidsonderneming. Terwijl de staat de steun van de particuliere onderneming zou terugvorderen, indien nodig tot de liquidatie ervan, zou de overheidsonderneming aan dit lot kunnen ontsnappen indien het voor de staat minder duur zou zijn om tegen een negatieve prijs te verkopen dan om de onrechtmatige en onverenigbare steun terug te vorderen.

| (158) | Om deze redenen is de Commissie van mening dat het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie niet door Frankrijk kan worden ingeroepen om de maatregelen van het protocol van overeenstemming van 21 juli 2005 niet onder staatssteun te laten vallen. |
| --- | --- |

(158)

Om deze redenen is de Commissie van mening dat het beginsel van de particuliere investeerder in een markteconomie niet door Frankrijk kan worden ingeroepen om de maatregelen van het protocol van overeenstemming van 21 juli 2005 niet onder staatssteun te laten vallen.

| (159) | Er moet dus worden vastgesteld of de betrokken maatregelen een voordeel hebben opgeleverd voor Sernam Xpress of Financière Sernam. Aangezien deze twee ondernemingen vervolgens zijn gefuseerd, is het niet nodig een onderscheid te maken tussen de voordelen die aan de ene of aan de andere onderneming zijn toegekend. Aan de drie andere criteria voor steun is voldaan: de maatregelen zijn toegekend met middelen van een overheidsonderneming, de SNCF; de SNCF is een publiekrechtelijke instelling die onder streng toezicht van de overheid staat; het toekennen van het voordeel is dus ook aan de staat toe te schrijven. Aangezien Sernam Xpress/Financière Sernam actief is in de sector van het wegtransport, die opengesteld is voor concurrentie binnen de Unie, kan het voordeel concurrentieverstoringen teweegbrengen en het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloeden. |
| --- | --- |

(159)

Er moet dus worden vastgesteld of de betrokken maatregelen een voordeel hebben opgeleverd voor Sernam Xpress of Financière Sernam. Aangezien deze twee ondernemingen vervolgens zijn gefuseerd, is het niet nodig een onderscheid te maken tussen de voordelen die aan de ene of aan de andere onderneming zijn toegekend. Aan de drie andere criteria voor steun is voldaan: de maatregelen zijn toegekend met middelen van een overheidsonderneming, de SNCF; de SNCF is een publiekrechtelijke instelling die onder streng toezicht van de overheid staat; het toekennen van het voordeel is dus ook aan de staat toe te schrijven. Aangezien Sernam Xpress/Financière Sernam actief is in de sector van het wegtransport, die opengesteld is voor concurrentie binnen de Unie, kan het voordeel concurrentieverstoringen teweegbrengen en het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloeden.

3.4.1.   Herkapitalisatie van Sernam SA door de SNCF voor een bedrag van 57 miljoen EUR

| (160) | Door de herkapitalisatie van Sernam SA door de SNCF ten bedrage van 57 miljoen EUR heeft Sernam SA een aanzienlijk financieel voordeel ontvangen waarover haar concurrenten niet beschikken. Dit voordeel is vervolgens met de andere activa en passiva naar Sernam Xpress overgedragen. |
| --- | --- |

(160)

Door de herkapitalisatie van Sernam SA door de SNCF ten bedrage van 57 miljoen EUR heeft Sernam SA een aanzienlijk financieel voordeel ontvangen waarover haar concurrenten niet beschikken. Dit voordeel is vervolgens met de andere activa en passiva naar Sernam Xpress overgedragen.

3.4.2.   Herkapitalisatie van Sernam Xpress door de SNCF voor een bedrag van 2 miljoen EUR

| (161) | Door de herkapitalisatie van Sernam Xpress door de SNCF ten bedrage van 2 miljoen EUR heeft Sernam Xpress een aanzienlijk financieel voordeel ontvangen waarover haar concurrenten niet beschikken. De Commissie merkt echter op dat de SNCF van Financière Sernam een betaling van 2 miljoen EUR heeft ontvangen die de herkapitalisatie van 2 miljoen EUR neutraliseert en die bijgevolg geen voordeel heeft opgeleverd. |
| --- | --- |

(161)

Door de herkapitalisatie van Sernam Xpress door de SNCF ten bedrage van 2 miljoen EUR heeft Sernam Xpress een aanzienlijk financieel voordeel ontvangen waarover haar concurrenten niet beschikken. De Commissie merkt echter op dat de SNCF van Financière Sernam een betaling van 2 miljoen EUR heeft ontvangen die de herkapitalisatie van 2 miljoen EUR neutraliseert en die bijgevolg geen voordeel heeft opgeleverd.

3.4.3.   Kwijtschelding van de schulden van Sernam SA door de SNCF

| (162) | Zoals verklaard in overweging 33 maken twee schuldvorderingen van de SNCF bij Sernam SA ten bedrage van 38,5 miljoen EUR geen deel uit van de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam. Door deze schulden kwijt te schelden, kent de SNCF een voordeel ter waarde van dit bedrag toe aan Sernam Xpress/Financière Sernam. |
| --- | --- |

(162)

Zoals verklaard in overweging 33 maken twee schuldvorderingen van de SNCF bij Sernam SA ten bedrage van 38,5 miljoen EUR geen deel uit van de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam. Door deze schulden kwijt te schelden, kent de SNCF een voordeel ter waarde van dit bedrag toe aan Sernam Xpress/Financière Sernam.

3.4.4.   Garanties die de SNCF heeft toegekend

| (163) | Bij de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam heeft de SNCF de volgende garanties toegekend:






  — | zij heeft zich ertoe verbonden binnen een vastgestelde termijn de inrichting af te werken van een bepaald terrein (Valenton) dat nodig is voor de exploitatie van de TBE, op straffe van een geldboete van 1 miljoen EUR bij overschrijding van deze termijn; |
| --- | --- | --- |

(163)

Bij de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam heeft de SNCF de volgende garanties toegekend:

—

zij heeft zich ertoe verbonden binnen een vastgestelde termijn de inrichting af te werken van een bepaald terrein (Valenton) dat nodig is voor de exploitatie van de TBE, op straffe van een geldboete van 1 miljoen EUR bij overschrijding van deze termijn;

| — | zij heeft zich ertoe verbonden een mogelijke stijging van de huurprijzen van de nieuwe terreinen te dekken, met een maximaal verschil van 3 miljoen EUR; |
| --- | --- |

—

zij heeft zich ertoe verbonden een mogelijke stijging van de huurprijzen van de nieuwe terreinen te dekken, met een maximaal verschil van 3 miljoen EUR;

| — | zij heeft de termijn voor de terugkeer van [...] man bij Sernam gedetacheerd spoorwegpersoneel met drie jaar verlengd; |
| --- | --- |

—

zij heeft de termijn voor de terugkeer van [...] man bij Sernam gedetacheerd spoorwegpersoneel met drie jaar verlengd;

| — | zij heeft de termijn van een sociaal protocol waarmee wordt gegarandeerd dat [...] werknemers van Sernam in geval van ontslag (door Sernam) bij de SNCF herplaatst kunnen worden, met drie jaar verlengd; |
| --- | --- |

—

zij heeft de termijn van een sociaal protocol waarmee wordt gegarandeerd dat [...] werknemers van Sernam in geval van ontslag (door Sernam) bij de SNCF herplaatst kunnen worden, met drie jaar verlengd;

| — | de SNCF heeft het voortbestaan van de train bloc express (TBE) (38) en de toegang tot de TBE (39) gegarandeerd. Met het oog daarop heeft de SNCF 3 miljoen EUR aan Sernam Xpress betaald. |
| --- | --- |

—

de SNCF heeft het voortbestaan van de train bloc express (TBE) (38) en de toegang tot de TBE (39) gegarandeerd. Met het oog daarop heeft de SNCF 3 miljoen EUR aan Sernam Xpress betaald.

| (164) | Wat de eerste twee garanties betreft, is het duidelijk dat deze een voordeel opleveren voor Sernam Xpress/Financière Sernam. Zonder deze twee garanties had Sernam Xpress/Financière Sernam namelijk al deze kosten zelf moeten dragen. |
| --- | --- |

(164)

Wat de eerste twee garanties betreft, is het duidelijk dat deze een voordeel opleveren voor Sernam Xpress/Financière Sernam. Zonder deze twee garanties had Sernam Xpress/Financière Sernam namelijk al deze kosten zelf moeten dragen.

| (165) | Wat de TBE-garanties betreft, is de Commissie van mening dat deze het risico van Sernam Xpress/Financière Sernam aanzienlijk verkleinen. Deze garanties leveren hun dus een voordeel op. |
| --- | --- |

(165)

Wat de TBE-garanties betreft, is de Commissie van mening dat deze het risico van Sernam Xpress/Financière Sernam aanzienlijk verkleinen. Deze garanties leveren hun dus een voordeel op.

| (166) | Volgens Frankrijk komt de garantie die aan het spoorwegpersoneel wordt gegeven in werkelijkheid de SNCF ten goede. De SNCF zou inderdaad een aantal personeelsleden naar Sernam SA hebben gedetacheerd. Dit spoorwegpersoneel, waarvan de kosten door Sernam SA werden gedragen, zou het recht hebben gehad op eenvoudig verzoek bij de SNCF te worden herplaatst. Gezien de bezorgdheid die een privatisering zou kunnen opwekken, heeft de SNCF de termijn verlengd waarin het spoorwegpersoneel dit recht kan uitoefenen om een massale terugkeer, die voor de SNCF duurder zou zijn, te vermijden. |
| --- | --- |

(166)

Volgens Frankrijk komt de garantie die aan het spoorwegpersoneel wordt gegeven in werkelijkheid de SNCF ten goede. De SNCF zou inderdaad een aantal personeelsleden naar Sernam SA hebben gedetacheerd. Dit spoorwegpersoneel, waarvan de kosten door Sernam SA werden gedragen, zou het recht hebben gehad op eenvoudig verzoek bij de SNCF te worden herplaatst. Gezien de bezorgdheid die een privatisering zou kunnen opwekken, heeft de SNCF de termijn verlengd waarin het spoorwegpersoneel dit recht kan uitoefenen om een massale terugkeer, die voor de SNCF duurder zou zijn, te vermijden.

| (167) | De Commissie is van mening dat het spoorwegpersoneel zonder deze garantie zeer waarschijnlijk op het ogenblik van de overdracht van de activiteiten om herplaatsing bij de SNCF zou hebben verzocht. Sernam Xpress had hen dan moeten vervangen door nieuw, privaatrechtelijk aangesteld, personeel. De Commissie is van mening dat het in het onderhavige geval waarschijnlijk is dat het loon van deze nieuwe werknemers lager was geweest dan dat van het spoorwegpersoneel, wat de bijkomende kosten had gecompenseerd die Sernam Xpress had moeten maken door hun beperkte ervaring of door de moeilijkheden om in heel korte tijd een aanzienlijk aantal nieuwe werknemers aan te werven. |
| --- | --- |

(167)

De Commissie is van mening dat het spoorwegpersoneel zonder deze garantie zeer waarschijnlijk op het ogenblik van de overdracht van de activiteiten om herplaatsing bij de SNCF zou hebben verzocht. Sernam Xpress had hen dan moeten vervangen door nieuw, privaatrechtelijk aangesteld, personeel. De Commissie is van mening dat het in het onderhavige geval waarschijnlijk is dat het loon van deze nieuwe werknemers lager was geweest dan dat van het spoorwegpersoneel, wat de bijkomende kosten had gecompenseerd die Sernam Xpress had moeten maken door hun beperkte ervaring of door de moeilijkheden om in heel korte tijd een aanzienlijk aantal nieuwe werknemers aan te werven.

| (168) | Wat betreft de uitbreiding van de herplaatsingsgarantie voor een periode van drie jaar, is Frankrijk van mening dat dit een individueel recht vormt dat door de SNCF aan sommige werknemers wordt toegekend. Noch Financière Sernam, noch Sernam Xpress waren partij bij deze overeenkomst. |
| --- | --- |

(168)

Wat betreft de uitbreiding van de herplaatsingsgarantie voor een periode van drie jaar, is Frankrijk van mening dat dit een individueel recht vormt dat door de SNCF aan sommige werknemers wordt toegekend. Noch Financière Sernam, noch Sernam Xpress waren partij bij deze overeenkomst.

| (169) | De Commissie is het niet met deze analyse eens. Door deze garantie wordt het inderdaad aantrekkelijker om gedurende deze periode bij Sernam Xpress tewerkgesteld te blijven, zonder dat Sernam bijkomende kosten moet dragen. |
| --- | --- |

(169)

De Commissie is het niet met deze analyse eens. Door deze garantie wordt het inderdaad aantrekkelijker om gedurende deze periode bij Sernam Xpress tewerkgesteld te blijven, zonder dat Sernam bijkomende kosten moet dragen.

| (170) | De Commissie concludeert dat de garanties die de SNCF in het protocol van 21 juli 2005 heeft toegekend, met uitzondering van de garantie voor het spoorwegpersoneel, Sernam Xpress/Financière Sernam een voordeel opleveren. |
| --- | --- |

(170)

De Commissie concludeert dat de garanties die de SNCF in het protocol van 21 juli 2005 heeft toegekend, met uitzondering van de garantie voor het spoorwegpersoneel, Sernam Xpress/Financière Sernam een voordeel opleveren.

| (171) | Terwijl de waarde van de eerste drie garanties eenvoudig kan worden berekend (respectievelijk 1 miljoen EUR, 3 miljoen EUR en 3 miljoen EUR), is dit niet het geval voor de herplaatsingsgarantie van het personeel. Frankrijk zou de loonsverhoging moeten berekenen die Sernam Xpress/Financière Sernam zonder deze garantie aan het personeel had moeten toekennen om hetzelfde doel te bereiken. |
| --- | --- |

(171)

Terwijl de waarde van de eerste drie garanties eenvoudig kan worden berekend (respectievelijk 1 miljoen EUR, 3 miljoen EUR en 3 miljoen EUR), is dit niet het geval voor de herplaatsingsgarantie van het personeel. Frankrijk zou de loonsverhoging moeten berekenen die Sernam Xpress/Financière Sernam zonder deze garantie aan het personeel had moeten toekennen om hetzelfde doel te bereiken.

3.4.5.   Verkoopprijs

| (172) | In punt 164 van het besluit tot inleiding van de procedure heeft de Commissie zich ook afgevraagd of de negatieve prijs die door Financière Sernam werd „betaald” wel degelijk met de marktwaarde overeenstemt. In dit verband merkt de Commissie op dat Sernam Xpress en Financière Sernam ondertussen zijn gefuseerd en dat een mogelijke steun aan Financière Sernam in de vorm van een te hoge negatieve prijs niet meer bedroeg dan de 57 miljoen EUR steun die Sernam Xpress als nieuwe steun heeft gekregen. Het is derhalve niet meer nodig verder in te gaan op de kwestie van een mogelijke steun aan de koper. |
| --- | --- |

(172)

In punt 164 van het besluit tot inleiding van de procedure heeft de Commissie zich ook afgevraagd of de negatieve prijs die door Financière Sernam werd „betaald” wel degelijk met de marktwaarde overeenstemt. In dit verband merkt de Commissie op dat Sernam Xpress en Financière Sernam ondertussen zijn gefuseerd en dat een mogelijke steun aan Financière Sernam in de vorm van een te hoge negatieve prijs niet meer bedroeg dan de 57 miljoen EUR steun die Sernam Xpress als nieuwe steun heeft gekregen. Het is derhalve niet meer nodig verder in te gaan op de kwestie van een mogelijke steun aan de koper.

3.4.6.   Conclusie inzake nieuwe steun

| (173) | De maatregelen van het protocol van overeenstemming van 21 juli 2005 die in dit hoofdstuk 3.4 worden beschreven, vormen nieuwe steun voor Sernam Xpress/Financière Sernam. |
| --- | --- |

(173)

De maatregelen van het protocol van overeenstemming van 21 juli 2005 die in dit hoofdstuk 3.4 worden beschreven, vormen nieuwe steun voor Sernam Xpress/Financière Sernam.

3.4.7.   Onverenigbaarheid met de interne markt en terugvordering

| (174) | Volgens de rechtspraak van het Hof is het aan de lidstaat om redenen voor de verenigbaarheid van steun aan te voeren. Aangezien Frankrijk geen enkele reden voor verenigbaarheid heeft aangevoerd, besluit de Commissie dat deze steun onverenigbaar is met de interne markt en teruggevorderd moet worden, verhoogd met de rente. |
| --- | --- |

(174)

Volgens de rechtspraak van het Hof is het aan de lidstaat om redenen voor de verenigbaarheid van steun aan te voeren. Aangezien Frankrijk geen enkele reden voor verenigbaarheid heeft aangevoerd, besluit de Commissie dat deze steun onverenigbaar is met de interne markt en teruggevorderd moet worden, verhoogd met de rente.

| (175) | De steun moet worden teruggevorderd van Financière Sernam en van haar dochterondernemingen, met name Sernam Services en Aster, die momenteel de economische activiteiten voortzetten waarvoor de steun is toegekend en die vroeger werden uitgeoefend door Sernam Xpress (gefuseerd met Financière Sernam). |
| --- | --- |

(175)

De steun moet worden teruggevorderd van Financière Sernam en van haar dochterondernemingen, met name Sernam Services en Aster, die momenteel de economische activiteiten voortzetten waarvoor de steun is toegekend en die vroeger werden uitgeoefend door Sernam Xpress (gefuseerd met Financière Sernam).

3.5.   ONTBINDENDE VOORWAARDE

| (176) | Het protocol van overeenstemming van 21 juli 2005 voorziet in een ontbindende voorwaarde ingeval in de vijf jaar volgend op de sluiting van het protocol van overeenstemming door de Europese Commissie een negatieve beschikking wordt gegeven. Deze voorwaarde zou eveneens nieuwe steun kunnen vormen. In dit geval zou de oplossing de niet-toepasselijkheid van deze voorwaarde zijn. Aangezien de voorwaarde inderdaad niet is toegepast, werd dit resultaat bereikt. Het is derhalve niet nodig deze voorwaarde verder te onderzoeken. |
| --- | --- |

(176)

Het protocol van overeenstemming van 21 juli 2005 voorziet in een ontbindende voorwaarde ingeval in de vijf jaar volgend op de sluiting van het protocol van overeenstemming door de Europese Commissie een negatieve beschikking wordt gegeven. Deze voorwaarde zou eveneens nieuwe steun kunnen vormen. In dit geval zou de oplossing de niet-toepasselijkheid van deze voorwaarde zijn. Aangezien de voorwaarde inderdaad niet is toegepast, werd dit resultaat bereikt. Het is derhalve niet nodig deze voorwaarde verder te onderzoeken.

3.6.   GEWETTIGD VERTROUWEN

| (177) | Het argument van de Franse autoriteiten dat de stappen die zij, overeenkomstig hun verplichting tot samenwerking, te goeder trouw bij de Commissie hebben ondernomen (zoals hun bezoek aan de Commissie op 24 november 2004 en hun schrijven van 21 december 2004) tot gewettigd vertrouwen zouden hebben geleid dat de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam in overeenstemming was met de beschikking Sernam 2 en het recht van de Unie, kan niet worden aanvaard. |
| --- | --- |

(177)

Het argument van de Franse autoriteiten dat de stappen die zij, overeenkomstig hun verplichting tot samenwerking, te goeder trouw bij de Commissie hebben ondernomen (zoals hun bezoek aan de Commissie op 24 november 2004 en hun schrijven van 21 december 2004) tot gewettigd vertrouwen zouden hebben geleid dat de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam in overeenstemming was met de beschikking Sernam 2 en het recht van de Unie, kan niet worden aanvaard.

| (178) | De inlichtingen die Frankrijk heeft verstrekt, waren namelijk beperkt; Frankrijk heeft de Commissie ingelicht over de keuze voor een verkoop en bloc van de activa zonder de belangrijkste onderdelen van de overdracht van de activa van Sernam SA te beschrijven. In het bijzonder de informatienota aan de Commissie van 21 december 2004 was beperkt tot het vermelden van bepaalde elementen met betrekking tot de organisatie van het proces voor de overdracht van de activa en van de openheid en transparantie ervan om vóór 30 juni 2005 tot een verkoop tegen een marktprijs over te kunnen gaan. |
| --- | --- |

(178)

De inlichtingen die Frankrijk heeft verstrekt, waren namelijk beperkt; Frankrijk heeft de Commissie ingelicht over de keuze voor een verkoop en bloc van de activa zonder de belangrijkste onderdelen van de overdracht van de activa van Sernam SA te beschrijven. In het bijzonder de informatienota aan de Commissie van 21 december 2004 was beperkt tot het vermelden van bepaalde elementen met betrekking tot de organisatie van het proces voor de overdracht van de activa en van de openheid en transparantie ervan om vóór 30 juni 2005 tot een verkoop tegen een marktprijs over te kunnen gaan.

| (179) | Geen van de volgende elementen werd aan de Commissie meegedeeld:






  1. | het feit dat de voorgenomen overdracht gebaseerd was op een overdracht binnen de groep van activa en passiva aan een andere juridische entiteit (Sernam Xpress), gevolgd door een overdracht van deze andere entiteit (share deal); |
| --- | --- | --- |

(179)

Geen van de volgende elementen werd aan de Commissie meegedeeld:

1.

het feit dat de voorgenomen overdracht gebaseerd was op een overdracht binnen de groep van activa en passiva aan een andere juridische entiteit (Sernam Xpress), gevolgd door een overdracht van deze andere entiteit (share deal);

| 2. | het feit dat een deel van de passiva met de activa zou worden overgedragen en dat enkel het bevel tot terugvordering van de steun van 41 miljoen EUR en de schuldvorderingen van de SNCF ten bedrage van 38,5 miljoen EUR als passiefposten bij Sernam SA zouden blijven; |
| --- | --- |

2.

het feit dat een deel van de passiva met de activa zou worden overgedragen en dat enkel het bevel tot terugvordering van de steun van 41 miljoen EUR en de schuldvorderingen van de SNCF ten bedrage van 38,5 miljoen EUR als passiefposten bij Sernam SA zouden blijven;

| 3. | het feit dat Frankrijk bereid was Sernam SA en Sernam Xpress te herkapitaliseren in het geval van een overname tegen een negatieve prijs. |
| --- | --- |

3.

het feit dat Frankrijk bereid was Sernam SA en Sernam Xpress te herkapitaliseren in het geval van een overname tegen een negatieve prijs.

| (180) | Bij gebrek aan informatie over deze elementen kon de Commissie niet voorzien hoe Frankrijk uiteindelijk de beschikking Sernam 2 ten uitvoer zou leggen. Het schrijven van 21 december 2004 wekt integendeel de indruk dat de overdracht zonder onderscheid tussen de passiva en tegen een positieve prijs zou worden uitgevoerd, aangezien hierin het volgende wordt vermeld: zodra de overdracht is uitgevoerd, zal de opbrengst ervan gebruikt worden voor de terugbetaling van de passiva van de rechtspersoon Sernam, waaronder de onverenigbare steun, in het kader van de gebruikelijke nationale procedures. |
| --- | --- |

(180)

Bij gebrek aan informatie over deze elementen kon de Commissie niet voorzien hoe Frankrijk uiteindelijk de beschikking Sernam 2 ten uitvoer zou leggen. Het schrijven van 21 december 2004 wekt integendeel de indruk dat de overdracht zonder onderscheid tussen de passiva en tegen een positieve prijs zou worden uitgevoerd, aangezien hierin het volgende wordt vermeld: zodra de overdracht is uitgevoerd, zal de opbrengst ervan gebruikt worden voor de terugbetaling van de passiva van de rechtspersoon Sernam, waaronder de onverenigbare steun, in het kader van de gebruikelijke nationale procedures.

| (181) | Zelfs indien, gezien de negatieve aard van de prijzen die voor de activa van Sernam SA werden geboden, de mogelijkheid van een herkapitalisatie (element 3) pas bij ontvangst van de biedingen in beeld kwam, moet Frankrijk bij het opstellen van zijn schrijven van 21 december 2004 in principe minstens reeds op de hoogte zijn geweest van het beginsel van een verkoop van de activa met een deel van de passiva (element 2). De Franse autoriteiten kunnen hoe dan ook geen beroep doen op een gewettigd vertrouwen zonder op 21 december 2004 of later de Commissie van deze belangrijke elementen op de hoogte te hebben gesteld. |
| --- | --- |

(181)

Zelfs indien, gezien de negatieve aard van de prijzen die voor de activa van Sernam SA werden geboden, de mogelijkheid van een herkapitalisatie (element 3) pas bij ontvangst van de biedingen in beeld kwam, moet Frankrijk bij het opstellen van zijn schrijven van 21 december 2004 in principe minstens reeds op de hoogte zijn geweest van het beginsel van een verkoop van de activa met een deel van de passiva (element 2). De Franse autoriteiten kunnen hoe dan ook geen beroep doen op een gewettigd vertrouwen zonder op 21 december 2004 of later de Commissie van deze belangrijke elementen op de hoogte te hebben gesteld.

| (182) | Een laatste belangrijk punt is dat de Franse autoriteiten, indien zij problemen ondervonden bij de tenuitvoerlegging van de beschikking Sernam 2, zich opnieuw tot de Commissie hadden moeten wenden om, in overleg met haar, krachtens het beginsel van de loyale samenwerking zoals bedoeld in artikel 4, lid 3, VEU een andere regeling te treffen. Punt 3.2.3 van de communautaire richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden (40) bevestigt dat, ter uitvoering van dit algemene beginsel, een lidstaat niet van het herstructureringsplan mag afwijken zonder voorafgaande kennisgeving en goedkeuring door de Commissie. |
| --- | --- |

(182)

Een laatste belangrijk punt is dat de Franse autoriteiten, indien zij problemen ondervonden bij de tenuitvoerlegging van de beschikking Sernam 2, zich opnieuw tot de Commissie hadden moeten wenden om, in overleg met haar, krachtens het beginsel van de loyale samenwerking zoals bedoeld in artikel 4, lid 3, VEU een andere regeling te treffen. Punt 3.2.3 van de communautaire richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden (40) bevestigt dat, ter uitvoering van dit algemene beginsel, een lidstaat niet van het herstructureringsplan mag afwijken zonder voorafgaande kennisgeving en goedkeuring door de Commissie.

| (183) | De Commissie heeft bovendien nooit enige goedkeuring gegeven aan de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam die Frankrijk heeft uitgevoerd. |
| --- | --- |

(183)

De Commissie heeft bovendien nooit enige goedkeuring gegeven aan de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam die Frankrijk heeft uitgevoerd.

| (184) | De Commissie komt daarom tot de conclusie dat noch Frankrijk, noch de begunstigden van de steun een gewettigd vertrouwen kunnen inroepen. |
| --- | --- |

(184)

De Commissie komt daarom tot de conclusie dat noch Frankrijk, noch de begunstigden van de steun een gewettigd vertrouwen kunnen inroepen.

4.   TERUGVORDERING

| (185) | De Commissie heeft geconcludeerd dat niet is voldaan aan de voorwaarden van de beschikking Sernam 2. De bij beschikking Sernam 2 goedgekeurde steun is bijgevolg misbruikt in de zin van artikel 16 van Verordening nr. 659/1999. Omdat Frankrijk de verenigbaarheid van de steun niet met redenen heeft gestaafd, is deze onverenigbaar met de interne markt. Frankrijk moet daarom alle nodige maatregelen treffen om deze steun met rente terug te vorderen. |
| --- | --- |

(185)

De Commissie heeft geconcludeerd dat niet is voldaan aan de voorwaarden van de beschikking Sernam 2. De bij beschikking Sernam 2 goedgekeurde steun is bijgevolg misbruikt in de zin van artikel 16 van Verordening nr. 659/1999. Omdat Frankrijk de verenigbaarheid van de steun niet met redenen heeft gestaafd, is deze onverenigbaar met de interne markt. Frankrijk moet daarom alle nodige maatregelen treffen om deze steun met rente terug te vorderen.

| (186) | Deze steunmaatregelen bedragen 503 miljoen EUR. Dit bedrag bestaat deels uit diverse herstructureringssteunmaatregelen ten bedrage van 2 938 miljoen FRF of 448 miljoen EUR. Deze steun wordt in tabel 3 van het besluit van 30 april 2003 weergegeven; de belangrijkste elementen ervan zijn in de tabel hieronder opgenomen:






  (Miljoen FRF) |
| --- | --- |
| Aanvangskapitaal | 44 |
| Financiering verliezen 2000 | 698 |
| Financiering verliezen 2001 | 252 |
| Financiering herstructurering: inbreng SNCF | 1 300 |
| Financiering herstruct.: participatielening SNCF | 250 |
| Extra kosten spoorwegpersoneel | 394 |
| Totaal herstructureringssteun | 2 938 |

(186)

Deze steunmaatregelen bedragen 503 miljoen EUR. Dit bedrag bestaat deels uit diverse herstructureringssteunmaatregelen ten bedrage van 2 938 miljoen FRF of 448 miljoen EUR. Deze steun wordt in tabel 3 van het besluit van 30 april 2003 weergegeven; de belangrijkste elementen ervan zijn in de tabel hieronder opgenomen:

(Miljoen FRF)

Aanvangskapitaal

44

Financiering verliezen 2000

698

Financiering verliezen 2001

252

Financiering herstructurering: inbreng SNCF

1 300

Financiering herstruct.: participatielening SNCF

250

Extra kosten spoorwegpersoneel

394

Totaal herstructureringssteun

2 938

| (187) | Om het bedrag van 503 miljoen EUR te bereiken, moet de steun van 34 miljoen EUR die in het kader van de contracten voor het vervoer van reizigersbagage en van dagbladen en tijdschriften werd toegekend en de steun van 21 miljoen EUR die in het kader van de contracten voor het vervoer van benodigdheden werd toegekend, hieraan worden toegevoegd. |
| --- | --- |

(187)

Om het bedrag van 503 miljoen EUR te bereiken, moet de steun van 34 miljoen EUR die in het kader van de contracten voor het vervoer van reizigersbagage en van dagbladen en tijdschriften werd toegekend en de steun van 21 miljoen EUR die in het kader van de contracten voor het vervoer van benodigdheden werd toegekend, hieraan worden toegevoegd.

| (188) | Voor meer details, zie het besluit Sernam 1 van 23 mei 2001. |
| --- | --- |

(188)

Voor meer details, zie het besluit Sernam 1 van 23 mei 2001.

| (189) | Voor de daadwerkelijke en onmiddellijke terugvordering van de steun moeten de Franse autoriteiten de datum meedelen waarop elke steunmaatregel ter beschikking van de begunstigde is gesteld (41). De verschuldigde rente voor elke maatregel moet vanaf deze datum op samengestelde grondslag worden berekend overeenkomstig hoofdstuk V van Verordening (EG) nr. 794/2004 (42). |
| --- | --- |

(189)

Voor de daadwerkelijke en onmiddellijke terugvordering van de steun moeten de Franse autoriteiten de datum meedelen waarop elke steunmaatregel ter beschikking van de begunstigde is gesteld (41). De verschuldigde rente voor elke maatregel moet vanaf deze datum op samengestelde grondslag worden berekend overeenkomstig hoofdstuk V van Verordening (EG) nr. 794/2004 (42).

| (190) | Ook de steun van 41 miljoen EUR die bij beschikking Sernam 2 reeds als onverenigbaar werd aangemerkt, moet worden teruggevorderd, verhoogd met de rente die op basis van diezelfde methode wordt berekend. |
| --- | --- |

(190)

Ook de steun van 41 miljoen EUR die bij beschikking Sernam 2 reeds als onverenigbaar werd aangemerkt, moet worden teruggevorderd, verhoogd met de rente die op basis van diezelfde methode wordt berekend.

| (191) | Tot slot vormen de herkapitalisatie van 57 miljoen EUR, de kwijtschelding van de schulden van Sernam SA door de SNCF ten bedrage van 38,5 miljoen EUR en de garanties die de SNCF bij de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam heeft toegekend, met uitzondering van de garantie voor het spoorwegpersoneel, eveneens met de interne markt onverenigbare staatssteun. Deze nieuwe steun moet worden teruggevorderd, verhoogd met de rente die op basis van de reeds beschreven methode wordt berekend. Voor de berekeningsmethode voor de terug te vorderen bedragen verwijst de Commissie naar de overwegingen 171 en 189 van dit besluit. |
| --- | --- |

(191)

Tot slot vormen de herkapitalisatie van 57 miljoen EUR, de kwijtschelding van de schulden van Sernam SA door de SNCF ten bedrage van 38,5 miljoen EUR en de garanties die de SNCF bij de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam heeft toegekend, met uitzondering van de garantie voor het spoorwegpersoneel, eveneens met de interne markt onverenigbare staatssteun. Deze nieuwe steun moet worden teruggevorderd, verhoogd met de rente die op basis van de reeds beschreven methode wordt berekend. Voor de berekeningsmethode voor de terug te vorderen bedragen verwijst de Commissie naar de overwegingen 171 en 189 van dit besluit.

| (192) | Om het bedrag van de terug te vorderen steun vast te stellen, kan Frankrijk rekening houden met de bedragen die de SNCF in het kader van de liquidatie van Sernam SA eventueel heeft ontvangen als terugbetaling van de steun van 41 miljoen EUR plus rente en/of als participatielening plus rente. |
| --- | --- |

(192)

Om het bedrag van de terug te vorderen steun vast te stellen, kan Frankrijk rekening houden met de bedragen die de SNCF in het kader van de liquidatie van Sernam SA eventueel heeft ontvangen als terugbetaling van de steun van 41 miljoen EUR plus rente en/of als participatielening plus rente.

| (193) | Indien de SNCF een volledige terugbetaling van al haar schulden zou hebben gekregen, zou Frankrijk enkel rekening mogen houden met dat deel van de bedragen die de SNCF na de liquidatie van Sernam SA had teruggevorderd dat in verhouding staat tot het bedrag van de twee geregistreerde steunmaatregelen en het totaalbedrag van de schulden die aan de passiefzijde van Sernam SA zijn ingeschreven. |
| --- | --- |

(193)

Indien de SNCF een volledige terugbetaling van al haar schulden zou hebben gekregen, zou Frankrijk enkel rekening mogen houden met dat deel van de bedragen die de SNCF na de liquidatie van Sernam SA had teruggevorderd dat in verhouding staat tot het bedrag van de twee geregistreerde steunmaatregelen en het totaalbedrag van de schulden die aan de passiefzijde van Sernam SA zijn ingeschreven.

| (194) | Deze bedragen, met inbegrip van de aanvankelijk aan Sernam SA en Sernam Xpress toegekende steun, moeten worden teruggevorderd van Financière Sernam en van haar dochterondernemingen, Sernam Services en Aster, die momenteel de economische activiteiten voortzetten waarvoor de steun is toegekend en die vroeger werden uitgeoefend door Sernam Xpress (gefuseerd met Financière Sernam) en daarvóór door Sernam SA. |
| --- | --- |

(194)

Deze bedragen, met inbegrip van de aanvankelijk aan Sernam SA en Sernam Xpress toegekende steun, moeten worden teruggevorderd van Financière Sernam en van haar dochterondernemingen, Sernam Services en Aster, die momenteel de economische activiteiten voortzetten waarvoor de steun is toegekend en die vroeger werden uitgeoefend door Sernam Xpress (gefuseerd met Financière Sernam) en daarvóór door Sernam SA.

| (195) | Het staat buiten twijfel dat Sernam Xpress en haar operationele dochterondernemingen Sernam Services en Aster de economische activiteiten van Sernam SA hebben voortgezet, aangezien dit juist de doelstelling was van de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam die Frankrijk heeft uitgevoerd. Uit het dossier blijkt overigens dat Sernam Xpress, Sernam Services en Aster wel degelijk de activiteiten hebben voortgezet nadat ze de steun hadden genoten, volgens het bedrijfsplan dat voor Sernam SA was opgesteld en met hetzelfde personeel. Vervolgens heeft Financière Sernam als enige aandeelhouder op 30 juni 2011 de onderneming Sernam Xpress ontbonden en het vermogen ervan overgenomen. Financière Sernam is daarom zowel de juridische opvolger van Sernam Xpress als de economische opvolger, aangezien zij (Financière Sernam) vandaag eigenaar is van en rechtstreeks zeggenschap uitoefent over de operationele dochterondernemingen Sernam Services en Aster. Bovendien zetten Financière Sernam en haar dochterondernemingen, met name Sernam Services en Aster, de activiteiten van Sernam SA en Sernam Xpress voort en blijven zij bijgevolg de steun genieten. Overigens heeft Sernam Services in mei 2011 een inbreng in activa ontvangen door de overdracht van het merk Sernam, dat op 15 miljoen EUR was gewaardeerd, zonder een passende tegenwaarde te betalen. Aster heeft enerzijds in maart 2008 een inbreng op rekening-courant van 5 miljoen EUR genoten, een bedrag dat in juli 2008 aan deze onderneming werd afgestaan; anderzijds werd Aster in december 2011 geherkapitaliseerd door een bedrag van 5 599 998 EUR op rekening-courant af te staan. Deze twee dochterondernemingen hebben derhalve de steun ontvangen die aanvankelijk aan Sernam SA en Sernam Xpress was toegekend, niet enkel omdat zij deel uitmaakten van de groep en omwille van het feit dat zij de activiteiten voortzetten, maar ook door de overdracht van bepaalde activa en de herkapitalisatiemaatregelen in hun voordeel. |
| --- | --- |

(195)

Het staat buiten twijfel dat Sernam Xpress en haar operationele dochterondernemingen Sernam Services en Aster de economische activiteiten van Sernam SA hebben voortgezet, aangezien dit juist de doelstelling was van de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam die Frankrijk heeft uitgevoerd. Uit het dossier blijkt overigens dat Sernam Xpress, Sernam Services en Aster wel degelijk de activiteiten hebben voortgezet nadat ze de steun hadden genoten, volgens het bedrijfsplan dat voor Sernam SA was opgesteld en met hetzelfde personeel. Vervolgens heeft Financière Sernam als enige aandeelhouder op 30 juni 2011 de onderneming Sernam Xpress ontbonden en het vermogen ervan overgenomen. Financière Sernam is daarom zowel de juridische opvolger van Sernam Xpress als de economische opvolger, aangezien zij (Financière Sernam) vandaag eigenaar is van en rechtstreeks zeggenschap uitoefent over de operationele dochterondernemingen Sernam Services en Aster. Bovendien zetten Financière Sernam en haar dochterondernemingen, met name Sernam Services en Aster, de activiteiten van Sernam SA en Sernam Xpress voort en blijven zij bijgevolg de steun genieten. Overigens heeft Sernam Services in mei 2011 een inbreng in activa ontvangen door de overdracht van het merk Sernam, dat op 15 miljoen EUR was gewaardeerd, zonder een passende tegenwaarde te betalen. Aster heeft enerzijds in maart 2008 een inbreng op rekening-courant van 5 miljoen EUR genoten, een bedrag dat in juli 2008 aan deze onderneming werd afgestaan; anderzijds werd Aster in december 2011 geherkapitaliseerd door een bedrag van 5 599 998 EUR op rekening-courant af te staan. Deze twee dochterondernemingen hebben derhalve de steun ontvangen die aanvankelijk aan Sernam SA en Sernam Xpress was toegekend, niet enkel omdat zij deel uitmaakten van de groep en omwille van het feit dat zij de activiteiten voortzetten, maar ook door de overdracht van bepaalde activa en de herkapitalisatiemaatregelen in hun voordeel.

| (196) | Er moet worden vermeld dat Sernam SA zelf is ontstaan door de omzetting van de commanditaire vennootschap Sernam SCS in een naamloze vennootschap eind 2001 (zie hierover beschikking Sernam 2, overweging 11). Sernam SCS was dus de oorspronkelijke begunstigde van een deel van de betrokken steun. |
| --- | --- |

(196)

Er moet worden vermeld dat Sernam SA zelf is ontstaan door de omzetting van de commanditaire vennootschap Sernam SCS in een naamloze vennootschap eind 2001 (zie hierover beschikking Sernam 2, overweging 11). Sernam SCS was dus de oorspronkelijke begunstigde van een deel van de betrokken steun.

| (197) | Aangezien voor Financière Sernam en haar dochteronderneming Sernam Services op 31 januari 2012 een gerechtelijke vereffeningsprocedure werd ingeleid en voor Aster, dochteronderneming van Financière Sernam, op 3 februari 2012 een gerechtelijke liquidatieprocedure in gang werd gezet, worden de Franse autoriteiten verzocht zo spoedig mogelijk het terug te vorderen steunbedrag vast te stellen, te vermeerderen met rente, zodat dit aan de passiefzijde van deze ondernemingen kan worden ingeschreven, |
| --- | --- |

(197)

Aangezien voor Financière Sernam en haar dochteronderneming Sernam Services op 31 januari 2012 een gerechtelijke vereffeningsprocedure werd ingeleid en voor Aster, dochteronderneming van Financière Sernam, op 3 februari 2012 een gerechtelijke liquidatieprocedure in gang werd gezet, worden de Franse autoriteiten verzocht zo spoedig mogelijk het terug te vorderen steunbedrag vast te stellen, te vermeerderen met rente, zodat dit aan de passiefzijde van deze ondernemingen kan worden ingeschreven,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

1.   De staatssteun ten bedrage van 503 miljoen EUR die Frankrijk ten gunste van Sernam SCS (later Sernam SA) heeft verleend en bij beschikking 2006/367/EG (43) van 20 oktober 2004 door de Commissie werd goedgekeurd, werd misbruikt. Deze is onverenigbaar met de interne markt. Sernam Xpress alsook Financière Sernam en haar dochterondernemingen, Sernam Services en Aster, hebben eveneens deze steun genoten.

2.   Sernam Xpress alsook Financière Sernam en haar dochterondernemingen, met name Sernam Services en Aster, hebben eveneens staatssteun ten bedrage van 41 miljoen EUR genoten die Frankrijk ten gunste van Sernam SCS heeft verleend en die bij beschikking Sernam 2 als onverenigbaar werd aangemerkt.

3.   De herkapitalisatie van 57 miljoen EUR van Sernam SA door de SNCF, de kwijtschelding van de schulden van Sernam SA door de SNCF ten bedrage van 38,5 miljoen EUR en de garanties die de SNCF bij de overdracht van de activiteiten van Sernam SA aan Financière Sernam heeft toegekend, met uitzondering van de garantie voor het spoorwegpersoneel, vormen met de interne markt onverenigbare staatssteun.

Artikel 2

1.   Frankrijk vordert de in artikel 1 bedoelde steun van Financière Sernam en haar dochterondernemingen, Sernam Services en Aster, terug.

2.   De terug te vorderen bedragen omvatten rente vanaf de datum waarop zij de begunstigde ter beschikking zijn gesteld tot de datum van de daadwerkelijke terugbetaling ervan.

3.   De rente wordt op samengestelde grondslag berekend overeenkomstig hoofdstuk V van Verordening (EG) nr. 794/2004 van de Commissie van 21 april 2004.

Artikel 3

1.   De terugvordering van de in artikel 1 bedoelde steun geschiedt onverwijld en daadwerkelijk.

2.   Frankrijk zorgt ervoor, dat onderhavig besluit binnen vier maanden vanaf de datum van kennisgeving van dit besluit, ten uitvoer wordt gelegd.

3.   In het kader van deze tenuitvoerlegging mag Frankrijk onder de hierboven beschreven voorwaarden rekening houden met de eventuele bedragen die de SNCF na de liquidatie van Sernam SA heeft teruggevorderd.

Artikel 4

1.   Binnen twee maanden vanaf de kennisgeving van dit besluit verstrekt Frankrijk de Commissie de volgende inlichtingen:

| a) | de datum waarop elke steunmaatregel ter beschikking van de begunstigde is gesteld, het totale van de begunstigde terug te vorderen bedrag (hoofdsom en terugvorderingsrente) voor elk van de steunmaatregelen; |
| --- | --- |

a)

de datum waarop elke steunmaatregel ter beschikking van de begunstigde is gesteld, het totale van de begunstigde terug te vorderen bedrag (hoofdsom en terugvorderingsrente) voor elk van de steunmaatregelen;

| b) | een gedetailleerde beschrijving van de reeds genomen en de voorgenomen maatregelen om aan dit besluit te voldoen; |
| --- | --- |

b)

een gedetailleerde beschrijving van de reeds genomen en de voorgenomen maatregelen om aan dit besluit te voldoen;

| c) | bescheiden waaruit blijkt dat de begunstigde is gelast de steun terug te betalen. |
| --- | --- |

c)

bescheiden waaruit blijkt dat de begunstigde is gelast de steun terug te betalen.

2.   Frankrijk houdt de Commissie op de hoogte van de voortgang van de nationale maatregelen genomen ter uitvoering van dit besluit en dit tot de volledige terugvordering van de in artikel 1 bedoelde steun. Het verstrekt, op eenvoudig verzoek van de Commissie, onverwijld inlichtingen over de reeds genomen en de voorgenomen maatregelen om aan dit besluit te voldoen. Het verstrekt eveneens gedetailleerde inlichtingen over de reeds van de begunstigde teruggevorderde steunbedragen en de terugvorderingsrente.

Artikel 5

Deze beschikking is gericht tot de Franse Republiek.

Gedaan te Brussel, 9 maart 2012.

Voor de Commissie

Joaquín ALMUNIA

Vicevoorzitter

---

(1)  Vanaf 1.12.2009 zijn de artikelen 87 en 88 VEG respectievelijk de artikelen 107 en 108 VWEU geworden. De bepalingen in beide verdragen zijn inhoudelijk identiek. In het kader van dit besluit moeten verwijzingen naar de artikelen 107 en 108 VWEU waar nodig worden begrepen als verwijzingen naar, respectievelijk, de artikelen 87 en 88 VEG.

1

(2)  PB C 208 van 14.7.2011, blz. 8.

2

(3)  Besluit van 23 mei 2001 betreffende steunmaatregel NN 122/00 (ex NJ 140/00), PB C 268 van 22.9.2001, blz. 15.

3

(4)  Beschikking van 20 oktober 2004, PB C 140 van 29.5.2006, blz. 1.

4

(5)  Deze klacht werd aangevuld bij schrijven van 13 juli, 25 augustus, 6 september, 5 oktober, 25 oktober en 26 december 2005.

5

(6)  Deze klacht werd aangevuld bij schrijven van 23 april 2007.

6

(7)  PB C 4 van 9.1.2009, blz. 5.

7

(8)  Voor een gedetailleerde beschrijving van de activiteiten van de onderneming Sernam, zie de overwegingen 12 tot en met 31 van de beschikking Sernam 2 en de punten 8 en 9 van het besluit tot inleiding van de procedure.

8

(9)  Géodis moest 60 % van de aandelen van Sernam overnemen voor het symbolische bedrag van één euro (zie punt 51 van het besluit Sernam 1).

9

(10)  Er is geen beperking van de aansprakelijkheid bij een gewone commanditaire vennootschap.

10

(11)  Persbericht van 24 november 2004.

11

(12)  De kapitaalinbreng van Sernam SA in Sernam Xpress gebeurde in de vorm van de Franse rechtsfiguur „gedeeltelijke inbreng in activa” („apport partiel d’actifs”).

12

apport partiel d’actifs

(13)  Brief van de Franse autoriteiten van 7 mei 2008, punt 77.

13

(14)  Arrest van het Hof van Justitie van 20 september 2001, zaak C-390/98, Banks, Jurispr. 2001, blz. I-6117.

14

(15)  Arrest van het Hof van Justitie van 29 april 2004, zaak C-277/00, Duitsland/Commissie, Jurispr. 2004, blz. I-3925.

15

(16)  Arrest Duitsland/Commissie, reeds aangehaald in voetnoot 15.

16

(17)  Arrest van het Gerecht van 19 oktober 2005, zaak T-324/00, CDA Datenträger Albrechts/Commissie, Jurispr, 2005, blz. II-4309.

17

(18)  Arrest CDA Datenträger Albrechts/Commissie, reeds aangehaald in voetnoot 17, punt 78.

18

(19)  Arrest CDA Datenträger Albrechts/Commissie, reeds aangehaald in voetnoot 17, punt 98.

19

(20)  Arrest CDA Datenträger Albrechts/Commissie, reeds aangehaald in voetnoot 17, punt 99.

20

(21)  Arrest CDA Datenträger Albrechts/Commissie, reeds aangehaald in voetnoot 17, punt 100.

21

(22)  Arrest Duitsland/Commissie, reeds aangehaald in voetnoot 15, punt 70; Arrest CDA Datenträger Albrechts/Commissie, reeds aangehaald in voetnoot 17, punt 73.

22

(23)  Punt 128 van het besluit tot inleiding van de procedure.

23

(24)  Beschikking van de Commissie van 8 juli 2008 betreffende steunmaatregel C 58/02 (ex N 118/02) die door Frankrijk is toegekend aan Société Nationale Maritime Corse-Méditerranée (SNCM), PB L 225 van 27.8.2009, blz. 180.

24

(25)  PB L 83 van 27.3.1999, blz. 1.

25

(26)  Overwegingen 208 tot en met 217 van de beschikking Sernam 2.

26

(27)  De Commissie benadrukt dat de vraag of een contract als een verkoop kan worden beschouwd, losstaat van de vraag of het sluiten van een contract overeenkomt met hoe een particuliere marktdeelnemer zou handelen.

27

(28)  PB C 244 van 1.10.2004, blz. 2.

28

(29)  Arrest Duitsland/Commissie, reeds aangehaald in voetnoot 15.

29

(30)  Arrest Duitsland/Commissie, reeds aangehaald in voetnoot 15, punten 80 en 81.

30

(31)  Arrest Duitsland/Commissie, reeds aangehaald in voetnoot 15, punt 86.

31

(32)  Wat betreft de share deal, zie arrest van het Hof van Justitie van 8 mei 2003, zaken C-328/99 en C-399/00, Italiaanse Republiek en SIM 2 Multimedia/Commissie, Jurispr. 2003, p. I-4035, punt 83: „dat de verkoop door een aandeelhouder aan een derde van zijn aandelen in een vennootschap die onwettige steun heeft ontvangen, inderdaad geen invloed heeft op de verplichting tot terugvordering”, wat betreft de asset deal, zie de punten 66 tot en met 85 van dat arrest.

32

share deal

(33)  Arrest Italiaanse Republiek en SIM 2 Multimedia/Commissie, reeds aangehaald in voetnoot 32, punten 77 en 78.

33

(34)  Arrest CDA Datenträger Albrechts/Commissie, reeds aangehaald in voetnoot 17.

34

(35)  Zie het verslag van ABN Amro dat de Franse autoriteiten hebben voorgelegd en dat wordt beschreven in punt 2.5.8.2 van het besluit tot inleiding van de procedure, blz. 47.

35

(36)  PB C 244 van 1.10.2004, blz. 2.

36

(37)  Arrest Italiaanse Republiek en SIM 2 Multimedia/Commissie, reeds aangehaald in voetnoot 32, punt 69.

37

(38)  Punten 72, 73 en 74 van het besluit tot inleiding van de procedure.

38

(39)  Punten 75, 76 en 77 van het besluit tot inleiding van de procedure.

39

(40)  PB C 244 van 1.10.2004, blz. 2.

40

(41)  De in dit besluit vermelde cijfers worden afgerond op een miljoen. De berekening van de rente zal daarentegen op basis van het precieze bedrag van elk van de steunmaatregelen moeten worden gemaakt.

41

(42)  PB L 140 van 30.4.2004, blz. 1.

42

(43)  PB L 140 van 29.5.2006, blz. 1.

43

---