# Il-Ġurnal Uffiċjali L 183/2012

| | ISSN 1977-074X
  doi:10.3000/1977074X.L_2012.183.mlt |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | L 183 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Leġiżlazzjoni | Volum 5513 ta' Lulju 2012 |

ISSN 1977-074X

doi:10.3000/1977074X.L_2012.183.mlt

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

L 183

Edizzjoni bil-Malti

Leġiżlazzjoni

Volum 5513 ta' Lulju 2012

---

| Werrej | | II   Atti mhux leġiżlattivi | Paġna |
| --- | --- | --- | --- |
| | | DEĊIŻJONIJIET |
| | | 2012/365/UE |
| | * | Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Diċembru 2011 dwar l-għajnuna mill-Istat C 85/01 dwar miżuri ad hoc implimentati mill-Portugall favur l-RTP
  (notifikata bid-dokument numru C(2011) 9429)

   (
  1
  ) | 1 |

Werrej

II   Atti mhux leġiżlattivi

Paġna

DEĊIŻJONIJIET

2012/365/UE

*

Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Diċembru 2011 dwar l-għajnuna mill-Istat C 85/01 dwar miżuri ad hoc implimentati mill-Portugall favur l-RTP
  (notifikata bid-dokument numru C(2011) 9429)

   (
  1
  )

ad hoc

(notifikata bid-dokument numru C(2011) 9429)

1

1

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Test b’relevanza għaż-ŻEE |

---

(1)   Test b’relevanza għaż-ŻEE

1

| MT | L-Atti li t-titoli tagħhom huma stampati b'tipa ċara huma dawk li għandhom x'jaqsmu mal-maniġment ta' kuljum ta' materji agrikoli, u li ġeneralment huma validi għal perijodu limitat.
  It-titoli ta'l-atti l-oħra kollha huma stampati b'tipa skura u mmarkati b'asterisk quddiemhom. |
| --- | --- |

MT

L-Atti li t-titoli tagħhom huma stampati b'tipa ċara huma dawk li għandhom x'jaqsmu mal-maniġment ta' kuljum ta' materji agrikoli, u li ġeneralment huma validi għal perijodu limitat.

It-titoli ta'l-atti l-oħra kollha huma stampati b'tipa skura u mmarkati b'asterisk quddiemhom.

---

II Atti mhux leġiżlattivi

DEĊIŻJONIJIET

| 13.7.2012 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | L 183/1 |
| --- | --- | --- | --- |

13.7.2012

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

L 183/1

---

DEĊIŻJONI TAL-KUMMISSJONI

tal-20 ta' Diċembru 2011

dwar l-għajnuna mill-Istat C 85/01 dwar miżuri ad hoc implimentati mill-Portugall favur l-RTP

(notifikata bid-dokument numru C(2011) 9429)

(It-Test bl-Ingliż biss huwa awtentiku)

(Test b’relevanza għaż-ŻEE)

(2012/365/UE)

IL-KUMMISSJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 108(2) (1) tiegħu,

Wara li kkunsidrat il-Ftehim dwar iż-Żona Ekonomika Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 62(1)(a) tiegħu,

Wara li l-partijiet interessati ġew mistiedna jressqu l-kummenti tagħhom skont id-dispożizzjoni(jiet) (i)msemmija hawn fuq (2), u wara li ġew ikkunsidrati l-kummenti tagħhom,

Billi:

I.   PROĊEDURA

| (1) | Bi tliet ilmenti mressqa fl-1993, l-1996 u l-1997 mix-xandar kummerċjali Sociedade Independente de Comunicação, S. A. (SIC), il-Kummissjoni ġiet infurmata li l-Portugall kien implimenta għadd ta’ miżuri ad hoc u miżuri ta’ kumpens annwali favur ix-xandar pubbliku Portugiż Radiotelevisão Portuguesa, S. A. (RTP). |
| --- | --- |

(1)

Bi tliet ilmenti mressqa fl-1993, l-1996 u l-1997 mix-xandar kummerċjali Sociedade Independente de Comunicação, S. A. (SIC), il-Kummissjoni ġiet infurmata li l-Portugall kien implimenta għadd ta’ miżuri ad hoc u miżuri ta’ kumpens annwali favur ix-xandar pubbliku Portugiż Radiotelevisão Portuguesa, S. A. (RTP).

| (2) | B’ittra li ġġib d-data tal-15 ta’ Novembru 2001, il-Kummissjoni infurmat lill-Portugall li kienet iddeċidiet li tagħti bidu għall-proċedura stipulata fl-Artikolu 88(2) tat-Trattat tal-KE fir-rigward ta’ numru ta’ miżuri ad hoc mogħtija lil RTP. |
| --- | --- |

(2)

B’ittra li ġġib d-data tal-15 ta’ Novembru 2001, il-Kummissjoni infurmat lill-Portugall li kienet iddeċidiet li tagħti bidu għall-proċedura stipulata fl-Artikolu 88(2) tat-Trattat tal-KE fir-rigward ta’ numru ta’ miżuri ad hoc mogħtija lil RTP.

| (3) | Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni biex tinbeda l-proċedura kienet ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej
   (3). Sussegwentement, l-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2005/406/KE tal-15 ta’ Ottubru 2003 dwar miżuri ad hoc implimentati mill-Portugall għal RTP (4), sab li wħud minn dawn il-miżuri, jiġifieri l-għajnuna mill-Istat ta’ PTE 68 006 miljun mogħti mill-Portugall lill-RTP fil-forma ta’ ftehim mal-iskema tas-sigurtà soċjali fl-1993, l-injezzjonijiet ta’ kapital fil-perjodu bejn l-1994 u l-1997 u self fl-1998 biex tkun kompatibbli mas-suq komuni skont l-Artikolu 86(2) tat-Trattat tal-KE. Barra minn hekk, l-Artikolu 2 ta’ dik id-Deċiżjoni jistipula li ċerti miżuri ma kinux jinkludu għajnuna mill-Istat, jiġifieri l-eżenzjoni mit-tariffi tar-reġistrazzjoni, il-ħlas għas-separazzjoni tan-netwerk tax-xandir televiżiv, il-faċilitajiet mogħtija għall-ħlas ta’ pagament annwali għall-użu tan-netwerk tax-xandir televiżiv, il-protokoll dwar il-promozzjoni taċ-ċinema, il-ħruġ ta’ bonds u l-pjan ta’ ristrutturar bejn l-1996 u l-2000. |
| --- | --- |

(3)

Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni biex tinbeda l-proċedura kienet ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Komunitajiet Ewropej
   (3). Sussegwentement, l-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2005/406/KE tal-15 ta’ Ottubru 2003 dwar miżuri ad hoc implimentati mill-Portugall għal RTP (4), sab li wħud minn dawn il-miżuri, jiġifieri l-għajnuna mill-Istat ta’ PTE 68 006 miljun mogħti mill-Portugall lill-RTP fil-forma ta’ ftehim mal-iskema tas-sigurtà soċjali fl-1993, l-injezzjonijiet ta’ kapital fil-perjodu bejn l-1994 u l-1997 u self fl-1998 biex tkun kompatibbli mas-suq komuni skont l-Artikolu 86(2) tat-Trattat tal-KE. Barra minn hekk, l-Artikolu 2 ta’ dik id-Deċiżjoni jistipula li ċerti miżuri ma kinux jinkludu għajnuna mill-Istat, jiġifieri l-eżenzjoni mit-tariffi tar-reġistrazzjoni, il-ħlas għas-separazzjoni tan-netwerk tax-xandir televiżiv, il-faċilitajiet mogħtija għall-ħlas ta’ pagament annwali għall-użu tan-netwerk tax-xandir televiżiv, il-protokoll dwar il-promozzjoni taċ-ċinema, il-ħruġ ta’ bonds u l-pjan ta’ ristrutturar bejn l-1996 u l-2000.

| (4) | Fis-26 ta’ Ġunju 2008, il-Qorti tal-Prim’Istanza fil-Kawża T-442/03 (5) annullat parti mid-Deċiżjoni 2005/406/KE għal żewġ raġunijiet. Hija annullat l-Artikolu 2 ta’ dik id-Deċiżjoni għax sabet li “eżenzjoni mit-tariffi tar-reġistrazzjoni” ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat. Il-Qorti sabet illi xogħol il-Kummissjoni kien li tistabbilixxi, fir-rigward tal-vantaġġ ad hoc dwar eżenzjoni mill-ħlas tat-tariffi tar-reġistrazzjoni u l-pagamenti li għandhom x’jaqsmu mat-trasformazzjoni tagħha f’kumpanija pubblika limitata (minn hawn ’il quddiem “eżenzjoni temporanja”), jekk kienx kompatibbli mal-loġika tas-sistema Portugiża li t-trasformazzjoni tal-impriżi pubbliċi f’kumpaniji pubbliċi limitati sseħħ skont il-leġiżlazzjoni, jew jekk ir-rikors għal-leġiżlazzjoni kienx deroga li kienet intiża li tagħti vantaġġ lill-impriżi pubbliċi fuq impriżi oħra. |
| --- | --- |

(4)

Fis-26 ta’ Ġunju 2008, il-Qorti tal-Prim’Istanza fil-Kawża T-442/03 (5) annullat parti mid-Deċiżjoni 2005/406/KE għal żewġ raġunijiet. Hija annullat l-Artikolu 2 ta’ dik id-Deċiżjoni għax sabet li “eżenzjoni mit-tariffi tar-reġistrazzjoni” ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat. Il-Qorti sabet illi xogħol il-Kummissjoni kien li tistabbilixxi, fir-rigward tal-vantaġġ ad hoc dwar eżenzjoni mill-ħlas tat-tariffi tar-reġistrazzjoni u l-pagamenti li għandhom x’jaqsmu mat-trasformazzjoni tagħha f’kumpanija pubblika limitata (minn hawn ’il quddiem “eżenzjoni temporanja”), jekk kienx kompatibbli mal-loġika tas-sistema Portugiża li t-trasformazzjoni tal-impriżi pubbliċi f’kumpaniji pubbliċi limitati sseħħ skont il-leġiżlazzjoni, jew jekk ir-rikors għal-leġiżlazzjoni kienx deroga li kienet intiża li tagħti vantaġġ lill-impriżi pubbliċi fuq impriżi oħra.

| (5) | Dwar il-vantaġġ permanenti li jirriżulta minn eżenzjoni mingħajr limitu mit-tariffi tar-reġistazzjoni u tariffi oħra fir-rigward ta’ kwalunkwe att ta’ iskrizzjoni, reġistrazzjoni jew annotazzjoni mogħtija lil RTP (minn hawn ’il quddiem “eżenzjoni permanenti”), il-Qorti sabet li filwaqt li huwa probabbli li l-eżenzjoni fir-realtà ma kinitx permanenti (ara l-paragrafi 73 u 79 tas-sentenza), dan ma jibdilx ir-riżultat li n-natura ġenerali ta’ din l-eżenzjoni ma ntwerietx mill-Kummissjoni. Il-Qorti sabet ukoll li filwaqt li jista’ jkun li RTP ġiet inkorporata mill-Portugall f’kumpanija pubblika limitata minħabba li dan kien meqjus neċessarju biex jitwettaq il-mandat tas-servizz pubbliku, dan ma kienx akkumpanjat minn evidenza suffiċjenti. |
| --- | --- |

(5)

Dwar il-vantaġġ permanenti li jirriżulta minn eżenzjoni mingħajr limitu mit-tariffi tar-reġistazzjoni u tariffi oħra fir-rigward ta’ kwalunkwe att ta’ iskrizzjoni, reġistrazzjoni jew annotazzjoni mogħtija lil RTP (minn hawn ’il quddiem “eżenzjoni permanenti”), il-Qorti sabet li filwaqt li huwa probabbli li l-eżenzjoni fir-realtà ma kinitx permanenti (ara l-paragrafi 73 u 79 tas-sentenza), dan ma jibdilx ir-riżultat li n-natura ġenerali ta’ din l-eżenzjoni ma ntwerietx mill-Kummissjoni. Il-Qorti sabet ukoll li filwaqt li jista’ jkun li RTP ġiet inkorporata mill-Portugall f’kumpanija pubblika limitata minħabba li dan kien meqjus neċessarju biex jitwettaq il-mandat tas-servizz pubbliku, dan ma kienx akkumpanjat minn evidenza suffiċjenti.

| (6) | Il-Qorti ċaħdet l-applikazzjonijiet rigward is-sejba fid-Deċiżjoni 2005/406/KE sabiex ma tikklassifikax il-ħruġ ta’ bonds fl-1994 u l-faċilitajiet ta’ ħlas għall-pagament tal-liċenzja bħala għajnuna mill-Istat. |
| --- | --- |

(6)

Il-Qorti ċaħdet l-applikazzjonijiet rigward is-sejba fid-Deċiżjoni 2005/406/KE sabiex ma tikklassifikax il-ħruġ ta’ bonds fl-1994 u l-faċilitajiet ta’ ħlas għall-pagament tal-liċenzja bħala għajnuna mill-Istat.

| (7) | Fir-rigward tal-kompatibbiltà tal-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat (l-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni 2005/406/KE), il-Qorti sabet li l-Kummissjoni ma setgħetx tiddependi fuq ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku u d-dejta tagħhom, mingħajr ma tagħmel awditjar estern għal dawn ir-rapporti, kif meħtieġ mil-liġi nazzjonali. Il-Kummissjoni għalhekk ma kinitx intitolata biex tikkonkludi li l-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat kienu kompatibbli mas-suq komuni skont l-Artikolu 86(2) tat-Trattat (issa 106(2) tat-TFUE u ‘s-Suq intern’) (6). Il-Qorti annullat l-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni 2005/406/KE. |
| --- | --- |

(7)

Fir-rigward tal-kompatibbiltà tal-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat (l-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni 2005/406/KE), il-Qorti sabet li l-Kummissjoni ma setgħetx tiddependi fuq ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku u d-dejta tagħhom, mingħajr ma tagħmel awditjar estern għal dawn ir-rapporti, kif meħtieġ mil-liġi nazzjonali. Il-Kummissjoni għalhekk ma kinitx intitolata biex tikkonkludi li l-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat kienu kompatibbli mas-suq komuni skont l-Artikolu 86(2) tat-Trattat (issa 106(2) tat-TFUE u ‘s-Suq intern’) (6). Il-Qorti annullat l-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni 2005/406/KE.

| (8) | Wara s-sentenza tal-Qorti fil-Kawża T-442/03, il-Kummissjoni ġibdet l-attenzjoni tal-partijiet interessati għall-fatt li nfetħet mill-ġdid l-investigazzjoni tal-Kummissjoni dwar dan il-każ u talbet kummenti minn partijiet terzi (7). |
| --- | --- |

(8)

Wara s-sentenza tal-Qorti fil-Kawża T-442/03, il-Kummissjoni ġibdet l-attenzjoni tal-partijiet interessati għall-fatt li nfetħet mill-ġdid l-investigazzjoni tal-Kummissjoni dwar dan il-każ u talbet kummenti minn partijiet terzi (7).

| (9) | Il-Kummissjoni rċeviet kummenti fl-10 ta’ Marzu 2009 m’għand min għamel l-ilmenti, li tressqu lill-Portugall fit-8 ta’ April 2009. Aktar kummenti waslu fis-17 ta’ Ġunju 2009 m’għand min għamel l-ilmenti, li tressqu lill-Portugall fit-28 ta’ Lulju 2009. Il-Portugall wieġeb għaż-żewġ settijiet ta’ kummenti permezz ta’ ittri li kellhom id-data tas-7 u t-8 ta’ Settembru 2009. Il-Portugall bagħat aktar informazzjoni lill-Kummissjoni fit-23 ta’ Frar 2010, fl-4 ta’ Marzu 2010 u fil-15 ta’ April 2010. Il-Kummissjoni bagħtet talba għall-informazzjoni lill-Portugall fl-10 ta’ Mejju 2010, fejn talbet b’mod partikolari li jseħħ awditjar indipendenti estern fuq ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku għall-perjodu bejn l-1992 u l-1997. |
| --- | --- |

(9)

Il-Kummissjoni rċeviet kummenti fl-10 ta’ Marzu 2009 m’għand min għamel l-ilmenti, li tressqu lill-Portugall fit-8 ta’ April 2009. Aktar kummenti waslu fis-17 ta’ Ġunju 2009 m’għand min għamel l-ilmenti, li tressqu lill-Portugall fit-28 ta’ Lulju 2009. Il-Portugall wieġeb għaż-żewġ settijiet ta’ kummenti permezz ta’ ittri li kellhom id-data tas-7 u t-8 ta’ Settembru 2009. Il-Portugall bagħat aktar informazzjoni lill-Kummissjoni fit-23 ta’ Frar 2010, fl-4 ta’ Marzu 2010 u fil-15 ta’ April 2010. Il-Kummissjoni bagħtet talba għall-informazzjoni lill-Portugall fl-10 ta’ Mejju 2010, fejn talbet b’mod partikolari li jseħħ awditjar indipendenti estern fuq ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku għall-perjodu bejn l-1992 u l-1997.

| (10) | Il-Portugall wieġeb għat-talba tal-Kummissjoni għall-informazzjoni permezz ta’ ittra bid-data tat-8 ta’ Ġunju 2010 u ressaq l-awditjar estern mitlub fuq ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku b’ittra li ġġib id-data tat-12 ta’ Awwissu 2010. Aktar informazzjoni kienet sottomessa mill-Portugall b’ittra li ġġib id-data tad-29 ta’ Settembru 2010. Saret laqgħa mal-Portugall fid-29 ta’ Marzu 2011 u aktar informazzjoni ġiet imressqa lill-Kummissjoni mill-Portugall fis-17 ta’ Ġunju 2011, fil-25ta’ Awwissu 2011 u fis-26 ta’ Ottubru 2011.
  Permezz ta’ ittra rreġistrata fil-15 ta’ Diċembru 2011, il-Portugall eċċezzjonalment aċċetta li din id-Deċiżjoni bħala l-lingwa awtentika tagħha jkollha l-Ingliż. |
| --- | --- |

(10)

Il-Portugall wieġeb għat-talba tal-Kummissjoni għall-informazzjoni permezz ta’ ittra bid-data tat-8 ta’ Ġunju 2010 u ressaq l-awditjar estern mitlub fuq ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku b’ittra li ġġib id-data tat-12 ta’ Awwissu 2010. Aktar informazzjoni kienet sottomessa mill-Portugall b’ittra li ġġib id-data tad-29 ta’ Settembru 2010. Saret laqgħa mal-Portugall fid-29 ta’ Marzu 2011 u aktar informazzjoni ġiet imressqa lill-Kummissjoni mill-Portugall fis-17 ta’ Ġunju 2011, fil-25ta’ Awwissu 2011 u fis-26 ta’ Ottubru 2011.

Permezz ta’ ittra rreġistrata fil-15 ta’ Diċembru 2011, il-Portugall eċċezzjonalment aċċetta li din id-Deċiżjoni bħala l-lingwa awtentika tagħha jkollha l-Ingliż.

| (11) | Din id-Deċiżjoni tittratta biss il-miżuri ad hoc koperti mid-Deċiżjoni sabiex jinfetħu l-proċedimenti ta’ investigazzjoni formali. Uħud mill-miżuri, li kienu ddikjarati li ma jikkostitwux għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 87(1) tat-Trattat tal-KE fid-Deċiżjoni 2005/406/KE, ma ġewx annullati mill-Qorti fil-Kawża T-442/03 u għalhekk l-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni 2005/406/KE sar finali. Dawn il-miżuri jikkonċernaw il-ħlas għas-separazzjoni tan-network tax-xandir televiżiv, il-faċilitajiet mogħtija għall-ħlas ta’ pagament annwali għall-użu tan-netwerk tax-xandir televiżiv, il-protokoll dwar il-produzzjoni taċ-ċinema, il-ħruġ ta’ bonds u l-pjan ta’ ristrutturar għall-perjodu bejn l-1996 u l-2000. Madankollu, kif mitlub mill-Qorti fil-Kawża T-442/03, il-Kummissjoni se tagħmel valutazzjoni ġdida fir-rigward tal-eżenzjoni temporanja u permanenti mit-tariffi tal-atti notarili, kif ukoll mit-tariffi tar-reġistrazzjoni u mill-ispejjeż tal-pubblikazzjoni.
  Din id-Deċiżjoni tiffoka fuq ir-relazzjoni finanzjarja bejn RTP u l-Portugall fil-perjodu bejn l-1992 u l-1998 fir-rigward tal-ftehim dwar l-iskema tas-sigurtà soċjali fl-1993, l-injezzjonijiet tal-kapital matul il-perjodu bejn l-1994 u l-1997 u s-self fis-sena 1998. Din id-Deċiżjoni ma tittrattax il-kwistjonijiet dwar il-klassifikazzjoni legali u l-kompatibbiltà mat-Trattat tal-pagamenti ta’ kumpens annwali mogħtija lil RTP, li ġew ittrattati fid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-22 ta’ Marzu 2006 fil-Każ Nru E 14/05 (8). Barra minn hekk, fl-4 ta’ Lulju 2006, il-Kummissjoni adottat Deċiżjoni dwar il-ftehim għar-ristrutturar finanzjarju ta’ RTP, fil-Każ NN 31/06 (9). |
| --- | --- |

(11)

Din id-Deċiżjoni tittratta biss il-miżuri ad hoc koperti mid-Deċiżjoni sabiex jinfetħu l-proċedimenti ta’ investigazzjoni formali. Uħud mill-miżuri, li kienu ddikjarati li ma jikkostitwux għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 87(1) tat-Trattat tal-KE fid-Deċiżjoni 2005/406/KE, ma ġewx annullati mill-Qorti fil-Kawża T-442/03 u għalhekk l-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni 2005/406/KE sar finali. Dawn il-miżuri jikkonċernaw il-ħlas għas-separazzjoni tan-network tax-xandir televiżiv, il-faċilitajiet mogħtija għall-ħlas ta’ pagament annwali għall-użu tan-netwerk tax-xandir televiżiv, il-protokoll dwar il-produzzjoni taċ-ċinema, il-ħruġ ta’ bonds u l-pjan ta’ ristrutturar għall-perjodu bejn l-1996 u l-2000. Madankollu, kif mitlub mill-Qorti fil-Kawża T-442/03, il-Kummissjoni se tagħmel valutazzjoni ġdida fir-rigward tal-eżenzjoni temporanja u permanenti mit-tariffi tal-atti notarili, kif ukoll mit-tariffi tar-reġistrazzjoni u mill-ispejjeż tal-pubblikazzjoni.

Din id-Deċiżjoni tiffoka fuq ir-relazzjoni finanzjarja bejn RTP u l-Portugall fil-perjodu bejn l-1992 u l-1998 fir-rigward tal-ftehim dwar l-iskema tas-sigurtà soċjali fl-1993, l-injezzjonijiet tal-kapital matul il-perjodu bejn l-1994 u l-1997 u s-self fis-sena 1998. Din id-Deċiżjoni ma tittrattax il-kwistjonijiet dwar il-klassifikazzjoni legali u l-kompatibbiltà mat-Trattat tal-pagamenti ta’ kumpens annwali mogħtija lil RTP, li ġew ittrattati fid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tat-22 ta’ Marzu 2006 fil-Każ Nru E 14/05 (8). Barra minn hekk, fl-4 ta’ Lulju 2006, il-Kummissjoni adottat Deċiżjoni dwar il-ftehim għar-ristrutturar finanzjarju ta’ RTP, fil-Każ NN 31/06 (9).

| (12) | Madankollu, sabiex ikollha “stampa” sħiħa tar-relazzjonijiet finanzjarji bejn il-Portugall u RTP matul il-perjodu kopert mill-investigazzjoni tal-Kummissjoni f’dan il-Każ, il-Kummissjoni għandha tikkunsidra mhux biss il-miżuri ad hoc, iżda wkoll l-appoġġ finanzjarju mogħti lil RTP permezz ta’ pagamenti ta’ kumpens annwali. Għalhekk, din id-Deċiżjoni tirreferi għall-pagamenti ta’ kumpens annwali sabiex jiġi ċċarat safejn hu neċessarju r-raġunament tal-Kummissjoni dwar il-miżuri ad hoc. |
| --- | --- |

(12)

Madankollu, sabiex ikollha “stampa” sħiħa tar-relazzjonijiet finanzjarji bejn il-Portugall u RTP matul il-perjodu kopert mill-investigazzjoni tal-Kummissjoni f’dan il-Każ, il-Kummissjoni għandha tikkunsidra mhux biss il-miżuri ad hoc, iżda wkoll l-appoġġ finanzjarju mogħti lil RTP permezz ta’ pagamenti ta’ kumpens annwali. Għalhekk, din id-Deċiżjoni tirreferi għall-pagamenti ta’ kumpens annwali sabiex jiġi ċċarat safejn hu neċessarju r-raġunament tal-Kummissjoni dwar il-miżuri ad hoc.

II.   DESKRIZZJONI DDETTALJATA TAL-KWISTJONIJIET INVOLUTI

A.   MIŻURI FAVUR RTP

A.1   DESKRIZZJONI TAR-RIĊEVITUR RTP

| (13) | RTP (fiż-żmien Rádio e Televisão Portuguesa, S.A.R.L) twaqqfet bħala kumpanija pubblika limitata bl-att tal-15 ta’ Diċembru 1955, wara d-deċiżjoni tal-Portugall li jwaqqaf kumpanija tax-xandir li tkun inkarigata bil-konċessjoni li toffri xandir televiżiv tas-servizz pubbliku (10). Il-kuntratt ta’ konċessjoni tas-servizz pubbliku kien iffirmat fis-16 ta’ Jannar 1956. |
| --- | --- |

(13)

RTP (fiż-żmien Rádio e Televisão Portuguesa, S.A.R.L) twaqqfet bħala kumpanija pubblika limitata bl-att tal-15 ta’ Diċembru 1955, wara d-deċiżjoni tal-Portugall li jwaqqaf kumpanija tax-xandir li tkun inkarigata bil-konċessjoni li toffri xandir televiżiv tas-servizz pubbliku (10). Il-kuntratt ta’ konċessjoni tas-servizz pubbliku kien iffirmat fis-16 ta’ Jannar 1956.

| (14) | Bid-Digriet Liġi Nru 674-D/75 tat-2 ta’ Diċembru 1975, RTP ġie nazzjonalizzat. Dan id-digriet liġi biddel lil RTP f’impriża pubblika bl-isem ta’ “Radiotelevisão Portuguesa, E.P.”, għal-liema d-drittijiet u l-obbligi legali kollha tal-predeċessur tagħha ġew ittrasferiti permezz tad-Digriet Liġi. |
| --- | --- |

(14)

Bid-Digriet Liġi Nru 674-D/75 tat-2 ta’ Diċembru 1975, RTP ġie nazzjonalizzat. Dan id-digriet liġi biddel lil RTP f’impriża pubblika bl-isem ta’ “Radiotelevisão Portuguesa, E.P.”, għal-liema d-drittijiet u l-obbligi legali kollha tal-predeċessur tagħha ġew ittrasferiti permezz tad-Digriet Liġi.

| (15) | RTP kellha pożizzjoni ta’ monopolju fis-suq tax-xandir nazzjonali sas-snin tmenin. Kienet topera żewġ stazzjonijiet tat-televiżjoni, RTP1 u RTP2. Fid-disgħinijiet, hija bdiet tiffaċċja kompetizzjoni minn xandara kummerċjali wara li l-Portugall ikkonċeda liċenzji fi Frar 1992 lil SIC u lill-istazzjon kummerċjali TVI biex ixandru rispettivament fuq it-tielet u r-raba’ stazzjon (11). |
| --- | --- |

(15)

RTP kellha pożizzjoni ta’ monopolju fis-suq tax-xandir nazzjonali sas-snin tmenin. Kienet topera żewġ stazzjonijiet tat-televiżjoni, RTP1 u RTP2. Fid-disgħinijiet, hija bdiet tiffaċċja kompetizzjoni minn xandara kummerċjali wara li l-Portugall ikkonċeda liċenzji fi Frar 1992 lil SIC u lill-istazzjon kummerċjali TVI biex ixandru rispettivament fuq it-tielet u r-raba’ stazzjon (11).

| (16) | Il-Liġi Nru 21/92 tal-14 ta’ Awwissu 1992 biddlet lil RTP, EP f’kumpanija pubblika limitata bl-isem ta’ “Radiotelevisão Portuguesa, S. A.” u approvat l-istatuti ġodda tagħha. |
| --- | --- |

(16)

Il-Liġi Nru 21/92 tal-14 ta’ Awwissu 1992 biddlet lil RTP, EP f’kumpanija pubblika limitata bl-isem ta’ “Radiotelevisão Portuguesa, S. A.” u approvat l-istatuti ġodda tagħha.

| (17) | RTP twettaq kemm attivitajiet ta’ xandir tas-servizz pubbliku u attivitajiet kummerċjali. RTP hija legalment awtorizzata li twettaq attivitajiet kummerċjali jew industrijali relatati mal-attività tat-televiżjoni (12). |
| --- | --- |

(17)

RTP twettaq kemm attivitajiet ta’ xandir tas-servizz pubbliku u attivitajiet kummerċjali. RTP hija legalment awtorizzata li twettaq attivitajiet kummerċjali jew industrijali relatati mal-attività tat-televiżjoni (12).

| (18) | L-attivitajiet kummerċjali ta’ RTP tmexxew permezz tal-parteċipazzjoni finanzjarja f’kumpaniji, li huma legalment distinti minn RTP u li għandhom l-istruttura u s-sistema tal-kontijiet tagħhom stess. |
| --- | --- |

(18)

L-attivitajiet kummerċjali ta’ RTP tmexxew permezz tal-parteċipazzjoni finanzjarja f’kumpaniji, li huma legalment distinti minn RTP u li għandhom l-istruttura u s-sistema tal-kontijiet tagħhom stess.

A.2.   MIŻURI (13)

Pagamenti ta’ kumpens annwali

| (19) | Il-pagamenti ta’ kumpens annwali lil RTP jikkostitwixxu l-mekkaniżmu ewlieni biex RTP tkun ikkumpensata għall-obbligi tas-servizz pubbliku tagħha. Fil-perjodu bejn l-1992 u l-1998, RTP irċeviet pagamenti ta’ kumpens annwali li jammontaw għal PTE 66 495 miljun (madwar EUR 332 miljun) (14) biex tkopri l-ispejjeż għall-obbligi tas-servizz pubbliku tagħha. Il-bażi legali għall-pagamenti ta’ kumpens annwali huwa l-Artikolu 5 tal-Liġi Nru 21/92 (15). |
| --- | --- |

(19)

Il-pagamenti ta’ kumpens annwali lil RTP jikkostitwixxu l-mekkaniżmu ewlieni biex RTP tkun ikkumpensata għall-obbligi tas-servizz pubbliku tagħha. Fil-perjodu bejn l-1992 u l-1998, RTP irċeviet pagamenti ta’ kumpens annwali li jammontaw għal PTE 66 495 miljun (madwar EUR 332 miljun) (14) biex tkopri l-ispejjeż għall-obbligi tas-servizz pubbliku tagħha. Il-bażi legali għall-pagamenti ta’ kumpens annwali huwa l-Artikolu 5 tal-Liġi Nru 21/92 (15).

| (20) | It-tabella 1 tagħti rendikont tal-pagamenti ta’ kumpens annwali mogħtija lil RTP fil-perjodu bejn l-1992 u l-1998, koperti minn din id-Deċiżjoni.

  Tabella 1


  L-ammont ta’ pagamenti ta’ kumpens annwali mill-1992 sal-1998












  (PTE u miljun EUR) |
| --- | --- |
| 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 |
| 6 200 | 7 100 | 7 145 | 7 200 | 14 500 | 10 350 | 14 000 |
| EUR 26,9  (*) | EUR 35,4 | EUR 35,6 | EUR 35,9 | EUR 72,3 | EUR 51,6 | EUR 69,8 |

(20)

It-tabella 1 tagħti rendikont tal-pagamenti ta’ kumpens annwali mogħtija lil RTP fil-perjodu bejn l-1992 u l-1998, koperti minn din id-Deċiżjoni.

Tabella 1

L-ammont ta’ pagamenti ta’ kumpens annwali mill-1992 sal-1998

(PTE u miljun EUR)

1992

1993

1994

1995

1996

1997

1998

6 200

7 100

7 145

7 200

14 500

10 350

14 000

EUR 26,9  (*)

EUR 35,4

EUR 35,6

EUR 35,9

EUR 72,3

EUR 51,6

EUR 69,8

L-eżenzjoni minn tariffi tal-atti notarili, tariffi tar-reġistrazzjoni u spejjeż tal-pubblikazzjoni

| (21) | Fiż-żmien meta RTP ġiet inkorporata f’kumpanija pubblika limitata, il-liġi Portugiża dwar ir-reġistrazzjoni tal-kumpaniji tista’ tkun deskritta kif ġej. L-Artikolu 7(1) tal-kodiċi Portugiżi dwar il-kumpaniji (Código das Sociedades Comerciais), fil-verżjoni tiegħu fis-seħħ waqt it-trasformazzjoni ta’ RTP stipula li l-istatut ta’ assoċjazzjoni (contrato de sociedade) ta’ kumpanija tal-kummerċ kellu jkun formalizzat minn att notarili.
  L-Artikolu 18(5) tal-kodiċi dwar il-kumpaniji stipula li l-att li jwaqqaf kumpanija pubblika limitata, wara li l-kumpanija ġiet stabbilita fil-forma legali xierqa, kellu jiġi rreġistrat fir-reġistru kummerċjali. Ir-reġistrazzjoni kienet obbligatorja skont l-Artikolu 15(1) u 3(a), tal-Kodiċi tar-Reġistru Kummerċjali (Código do Registo Comercial) u l-Artikolu 166 tal-kodiċi dwar il-kumpaniji.
  Skont l-Artikolu 70(1)(a) tal-Kodiċi tar-Reġistru Kummerċjali, fil-verżjoni li kien fis-seħħ fiż-żmien inkwistjoni, l-att li jwaqqaf kumpanija pubblika limitata kellu jiġi ppubblikat fid-Diário da República (ara l-Artikolu 70(2) (16)). Il-pubblikazzjoni trid titwettaq ex officio mir-Reġistratur, bl-ispejjeż għall-parti interessata (ara l-Artikolu 71(1) tal-Kodiċi tar-Reġistru Kummerċjali). |
| --- | --- |

(21)

Fiż-żmien meta RTP ġiet inkorporata f’kumpanija pubblika limitata, il-liġi Portugiża dwar ir-reġistrazzjoni tal-kumpaniji tista’ tkun deskritta kif ġej. L-Artikolu 7(1) tal-kodiċi Portugiżi dwar il-kumpaniji (Código das Sociedades Comerciais), fil-verżjoni tiegħu fis-seħħ waqt it-trasformazzjoni ta’ RTP stipula li l-istatut ta’ assoċjazzjoni (contrato de sociedade) ta’ kumpanija tal-kummerċ kellu jkun formalizzat minn att notarili.

L-Artikolu 18(5) tal-kodiċi dwar il-kumpaniji stipula li l-att li jwaqqaf kumpanija pubblika limitata, wara li l-kumpanija ġiet stabbilita fil-forma legali xierqa, kellu jiġi rreġistrat fir-reġistru kummerċjali. Ir-reġistrazzjoni kienet obbligatorja skont l-Artikolu 15(1) u 3(a), tal-Kodiċi tar-Reġistru Kummerċjali (Código do Registo Comercial) u l-Artikolu 166 tal-kodiċi dwar il-kumpaniji.

Skont l-Artikolu 70(1)(a) tal-Kodiċi tar-Reġistru Kummerċjali, fil-verżjoni li kien fis-seħħ fiż-żmien inkwistjoni, l-att li jwaqqaf kumpanija pubblika limitata kellu jiġi ppubblikat fid-Diário da República (ara l-Artikolu 70(2) (16)). Il-pubblikazzjoni trid titwettaq ex officio mir-Reġistratur, bl-ispejjeż għall-parti interessata (ara l-Artikolu 71(1) tal-Kodiċi tar-Reġistru Kummerċjali).

| (22) | Mat-trasformazzjoni tagħha f’kumpanija pubblika limitata fl-1992, RTP kienet eżentata mill-ħlas tat-tariffi notarili u tar-reġistrazzjoni relatati mar-reġistrazzjoni tat-trasformazzjoni legali ta’ RTP minn kumpanija pubblika f’kumpanija pubblika limitata. Il-valur tal-eżenzjonijiet kien ta’ PTE 33 miljun (madwar EUR 164 000). Normalment, skont il-liġi Portugiża, il-persuni legali kollha jridu jħallsu t-taxxi imposti għat-twaqqif ta’ kumpanija u għal emendi fl-istatuti tal-kumpanija jew għal kwalunkwe modifika oħra rilevanti fil-kumpanija. |
| --- | --- |

(22)

Mat-trasformazzjoni tagħha f’kumpanija pubblika limitata fl-1992, RTP kienet eżentata mill-ħlas tat-tariffi notarili u tar-reġistrazzjoni relatati mar-reġistrazzjoni tat-trasformazzjoni legali ta’ RTP minn kumpanija pubblika f’kumpanija pubblika limitata. Il-valur tal-eżenzjonijiet kien ta’ PTE 33 miljun (madwar EUR 164 000). Normalment, skont il-liġi Portugiża, il-persuni legali kollha jridu jħallsu t-taxxi imposti għat-twaqqif ta’ kumpanija u għal emendi fl-istatuti tal-kumpanija jew għal kwalunkwe modifika oħra rilevanti fil-kumpanija.

| (23) | Il-bażi legali għal eżenzjoni mit-tariffi tar-reġistrazzjoni huwa l-Artikolu 11(1) tal-Liġi Nru 21/92, li tistipula li:
  “l-istatuti ta’ RTP SA (...) huma hawnhekk approvati; m’hemmx il-bżonn li jinbidlu f’att, iżda jiġu rreġistrati awtomatikament, mingħajr dazji u spejjeż, abbażi tal-Ġurnal tar-Repubblika (Diário da República) fejn huma ppubblikati”. |
| --- | --- |

(23)

Il-bażi legali għal eżenzjoni mit-tariffi tar-reġistrazzjoni huwa l-Artikolu 11(1) tal-Liġi Nru 21/92, li tistipula li:

“l-istatuti ta’ RTP SA (...) huma hawnhekk approvati; m’hemmx il-bżonn li jinbidlu f’att, iżda jiġu rreġistrati awtomatikament, mingħajr dazji u spejjeż, abbażi tal-Ġurnal tar-Repubblika (Diário da República) fejn huma ppubblikati”.

| (24) | L-Artikolu 11(1) tal-Liġi Nru 21/92 huwa mnissel mill-applikazzjoni tal-Liġi 84/88 tal-20 ta’ Lulju 1988 dwar it-trasformazzjoni tal-impriżi pubbliċi f’kumpaniji pubbliċi limitati. L-Artikolu 1 tal-Liġi Nru 84/88 jistipula li l-impriżi pubbliċi, anki jekk nazzjonalizzati, jistgħu jiġu mibdula b’digriet liġi f’kumpaniji pubbliċi limitati. Din tipprovdi:
  “Impriżi pubbliċi ... jistgħu jiġu inkorporati b’digriet liġi f’kumpaniji pubbliċi limitati pposseduti totalment jew fil-parti l-kbira minn entitajiet pubbliċi, skont il-Kostituzzjoni u din il-liġi.” |
| --- | --- |

(24)

L-Artikolu 11(1) tal-Liġi Nru 21/92 huwa mnissel mill-applikazzjoni tal-Liġi 84/88 tal-20 ta’ Lulju 1988 dwar it-trasformazzjoni tal-impriżi pubbliċi f’kumpaniji pubbliċi limitati. L-Artikolu 1 tal-Liġi Nru 84/88 jistipula li l-impriżi pubbliċi, anki jekk nazzjonalizzati, jistgħu jiġu mibdula b’digriet liġi f’kumpaniji pubbliċi limitati. Din tipprovdi:

“Impriżi pubbliċi ... jistgħu jiġu inkorporati b’digriet liġi f’kumpaniji pubbliċi limitati pposseduti totalment jew fil-parti l-kbira minn entitajiet pubbliċi, skont il-Kostituzzjoni u din il-liġi.”

| (25) | L-Artikolu 3(2) tal-Liġi Nru 84/88 dwar it-trasformazzjoni ta’ impriżi pubbliċi f’kumpaniji pubbliċi limitati, ukoll jistipula li t-tali digriet liġi jrid japprova l-istatuti tal-kumpanija pubblika limitata. Skont l-Artikolu 3(3) tal-Liġi Nru 84/88, dan id-digriet liġi jikkostitwixxi titolu suffiċjenti biex jitwettqu l-atti neċessarji għar-reġistrazzjoni (17). |
| --- | --- |

(25)

L-Artikolu 3(2) tal-Liġi Nru 84/88 dwar it-trasformazzjoni ta’ impriżi pubbliċi f’kumpaniji pubbliċi limitati, ukoll jistipula li t-tali digriet liġi jrid japprova l-istatuti tal-kumpanija pubblika limitata. Skont l-Artikolu 3(3) tal-Liġi Nru 84/88, dan id-digriet liġi jikkostitwixxi titolu suffiċjenti biex jitwettqu l-atti neċessarji għar-reġistrazzjoni (17).

| (26) | Skont l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92, RTP kienet eżentata milli tħallas taxxi oħra ta’ reġistrazzjoni direttament marbuta mal-modifika tan-natura legali tal-kumpanija. L-Artikolu 11(2) jipprovdi:
  “L-atti kollha ta’ iskrizzjoni, ta’ reġistrazzjoni, ta’ validazzjoni, quddiem is-servizzi kollha ta’ kustodja, l-amministrazzjonijiet jew il-korpi pubbliċi kollha, b’mod partikolari r-reġistru nazzjonali tal-persuni ġuridiċi, il-ħażna tal-ipoteki u s-servizz tal-proprjetà tal-karozzi, għandhom isiru permezz ta’ sempliċi talba ffirmata minn żewġ membri tal-Bord tad-Diretturi tal-kumpanija u b’eżenzjoni minn kull spiża u kull ħlas.” |
| --- | --- |

(26)

Skont l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92, RTP kienet eżentata milli tħallas taxxi oħra ta’ reġistrazzjoni direttament marbuta mal-modifika tan-natura legali tal-kumpanija. L-Artikolu 11(2) jipprovdi:

“L-atti kollha ta’ iskrizzjoni, ta’ reġistrazzjoni, ta’ validazzjoni, quddiem is-servizzi kollha ta’ kustodja, l-amministrazzjonijiet jew il-korpi pubbliċi kollha, b’mod partikolari r-reġistru nazzjonali tal-persuni ġuridiċi, il-ħażna tal-ipoteki u s-servizz tal-proprjetà tal-karozzi, għandhom isiru permezz ta’ sempliċi talba ffirmata minn żewġ membri tal-Bord tad-Diretturi tal-kumpanija u b’eżenzjoni minn kull spiża u kull ħlas.”

| (27) | Skont il-Portugall, id-dispożizzjoni tal-Artikolu 11(2) tnisslet mill-applikazzjoni tad-Digriet Liġi Nru 404/90 (18) u tikkonferma l-applikabbiltà ta’ dispożizzjoni ta’ applikazzjoni ġenerali għal RTP. Fuq il-bażi tal-Artikolu 1 ta’ din il-liġi, impriżi li, sal-31 ta’ Diċembru 1993, wettqu atti ta’ kooperazzjoni jew konċentrazzjoni jistgħu jingħataw eżenzjoni mit-taxxa ta’ trasferiment fuq assi fissi, li kienet meħtieġa għall-konċentrazzjoni jew għall-kooperazzjoni. L-Artikolu 1 ta’ dik il-liġi stipula wkoll l-eżenzjoni mill-emolumenti u taxxi legali oħra li jistgħu jkunu dovuti biex jitwettqu atti tali. |
| --- | --- |

(27)

Skont il-Portugall, id-dispożizzjoni tal-Artikolu 11(2) tnisslet mill-applikazzjoni tad-Digriet Liġi Nru 404/90 (18) u tikkonferma l-applikabbiltà ta’ dispożizzjoni ta’ applikazzjoni ġenerali għal RTP. Fuq il-bażi tal-Artikolu 1 ta’ din il-liġi, impriżi li, sal-31 ta’ Diċembru 1993, wettqu atti ta’ kooperazzjoni jew konċentrazzjoni jistgħu jingħataw eżenzjoni mit-taxxa ta’ trasferiment fuq assi fissi, li kienet meħtieġa għall-konċentrazzjoni jew għall-kooperazzjoni. L-Artikolu 1 ta’ dik il-liġi stipula wkoll l-eżenzjoni mill-emolumenti u taxxi legali oħra li jistgħu jkunu dovuti biex jitwettqu atti tali.

| (28) | Il-Portugall iddikjara li RTP, f’diversi okkażjonijiet fl-imgħoddi, ħallset tariffi notarili u tar-reġistrazzjoni relatati ma’ ċerti żidiet kapitali u operazzjonijiet oħra wara t-trasformazzjoni tagħha f’kumpanija pubblika limitata (19). |
| --- | --- |

(28)

Il-Portugall iddikjara li RTP, f’diversi okkażjonijiet fl-imgħoddi, ħallset tariffi notarili u tar-reġistrazzjoni relatati ma’ ċerti żidiet kapitali u operazzjonijiet oħra wara t-trasformazzjoni tagħha f’kumpanija pubblika limitata (19).

Skedar mill-ġdid tad-dejn dovut lill-iskema tas-sigurtà soċjali u r-rinunzja għall-imgħaxijiet fuq ħlas tard

| (29) | Fil-perjodu bejn l-1983 u l-1989, RTP “akkumulat” dejn fl-iskema tas-sigurtà soċjali ta’ PTE 2 189 miljun li rriżulta għax ma ħallsitx il-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali. L-isfond għal dan id-dejn kien tilwima bejn RTP u l-amministrazzjoni tas-Sigurtà Soċjali dwar l-interpretazzjoni għal tnaqqis fis-sigurtà soċjali għas-sahra u għall-ħlasijiet lil artisti. |
| --- | --- |

(29)

Fil-perjodu bejn l-1983 u l-1989, RTP “akkumulat” dejn fl-iskema tas-sigurtà soċjali ta’ PTE 2 189 miljun li rriżulta għax ma ħallsitx il-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali. L-isfond għal dan id-dejn kien tilwima bejn RTP u l-amministrazzjoni tas-Sigurtà Soċjali dwar l-interpretazzjoni għal tnaqqis fis-sigurtà soċjali għas-sahra u għall-ħlasijiet lil artisti.

| (30) | L-interpretazzjoni tal-amministrazzjoni tas-Sigurtà Soċjali kienet stabbilita fl-Artikolu 2(e) tad-Digriet ta’ Implimentazzjoni Nru 12/83 tat-12 ta’ Frar 1983. Sabiex jiġu evitati proċedimenti legali, iż-żewġ partijiet laħqu ftehim li skontu l-amministrazzjoni tas-Sigurtà Soċjali kellha tneħħi t-talba tagħha għall-interess fuq il-ħlas tard u taċċetta pagament skedat mill-ġdid għad-dejn. Wara ftehim dwar il-kwistjoni legali, id-Digriet ta’ Implimentazzjoni qatt ma ġie revokat. |
| --- | --- |

(30)

L-interpretazzjoni tal-amministrazzjoni tas-Sigurtà Soċjali kienet stabbilita fl-Artikolu 2(e) tad-Digriet ta’ Implimentazzjoni Nru 12/83 tat-12 ta’ Frar 1983. Sabiex jiġu evitati proċedimenti legali, iż-żewġ partijiet laħqu ftehim li skontu l-amministrazzjoni tas-Sigurtà Soċjali kellha tneħħi t-talba tagħha għall-interess fuq il-ħlas tard u taċċetta pagament skedat mill-ġdid għad-dejn. Wara ftehim dwar il-kwistjoni legali, id-Digriet ta’ Implimentazzjoni qatt ma ġie revokat.

| (31) | Fis-6 ta’ Mejju 1993, digriet konġunt mill-Ministeru tal-Finanzi u l-Ministeru tas-Sigurtà Soċjali formalment awtorizza l-iskedar mill-ġdid tad-dejn f’120 rata mensili u r-rinunzja għall-multi u l-imgħax dovuti li jilħqu l-ammont ta’ PTE 1 206 miljun (EUR 6 miljun). |
| --- | --- |

(31)

Fis-6 ta’ Mejju 1993, digriet konġunt mill-Ministeru tal-Finanzi u l-Ministeru tas-Sigurtà Soċjali formalment awtorizza l-iskedar mill-ġdid tad-dejn f’120 rata mensili u r-rinunzja għall-multi u l-imgħax dovuti li jilħqu l-ammont ta’ PTE 1 206 miljun (EUR 6 miljun).

| (32) | Il-kundizzjonijiet għall-awtorizzazzjoni tal-arranġamenti eċċezzjonali għas-saldu tad-djun ta’ RTP dovuti lill-Iskema tas-Sigurtà Soċjali huma stabbiliti mid-Digriet Liġi Nru 411/91. L-Artikolu 2(1) ta’ dan id-Digriet Liġi jistabbilixxi li l-awtorizzazzjoni għandha tkun indispensabbli sabiex tiggarantixxi l-vijabilità tad-debitur u l-arranġamenti jistgħu jkun applikati inter alia fuq il-bażi li, kif previst fl-Artikolu 2 (d) tad-Digriet Liġi, l-impriża midjuna “kienet suġġetta għal okkupazzjoni, għall-awtoġestjoni tal-ħaddiema jew għal intervent mill-Istat”. |
| --- | --- |

(32)

Il-kundizzjonijiet għall-awtorizzazzjoni tal-arranġamenti eċċezzjonali għas-saldu tad-djun ta’ RTP dovuti lill-Iskema tas-Sigurtà Soċjali huma stabbiliti mid-Digriet Liġi Nru 411/91. L-Artikolu 2(1) ta’ dan id-Digriet Liġi jistabbilixxi li l-awtorizzazzjoni għandha tkun indispensabbli sabiex tiggarantixxi l-vijabilità tad-debitur u l-arranġamenti jistgħu jkun applikati inter alia fuq il-bażi li, kif previst fl-Artikolu 2 (d) tad-Digriet Liġi, l-impriża midjuna “kienet suġġetta għal okkupazzjoni, għall-awtoġestjoni tal-ħaddiema jew għal intervent mill-Istat”.

Injezzjonijiet annwali ta’ kapital fil-perjodu bejn l-1994 u l-1997

| (33) | Fil-perjodu bejn l-1994 u l-1997, il-Portugall żied il-kapital ta’ RTP kull sena. It-tabella li ġejja tagħti stampa globali tad-diversi żidiet fil-kapital, li ammontaw għal PTE 46 800 miljun (EUR 233 miljun).

  Tabella 2


  Iż-żidiet fil-kapital azzjonarju ta’ RTP bejn l-1994 u l-1997










  (PTE miljuni) |
| --- | --- |
| Sena | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 |
| Iż-żieda fil-kapital azzjonarju | 10 000 | 12 800 | 10 000 | 14 000 |
| Il-kapital azzjonarju fil-31 Diċembru | 22 708 | 35 508 | 45 508 | 59 508 |
| Sors: L-karti tal-bilanċ ta’ RTP. |

(33)

Fil-perjodu bejn l-1994 u l-1997, il-Portugall żied il-kapital ta’ RTP kull sena. It-tabella li ġejja tagħti stampa globali tad-diversi żidiet fil-kapital, li ammontaw għal PTE 46 800 miljun (EUR 233 miljun).

Tabella 2

Iż-żidiet fil-kapital azzjonarju ta’ RTP bejn l-1994 u l-1997

(PTE miljuni)

Sena

1994

1995

1996

1997

Iż-żieda fil-kapital azzjonarju

10 000

12 800

10 000

14 000

Il-kapital azzjonarju fil-31 Diċembru

22 708

35 508

45 508

59 508

Sors: L-karti tal-bilanċ ta’ RTP.

| (34) | Il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi li l-Portugall ikkonkluda ma’ RTP jippermettu l-parteċipazzjoni tal-Istat f’investimenti magħmula minn RTP, preferibbilment fil-forma ta’ żidiet fil-kapital (20). |
| --- | --- |

(34)

Il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi li l-Portugall ikkonkluda ma’ RTP jippermettu l-parteċipazzjoni tal-Istat f’investimenti magħmula minn RTP, preferibbilment fil-forma ta’ żidiet fil-kapital (20).

Is-self fl-1998

| (35) | F’Diċembru 1998, ġie konkluż kuntratt bejn il-Fond tar-Regolarizzazzjoni tad-Dejn Pubbliku u RTP għal self subordinat mill-Fond tar-Regolarizzazzjoni tad-Dejn Pubbliku (Fundo de Regularização da Dívida Pública) lil RTP u li jistipula l-kundizzjonijiet ta’ self ta’ PTE 20 000 miljun (EUR 99,8 miljun) sabiex jiżdied il-kapital għal RTP. |
| --- | --- |

(35)

F’Diċembru 1998, ġie konkluż kuntratt bejn il-Fond tar-Regolarizzazzjoni tad-Dejn Pubbliku u RTP għal self subordinat mill-Fond tar-Regolarizzazzjoni tad-Dejn Pubbliku (Fundo de Regularização da Dívida Pública) lil RTP u li jistipula l-kundizzjonijiet ta’ self ta’ PTE 20 000 miljun (EUR 99,8 miljun) sabiex jiżdied il-kapital għal RTP.

| (36) | Il-Fond tar-Regolarizzazzjoni tad-Dejn Pubbliku huwa ġestit mill-Istitut għall-Immaniġġar tad-Dejn Pubbliku (Instituto de Gestão de Crédito Público), li huwa responsabbli għall-ġestjoni tad-dejn tal-Istat Portugiż u għall-implimentazzjoni tal-programm tas-self ċentrali, skont il-Liġi tad-Dejn Pubbliku (21) u l-linji gwida stabbiliti mill-Gvern Portugiż. Dan l-Istitut huwa suġġett għall-awtorità u s-sorveljanza tal-Ministeru tal-Finanzi Portugiż (22). |
| --- | --- |

(36)

Il-Fond tar-Regolarizzazzjoni tad-Dejn Pubbliku huwa ġestit mill-Istitut għall-Immaniġġar tad-Dejn Pubbliku (Instituto de Gestão de Crédito Público), li huwa responsabbli għall-ġestjoni tad-dejn tal-Istat Portugiż u għall-implimentazzjoni tal-programm tas-self ċentrali, skont il-Liġi tad-Dejn Pubbliku (21) u l-linji gwida stabbiliti mill-Gvern Portugiż. Dan l-Istitut huwa suġġett għall-awtorità u s-sorveljanza tal-Ministeru tal-Finanzi Portugiż (22).

| (37) | Mid-data li s-somom kienu disponibbli għal RTP, is-self kien suġġett għall-pagamenti annwali ta’ imgħax bir-rata Lisbor ta’ 12-il xahar, ikkalkulat fl-ewwel data ta’ kull perjodu, miżjud b’20 punt bażi (23). |
| --- | --- |

(37)

Mid-data li s-somom kienu disponibbli għal RTP, is-self kien suġġett għall-pagamenti annwali ta’ imgħax bir-rata Lisbor ta’ 12-il xahar, ikkalkulat fl-ewwel data ta’ kull perjodu, miżjud b’20 punt bażi (23).

| (38) | Skont il-kuntratt, is-self kellu jitħallas lura fil-31 ta’ Diċembru 2003, iżda seta’ jiġi estiżi għal perjodu ieħor ta’ sena jew sentejn bi ftehim reċiproku. RTP ma ħallsitx interessi fuq is-self, peress li l-kuntratt jistipula li l-imgħax pagabbli fuq l-ewwel erba’ pagamenti annwali għandu jkun kapitalizzat (24). |
| --- | --- |

(38)

Skont il-kuntratt, is-self kellu jitħallas lura fil-31 ta’ Diċembru 2003, iżda seta’ jiġi estiżi għal perjodu ieħor ta’ sena jew sentejn bi ftehim reċiproku. RTP ma ħallsitx interessi fuq is-self, peress li l-kuntratt jistipula li l-imgħax pagabbli fuq l-ewwel erba’ pagamenti annwali għandu jkun kapitalizzat (24).

| (39) | Il-kuntratt konkluż bejn il-Fond tar-Regolarizzazzjoni tad-Dejn Pubbliku u RTP f’Diċembru 1998 kien imħejji skont il-linji gwida stabbiliti f’riżoluzzjoni konġunta bejn is-Segretarji Statali għall-Midja, għat-Teżor u għall-Finanzi fis-17 ta’ Diċembru 1998. |
| --- | --- |

(39)

Il-kuntratt konkluż bejn il-Fond tar-Regolarizzazzjoni tad-Dejn Pubbliku u RTP f’Diċembru 1998 kien imħejji skont il-linji gwida stabbiliti f’riżoluzzjoni konġunta bejn is-Segretarji Statali għall-Midja, għat-Teżor u għall-Finanzi fis-17 ta’ Diċembru 1998.

B.   IL-POŻIZZJONI FINANZJARJA TA’ RTP

| (40) | Kif turi t-tabella li ġejja, RTP għamlet telf matul il-perjodu li huwa suġġett għall-investigazzjoni tal-Kummissjoni. Fl-1996, is-sitwazzjoni finanzjarja ta’ RTP marret lura sal-punt li l-ekwità netta tagħha saret negattiva.

  Tabella 3


  Id-dejta ekonomika u finanzjarja ta’ RTP bejn l-1993 u l-1998












  (PTE miljuni) |
| --- | --- |
| | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 |
| Profitti netti (telf) | (7 883 ) | (19 558 ) | (26 581 ) | (18 512 ) | (32 223 ) | (25 039 ) |
| Ekwità Netta | 1 557 | 8 071 | 4 269 | (4 274 ) | (20 586 ) | (50 827 ) |
| Assi | 39 418 | 42 262 | 56 078 | 67 654 | 62 340 | 83 843 |
| Dejn finanzjarju (**) | 22 402 | 26 855 | 30 258 | 44 922 | 44 885 | 92 775 |

(40)

Kif turi t-tabella li ġejja, RTP għamlet telf matul il-perjodu li huwa suġġett għall-investigazzjoni tal-Kummissjoni. Fl-1996, is-sitwazzjoni finanzjarja ta’ RTP marret lura sal-punt li l-ekwità netta tagħha saret negattiva.

Tabella 3

Id-dejta ekonomika u finanzjarja ta’ RTP bejn l-1993 u l-1998

(PTE miljuni)

1993

1994

1995

1996

1997

1998

Profitti netti (telf)

(7 883 )

(19 558 )

(26 581 )

(18 512 )

(32 223 )

(25 039 )

Ekwità Netta

1 557

8 071

4 269

(4 274 )

(20 586 )

(50 827 )

Assi

39 418

42 262

56 078

67 654

62 340

83 843

Dejn finanzjarju (**)

22 402

26 855

30 258

44 922

44 885

92 775

C.   L-OBBLIGI TAS-SERVIZZ PUBBLIKU TA’ RTP BEJN L-1992 U L-1998

| (41) | RTP hija obbligata tipprovdi servizz pubbliku tat-televiżjoni. Liġijiet differenti jistabbilixxu d-definizzjoni, il-kompiti u l-finanzjament ta’ dan is-servizz. |
| --- | --- |

(41)

RTP hija obbligata tipprovdi servizz pubbliku tat-televiżjoni. Liġijiet differenti jistabbilixxu d-definizzjoni, il-kompiti u l-finanzjament ta’ dan is-servizz.

| (42) | Il-liġi Nru 58/90, li tirregola l-attività tax-xandir televiżiv, stipulat il-kundizzjonijiet għax-xandara privati u l-obbligu fuq l-Istat sabiex jiggarantixxu s-servizz pubbliku tax-xandir televiżiv (25). Fir-rigward tal-istatuti ta’ RTP, il-Liġi Nru 21/92 tiddefinixxi l-obbligi prinċipali tas-servizz pubbliku u l-finanzjament ta’ dan is-servizz. |
| --- | --- |

(42)

Il-liġi Nru 58/90, li tirregola l-attività tax-xandir televiżiv, stipulat il-kundizzjonijiet għax-xandara privati u l-obbligu fuq l-Istat sabiex jiggarantixxu s-servizz pubbliku tax-xandir televiżiv (25). Fir-rigward tal-istatuti ta’ RTP, il-Liġi Nru 21/92 tiddefinixxi l-obbligi prinċipali tas-servizz pubbliku u l-finanzjament ta’ dan is-servizz.

| (43) | Żewġ kuntratti pubbliċi ta’ servizzi ffirmati bejn RTP u l-Istat Portugiż fl-1993 u fl-1996 iddeskrivew is-servizz pubbliku u l-finanzjament tiegħu f’aktar dettall, (minn hawn ’il quddiem “il-Kuntratt pubbliku antik ta’ servizzi” jew “il-Kuntratt pubbliku ġdid ta’ servizzi” jew “il-kuntratti għal servizz pubbliku”, għal meta hemm referenza għaż-żewġ kuntratti) (26). |
| --- | --- |

(43)

Żewġ kuntratti pubbliċi ta’ servizzi ffirmati bejn RTP u l-Istat Portugiż fl-1993 u fl-1996 iddeskrivew is-servizz pubbliku u l-finanzjament tiegħu f’aktar dettall, (minn hawn ’il quddiem “il-Kuntratt pubbliku antik ta’ servizzi” jew “il-Kuntratt pubbliku ġdid ta’ servizzi” jew “il-kuntratti għal servizz pubbliku”, għal meta hemm referenza għaż-żewġ kuntratti) (26).

Definizzjoni

| (44) | L-Artikolu 4 tal-Liġi Nru 21/92 jistipula li kuntratt ta’ konċessjoni għandu jiġi konkluż bejn il-Portugall u RTP u jispeċifika l-obbligi ewlenin tas-servizz pubbliku li għandhom jitwettqu skont dan il-kuntratt. L-Artikolu 4(2) ta’ dik il-Liġi jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali li RTP għandha tosserva meta twettaq l-attività tagħha bħala l-konċessjonarju (27), filwaqt li l-Artikolu 4(3) tagħha jiddeskrivi l-obbligi tas-servizz pubbliku tax-xandir televiżiv (28). |
| --- | --- |

(44)

L-Artikolu 4 tal-Liġi Nru 21/92 jistipula li kuntratt ta’ konċessjoni għandu jiġi konkluż bejn il-Portugall u RTP u jispeċifika l-obbligi ewlenin tas-servizz pubbliku li għandhom jitwettqu skont dan il-kuntratt. L-Artikolu 4(2) ta’ dik il-Liġi jistabbilixxi l-prinċipji ġenerali li RTP għandha tosserva meta twettaq l-attività tagħha bħala l-konċessjonarju (27), filwaqt li l-Artikolu 4(3) tagħha jiddeskrivi l-obbligi tas-servizz pubbliku tax-xandir televiżiv (28).

| (45) | Il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi jikkonfermaw l-obbligi ta’ RTP għal servizz pubbliku. L-ewwel nett, l-obbligi ġenerali u l-obbligi dwar il-kontenut ta’ programm huma imposti fuq RTP (29). RTP għandha tipprovdi servizz tat-televiżjoni pubbliku, fejn parti minnu għandu jxandar fuq żewġ stazzjonijiet u jipprovdi lill-popolazzjoni tal-Portugall b’kopertura ġenerali. L-ewwel stazzjon huwa ta’ natura aktar ġenerali u huwa mitlub jipprovdi aktar programmi ġenerali. It-tieni stazzjon għandu jimmira aktar lejn udjenzi speċifiċi u jipprovdi programmi edukattivi, kulturali u xjentifiċi. Wieħed mill-istazzjonijiet għandu jkopri r-Reġjuni Awtonomi ta’ Azores u Madeira. |
| --- | --- |

(45)

Il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi jikkonfermaw l-obbligi ta’ RTP għal servizz pubbliku. L-ewwel nett, l-obbligi ġenerali u l-obbligi dwar il-kontenut ta’ programm huma imposti fuq RTP (29). RTP għandha tipprovdi servizz tat-televiżjoni pubbliku, fejn parti minnu għandu jxandar fuq żewġ stazzjonijiet u jipprovdi lill-popolazzjoni tal-Portugall b’kopertura ġenerali. L-ewwel stazzjon huwa ta’ natura aktar ġenerali u huwa mitlub jipprovdi aktar programmi ġenerali. It-tieni stazzjon għandu jimmira aktar lejn udjenzi speċifiċi u jipprovdi programmi edukattivi, kulturali u xjentifiċi. Wieħed mill-istazzjonijiet għandu jkopri r-Reġjuni Awtonomi ta’ Azores u Madeira.

| (46) | It-tieni, il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi jimponu obbligi speċifiċi ta’ programmi fuq RTP (30). Hemm stabbiliti standards għall-kwalità tal-programmi (bħall-pluraliżmu, informazzjoni imparzjali, eċċ.) u għall-kontenut tal-programmi (ix-xeneġġjati ġodda, l-isport, it-tfal, il-kultura Portugiża, l-aħbarijiet domestiċi, id-divertiment). RTP trid tħalli ħin ta’ xandir għal entitajiet speċifiċi, biex tappoġġja ċ-ċinema u forom oħra ta’ produzzjoni awdjoviżiva, biex tippromwovi l-produzzjoni ta’ programmi edukattivi jew ta’ taħriġ, biex ikun hemm skambju ta’ programmi mar-Reġjuni Awtonomi ta’ Azores u Madeira u biex tippromwovi l-koperazzjoni ma’ entitajiet tat-televiżjoni oħra li jagħtu servizz pubbliku fl-Unjoni Ewropea. Barra minn hekk, trid tissodisfa obbligi speċifiċi ta’ programmi li jirrigwardaw il-kooperazzjoni internazzjonali. Pereżempju, għandha tipproduċi programmi, u xxandarhom lill-komunitajiet Portugiżi li jgħixu barra mill-pajjiż, lill-pajjiżi li jitkellmu bil-Portugiż fl-Afrika u fil-Makaw. Hija obbligata li tiżgura l-funzjonament ta’ RTP Madeira u RTP Açores u li żżomm iċ-ċentri ta’ produzzjoni u d-delegazzjonijiet ta’ barra l-pajjiż. |
| --- | --- |

(46)

It-tieni, il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi jimponu obbligi speċifiċi ta’ programmi fuq RTP (30). Hemm stabbiliti standards għall-kwalità tal-programmi (bħall-pluraliżmu, informazzjoni imparzjali, eċċ.) u għall-kontenut tal-programmi (ix-xeneġġjati ġodda, l-isport, it-tfal, il-kultura Portugiża, l-aħbarijiet domestiċi, id-divertiment). RTP trid tħalli ħin ta’ xandir għal entitajiet speċifiċi, biex tappoġġja ċ-ċinema u forom oħra ta’ produzzjoni awdjoviżiva, biex tippromwovi l-produzzjoni ta’ programmi edukattivi jew ta’ taħriġ, biex ikun hemm skambju ta’ programmi mar-Reġjuni Awtonomi ta’ Azores u Madeira u biex tippromwovi l-koperazzjoni ma’ entitajiet tat-televiżjoni oħra li jagħtu servizz pubbliku fl-Unjoni Ewropea. Barra minn hekk, trid tissodisfa obbligi speċifiċi ta’ programmi li jirrigwardaw il-kooperazzjoni internazzjonali. Pereżempju, għandha tipproduċi programmi, u xxandarhom lill-komunitajiet Portugiżi li jgħixu barra mill-pajjiż, lill-pajjiżi li jitkellmu bil-Portugiż fl-Afrika u fil-Makaw. Hija obbligata li tiżgura l-funzjonament ta’ RTP Madeira u RTP Açores u li żżomm iċ-ċentri ta’ produzzjoni u d-delegazzjonijiet ta’ barra l-pajjiż.

| (47) | It-tielet, il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi jimponu obbligi speċifiċi fuq RTP. Pereżempju, RTP għandha żżomm arkivji awdjoviżivi, tintroduċi innovazzjonijiet teknoloġiċi fit-tagħmir u l-attivitajiet tagħha, tappoġġja t-Teatru Nazzjonali S. Carlos u tipprovdi servizzi oħra li jiġu speċifikati fuq bażi ad hoc. |
| --- | --- |

(47)

It-tielet, il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi jimponu obbligi speċifiċi fuq RTP. Pereżempju, RTP għandha żżomm arkivji awdjoviżivi, tintroduċi innovazzjonijiet teknoloġiċi fit-tagħmir u l-attivitajiet tagħha, tappoġġja t-Teatru Nazzjonali S. Carlos u tipprovdi servizzi oħra li jiġu speċifikati fuq bażi ad hoc.

Inkarigu

| (48) | L-Artikolu 5 tal-Liġi Nru 58/90 assenja lil RTP il-konċessjoni għal xandir tas-servizz pubbliku tax-xandir għal perjodu ta’ 15-il sena, li jista’ jiġġedded għal perjodu ulterjuri ta’ 15-il sena u li jkopri l-frekwenzi li jikkorrispondu mal-ewwel u t-tieni stazzjon. L-Artikolu 4 tal-Liġi Nru 21/92 jistipula li RTP hija l-konċessjonarju għas-servizz pubbliku ta’ xandir televiżiv. Il-klawżola 1(a) tal-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi tikkonferma li RTP hija l-fornitur tas-servizz pubbliku tat-televiżjoni (31). |
| --- | --- |

(48)

L-Artikolu 5 tal-Liġi Nru 58/90 assenja lil RTP il-konċessjoni għal xandir tas-servizz pubbliku tax-xandir għal perjodu ta’ 15-il sena, li jista’ jiġġedded għal perjodu ulterjuri ta’ 15-il sena u li jkopri l-frekwenzi li jikkorrispondu mal-ewwel u t-tieni stazzjon. L-Artikolu 4 tal-Liġi Nru 21/92 jistipula li RTP hija l-konċessjonarju għas-servizz pubbliku ta’ xandir televiżiv. Il-klawżola 1(a) tal-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi tikkonferma li RTP hija l-fornitur tas-servizz pubbliku tat-televiżjoni (31).

Kontroll

| (49) | Il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi (32) jistipulaw il-ħolqien ta’ Kunsill għall-Opinjoni Pubblika (Conselho de Opinião) li jikkonsisti minn rappreżentanti minn sezzjonijiet differenti tal-opinjoni pubblika li jistgħu jintervjenu sabiex jivvalutaw jekk RTP hijiex konformi mal-obbligi ġenerali u speċifiċi tagħha tas-servizz pubbliku tax-xandir televiżiv. |
| --- | --- |

(49)

Il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi (32) jistipulaw il-ħolqien ta’ Kunsill għall-Opinjoni Pubblika (Conselho de Opinião) li jikkonsisti minn rappreżentanti minn sezzjonijiet differenti tal-opinjoni pubblika li jistgħu jintervjenu sabiex jivvalutaw jekk RTP hijiex konformi mal-obbligi ġenerali u speċifiċi tagħha tas-servizz pubbliku tax-xandir televiżiv.

| (50) | RTP hija obbligata tipprovdi lill-Ministru tal-Finanzi bi Pjan Kummerċjali u Baġit Pubbliku dwar kif se twettaq il-missjoni tas-servizz pubbliku tagħha, (Plano de Actividades e Orçamento do Serviço Público) għas-sena ta’ wara, akkumpanjati minn opinjonijiet maħruġa mill-Bord tal-Awdituri ta’ RTP u l-Kunsill għall-Opinjoni Pubblika. Barra minn hekk, trid tipprovdi rapport dwar il-konformità tagħha mal-obbligi tas-servizz pubbliku matul is-sena preċedenti (Relatório sobre o Cumprimento das Obrigacões do Serviço Público, (‘ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku’), akkumpanjat minn opinjoni tal-Bord tal-Awdituri ta’ RTP (33). |
| --- | --- |

(50)

RTP hija obbligata tipprovdi lill-Ministru tal-Finanzi bi Pjan Kummerċjali u Baġit Pubbliku dwar kif se twettaq il-missjoni tas-servizz pubbliku tagħha, (Plano de Actividades e Orçamento do Serviço Público) għas-sena ta’ wara, akkumpanjati minn opinjonijiet maħruġa mill-Bord tal-Awdituri ta’ RTP u l-Kunsill għall-Opinjoni Pubblika. Barra minn hekk, trid tipprovdi rapport dwar il-konformità tagħha mal-obbligi tas-servizz pubbliku matul is-sena preċedenti (Relatório sobre o Cumprimento das Obrigacões do Serviço Público, (‘ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku’), akkumpanjat minn opinjoni tal-Bord tal-Awdituri ta’ RTP (33).

| (51) | Il-Ministru għall-Finanzi u r-rappreżentant tal-Gvern responsabbli mill-midja huma obbligati li jivverifikaw il-konformità mal-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi. L-Ispettur Ġenerali tal-Finanzi huwa obbligat jivverifika l-pjan finanzjarju. Barra minn hekk, għandu jsir awditjar annwali fuq ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku minn awditur estern speċjalizzat (34). |
| --- | --- |

(51)

Il-Ministru għall-Finanzi u r-rappreżentant tal-Gvern responsabbli mill-midja huma obbligati li jivverifikaw il-konformità mal-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi. L-Ispettur Ġenerali tal-Finanzi huwa obbligat jivverifika l-pjan finanzjarju. Barra minn hekk, għandu jsir awditjar annwali fuq ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku minn awditur estern speċjalizzat (34).

| (52) | Il-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi jistipula wkoll li l-Portugall għandu jagħti sanzjonijiet għall-ksur tal-kuntratt fil-forma ta’ multi, qbid, ħlas lura jew it-tmiem tal-kuntratt. |
| --- | --- |

(52)

Il-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi jistipula wkoll li l-Portugall għandu jagħti sanzjonijiet għall-ksur tal-kuntratt fil-forma ta’ multi, qbid, ħlas lura jew it-tmiem tal-kuntratt.

| (53) | Matul il-perjodu bejn l-1992 u l-1998, RTP kellha awditjar estern fuq il-kontijiet annwali kollha tagħha minn awditur indipendenti. |
| --- | --- |

(53)

Matul il-perjodu bejn l-1992 u l-1998, RTP kellha awditjar estern fuq il-kontijiet annwali kollha tagħha minn awditur indipendenti.

| (54) | RTP ipproduċiet ukoll ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku għas-snin kollha, bl-eċċezzjoni tar-rapport tas-servizz pubbliku tal-1992, il-għaliex l-obbligu tal-awditjar estern kien l-ewwel stabbilit fil-Kuntratt pubbliku antik ta’ servizzi li jibda mill-1993. Il-Portugall isostni li għas-snin bejn l-1995 u l-1998 awditur legalment indipendenti ta opinjoni favorevoli u awtonoma dwar ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku (35). Il-Portugall jargumenta wkoll li r-rapporti kollha dwar is-servizz pubbliku matul dan il-perjodu kienu akkumpanjati minn opinjoni tal-Bord tal-Awdituri ta’ RTP u minn awditjar tal-Ispettur Ġenerali tal-Finanzi (Inspecção-Geral de Finanças), fejn dan tal-aħħar huwa indipendenti minn RTP.
  Is-sitwazzjoni fir-rigward tal-awditjar estern fuq ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku jista’ jkun deskritt kif ġej: |
| --- | --- |

(54)

RTP ipproduċiet ukoll ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku għas-snin kollha, bl-eċċezzjoni tar-rapport tas-servizz pubbliku tal-1992, il-għaliex l-obbligu tal-awditjar estern kien l-ewwel stabbilit fil-Kuntratt pubbliku antik ta’ servizzi li jibda mill-1993. Il-Portugall isostni li għas-snin bejn l-1995 u l-1998 awditur legalment indipendenti ta opinjoni favorevoli u awtonoma dwar ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku (35). Il-Portugall jargumenta wkoll li r-rapporti kollha dwar is-servizz pubbliku matul dan il-perjodu kienu akkumpanjati minn opinjoni tal-Bord tal-Awdituri ta’ RTP u minn awditjar tal-Ispettur Ġenerali tal-Finanzi (Inspecção-Geral de Finanças), fejn dan tal-aħħar huwa indipendenti minn RTP.

Is-sitwazzjoni fir-rigward tal-awditjar estern fuq ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku jista’ jkun deskritt kif ġej:

| (55) | Ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku tal-1993 u l-1994 kellhom dikjarazzjoni ta’ konformità li l-obbligi tas-servizz pubbliku ta’ RTP ġew sodisfatti, iżda mill-maniġment ta’ RTP biss. |
| --- | --- |

(55)

Ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku tal-1993 u l-1994 kellhom dikjarazzjoni ta’ konformità li l-obbligi tas-servizz pubbliku ta’ RTP ġew sodisfatti, iżda mill-maniġment ta’ RTP biss.

| (56) | Għas-snin 1995, 1996, 1997 u 1998, ir-rapport dwar is-servizz pubbliku kellu dikjarazzjonijiet ta’ konformità minn awditur estern indipendenti mill-kumpanija, Maia, Mesquita & Associados – (Revisor Oficial das Contas), dwar li l-awditjar ma żvela l-ebda kwistjoni li tista’ taffettwa b’mod sinifikanti l-kalkolu tal-pagamenti ta’ kumpens lil RTP msemmi f’dawn ir-rapporti għal dawn is-snin. |
| --- | --- |

(56)

Għas-snin 1995, 1996, 1997 u 1998, ir-rapport dwar is-servizz pubbliku kellu dikjarazzjonijiet ta’ konformità minn awditur estern indipendenti mill-kumpanija, Maia, Mesquita & Associados – (Revisor Oficial das Contas), dwar li l-awditjar ma żvela l-ebda kwistjoni li tista’ taffettwa b’mod sinifikanti l-kalkolu tal-pagamenti ta’ kumpens lil RTP msemmi f’dawn ir-rapporti għal dawn is-snin.

| (57) | Fl-2010, il-Portugall ippreżenta lill-Kummissjoni aktar awditjar estern komprensiv dwar ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku għall-perjodu bejn l-1992 u l-1997. L-awditjar estern dwar ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku għal dan il-perjodu kien organizzat mir-regolatur tal-midja nazzjonali, Entidade Reguladora para a Comunicação Social (ERC). Twettaq għal dan il-perjodu minn Pedro Roque SROC, awditur estern, li huwa indipendenti minn RTP (36). Il-Portugall ipprovda wkoll rapport ta’ sinteżi li jiġbor fil-qosor ir-riżultati tal-awditjar tas-snin kollha.
  Awditjar estern dwar ir-rapport dwar is-servizz pubbliku kien diġà jeżisti għas-sena 1998. Dan l-awditjar estern għas-sena 1998 twettaq minn BDO Binder, awditur estern (“ir-rapport ta’ BDO Binder”) (37). |
| --- | --- |

(57)

Fl-2010, il-Portugall ippreżenta lill-Kummissjoni aktar awditjar estern komprensiv dwar ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku għall-perjodu bejn l-1992 u l-1997. L-awditjar estern dwar ir-rapporti dwar is-servizz pubbliku għal dan il-perjodu kien organizzat mir-regolatur tal-midja nazzjonali, Entidade Reguladora para a Comunicação Social (ERC). Twettaq għal dan il-perjodu minn Pedro Roque SROC, awditur estern, li huwa indipendenti minn RTP (36). Il-Portugall ipprovda wkoll rapport ta’ sinteżi li jiġbor fil-qosor ir-riżultati tal-awditjar tas-snin kollha.

Awditjar estern dwar ir-rapport dwar is-servizz pubbliku kien diġà jeżisti għas-sena 1998. Dan l-awditjar estern għas-sena 1998 twettaq minn BDO Binder, awditur estern (“ir-rapport ta’ BDO Binder”) (37).

| (58) | Il-mandat tal-awditjar ta’ bejn l-1992 u l-1997 kien, għal kull sena inkwistjoni, biex jiġi vvalutat jekk RTP issodisfatx il-mandat tagħha kif stipulati fil-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi fis-seħħ għal dak iż-żmien, u jekk kienx hemm korrispondenza bejn l-ispejjeż tas-servizz pubbliku u l-pagamenti ta’ kumpens. L-awditjar estern elenka l-obbligi tas-servizz pubbliku li rriżultaw minn kuntratti pubbliċi ta’ servizzi, qies id-diversi liġijiet li jirregolaw l-obbligi tas-servizz pubbliku ta’ RTP (pereżempju, l-Att dwar it-Televiżjoni Nru 58/90 tas-7 ta’ Settembru 1990) kif ukoll il-Pjan Kummerċjali u l-Baġit tas-Servizz Pubbliku (Plano de Actividades e Orçamento do Serviço Público) u r-rapporti dwar is-servizz pubbliku. L-eżerċizzju tal-awditjar estern eżamina jekk l-obbligi tas-servizz pubbliku kinux irrispettati. Ir-rapporti għamlu paragun mal-pagamenti ta’ kumpens mill-Portugall skont l-ispejjeż stabbiliti fir-rapporti dwar is-servizz pubbliku. |
| --- | --- |

(58)

Il-mandat tal-awditjar ta’ bejn l-1992 u l-1997 kien, għal kull sena inkwistjoni, biex jiġi vvalutat jekk RTP issodisfatx il-mandat tagħha kif stipulati fil-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi fis-seħħ għal dak iż-żmien, u jekk kienx hemm korrispondenza bejn l-ispejjeż tas-servizz pubbliku u l-pagamenti ta’ kumpens. L-awditjar estern elenka l-obbligi tas-servizz pubbliku li rriżultaw minn kuntratti pubbliċi ta’ servizzi, qies id-diversi liġijiet li jirregolaw l-obbligi tas-servizz pubbliku ta’ RTP (pereżempju, l-Att dwar it-Televiżjoni Nru 58/90 tas-7 ta’ Settembru 1990) kif ukoll il-Pjan Kummerċjali u l-Baġit tas-Servizz Pubbliku (Plano de Actividades e Orçamento do Serviço Público) u r-rapporti dwar is-servizz pubbliku. L-eżerċizzju tal-awditjar estern eżamina jekk l-obbligi tas-servizz pubbliku kinux irrispettati. Ir-rapporti għamlu paragun mal-pagamenti ta’ kumpens mill-Portugall skont l-ispejjeż stabbiliti fir-rapporti dwar is-servizz pubbliku.

| (59) | Għas-snin kollha taħt investigazzjoni, jiġifieri bejn l-1992 u l-1997, l-eżerċizzju tal-awditjar wasal għall-konklużjoni li RTP essenzjalment issodisfat l-obbligi ewlenin tax-xandir tagħha. L-eżerċizzju tal-awditjar jiddikjara wkoll li “fir-rigward tal-korrispondenza bejn il-kompiti tas-servizz pubbliku u l-kumpens ‘għall-ispejjeż reali u attwali’, m’hemm l-ebda distorsjonijiet materjalment rilevanti li jaffettwaw il-konformità mal-leġiżlazzjoni fis-seħħ ta’ dak iż-żmien”. Għas-snin kollha, ir-rapport ta’ sinteżi sab li l-pagament ta’ kumpens mill-Portugall kien inqas mill-ammonti indikati f’kull rapport dwar is-servizz pubbliku. L-eżerċizzji tal-awditjar kienu ppubblikati fuq il-websajt tal-ERC (38). Bl-istess mod ir-rapport ta’ BDO Binder ma semma l-ebda kumpens żejjed għas-servizz pubbliku pprovdut. |
| --- | --- |

(59)

Għas-snin kollha taħt investigazzjoni, jiġifieri bejn l-1992 u l-1997, l-eżerċizzju tal-awditjar wasal għall-konklużjoni li RTP essenzjalment issodisfat l-obbligi ewlenin tax-xandir tagħha. L-eżerċizzju tal-awditjar jiddikjara wkoll li “fir-rigward tal-korrispondenza bejn il-kompiti tas-servizz pubbliku u l-kumpens ‘għall-ispejjeż reali u attwali’, m’hemm l-ebda distorsjonijiet materjalment rilevanti li jaffettwaw il-konformità mal-leġiżlazzjoni fis-seħħ ta’ dak iż-żmien”. Għas-snin kollha, ir-rapport ta’ sinteżi sab li l-pagament ta’ kumpens mill-Portugall kien inqas mill-ammonti indikati f’kull rapport dwar is-servizz pubbliku. L-eżerċizzji tal-awditjar kienu ppubblikati fuq il-websajt tal-ERC (38). Bl-istess mod ir-rapport ta’ BDO Binder ma semma l-ebda kumpens żejjed għas-servizz pubbliku pprovdut.

Finanzjament

| (60) | L-Artikolu 5 tal-Liġi Nru 21/92 jikkonferixxi fuq RTP id-dritt li tirċievi kumpens għall-obbligi tas-servizz pubbliku tagħha. Dan id-dritt huwa kkonfermat fil-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi. |
| --- | --- |

(60)

L-Artikolu 5 tal-Liġi Nru 21/92 jikkonferixxi fuq RTP id-dritt li tirċievi kumpens għall-obbligi tas-servizz pubbliku tagħha. Dan id-dritt huwa kkonfermat fil-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi.

| (61) | Apparti s-sistema ta’ pagamenti ta’ kumpens annwali (ara l-premessa 19 hawn fuq), il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi jistipulw il-finanzjament mill-Portugall għal:






  (a) | il-ħlas ta’ servizzi speċifiċi sabiex jiġu pprovduti servizzi skont ftehim iffirmat jew li għandu jiġi ffirmat mill-amministrazzjoni pubblika u minn RTP (39); |
| --- | --- | --- |

(61)

Apparti s-sistema ta’ pagamenti ta’ kumpens annwali (ara l-premessa 19 hawn fuq), il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi jistipulw il-finanzjament mill-Portugall għal:

(a)

il-ħlas ta’ servizzi speċifiċi sabiex jiġu pprovduti servizzi skont ftehim iffirmat jew li għandu jiġi ffirmat mill-amministrazzjoni pubblika u minn RTP (39);

| (b) | il-parteċipazzjoni tal-Istat fl-investimenti kollha magħmula minn RTP, partikolarment dawk għall-infrastrutturi meħtieġa għat-tħaddim taċ-ċentri tal-produzzjoni u tax-xandir fir-Reġjuni Awtonomi ta’ Azores u Madeira, l-arkivji awdjoviżivi u x-xandiriet internazzjonali ta’ RTP u investimenti teknoloġiċi oħra li RTP hija meħtieġa li tagħmel (40). |
| --- | --- |

(b)

il-parteċipazzjoni tal-Istat fl-investimenti kollha magħmula minn RTP, partikolarment dawk għall-infrastrutturi meħtieġa għat-tħaddim taċ-ċentri tal-produzzjoni u tax-xandir fir-Reġjuni Awtonomi ta’ Azores u Madeira, l-arkivji awdjoviżivi u x-xandiriet internazzjonali ta’ RTP u investimenti teknoloġiċi oħra li RTP hija meħtieġa li tagħmel (40).

| (62) | Sabiex jiġu ddeterminati l-ispejjeż u d-dħul tal-obbligi tas-servizz pubbliku li jikkwalifikaw għal pagamenti ta’ kumpens, RTP tapplika sistema kontabilistika analitika. Il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi jispeċifikaw il-kriterji għall-kalkolu tal-ispejjeż eliġibbli għall-kumpens fir-rigward ta’ kull obbligu tas-servizz pubbliku (41). |
| --- | --- |

(62)

Sabiex jiġu ddeterminati l-ispejjeż u d-dħul tal-obbligi tas-servizz pubbliku li jikkwalifikaw għal pagamenti ta’ kumpens, RTP tapplika sistema kontabilistika analitika. Il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi jispeċifikaw il-kriterji għall-kalkolu tal-ispejjeż eliġibbli għall-kumpens fir-rigward ta’ kull obbligu tas-servizz pubbliku (41).

| (63) | Fuq il-bażi ta’ sistema kontabilistika analitika msemmija fil-paragrafu preċedenti, RTP talloka l-ispejjeż u d-dħul (pereżempju, persunal u tagħmir) sabiex tkopri numru definit ta’ attivitajiet (bħall-ġestjoni tal-programmi, l-ispejjeż tal-programmi diretti u indiretti, l-ispejjeż għad-diffużjoni, l-ispejjeż tat-trażmissjoni, l-ispejjeż ta’ kummerċjalizzazzjoni u spejjeż ġenerali). |
| --- | --- |

(63)

Fuq il-bażi ta’ sistema kontabilistika analitika msemmija fil-paragrafu preċedenti, RTP talloka l-ispejjeż u d-dħul (pereżempju, persunal u tagħmir) sabiex tkopri numru definit ta’ attivitajiet (bħall-ġestjoni tal-programmi, l-ispejjeż tal-programmi diretti u indiretti, l-ispejjeż għad-diffużjoni, l-ispejjeż tat-trażmissjoni, l-ispejjeż ta’ kummerċjalizzazzjoni u spejjeż ġenerali).

| (64) | L-ispejjeż diretti tal-attivitajiet differenti huma maqsuma bejn id-diversi elementi tal-ispejjeż (pereżempju, RTP 1, RTP 2, RTPi u RTP África). L-ispejjeż indiretti huma allokati taħt l-elementi tal-ispiża fuq il-bażi ta’ kriterji analitiċi konsistenti (pereżempju, in-numru ta’ sigħat għax-xandir) (42). |
| --- | --- |

(64)

L-ispejjeż diretti tal-attivitajiet differenti huma maqsuma bejn id-diversi elementi tal-ispejjeż (pereżempju, RTP 1, RTP 2, RTPi u RTP África). L-ispejjeż indiretti huma allokati taħt l-elementi tal-ispiża fuq il-bażi ta’ kriterji analitiċi konsistenti (pereżempju, in-numru ta’ sigħat għax-xandir) (42).

| (65) | Is-sistema kontabilistika analitika għandha l-karatteristiċi li ġejjin:






  (a) | skont il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi, l-ispejjeż operazzjonali netti biss jistgħu jkunu kkumpensati skont il-metodu deskritt fil-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi. L-ispiża finanzjarja, in-nefqa straordinarja u d-dispożizzjonijiet mhux marbutin direttament ma’ attività huma esklużi mill-kumpens (43). |
| --- | --- | --- |

(65)

Is-sistema kontabilistika analitika għandha l-karatteristiċi li ġejjin:

(a)

skont il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi, l-ispejjeż operazzjonali netti biss jistgħu jkunu kkumpensati skont il-metodu deskritt fil-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi. L-ispiża finanzjarja, in-nefqa straordinarja u d-dispożizzjonijiet mhux marbutin direttament ma’ attività huma esklużi mill-kumpens (43).

| (b) | sabiex jiġu kkalkulati l-ispejjeż operazzjonali netti rimborżabbli, RTP għandha tnaqqas id-dħul operattiv li jiġi minn kull obbligu tas-servizz pubbliku; |
| --- | --- |

(b)

sabiex jiġu kkalkulati l-ispejjeż operazzjonali netti rimborżabbli, RTP għandha tnaqqas id-dħul operattiv li jiġi minn kull obbligu tas-servizz pubbliku;

| (c) | skont il-Kuntratt Pubbliku Antik ta’ Servizzi, l-ebda kumpens ma kien permess għall-obbligi tas-servizz pubbliku ġenerali sabiex RTP 1 u RTP 2 joperaw u biex ir-Reġjuni Awtonomi jkunu koperti b’wieħed mill-istazzjonijiet (44). |
| --- | --- |

(c)

skont il-Kuntratt Pubbliku Antik ta’ Servizzi, l-ebda kumpens ma kien permess għall-obbligi tas-servizz pubbliku ġenerali sabiex RTP 1 u RTP 2 joperaw u biex ir-Reġjuni Awtonomi jkunu koperti b’wieħed mill-istazzjonijiet (44).

| (d) | skont il-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi, l-ispejjeż operazzjonali ta’ RTP 1 u RTP 2 jistgħu jiġu kkumpensati, iżda l-ebda kumpens żejjed mhuwa permess jekk jagħti l-każ li l-ispejjeż operazzjonali netti reali ta’ RTP 1 u RTP 2 jaqbżu l-ispiża ppjanata. (45) |
| --- | --- |

(d)

skont il-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi, l-ispejjeż operazzjonali ta’ RTP 1 u RTP 2 jistgħu jiġu kkumpensati, iżda l-ebda kumpens żejjed mhuwa permess jekk jagħti l-każ li l-ispejjeż operazzjonali netti reali ta’ RTP 1 u RTP 2 jaqbżu l-ispiża ppjanata. (45)

| (66) | RTP irrappurtat dwar l-ispejjeż netti sabiex tipprovdi servizz pubbliku fir-rapporti annwali dwar is-servizz pubbliku skont il-metodu għall-kalkolu tal-ispejjeż kif deskritt fil-premessi 60–65. It-tabella li ġejja tagħti ħarsa ġenerali tal-ispejjeż ta’ kull attività tas-servizz pubbliku għal liema RTP hija intitolata li tirċievi pagamenti ta’ kumpens.

  Tabella 4


  Spejjeż netti rrappurtati u rimborżabbli għal servizz pubbliku













  (PTE miljuni) |
| --- | --- |
| | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 |
| Teletext | | | | | | 112,9 | 86,8 |
| L-operazzjoni ta’ RTP International | 882,3 | 1 517,4 | 1 826,9 | 1 890,8 | 2 059,6 | 3 999,1 | 3 712,9 |
| RTP África | — | — | — | — | | 654,7 | 1 332,0 |
| Ix-xandir dirett permezz ta’ RTP 1 għal Azores u Madeira | — | — | — | — | — | 76,8 | 295,4 |
| Arkivji awdjoviżivi | 509,1 | 241,6 | 402,7 | 492,7 | 184,9 | 909,4 | 672,1 |
| Kooperazzjoni ma’ pajjiżi li jitkellmu bil-Portugiż fl-Afrika | 186,9 | 128,4 | 172,2 | 148,6 | 144,9 | 202,4 | 200,3 |
| Differenzjali tal-kopertura | 406,7 | 1 312,8 | 1 314,2 | 1 050,3 | 1 050,0 | 622,6 | 208,6 |
| Delegazzjonijiet/korrispondenti | 797,8 | 658,2 | 681,1 | 642,7 | 583,2 | 457,2 | 211,0 |
| Fondazzjoni Nazzjonali tat-Teatru S. Carlos | | 50,0 | 55,0 | 60,0 | 60,0 | 60,0 | 60,0 |
| Il-promozzjoni taċ-ċinema | | 215,0 | 95,0 | 27,5 | 156,5 | 391,1 | 352,8 |
| L-operazzjoni taċ-ċentri reġjonali awtonomi | 3 453,4 | 3 486,0 | 3 685,9 | 3 696,1 | 3 846,6 | 3 459,2 | 2 855,2 |
| Ix-xandir għal entitajiet speċifiċi | 482,0 | 350,6 | 151,1 | 94,6 | 80,8 | | |
| Sport TV (***) | | | | | | | – 440,0 |
| Spejjeż operazzjonali netti ta’ RTP 1 | | | | | | 16 946,1 | 11 916,6 |
| Spejjeż operazzjonali netti ta’ RTP 2 | | | | | 9 050,6 | 10 080,6 | 8 637,6 |
| It-total tal-ispejjeż operazzjonali netti | 6 718,2 | 7 960,0 | 8 384,1 | 8 103,3 | 17 217,1 | 37 972,1 | 30 101,3 |

(66)

RTP irrappurtat dwar l-ispejjeż netti sabiex tipprovdi servizz pubbliku fir-rapporti annwali dwar is-servizz pubbliku skont il-metodu għall-kalkolu tal-ispejjeż kif deskritt fil-premessi 60–65. It-tabella li ġejja tagħti ħarsa ġenerali tal-ispejjeż ta’ kull attività tas-servizz pubbliku għal liema RTP hija intitolata li tirċievi pagamenti ta’ kumpens.

Tabella 4

Spejjeż netti rrappurtati u rimborżabbli għal servizz pubbliku

(PTE miljuni)

1992

1993

1994

1995

1996

1997

1998

Teletext

112,9

86,8

L-operazzjoni ta’ RTP International

882,3

1 517,4

1 826,9

1 890,8

2 059,6

3 999,1

3 712,9

RTP África

—

—

—

—

654,7

1 332,0

Ix-xandir dirett permezz ta’ RTP 1 għal Azores u Madeira

—

—

—

—

—

76,8

295,4

Arkivji awdjoviżivi

509,1

241,6

402,7

492,7

184,9

909,4

672,1

Kooperazzjoni ma’ pajjiżi li jitkellmu bil-Portugiż fl-Afrika

186,9

128,4

172,2

148,6

144,9

202,4

200,3

Differenzjali tal-kopertura

406,7

1 312,8

1 314,2

1 050,3

1 050,0

622,6

208,6

Delegazzjonijiet/korrispondenti

797,8

658,2

681,1

642,7

583,2

457,2

211,0

Fondazzjoni Nazzjonali tat-Teatru S. Carlos

50,0

55,0

60,0

60,0

60,0

60,0

Il-promozzjoni taċ-ċinema

215,0

95,0

27,5

156,5

391,1

352,8

L-operazzjoni taċ-ċentri reġjonali awtonomi

3 453,4

3 486,0

3 685,9

3 696,1

3 846,6

3 459,2

2 855,2

Ix-xandir għal entitajiet speċifiċi

482,0

350,6

151,1

94,6

80,8

Sport TV (***)

– 440,0

Spejjeż operazzjonali netti ta’ RTP 1

16 946,1

11 916,6

Spejjeż operazzjonali netti ta’ RTP 2

9 050,6

10 080,6

8 637,6

It-total tal-ispejjeż operazzjonali netti

6 718,2

7 960,0

8 384,1

8 103,3

17 217,1

37 972,1

30 101,3

| (67) | It-tabella li ġejja tagħti ħarsa ġenerali lejn l-investimenti ta’ RTP f’tagħmir għall-attivitajiet tas-servizz pubbliku tagħha. Tippreżenta kemm l-investimenti reali fl-attivitajiet tas-servizz pubbliku, kif muri fil-kontijiet finanzjarji annwali, kif ukoll l-investimenti mdaħħla fir-rapporti dwar is-servizz pubbliku. L-investimenti reali fl-attivitajiet tas-servizz pubbliku kienu ogħla mill-investimenti mdaħħla fir-rapporti dwar is-servizz pubbliku.

  Tabella 5


  Investimenti fl-attivitajiet tas-servizz pubbliku














  (PTE miljuni) |
| --- | --- |
| | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | Total |
| Kontijiet finanzjarji | 2 632,6 | 2 102,0 | 2 763,9 | 992,7 | 1 480,4 | 4 037,4 | 6 054,2 | 20 063,2 |
| Rapporti dwar is-servizz pubbliku | 2 327,3 | 98,0 | 1 975,1 | 154,4 | 28,1 | 4 037,4 | 6 127,8 | 14 748,1 |
| Differenza | 305,3 | 2 004,0 | 788,8 | 838,3 | 1 452,3 | 0 | –73,6 | 5 315,1 |
| Sors: Il-kontijiet finanzjarji ta’ RTP u r-rapporti dwar is-servizz pubbliku. |

(67)

It-tabella li ġejja tagħti ħarsa ġenerali lejn l-investimenti ta’ RTP f’tagħmir għall-attivitajiet tas-servizz pubbliku tagħha. Tippreżenta kemm l-investimenti reali fl-attivitajiet tas-servizz pubbliku, kif muri fil-kontijiet finanzjarji annwali, kif ukoll l-investimenti mdaħħla fir-rapporti dwar is-servizz pubbliku. L-investimenti reali fl-attivitajiet tas-servizz pubbliku kienu ogħla mill-investimenti mdaħħla fir-rapporti dwar is-servizz pubbliku.

Tabella 5

Investimenti fl-attivitajiet tas-servizz pubbliku

(PTE miljuni)

1992

1993

1994

1995

1996

1997

1998

Total

Kontijiet finanzjarji

2 632,6

2 102,0

2 763,9

992,7

1 480,4

4 037,4

6 054,2

20 063,2

Rapporti dwar is-servizz pubbliku

2 327,3

98,0

1 975,1

154,4

28,1

4 037,4

6 127,8

14 748,1

Differenza

305,3

2 004,0

788,8

838,3

1 452,3

0

–73,6

5 315,1

Sors: Il-kontijiet finanzjarji ta’ RTP u r-rapporti dwar is-servizz pubbliku.

Objettiv tal-miżuri

| (68) | L-objettiv tal-miżuri ad hoc kien li jikkompensa lil RTP għall-obbligi tas-servizz pubbliku imposti fuqha u biex jiffinanzja l-investimenti tagħha. |
| --- | --- |

(68)

L-objettiv tal-miżuri ad hoc kien li jikkompensa lil RTP għall-obbligi tas-servizz pubbliku imposti fuqha u biex jiffinanzja l-investimenti tagħha.

L-effetti possibbli tal-miżuri

| (69) | Fil-Portugall, l-operatur tas-servizz pubbliku, ma ġiex magħżul wara proċedura kompetittiva li fiha l-impriżi interessati kollha kellhom l-opportunità biex jiddikjaraw l-ammont ta’ kumpens li kienu jeħtieġu sabiex joperaw konċessjoni għal servizz pubbliku ta’ xandir televiżiv. RTP kienet maħtura mill-Gvern sabiex tipprovdi servizz pubbliku tat-televiżjoni. |
| --- | --- |

(69)

Fil-Portugall, l-operatur tas-servizz pubbliku, ma ġiex magħżul wara proċedura kompetittiva li fiha l-impriżi interessati kollha kellhom l-opportunità biex jiddikjaraw l-ammont ta’ kumpens li kienu jeħtieġu sabiex joperaw konċessjoni għal servizz pubbliku ta’ xandir televiżiv. RTP kienet maħtura mill-Gvern sabiex tipprovdi servizz pubbliku tat-televiżjoni.

| (70) | Sa mill-1992, kemm ix-xandara kummerċjali kif ukoll tas-servizz pubbliku kienu attivi fis-suq Portugiż tat-televiżjoni. Minbarra RTP, ix-xandara kummerċjali SIC u TVI huma liċenzjati biex ixandru stazzjonijiet tat-televiżjoni. SIC kienet l-ewwel operatur privat li beda jxandar fis-6 ta’ Ottubru 1992. Il-miżuri favur RTP jista’ jkollhom l-effett li jfixklu l-kompetizzjoni fis-suq tax-xandir televiżiv. |
| --- | --- |

(70)

Sa mill-1992, kemm ix-xandara kummerċjali kif ukoll tas-servizz pubbliku kienu attivi fis-suq Portugiż tat-televiżjoni. Minbarra RTP, ix-xandara kummerċjali SIC u TVI huma liċenzjati biex ixandru stazzjonijiet tat-televiżjoni. SIC kienet l-ewwel operatur privat li beda jxandar fis-6 ta’ Ottubru 1992. Il-miżuri favur RTP jista’ jkollhom l-effett li jfixklu l-kompetizzjoni fis-suq tax-xandir televiżiv.

III.   KUMMENTI MINN PARTIJIET INTERESSATI

| (71) | Wara li ngħata bidu għal proċedura ta’ investigazzjoni tal-Kummissjoni f’dan il-każ, bosta partijiet interessati kkummentaw dwar il-miżuri msemmija fil-premessi 21-39. Il-premessi li ġejjin jipprovdu ħarsa ġenerali tal-kummenti relevanti li waslu mingħand il-partijiet interessati, ikkategorizzati skont il-miżura. |
| --- | --- |

(71)

Wara li ngħata bidu għal proċedura ta’ investigazzjoni tal-Kummissjoni f’dan il-każ, bosta partijiet interessati kkummentaw dwar il-miżuri msemmija fil-premessi 21-39. Il-premessi li ġejjin jipprovdu ħarsa ġenerali tal-kummenti relevanti li waslu mingħand il-partijiet interessati, ikkategorizzati skont il-miżura.

| (72) | F’din it-Taqsima hawn imsemmija biss il-kummenti li jirrigwardaw il-kwistjonijiet pendenti wara s-sentenza tal-Qorti fil-Kawża T-442/03, jiġifieri dawk li jirrigwardaw l-eżenzjonijiet minn tariffi notarili u tar-reġistrazzjoni u spejjeż tal-pubblikazzjoni, kif ukoll fir-rigward ta’ miżuri oħra (il-qbil mal-iskema tas-sigurtà soċjali fl-1993, l-injezzjonijiet tal-kapital bejn l-1994 u l-1997 u s-self fl-1998), kif imsemmi fl-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni 2005/406/KE. Dawn il-kummenti tal-partijiet interessati jinkludu l-fehmiet sottomessi wara l-ewwel deċiżjoni tal-ftuħ tal-Kummissjoni tal-15 ta’ Novembru 2001 kif ukoll il-kummenti li rċeviet wara l-pubblikazzjoni tas-sejħa sabiex jitressqu kummenti fl-24 ta’ Diċembru 2008 (46). |
| --- | --- |

(72)

F’din it-Taqsima hawn imsemmija biss il-kummenti li jirrigwardaw il-kwistjonijiet pendenti wara s-sentenza tal-Qorti fil-Kawża T-442/03, jiġifieri dawk li jirrigwardaw l-eżenzjonijiet minn tariffi notarili u tar-reġistrazzjoni u spejjeż tal-pubblikazzjoni, kif ukoll fir-rigward ta’ miżuri oħra (il-qbil mal-iskema tas-sigurtà soċjali fl-1993, l-injezzjonijiet tal-kapital bejn l-1994 u l-1997 u s-self fl-1998), kif imsemmi fl-Artikolu 1 tad-Deċiżjoni 2005/406/KE. Dawn il-kummenti tal-partijiet interessati jinkludu l-fehmiet sottomessi wara l-ewwel deċiżjoni tal-ftuħ tal-Kummissjoni tal-15 ta’ Novembru 2001 kif ukoll il-kummenti li rċeviet wara l-pubblikazzjoni tas-sejħa sabiex jitressqu kummenti fl-24 ta’ Diċembru 2008 (46).

| (73) | SIC u TVI argumentaw li eżenzjonijiet minn tariffi notarili u ta’ reġistrazzjoni huma eċċezzjoni mir-regoli li huma normalment applikabbli skont il-liġi Portugiża għal kull modifika fl-istatut ta’ kumpanija. SIC ikkummentat li l-kamp ta’ applikazzjoni tal-eżenzjoni mhuwiex limitat għat-trasformazzjoni ta’ RTP fl-1992. Fuq il-bażi tal-Artikolu 11(2) ta’ Nru 21/92 RTP tgawdi eżenzjoni ġenerali mill-ħlas ta’ taxxi u drittijiet għal kull tip ta’ iskrizzjoni u reġistru. |
| --- | --- |

(73)

SIC u TVI argumentaw li eżenzjonijiet minn tariffi notarili u ta’ reġistrazzjoni huma eċċezzjoni mir-regoli li huma normalment applikabbli skont il-liġi Portugiża għal kull modifika fl-istatut ta’ kumpanija. SIC ikkummentat li l-kamp ta’ applikazzjoni tal-eżenzjoni mhuwiex limitat għat-trasformazzjoni ta’ RTP fl-1992. Fuq il-bażi tal-Artikolu 11(2) ta’ Nru 21/92 RTP tgawdi eżenzjoni ġenerali mill-ħlas ta’ taxxi u drittijiet għal kull tip ta’ iskrizzjoni u reġistru.

| (74) | TVI kkummentat li RTP kienet ukoll eżentata mill-ħlas tal-ispejjeż marbuta mal-pubblikazzjoni tal-att notarili. |
| --- | --- |

(74)

TVI kkummentat li RTP kienet ukoll eżentata mill-ħlas tal-ispejjeż marbuta mal-pubblikazzjoni tal-att notarili.

| (75) | Dwar l-injezzjonijiet tal-kapital bejn l-1994 u l-1997, SIC, ACT- l-Assoċjazzjoni tax-xandara kummerċjali, ix-xandar kummerċjali Taljan Mediaset u TVI kkummentaw li l-ebda azzjonist razzjonali ma kien se jżid il-kapital ta’ kumpanija bil-karatteristiċi ta’ RTP. L-injezzjonijiet ta’ kapital imsemmija kienu magħmulin f’kumpanija b’defiċit qawwi mingħajr pjan ta’ ristrutturar koerenti li jagħmel lill-impriża vijabbli. |
| --- | --- |

(75)

Dwar l-injezzjonijiet tal-kapital bejn l-1994 u l-1997, SIC, ACT- l-Assoċjazzjoni tax-xandara kummerċjali, ix-xandar kummerċjali Taljan Mediaset u TVI kkummentaw li l-ebda azzjonist razzjonali ma kien se jżid il-kapital ta’ kumpanija bil-karatteristiċi ta’ RTP. L-injezzjonijiet ta’ kapital imsemmija kienu magħmulin f’kumpanija b’defiċit qawwi mingħajr pjan ta’ ristrutturar koerenti li jagħmel lill-impriża vijabbli.

| (76) | Barra minn hekk, rigward is-self fl-1998, SIC argumentat li meta jitqies il-fatt li RTP kienet “teknikament falluta” fl-1996, l-ebda istituzzjoni finanzjarja ma kienet se tapprova self bħal dan lil RTP. |
| --- | --- |

(76)

Barra minn hekk, rigward is-self fl-1998, SIC argumentat li meta jitqies il-fatt li RTP kienet “teknikament falluta” fl-1996, l-ebda istituzzjoni finanzjarja ma kienet se tapprova self bħal dan lil RTP.

| (77) | SIC, b’mod partikolari, enfasizzat in-nuqqas ta’ awditjar estern, li messu sseħħ fuq bażi regolari. Hija rreferiet ukoll għan-nuqqasijiet misjuba għas-sena 1998 kif deskritt fir-rapport ta’ BDO Binder għal dik is-sena, l-uniku rapport ta’ awditjar estern eżistenti, li l-Kummissjoni missha qieset. Hija rreferiet għal bosta kritika fir-rapport ta’ BDO Binder għall-1998, inkluż, inter alia l-limiti maqbuża għar-reklamar tax-xandiriet tat-televiżjoni ta’ RTP. SIC irrimarkat li skont kuntratti pubbliċi ta’ servizzi, RTP hija meħtieġa li tirrispetta l-limiti tar-reklamar, u tista’ pereżempju turi biss ċertu numru ta’ minuti ta’ reklami fis-siegħa. Skont is-sejbiet fir-rapport ta’ BDO Binder, dan ma kienx irrispettat fis-sena 1998. SIC ikkwotat ukoll is-sejba f’dan ir-rapport li ċerti assi ma tteħidx kont tagħhom, li SIC tidher li tqis bħala prova li l-investimenti rispettivi għal dawn l-assi ma kinux saru. |
| --- | --- |

(77)

SIC, b’mod partikolari, enfasizzat in-nuqqas ta’ awditjar estern, li messu sseħħ fuq bażi regolari. Hija rreferiet ukoll għan-nuqqasijiet misjuba għas-sena 1998 kif deskritt fir-rapport ta’ BDO Binder għal dik is-sena, l-uniku rapport ta’ awditjar estern eżistenti, li l-Kummissjoni missha qieset. Hija rreferiet għal bosta kritika fir-rapport ta’ BDO Binder għall-1998, inkluż, inter alia l-limiti maqbuża għar-reklamar tax-xandiriet tat-televiżjoni ta’ RTP. SIC irrimarkat li skont kuntratti pubbliċi ta’ servizzi, RTP hija meħtieġa li tirrispetta l-limiti tar-reklamar, u tista’ pereżempju turi biss ċertu numru ta’ minuti ta’ reklami fis-siegħa. Skont is-sejbiet fir-rapport ta’ BDO Binder, dan ma kienx irrispettat fis-sena 1998. SIC ikkwotat ukoll is-sejba f’dan ir-rapport li ċerti assi ma tteħidx kont tagħhom, li SIC tidher li tqis bħala prova li l-investimenti rispettivi għal dawn l-assi ma kinux saru.

| (78) | Wara l-annullament tal-Artikolu 1 u parti mill-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni 2005/406/KE mill-Qorti fil-Kawża T-442/03, SIC targumenta li l-Kummissjoni għandha f’din id-Deċiżjoni tieħu wkoll inkonsiderazzjoni r-rapport tal-Qorti tal-Awdituri Portugiża (Tribunal de Contas, minn hawn ’il quddiem imsejħa l-Qorti tal-Awdituri) ta’ Ġunju 2002 (Nru 8/2002), li skont SIC kellha d-dover objettiv li teżamina l-ġestjoni ta’ RTP u l-forniment tas-servizz televiżiv pubbliku f’termini ta’ effettività, effiċjenza u ekonomija fir-rigward tal-perjodu bejn l-1997 u l-2000. Madankollu, dan il-perjodu ġie estiż sal-1993. Wara li ġabret fil-qosor is-sejbiet tar-rapport, SIC enfasizzat li kien hemm nuqqas ta’ strateġija biex jiġu definiti l-progammi ta’ RTP, u d-direttivi interni tal-bord dwar il-limiti tal-ispejjeż ma kinux osservati u l-baġit annwali mfassal ma kienx imħares. SIC iddikjarat ukoll li l-Qorti tal-Awdituri tinnota li l-Portugall għadu ma speċifikax li l-għoti tal-għajnuna mill-Istat kien marbut mal-konformità effettiva ta’ RTP mal-obbligu tagħha tas-servizz pubbliku. |
| --- | --- |

(78)

Wara l-annullament tal-Artikolu 1 u parti mill-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni 2005/406/KE mill-Qorti fil-Kawża T-442/03, SIC targumenta li l-Kummissjoni għandha f’din id-Deċiżjoni tieħu wkoll inkonsiderazzjoni r-rapport tal-Qorti tal-Awdituri Portugiża (Tribunal de Contas, minn hawn ’il quddiem imsejħa l-Qorti tal-Awdituri) ta’ Ġunju 2002 (Nru 8/2002), li skont SIC kellha d-dover objettiv li teżamina l-ġestjoni ta’ RTP u l-forniment tas-servizz televiżiv pubbliku f’termini ta’ effettività, effiċjenza u ekonomija fir-rigward tal-perjodu bejn l-1997 u l-2000. Madankollu, dan il-perjodu ġie estiż sal-1993. Wara li ġabret fil-qosor is-sejbiet tar-rapport, SIC enfasizzat li kien hemm nuqqas ta’ strateġija biex jiġu definiti l-progammi ta’ RTP, u d-direttivi interni tal-bord dwar il-limiti tal-ispejjeż ma kinux osservati u l-baġit annwali mfassal ma kienx imħares. SIC iddikjarat ukoll li l-Qorti tal-Awdituri tinnota li l-Portugall għadu ma speċifikax li l-għoti tal-għajnuna mill-Istat kien marbut mal-konformità effettiva ta’ RTP mal-obbligu tagħha tas-servizz pubbliku.

| (79) | SIC irreferiet għas-sejbiet ġenerali tal-Qorti tal-Awdituri Portugiża dwar il-kuntratti pubbliċi ta’ servizz, li jagħtu inċentiv lil RTP sabiex tinjora l-effiċjenza u l-effettività fil-ġestjoni ta’ RTP, li jmorru flimkien ma’ mandat għal servizz pubbliku vag u mhux speċifiku. |
| --- | --- |

(79)

SIC irreferiet għas-sejbiet ġenerali tal-Qorti tal-Awdituri Portugiża dwar il-kuntratti pubbliċi ta’ servizz, li jagħtu inċentiv lil RTP sabiex tinjora l-effiċjenza u l-effettività fil-ġestjoni ta’ RTP, li jmorru flimkien ma’ mandat għal servizz pubbliku vag u mhux speċifiku.

IV.   KUMMENTI MILL-PORTUGALL

L-eżenzjoni mit-tariffi notarili u tar-reġistrazzjoni/spejjeż tal-pubblikazzjoni

| (80) | Dwar l-eżenzjoni mit-tariffi notarili, mit-tariffi tar-reġistrazzjoni u mill-ispejjeż tal-pubblikazzjonijiet, il-Portugall jargumenta li, ladarba t-trasformazzjoni minn impriża pubblika għal kumpanija pubblika limitata (sociedade anónima) kellha titwettaq permezz ta’ att leġiżlattiv, l-ebda bażi ma kienet teżisti għall-ġbir tat-taxxi u tal-emolumenti relatati mal-formalizzazzjoni ta’ din it-trasformazzjoni permezz ta’ att notarili, u lanqas għar-reġistrazzjoni u l-pubblikazzjoni tiegħu. |
| --- | --- |

(80)

Dwar l-eżenzjoni mit-tariffi notarili, mit-tariffi tar-reġistrazzjoni u mill-ispejjeż tal-pubblikazzjonijiet, il-Portugall jargumenta li, ladarba t-trasformazzjoni minn impriża pubblika għal kumpanija pubblika limitata (sociedade anónima) kellha titwettaq permezz ta’ att leġiżlattiv, l-ebda bażi ma kienet teżisti għall-ġbir tat-taxxi u tal-emolumenti relatati mal-formalizzazzjoni ta’ din it-trasformazzjoni permezz ta’ att notarili, u lanqas għar-reġistrazzjoni u l-pubblikazzjoni tiegħu.

| (81) | It-trasformazzjoni ta’ RTP f’kumpanija pubblika limitata twettqet fl-1992 sabiex titpoġġa taħt il-liġi privata, u l-mod li bih topera jkun eqreb lejn dak ta’ operaturi privati. Kien ikkunsidrat meħtieġ li RTP ikollha l-mezzi u l-kundizzjonijiet li jippermettulha l-aħjar mod kif twettaq l-objettivi tas-servizz pubbliku tagħha f’suq li kien dejjem aktar miftuħ għall-kompetizzjoni. L-għan kien li l-operazzjonijiet u l-ġestjoni ta’ RTP jingħataw l-istess flessibilità mogħtija lil kumpaniji ‘normali’, li joperaw skont il-liġi kummerċjali privata. Skont il-Portugall, il-format ta’ kumpanija pubblika limitata kien inqas ikkumplikat mill-proċeduri ta’ kontroll tal-Istat li qabel kienu japplikw għal RTP bħala impriża pubblika, b’hekk ġew offruti lilha kundizzjonijiet aħjar għall-iżvilupp ta’ stazzjonijiet u ta’ programmi tat-televiżjoni għalihom. |
| --- | --- |

(81)

It-trasformazzjoni ta’ RTP f’kumpanija pubblika limitata twettqet fl-1992 sabiex titpoġġa taħt il-liġi privata, u l-mod li bih topera jkun eqreb lejn dak ta’ operaturi privati. Kien ikkunsidrat meħtieġ li RTP ikollha l-mezzi u l-kundizzjonijiet li jippermettulha l-aħjar mod kif twettaq l-objettivi tas-servizz pubbliku tagħha f’suq li kien dejjem aktar miftuħ għall-kompetizzjoni. L-għan kien li l-operazzjonijiet u l-ġestjoni ta’ RTP jingħataw l-istess flessibilità mogħtija lil kumpaniji ‘normali’, li joperaw skont il-liġi kummerċjali privata. Skont il-Portugall, il-format ta’ kumpanija pubblika limitata kien inqas ikkumplikat mill-proċeduri ta’ kontroll tal-Istat li qabel kienu japplikw għal RTP bħala impriża pubblika, b’hekk ġew offruti lilha kundizzjonijiet aħjar għall-iżvilupp ta’ stazzjonijiet u ta’ programmi tat-televiżjoni għalihom.

L-eżenzjoni fiskali temporanja prevista fl-Artikolu 11 (1) tal-Liġi Nru 21/92

| (82) | Il-Portugall jargumenta li t-trasformazzjoni ta’ RTP bil-liġi fl-1992, bil-konsegwenza li l-ebda ‘att notarili’ ma kien meħtieġ għall-formalizzazzjoni ta’ dak l-att, kienet konformi man-natura u mal-loġika tas-sistema legali Portugiża. F’dan ir-rigward il-Portugall ifakkar li RTP kienet stabbilita bħala impriża pubblika fl-1975 permezz tal-leġiżlazzjoni, jiġifieri, bid-Digriet Liġi Nru 674-D/75. Għalhekk, kif meħtieġ speċifikament bil-Liġi 84/88 li rregolat it-trasformazzjoni tal-impriżi pubbliċi f’kumpaniji pubbliċi limitati, tali atti kellhom jitwettqu wkoll permezz tal-leġiżlazzjoni.
  Skont l-Artikolu 3(2) tal-Liġi Nru 84/88, li hija liġi ġenerali dwar it-trasformazzjoni tal-impriżi pubbliċi (ara l-paragrafu 25 hawn fuq), l-att leġiżlattiv li ppreveda t-trasformazzjoni tal-impriża pubblika kellu japprova l-istatuti tal-kumpanija pubblika limitata li rriżultat mit-trasformazzjoni. Dan kien, barra minn hekk, konformi mal-prinċipju tal-ekwivalenza tal-atti, skont liema l-atti leġiżlattivi jistgħu biss jiġu emendati, sospiżi jew revokati minn atti li għandhom klassifikazzjoni ekwivalenti skont il-ġerarkija tal-atti legali. Il-Portugall irrimarka li l-prinċipju tal-ekwivalenza tal-atti huwa previst fil-Kostituzzjoni Portugiża (attwalmement l-Artikolu 112(5) jew l-Artikolu 115(5) tal-Kostituzzjoni fiż-żmien meta RTP kienet ittrasformata fl-1992) li tiddikjara li “l-ebda liġi ma għandha toħloq kategoriji oħra ta’ leġiżlazzjoni, jew tagħti lil tipi oħra ta’ atti s-setgħa li jinterpretaw, jintegraw, jimmodifikaw, jissospendu jew jirrevokaw xi waħda mid-dispożizzjonijiet tagħha li jkollha effett estern”. L-applikazzjoni ta’ dan il-prinċipju għat-trasformazzjoni tal-impriżi pubbliċi huwa appoġġat mill-awturi legali (47). Il-Portugall jirreferi wkoll għal għadd ta’sentenzi tal-Qorti Kostituzzjonali tiegħu li jisħqu fuq l-interpretazzjoni li liġi tista’ tiġi interpretata biss minn liġi oħra (48) u mhux minn att bi klassifikazzjoni differenti u inferjuri fil-ġerarkija tal-atti legali. |
| --- | --- |

(82)

Il-Portugall jargumenta li t-trasformazzjoni ta’ RTP bil-liġi fl-1992, bil-konsegwenza li l-ebda ‘att notarili’ ma kien meħtieġ għall-formalizzazzjoni ta’ dak l-att, kienet konformi man-natura u mal-loġika tas-sistema legali Portugiża. F’dan ir-rigward il-Portugall ifakkar li RTP kienet stabbilita bħala impriża pubblika fl-1975 permezz tal-leġiżlazzjoni, jiġifieri, bid-Digriet Liġi Nru 674-D/75. Għalhekk, kif meħtieġ speċifikament bil-Liġi 84/88 li rregolat it-trasformazzjoni tal-impriżi pubbliċi f’kumpaniji pubbliċi limitati, tali atti kellhom jitwettqu wkoll permezz tal-leġiżlazzjoni.

Skont l-Artikolu 3(2) tal-Liġi Nru 84/88, li hija liġi ġenerali dwar it-trasformazzjoni tal-impriżi pubbliċi (ara l-paragrafu 25 hawn fuq), l-att leġiżlattiv li ppreveda t-trasformazzjoni tal-impriża pubblika kellu japprova l-istatuti tal-kumpanija pubblika limitata li rriżultat mit-trasformazzjoni. Dan kien, barra minn hekk, konformi mal-prinċipju tal-ekwivalenza tal-atti, skont liema l-atti leġiżlattivi jistgħu biss jiġu emendati, sospiżi jew revokati minn atti li għandhom klassifikazzjoni ekwivalenti skont il-ġerarkija tal-atti legali. Il-Portugall irrimarka li l-prinċipju tal-ekwivalenza tal-atti huwa previst fil-Kostituzzjoni Portugiża (attwalmement l-Artikolu 112(5) jew l-Artikolu 115(5) tal-Kostituzzjoni fiż-żmien meta RTP kienet ittrasformata fl-1992) li tiddikjara li “l-ebda liġi ma għandha toħloq kategoriji oħra ta’ leġiżlazzjoni, jew tagħti lil tipi oħra ta’ atti s-setgħa li jinterpretaw, jintegraw, jimmodifikaw, jissospendu jew jirrevokaw xi waħda mid-dispożizzjonijiet tagħha li jkollha effett estern”. L-applikazzjoni ta’ dan il-prinċipju għat-trasformazzjoni tal-impriżi pubbliċi huwa appoġġat mill-awturi legali (47). Il-Portugall jirreferi wkoll għal għadd ta’sentenzi tal-Qorti Kostituzzjonali tiegħu li jisħqu fuq l-interpretazzjoni li liġi tista’ tiġi interpretata biss minn liġi oħra (48) u mhux minn att bi klassifikazzjoni differenti u inferjuri fil-ġerarkija tal-atti legali.

| (83) | Il-Portugall jargumenta li t-trasformazzjoni ta’ RTP f’kumpanija pubblika limitata bil-Liġi Nru 21/92 kienet imwettqa f’konformità mal-iskema ġenerali tal-liġi Portugiża u legalment ma setgħetx tiġi sempliċiment imwettqa skont il-liġi privata fil-forma ta’ att notarili. Il-Portugall jikkwota wkoll diversi eżempji ta’ impriżi pubbliċi oħrajn ittrasformati minn att leġiżlattiv f’kumpaniji pubbliċi limitati (49). |
| --- | --- |

(83)

Il-Portugall jargumenta li t-trasformazzjoni ta’ RTP f’kumpanija pubblika limitata bil-Liġi Nru 21/92 kienet imwettqa f’konformità mal-iskema ġenerali tal-liġi Portugiża u legalment ma setgħetx tiġi sempliċiment imwettqa skont il-liġi privata fil-forma ta’ att notarili. Il-Portugall jikkwota wkoll diversi eżempji ta’ impriżi pubbliċi oħrajn ittrasformati minn att leġiżlattiv f’kumpaniji pubbliċi limitati (49).

| (84) | Il-Portugall jirreferi għad-Digriet Liġi Nru 267/76 tat-8 ta’ April 1976 li stabbilixxa għall-ewwel darba skema ġenerali għall-impriżi pubbliċi. Dan id-digriet liġi stipula li l-impriżi pubbliċi setgħu jiġu maħluqa biss permezz ta’ digriet liġi, li jrid japprova l-istatuti tagħhom. Dan japplika wkoll għal alterazzjonijiet sussegwenti fl-istatuti. |
| --- | --- |

(84)

Il-Portugall jirreferi għad-Digriet Liġi Nru 267/76 tat-8 ta’ April 1976 li stabbilixxa għall-ewwel darba skema ġenerali għall-impriżi pubbliċi. Dan id-digriet liġi stipula li l-impriżi pubbliċi setgħu jiġu maħluqa biss permezz ta’ digriet liġi, li jrid japprova l-istatuti tagħhom. Dan japplika wkoll għal alterazzjonijiet sussegwenti fl-istatuti.

| (85) | Il-Portugall ikompli jirreferi għal-Liġi Nru 84/88 tal-20 ta’ Lulju 1988 (ara l-premessa 25 ta’ din id-Deċiżjoni) li stipulat li digriet liġi kien meħtieġ biex impriżi pubbliċi jiġu ttrasformati f’kumpaniji pubbliċi limitati u li għandu wkoll japprova l-istatuti tal-impriża pubblika. Il-Portugall għalhekk jikkonkludi li għat-trasformazzjoni ta’ RTP fl-1992 l-ewwel kien neċessarju digriet liġi u t-tieni li l-istatuti wkoll setgħu jiġu approvati biss bil-liġi u mhux minn att notarili. |
| --- | --- |

(85)

Il-Portugall ikompli jirreferi għal-Liġi Nru 84/88 tal-20 ta’ Lulju 1988 (ara l-premessa 25 ta’ din id-Deċiżjoni) li stipulat li digriet liġi kien meħtieġ biex impriżi pubbliċi jiġu ttrasformati f’kumpaniji pubbliċi limitati u li għandu wkoll japprova l-istatuti tal-impriża pubblika. Il-Portugall għalhekk jikkonkludi li għat-trasformazzjoni ta’ RTP fl-1992 l-ewwel kien neċessarju digriet liġi u t-tieni li l-istatuti wkoll setgħu jiġu approvati biss bil-liġi u mhux minn att notarili.

| (86) | Barra minn hekk, il-Liġi Nru 58/90 tas-7 ta’ Settembru 1990 kienet teħtieġ li s-servizz pubbliku tat-televiżjoni ikun ipprovdut minn operaturi ta’ proprjetà esklussiva jew fil-parti l-kbira tagħhom ta’ entitajiet pubbliċi, u li l-istatuti ta’ tali operaturi kellhom ikunu approvati b’digriet liġi. |
| --- | --- |

(86)

Barra minn hekk, il-Liġi Nru 58/90 tas-7 ta’ Settembru 1990 kienet teħtieġ li s-servizz pubbliku tat-televiżjoni ikun ipprovdut minn operaturi ta’ proprjetà esklussiva jew fil-parti l-kbira tagħhom ta’ entitajiet pubbliċi, u li l-istatuti ta’ tali operaturi kellhom ikunu approvati b’digriet liġi.

| (87) | Fir-rigward ta’ ‘tariffi ta’ reġistrazzjoni’, il-Portugall josserva li filwaqt li r-reġistrazzjoni tal-istatuti approvata bil-Liġi Nru 21/92 kienet eżentata minn dawn l-imposti, il-formalitajiet ta’ reġistrazzjoni xorta kellhom jiġu mwettqa ‘ex officio’. Il-formalitajiet ta’ reġistrazzjoni kienu kkunsidrati neċessarji minħabba li l-Kodiċi tar-Reġistrazzjoni Kummerċjali (Código do Registo Comercial) jeħtieġ li atti dwar kumpaniji iridu jkunu rreġistrati u ppubblikati. Skont il-Portugall, il-valur tat-tariffi tar-reġistrazzjoni huwa ta’ 11 000 contos (50) ekwivalenti għal PTE 11 000 000. |
| --- | --- |

(87)

Fir-rigward ta’ ‘tariffi ta’ reġistrazzjoni’, il-Portugall josserva li filwaqt li r-reġistrazzjoni tal-istatuti approvata bil-Liġi Nru 21/92 kienet eżentata minn dawn l-imposti, il-formalitajiet ta’ reġistrazzjoni xorta kellhom jiġu mwettqa ‘ex officio’. Il-formalitajiet ta’ reġistrazzjoni kienu kkunsidrati neċessarji minħabba li l-Kodiċi tar-Reġistrazzjoni Kummerċjali (Código do Registo Comercial) jeħtieġ li atti dwar kumpaniji iridu jkunu rreġistrati u ppubblikati. Skont il-Portugall, il-valur tat-tariffi tar-reġistrazzjoni huwa ta’ 11 000 contos (50) ekwivalenti għal PTE 11 000 000.

| (88) | Rigward ir-rekwiżit ta’ pubblikazzjoni, il-Portugall jenfasizza li ladarba l-istatuti ta’ RTP ġew ippubblikati fid-Diário da República bħala Anness mal-Liġi Nru 21/92 li approvathom, dan ir-rekwiżit ġiet sodisfatt. |
| --- | --- |

(88)

Rigward ir-rekwiżit ta’ pubblikazzjoni, il-Portugall jenfasizza li ladarba l-istatuti ta’ RTP ġew ippubblikati fid-Diário da República bħala Anness mal-Liġi Nru 21/92 li approvathom, dan ir-rekwiżit ġiet sodisfatt.

L-eżenzjoni fiskali permanenti skont l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92

| (89) | Fir-rigward tal-kummenti ta’ SIC dwar l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92, il-Portugall wieġeb li l-leġiżlatur Portugiżi ma rriżervax benefiċċji fiskali speċifiċi fl-operazzjonijiet tat-trasformazzjoni ta’ negozju jew ta’ ristrutturar għall-impriżi pubbliċi. L-eżenzjoni kienet ibbażata fuq id-Digriet Liġi Nru 404/90. Il-Portugall jargumenta li RTP ma kienx eżentat mill-ħlas tat-tariffi tar-reġistrazzjoni fuq il-bażi tal-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92, ’il barra mit-trasformazzjoni tal-1992. Il-Portugall jargumenta wkoll li l-klassifikazzjoni tal-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92 bħala eżenzjoni permanenti mit-tariffi, hija r-riżultat ta’ misinterpretazzjoni lingwistika. Minflok ma stipula li d-digriet liġi kien biżżejjed għall-finijiet legali kollha u kwalunkwe att meħtieġ biex tkun regolarizzata “s-sitwazzjoni” (jiġifieri t-trasformazzjoni tal-1992, miżjuda l-enfasi tal-awtur), l-Artikolu 11(2) stipula li RTP se tkun eżentata minn kwalunkwe tariffi u ħlasijiet li daħħlu fis-seħħ l-atti fir-reġistri tal-proprjetà. Dan fisser, skont il-Portugall, li RTP ma kinitx eżentata mit-tariffi tar-reġistrazzjoni barra mill-kuntest tal-operazzjonijiet tat-trasformazzjoni tal-1992, ħlief għal dawk li kkonċernaw it-trasformazzjoni tal-1992. Il-Portugall pprovda ukoll dokumentazzjoni għal bosta sitwazzjonijiet fejn RTP ħallset it-tariffi tar-reġistrazzjoni. |
| --- | --- |

(89)

Fir-rigward tal-kummenti ta’ SIC dwar l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92, il-Portugall wieġeb li l-leġiżlatur Portugiżi ma rriżervax benefiċċji fiskali speċifiċi fl-operazzjonijiet tat-trasformazzjoni ta’ negozju jew ta’ ristrutturar għall-impriżi pubbliċi. L-eżenzjoni kienet ibbażata fuq id-Digriet Liġi Nru 404/90. Il-Portugall jargumenta li RTP ma kienx eżentat mill-ħlas tat-tariffi tar-reġistrazzjoni fuq il-bażi tal-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92, ’il barra mit-trasformazzjoni tal-1992. Il-Portugall jargumenta wkoll li l-klassifikazzjoni tal-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92 bħala eżenzjoni permanenti mit-tariffi, hija r-riżultat ta’ misinterpretazzjoni lingwistika. Minflok ma stipula li d-digriet liġi kien biżżejjed għall-finijiet legali kollha u kwalunkwe att meħtieġ biex tkun regolarizzata “s-sitwazzjoni” (jiġifieri t-trasformazzjoni tal-1992, miżjuda l-enfasi tal-awtur), l-Artikolu 11(2) stipula li RTP se tkun eżentata minn kwalunkwe tariffi u ħlasijiet li daħħlu fis-seħħ l-atti fir-reġistri tal-proprjetà. Dan fisser, skont il-Portugall, li RTP ma kinitx eżentata mit-tariffi tar-reġistrazzjoni barra mill-kuntest tal-operazzjonijiet tat-trasformazzjoni tal-1992, ħlief għal dawk li kkonċernaw it-trasformazzjoni tal-1992. Il-Portugall pprovda ukoll dokumentazzjoni għal bosta sitwazzjonijiet fejn RTP ħallset it-tariffi tar-reġistrazzjoni.

Il-ftehim bejn is-Sigurtà Soċjali u RTP dwar l-iskedar mill-ġdid tad-dejn u r-rinunzja għall-imgħaxijiet

| (90) | Il-Portugall isostni li l-isfond għall-ftehim inizjali bejn l-amministrazzjoni tas-Sigurtà Soċjali u RTP dwar l-iskedar mill-ġdid tad-dejn u r-rinunzja għall-imgħaxijiet u l-multi kien tilwima legali dwar il-kostituzzjonalità tad-Digriet ta’ Implimentazzjoni Nru 12/83 rigward it-tnaqqis obbligatorju tas-sigurtà soċjali fuq ir-remunerazzjoni tas-sahra. Il-ftehim irrikonoxxa l-interpretazzjoni ta’ RTP li kienet appoġġjat minn espert tat-taxxa, li r-remunerazzjoni ma kinitx suġġetta għat-tnaqqis tas-sigurtà soċjali. |
| --- | --- |

(90)

Il-Portugall isostni li l-isfond għall-ftehim inizjali bejn l-amministrazzjoni tas-Sigurtà Soċjali u RTP dwar l-iskedar mill-ġdid tad-dejn u r-rinunzja għall-imgħaxijiet u l-multi kien tilwima legali dwar il-kostituzzjonalità tad-Digriet ta’ Implimentazzjoni Nru 12/83 rigward it-tnaqqis obbligatorju tas-sigurtà soċjali fuq ir-remunerazzjoni tas-sahra. Il-ftehim irrikonoxxa l-interpretazzjoni ta’ RTP li kienet appoġġjat minn espert tat-taxxa, li r-remunerazzjoni ma kinitx suġġetta għat-tnaqqis tas-sigurtà soċjali.

| (91) | It-tieni, il-Portugall isostni li l-awtorizzazzjoni formali ta’ dan il-ftehim mill-Gvern Portugiż ma tatx vantaġġ finanzjarju speċifiku lill-RTP meta mqabbla ma’ intrapriżi oħra taħt ċirkostanzi simili skont id-Digriet Liġi Nru 411/91. Il-Portugall isostni li d-deroga prevista fl-Artikolu 2(1)(d) kienet tapplika għal RTP, għax RTP kienet is-suġġett ta’ intervent mill-Istat u esperjenzat diversi bidliet taħt il-ġestjoni ta’ Kummissjoni Amministrattiva maħtura mill-Gvern fl-1977 (51). Il-Portugall jargumenta li n-natura ġenerali tad-deroga hija enfasizzata mill-fatt li arranġament sar ukoll ma’ waħda mill-partijiet interessati fuq il-bażi tad-Digriet Liġi Nru 411/91. |
| --- | --- |

(91)

It-tieni, il-Portugall isostni li l-awtorizzazzjoni formali ta’ dan il-ftehim mill-Gvern Portugiż ma tatx vantaġġ finanzjarju speċifiku lill-RTP meta mqabbla ma’ intrapriżi oħra taħt ċirkostanzi simili skont id-Digriet Liġi Nru 411/91. Il-Portugall isostni li d-deroga prevista fl-Artikolu 2(1)(d) kienet tapplika għal RTP, għax RTP kienet is-suġġett ta’ intervent mill-Istat u esperjenzat diversi bidliet taħt il-ġestjoni ta’ Kummissjoni Amministrattiva maħtura mill-Gvern fl-1977 (51). Il-Portugall jargumenta li n-natura ġenerali tad-deroga hija enfasizzata mill-fatt li arranġament sar ukoll ma’ waħda mill-partijiet interessati fuq il-bażi tad-Digriet Liġi Nru 411/91.

Is-self fl-1998

| (92) | Rigward is-self, il-Portugall ikkummenta li l-kundizzjonijiet tekniċi marbuta miegħu stipulaw li l-operazzjoni finanzjarja għandu jkollha l-imgħax ikkalkulat skont kriterji tas-suq. |
| --- | --- |

(92)

Rigward is-self, il-Portugall ikkummenta li l-kundizzjonijiet tekniċi marbuta miegħu stipulaw li l-operazzjoni finanzjarja għandu jkollha l-imgħax ikkalkulat skont kriterji tas-suq.

Injezzjonijiet tal-kapital bejn l-1994 u l-1998

| (93) | Il-Portugall argumenta li l-injezzjonijiet tal-kapital fil-perjodu bejn l-1994 u l-1998 ħolqu strument għall-finanzjament tal-ispejjeż ta’ servizz pubbliku tat-televiżjoni, flimkien mal-pagament ta’ remunerazzjonijiet ta’ kumpens. |
| --- | --- |

(93)

Il-Portugall argumenta li l-injezzjonijiet tal-kapital fil-perjodu bejn l-1994 u l-1998 ħolqu strument għall-finanzjament tal-ispejjeż ta’ servizz pubbliku tat-televiżjoni, flimkien mal-pagament ta’ remunerazzjonijiet ta’ kumpens.

Il-mudell ta’ finanzjament/kumpens żejjed

| (94) | Skont il-Portugall, il-mudell ta’ finanzjament magħżul biex jikkumpensa lil RTP għall-ispejjeż tas-servizz pubbliku tagħha ma kienx adegwat u wassal għal defiċit kummerċjali. L-ewwel nett, ir-remunerazzjonijiet ta’ kumpens dejjem kienu kkalkulati taħt il-bżonn reali tal-finanzjament għas-servizz pubbliku tat-televiżjoni. It-tieni, il-Portugall sistematikament kien iħallas ir-remunerazzjonijiet tard. RTP imbagħad kellha tirrikorri għal finanzjament mill-banek sabiex tissodisfa n-nefqa operatorja tagħha, iżda ma setgħetx tinkludi l-imgħax u l-ispejjeż ta’ amortizzazzjoni fil-kalkolu tal-ispiża tas-servizz pubbliku. It-tielet, RTP kellha tħallas it-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) lill-Istat fuq ir-remunerazzjonijiet, u b’hekk naqqset l-ammont nett tar-remunerazzjonijiet kumpensatorji. |
| --- | --- |

(94)

Skont il-Portugall, il-mudell ta’ finanzjament magħżul biex jikkumpensa lil RTP għall-ispejjeż tas-servizz pubbliku tagħha ma kienx adegwat u wassal għal defiċit kummerċjali. L-ewwel nett, ir-remunerazzjonijiet ta’ kumpens dejjem kienu kkalkulati taħt il-bżonn reali tal-finanzjament għas-servizz pubbliku tat-televiżjoni. It-tieni, il-Portugall sistematikament kien iħallas ir-remunerazzjonijiet tard. RTP imbagħad kellha tirrikorri għal finanzjament mill-banek sabiex tissodisfa n-nefqa operatorja tagħha, iżda ma setgħetx tinkludi l-imgħax u l-ispejjeż ta’ amortizzazzjoni fil-kalkolu tal-ispiża tas-servizz pubbliku. It-tielet, RTP kellha tħallas it-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) lill-Istat fuq ir-remunerazzjonijiet, u b’hekk naqqset l-ammont nett tar-remunerazzjonijiet kumpensatorji.

| (95) | Il-Portugall isostni li: (i) l-eżenzjonijiet mit-taxxa (jiġifieri l-eżenzjoni minn tariffi tal-atti notarili, minn taxxi tar-reġistrazzjoni u minn spejjeż tal-pubblikazzjoni); (ii) il-faċilità għall-ħlas tat-taxxa fuq l-użu tan-netwerk tax-xandir; (iii) l-iskedar mill-ġdid tad-dejn mal-iskema tas-sigurtà soċjali; (iv) il-ħlas għas-separazzjoni tan-netwerk tat-televiżjoni; (v) il-protokoll dwar il-promozzjoni taċ-ċinema; u (vi) is-self li ħadet RTP fl-1998 ma jaqax taħt il-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat. Fir-rigward tal-kompatibbiltà tal-miżuri l-oħra, il-Portugall argumenta li dawn għandhom jiġu meqjusa bħala kumpens għall-ispejjeż tas-servizz pubbliku u għalhekk mhux bħala għajnuna mill-Istat (52) jew, inkella, il-kompatibbiltà tagħhom mal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni għandha tiġi evalwata fid-dawl tal-Artikolu 86(2) tat-Trattat tal-KE (issal-Artikolu 106(2) tat-TFUE). |
| --- | --- |

(95)

Il-Portugall isostni li: (i) l-eżenzjonijiet mit-taxxa (jiġifieri l-eżenzjoni minn tariffi tal-atti notarili, minn taxxi tar-reġistrazzjoni u minn spejjeż tal-pubblikazzjoni); (ii) il-faċilità għall-ħlas tat-taxxa fuq l-użu tan-netwerk tax-xandir; (iii) l-iskedar mill-ġdid tad-dejn mal-iskema tas-sigurtà soċjali; (iv) il-ħlas għas-separazzjoni tan-netwerk tat-televiżjoni; (v) il-protokoll dwar il-promozzjoni taċ-ċinema; u (vi) is-self li ħadet RTP fl-1998 ma jaqax taħt il-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat. Fir-rigward tal-kompatibbiltà tal-miżuri l-oħra, il-Portugall argumenta li dawn għandhom jiġu meqjusa bħala kumpens għall-ispejjeż tas-servizz pubbliku u għalhekk mhux bħala għajnuna mill-Istat (52) jew, inkella, il-kompatibbiltà tagħhom mal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni għandha tiġi evalwata fid-dawl tal-Artikolu 86(2) tat-Trattat tal-KE (issal-Artikolu 106(2) tat-TFUE).

| (96) | Fir-rigward tal-kalkolu għall-kumpens żejjed, il-Portugall argumenta li:






  (a) | l-inklużjoni fl-1996 tal-ispejjeż operazzjonali tas-servizz pubbliku ta’ RTP 2 bħala spejjeż rimborżabbli kienet ibbażata fuq il-kuntratt pubbliku ġdid ta’ servizzi, skont liema l-kumpens għall-ispejjeż operazzjonali ta’ RTP 2 kif stipulat fil-kuntratt bdew mill-1 ta’ Jannar 1996 ’il quddiem (53); |
| --- | --- | --- |

(96)

Fir-rigward tal-kalkolu għall-kumpens żejjed, il-Portugall argumenta li:

(a)

l-inklużjoni fl-1996 tal-ispejjeż operazzjonali tas-servizz pubbliku ta’ RTP 2 bħala spejjeż rimborżabbli kienet ibbażata fuq il-kuntratt pubbliku ġdid ta’ servizzi, skont liema l-kumpens għall-ispejjeż operazzjonali ta’ RTP 2 kif stipulat fil-kuntratt bdew mill-1 ta’ Jannar 1996 ’il quddiem (53);

| (b) | is-self ta’ PTE 20 000 miljun ma għandux jitqies bħala kumpens peress li ngħata bil-kundizzjonijiet tas-suq; |
| --- | --- |

(b)

is-self ta’ PTE 20 000 miljun ma għandux jitqies bħala kumpens peress li ngħata bil-kundizzjonijiet tas-suq;

| (c) | iż-żidiet kapitali kienu maħsuba wkoll biex jiffinanzjaw l-investimenti u mhux biex sempliċement jipprovdu kumpens finanzjarju għall-ispejjeż rimborżabbli tas-servizz pubbliku. L-obbligu tal-Istat bħala azzjonist sabiex jipparteċipa fil-finanzjament tal-investimenti meqjusa neċessarji huwa stabbilit fil-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi (54); |
| --- | --- |

(c)

iż-żidiet kapitali kienu maħsuba wkoll biex jiffinanzjaw l-investimenti u mhux biex sempliċement jipprovdu kumpens finanzjarju għall-ispejjeż rimborżabbli tas-servizz pubbliku. L-obbligu tal-Istat bħala azzjonist sabiex jipparteċipa fil-finanzjament tal-investimenti meqjusa neċessarji huwa stabbilit fil-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi (54);

| (d) | il-pagamenti ta’ kumpens kienu suġġetti għall-VAT, bir-riżultat li l-valur nett li rċeviet RTP kien aktar baxx; |
| --- | --- |

(d)

il-pagamenti ta’ kumpens kienu suġġetti għall-VAT, bir-riżultat li l-valur nett li rċeviet RTP kien aktar baxx;

| (e) | skont il-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi, l-ispejjeż tas-servizz pubbliku kienu rimborżabbli biss sal-baġit allokat. |
| --- | --- |

(e)

skont il-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi, l-ispejjeż tas-servizz pubbliku kienu rimborżabbli biss sal-baġit allokat.

Filwaqt li jittieħed kont tal-kwistjonijiet li tqajmu, il-Portugall ikkonkluda li l-kumpens finanzjarju għall-obbligi tas-servizz pubbliku ta’ RTP m’għandux jitqies bħala eċċessiv jew mhux xieraq.

In-nuqqas ta’ awditjar estern

| (97) | Rigward in-nuqqas ta’ awditjar estern, il-Portugall jargumenta li l-Kummissjoni kienet diġà ħadet pożizzjoni dwar is-sitwazzjoni finanzjarja ta’ RTP, li tkopri wkoll il-perjodu bejn l-1992 u 1-1998, mingħajr ma ħtieġet awditjar estern tas-servizz pubbliku fid-Deċiżjonijiet tagħha tal-2006 fil-Każ E 14/05 u NN 31/06 u dawn id-deċiżjonijiet ma kinux ikkontestati fil-qorti. Il-Portugall jargumenta li, b’mod partikolari, il-Kummissjoni kienet diġà ħadet kont tar-Rapport 8/2002 tal-Qorti tal-Awdituri fid-Deċiżjoni NN 31/06. Ikompli jenfasizza li l-Kummissjoni kkonkludiet fid-Deċiżjoni NN 31/06 li s-sitwazzjoni finanzjarja ta’ RTP mill-1992 sal-1998 seħħet minħabba nuqqas kroniku ta’ ffinanzjar għall-attivitajiet tas-servizz pubbliku tagħha. Fid-deċiżjoni NN 31/2006, il-Kummissjoni bbażat is-sejbiet tagħha fuq rapport estern, speċjalment ir-rapport ta’ Pricewaterhouse Cooper tal-2005 u dwar il-kontijiet annwali ta’ RTP awditjati esternament, li l-Portugall iqis bħala l-uniċi kontijiet relevanti. |
| --- | --- |

(97)

Rigward in-nuqqas ta’ awditjar estern, il-Portugall jargumenta li l-Kummissjoni kienet diġà ħadet pożizzjoni dwar is-sitwazzjoni finanzjarja ta’ RTP, li tkopri wkoll il-perjodu bejn l-1992 u 1-1998, mingħajr ma ħtieġet awditjar estern tas-servizz pubbliku fid-Deċiżjonijiet tagħha tal-2006 fil-Każ E 14/05 u NN 31/06 u dawn id-deċiżjonijiet ma kinux ikkontestati fil-qorti. Il-Portugall jargumenta li, b’mod partikolari, il-Kummissjoni kienet diġà ħadet kont tar-Rapport 8/2002 tal-Qorti tal-Awdituri fid-Deċiżjoni NN 31/06. Ikompli jenfasizza li l-Kummissjoni kkonkludiet fid-Deċiżjoni NN 31/06 li s-sitwazzjoni finanzjarja ta’ RTP mill-1992 sal-1998 seħħet minħabba nuqqas kroniku ta’ ffinanzjar għall-attivitajiet tas-servizz pubbliku tagħha. Fid-deċiżjoni NN 31/2006, il-Kummissjoni bbażat is-sejbiet tagħha fuq rapport estern, speċjalment ir-rapport ta’ Pricewaterhouse Cooper tal-2005 u dwar il-kontijiet annwali ta’ RTP awditjati esternament, li l-Portugall iqis bħala l-uniċi kontijiet relevanti.

| (98) | Il-Portugall itenni wkoll li r-rapporti dwar is-servizz pubbliku għall-perjodu bejn l-1993 u l-1998 kienu awditjati mill-awdituri tal-kumpanija RTP (55). Madankollu, il-Portugall aktar tard issottometta awditjar estern tar-rapporti dwar is-servizz pubbliku għall-perjodu bejn l-1992 u l-1998, flimkien ma’ rapport sommarju finali li jkopri dawn is-snin kollha. L-awditjar estern kien organizzat mill-Awtorità tal-Midja indipendenti, Entidade Reguladora para a Comunicação Social, ERC, li talbet lill-awdituri esterni, Pedro Roque (56) biex iwettqu l-awditjar estern. |
| --- | --- |

(98)

Il-Portugall itenni wkoll li r-rapporti dwar is-servizz pubbliku għall-perjodu bejn l-1993 u l-1998 kienu awditjati mill-awdituri tal-kumpanija RTP (55). Madankollu, il-Portugall aktar tard issottometta awditjar estern tar-rapporti dwar is-servizz pubbliku għall-perjodu bejn l-1992 u l-1998, flimkien ma’ rapport sommarju finali li jkopri dawn is-snin kollha. L-awditjar estern kien organizzat mill-Awtorità tal-Midja indipendenti, Entidade Reguladora para a Comunicação Social, ERC, li talbet lill-awdituri esterni, Pedro Roque (56) biex iwettqu l-awditjar estern.

| (99) | Il-Portugall wieġeb f’aktar dettall għal xi wħud mill-allegazzjonijiet ta’ SIC dwar punti speċifiċi. Fir-rigward tal-allegazzjoni ta’ SIC fejn skont ir-rapport ta’ BDO Binder, l-opinjoni tal-Kunsill għall-Opinjoni Pubblika kienet nieqsa, il-Portugall jenfasizza li din l-opinjoni ma kinitx tkopri r-rapport dwar is-servizz pubbliku ta’ RTP. Filwaqt li l-opinjoni ta’ dan il-korp kienet ġustifikata, fil-Kuntratt Pubbliku Antik ta’ Servizzi, din ma saritx rekwiżit li jorbot legalment. Ukoll, il-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi ma kienx jeħtieġ li tiġi mogħtija l-opinjoni ta’ dan il-korp fir-rapport dwar is-servizz pubbliku. |
| --- | --- |

(99)

Il-Portugall wieġeb f’aktar dettall għal xi wħud mill-allegazzjonijiet ta’ SIC dwar punti speċifiċi. Fir-rigward tal-allegazzjoni ta’ SIC fejn skont ir-rapport ta’ BDO Binder, l-opinjoni tal-Kunsill għall-Opinjoni Pubblika kienet nieqsa, il-Portugall jenfasizza li din l-opinjoni ma kinitx tkopri r-rapport dwar is-servizz pubbliku ta’ RTP. Filwaqt li l-opinjoni ta’ dan il-korp kienet ġustifikata, fil-Kuntratt Pubbliku Antik ta’ Servizzi, din ma saritx rekwiżit li jorbot legalment. Ukoll, il-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi ma kienx jeħtieġ li tiġi mogħtija l-opinjoni ta’ dan il-korp fir-rapport dwar is-servizz pubbliku.

| (100) | Fir-rigward tal-allegazzjonijiet ta’ SIC li r-rapport ta’ BDO Binder għas-sena 1998 inkluda madwar EUR 53 miljun ta’ assi tanġibbli, għalkemm ma kien hemm l-ebda inventarju għal dawn l-assi, il-Portugall ikkonferma li l-investimenti rispettivi għal dawn l-assi kienu saru. Il-fatt li l-ebda inventarju ma kien oriġinarjament imfassal għal dawn l-assi (il-valur ta’ dawn l-assi iktar tard seta’ jiġi identifikat, ħlief għal 4 miljuni, u l-inventarju seta’ jiġi mħejji b’mod retroattiv), ma jfissirx li ma kien sar l-ebda investiment. L-awditur estern ikkonferma ma’ partijiet terzi bilanċi u ċifri kif ukoll tranżazzjonijiet. |
| --- | --- |

(100)

Fir-rigward tal-allegazzjonijiet ta’ SIC li r-rapport ta’ BDO Binder għas-sena 1998 inkluda madwar EUR 53 miljun ta’ assi tanġibbli, għalkemm ma kien hemm l-ebda inventarju għal dawn l-assi, il-Portugall ikkonferma li l-investimenti rispettivi għal dawn l-assi kienu saru. Il-fatt li l-ebda inventarju ma kien oriġinarjament imfassal għal dawn l-assi (il-valur ta’ dawn l-assi iktar tard seta’ jiġi identifikat, ħlief għal 4 miljuni, u l-inventarju seta’ jiġi mħejji b’mod retroattiv), ma jfissirx li ma kien sar l-ebda investiment. L-awditur estern ikkonferma ma’ partijiet terzi bilanċi u ċifri kif ukoll tranżazzjonijiet.

| (101) | Fir-rigward tal-allegazzjoni ta’ SIC li skont ir-rapport ta’ BDO Binder għas-sena 1998 il-limiti fil-ħin tar-reklamar ġew maqbuża, il-Portugall irrimarka li dan ma kien bl-ebda mod jinvolvi tnaqqis fil-kumpens finanzjarju. Ir-raġuni għal dan hija li l-ammonti li RTP irċeviet mill-qbiż fil-ħin għar-reklamar kienu ħafna anqas min-nuqqas ta’ finanzjament ta’ dik is-sena. Fi kwalunkwe każ, il-Portugall ikkonferma li d-dħul totali mir-reklamar (inkluż dħul mill-qbiż fil-limitu ta’ reklamar) kien ikkunsidrat meta ġew ikkalkulati l-ħtiġijiet finanzjarji, jiġifieri l-kumpens għat-twettiq tal-obbligi tas-servizz pubbliku. |
| --- | --- |

(101)

Fir-rigward tal-allegazzjoni ta’ SIC li skont ir-rapport ta’ BDO Binder għas-sena 1998 il-limiti fil-ħin tar-reklamar ġew maqbuża, il-Portugall irrimarka li dan ma kien bl-ebda mod jinvolvi tnaqqis fil-kumpens finanzjarju. Ir-raġuni għal dan hija li l-ammonti li RTP irċeviet mill-qbiż fil-ħin għar-reklamar kienu ħafna anqas min-nuqqas ta’ finanzjament ta’ dik is-sena. Fi kwalunkwe każ, il-Portugall ikkonferma li d-dħul totali mir-reklamar (inkluż dħul mill-qbiż fil-limitu ta’ reklamar) kien ikkunsidrat meta ġew ikkalkulati l-ħtiġijiet finanzjarji, jiġifieri l-kumpens għat-twettiq tal-obbligi tas-servizz pubbliku.

| (102) | Il-Portugall isostni li r-rapport 8/2002 tal-Qorti tal-Awdituri Portugiża m’għandux jitqies f’din id-Deċiżjoni, ladarba s-sentenza tal-Qorti fil-Kawża T-442/2003 sabet biss b’mod oġġettiv dgħufija fl-informazzjoni li tinsab fir-rapporti tas-servizz pubbliku, li ma kellhomx awditjar estern. Il-Portugall jenfasizza li r-rapport 8/2002 tal-Qorti tal-Awdituri jirrigwarda biss is-snin mill-1997 sal-2000, u mhux il-perjodu kollu kopert mill-investigazzjoni attwali. Is-snin mill-1993 sal-1997 kienu koperti fir-rapport biss għall-iskop ta’ deskrizzjoni ġenerali dwar is-sitwazzjoni finanzjarja u l-bżonn ta’ ristrutturar ta’ RTP, iżda ma jikkostitwixxux il-qalba tas-suġġett tar-rapport. L-għan tar-rapport huwa li jevalwa l-ġestjoni ta’ RTP, l-irwol tal-Istat bħala azzjonist u l-forniment tas-servizz tax-xandir pubbliku.
  Il-Portugall isostni li l-Qorti tal-Awdituri qabżet il-mandat tagħha fl-awditjar tal-finanzi pubbliċi u minflok għamlet analiżi tal-effikaċja u tal-ispiża effettiva tan-nefqa pubblika. Ir-rapport, fil-fehma tal-Portugall, m’għandu l-ebda rilevanza ħlief li stabbilixxa awditjar indipendenti fuq il-kumpanija, ikkonferma l-kontijiet tal-Portugall u ma skopra l-ebda illegalità. Il-Portugall jargumenta li l-Kummissjoni għandha tieħu kont f’din id-Deċiżjoni tar-Rapport 20/98 tal-Qorti tal-Awdituri minflok ir-rapport tal-awditjar 8/2002, il-għaliex ir-rapport tal-awditjar 20/98 ikopri l-qagħda ekonomika u finanzjarja ta’ RTP għall-perjodu bejn l-1994 u l-1996. Ir-rapport tal-awditjar 20/98 ikkonkluda li l-kriterji użati sabiex jiġi ffinanzjat is-servizz pubbliku huma definiti b’mod iktar ċar fil-Kuntratt pubbliku ġdid ta’ servizzi milli fil-Kuntratt pubbliku antik ta’ servizzi, li huwa kkuntestat mir-Rapport 8/2002 aktar reċenti. |
| --- | --- |

(102)

Il-Portugall isostni li r-rapport 8/2002 tal-Qorti tal-Awdituri Portugiża m’għandux jitqies f’din id-Deċiżjoni, ladarba s-sentenza tal-Qorti fil-Kawża T-442/2003 sabet biss b’mod oġġettiv dgħufija fl-informazzjoni li tinsab fir-rapporti tas-servizz pubbliku, li ma kellhomx awditjar estern. Il-Portugall jenfasizza li r-rapport 8/2002 tal-Qorti tal-Awdituri jirrigwarda biss is-snin mill-1997 sal-2000, u mhux il-perjodu kollu kopert mill-investigazzjoni attwali. Is-snin mill-1993 sal-1997 kienu koperti fir-rapport biss għall-iskop ta’ deskrizzjoni ġenerali dwar is-sitwazzjoni finanzjarja u l-bżonn ta’ ristrutturar ta’ RTP, iżda ma jikkostitwixxux il-qalba tas-suġġett tar-rapport. L-għan tar-rapport huwa li jevalwa l-ġestjoni ta’ RTP, l-irwol tal-Istat bħala azzjonist u l-forniment tas-servizz tax-xandir pubbliku.

Il-Portugall isostni li l-Qorti tal-Awdituri qabżet il-mandat tagħha fl-awditjar tal-finanzi pubbliċi u minflok għamlet analiżi tal-effikaċja u tal-ispiża effettiva tan-nefqa pubblika. Ir-rapport, fil-fehma tal-Portugall, m’għandu l-ebda rilevanza ħlief li stabbilixxa awditjar indipendenti fuq il-kumpanija, ikkonferma l-kontijiet tal-Portugall u ma skopra l-ebda illegalità. Il-Portugall jargumenta li l-Kummissjoni għandha tieħu kont f’din id-Deċiżjoni tar-Rapport 20/98 tal-Qorti tal-Awdituri minflok ir-rapport tal-awditjar 8/2002, il-għaliex ir-rapport tal-awditjar 20/98 ikopri l-qagħda ekonomika u finanzjarja ta’ RTP għall-perjodu bejn l-1994 u l-1996. Ir-rapport tal-awditjar 20/98 ikkonkluda li l-kriterji użati sabiex jiġi ffinanzjat is-servizz pubbliku huma definiti b’mod iktar ċar fil-Kuntratt pubbliku ġdid ta’ servizzi milli fil-Kuntratt pubbliku antik ta’ servizzi, li huwa kkuntestat mir-Rapport 8/2002 aktar reċenti.

V.   VALUTAZZJONI TAL-MIŻURI

In-Natura tal-miżuri tal-għajnuna mill-Istat

| (103) | Sabiex taċċerta jekk il-miżuri implimentati ad hoc mill-Portugall favur RTP jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-Trattat, il-Kummissjoni trid tivvaluta jekk dawn il-miżuri:






  (a) | humiex mogħtija mill-Istat Membru jew mir-riżorsi tal-Istat; |
| --- | --- | --- |

(103)

Sabiex taċċerta jekk il-miżuri implimentati ad hoc mill-Portugall favur RTP jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-Trattat, il-Kummissjoni trid tivvaluta jekk dawn il-miżuri:

(a)

humiex mogħtija mill-Istat Membru jew mir-riżorsi tal-Istat;

| (b) | jistgħux joħolqu distorsjoni fil-kompetizzjoni; |
| --- | --- |

(b)

jistgħux joħolqu distorsjoni fil-kompetizzjoni;

| (c) | jagħtux trattament preferenzjali lil ċerti impriżi jew lill-produzzjoni ta’ ċerti oġġetti; |
| --- | --- |

(c)

jagħtux trattament preferenzjali lil ċerti impriżi jew lill-produzzjoni ta’ ċerti oġġetti;

| (d) | jolqtux il-kummerċ bejn l-Istati Membri. |
| --- | --- |

(d)

jolqtux il-kummerċ bejn l-Istati Membri.

L-involviment tar-riżorsi tal-Istat

| (104) | F’dan li ġej, il-karattru tal-għajnuna mill-Istat dwar is-self ta1-1998, il-qbil dwar l-iskedar mill-ġdid tad-dejn u r-rinunzja għall-imgħaxijiet u l-injezzjonijiet tal-kapital tal-1994-1997 se jiġu eżaminati. Bl-istess mod, il-preżenza ta’ riżorsi tal-Istat fl-eżenzjonijiet mit-tariffi tal-atti notarili, mit-tariffi tar-reġistrazzjoni u mill-ispejjeż tal-pubblikazzjoni ser jiġu vvalutati. |
| --- | --- |

(104)

F’dan li ġej, il-karattru tal-għajnuna mill-Istat dwar is-self ta1-1998, il-qbil dwar l-iskedar mill-ġdid tad-dejn u r-rinunzja għall-imgħaxijiet u l-injezzjonijiet tal-kapital tal-1994-1997 se jiġu eżaminati. Bl-istess mod, il-preżenza ta’ riżorsi tal-Istat fl-eżenzjonijiet mit-tariffi tal-atti notarili, mit-tariffi tar-reġistrazzjoni u mill-ispejjeż tal-pubblikazzjoni ser jiġu vvalutati.

| (105) | Hemm involuti riżorsi tal-Istat fl-eżenzjoni mit-tariffi tal-atti notarili, mit-tariffi tar-reġistrazzjoni u mill-ispejjeż tal-pubblikazzjonijiet, għax it-telf tad-dħul mit-taxxa huwa ekwivalenti għall-konsum tar-riżorsi tal-Istat fil-forma ta’ nefqa fiskali (57). |
| --- | --- |

(105)

Hemm involuti riżorsi tal-Istat fl-eżenzjoni mit-tariffi tal-atti notarili, mit-tariffi tar-reġistrazzjoni u mill-ispejjeż tal-pubblikazzjonijiet, għax it-telf tad-dħul mit-taxxa huwa ekwivalenti għall-konsum tar-riżorsi tal-Istat fil-forma ta’ nefqa fiskali (57).

| (106) | Fir-rigward tal-iskedar mill-ġdid tad-dejn dovut lill-iskema tas-sigurtà soċjali u r-rinunzja għall-imgħaxijiet fuq ħlas tard, il-Kummissjoni tqis li l-korp responsabbli mill-iskema tas-sigurtà soċjali ma jistax jitqies bħala impriża. Hija ma twettaqx attività ekonomika iżda hija korp pubbliku bl-inkarigu li tamministra s-sigurtà soċjali (58). Barra minn hekk, l-awtorizzazzjoni għall-iskedar mill-ġdid tad-dejn ma kinitx mogħtija mill-iskema tas-sigurtà soċjali nnifisha iżda b’digriet konġunt bejn is-Segretarji tal-Istat għall-Finanzi u s-Sigurtà Soċjali u d-Deputat Segretarju tal-Istat għad-Deputat Ministru. Bl-awtorizzazzjoni, l-Istat ċeda dħul ġaladarba kieku kien jirċievi normalment PTE 1 206 miljun f’imgħaxijiet fuq id-dejn pendenti. Għalhekk, huwa ċar li riżorsi tal-Istat ġew involuti u li l-Istat għandu jinżamm responsabbli tal-miżura. |
| --- | --- |

(106)

Fir-rigward tal-iskedar mill-ġdid tad-dejn dovut lill-iskema tas-sigurtà soċjali u r-rinunzja għall-imgħaxijiet fuq ħlas tard, il-Kummissjoni tqis li l-korp responsabbli mill-iskema tas-sigurtà soċjali ma jistax jitqies bħala impriża. Hija ma twettaqx attività ekonomika iżda hija korp pubbliku bl-inkarigu li tamministra s-sigurtà soċjali (58). Barra minn hekk, l-awtorizzazzjoni għall-iskedar mill-ġdid tad-dejn ma kinitx mogħtija mill-iskema tas-sigurtà soċjali nnifisha iżda b’digriet konġunt bejn is-Segretarji tal-Istat għall-Finanzi u s-Sigurtà Soċjali u d-Deputat Segretarju tal-Istat għad-Deputat Ministru. Bl-awtorizzazzjoni, l-Istat ċeda dħul ġaladarba kieku kien jirċievi normalment PTE 1 206 miljun f’imgħaxijiet fuq id-dejn pendenti. Għalhekk, huwa ċar li riżorsi tal-Istat ġew involuti u li l-Istat għandu jinżamm responsabbli tal-miżura.

| (107) | Iż-żidiet fil-kapital mogħtija lil RTP kienu pprovduti mill-Istat direttament mill-baġit pubbliku. Għalhekk huwa ċar li tali finanzjament kien jikkostitwixxi riżorsi tal-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE. |
| --- | --- |

(107)

Iż-żidiet fil-kapital mogħtija lil RTP kienu pprovduti mill-Istat direttament mill-baġit pubbliku. Għalhekk huwa ċar li tali finanzjament kien jikkostitwixxi riżorsi tal-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

| (108) | Il-Kummissjoni ma tistax taċċetta l-istqarrija tal-Portugall li ebda riżorsa tal-Istat ma hija involuta fis-self lil RTP. Il-kunċett ta’ riżorsi tal-Istat jinkludi wkoll il-vantaġġi mogħtija minn korpi nnominati jew imwaqqfa minn Stat Membru għal dan il-għan (59). Il-kuntratt ta’ self tal-1998 ġie konkluż bejn RTP u l-Fond għall-Istabbilizzazzjoni tad-Dejn Pubbliku, fond ġestit mill-Istitut għall-Ġestjoni tad-Dejn Pubbliku. Att legali jiddetermina li l-Istitut huwa suġġett għall-awtorità u s-superviżjoni tal-Ministru tal-Finanzi (60). Għalhekk jista’ jiġi konkluż li l-fondi mogħtija mill-Fond għall-Istabbilizzazzjoni tad-Dejn Pubbliku għandhom jitqiesu bħala riżorsi tal-Istat. |
| --- | --- |

(108)

Il-Kummissjoni ma tistax taċċetta l-istqarrija tal-Portugall li ebda riżorsa tal-Istat ma hija involuta fis-self lil RTP. Il-kunċett ta’ riżorsi tal-Istat jinkludi wkoll il-vantaġġi mogħtija minn korpi nnominati jew imwaqqfa minn Stat Membru għal dan il-għan (59). Il-kuntratt ta’ self tal-1998 ġie konkluż bejn RTP u l-Fond għall-Istabbilizzazzjoni tad-Dejn Pubbliku, fond ġestit mill-Istitut għall-Ġestjoni tad-Dejn Pubbliku. Att legali jiddetermina li l-Istitut huwa suġġett għall-awtorità u s-superviżjoni tal-Ministru tal-Finanzi (60). Għalhekk jista’ jiġi konkluż li l-fondi mogħtija mill-Fond għall-Istabbilizzazzjoni tad-Dejn Pubbliku għandhom jitqiesu bħala riżorsi tal-Istat.

| (109) | Din il-miżura għandha titqies bħala direttament attribwibbli għall-Istat, ladarba r-riżoluzzjoni miftehma fis-17 ta’ Diċembru 1998 bejn is-Segretarju tal-Istat għall-Midja, għat-Teżor u għall-Finanzi stipulat il-kundizzjonijiet tal-kuntratt. |
| --- | --- |

(109)

Din il-miżura għandha titqies bħala direttament attribwibbli għall-Istat, ladarba r-riżoluzzjoni miftehma fis-17 ta’ Diċembru 1998 bejn is-Segretarju tal-Istat għall-Midja, għat-Teżor u għall-Finanzi stipulat il-kundizzjonijiet tal-kuntratt.

Il-preferenza ta’ ċerti impriżi

| (110) | L-eżenzjoni mit-tariffi tal-atti notarili kif ukoll mit-tariffi tar-reġistrazzjoni u l-ispejjeż tal-pubblikazzjoni: Fir-rigward tal-eżenzjoni mit-tariffi tal-atti notarili, it-tariffi tar-reġistrazzjoni u l-ispejjeż tal-pubblikazzjoni, għandu jiġi evalwat jekk din il-miżura kkonferietx eżenzjoni ġenerali mit-taxxa li bbenefikat minnha RTP jew jekk din applikatx speċifikament għal RTP. Fil-premessi li ġejjin il-Kummissjoni tiddistingwi bejn l-eżenzjoni temporanja skont l-Artikolu 11(1) tal-Liġi Nru 21/92 u l-eżenzjoni permanenti skont l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92. |
| --- | --- |

(110)

L-eżenzjoni mit-tariffi tal-atti notarili kif ukoll mit-tariffi tar-reġistrazzjoni u l-ispejjeż tal-pubblikazzjoni: Fir-rigward tal-eżenzjoni mit-tariffi tal-atti notarili, it-tariffi tar-reġistrazzjoni u l-ispejjeż tal-pubblikazzjoni, għandu jiġi evalwat jekk din il-miżura kkonferietx eżenzjoni ġenerali mit-taxxa li bbenefikat minnha RTP jew jekk din applikatx speċifikament għal RTP. Fil-premessi li ġejjin il-Kummissjoni tiddistingwi bejn l-eżenzjoni temporanja skont l-Artikolu 11(1) tal-Liġi Nru 21/92 u l-eżenzjoni permanenti skont l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92.

L-eżenzjoni temporanja skont l-Artikolu 11(1) tal-Liġi Nru 21/92

Selettività materjali

| (111) | Il-Kummissjoni ssib li l-eżenzjoni min-neċessità ta’ att notarili, mit-tariffi ta’ reġistrazzjoni u ta’ pubblikazzjoni tat vantaġġ lil RTP billi ħelsitha mill-ispejjeż illi kieku kien ikollha tagħmel tajjeb għalihom mill-baġit tagħha stess. |
| --- | --- |

(111)

Il-Kummissjoni ssib li l-eżenzjoni min-neċessità ta’ att notarili, mit-tariffi ta’ reġistrazzjoni u ta’ pubblikazzjoni tat vantaġġ lil RTP billi ħelsitha mill-ispejjeż illi kieku kien ikollha tagħmel tajjeb għalihom mill-baġit tagħha stess.

| (112) | Dan il-vantaġġ huwa wkoll materjalment selettiv għax mogħti biss lil RTP, kif jixhed l-Artikolu 11(1) tal-Liġi Nru 21/92. Il-fatt li din il-liġi tista’ tafferma mill-ġdid, kif argumentat mill-Portugall, l-applikazzjoni ta’ liġi aktar ġenerali, jiġifieri l-Liġi Nru 84/88, ma jbiddilx din il-konklużjoni. Il-Liġi Nru 84/88 tirreferi għall-impriżi pubbliċi u tistipula li dawn l-impriżi jistgħu jiġu ttrasformati f’kumpaniji pubbliċi limitati permezz ta’ Digriet Liġi. Madankollu, il-fatt li din il-liġi tirreferi għal “impriżi pubbliċi b’mod ġenerali” ma jaffettwawx is-selettività materjali misjuba fl-Artikolu 11(1) tal-Liġi Nru 21/92 favur speċifikament il-kumpanija RTP. Fi kwalunkwe każ, eżenzjoni għall-impriżi pubbliċi biss kienet tikkostitwixxi miżura materjalment selettiva għal dak il-grupp ta’ impriżi (meta mqabbel ma’ impriżi privati), li minnhom RTP jifforma parti. |
| --- | --- |

(112)

Dan il-vantaġġ huwa wkoll materjalment selettiv għax mogħti biss lil RTP, kif jixhed l-Artikolu 11(1) tal-Liġi Nru 21/92. Il-fatt li din il-liġi tista’ tafferma mill-ġdid, kif argumentat mill-Portugall, l-applikazzjoni ta’ liġi aktar ġenerali, jiġifieri l-Liġi Nru 84/88, ma jbiddilx din il-konklużjoni. Il-Liġi Nru 84/88 tirreferi għall-impriżi pubbliċi u tistipula li dawn l-impriżi jistgħu jiġu ttrasformati f’kumpaniji pubbliċi limitati permezz ta’ Digriet Liġi. Madankollu, il-fatt li din il-liġi tirreferi għal “impriżi pubbliċi b’mod ġenerali” ma jaffettwawx is-selettività materjali misjuba fl-Artikolu 11(1) tal-Liġi Nru 21/92 favur speċifikament il-kumpanija RTP. Fi kwalunkwe każ, eżenzjoni għall-impriżi pubbliċi biss kienet tikkostitwixxi miżura materjalment selettiva għal dak il-grupp ta’ impriżi (meta mqabbel ma’ impriżi privati), li minnhom RTP jifforma parti.

In-natura u l-loġika tas-sistema legali Portugiża

| (113) | Il-miżuri tal-Istat jistgħu madankollu, minkejja li jkunu materjalment selettivi, ma jaqgħux taħt il-kunċett ta’ miżura selettiva skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE, jekk il-miżura tal-Istat, minflok ma tidderoga mill-applikazzjoni normali tas-sistema ssir parti inerenti minnha (61). Huwa għalhekk meħtieġ li jiġi eżaminat jekk il-miżura kinitx kompatibbli man-natura u l-loġika tas-sistema legali Portugiża sabiex l-impriża pubblika RTP tinbidel f’kumpanija pubblika limitata permezz tal-leġiżlazzjoni, jew jekk saritx l-għażla li tintuża l-leġiżlazzjoni bl-iskop li tiġi ttrasformata RTP sabiex jingħatalha vantaġġ fuq impriżi oħra. Fuq l-istess linja li ħadet il-Qorti fis-sentenza tagħha, il-Kummissjoni f’dan li ġej se tiddistingwi bejn l-eżenzjoni fuq naħa mit-tariffi notarili u fuq in-naħa l-oħra mill-ispejjeż ta’ reġistrazzjoni u ta’ pubblikazzjoni (62). |
| --- | --- |

(113)

Il-miżuri tal-Istat jistgħu madankollu, minkejja li jkunu materjalment selettivi, ma jaqgħux taħt il-kunċett ta’ miżura selettiva skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE, jekk il-miżura tal-Istat, minflok ma tidderoga mill-applikazzjoni normali tas-sistema ssir parti inerenti minnha (61). Huwa għalhekk meħtieġ li jiġi eżaminat jekk il-miżura kinitx kompatibbli man-natura u l-loġika tas-sistema legali Portugiża sabiex l-impriża pubblika RTP tinbidel f’kumpanija pubblika limitata permezz tal-leġiżlazzjoni, jew jekk saritx l-għażla li tintuża l-leġiżlazzjoni bl-iskop li tiġi ttrasformata RTP sabiex jingħatalha vantaġġ fuq impriżi oħra. Fuq l-istess linja li ħadet il-Qorti fis-sentenza tagħha, il-Kummissjoni f’dan li ġej se tiddistingwi bejn l-eżenzjoni fuq naħa mit-tariffi notarili u fuq in-naħa l-oħra mill-ispejjeż ta’ reġistrazzjoni u ta’ pubblikazzjoni (62).

| (114) | Eżenzjoni mill-att notarili u mit-tariffi notarili: Il-Kummissjoni ssib li t-trasformazzjoni ta’ RTP f’kumpanija pubblika limitata u l-approvazzjoni tal-istatuti tagħha permezz tal-leġiżlazzjoni minflok ta’ att notarili hija skont il-loġika u n-natura tas-sistema legali Portugiża. It-trasformazzjoni f’kumpanija pubblika limitata saret sabiex RTP tingħata aktar forma ta’ kumpanija flessibbli u b’hekk titqiegħed fuq livell ugwali mal-operaturi privati. Il-fatt li din it-trasformazzjoni saret bil-liġi, aktar milli b’att notarili, ma kienx tentattiv sabiex jiġi evitat ir-rekwiżit ta’ att notarili, iżda rriżulta mill-prinċipju ġenerali tal-liġi Portugiża li l-atti leġiżlattivi jistgħu jiġu mmodifikati biss permezz ta’ atti leġiżlattivi ekwivalenti. |
| --- | --- |

(114)

Eżenzjoni mill-att notarili u mit-tariffi notarili: Il-Kummissjoni ssib li t-trasformazzjoni ta’ RTP f’kumpanija pubblika limitata u l-approvazzjoni tal-istatuti tagħha permezz tal-leġiżlazzjoni minflok ta’ att notarili hija skont il-loġika u n-natura tas-sistema legali Portugiża. It-trasformazzjoni f’kumpanija pubblika limitata saret sabiex RTP tingħata aktar forma ta’ kumpanija flessibbli u b’hekk titqiegħed fuq livell ugwali mal-operaturi privati. Il-fatt li din it-trasformazzjoni saret bil-liġi, aktar milli b’att notarili, ma kienx tentattiv sabiex jiġi evitat ir-rekwiżit ta’ att notarili, iżda rriżulta mill-prinċipju ġenerali tal-liġi Portugiża li l-atti leġiżlattivi jistgħu jiġu mmodifikati biss permezz ta’ atti leġiżlattivi ekwivalenti.

| (115) | Skont dan il-prinċipju ta’ ‘ekwivalenza tal-atti’, liġi tista’ tiġi revokata, sospiża jew modifikata biss minn att legali li huwa tal-istess grad fil-ġerarkija bħall-att kostituttiv u mhux minn att li għandu grad aktar baxx fil-ġerarkija tal-liġijiet. Dan il-prinċipju ġie mdaħħal fil-Kostituzzjoni Portugiża fl-1982, jiġifieri, ħafna qabel ma saret it-trasformazzjoni ta’ RTP fl-1992. L-Artikolu 115(5) tal-Kostituzzjoni Portugiża fil-forma tiegħu fis-seħħ fi żmien it-trasformazzjoni ta’ RTP stipula li l-ebda liġi m’għandha: “toħloq forom oħra ta’ leġiżlazzjoni jew tagħti l-poter lil tipi oħra ta’ atti li jinterpretaw, jintegraw, jimmodifikaw, jissospendu jew jirrevokaw kwalunkwe dispożizzjoni tiegħu b’tali mod li jista’ jkun hemm effetti fuq partijiet terzi.” Peress li RTP ġiet nazzjonalizzata fl-1975 minn att ta’ leġiżlazzjoni, jiġifieri bid-Digriet Liġi Nru D 674-D/75, it-trasformazzjoni tagħha f’forma legali oħra setgħet biss isseħħ permezz ta’ Digriet Liġi, jew permezz ta’ liġi li għandha grad ekwivalenti jew anki ogħla minn dak ta’ Digriet Liġi. M’hemm xejn ukoll li jissuġġerixxi li n-nazzjonalizzazzjoni oriġinali ta’ RTP fl-1975 twettqet sabiex jiġi evitat dak li japplika għall-kumpaniji rregolati mil-liġi privata u tat benefiċċju lill-kumpanija. |
| --- | --- |

(115)

Skont dan il-prinċipju ta’ ‘ekwivalenza tal-atti’, liġi tista’ tiġi revokata, sospiża jew modifikata biss minn att legali li huwa tal-istess grad fil-ġerarkija bħall-att kostituttiv u mhux minn att li għandu grad aktar baxx fil-ġerarkija tal-liġijiet. Dan il-prinċipju ġie mdaħħal fil-Kostituzzjoni Portugiża fl-1982, jiġifieri, ħafna qabel ma saret it-trasformazzjoni ta’ RTP fl-1992. L-Artikolu 115(5) tal-Kostituzzjoni Portugiża fil-forma tiegħu fis-seħħ fi żmien it-trasformazzjoni ta’ RTP stipula li l-ebda liġi m’għandha: “toħloq forom oħra ta’ leġiżlazzjoni jew tagħti l-poter lil tipi oħra ta’ atti li jinterpretaw, jintegraw, jimmodifikaw, jissospendu jew jirrevokaw kwalunkwe dispożizzjoni tiegħu b’tali mod li jista’ jkun hemm effetti fuq partijiet terzi.” Peress li RTP ġiet nazzjonalizzata fl-1975 minn att ta’ leġiżlazzjoni, jiġifieri bid-Digriet Liġi Nru D 674-D/75, it-trasformazzjoni tagħha f’forma legali oħra setgħet biss isseħħ permezz ta’ Digriet Liġi, jew permezz ta’ liġi li għandha grad ekwivalenti jew anki ogħla minn dak ta’ Digriet Liġi. M’hemm xejn ukoll li jissuġġerixxi li n-nazzjonalizzazzjoni oriġinali ta’ RTP fl-1975 twettqet sabiex jiġi evitat dak li japplika għall-kumpaniji rregolati mil-liġi privata u tat benefiċċju lill-kumpanija.

| (116) | M’hemm l-ebda evidenza li tissuġerixxi li l-liġijiet l-oħra kollha f’posthom qabel it-trasformazzjoni ta’ RTP (ara l-premessi 84–86 ta’ din id-Deċiżjoni) kellhom l-għan li jagħtu vantaġġ finanzjarju lill-impriżi pubbliċi billi jiġu evitati l-atti notarili (u t-tariffi rispettivi) li japplikaw għat-tranżazzjonijiet privati. B’mod partikolari, il-Liġi Nru 84/88 li ppermettiet lill-impriżi pubbliċi li jiġu ttrasformati f’kumpaniji pubbliċi limitati permezz ta’ Digriet Liġi, irriflettiet il-prinċipji kostituzzjonali u legali fis-seħħ f’dak iż-żmien. |
| --- | --- |

(116)

M’hemm l-ebda evidenza li tissuġerixxi li l-liġijiet l-oħra kollha f’posthom qabel it-trasformazzjoni ta’ RTP (ara l-premessi 84–86 ta’ din id-Deċiżjoni) kellhom l-għan li jagħtu vantaġġ finanzjarju lill-impriżi pubbliċi billi jiġu evitati l-atti notarili (u t-tariffi rispettivi) li japplikaw għat-tranżazzjonijiet privati. B’mod partikolari, il-Liġi Nru 84/88 li ppermettiet lill-impriżi pubbliċi li jiġu ttrasformati f’kumpaniji pubbliċi limitati permezz ta’ Digriet Liġi, irriflettiet il-prinċipji kostituzzjonali u legali fis-seħħ f’dak iż-żmien.

| (117) | Konklużjoni: Meta jitqies dan il-materjal, l-eżenzjoni mir-rekwiżit li t-trasformazzjoni ta’ RTP titwettaq permezz ta’ att notarili (u allura bl-ispejjeż rispettivi miżjuda) ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE. |
| --- | --- |

(117)

Konklużjoni: Meta jitqies dan il-materjal, l-eżenzjoni mir-rekwiżit li t-trasformazzjoni ta’ RTP titwettaq permezz ta’ att notarili (u allura bl-ispejjeż rispettivi miżjuda) ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

| (118) | Eżenzjoni mit-tariffi ta’ reġistrazzjoni u l-ispejjeż tal-pubblikazzjoni: Huwa neċessarju li jiġi vvalutat jekk RTP gawdietx minn xi benefiċċju meta ma ħallsitx għal xi spiża marbuta mar-reġistrazzjoni tal-kumpanija fir-reġistru kummerċjali u mal-pubblikazzjoni tal-att notarili. Skont il-liġi Portugiża fis-seħħ f’dak iż-żmien, att notarili li għamel formali t-twaqqif ta’ kumpanija rregolata mil-liġi privata kif ukoll l-Artikoli ta’ Assoċjazzjoni tagħha, kellu jiġu ppubblikat fid-Diário da República mir-Reġistratur inkarigat mir-Reġistru Kummerċjali sabiex jagħmel partijiet terzi konxji mill-kontenut ta’ dawn id-dokumenti. RTP ma ħallsitx dawn l-ispejjeż tal-pubblikazzjoni peress li l-pubblikazzjoni mandatorja fid-Diário da República tal-Liġi Nru 21/92 żgurat li l-att ta’ trasformazzjoni ta’ RTP u l-kontenut il-ġdid tiegħu dwar l-artikoli ta’ assoċjazzjoni ngħataw il-pubbliċità meħtieġa. |
| --- | --- |

(118)

Eżenzjoni mit-tariffi ta’ reġistrazzjoni u l-ispejjeż tal-pubblikazzjoni: Huwa neċessarju li jiġi vvalutat jekk RTP gawdietx minn xi benefiċċju meta ma ħallsitx għal xi spiża marbuta mar-reġistrazzjoni tal-kumpanija fir-reġistru kummerċjali u mal-pubblikazzjoni tal-att notarili. Skont il-liġi Portugiża fis-seħħ f’dak iż-żmien, att notarili li għamel formali t-twaqqif ta’ kumpanija rregolata mil-liġi privata kif ukoll l-Artikoli ta’ Assoċjazzjoni tagħha, kellu jiġu ppubblikat fid-Diário da República mir-Reġistratur inkarigat mir-Reġistru Kummerċjali sabiex jagħmel partijiet terzi konxji mill-kontenut ta’ dawn id-dokumenti. RTP ma ħallsitx dawn l-ispejjeż tal-pubblikazzjoni peress li l-pubblikazzjoni mandatorja fid-Diário da República tal-Liġi Nru 21/92 żgurat li l-att ta’ trasformazzjoni ta’ RTP u l-kontenut il-ġdid tiegħu dwar l-artikoli ta’ assoċjazzjoni ngħataw il-pubbliċità meħtieġa.

| (119) | M’hemm l-ebda indikazzjoni li l-Portugall għażel li jittrasforma lil RTP f’kumpanija pubblika limitata permezz tal-Liġi Nru 21/92 sabiex jagħti vantaġġ lil RTP billi jiġu ffrankati l-ispejjeż ta’ reġistrazzjoni u ta’ pubblikazzjoni. Kien pjuttost li t-tieni pubblikazzjoni tal-istatuti ta’ RTP kienet se tkun kompletament bla sens ġaladarba r-rekwiżiti tat-trasparenza u tal-pubbliċità kienu diġà ġew sodisfatti permezz tal-pubblikazzjoni tal-Liġi Nru 21/92 fid-Diário da República. Filwaqt li r-reġistrazzjoni sseħħ bil-ħsieb li iktar tard ikun hemm il-pubblikazzjoni tagħha, u ż-żewġ miżuri huma marbutin, hemm dubju dwar jekk l-eżenzjoni mir-reġistrazzjoni tat-tariffi tista’ tkun ukoll iġġustifikata min-natura u mil-loġika tas-sistema legali Portugiża u mit-trasformazzjoni obbligatorja ta’ RTP permezz tal-leġiżlazzjoni. Il-Portugall ma jikkuntestax li r-reġistrazzjoni kienet għadha meħtieġa mill-Kodiċi tal-Kumpaniji Kummerċjali. Kif il-Portugall iddikjara: “ir-reġistrazzjoni ma nqabżitx, ġara biss li ma kien meħtieġ l-ebda att, iżda lid-digriet liġi kien jikkostitwixxi dokument suffiċjenti għall-finijiet tar-reġistrazzjoni”. Dan joħroġ ukoll mill-Artikolu 3(3) tal-Liġi Nru 84/84, (ara l-premessa 25 ta’din id-Deċiżjoni). Barra minn hekk, il-Portugall enfasizza li sabiex RTP tkun tista’ fil-futur tirreġistra l-atti l-oħra kollha marbuta mal-kumpanija, il-ħolqien tagħha bħala fatt (jiġifieri r-riżultat tat-trasformazzjoni f’kumpanija pubblika limitata fl-1992) kellu jiġi rreġistrat (63). Jekk madankollu, ir-reġistrazzjoni hija meħtieġa, allura l-Kummissjoni ma tara l-ebda raġuni l-għala RTP m’għandhiex tagħmel tajjeb għall-ispejjeż korrispondenti. |
| --- | --- |

(119)

M’hemm l-ebda indikazzjoni li l-Portugall għażel li jittrasforma lil RTP f’kumpanija pubblika limitata permezz tal-Liġi Nru 21/92 sabiex jagħti vantaġġ lil RTP billi jiġu ffrankati l-ispejjeż ta’ reġistrazzjoni u ta’ pubblikazzjoni. Kien pjuttost li t-tieni pubblikazzjoni tal-istatuti ta’ RTP kienet se tkun kompletament bla sens ġaladarba r-rekwiżiti tat-trasparenza u tal-pubbliċità kienu diġà ġew sodisfatti permezz tal-pubblikazzjoni tal-Liġi Nru 21/92 fid-Diário da República. Filwaqt li r-reġistrazzjoni sseħħ bil-ħsieb li iktar tard ikun hemm il-pubblikazzjoni tagħha, u ż-żewġ miżuri huma marbutin, hemm dubju dwar jekk l-eżenzjoni mir-reġistrazzjoni tat-tariffi tista’ tkun ukoll iġġustifikata min-natura u mil-loġika tas-sistema legali Portugiża u mit-trasformazzjoni obbligatorja ta’ RTP permezz tal-leġiżlazzjoni. Il-Portugall ma jikkuntestax li r-reġistrazzjoni kienet għadha meħtieġa mill-Kodiċi tal-Kumpaniji Kummerċjali. Kif il-Portugall iddikjara: “ir-reġistrazzjoni ma nqabżitx, ġara biss li ma kien meħtieġ l-ebda att, iżda lid-digriet liġi kien jikkostitwixxi dokument suffiċjenti għall-finijiet tar-reġistrazzjoni”. Dan joħroġ ukoll mill-Artikolu 3(3) tal-Liġi Nru 84/84, (ara l-premessa 25 ta’din id-Deċiżjoni). Barra minn hekk, il-Portugall enfasizza li sabiex RTP tkun tista’ fil-futur tirreġistra l-atti l-oħra kollha marbuta mal-kumpanija, il-ħolqien tagħha bħala fatt (jiġifieri r-riżultat tat-trasformazzjoni f’kumpanija pubblika limitata fl-1992) kellu jiġi rreġistrat (63). Jekk madankollu, ir-reġistrazzjoni hija meħtieġa, allura l-Kummissjoni ma tara l-ebda raġuni l-għala RTP m’għandhiex tagħmel tajjeb għall-ispejjeż korrispondenti.

| (120) | Konklużjoni: Għandu jiġi konkluż li l-eżenzjoni ta’ RTP mir-rekwiżit ta’ att notarili (inklużi t-tariffi notarili), kif ukoll l-eżenzjoni mir-rekwiżit tal-pubblikazzjoni u l-ispejjeż rispettivi tal-pubblikazzjoni skont l-Artikolu 11 (1) tal-Liġi Nru 21/92, ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE.
  L-eżenzjoni mill-ispejjeż ta’ reġistrazzjoni skont l-Artikolu 11 (1) tal-Liġi 21/92 ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat.
  Madankollu, kif imsemmi aktar tard fil-premessi 160-161 ta’ din id-Deċiżjoni, dawn l-eżenzjonijiet ikunu, f’kull każ, ġustifikati bħala kumpens leġittimu għall-ispejjeż tal-provvista ta’ servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali, skont l-Artikolu 106(2) tat-TFUE. |
| --- | --- |

(120)

Konklużjoni: Għandu jiġi konkluż li l-eżenzjoni ta’ RTP mir-rekwiżit ta’ att notarili (inklużi t-tariffi notarili), kif ukoll l-eżenzjoni mir-rekwiżit tal-pubblikazzjoni u l-ispejjeż rispettivi tal-pubblikazzjoni skont l-Artikolu 11 (1) tal-Liġi Nru 21/92, ma jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

L-eżenzjoni mill-ispejjeż ta’ reġistrazzjoni skont l-Artikolu 11 (1) tal-Liġi 21/92 ma tikkostitwixxix għajnuna mill-Istat.

Madankollu, kif imsemmi aktar tard fil-premessi 160-161 ta’ din id-Deċiżjoni, dawn l-eżenzjonijiet ikunu, f’kull każ, ġustifikati bħala kumpens leġittimu għall-ispejjeż tal-provvista ta’ servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali, skont l-Artikolu 106(2) tat-TFUE.

L-eżenzjoni permanenti skont l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92

| (121) | Il-Portugall isostni li l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92 fil-fatt ma jagħtix eżenzjoni permanenti lil RTP, iżda kien maħsub biss biex ikopri l-istess sitwazzjoni bħal ta’ qabel fir-rigward tal-eżenzjoni temporanja, jiġifieri t-trasformazzjoni ta’ RTP f’kumpanija pubblika limitata fl-1992. Il-Portugall isostni wkoll li f’bosta okkażjonijiet RTP ħallset it-tariffi tar-reġistrazzjoni notarili. Madankollu, it-tqegħid tal-kliem tal-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92 ikopri kull iskrizzjoni ulterjuri, att ta’ reġistrazzjoni jew annotazzjoni li, skont dak l-Artikolu, jistgħu jiġu effettwati mingħajr ħlas għal perjodu bla limitu ta’ żmien. |
| --- | --- |

(121)

Il-Portugall isostni li l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92 fil-fatt ma jagħtix eżenzjoni permanenti lil RTP, iżda kien maħsub biss biex ikopri l-istess sitwazzjoni bħal ta’ qabel fir-rigward tal-eżenzjoni temporanja, jiġifieri t-trasformazzjoni ta’ RTP f’kumpanija pubblika limitata fl-1992. Il-Portugall isostni wkoll li f’bosta okkażjonijiet RTP ħallset it-tariffi tar-reġistrazzjoni notarili. Madankollu, it-tqegħid tal-kliem tal-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92 ikopri kull iskrizzjoni ulterjuri, att ta’ reġistrazzjoni jew annotazzjoni li, skont dak l-Artikolu, jistgħu jiġu effettwati mingħajr ħlas għal perjodu bla limitu ta’ żmien.

| (122) | Tali eżenzjoni permanenti tagħti wkoll vantaġġ lil RTP għax teħlisha mill-ispejjeż li kieku kien ikollha tħallas mill-baġit tagħha stess. L-argument tal-Portugall li sa fejn jaf hu l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92 qatt ma ġie applikat u li RTP ħallset l-ispejjeż kollha meħtieġa, huwa evidenza li hija rilevanti f’irkupru potenzjali tal-għajnuna mill-Istat, iżda li ma jbiddilx dak li nstab dwar it-tqegħid tal-kliem tad-dispożizzjoni. |
| --- | --- |

(122)

Tali eżenzjoni permanenti tagħti wkoll vantaġġ lil RTP għax teħlisha mill-ispejjeż li kieku kien ikollha tħallas mill-baġit tagħha stess. L-argument tal-Portugall li sa fejn jaf hu l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92 qatt ma ġie applikat u li RTP ħallset l-ispejjeż kollha meħtieġa, huwa evidenza li hija rilevanti f’irkupru potenzjali tal-għajnuna mill-Istat, iżda li ma jbiddilx dak li nstab dwar it-tqegħid tal-kliem tad-dispożizzjoni.

| (123) | Dan il-vantaġġ huwa wkoll selettiv, għax il-Liġi Nru 21/92 tirreferi għal RTP. Il-Portugall ma jistax jafferma li l-Liġi Nru 21/92 hija sempliċiment l-applikazzjoni ta’ regola ġenerali tal-liġi Portugiża. B’mod partikolari, l-Artikoli 1 u 2 tad-Digriet Liġi Nru 404/90 ma jistgħux jintużaw sabiex jippruvaw l-assenza ta’ selettività il-għaliex id-Digriet Liġi jitratta atti ta’ konċentrazzjoni u, għalhekk, ma jkoprix dan il-Każ li jikkonċerna t-trasformazzjoni ta’ impriża pubblika f’kumpanija pubblika limitata (64). |
| --- | --- |

(123)

Dan il-vantaġġ huwa wkoll selettiv, għax il-Liġi Nru 21/92 tirreferi għal RTP. Il-Portugall ma jistax jafferma li l-Liġi Nru 21/92 hija sempliċiment l-applikazzjoni ta’ regola ġenerali tal-liġi Portugiża. B’mod partikolari, l-Artikoli 1 u 2 tad-Digriet Liġi Nru 404/90 ma jistgħux jintużaw sabiex jippruvaw l-assenza ta’ selettività il-għaliex id-Digriet Liġi jitratta atti ta’ konċentrazzjoni u, għalhekk, ma jkoprix dan il-Każ li jikkonċerna t-trasformazzjoni ta’ impriża pubblika f’kumpanija pubblika limitata (64).

| (124) | Kuntrarjament għal eżenzjoni temporanja mit-tariffi tar-reġistrazzjoni, eżenzjoni permanenti ma tistax tiġi ġġustifikata wkoll permezz tal-kunċett tal-ekwivalenza tal-atti li, minħabba l-proċess tal-adozzjoni tal-leġiżlazzjoni, neħħa r-rekwiżit ta’ att notarili u l-pubblikazzjoni tiegħu meta RTP ġiet trasformata fl-1992. Il-konformità man-natura u l-loġika tas-sistema legali Portugiża setgħet tiġi aċċettata għall-eżenzjoni temporanja għaliex fil-każ konkret tat-trasformazzjoni ta’ RTP f’kumpanija pubblika limitata, setgħet tintlaħaq biss, kif muri, b’digriet. Madankollu, il-kamp ta’ applikazzjoni wiesa’ tal-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92 ma jeskludix li eżenzjonijiet minn rekwiżiti notarili (u l-ispejjeż) se jkunu possibbli għal sitwazzjonijiet oħra apparti t-trasformazzjoni ta’ RTP f’kumpanija pubblika limitata fl-1992. Huwa biżżejjed li jiġi stabbilit li eżenzjoni permanenti favur kumpanija waħda (jew grupp wieħed ta’ kumpaniji bħall-kumpaniji pubbliċi limitati) minn tariffi varji tar-reġistrazzjoni qatt ma tista’ tkun skont in-natura u l-loġika ta’ sistema legali (65).
  Konklużjoni: Għandu jkun konkluż li l-eżenzjoni permanenti għal RTP li rriżultat mill-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92 tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE. |
| --- | --- |

(124)

Kuntrarjament għal eżenzjoni temporanja mit-tariffi tar-reġistrazzjoni, eżenzjoni permanenti ma tistax tiġi ġġustifikata wkoll permezz tal-kunċett tal-ekwivalenza tal-atti li, minħabba l-proċess tal-adozzjoni tal-leġiżlazzjoni, neħħa r-rekwiżit ta’ att notarili u l-pubblikazzjoni tiegħu meta RTP ġiet trasformata fl-1992. Il-konformità man-natura u l-loġika tas-sistema legali Portugiża setgħet tiġi aċċettata għall-eżenzjoni temporanja għaliex fil-każ konkret tat-trasformazzjoni ta’ RTP f’kumpanija pubblika limitata, setgħet tintlaħaq biss, kif muri, b’digriet. Madankollu, il-kamp ta’ applikazzjoni wiesa’ tal-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92 ma jeskludix li eżenzjonijiet minn rekwiżiti notarili (u l-ispejjeż) se jkunu possibbli għal sitwazzjonijiet oħra apparti t-trasformazzjoni ta’ RTP f’kumpanija pubblika limitata fl-1992. Huwa biżżejjed li jiġi stabbilit li eżenzjoni permanenti favur kumpanija waħda (jew grupp wieħed ta’ kumpaniji bħall-kumpaniji pubbliċi limitati) minn tariffi varji tar-reġistrazzjoni qatt ma tista’ tkun skont in-natura u l-loġika ta’ sistema legali (65).

Konklużjoni: Għandu jkun konkluż li l-eżenzjoni permanenti għal RTP li rriżultat mill-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92 tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

| (125) | Is-saldu tas-sigurtà soċjali (l-iskedar mill-ġdid tad-dejn u r-rinunzja għall-imgħaxijiet): Wara li ġew ikkunsidrati l-kummenti minn partijiet terzi u mill-Portugall, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-ftehim inizjali bejn il-korp responsabbli mill-iskema tas-sigurtà soċjali u RTP ma jistax jitqies li jirrappreżenta mġiba tipika ta’ operatur privat. It-tilwima kienet jekk l-interpretazzjoni ta’ ċerti regoli tas-sigurtà soċjali kinitx legalment koretta skont kif stipulata fid-Digriet ta’ Implimentazzjoni Nru 12/83. Il-Ftehim ikkonferma l-interpretazzjoni ta’ RTP, li kienet appoġġjata mill-analiżi ta’ espert tat-taxxa li kkonkluda li d-Digriet ta’ Implimentazzjoni jmur kontra l-kostituzzjoni. Madankollu, id-Digriet ta’ Implimentazzjoni ma ġiex revokat wara l-ftehim. Għalhekk, għandu jiġi konkluż li l-miżura kienet applikata b’mod selettiv għal RTP u ma affettwatx l-applikabilità tal-interpretazzjoni tal-iskema tas-sigurtà soċjali fir-rigward ta’ kumpaniji oħra. |
| --- | --- |

(125)

Is-saldu tas-sigurtà soċjali (l-iskedar mill-ġdid tad-dejn u r-rinunzja għall-imgħaxijiet): Wara li ġew ikkunsidrati l-kummenti minn partijiet terzi u mill-Portugall, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-ftehim inizjali bejn il-korp responsabbli mill-iskema tas-sigurtà soċjali u RTP ma jistax jitqies li jirrappreżenta mġiba tipika ta’ operatur privat. It-tilwima kienet jekk l-interpretazzjoni ta’ ċerti regoli tas-sigurtà soċjali kinitx legalment koretta skont kif stipulata fid-Digriet ta’ Implimentazzjoni Nru 12/83. Il-Ftehim ikkonferma l-interpretazzjoni ta’ RTP, li kienet appoġġjata mill-analiżi ta’ espert tat-taxxa li kkonkluda li d-Digriet ta’ Implimentazzjoni jmur kontra l-kostituzzjoni. Madankollu, id-Digriet ta’ Implimentazzjoni ma ġiex revokat wara l-ftehim. Għalhekk, għandu jiġi konkluż li l-miżura kienet applikata b’mod selettiv għal RTP u ma affettwatx l-applikabilità tal-interpretazzjoni tal-iskema tas-sigurtà soċjali fir-rigward ta’ kumpaniji oħra.

| (126) | Il-Kummissjoni ma tistax taċċetta l-istqarrija tal-Portugall li l-awtorizzazzjoni għall-iskedar mill-ġdid tad-dejn u r-rinunzja għall-multi u għall-imgħaxijiet kienet mogħtija skont qafas ta’ sistema ġenerali applikabbli għall-impriżi kollha f’sitwazzjoni simili fuq il-bażi tad-Digriet Liġi Nru 411/91, u għalhekk ma tatx vantaġġ speċifiku lill-RTP. |
| --- | --- |

(126)

Il-Kummissjoni ma tistax taċċetta l-istqarrija tal-Portugall li l-awtorizzazzjoni għall-iskedar mill-ġdid tad-dejn u r-rinunzja għall-multi u għall-imgħaxijiet kienet mogħtija skont qafas ta’ sistema ġenerali applikabbli għall-impriżi kollha f’sitwazzjoni simili fuq il-bażi tad-Digriet Liġi Nru 411/91, u għalhekk ma tatx vantaġġ speċifiku lill-RTP.

| (127) | Mingħajr ma tiġi ppreġudikata n-natura selettiva jew ġenerali ta’ tali skema, l-iskop ta’ din id-Deċiżjoni huwa li tiddetermina jekk l-applikazzjoni tal-iskema għal RTP kinitx selettiva. |
| --- | --- |

(127)

Mingħajr ma tiġi ppreġudikata n-natura selettiva jew ġenerali ta’ tali skema, l-iskop ta’ din id-Deċiżjoni huwa li tiddetermina jekk l-applikazzjoni tal-iskema għal RTP kinitx selettiva.

| (128) | Id-Digriet Liġi Nru 411/91 jeħtieġ studju finanzjarju/ekonomiku sabiex jipprova li l-iskedar mill-ġdid huwa indispensabbli biex tkun żgurata l-vijabbiltà tal-kumpanija. RTP qatt ma wettqet tali studju dwar il-vijabilità tagħha skont l-Artikolu 2(3) tad-Digriet Liġi Nru 411/91. |
| --- | --- |

(128)

Id-Digriet Liġi Nru 411/91 jeħtieġ studju finanzjarju/ekonomiku sabiex jipprova li l-iskedar mill-ġdid huwa indispensabbli biex tkun żgurata l-vijabbiltà tal-kumpanija. RTP qatt ma wettqet tali studju dwar il-vijabilità tagħha skont l-Artikolu 2(3) tad-Digriet Liġi Nru 411/91.

| (129) | Barra minn hekk, il-kundizzjoni stipulata fl-Artikolu 2(1)(d) tad-Digriet Liġi Nru 411/91 ma kinitx applikabbli għal RTP għax id-dejn ma ġiex irregolat b’intervent mill-Istat. Il-Kummissjoni ma taċċettax l-istqarrija tal-Portugall li l-intervent mill-Istat tul iż-żmien affettwa l-operazzjoni tal-impriża midjuna u li RTP kienet regolata minn regoli statutorji fil-waqt tal-intervent mill-Istat. Għalkemm RTP kienet suġġetta għal sistema speċjali ta’ amministrazzjoni fl-1977 (66), din is-sistema ntemmet bl-adozzjoni tal-istatuti tal-1980, filwaqt li d-dejn mal-iskema tas-sigurtà soċjali ‘akkumula’ fil-perjodu bejn l-1983 u l-1989. Il-Kummissjoni tqis li r-regolarizzazzjoni tad-dejn ta’ RTP ma tistax titqies parti mis-sistema ġenerali skont il-Liġi Nru 411/91, għaliex RTP ma kinitx tissodisfa l-kriterji stipulati f’din il-Liġi għal tali awtorizzazzjoni. Għalhekk, il-miżura kienet applikata għal RTP b’mod selettiv. |
| --- | --- |

(129)

Barra minn hekk, il-kundizzjoni stipulata fl-Artikolu 2(1)(d) tad-Digriet Liġi Nru 411/91 ma kinitx applikabbli għal RTP għax id-dejn ma ġiex irregolat b’intervent mill-Istat. Il-Kummissjoni ma taċċettax l-istqarrija tal-Portugall li l-intervent mill-Istat tul iż-żmien affettwa l-operazzjoni tal-impriża midjuna u li RTP kienet regolata minn regoli statutorji fil-waqt tal-intervent mill-Istat. Għalkemm RTP kienet suġġetta għal sistema speċjali ta’ amministrazzjoni fl-1977 (66), din is-sistema ntemmet bl-adozzjoni tal-istatuti tal-1980, filwaqt li d-dejn mal-iskema tas-sigurtà soċjali ‘akkumula’ fil-perjodu bejn l-1983 u l-1989. Il-Kummissjoni tqis li r-regolarizzazzjoni tad-dejn ta’ RTP ma tistax titqies parti mis-sistema ġenerali skont il-Liġi Nru 411/91, għaliex RTP ma kinitx tissodisfa l-kriterji stipulati f’din il-Liġi għal tali awtorizzazzjoni. Għalhekk, il-miżura kienet applikata għal RTP b’mod selettiv.

| (130) | Meta l-Portugall ikkonċeda l-iskedar mill-ġdid tad-dejn huwa kellu jaġixxi bl-istess mod li kien jaġixxi kieku kreditur pubbliku jew privat li jfittex li jirkupra s-somom dovuti lilu u, li għal dan il-għan, jikkonkludi ftehimiet għall-iskedar mill-ġdid tad-dejn sabiex ikun iffaċilitat il-ħlas (67). Ir-rata tal-imgħaxijiet neqsin applikata mill-Istat għandha tkun ugwali għar-rata li kreditur privat japplika f’ċirkustanzi simili. Il-Kummissjoni tqis li kreditur privat li jfittex li jirkupra d-dejn b’mezzi legali se jikseb mill-inqas ir-rata tal-imgħax statutorja. Għaldaqstant, meta l-Portugall ma talab għall-ebda ħlas ta’ imgħax, minkejja l-mekkaniżmi ta’ infurzar disponibbli, ma aġixxiex bl-istess mod li kreditur privat kien jaġixxi sabiex jimmassimizza r-rata tal-imgħaxijiet. Barra minn hekk, id-dejn mal-iskema tas-sigurtà soċjali ‘akkumula’ fil-perjodu bejn l-1983 u l-1989, u arranġament għal skedar mill-ġdid kien miftiehem biss fl-1993. Taħt l-istess kundizzjonijiet, kreditur privat ma kienx jippermetti l-akkumulazzjoni simili ta’ dejn pendenti fuq perjodu daqshekk twil mingħajr ma jibda proċeduri ta’ ġbir. Għalhekk, jidher li l-miżura tat vantaġġ speċifiku lil RTP. |
| --- | --- |

(130)

Meta l-Portugall ikkonċeda l-iskedar mill-ġdid tad-dejn huwa kellu jaġixxi bl-istess mod li kien jaġixxi kieku kreditur pubbliku jew privat li jfittex li jirkupra s-somom dovuti lilu u, li għal dan il-għan, jikkonkludi ftehimiet għall-iskedar mill-ġdid tad-dejn sabiex ikun iffaċilitat il-ħlas (67). Ir-rata tal-imgħaxijiet neqsin applikata mill-Istat għandha tkun ugwali għar-rata li kreditur privat japplika f’ċirkustanzi simili. Il-Kummissjoni tqis li kreditur privat li jfittex li jirkupra d-dejn b’mezzi legali se jikseb mill-inqas ir-rata tal-imgħax statutorja. Għaldaqstant, meta l-Portugall ma talab għall-ebda ħlas ta’ imgħax, minkejja l-mekkaniżmi ta’ infurzar disponibbli, ma aġixxiex bl-istess mod li kreditur privat kien jaġixxi sabiex jimmassimizza r-rata tal-imgħaxijiet. Barra minn hekk, id-dejn mal-iskema tas-sigurtà soċjali ‘akkumula’ fil-perjodu bejn l-1983 u l-1989, u arranġament għal skedar mill-ġdid kien miftiehem biss fl-1993. Taħt l-istess kundizzjonijiet, kreditur privat ma kienx jippermetti l-akkumulazzjoni simili ta’ dejn pendenti fuq perjodu daqshekk twil mingħajr ma jibda proċeduri ta’ ġbir. Għalhekk, jidher li l-miżura tat vantaġġ speċifiku lil RTP.

| (131) | Żieda fil-kapital: Wara li kkunsidrat il-kummenti minn partijiet terzi u mill-Portugall, il-Kummissjoni tikkonkludi li ż-żieda fil-kapital għall-perjodu bejn l-1994 u l-1997 ipprovdiet vantaġġ finanzjarju lil RTP. Kif jidher fit-Tabella 3 fil-premessa 40, wara li tiġi kkunsidrata l-pożizzjoni finanzjarja dgħajfa ta’ RTP fil-perjodu meta ż-żieda fil-kapital saret, l-ebda investitur privat ma kien se jinjetta kapital fil-kumpanija għax l-ebda dħul normali ma seta’ jkun antiċipat mill-kumpanija fi żmien raġonevoli. Fil-fatt, minkejja l-injezzjonijiet tal-kapital, il-pożizzjoni finanzjarja ta’ RTP iddeterjorat. La l-Portugall u lanqas partijiet terzi ma allegaw li l-Portugall aġixxa bħala investitur privat meta injetta l-kapital fil-kumpanija. |
| --- | --- |

(131)

Żieda fil-kapital: Wara li kkunsidrat il-kummenti minn partijiet terzi u mill-Portugall, il-Kummissjoni tikkonkludi li ż-żieda fil-kapital għall-perjodu bejn l-1994 u l-1997 ipprovdiet vantaġġ finanzjarju lil RTP. Kif jidher fit-Tabella 3 fil-premessa 40, wara li tiġi kkunsidrata l-pożizzjoni finanzjarja dgħajfa ta’ RTP fil-perjodu meta ż-żieda fil-kapital saret, l-ebda investitur privat ma kien se jinjetta kapital fil-kumpanija għax l-ebda dħul normali ma seta’ jkun antiċipat mill-kumpanija fi żmien raġonevoli. Fil-fatt, minkejja l-injezzjonijiet tal-kapital, il-pożizzjoni finanzjarja ta’ RTP iddeterjorat. La l-Portugall u lanqas partijiet terzi ma allegaw li l-Portugall aġixxa bħala investitur privat meta injetta l-kapital fil-kumpanija.

| (132) | Self fl-1998: Il-Kummissjoni ma tistax taċċetta l-istqarrija tal-Portugall li s-self mogħti fl-1998 kien konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq. Biex is-self ma jkunx jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, il-kundizzjonijiet mehmuża miegħu (jiġifieri, il-garanzija ta’ sigurtà u r-rata tal-imgħax) għandhom jirriflettu r-riskju inerenti ta’ self lil impriża (68). Ir-riskju, u konsegwentement ir-rata tal-imgħax, huma ogħla meta kumpanija tkun f’qagħda ekonomika u finanzjarja li s-saħħa tagħha hija taħt il-livell li fuqu istituzzjoni finanzjarja tkun tista’ ssellef. |
| --- | --- |

(132)

Self fl-1998: Il-Kummissjoni ma tistax taċċetta l-istqarrija tal-Portugall li s-self mogħti fl-1998 kien konformi mal-kundizzjonijiet tas-suq. Biex is-self ma jkunx jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat, il-kundizzjonijiet mehmuża miegħu (jiġifieri, il-garanzija ta’ sigurtà u r-rata tal-imgħax) għandhom jirriflettu r-riskju inerenti ta’ self lil impriża (68). Ir-riskju, u konsegwentement ir-rata tal-imgħax, huma ogħla meta kumpanija tkun f’qagħda ekonomika u finanzjarja li s-saħħa tagħha hija taħt il-livell li fuqu istituzzjoni finanzjarja tkun tista’ ssellef.

| (133) | Kif jidher mit-Tabella 3 fil-premessa 40, fil-waqt li s-self kien miftiehem, RTP kienet f’diffikultajiet finanzjarji severi sal-punt li d-djun tagħha qabżu l-valur tal-assi tagħha u l-ekwità netta tagħha kienet negattiva. Teknikament, il-kumpanija kienet falluta. |
| --- | --- |

(133)

Kif jidher mit-Tabella 3 fil-premessa 40, fil-waqt li s-self kien miftiehem, RTP kienet f’diffikultajiet finanzjarji severi sal-punt li d-djun tagħha qabżu l-valur tal-assi tagħha u l-ekwità netta tagħha kienet negattiva. Teknikament, il-kumpanija kienet falluta.

| (134) | L-ewwel nett, għandu jiġi meqjus li s-self kien self subordinat, jiġifieri, ma kellu l-ebda sigurtà bbażata fuq assi u, fil-każ ta’ falliment, kien jikklassifika ruħu fil-prospetti ta’ ħlas lura wara l-kredituri kollha, iżda qabel l-azzjonisti. In-nuqqas ta’ sigurtà xierqa bbażata fuq l-assi kienet indikazzjoni ċara li s-self ma kienx mogħti bil-kundizzjonijiet tas-suq u li għajnuna mill-Istat kienet involuta. Billi RTP kienet falluta b’mod tekniku fil-waqt li s-self ingħata, l-ebda istituzzjoni finanzjarja ma kienet se tagħtiha self subordinat għax il-probabbiltà li RTP tħallsu lura kienet żgħira. Fil-fatt, is-self ma kienx mogħti minn istituzzjoni finanzjarja privata iżda mill-Fond tar-Regolarizzazzjoni tad-Dejn Pubbliku. |
| --- | --- |

(134)

L-ewwel nett, għandu jiġi meqjus li s-self kien self subordinat, jiġifieri, ma kellu l-ebda sigurtà bbażata fuq assi u, fil-każ ta’ falliment, kien jikklassifika ruħu fil-prospetti ta’ ħlas lura wara l-kredituri kollha, iżda qabel l-azzjonisti. In-nuqqas ta’ sigurtà xierqa bbażata fuq l-assi kienet indikazzjoni ċara li s-self ma kienx mogħti bil-kundizzjonijiet tas-suq u li għajnuna mill-Istat kienet involuta. Billi RTP kienet falluta b’mod tekniku fil-waqt li s-self ingħata, l-ebda istituzzjoni finanzjarja ma kienet se tagħtiha self subordinat għax il-probabbiltà li RTP tħallsu lura kienet żgħira. Fil-fatt, is-self ma kienx mogħti minn istituzzjoni finanzjarja privata iżda mill-Fond tar-Regolarizzazzjoni tad-Dejn Pubbliku.

| (135) | It-tieni, jista’ jiġi argumentat li r-rata tal-imgħax applikata fuq is-self żgur li ma tirriflettix ir-riskju intrinsiku tiegħu. Mhux biss mhijiex taħt ir-rata referenzjarja li l-Kummissjoni normalment tuża sabiex tikkalkula l-element tal-għajnuna mill-Istat fl-iskemi ta’ sussidju fuq l-imgħax għas-self (69), iżda operatur normali tas-suq ikun jeħtieġ ukoll, fuq il-garanziji ‘sodi’, rata tal-imgħax li tikkumpensa dan ir-riskju għoli fin-nuqqas ta’ ħlas lura. |
| --- | --- |

(135)

It-tieni, jista’ jiġi argumentat li r-rata tal-imgħax applikata fuq is-self żgur li ma tirriflettix ir-riskju intrinsiku tiegħu. Mhux biss mhijiex taħt ir-rata referenzjarja li l-Kummissjoni normalment tuża sabiex tikkalkula l-element tal-għajnuna mill-Istat fl-iskemi ta’ sussidju fuq l-imgħax għas-self (69), iżda operatur normali tas-suq ikun jeħtieġ ukoll, fuq il-garanziji ‘sodi’, rata tal-imgħax li tikkumpensa dan ir-riskju għoli fin-nuqqas ta’ ħlas lura.

| (136) | Ladarba l-pożizzjoni finanzjarja ta’ RTP kienet f’tali punt li din ma kinitx se tkun kapaċi tikseb self subordinat taħt ċirkostanzi normali, is-self effettivament jgħodd daqs il-ħlas ta’ għotja u jikkostitwixxi vantaġġ għal RTP. |
| --- | --- |

(136)

Ladarba l-pożizzjoni finanzjarja ta’ RTP kienet f’tali punt li din ma kinitx se tkun kapaċi tikseb self subordinat taħt ċirkostanzi normali, is-self effettivament jgħodd daqs il-ħlas ta’ għotja u jikkostitwixxi vantaġġ għal RTP.

| (137) | Għaldaqstant, il-Kummissjoni tqis li l-iskedar mill-ġdid tad-dejn mal-iskema tas-sigurtà soċjali, l-injezzjonijiet tal-kapital fil-perjodu bejn l-1994 u l-1997 u s-self mogħti fl-1998 taw vantaġġ finanzjarju u ekonomiku meta mqabbla ma’ kompetituri li ma rċevewx l-istess fondi. |
| --- | --- |

(137)

Għaldaqstant, il-Kummissjoni tqis li l-iskedar mill-ġdid tad-dejn mal-iskema tas-sigurtà soċjali, l-injezzjonijiet tal-kapital fil-perjodu bejn l-1994 u l-1997 u s-self mogħti fl-1998 taw vantaġġ finanzjarju u ekonomiku meta mqabbla ma’ kompetituri li ma rċevewx l-istess fondi.

Distorsjoni tal-kompetizzjoni

| (138) | Ladarba s-suq Portugiż tat-televiżjoni kien miftuħ għall-kompetizzjoni mill-1992 l-aktar tard, matul il-perjodu li RTP bbenefikat minn miżuri differenti kien hemm kompetituri fis-suq. Fi Frar 1992, il-liċenzji tax-xandir ġew mogħtija lix-xandara kummerċjali SIC u TVI, u f’Ottubru 1992 SIC bdiet ixxandar fil-Portugall. |
| --- | --- |

(138)

Ladarba s-suq Portugiż tat-televiżjoni kien miftuħ għall-kompetizzjoni mill-1992 l-aktar tard, matul il-perjodu li RTP bbenefikat minn miżuri differenti kien hemm kompetituri fis-suq. Fi Frar 1992, il-liċenzji tax-xandir ġew mogħtija lix-xandara kummerċjali SIC u TVI, u f’Ottubru 1992 SIC bdiet ixxandar fil-Portugall.

| (139) | Il-Kummissjoni ma taċċettax l-istqarrija tal-Portugall li l-ftehim dwar id-dejn mal-iskema tas-sigurtà soċjali jaqgħu barra l-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat, għaliex id-dejn innifsu kien inħoloq qabel ma s-suq tax-xandir Portugiż infetaħ għall-kompetizzjoni. Il-vantaġġ finanzjarju ngħata lil RTP f’Mejju 1993 wara l-ftuħ tas-suq tax-xandir u għalhekk seta’ jagħti vantaġġ ekonomiku lil RTP. |
| --- | --- |

(139)

Il-Kummissjoni ma taċċettax l-istqarrija tal-Portugall li l-ftehim dwar id-dejn mal-iskema tas-sigurtà soċjali jaqgħu barra l-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat, għaliex id-dejn innifsu kien inħoloq qabel ma s-suq tax-xandir Portugiż infetaħ għall-kompetizzjoni. Il-vantaġġ finanzjarju ngħata lil RTP f’Mejju 1993 wara l-ftuħ tas-suq tax-xandir u għalhekk seta’ jagħti vantaġġ ekonomiku lil RTP.

| (140) | Għaldaqstant, għandu jiġi konkluż li l-miżuri mogħtija mill-Portugall taw vantaġġ ekonomiku u finanzjarju lil RTP meta mqabbla ma’ kompetituri li ma kinux qed jirċevu l-istess fondi, u b’hekk għawġu l-kompetizzjoni skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE. |
| --- | --- |

(140)

Għaldaqstant, għandu jiġi konkluż li l-miżuri mogħtija mill-Portugall taw vantaġġ ekonomiku u finanzjarju lil RTP meta mqabbla ma’ kompetituri li ma kinux qed jirċevu l-istess fondi, u b’hekk għawġu l-kompetizzjoni skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

Effett fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri

| (141) | Il-miżuri tal-Istat jaqgħu taħt il-kamp tal-applikazzjoni tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE għaliex dawn jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri. Dan huwa l-każ meta l-attivitajiet inkwistjoni huma suġġetti għall-kummerċ bejn l-Istati Membri. F’dan il-każ, il-benefiċjarju, RTP nnifisha hija attiva fis-suq internazzjonali. Fil-fatt, permezz tal-Unjoni Ewropea tax-Xandir hija tagħmel skambji ta’ programmi tat-televiżjoni u tipparteċipa fis-sistema tal-Eurovision (70). Barra minn hekk, RTP qiegħda f’kompetizzjoni diretta max-xandara kummerċjali li huma attivi fis-suq tax-xandir internazzjonali u li għandhom struttura ta’ sjieda internazzjonali (71). |
| --- | --- |

(141)

Il-miżuri tal-Istat jaqgħu taħt il-kamp tal-applikazzjoni tal-Artikolu 107(1) tat-TFUE għaliex dawn jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri. Dan huwa l-każ meta l-attivitajiet inkwistjoni huma suġġetti għall-kummerċ bejn l-Istati Membri. F’dan il-każ, il-benefiċjarju, RTP nnifisha hija attiva fis-suq internazzjonali. Fil-fatt, permezz tal-Unjoni Ewropea tax-Xandir hija tagħmel skambji ta’ programmi tat-televiżjoni u tipparteċipa fis-sistema tal-Eurovision (70). Barra minn hekk, RTP qiegħda f’kompetizzjoni diretta max-xandara kummerċjali li huma attivi fis-suq tax-xandir internazzjonali u li għandhom struttura ta’ sjieda internazzjonali (71).

| (142) | Għalhekk, jista’ jiġi konkluż li l-miżuri mogħtija lil RTP mill-Portugall jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE. |
| --- | --- |

(142)

Għalhekk, jista’ jiġi konkluż li l-miżuri mogħtija lil RTP mill-Portugall jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

Konklużjoni dwar in-natura tal-miżuri ad hoc tal-għajnuna mill-Istat

| (143) | Jirriżulta minn dan ta’ hawn fuq li, apparti l-possibilità ta’ obbligi tas-servizz pubbliku imposti fuq RTP, dawn il-miżuri jinvolvu għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE:






  — | l-iskedar mill-ġdid tad-dejn mal-iskema tas-sigurtà soċjali, |
| --- | --- | --- |

(143)

Jirriżulta minn dan ta’ hawn fuq li, apparti l-possibilità ta’ obbligi tas-servizz pubbliku imposti fuq RTP, dawn il-miżuri jinvolvu għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE:

—

l-iskedar mill-ġdid tad-dejn mal-iskema tas-sigurtà soċjali,

| — | l-injezzjonijiet tal-kapital fil-perjodu bejn l-1994 u l-1997 u |
| --- | --- |

—

l-injezzjonijiet tal-kapital fil-perjodu bejn l-1994 u l-1997 u

| — | is-self mogħti fl-1998. |
| --- | --- |

—

is-self mogħti fl-1998.

Bl-istess mod, l-eżenzjoni temporanja mit-tariffi ta’ reġistrazzjoni skont l-Artikolu 11(1) tal-Liġi Nru 21/92 u l-eżenzjoni permanenti mir-reġistrazzjoni u minn tariffi oħra skont l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92 jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

| (144) | Madankollu, kif imsemmi fil-premessi 44-48 ta’ din id-Deċiżjoni, RTP hija inkarigata bl-obbligu ta’ xandir tas-servizz pubbliku. Fil-kawża ta’ Altmark Trans GmbH u Regierungspräsidium Magdeburg vs Nahverkehrsgesellschaft Altmark GmbH, u Oberbundesanwalt beim Bundesverwaltungsgericht (“il-kawża Altmark”), il-Qorti tal-Ġustizzja stipulat li miżuri tal-Istat li jikkumpensaw l-ispejjeż tas-servizz pubbliku ma jikkwalifikawx bħala għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 87(1) tat-Trattat tal-KE, (issa 107(1) tat-TFUE) meta l-erba’ kundizzjonijiet li ġejjin huma kollha milħuqa (72):






  (a) | l-impriża benefiċjarja għandha tkun effettivament ingħatat l-inkarigu li twettaq l-obbligi tas-servizz pubbliku, u dawn l-obbligi għandhom ikunu ddefiniti b’mod ċar; |
| --- | --- | --- |

(144)

Madankollu, kif imsemmi fil-premessi 44-48 ta’ din id-Deċiżjoni, RTP hija inkarigata bl-obbligu ta’ xandir tas-servizz pubbliku. Fil-kawża ta’ Altmark Trans GmbH u Regierungspräsidium Magdeburg vs Nahverkehrsgesellschaft Altmark GmbH, u Oberbundesanwalt beim Bundesverwaltungsgericht (“il-kawża Altmark”), il-Qorti tal-Ġustizzja stipulat li miżuri tal-Istat li jikkumpensaw l-ispejjeż tas-servizz pubbliku ma jikkwalifikawx bħala għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 87(1) tat-Trattat tal-KE, (issa 107(1) tat-TFUE) meta l-erba’ kundizzjonijiet li ġejjin huma kollha milħuqa (72):

(a)

l-impriża benefiċjarja għandha tkun effettivament ingħatat l-inkarigu li twettaq l-obbligi tas-servizz pubbliku, u dawn l-obbligi għandhom ikunu ddefiniti b’mod ċar;

| (b) | il-parametri li permezz tagħhom jiġi kkalkulat il-kumpens iridu jiġu stabbilit bil-quddiem b’mod oġġettiv u trasparenti; |
| --- | --- |

(b)

il-parametri li permezz tagħhom jiġi kkalkulat il-kumpens iridu jiġu stabbilit bil-quddiem b’mod oġġettiv u trasparenti;

| (c) | il-kumpens ma jistax jaqbeż dak li hu meħtieġ biex ikopri l-ispejjeż kollha, jew parti minnhom, li jkunu ġġarrbu biex jitwettqu l-obbligi tas-servizz pubbliku, filwaqt li jitqiesu l-irċevuti rilevanti u qligħ raġonevoli biex jitwettqu dawn l-obbligi; |
| --- | --- |

(c)

il-kumpens ma jistax jaqbeż dak li hu meħtieġ biex ikopri l-ispejjeż kollha, jew parti minnhom, li jkunu ġġarrbu biex jitwettqu l-obbligi tas-servizz pubbliku, filwaqt li jitqiesu l-irċevuti rilevanti u qligħ raġonevoli biex jitwettqu dawn l-obbligi;

| (d) | meta l-kumpanija mhix magħżula skont proċedura tal-akkwist pubbliku, il-livell ta’ kumpens meħtieġ irid ikun ddeterminat fuq il-bażi ta’ analiżi tal-ispejjeż li impriża tipika, immexxija tajjeb u mgħammra b’mod adegwat, kieku kienet se tħallas biex twettaq dawn l-obbligi. |
| --- | --- |

(d)

meta l-kumpanija mhix magħżula skont proċedura tal-akkwist pubbliku, il-livell ta’ kumpens meħtieġ irid ikun ddeterminat fuq il-bażi ta’ analiżi tal-ispejjeż li impriża tipika, immexxija tajjeb u mgħammra b’mod adegwat, kieku kienet se tħallas biex twettaq dawn l-obbligi.

| (145) | Apparti l-kundizzjonijiet imsemmija, l-ewwel u t-tielet kundizzjoni, il-miżuri ad hoc (ara l-premessa 143 ta’ din id-deċiżjoni) ma jidhirx li jissodisfaw it-tieni u r-raba’ kundizzjoni tas-sentenza ta’ Altmark għar-raġunijiet li ġejjin: |
| --- | --- |

(145)

Apparti l-kundizzjonijiet imsemmija, l-ewwel u t-tielet kundizzjoni, il-miżuri ad hoc (ara l-premessa 143 ta’ din id-deċiżjoni) ma jidhirx li jissodisfaw it-tieni u r-raba’ kundizzjoni tas-sentenza ta’ Altmark għar-raġunijiet li ġejjin:

| (146) | Huwa ċar li l-finanzjament mogħti permezz tal-ftehim mal-korp responsabbli għall-iskema tas-sigurtà soċjali u s-self tal-1998, ma kinux parti minn sistema ta’ kumpens li l-parametri tagħha kienu stabbiliti minn qabel b’mod oġġettiv u trasparenti (it-tieni kundizzjoni). Għall-kuntrarju, kienu bbażati fuq deċiżjonijiet ad hoc attribwibbli għall-Istat. |
| --- | --- |

(146)

Huwa ċar li l-finanzjament mogħti permezz tal-ftehim mal-korp responsabbli għall-iskema tas-sigurtà soċjali u s-self tal-1998, ma kinux parti minn sistema ta’ kumpens li l-parametri tagħha kienu stabbiliti minn qabel b’mod oġġettiv u trasparenti (it-tieni kundizzjoni). Għall-kuntrarju, kienu bbażati fuq deċiżjonijiet ad hoc attribwibbli għall-Istat.

| (147) | Barra minn hekk, kif imsemmi fil-premessa 61 ta’ din id-Deċiżjoni, il-kuntratti tas-servizz pubbliku taw il-possibbiltà ta’ finanzjament speċifiku għal investimenti f’tagħmir tas-servizz pubbliku permezz ta’ injezzjonijiet tal-kapital. Ma jillimitawx l-investiment fis-servizz pubbliku jew jiddefinixxu ċar il-kundizzjonijiet u l-limiti tal-parteċipazzjoni tal-Istat; huma jirreferu sempliċement għall-possibbiltà tal-Istat li jipparteċipa fl-investimenti ta’ RTP bħala azzjonista. Għalhekk, il-Kummissjoni tikkunsidra li anki l-injezzjonijiet tal-kapital jistgħu ma jitqisux bħala parti minn sistema ta’ kumpens li l-parametri tagħha ġew stabbiliti minn qabel b’mod oġġettiv u trasparenti. |
| --- | --- |

(147)

Barra minn hekk, kif imsemmi fil-premessa 61 ta’ din id-Deċiżjoni, il-kuntratti tas-servizz pubbliku taw il-possibbiltà ta’ finanzjament speċifiku għal investimenti f’tagħmir tas-servizz pubbliku permezz ta’ injezzjonijiet tal-kapital. Ma jillimitawx l-investiment fis-servizz pubbliku jew jiddefinixxu ċar il-kundizzjonijiet u l-limiti tal-parteċipazzjoni tal-Istat; huma jirreferu sempliċement għall-possibbiltà tal-Istat li jipparteċipa fl-investimenti ta’ RTP bħala azzjonista. Għalhekk, il-Kummissjoni tikkunsidra li anki l-injezzjonijiet tal-kapital jistgħu ma jitqisux bħala parti minn sistema ta’ kumpens li l-parametri tagħha ġew stabbiliti minn qabel b’mod oġġettiv u trasparenti.

| (148) | RTP b’mod ċar ma kinitx magħżula skont proċedura tal-akkwist pubbliku li tiggarantixxi l-aktar prezz baxx possibbli. Xejn ma jindika li l-ammont ta’ ħlasijiet ad hoc ġie ddeterminat fuq il-bażi ta’ analiżi tal-ispejjeż li impriża tipika kienet teħel (ir-raba’ kundizzjoni). |
| --- | --- |

(148)

RTP b’mod ċar ma kinitx magħżula skont proċedura tal-akkwist pubbliku li tiggarantixxi l-aktar prezz baxx possibbli. Xejn ma jindika li l-ammont ta’ ħlasijiet ad hoc ġie ddeterminat fuq il-bażi ta’ analiżi tal-ispejjeż li impriża tipika kienet teħel (ir-raba’ kundizzjoni).

| (149) | Għaldaqstant, huwa ċar li f’dan il-każ mhux il-kundizzjonijiet kollha stabbiliti fil-każ Altmark ġew sodisfatti. Għalhekk, il-miżuri msemmija fil-premessa 143 ta’ din id-Deċiżjoni għandhom jitqiesu bħala għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE. |
| --- | --- |

(149)

Għaldaqstant, huwa ċar li f’dan il-każ mhux il-kundizzjonijiet kollha stabbiliti fil-każ Altmark ġew sodisfatti. Għalhekk, il-miżuri msemmija fil-premessa 143 ta’ din id-Deċiżjoni għandhom jitqiesu bħala għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

Valutazzjoni tal-kompatibilità tal-miżuri

| (150) | Il-Qorti tal-Ġustizzja konsistentement sostniet li l-Artikolu 106 tat-TFUE jista’ jagħmel eżenzjoni biex ma jkunx hemm projbizzjoni fuq għajnuna mill-Istat għal impriżi inkarigati b’servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali (SGEI). Fil-każ Altmark ġie kkonfermat b’mod impliċitu li l-għajnuna mill-Istat li tikkumpensa għall-ispejjeż magħmula minn impriża sabiex tipprovdi servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali tista’ titqies bħala kompatibbli mas-suq intern jekk tissodisfa l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 106(2) tat-TFUE (l-ex Artikolu 86(2) tat-Trattat tal-KE u li qabel kien magħruf bħala “is-suq komuni”) (73). |
| --- | --- |

(150)

Il-Qorti tal-Ġustizzja konsistentement sostniet li l-Artikolu 106 tat-TFUE jista’ jagħmel eżenzjoni biex ma jkunx hemm projbizzjoni fuq għajnuna mill-Istat għal impriżi inkarigati b’servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali (SGEI). Fil-każ Altmark ġie kkonfermat b’mod impliċitu li l-għajnuna mill-Istat li tikkumpensa għall-ispejjeż magħmula minn impriża sabiex tipprovdi servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali tista’ titqies bħala kompatibbli mas-suq intern jekk tissodisfa l-kundizzjonijiet tal-Artikolu 106(2) tat-TFUE (l-ex Artikolu 86(2) tat-Trattat tal-KE u li qabel kien magħruf bħala “is-suq komuni”) (73).

| (151) | Il-Qorti tal-Ġustizzja għamlitha ċara li, sabiex miżura tibbenefika minn tali eżenzjoni, il-prinċipji ta’ definizzjoni, inkarigu u proporzjonalità jridu jintlaħqu kollha. Il-Kummissjoni tqis li, fejn dawn il-prinċipji jintlaħqu, l-iżvilupp tal-kummerċ ma jkunx affettwat sa tali punt li jkun kuntrarju għall-interessi tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(151)

Il-Qorti tal-Ġustizzja għamlitha ċara li, sabiex miżura tibbenefika minn tali eżenzjoni, il-prinċipji ta’ definizzjoni, inkarigu u proporzjonalità jridu jintlaħqu kollha. Il-Kummissjoni tqis li, fejn dawn il-prinċipji jintlaħqu, l-iżvilupp tal-kummerċ ma jkunx affettwat sa tali punt li jkun kuntrarju għall-interessi tal-Unjoni.

| (152) | Il-mod kif dawn il-prinċipji japplikaw fis-settur tax-xandir huwa spjegat fil-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni tar-regoli għall-għajnuna mill-Istat fuq ix-xandir tas-servizz pubbliku (il-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir) (74). Skont din il-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir, il-Kummissjoni għandha tevalwa skont jekk (75):






  (a) | l-attivitajiet ta’ RTP huma obbligi tas-servizz pubbliku definiti b’mod ċar mill-Istat Membru (definizzjoni); |
| --- | --- | --- |

(152)

Il-mod kif dawn il-prinċipji japplikaw fis-settur tax-xandir huwa spjegat fil-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni tar-regoli għall-għajnuna mill-Istat fuq ix-xandir tas-servizz pubbliku (il-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir) (74). Skont din il-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir, il-Kummissjoni għandha tevalwa skont jekk (75):

(a)

l-attivitajiet ta’ RTP huma obbligi tas-servizz pubbliku definiti b’mod ċar mill-Istat Membru (definizzjoni);

| (b) | RTP uffiċjalment għandha l-inkarigu mill-awtoritajiet Portugiżi għall-forniment ta’ dan is-servizz (inkarigu); |
| --- | --- |

(b)

RTP uffiċjalment għandha l-inkarigu mill-awtoritajiet Portugiżi għall-forniment ta’ dan is-servizz (inkarigu);

| (c) | il-finanzjament huwa proporzjonali għall-ispiża netta sabiex jiġi fornut is-servizz pubbliku. |
| --- | --- |

(c)

il-finanzjament huwa proporzjonali għall-ispiża netta sabiex jiġi fornut is-servizz pubbliku.

Definizzjoni

| (153) | Kif iddikjarat fil-Protokoll dwar is-sistema ta’ xandir pubbliku fl-Istati Membri (il-Protokoll ta’ Amsterdam (76)) u l-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir (77), huwa għall-Istati Membri li jiddefinixxu l-mandat ta’ servizz pubbliku tax-xandar li jagħti servizz pubbliku. Fis-settur tax-xandir, l-irwol tal-Kummissjoni hu limitat għall-analiżi ta’ jekk id-definizzjoni ta’ servizz pubbliku għandhiex xi żball evidenti. Tali żball għandu jikkostitwixxi abbuż tad-definizzjoni tas-servizz pubbliku. |
| --- | --- |

(153)

Kif iddikjarat fil-Protokoll dwar is-sistema ta’ xandir pubbliku fl-Istati Membri (il-Protokoll ta’ Amsterdam (76)) u l-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir (77), huwa għall-Istati Membri li jiddefinixxu l-mandat ta’ servizz pubbliku tax-xandar li jagħti servizz pubbliku. Fis-settur tax-xandir, l-irwol tal-Kummissjoni hu limitat għall-analiżi ta’ jekk id-definizzjoni ta’ servizz pubbliku għandhiex xi żball evidenti. Tali żball għandu jikkostitwixxi abbuż tad-definizzjoni tas-servizz pubbliku.

| (154) | Minħabba n-natura speċifika tas-settur tax-xandir, il-Kummissjoni tqis, fid-dawl tad-dispożizzjonijiet interpretattivi f’dan il-Protokoll, definizzjoni fejn xandar partikulari huwa inkarigat bil-kompitu li jipprovdi programmi bbilanċjati u varjati bħala leġittima (78). Definizzjoni bħal din tkun konsistenti mal-għan li jitwettqu l-bżonnijiet demokratiċi, soċjali u kulturali ta’ soċjetà partikolari. |
| --- | --- |

(154)

Minħabba n-natura speċifika tas-settur tax-xandir, il-Kummissjoni tqis, fid-dawl tad-dispożizzjonijiet interpretattivi f’dan il-Protokoll, definizzjoni fejn xandar partikulari huwa inkarigat bil-kompitu li jipprovdi programmi bbilanċjati u varjati bħala leġittima (78). Definizzjoni bħal din tkun konsistenti mal-għan li jitwettqu l-bżonnijiet demokratiċi, soċjali u kulturali ta’ soċjetà partikolari.

| (155) | Kif imsemmi fil-premessi 44 sa 48 ta’ din id-Deċiżjoni, RTP hija, bis-saħħa tal-liġi Nru 21/92 u l-kuntratti tas-servizz pubbliku, meħtieġa li tiżgura żewġ stazzjonijiet tax-xandir b’kopertura ġenerali bħala servizz televiżiv pubbliku ġenerali. Filwaqt li l-ewwel stazzjon għandu joffri aktar programmi ġenerali, it-tieni stazzjon għandu jimmira iktar lejn udjenzi speċifiċi. Barra minn hekk, kif deskritt fil-premessi 44 u 45 ta’ din id-Deċiżjoni, il-Liġi Nru 21/92 u l-kuntratti tas-servizz pubbliku jimponu aktar obbligi ddettaljati fuq RTP rigward il-kontenut tal-programmi u l-kooperazzjoni internazzjonali, kif ukoll xi obbligi speċifiċi oħra. |
| --- | --- |

(155)

Kif imsemmi fil-premessi 44 sa 48 ta’ din id-Deċiżjoni, RTP hija, bis-saħħa tal-liġi Nru 21/92 u l-kuntratti tas-servizz pubbliku, meħtieġa li tiżgura żewġ stazzjonijiet tax-xandir b’kopertura ġenerali bħala servizz televiżiv pubbliku ġenerali. Filwaqt li l-ewwel stazzjon għandu joffri aktar programmi ġenerali, it-tieni stazzjon għandu jimmira iktar lejn udjenzi speċifiċi. Barra minn hekk, kif deskritt fil-premessi 44 u 45 ta’ din id-Deċiżjoni, il-Liġi Nru 21/92 u l-kuntratti tas-servizz pubbliku jimponu aktar obbligi ddettaljati fuq RTP rigward il-kontenut tal-programmi u l-kooperazzjoni internazzjonali, kif ukoll xi obbligi speċifiċi oħra.

| (156) | Għalkemm id-definizzjoni tas-servizz pubbliku tax-xandir ta’ RTP hija ta’ natura kwalitattiva u pjuttost wiesgħa, il-Kummissjoni, fid-dawl tad-dispożizzjonijiet interpretattivi tal-Protokoll ta’ Amsterdam, tikkunsidra tali definizzjoni ‘wiesgħa’ bħala leġittima (79). Għalhekk, tikkunsidra wkoll id-definizzjoni ġenerali tal-mandat ta’ servizz pubbliku ta’ RTP sabiex tipprovdi żewġ stazzjonijiet tat-televiżjoni b’kopertura nazzjonali, wieħed aktar ġenerali, u l-ieħor aktar iffukat fuq udjenzi speċifiċi, bħala leġittima. Tali definizzjoni tista’ tiġi kkunsidrata li tissodisfa l-ħtiġijiet demokratiċi, soċjali u kulturali tas-soċjetà Portugiża. |
| --- | --- |

(156)

Għalkemm id-definizzjoni tas-servizz pubbliku tax-xandir ta’ RTP hija ta’ natura kwalitattiva u pjuttost wiesgħa, il-Kummissjoni, fid-dawl tad-dispożizzjonijiet interpretattivi tal-Protokoll ta’ Amsterdam, tikkunsidra tali definizzjoni ‘wiesgħa’ bħala leġittima (79). Għalhekk, tikkunsidra wkoll id-definizzjoni ġenerali tal-mandat ta’ servizz pubbliku ta’ RTP sabiex tipprovdi żewġ stazzjonijiet tat-televiżjoni b’kopertura nazzjonali, wieħed aktar ġenerali, u l-ieħor aktar iffukat fuq udjenzi speċifiċi, bħala leġittima. Tali definizzjoni tista’ tiġi kkunsidrata li tissodisfa l-ħtiġijiet demokratiċi, soċjali u kulturali tas-soċjetà Portugiża.

| (157) | Barra minn hekk, il-Kummissjoni tqis bħala leġittimi l-obbligi li jiddeterminaw fid-dettall kif RTP għandha twettaq il-mandat tas-servizz pubbliku ġenerali tax-xandir. Skont it-tqegħid tal-kliem tal-Protokoll ta’ Amsterdam, dawn l-obbligi jistgħu wkoll jitqiesu li jissodisfaw il-ħtiġijiet demokratiċi, soċjali u kulturali tas-soċjetà Portugiża. |
| --- | --- |

(157)

Barra minn hekk, il-Kummissjoni tqis bħala leġittimi l-obbligi li jiddeterminaw fid-dettall kif RTP għandha twettaq il-mandat tas-servizz pubbliku ġenerali tax-xandir. Skont it-tqegħid tal-kliem tal-Protokoll ta’ Amsterdam, dawn l-obbligi jistgħu wkoll jitqiesu li jissodisfaw il-ħtiġijiet demokratiċi, soċjali u kulturali tas-soċjetà Portugiża.

Żball evidenti fid-definizzjoni tal-mandat tas-servizz pubbliku ta’ RTP

| (158) | Għalkemm il-Kummissjoni tqis il-missjoni tas-servizz pubbliku ta’ RTP bħala leġittima, hija trid, madankollu, taċċerta jekk id-definizzjoni fihiex xi żball evidenti.
  Il-Kummissjoni se tivvaluta jekk l-eżenzjoni temporanja u permanenti mit-tariffi tal-atti notarili, tar-reġistrazzjoni u mill-ispejjeż ta’ pubblikazzjoni jistgħux jitqiesu bħala kumpens għal spiża ta’ servizz pubbliku, u se tkompli tanalizza jekk l-obbligu fuq RTP li tappoġġja ċ-ċinema jistax jitqies bħala parti mill-mandat tas-servizz pubbliku ta’ RTP. |
| --- | --- |

(158)

Għalkemm il-Kummissjoni tqis il-missjoni tas-servizz pubbliku ta’ RTP bħala leġittima, hija trid, madankollu, taċċerta jekk id-definizzjoni fihiex xi żball evidenti.

Il-Kummissjoni se tivvaluta jekk l-eżenzjoni temporanja u permanenti mit-tariffi tal-atti notarili, tar-reġistrazzjoni u mill-ispejjeż ta’ pubblikazzjoni jistgħux jitqiesu bħala kumpens għal spiża ta’ servizz pubbliku, u se tkompli tanalizza jekk l-obbligu fuq RTP li tappoġġja ċ-ċinema jistax jitqies bħala parti mill-mandat tas-servizz pubbliku ta’ RTP.

| (159) | Il-Kummissjoni l-ewwel se tivvaluta jekk l-eżenzjoni temporanja mir-rekwiżit tal-atti notarili (u l-ispejjeż relatati), mit-tariffi tar-reġistrazzjoni u mill-ispejjeż tal-pubblikazzjoni waqt it-trasformazzjoni tal-1992 f’kumpanija pubblika limitata skont l-Artikolu 11(1) tal-Liġi Nru 21/92, kif ukoll l-eżenzjoni permanenti minn tariffi varji skont l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92, jistgħux jitqiesu bħala kumpens għall-ispejjeż li rriżultaw mill-forniment ta’ servizz pubbliku. |
| --- | --- |

(159)

Il-Kummissjoni l-ewwel se tivvaluta jekk l-eżenzjoni temporanja mir-rekwiżit tal-atti notarili (u l-ispejjeż relatati), mit-tariffi tar-reġistrazzjoni u mill-ispejjeż tal-pubblikazzjoni waqt it-trasformazzjoni tal-1992 f’kumpanija pubblika limitata skont l-Artikolu 11(1) tal-Liġi Nru 21/92, kif ukoll l-eżenzjoni permanenti minn tariffi varji skont l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92, jistgħux jitqiesu bħala kumpens għall-ispejjeż li rriżultaw mill-forniment ta’ servizz pubbliku.

Eżenzjoni mit-tariffi tar-reġistrazzjoni

| (160) | Eżenzjonijiet temporanji: L-ewwel nett, jeħtieġ li jkun eżaminat jekk l-ispejjeż involuti fit-trasformazzjoni ta’ RTP f’kumpanija pubblika limitata fl-1992 (jiġifieri l-ispejjeż li normalment ikun hemm għal att notarili, għar-reġistrazzjoni u għall-pubblikazzjoni tiegħu) jistgħux ikunu ġustament ikkumpensati bħala spejjeż tas-servizz pubbliku. Il-kumpens jieħu bixra, kif iddikjarat hawn fuq, permezz tal-eżenzjoni skont l-Artikolu 11 (1) tal-Liġi Nru 21/92. |
| --- | --- |

(160)

Eżenzjonijiet temporanji: L-ewwel nett, jeħtieġ li jkun eżaminat jekk l-ispejjeż involuti fit-trasformazzjoni ta’ RTP f’kumpanija pubblika limitata fl-1992 (jiġifieri l-ispejjeż li normalment ikun hemm għal att notarili, għar-reġistrazzjoni u għall-pubblikazzjoni tiegħu) jistgħux ikunu ġustament ikkumpensati bħala spejjeż tas-servizz pubbliku. Il-kumpens jieħu bixra, kif iddikjarat hawn fuq, permezz tal-eżenzjoni skont l-Artikolu 11 (1) tal-Liġi Nru 21/92.

| (161) | Fiż-żmien it-trasformazzjoni tagħha, RTP wettqet biss attivitajiet ta’ servizz pubbliku (ara l-premessa 18 ta’ din id-Deċiżjoni), filwaqt li attivitajiet kummerċjali ġew imwettqa minn sussidjarji legalment distinti. Għalhekk, l-ispejjeż relatati mat-trasformazzjoni tax-xandar tas-servizz pubbliku, awtomatikament ikkostitwew spejjeż tas-servizz pubbliku li l-Istat leġittimament seta’ jikkumpensa. Mhuwiex neċessarju li jkun ikkunsidrat jekk ir-riorganizzazzjoni ta’ RTP kinitx legalment obbligatorja jew meħtieġa (80). Il-valutazzjoni skont l-Artikolu 106(2) tat-TFUE u l-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir teħtieġ li l-kumpens ma jaqbiżx l-ispejjeż netti tas-servizz pubbliku, iżda ma teħtieġx valutazzjoni dwar jekk dawn l-ispejjeż, sakemm huma limitati għall-forniment tas-servizz pubbliku, setgħux jiġu evitati (81). F’konformità mal-Protokoll ta’ Amsterdam u mal-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir, l-Istati Membri huma, fil-prinċipju, liberi li jiddeċiedu dwar kif jorganizza ruħu x-xandar tas-servizz pubbliku tagħhom, u dan ma japplikax biss dwar kif ix-xandar jorganizza liema kontenut se jiġi mqassam, iżda wkoll taħt liema forma legali x-xandar tas-servizz pubbliku se jwettaq l-operazzjonijiet tiegħu. L-irwol tal-Kummissjoni huwa limitat biex jikkontrolla jekk din il-libertà mill-Istat Membru kinitx użata b’mod abbużiv. F’dan il-każ, m’hemmx indikazzjonijiet li t-trasformazzjoni twettqet bl-uniku għan li jingħata vantaġġ lil RTP. M’hemm l-ebda raġuni li tixħet dubju fuq ir-raġunar tal-Portugall li t-trasformazzjoni tal-1992 twettqet sabiex RTP tingħata aktar flessibbiltà fl-operazzjonijiet tagħha pjuttost milli tkun organizzazzjoni tal-Istat bi proċedimenti kkumplikati ta’ kontroll mill-Istat. Għalhekk għandu jkun konkluż li l-eżenzjoni mit-tariffi tar-reġistrazzjoni (jiġifieri tariffi tal-atti notarili, tariffi ta’ reġistrazzjoni, spejjeż tal-pubblikazzjoni) fil-waqt tat-trasformazzjoni ta’ RTP, tikkostitwixxi kumpens leġittimu għall-forniment tas-servizz pubbliku tax-xandir. |
| --- | --- |

(161)

Fiż-żmien it-trasformazzjoni tagħha, RTP wettqet biss attivitajiet ta’ servizz pubbliku (ara l-premessa 18 ta’ din id-Deċiżjoni), filwaqt li attivitajiet kummerċjali ġew imwettqa minn sussidjarji legalment distinti. Għalhekk, l-ispejjeż relatati mat-trasformazzjoni tax-xandar tas-servizz pubbliku, awtomatikament ikkostitwew spejjeż tas-servizz pubbliku li l-Istat leġittimament seta’ jikkumpensa. Mhuwiex neċessarju li jkun ikkunsidrat jekk ir-riorganizzazzjoni ta’ RTP kinitx legalment obbligatorja jew meħtieġa (80). Il-valutazzjoni skont l-Artikolu 106(2) tat-TFUE u l-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir teħtieġ li l-kumpens ma jaqbiżx l-ispejjeż netti tas-servizz pubbliku, iżda ma teħtieġx valutazzjoni dwar jekk dawn l-ispejjeż, sakemm huma limitati għall-forniment tas-servizz pubbliku, setgħux jiġu evitati (81). F’konformità mal-Protokoll ta’ Amsterdam u mal-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir, l-Istati Membri huma, fil-prinċipju, liberi li jiddeċiedu dwar kif jorganizza ruħu x-xandar tas-servizz pubbliku tagħhom, u dan ma japplikax biss dwar kif ix-xandar jorganizza liema kontenut se jiġi mqassam, iżda wkoll taħt liema forma legali x-xandar tas-servizz pubbliku se jwettaq l-operazzjonijiet tiegħu. L-irwol tal-Kummissjoni huwa limitat biex jikkontrolla jekk din il-libertà mill-Istat Membru kinitx użata b’mod abbużiv. F’dan il-każ, m’hemmx indikazzjonijiet li t-trasformazzjoni twettqet bl-uniku għan li jingħata vantaġġ lil RTP. M’hemm l-ebda raġuni li tixħet dubju fuq ir-raġunar tal-Portugall li t-trasformazzjoni tal-1992 twettqet sabiex RTP tingħata aktar flessibbiltà fl-operazzjonijiet tagħha pjuttost milli tkun organizzazzjoni tal-Istat bi proċedimenti kkumplikati ta’ kontroll mill-Istat. Għalhekk għandu jkun konkluż li l-eżenzjoni mit-tariffi tar-reġistrazzjoni (jiġifieri tariffi tal-atti notarili, tariffi ta’ reġistrazzjoni, spejjeż tal-pubblikazzjoni) fil-waqt tat-trasformazzjoni ta’ RTP, tikkostitwixxi kumpens leġittimu għall-forniment tas-servizz pubbliku tax-xandir.

| (162) | Eżenzjoni permanenti: Madankollu, ir-raġunament t’hawn fuq (stipulat fil-premessa 161 ta’ din id-Deċiżjoni) ma jistax japplika għall-eżenzjoni permanenti fl-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92, li mhijiex limitata fiż-żmien u għalhekk miftuħa biex tkopri wkoll attivitajiet ta’ reġistrazzjoni u iskrizzjoni ta’ RTP barra mill-mandat tas-servizz pubbliku tagħha (eż. meta RTP tieħu f’idejha l-attivitajiet kummerċjali minflok permezz ta’ sussidjarji legalment distinti).
  Fid-dawl tal-kamp ta’ applikazzjoni wiesa’ tal-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92, kemm fir-rigward tal-ħin (jiġifieri bla limitu) kif ukoll tan-natura (jiġifieri mhux limitata għall-attivitajiet tas-servizz pubbliku), il-ġustifikazzjoni għal kwalunkwe eżenzjoni potenzjali futura mit-tariffi tar-reġistrazzjoni bħala spiża tas-servizz pubbliku mhix possibbli. Għalhekk għandu jiġi konkluż li l-eżenzjoni mit-tariffi skont l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92 mhijiex kompatibbli mas-suq intern. |
| --- | --- |

(162)

Eżenzjoni permanenti: Madankollu, ir-raġunament t’hawn fuq (stipulat fil-premessa 161 ta’ din id-Deċiżjoni) ma jistax japplika għall-eżenzjoni permanenti fl-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92, li mhijiex limitata fiż-żmien u għalhekk miftuħa biex tkopri wkoll attivitajiet ta’ reġistrazzjoni u iskrizzjoni ta’ RTP barra mill-mandat tas-servizz pubbliku tagħha (eż. meta RTP tieħu f’idejha l-attivitajiet kummerċjali minflok permezz ta’ sussidjarji legalment distinti).

Fid-dawl tal-kamp ta’ applikazzjoni wiesa’ tal-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92, kemm fir-rigward tal-ħin (jiġifieri bla limitu) kif ukoll tan-natura (jiġifieri mhux limitata għall-attivitajiet tas-servizz pubbliku), il-ġustifikazzjoni għal kwalunkwe eżenzjoni potenzjali futura mit-tariffi tar-reġistrazzjoni bħala spiża tas-servizz pubbliku mhix possibbli. Għalhekk għandu jiġi konkluż li l-eżenzjoni mit-tariffi skont l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92 mhijiex kompatibbli mas-suq intern.

| (163) | Filwaqt li l-Portugall argumenta li l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92 qatt ma ġie applikat u li RTP dejjem ħallset it-tariffi tar-reġistrazzjoni kollha meħtieġa wara t-trasformazzjoni tal-1992, dan l-argument jista’ jkun validu fil-każ tal-irkupru, iżda ma jbiddilx il-fatt li dik id-dispożizzjoni, bħala tali, tagħti għajnuna mill-Istat lil RTP li mhix iġġustifikata bl-Artikolu 106(2) tat-TFUE jew xi dispożizzjoni oħra ta’ dan it-Trattat. |
| --- | --- |

(163)

Filwaqt li l-Portugall argumenta li l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92 qatt ma ġie applikat u li RTP dejjem ħallset it-tariffi tar-reġistrazzjoni kollha meħtieġa wara t-trasformazzjoni tal-1992, dan l-argument jista’ jkun validu fil-każ tal-irkupru, iżda ma jbiddilx il-fatt li dik id-dispożizzjoni, bħala tali, tagħti għajnuna mill-Istat lil RTP li mhix iġġustifikata bl-Artikolu 106(2) tat-TFUE jew xi dispożizzjoni oħra ta’ dan it-Trattat.

Promozzjoni taċ-ċinema

| (164) | Filwaqt li tieħu inkonsiderazzjoni l-premessa 45 tad-Direttiva “Televiżjoni mingħajr Fruntieri”, il-Kummissjoni tista’ taċċetta, sakemm id-drittijiet fuq il-films huma murija fuq it-televiżjoni ta’ servizz pubbliku, li d-definizzjoni ta’ servizz pubbliku tax-xandara tas-servizz pubbliku tinkludi l-obbligu li jsiru kontribuzzjonijiet sostanzjali għall-investiment fil-produzzjoni awdjoviżiva Ewropea (82). |
| --- | --- |

(164)

Filwaqt li tieħu inkonsiderazzjoni l-premessa 45 tad-Direttiva “Televiżjoni mingħajr Fruntieri”, il-Kummissjoni tista’ taċċetta, sakemm id-drittijiet fuq il-films huma murija fuq it-televiżjoni ta’ servizz pubbliku, li d-definizzjoni ta’ servizz pubbliku tax-xandara tas-servizz pubbliku tinkludi l-obbligu li jsiru kontribuzzjonijiet sostanzjali għall-investiment fil-produzzjoni awdjoviżiva Ewropea (82).

| (165) | Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-obbligu impost fuq RTP biex tippromwovi ċ-ċinema jaqa’ fl-ambitu tas-servizz pubbliku tax-xandir, ladarba RTP sussegwentement ixxandar il-films fuq it-televiżjoni ta’ servizz pubbliku li għalihom hija tkun akkwistat id-drittijiet ta’ distribuzzjoni. |
| --- | --- |

(165)

Il-Kummissjoni tikkunsidra li l-obbligu impost fuq RTP biex tippromwovi ċ-ċinema jaqa’ fl-ambitu tas-servizz pubbliku tax-xandir, ladarba RTP sussegwentement ixxandar il-films fuq it-televiżjoni ta’ servizz pubbliku li għalihom hija tkun akkwistat id-drittijiet ta’ distribuzzjoni.

| (166) | Il-Kummissjoni ma tistax, għalhekk, taqbel mal-kummenti mill-partijiet interessati li l-obbligu ta’ RTP rigward il-promozzjoni taċ-ċinema u l-finanzjament tagħha huwa diskriminatorju. Il-partijiet argumentaw li x-xandara privati kkonkludew ukoll protokolli dwar il-promozzjoni taċ-ċinema mal-awtoritajiet Portugiżi li ma jipprovdux kumpens. Madankollu, il-Kummissjoni tqis li huwa meħtieġ li ssir distinzjoni bejn ftehimiet volontarji dwar il-promozzjoni taċ-ċinema konklużi fuq naħa bejn l-Istat u x-xandara privati, u fuq in-naħa l-oħra l-obbligi imposti għal xandir tas-servizz pubbliku fuq RTP biex ixxandar u tiffinanzja produzzjonijiet taċ-ċinema. Huwa ċar li RTP hija espliċitament inkarigata bil-kompitu fis-servizz pubbliku biex tappoġġja ċerti produzzjonijiet ta’ films li huma sussegwentement imxandra bħala programmi televiżivi tas-servizz pubbliku, billi l-ebda inkarigu tas-servizz pubbliku mhuwa fdat f’idejn xandara privati. Fil-fatt, RTP saret strument użat mill-Istat biex jappoġġja ċ-ċinema. Kwalunkwe vantaġġ li jirriżulta favur iċ-ċinema mingħand RTP jista’ jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat u għandu jiġi vvalutat bħala tali. Din id-Deċiżjoni hija mingħajr preġudizzju għal kull valutazzjoni dwar il-vantaġġi possibbli mogħtija lil produtturi tal-films. |
| --- | --- |

(166)

Il-Kummissjoni ma tistax, għalhekk, taqbel mal-kummenti mill-partijiet interessati li l-obbligu ta’ RTP rigward il-promozzjoni taċ-ċinema u l-finanzjament tagħha huwa diskriminatorju. Il-partijiet argumentaw li x-xandara privati kkonkludew ukoll protokolli dwar il-promozzjoni taċ-ċinema mal-awtoritajiet Portugiżi li ma jipprovdux kumpens. Madankollu, il-Kummissjoni tqis li huwa meħtieġ li ssir distinzjoni bejn ftehimiet volontarji dwar il-promozzjoni taċ-ċinema konklużi fuq naħa bejn l-Istat u x-xandara privati, u fuq in-naħa l-oħra l-obbligi imposti għal xandir tas-servizz pubbliku fuq RTP biex ixxandar u tiffinanzja produzzjonijiet taċ-ċinema. Huwa ċar li RTP hija espliċitament inkarigata bil-kompitu fis-servizz pubbliku biex tappoġġja ċerti produzzjonijiet ta’ films li huma sussegwentement imxandra bħala programmi televiżivi tas-servizz pubbliku, billi l-ebda inkarigu tas-servizz pubbliku mhuwa fdat f’idejn xandara privati. Fil-fatt, RTP saret strument użat mill-Istat biex jappoġġja ċ-ċinema. Kwalunkwe vantaġġ li jirriżulta favur iċ-ċinema mingħand RTP jista’ jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat u għandu jiġi vvalutat bħala tali. Din id-Deċiżjoni hija mingħajr preġudizzju għal kull valutazzjoni dwar il-vantaġġi possibbli mogħtija lil produtturi tal-films.

| (167) | Għaldaqstant, għandu jiġi konkluż li l-kofinanzjament min-naħa ta’ RTP tax-xogħlijiet ċinematografiċi Portugiżi li jintwerew fuq stazzjonijiet tas-servizz pubbliku, jista’ jitqies bħala obbligu leġittimu speċifiku li huwa strumentali fit-twettiq tal-obbligi ġenerali tas-servizz pubbliku tax-xandir ta’ RTP. Dan l-obbligu ma għandux, għalhekk, jikkostitwixxi żball evidenti. |
| --- | --- |

(167)

Għaldaqstant, għandu jiġi konkluż li l-kofinanzjament min-naħa ta’ RTP tax-xogħlijiet ċinematografiċi Portugiżi li jintwerew fuq stazzjonijiet tas-servizz pubbliku, jista’ jitqies bħala obbligu leġittimu speċifiku li huwa strumentali fit-twettiq tal-obbligi ġenerali tas-servizz pubbliku tax-xandir ta’ RTP. Dan l-obbligu ma għandux, għalhekk, jikkostitwixxi żball evidenti.

Servizzi oħra

| (168) | Madankollu, il-Kummissjoni tqis li l-obbligu legali impost fuq RTP biex tipprovdi “servizzi oħra li għandhom jiġu speċifikati fuq bażi ad hoc” (83) mhuwiex preċiż biżżejjed biex jippermetti lill-Kummissjoni tevalwa minn qabel b’ċertezza legali suffiċjenti jekk dawn is-servizzi jistgħux jitqiesu bħala servizz pubbliku. Għalkemm hija tal-fehma li “servizzi oħra li għandhom jiġu speċifikati” mhumiex definiti b’mod ċar, hija tinnota li l-ebda pagamenti ma saru taħt din id-dispożizzjoni matul il-perjodu investigat (84). |
| --- | --- |

(168)

Madankollu, il-Kummissjoni tqis li l-obbligu legali impost fuq RTP biex tipprovdi “servizzi oħra li għandhom jiġu speċifikati fuq bażi ad hoc” (83) mhuwiex preċiż biżżejjed biex jippermetti lill-Kummissjoni tevalwa minn qabel b’ċertezza legali suffiċjenti jekk dawn is-servizzi jistgħux jitqiesu bħala servizz pubbliku. Għalkemm hija tal-fehma li “servizzi oħra li għandhom jiġu speċifikati” mhumiex definiti b’mod ċar, hija tinnota li l-ebda pagamenti ma saru taħt din id-dispożizzjoni matul il-perjodu investigat (84).

Konklużjoni

| (169) | Fid-dawl ta’ dak li ntqal, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-attivitajiet ta’ RTP kif deskritti fil-liġi Nru 21/92 u ridefiniti fil-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi, huma obbligi ta’ servizz pubbliku definiti b’mod ċar.
  Għalkemm l-obbligu li jiġu pprovduti “servizzi oħra li għandhom jiġu pprovduti fuq bażi ad hoc” mhuwiex preċiż biżżejjed biex jista’ jkun konkluż minn qabel li s-servizzi kollha pprovduti taħt din l-intestatura jistgħu jitqiesu bħala servizzi pubbliċi, l-ebda pagament ma sar taħt din id-dispożizzjoni fil-perjodu mill-1992 sal-1998.
  Madankollu, l-eżenzjoni permanenti mir-reġistazzjoni u spejjeż oħra mhijiex limitata għall-kumpens fuq spiża tas-servizz pubbliku u għalhekk ma tistax tiġi ġġustifikata skont l-Artikolu 106 (2) tat-TFUE. |
| --- | --- |

(169)

Fid-dawl ta’ dak li ntqal, il-Kummissjoni tikkonkludi li l-attivitajiet ta’ RTP kif deskritti fil-liġi Nru 21/92 u ridefiniti fil-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi, huma obbligi ta’ servizz pubbliku definiti b’mod ċar.

Għalkemm l-obbligu li jiġu pprovduti “servizzi oħra li għandhom jiġu pprovduti fuq bażi ad hoc” mhuwiex preċiż biżżejjed biex jista’ jkun konkluż minn qabel li s-servizzi kollha pprovduti taħt din l-intestatura jistgħu jitqiesu bħala servizzi pubbliċi, l-ebda pagament ma sar taħt din id-dispożizzjoni fil-perjodu mill-1992 sal-1998.

Madankollu, l-eżenzjoni permanenti mir-reġistazzjoni u spejjeż oħra mhijiex limitata għall-kumpens fuq spiża tas-servizz pubbliku u għalhekk ma tistax tiġi ġġustifikata skont l-Artikolu 106 (2) tat-TFUE.

Inkarigu/superviżjoni

Inkarigu

| (170) | It-tieni, huwa neċessarju li jiġi vvalutat jekk l-obbligi tas-servizz pubbliku ngħatawx b’inkarigu lil RTP bħala r-riċevitur tal-finanzjament mill-Istat. |
| --- | --- |

(170)

It-tieni, huwa neċessarju li jiġi vvalutat jekk l-obbligi tas-servizz pubbliku ngħatawx b’inkarigu lil RTP bħala r-riċevitur tal-finanzjament mill-Istat.

| (171) | Konformi mal-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir, il-Kummissjoni trid tivverifika jekk il-mandat ta’ servizz pubbliku ngħatax b’inkarigu lil RTP permezz ta’ att uffiċjali (85). |
| --- | --- |

(171)

Konformi mal-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir, il-Kummissjoni trid tivverifika jekk il-mandat ta’ servizz pubbliku ngħatax b’inkarigu lil RTP permezz ta’ att uffiċjali (85).

| (172) | Kif imsemmi fil-premessa 48 ta’ din id-Deċiżjoni, l-obbligi tas-servizz pubbliku huma b’mod ċar mogħtija b’inkarigu lil RTP skont liġijiet u kuntratti varji: L-Artikolu 5 tal-Liġi Nru 58/90, l-Artikolu 4(1) u l-Artikolu 5 tal-Liġi Nru 21/92 u l-klawżola 1 tal-kuntratt pubbliku antik kif ukoll dak ġdid ta’ servizzi. |
| --- | --- |

(172)

Kif imsemmi fil-premessa 48 ta’ din id-Deċiżjoni, l-obbligi tas-servizz pubbliku huma b’mod ċar mogħtija b’inkarigu lil RTP skont liġijiet u kuntratti varji: L-Artikolu 5 tal-Liġi Nru 58/90, l-Artikolu 4(1) u l-Artikolu 5 tal-Liġi Nru 21/92 u l-klawżola 1 tal-kuntratt pubbliku antik kif ukoll dak ġdid ta’ servizzi.

| (173) | Il-Kummissjoni ma rċeviet l-ebda kumment mingħand il-partijiet interessati jew mill-Portugall dwar li RTP ma kinitx inkarigata suffiċjentement b’servizz pubbliku permezz ta’ att uffiċjali. Konformi mal-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir u fid-dawl tal-liġijiet u l-kuntratti msemmija fil-premessa 48 ta’din id-Deċiżjoni, ġie konkluż li bla dubju RTP għandha twettaq l-obbligi televiżivi tas-servizz pubbliku, u għalhekk, RTP ingħatat l-inkarigu uffiċjali b’mandat tas-servizz pubbliku. |
| --- | --- |

(173)

Il-Kummissjoni ma rċeviet l-ebda kumment mingħand il-partijiet interessati jew mill-Portugall dwar li RTP ma kinitx inkarigata suffiċjentement b’servizz pubbliku permezz ta’ att uffiċjali. Konformi mal-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir u fid-dawl tal-liġijiet u l-kuntratti msemmija fil-premessa 48 ta’din id-Deċiżjoni, ġie konkluż li bla dubju RTP għandha twettaq l-obbligi televiżivi tas-servizz pubbliku, u għalhekk, RTP ingħatat l-inkarigu uffiċjali b’mandat tas-servizz pubbliku.

Superviżjoni

| (174) | Mhux biss huwa neċessarju li RTP tieħu l-inkarigu tas-servizz pubbliku permezz ta’ att uffiċjali; għandhom jittieħdu wkoll passi sabiex jiġi żgurat li s-servizz pubbliku huwa pprovdut kif meħtieġ mil-liġi u mill-kuntratti tas-servizz pubbliku. Kif imsemmi mill-premessa 49 sal-premessa 59 ta’ din id-Deċiżjoni, mekkaniżmi ta’ kontroll differenti kienu fis-seħħ biex jiżguraw li RTP wettqet l-obbligi tas-servizz pubbliku kif kien previst. |
| --- | --- |

(174)

Mhux biss huwa neċessarju li RTP tieħu l-inkarigu tas-servizz pubbliku permezz ta’ att uffiċjali; għandhom jittieħdu wkoll passi sabiex jiġi żgurat li s-servizz pubbliku huwa pprovdut kif meħtieġ mil-liġi u mill-kuntratti tas-servizz pubbliku. Kif imsemmi mill-premessa 49 sal-premessa 59 ta’ din id-Deċiżjoni, mekkaniżmi ta’ kontroll differenti kienu fis-seħħ biex jiżguraw li RTP wettqet l-obbligi tas-servizz pubbliku kif kien previst.

| (175) | L-ewwel nett, RTP kienet meħtieġa tipprovdi rapporti dwar il-prestazzjoni tal-obbligi tas-servizz pubbliku u l-pjanijiet tagħha, akkumpanjati b’opinjoni tal-bord intern tal-Awdituri tagħha. RTP ħarġet ir-rapporti tas-servizz pubbliku mis-snin 1993 sal-1998 li ddeskrivew it-twettiq ta’ kull obbligu ta’ servizz pubbliku u identifikaw l-ispejjeż ta’ kull obbligu ta’ servizz pubbliku permezz ta’ sistema analitika ta’ kontabilità. |
| --- | --- |

(175)

L-ewwel nett, RTP kienet meħtieġa tipprovdi rapporti dwar il-prestazzjoni tal-obbligi tas-servizz pubbliku u l-pjanijiet tagħha, akkumpanjati b’opinjoni tal-bord intern tal-Awdituri tagħha. RTP ħarġet ir-rapporti tas-servizz pubbliku mis-snin 1993 sal-1998 li ddeskrivew it-twettiq ta’ kull obbligu ta’ servizz pubbliku u identifikaw l-ispejjeż ta’ kull obbligu ta’ servizz pubbliku permezz ta’ sistema analitika ta’ kontabilità.

| (176) | It-tieni, il-Ministru tal-Finanzi u l-membru tal-Gvern responsabbli mill-mezzi tal-komunikazjoni tal-massa awditjaw kemm ġie osservat il-kuntratt tas-servizz pubbliku u l-Ispettur Ġenerali tal-Finanzi awditja l-pjan finanzjarju. |
| --- | --- |

(176)

It-tieni, il-Ministru tal-Finanzi u l-membru tal-Gvern responsabbli mill-mezzi tal-komunikazjoni tal-massa awditjaw kemm ġie osservat il-kuntratt tas-servizz pubbliku u l-Ispettur Ġenerali tal-Finanzi awditja l-pjan finanzjarju.

| (177) | It-tielet, kellu jseħħ awditjar estern annwali. Il-Kummissjoni ma tistax taċċetta l-argument mill-Portugall, ripetut wara s-sentenza tal-Qorti fil-Kawża T-442/03, li fil-fatt ir-rapporti tas-servizz pubbliku ġew esternament awditjati u li għalhekk l-ebda azzjoni ulterjuri ma kienet meħtieġa. Is-sitwazzjoni qabel l-adozzjoni tad-Deċiżjoni tal-15 ta’ Ottubru 2003 tista’ tiġi deskritta kif ġej:






  (a) | Għas-sena 1992, m’hemm l-ebda rapport tas-servizz pubbliku, ġaladarba l-obbligu li jiġu pprovduti rapporti tas-servizz pubbliku u awditjar fuq dawn ir-rapporti daħal fis-seħħ għall-ewwel darba mal-kuntratt ta’ konċessjoni tal-1993; |
| --- | --- | --- |

(177)

It-tielet, kellu jseħħ awditjar estern annwali. Il-Kummissjoni ma tistax taċċetta l-argument mill-Portugall, ripetut wara s-sentenza tal-Qorti fil-Kawża T-442/03, li fil-fatt ir-rapporti tas-servizz pubbliku ġew esternament awditjati u li għalhekk l-ebda azzjoni ulterjuri ma kienet meħtieġa. Is-sitwazzjoni qabel l-adozzjoni tad-Deċiżjoni tal-15 ta’ Ottubru 2003 tista’ tiġi deskritta kif ġej:

(a)

Għas-sena 1992, m’hemm l-ebda rapport tas-servizz pubbliku, ġaladarba l-obbligu li jiġu pprovduti rapporti tas-servizz pubbliku u awditjar fuq dawn ir-rapporti daħal fis-seħħ għall-ewwel darba mal-kuntratt ta’ konċessjoni tal-1993;

| (b) | Għas-snin 1993 u 1994, ma kien hemm l-ebda awditjar estern, sempliċiment dikjarazzjoni mir-rappreżentanti tal-kumpanija, jiġifieri mill-Kunsill Fiskali ta’ RTP (Conselho fiscal da RTP), li huwa sempliċiment parti interna tal-kumpanija; |
| --- | --- |

(b)

Għas-snin 1993 u 1994, ma kien hemm l-ebda awditjar estern, sempliċiment dikjarazzjoni mir-rappreżentanti tal-kumpanija, jiġifieri mill-Kunsill Fiskali ta’ RTP (Conselho fiscal da RTP), li huwa sempliċiment parti interna tal-kumpanija;

| (c) | Mis-snin 1995 sal-1998, dikjarazzjoni minn awditur estern indipendenti minn RTP u r-rappreżentanti tagħha akkumpanjat lir-rapporti. Dawn id-dikjarazzjonijiet jikkonfermaw li RTP irrispettat l-obbligi tas-servizz pubbliku tagħha. Madankollu ma setax ikun hemm aċċess għal aktar rapporti ddettaljati tas-servizz pubbliku li wasslu għal dawn is-sejbiet. |
| --- | --- |

(c)

Mis-snin 1995 sal-1998, dikjarazzjoni minn awditur estern indipendenti minn RTP u r-rappreżentanti tagħha akkumpanjat lir-rapporti. Dawn id-dikjarazzjonijiet jikkonfermaw li RTP irrispettat l-obbligi tas-servizz pubbliku tagħha. Madankollu ma setax ikun hemm aċċess għal aktar rapporti ddettaljati tas-servizz pubbliku li wasslu għal dawn is-sejbiet.

| (178) | Madankollu, fid-dawl tas-sejbiet tal-Qorti fil-Kawża T-442/03 u b’mod partikolari mill-paragrafi 232 sa 256 tas-sentenza, il-Kummissjoni ma setgħetx toqgħod esklussivament fuq id-dikjarazzjonijiet tal-awditjar (qosra) dwar ir-rapporti tas-servizz pubbliku msemmija fil-premessa 177 ta’ din id-Deċiżjoni, u minflok aċċettat l-offerta tal-Portugall biex iwettaq awditjar estern abbażi tar-rapporti eżistenti tas-servizz pubbliku għas-snin kollha kkonċernati. Jiġifieri, awditjar estern dwar kemm twettqu l-obbligi tas-servizz pubbliku minn RTP, twettaq għas-snin bejn l-1992 u l-1997. Għas-sena 1992, l-awditjar estern twettaq minkejja n-nuqqas ta’ rapport tas-servizz pubbliku. Madankollu, l-awditur estern serraħ fuq dokument ieħor biex jivvaluta jekk il-mandat tas-servizz pubbliku twettaqx. Għas-sena 1998, ma twettaq l-ebda awditjar estern, ġaladarba dejjem eżista, u mhux ikkontestat lanqas minn SIC, awditjar esterna fil-forma tar-rapport BDO Binder tal-1998, li huwa msemmi aktar tard fil-premessi 186-188 ta’ din id-Deċiżjoni. |
| --- | --- |

(178)

Madankollu, fid-dawl tas-sejbiet tal-Qorti fil-Kawża T-442/03 u b’mod partikolari mill-paragrafi 232 sa 256 tas-sentenza, il-Kummissjoni ma setgħetx toqgħod esklussivament fuq id-dikjarazzjonijiet tal-awditjar (qosra) dwar ir-rapporti tas-servizz pubbliku msemmija fil-premessa 177 ta’ din id-Deċiżjoni, u minflok aċċettat l-offerta tal-Portugall biex iwettaq awditjar estern abbażi tar-rapporti eżistenti tas-servizz pubbliku għas-snin kollha kkonċernati. Jiġifieri, awditjar estern dwar kemm twettqu l-obbligi tas-servizz pubbliku minn RTP, twettaq għas-snin bejn l-1992 u l-1997. Għas-sena 1992, l-awditjar estern twettaq minkejja n-nuqqas ta’ rapport tas-servizz pubbliku. Madankollu, l-awditur estern serraħ fuq dokument ieħor biex jivvaluta jekk il-mandat tas-servizz pubbliku twettaqx. Għas-sena 1998, ma twettaq l-ebda awditjar estern, ġaladarba dejjem eżista, u mhux ikkontestat lanqas minn SIC, awditjar esterna fil-forma tar-rapport BDO Binder tal-1998, li huwa msemmi aktar tard fil-premessi 186-188 ta’ din id-Deċiżjoni.

| (179) | L-awditjar il-ġdid mis-snin 1992 sal-1997 ġie organizzat mir-regolatur tal-midja nazzjonali, jiġifieri l-Entidade Reguladora para a Comunicação Social, ERC L-ERC hija korp amministrattiv indipendenti li, konformi mal-Kostituzzjoni Portugiża, hija responsabbli biex tiżgura, fost affarijiet oħra, li jiġu rrispettati l-istatuti u r-regoli li jirregolaw l-attività tal-mezzi tal-kommunikazzjoini tal-massa. Hija organizzat awditjar li kellu jitwettaq mis-snin 1992 sal-1997 b’kuntratt mogħti lill-awditur estern Pedro Roque, li hu indipendenti minn RTP. |
| --- | --- |

(179)

L-awditjar il-ġdid mis-snin 1992 sal-1997 ġie organizzat mir-regolatur tal-midja nazzjonali, jiġifieri l-Entidade Reguladora para a Comunicação Social, ERC L-ERC hija korp amministrattiv indipendenti li, konformi mal-Kostituzzjoni Portugiża, hija responsabbli biex tiżgura, fost affarijiet oħra, li jiġu rrispettati l-istatuti u r-regoli li jirregolaw l-attività tal-mezzi tal-kommunikazzjoini tal-massa. Hija organizzat awditjar li kellu jitwettaq mis-snin 1992 sal-1997 b’kuntratt mogħti lill-awditur estern Pedro Roque, li hu indipendenti minn RTP.

| (180) | Minħabba ż-żmien li għadda bejn l-1992 u l-awditjar fuq ir-rapporti tas-servizz pubbliku mwettaq fl-2010, kien diffiċli li jkun hemm aċċess għad-dejta kollha. Din spjegat it-tul tal-investigazzjoni u ż-żmien li ttieħed biex jitwettaq awditjar ġdid. Madankollu, fl-aħħar, il-verifiki setgħu jitwettqu, ġaladarba diġà kienu jeżistu r-rapporti tas-servizz pubbliku (ħlief għas-sena 1992) u l-awdituri għalhekk kellhom bażi għall-awditjar tagħhom. L-awditjar mis-snin 1992 sal-1997 ġie sottomess lill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

(180)

Minħabba ż-żmien li għadda bejn l-1992 u l-awditjar fuq ir-rapporti tas-servizz pubbliku mwettaq fl-2010, kien diffiċli li jkun hemm aċċess għad-dejta kollha. Din spjegat it-tul tal-investigazzjoni u ż-żmien li ttieħed biex jitwettaq awditjar ġdid. Madankollu, fl-aħħar, il-verifiki setgħu jitwettqu, ġaladarba diġà kienu jeżistu r-rapporti tas-servizz pubbliku (ħlief għas-sena 1992) u l-awdituri għalhekk kellhom bażi għall-awditjar tagħhom. L-awditjar mis-snin 1992 sal-1997 ġie sottomess lill-Kummissjoni.

| (181) | L-awditjar estern jistipula li l-mandat tiegħu hu li jevalwa u jimmonitorizza s-servizz pubbliku tax-xandir, kif fornut minn RTP u l-pagament li rċeviet minnu għal dan il-kompitu. Fih deskrizzjoni tal-informazzjoni li ġiet ikkunsidrata. Jirreferi inter alia għal-Liġi Nru 58/90, l-Att dwar is-servizz pubbliku tax-xandir, il-Liġi Nru 21/92 dwar it-trasformazzjoni ta’ RTP, il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi, il-kontabbiltà annwali u l-awditjar estern fuq il-kontabbiltà annwali, il-Pjan Kummerċjali u Baġit Pubbliku (Plano de Actividades e Orçamento do Serviço Público), ir-rapporti tas-servizz pubbliku għas-snin rispettivi (Relatorio sobre o Cumprimento das Obrigacaoes do Servico Publico, RCOSP). L-awditjar isemmi li minħabba l-perjodu twil ta’ żmien li għadda bejn is-snin 1992 sal-1997 u l-kuntratt tal-awditjar fl-2010, xi dokumenti nqerdu u ċertu informazzjoni ma kinitx disponibbli. Minħabba din ir-raġuni, ir-rapport tal-awditjar iffoka prinċipalment fuq ir-rapporti disponibbli, b’mod partikolari r-rapporti tas-servizz pubbliku (86) u l-kontabbiltà annwali ċċertifikata. |
| --- | --- |

(181)

L-awditjar estern jistipula li l-mandat tiegħu hu li jevalwa u jimmonitorizza s-servizz pubbliku tax-xandir, kif fornut minn RTP u l-pagament li rċeviet minnu għal dan il-kompitu. Fih deskrizzjoni tal-informazzjoni li ġiet ikkunsidrata. Jirreferi inter alia għal-Liġi Nru 58/90, l-Att dwar is-servizz pubbliku tax-xandir, il-Liġi Nru 21/92 dwar it-trasformazzjoni ta’ RTP, il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi, il-kontabbiltà annwali u l-awditjar estern fuq il-kontabbiltà annwali, il-Pjan Kummerċjali u Baġit Pubbliku (Plano de Actividades e Orçamento do Serviço Público), ir-rapporti tas-servizz pubbliku għas-snin rispettivi (Relatorio sobre o Cumprimento das Obrigacaoes do Servico Publico, RCOSP). L-awditjar isemmi li minħabba l-perjodu twil ta’ żmien li għadda bejn is-snin 1992 sal-1997 u l-kuntratt tal-awditjar fl-2010, xi dokumenti nqerdu u ċertu informazzjoni ma kinitx disponibbli. Minħabba din ir-raġuni, ir-rapport tal-awditjar iffoka prinċipalment fuq ir-rapporti disponibbli, b’mod partikolari r-rapporti tas-servizz pubbliku (86) u l-kontabbiltà annwali ċċertifikata.

| (182) | Minkejja dawn il-limitazzjonijiet minħabba skadenza ta’ ħin, l-awdituri kien possibbli għalihom li jżommu mal-kuntratt tagħhom u jwettqu awditjar u jagħmlu valutazzjoni dwar it-twettiq tal-obbligu tas-servizz pubbliku ta’ RTP u l-kumpens li hija rċeviet. L-awditjar jistipula ċar u tond li l-awdituri kienu kapaċi jegħlbu d-diffikultajiet li ltaqgħu magħhom minħabba l-mogħdija taż-żmien u jwettqu l-awditjar. Pereżempju, filwaqt li l-awdituri jagħmlu r-riżerva li l-kriterji tal-kontabbiltà tal-ispejjeż u l-metodi tal-allokazzjonijiet tal-ispejjeż ma setgħux jiġu kkonsultati, dan ma kienx impediment għat-twettiq tal-awditjar u biex tintlaħaq konklużjoni pożittiva. Ir-rapport ta’ sinteżi jistipula li: “l-ispejjeż u d-dħul kollha ta’ RTP huma bbażati fuq il-premessa li l-attivitajiet tagħha jirreferu biss għall-forniment ta’ servizzi pubbliċi tat-televiżjoni, u li l-awditjar attwali kien ibbażat fuq dikjarazzjonijiet finanzjarji awditjati kemm mill-awditur intern tal-kumpanija kif ukoll minn awdituri esterni, li minnnhom ma rriżultawx fatti relevanti ħlief għal dawk deskritti fid-dettall fil-kontabbiltà annwali.” (87) Il-Kummissjoni kienet diġà stabbilixxiet (ara premessa 18 ta’ din id-Deċiżjoni) li RTP wettqet biss attivitajiet tas-servizz pubbliku matul is-snin investigati, filwaqt li attivitajiet kummerċjali twettqu minn sussidjarji legalment distinti ta’ RTP. Il-kriterju tal-allokazzjoni tal-ispiża huwa għalhekk rilevanti biss sabiex l-allokazzjoni tal-ispiża titqiegħed taħt is-servizz pubbliku li għamlet RTP u m’għandu jkollha l-ebda effett fuq l-ammont tal-ispejjeż totali tas-servizz pubbliku.
  Fir-rigward tal-informazzjoni finanzjarja, il-Kummissjoni sabet li l-awdituri esterni setgħu leġittimament joqogħdu fuq il-kontabbiltà finanzjarja annwali, li dejjem kienet akkumpanjata minn awditjar li jiċċertifika l-preċiżjoni tal-kontabbiltà ta’ RTP. Skont il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi, l-objettiv ta’ awditjar estern dwar ir-rapport tas-servizz pubbliku kien biex jivverifika li RTP kienet wettqet l-obbligi tas-servizz pubbliku tagħha skont il-mandat u li l-kumpens tas-servizz pubbliku jirrifletti dawn l-ispejjeż sabiex jitwettqu dawn l-obbligi. Għalhekk, filwaqt li d-dejta finanzjarja għad-dispożizzjoni tas-servizz pubbliku matul is-snin investigati kellha x’taqsam mal-forniment tas-servizz pubbliku ta’ RTP, verifika indipendenti ulterjuri kienet meħtieġa biex taċċerta jekk l-ispejjeż imġarrba kinux kompatibbli mal-mandat tas-servizz pubbliku. |
| --- | --- |

(182)

Minkejja dawn il-limitazzjonijiet minħabba skadenza ta’ ħin, l-awdituri kien possibbli għalihom li jżommu mal-kuntratt tagħhom u jwettqu awditjar u jagħmlu valutazzjoni dwar it-twettiq tal-obbligu tas-servizz pubbliku ta’ RTP u l-kumpens li hija rċeviet. L-awditjar jistipula ċar u tond li l-awdituri kienu kapaċi jegħlbu d-diffikultajiet li ltaqgħu magħhom minħabba l-mogħdija taż-żmien u jwettqu l-awditjar. Pereżempju, filwaqt li l-awdituri jagħmlu r-riżerva li l-kriterji tal-kontabbiltà tal-ispejjeż u l-metodi tal-allokazzjonijiet tal-ispejjeż ma setgħux jiġu kkonsultati, dan ma kienx impediment għat-twettiq tal-awditjar u biex tintlaħaq konklużjoni pożittiva. Ir-rapport ta’ sinteżi jistipula li: “l-ispejjeż u d-dħul kollha ta’ RTP huma bbażati fuq il-premessa li l-attivitajiet tagħha jirreferu biss għall-forniment ta’ servizzi pubbliċi tat-televiżjoni, u li l-awditjar attwali kien ibbażat fuq dikjarazzjonijiet finanzjarji awditjati kemm mill-awditur intern tal-kumpanija kif ukoll minn awdituri esterni, li minnnhom ma rriżultawx fatti relevanti ħlief għal dawk deskritti fid-dettall fil-kontabbiltà annwali.” (87) Il-Kummissjoni kienet diġà stabbilixxiet (ara premessa 18 ta’ din id-Deċiżjoni) li RTP wettqet biss attivitajiet tas-servizz pubbliku matul is-snin investigati, filwaqt li attivitajiet kummerċjali twettqu minn sussidjarji legalment distinti ta’ RTP. Il-kriterju tal-allokazzjoni tal-ispiża huwa għalhekk rilevanti biss sabiex l-allokazzjoni tal-ispiża titqiegħed taħt is-servizz pubbliku li għamlet RTP u m’għandu jkollha l-ebda effett fuq l-ammont tal-ispejjeż totali tas-servizz pubbliku.

Fir-rigward tal-informazzjoni finanzjarja, il-Kummissjoni sabet li l-awdituri esterni setgħu leġittimament joqogħdu fuq il-kontabbiltà finanzjarja annwali, li dejjem kienet akkumpanjata minn awditjar li jiċċertifika l-preċiżjoni tal-kontabbiltà ta’ RTP. Skont il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi, l-objettiv ta’ awditjar estern dwar ir-rapport tas-servizz pubbliku kien biex jivverifika li RTP kienet wettqet l-obbligi tas-servizz pubbliku tagħha skont il-mandat u li l-kumpens tas-servizz pubbliku jirrifletti dawn l-ispejjeż sabiex jitwettqu dawn l-obbligi. Għalhekk, filwaqt li d-dejta finanzjarja għad-dispożizzjoni tas-servizz pubbliku matul is-snin investigati kellha x’taqsam mal-forniment tas-servizz pubbliku ta’ RTP, verifika indipendenti ulterjuri kienet meħtieġa biex taċċerta jekk l-ispejjeż imġarrba kinux kompatibbli mal-mandat tas-servizz pubbliku.

| (183) | L-awdituri esterni jikkonfermaw dan il-punt. Għas-snin 1992-1997, l-awdituri waslu għall-konklużjoni li: “RTP essenzjalment wettqet l-obbligi tax-xandir tagħha f’termini ta’ kwantità, kif stabbilit fil-kuntratt ta’ konċessjoni, b’attenzjoni speċjali fuq l-obbligu tal-Kontenut tax-Xandir”. L-awditur sab li “wara li analizzajna d-dokumenti disponibbli, jiġifieri r-rapporti tal-Awditur u tal-Kumitat Statutorju tal-Awditjar, ma sibna l-ebda ħaġa li twassalna biex nikkonkludu li d-dokumenti ppreżentati, li għandom x’jaqsmu mal-korrispondenza bejn il-kompiti ta’ servizz pubbliku fornuti u l-pagament tal-ispiża reali u attwali tagħhom, fihom distorsjonijiet relevanti materjalment li jaffettwaw il-konformità tagħhom mal-leġiżlazzjoni fis-seħħ f’dik id-data” (88). |
| --- | --- |

(183)

L-awdituri esterni jikkonfermaw dan il-punt. Għas-snin 1992-1997, l-awdituri waslu għall-konklużjoni li: “RTP essenzjalment wettqet l-obbligi tax-xandir tagħha f’termini ta’ kwantità, kif stabbilit fil-kuntratt ta’ konċessjoni, b’attenzjoni speċjali fuq l-obbligu tal-Kontenut tax-Xandir”. L-awditur sab li “wara li analizzajna d-dokumenti disponibbli, jiġifieri r-rapporti tal-Awditur u tal-Kumitat Statutorju tal-Awditjar, ma sibna l-ebda ħaġa li twassalna biex nikkonkludu li d-dokumenti ppreżentati, li għandom x’jaqsmu mal-korrispondenza bejn il-kompiti ta’ servizz pubbliku fornuti u l-pagament tal-ispiża reali u attwali tagħhom, fihom distorsjonijiet relevanti materjalment li jaffettwaw il-konformità tagħhom mal-leġiżlazzjoni fis-seħħ f’dik id-data” (88).

| (184) | Għadd ta’ rapporti tal-awditjar isemmu li RTP setgħet talbet ammont ogħla ta’ kumpens iżda ma tħallietx tagħmel dan minħabba t-termini tal-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi, minħabba l-Artikolu 15(4) tal-Kuntratt Pubbliku Antik ta’ Servizzi u l-Artikolu 19(3) tal-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi tal-1996. L-awditjar estern individwali għas-snin 1994, 1996 u 1997 fih dikjarazzjonijiet rigward id-differenza bejn l-ispejjeż għoljin li fil-fatt għamlet RTP sabiex tipprovdi s-servizz pubbliku u l-kumpens li rċeviet, li kien inqas mill-ispejjeż li saru (89). Ir-rapport ta’ sinteżi finali għas-snin kollha li ġew awditjati jistipula espliċitament li: “għas-snin kollha, il-kumpens ta’ indemnifikazzjoni li ġie attribwit u mħallas kien inferjuri għall-ammonti indikati f’kull RCOPS (Relatório sobre o cumprimento das obrigações de serviço público, the public service reports)”. (90). |
| --- | --- |

(184)

Għadd ta’ rapporti tal-awditjar isemmu li RTP setgħet talbet ammont ogħla ta’ kumpens iżda ma tħallietx tagħmel dan minħabba t-termini tal-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi, minħabba l-Artikolu 15(4) tal-Kuntratt Pubbliku Antik ta’ Servizzi u l-Artikolu 19(3) tal-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi tal-1996. L-awditjar estern individwali għas-snin 1994, 1996 u 1997 fih dikjarazzjonijiet rigward id-differenza bejn l-ispejjeż għoljin li fil-fatt għamlet RTP sabiex tipprovdi s-servizz pubbliku u l-kumpens li rċeviet, li kien inqas mill-ispejjeż li saru (89). Ir-rapport ta’ sinteżi finali għas-snin kollha li ġew awditjati jistipula espliċitament li: “għas-snin kollha, il-kumpens ta’ indemnifikazzjoni li ġie attribwit u mħallas kien inferjuri għall-ammonti indikati f’kull RCOPS (Relatório sobre o cumprimento das obrigações de serviço público, the public service reports)”. (90).

| (185) | Ċertu awditjar (bl-eċċezzjoni ta’ dak għas-snin 1992 u 1993), jistqarr li RTP qabżet il-limitu legali ta’ reklamar, jiġifieri hija xandret aktar reklami milli kienet permessa li tagħmel skont il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi. Id-dħul li RTP irċeviet minn tali reklamar għandu jiġu kkunsidrat għall-kalkolu tal-ispejjeż tas-servizz pubbliku, skont il-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir, għaliex id-dħul iġġenerat mis-servizz pubbliku, inkluż dħul mir-reklamar, għandu jkun integrat fil-kalkolu tal-ħtieġa finanzjarja tas-servizz pubbliku tal-kumpanija.
  Il-fatt li l-limiti ta’ reklamar inqabżu ma affettwax l-analiżi tal-awditur għas-snin 1992-1997 kollha. Il-kumpens għas-servizz pubbliku kkorrisponda mal-kompiti tas-servizz pubbliku mwettqa minn RTP u ma kien hemm l-ebda kumpens żejjed. Il-Portugall ikkonferma wkoll li fir-rigward tas-snin 1994, 1995 u 1996, il-profitti mir-reklamar kollu (allura inklużi dawk li rriżultaw mill-ħin żejjed ta’ reklamar) kienu kkunsidrati u rispettivament naqqsu l-ħtieġa finanzjarja għal servizz pubbliku (91). Fir-rigward is-sena 1996, l-Artikolu 15 fil-kuntratt pubbliku ġdid ta’ servizz stipula li, sabiex jiġi ddeterminat il-kumpens, il-profitti li jirriżultaw mill-isfruttament tal-istazzjonijiet ma għandhomx ikunu kkunsidrati meta jingħaddu l-ispejjeż għall-finijiet tal-kalkolu l-ispiża totali tas-servizz pubbliku. “Il-profitti” jinkludu d-dħul mir-reklamar. Il-Portugall espliċitament ikkonferma li l-profitti mir-reklamar kienu mnaqqsa mill-ammont ta’ kumpens meħtieġ (92). |
| --- | --- |

(185)

Ċertu awditjar (bl-eċċezzjoni ta’ dak għas-snin 1992 u 1993), jistqarr li RTP qabżet il-limitu legali ta’ reklamar, jiġifieri hija xandret aktar reklami milli kienet permessa li tagħmel skont il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi. Id-dħul li RTP irċeviet minn tali reklamar għandu jiġu kkunsidrat għall-kalkolu tal-ispejjeż tas-servizz pubbliku, skont il-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir, għaliex id-dħul iġġenerat mis-servizz pubbliku, inkluż dħul mir-reklamar, għandu jkun integrat fil-kalkolu tal-ħtieġa finanzjarja tas-servizz pubbliku tal-kumpanija.

Il-fatt li l-limiti ta’ reklamar inqabżu ma affettwax l-analiżi tal-awditur għas-snin 1992-1997 kollha. Il-kumpens għas-servizz pubbliku kkorrisponda mal-kompiti tas-servizz pubbliku mwettqa minn RTP u ma kien hemm l-ebda kumpens żejjed. Il-Portugall ikkonferma wkoll li fir-rigward tas-snin 1994, 1995 u 1996, il-profitti mir-reklamar kollu (allura inklużi dawk li rriżultaw mill-ħin żejjed ta’ reklamar) kienu kkunsidrati u rispettivament naqqsu l-ħtieġa finanzjarja għal servizz pubbliku (91). Fir-rigward is-sena 1996, l-Artikolu 15 fil-kuntratt pubbliku ġdid ta’ servizz stipula li, sabiex jiġi ddeterminat il-kumpens, il-profitti li jirriżultaw mill-isfruttament tal-istazzjonijiet ma għandhomx ikunu kkunsidrati meta jingħaddu l-ispejjeż għall-finijiet tal-kalkolu l-ispiża totali tas-servizz pubbliku. “Il-profitti” jinkludu d-dħul mir-reklamar. Il-Portugall espliċitament ikkonferma li l-profitti mir-reklamar kienu mnaqqsa mill-ammont ta’ kumpens meħtieġ (92).

| (186) | Fir-rigward tas-sena 1998, il-BDO Binder estern wettaq investigazzjoni rigward ir-relazzjoni bejn il-mandat tas-servizz pubbliku ta’ RTP u l-ispejjeż relatati miegħu. Ir-rapport ta’ BDO binder jagħti għadd ta’ rakkomandazzjonijiet orjentati għall-futur u jissuġġerixxi t-tisħiħ tal-kontrolli interni ta’ RTP biex tiġi żgurata konformità mar-regolamenti interni, iżda ma jinkludix xi sejba li RTP kienet irċeviet wisq kumpens fir-rigward tal-kompiti tas-servizz pubbliku mwettqa minnha jew li ċ-ċifri użati fir-rapport tas-servizz pubbliku mfassal minn RTP u użati mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni tal-15 ta’ Ottubru 2003 ma setgħux jitqiesu bħala affidabbli. Meta r-rapport ta’ BDO Binder jindirizza ċifri konkreti, dan jirreferi għal nuqqas fit-tfassil ta’ inventarju għal ċerti assi. Madankollu, ir-rapport ta’ BDO Binder jidher li aktar jikkritika n-nuqqas ta’ inventarju tal-assi (93), milli jikkonkludi li l-investimenti rispettivi ma sarux u li l-valuri tal-investiment ġew imniżżla ħażin. Madankollu, kif enfasizzat mill-Portugall, iċ-ċifri għall-investimenti rispettivi ma ġewx, fi kwalunkwe każ, inklużi fil-kalkolu tal-kumpens, li eskluda li l-ispejjeż ta’ deprezzament għal assi fissi setgħu jiġu rimborżati. |
| --- | --- |

(186)

Fir-rigward tas-sena 1998, il-BDO Binder estern wettaq investigazzjoni rigward ir-relazzjoni bejn il-mandat tas-servizz pubbliku ta’ RTP u l-ispejjeż relatati miegħu. Ir-rapport ta’ BDO binder jagħti għadd ta’ rakkomandazzjonijiet orjentati għall-futur u jissuġġerixxi t-tisħiħ tal-kontrolli interni ta’ RTP biex tiġi żgurata konformità mar-regolamenti interni, iżda ma jinkludix xi sejba li RTP kienet irċeviet wisq kumpens fir-rigward tal-kompiti tas-servizz pubbliku mwettqa minnha jew li ċ-ċifri użati fir-rapport tas-servizz pubbliku mfassal minn RTP u użati mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni tal-15 ta’ Ottubru 2003 ma setgħux jitqiesu bħala affidabbli. Meta r-rapport ta’ BDO Binder jindirizza ċifri konkreti, dan jirreferi għal nuqqas fit-tfassil ta’ inventarju għal ċerti assi. Madankollu, ir-rapport ta’ BDO Binder jidher li aktar jikkritika n-nuqqas ta’ inventarju tal-assi (93), milli jikkonkludi li l-investimenti rispettivi ma sarux u li l-valuri tal-investiment ġew imniżżla ħażin. Madankollu, kif enfasizzat mill-Portugall, iċ-ċifri għall-investimenti rispettivi ma ġewx, fi kwalunkwe każ, inklużi fil-kalkolu tal-kumpens, li eskluda li l-ispejjeż ta’ deprezzament għal assi fissi setgħu jiġu rimborżati.

| (187) | Fir-rigward tal-eċċess fil-ħin ta’ reklamar, ir-rapport ta’ BDO Binder sab li d-dħul kollu mir-reklamar tqies għall-kalkolu tal-ħtieġa finanzjarja għas-servizz pubbliku. Mill-ġdid, l-ebda wieħed minn dawn il-fatturi ma wassal lill-awditur biex jagħti opinjoni negattiva dwar it-twettiq – minn RTP tal-obbligi tas-servizz pubbliku tagħha, u lanqas ma jindika xi kumpens żejjed. |
| --- | --- |

(187)

Fir-rigward tal-eċċess fil-ħin ta’ reklamar, ir-rapport ta’ BDO Binder sab li d-dħul kollu mir-reklamar tqies għall-kalkolu tal-ħtieġa finanzjarja għas-servizz pubbliku. Mill-ġdid, l-ebda wieħed minn dawn il-fatturi ma wassal lill-awditur biex jagħti opinjoni negattiva dwar it-twettiq – minn RTP tal-obbligi tas-servizz pubbliku tagħha, u lanqas ma jindika xi kumpens żejjed.

| (188) | Iżda l-aktar importanti għall-analiżi ta’ din id-Deċiżjoni hija l-konklużjoni fir-rapport ta’ BDO Binder (li mhix ikkontestata minn SIC), li RTP setgħet titlob PTE 25 biljun għat-twettiq tagħha tal-obbligi tas-servizz pubbliku, iżda minflok irċeviet biss PTE 14-il biljun. Fi kliem ieħor, ir-rapport ta’ BDO binder ma semma l-ebda kumpens żejjed, iżda minflok wasal għall-konklużjoni opposta. |
| --- | --- |

(188)

Iżda l-aktar importanti għall-analiżi ta’ din id-Deċiżjoni hija l-konklużjoni fir-rapport ta’ BDO Binder (li mhix ikkontestata minn SIC), li RTP setgħet titlob PTE 25 biljun għat-twettiq tagħha tal-obbligi tas-servizz pubbliku, iżda minflok irċeviet biss PTE 14-il biljun. Fi kliem ieħor, ir-rapport ta’ BDO binder ma semma l-ebda kumpens żejjed, iżda minflok wasal għall-konklużjoni opposta.

L-awditjar ta’ PWC

| (189) | Kif iddikjarat fid-Deċiżjoni NN 31/06 rigward ir-ristrutturar ta’ RTP, l-awditjar estern minn Price Waterhouse Coopers fela jekk l-informazzjoni finanzjarja pprovduta mill-awtoritajiet Portugiżi kinitx skont il-kontabbiltà finanzjarja ta’ RTP fil-perjodu bejn l-1991 u l-2003, bl-ammonti inklużi fir-rapporti tal-awditjar tas-servizz pubbliku u b’sorsi oħra ta’ informazzjoni li kienu meqjusa rilevanti biex tkun żgurata konformità fl-awditjar irrappurtat (ara l-premessa 38 tad-Deċiżjoni NN 31/06). Ir-rapport ta’ awditjar ta’ PWC ivvalida d-dejta mingħajr l-ebda kumment sinifikanti (il-premessa 52 tad-Deċiżjoni NN 31/06). Ir-rapport ta’ awditjar ta’ PWC ikkonferma espressament li l-ammonti li RTP irċeviet bħala kumpens ta’ servizz pubbliku kienu jikkorrispondu għall-ammonti indikati fir-riżoluzzjonijiet mill-Kunsill tal-Ministri (ara l-premessa 41 u tabella 39 tad-Deċiżjoni NN 31/06). Ir-rapport ta’ awditjar ta’ PWC irrimarka dwar in-nuqqas ta’ finanzjament globali ta’ RTP. Irrimarka li minbarra l-kompiti ta’ servizz pubbliku li kienu rimborżabbli taħt kuntratti pubbliċi ta’ servizzi, kien hemm kompiti ta’ servizz pubbliku li kienu mwettqa minn RTP, iżda li għalihom ma seta’ jintalab l-ebda r-rimborż mill-Istat. Il-Kummissjoni kkonkludiet fid-Deċiżjoni NN 31/06 li r-rapport ta’ awditjar ta’ PWC seta’ għalhekk korrettament jibbaża ruħu fuq il-kontabbiltà finanzjarja ta’ RTP u sabet li RTP kienet tabilħaqq kronikament mhux iffinanzjata biżżejjed. Għalhekk, għall-iskopijiet ta’ din id-Deċiżjoni, ir-rapport ta’ awditjar ta’ PWC jista’ jitqies bħala element ieħor, minbarra l-awditjar estern fuq ir-rapporti tas-servizz pubbliku, fejn id-dejta użata mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni 2005/403/KE kienet korretta. |
| --- | --- |

(189)

Kif iddikjarat fid-Deċiżjoni NN 31/06 rigward ir-ristrutturar ta’ RTP, l-awditjar estern minn Price Waterhouse Coopers fela jekk l-informazzjoni finanzjarja pprovduta mill-awtoritajiet Portugiżi kinitx skont il-kontabbiltà finanzjarja ta’ RTP fil-perjodu bejn l-1991 u l-2003, bl-ammonti inklużi fir-rapporti tal-awditjar tas-servizz pubbliku u b’sorsi oħra ta’ informazzjoni li kienu meqjusa rilevanti biex tkun żgurata konformità fl-awditjar irrappurtat (ara l-premessa 38 tad-Deċiżjoni NN 31/06). Ir-rapport ta’ awditjar ta’ PWC ivvalida d-dejta mingħajr l-ebda kumment sinifikanti (il-premessa 52 tad-Deċiżjoni NN 31/06). Ir-rapport ta’ awditjar ta’ PWC ikkonferma espressament li l-ammonti li RTP irċeviet bħala kumpens ta’ servizz pubbliku kienu jikkorrispondu għall-ammonti indikati fir-riżoluzzjonijiet mill-Kunsill tal-Ministri (ara l-premessa 41 u tabella 39 tad-Deċiżjoni NN 31/06). Ir-rapport ta’ awditjar ta’ PWC irrimarka dwar in-nuqqas ta’ finanzjament globali ta’ RTP. Irrimarka li minbarra l-kompiti ta’ servizz pubbliku li kienu rimborżabbli taħt kuntratti pubbliċi ta’ servizzi, kien hemm kompiti ta’ servizz pubbliku li kienu mwettqa minn RTP, iżda li għalihom ma seta’ jintalab l-ebda r-rimborż mill-Istat. Il-Kummissjoni kkonkludiet fid-Deċiżjoni NN 31/06 li r-rapport ta’ awditjar ta’ PWC seta’ għalhekk korrettament jibbaża ruħu fuq il-kontabbiltà finanzjarja ta’ RTP u sabet li RTP kienet tabilħaqq kronikament mhux iffinanzjata biżżejjed. Għalhekk, għall-iskopijiet ta’ din id-Deċiżjoni, ir-rapport ta’ awditjar ta’ PWC jista’ jitqies bħala element ieħor, minbarra l-awditjar estern fuq ir-rapporti tas-servizz pubbliku, fejn id-dejta użata mill-Kummissjoni fid-Deċiżjoni 2005/403/KE kienet korretta.

Is-sejbiet tat-Tribunal de Contas

| (190) | Dwar l-argument tal-kwerelant li r-rapport Nru 8/2002 tal-awditur tal-Istat, it-Tribunal de Contas, għandu jitqies, il-Kummissjoni fil-fatt ikkunsidrat dan ir-rapport fil-valutazzjoni tagħha ta’ din id-Deċiżjoni. L-ewwel nett, irid ikun rikonoxxut, kif ġie ammess ukoll minn SIC, li r-rapport tal-awditjar Nru 8/2002 ikopri l-perjodu mill-1997 sal-2000, u għalhekk huwa biss rilevanti għas-snin 1997 u 1998. Filwaqt li f’dan ir-rapport issemmew ċifri fir-rigward tas-snin preċedenti, dawn intużaw bl-intenzjoni li jiddeskrivu l-iżvilupp finanzjarju ġenerali ta’ RTP, iżda ma kinux huma stess is-suġġett tal-investigazzjoni tal-Qorti tal-Awdituri. |
| --- | --- |

(190)

Dwar l-argument tal-kwerelant li r-rapport Nru 8/2002 tal-awditur tal-Istat, it-Tribunal de Contas, għandu jitqies, il-Kummissjoni fil-fatt ikkunsidrat dan ir-rapport fil-valutazzjoni tagħha ta’ din id-Deċiżjoni. L-ewwel nett, irid ikun rikonoxxut, kif ġie ammess ukoll minn SIC, li r-rapport tal-awditjar Nru 8/2002 ikopri l-perjodu mill-1997 sal-2000, u għalhekk huwa biss rilevanti għas-snin 1997 u 1998. Filwaqt li f’dan ir-rapport issemmew ċifri fir-rigward tas-snin preċedenti, dawn intużaw bl-intenzjoni li jiddeskrivu l-iżvilupp finanzjarju ġenerali ta’ RTP, iżda ma kinux huma stess is-suġġett tal-investigazzjoni tal-Qorti tal-Awdituri.

| (191) | L-aktar importanti, ir-rapport Nru 8/2002 ma juri l-ebda irregolarità fil-finanzjament ta’ RTP jew dwar xi kumpens żejjed għas-snin 1997-2000 (jew għal xi waħda mis-snin l-oħra). Għall-kuntrarju, ir-rapport Nru 8/2002 juri għal diversi drabi d-diffikultajiet fl-istrutturi finanzjarji ta’ RTP. Għalhekk, il-Kummissjoni mhix f’pożizzjoni, fuq il-bażi tar-rapport Nru 8/2002 li tislet ċerti pagamenti li jikkostitwixxu kumpens żejjed u għajnuna illegali mill-Istat. Għall-kuntrarju, ir-rapport Nru 8/2002 espliċitament jikkonferma li mill-1993 sa tard l-1999, is-soppravivenza ta’ RTP seħħet bl-użu kontinwu u dejjem jiżdied tad-dejn tal-kumpanija. |
| --- | --- |

(191)

L-aktar importanti, ir-rapport Nru 8/2002 ma juri l-ebda irregolarità fil-finanzjament ta’ RTP jew dwar xi kumpens żejjed għas-snin 1997-2000 (jew għal xi waħda mis-snin l-oħra). Għall-kuntrarju, ir-rapport Nru 8/2002 juri għal diversi drabi d-diffikultajiet fl-istrutturi finanzjarji ta’ RTP. Għalhekk, il-Kummissjoni mhix f’pożizzjoni, fuq il-bażi tar-rapport Nru 8/2002 li tislet ċerti pagamenti li jikkostitwixxu kumpens żejjed u għajnuna illegali mill-Istat. Għall-kuntrarju, ir-rapport Nru 8/2002 espliċitament jikkonferma li mill-1993 sa tard l-1999, is-soppravivenza ta’ RTP seħħet bl-użu kontinwu u dejjem jiżdied tad-dejn tal-kumpanija.

| (192) | Kif imsemmi mill-kwerelant, ir-rapport Nru 8/2002 jikkritika, il-maniġment tal-kumpanija kemm-il darba u jislet ineffiċjenzi li setgħu ġew evitati. L-għan tar-rapport Nru 8/2002 huwa definit bħala analiżi ġenerali tal-maniġment ta’ RTP u l-forniment tas-servizz pubbliku tat-televiżjoni, f’termini ta’ effiċjenza, effikaċja u ekonomija. Kif indikat mill-kwerelant, ir-rapport Nru 8/2002 indika li RTP kellha strutturi inflessibbli u livelli tal-persunal eċċessivi, u kienet qed tipprovdi servizz pubbliku b’mod ineffiċjenti. Ir-rapport Nru 8/2002 ikkritika wkoll il-kunċett eċċessivament vag u ġeneriku tal-mandat tas-servizz pubbliku u tal-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi li jistiednu, skont l-awditur tal-Istat, ineffiċjenza fil-ġestjoni. |
| --- | --- |

(192)

Kif imsemmi mill-kwerelant, ir-rapport Nru 8/2002 jikkritika, il-maniġment tal-kumpanija kemm-il darba u jislet ineffiċjenzi li setgħu ġew evitati. L-għan tar-rapport Nru 8/2002 huwa definit bħala analiżi ġenerali tal-maniġment ta’ RTP u l-forniment tas-servizz pubbliku tat-televiżjoni, f’termini ta’ effiċjenza, effikaċja u ekonomija. Kif indikat mill-kwerelant, ir-rapport Nru 8/2002 indika li RTP kellha strutturi inflessibbli u livelli tal-persunal eċċessivi, u kienet qed tipprovdi servizz pubbliku b’mod ineffiċjenti. Ir-rapport Nru 8/2002 ikkritika wkoll il-kunċett eċċessivament vag u ġeneriku tal-mandat tas-servizz pubbliku u tal-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi li jistiednu, skont l-awditur tal-Istat, ineffiċjenza fil-ġestjoni.

| (193) | Madankollu, il-kunċett tal-mandat ta’ servizz pubbliku ta’ RTP ġie investigat mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni tal-15 ta’ Novembru 2003. Fil-kawża T-442/03, il-Qorti stipulat li d-definizzjoni wiesgħa tal-mandat ta’ RTP kienet aċċettabbli (94). Fir-rigward tal-allegata ineffiċjenza, il-Kummissjoni tixtieq tiġbed l-attenzjoni li dan mhuwiex aspett li jeħtieġ li jkun ikkunsidrat fl-applikazzjoni tal-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir. |
| --- | --- |

(193)

Madankollu, il-kunċett tal-mandat ta’ servizz pubbliku ta’ RTP ġie investigat mill-Kummissjoni fid-deċiżjoni tal-15 ta’ Novembru 2003. Fil-kawża T-442/03, il-Qorti stipulat li d-definizzjoni wiesgħa tal-mandat ta’ RTP kienet aċċettabbli (94). Fir-rigward tal-allegata ineffiċjenza, il-Kummissjoni tixtieq tiġbed l-attenzjoni li dan mhuwiex aspett li jeħtieġ li jkun ikkunsidrat fl-applikazzjoni tal-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir.

Proporzjonalità

| (194) | It-tielet kriterju li l-Kummissjoni għandha tevalwa huwa jekk il-finanzjament huwiex proporzjonali għall-ispiża netta tas-servizz pubbliku. |
| --- | --- |

(194)

It-tielet kriterju li l-Kummissjoni għandha tevalwa huwa jekk il-finanzjament huwiex proporzjonali għall-ispiża netta tas-servizz pubbliku.

| (195) | Il-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir tiddeskrivi l-kriterji li abbażi tagħhom il-Kummissjoni tevalwa l-proporzjonalità tal-finanzjament mill-Istat. Hija tirrikjedi li l-għajnuna mill-Istat m’għandhiex taqbeż l-ispejjeż netti tal-missjoni ta’ servizz pubbliku u li m’għandu jseħħ l-ebda distorsjoni fis-suq li ma kienx neċessarju għat-twettiq tal-missjoni ta’ servizz pubbliku (95). |
| --- | --- |

(195)

Il-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir tiddeskrivi l-kriterji li abbażi tagħhom il-Kummissjoni tevalwa l-proporzjonalità tal-finanzjament mill-Istat. Hija tirrikjedi li l-għajnuna mill-Istat m’għandhiex taqbeż l-ispejjeż netti tal-missjoni ta’ servizz pubbliku u li m’għandu jseħħ l-ebda distorsjoni fis-suq li ma kienx neċessarju għat-twettiq tal-missjoni ta’ servizz pubbliku (95).

| (196) | L-ewwel nett, sabiex tiġi ddeterminata b’mod korrett l-ispiża tal-attivitajiet ta’ servizz pubbliku, il-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir teħtieġ allokazzjoni xierqa tal-ispejjeż u tad-dħul bejn l-attivitajiet tas-servizz pubbliku u l-attivitajiet kummerċjali. |
| --- | --- |

(196)

L-ewwel nett, sabiex tiġi ddeterminata b’mod korrett l-ispiża tal-attivitajiet ta’ servizz pubbliku, il-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir teħtieġ allokazzjoni xierqa tal-ispejjeż u tad-dħul bejn l-attivitajiet tas-servizz pubbliku u l-attivitajiet kummerċjali.

| (197) | Kif imsemmi fil-premessi 61-67 ta’ din id-Deċiżjoni, il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi jiddefinixxu l-metodu tal-allokazzjoni għall-ispiża u għad-dħul li RTP għandha tapplika. F’dan il-każ, il-kompitu tal-Kummissjoni, fil-prinċipju, jiħfief minħabba l-fatt li RTP implimentat sistema ta’ kontabbiltà analitika li tippermetti l-kwantifikazzjoni tal-ispejjeż eliġibbli li ntefqu minnha sabiex twettaq l-obbligi rimborżabbli tas-servizz pubbliku. |
| --- | --- |

(197)

Kif imsemmi fil-premessi 61-67 ta’ din id-Deċiżjoni, il-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi jiddefinixxu l-metodu tal-allokazzjoni għall-ispiża u għad-dħul li RTP għandha tapplika. F’dan il-każ, il-kompitu tal-Kummissjoni, fil-prinċipju, jiħfief minħabba l-fatt li RTP implimentat sistema ta’ kontabbiltà analitika li tippermetti l-kwantifikazzjoni tal-ispejjeż eliġibbli li ntefqu minnha sabiex twettaq l-obbligi rimborżabbli tas-servizz pubbliku.

| (198) | Permezz ta’ din is-sistema, kull oġġett eliġibbli bħala spiża huwa allokat ma’ attività u sussegwentement maqsum bejn il-kompiti differenti ta’ servizz pubbliku rimborżabbli ta’ RTP, fuq il-bażi tal-prinċipji oġġettivi tal-kontabbiltà. |
| --- | --- |

(198)

Permezz ta’ din is-sistema, kull oġġett eliġibbli bħala spiża huwa allokat ma’ attività u sussegwentement maqsum bejn il-kompiti differenti ta’ servizz pubbliku rimborżabbli ta’ RTP, fuq il-bażi tal-prinċipji oġġettivi tal-kontabbiltà.

| (199) | Billi id-dħul derivat minn kull kompitu rimborżabbli ta’ servizz pubbliku huwa mnaqqas mill-ispejjeż operazzjonali tas-servizz pubbliku, is-sistema tiggarantixxi li l-pagamenti ta’kumpens annwali huma limitati għall-ispiża netta ta’ kull obbligu ta’ servizz pubbliku (ara premessa 65 ta’ din id-Deċiżjoni). |
| --- | --- |

(199)

Billi id-dħul derivat minn kull kompitu rimborżabbli ta’ servizz pubbliku huwa mnaqqas mill-ispejjeż operazzjonali tas-servizz pubbliku, is-sistema tiggarantixxi li l-pagamenti ta’kumpens annwali huma limitati għall-ispiża netta ta’ kull obbligu ta’ servizz pubbliku (ara premessa 65 ta’ din id-Deċiżjoni).

| (200) | Il-Kummissjoni għalhekk, waslet għall-konklużjoni li l-parametri sabiex jiġu ddeterminati l-ispejjeż huma stabbiliti b’mod oġġettiv u trasparenti. |
| --- | --- |

(200)

Il-Kummissjoni għalhekk, waslet għall-konklużjoni li l-parametri sabiex jiġu ddeterminati l-ispejjeż huma stabbiliti b’mod oġġettiv u trasparenti.

| (201) | Madankollu, ir-regoli għall-kumpens tal-ispejjeż jistgħu jissottovalutaw l-ispiża netta reali tas-servizz pubbliku ta’ RTP u jistgħu jwasslu għal nuqqas ta’ finanzjament fl-istrutturi li għandhom ħtiġijiet finanzjarji reali. |
| --- | --- |

(201)

Madankollu, ir-regoli għall-kumpens tal-ispejjeż jistgħu jissottovalutaw l-ispiża netta reali tas-servizz pubbliku ta’ RTP u jistgħu jwasslu għal nuqqas ta’ finanzjament fl-istrutturi li għandhom ħtiġijiet finanzjarji reali.

| (202) | Kif imsemmi fil-premessa 65, skont il-metodu għall-kalkolu tal-ispiża kif stabbilit fil-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi, ċerti spejjeż tas-servizz pubbliku kienu esklużi mill-pagament permezz ta’ kumpens annwali (96). Barra minn hekk, il-Portugall għarraf lill-Kummissjoni li, għalkemm RTP kellha tħallas il-VAT fuq il-pagamenti ta’ kumpens annwali li rċeviet, l-ispejjeż li rriżultaw ma setgħux jitqiesu skont ir-regoli tal-kontabbiltà (ara l-premessa 94). Fl-aħħar nett, fir-rapporti tas-servizz pubbliku tagħha, RTP ma inkludietx l-investimenti kollha li saru fit-tagħmir tas-servizz pubbliku, għalkemm dawn ittieħed kont tagħhom fil-kontijiet finanzjarji tagħha (ara l-premessa 67). |
| --- | --- |

(202)

Kif imsemmi fil-premessa 65, skont il-metodu għall-kalkolu tal-ispiża kif stabbilit fil-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi, ċerti spejjeż tas-servizz pubbliku kienu esklużi mill-pagament permezz ta’ kumpens annwali (96). Barra minn hekk, il-Portugall għarraf lill-Kummissjoni li, għalkemm RTP kellha tħallas il-VAT fuq il-pagamenti ta’ kumpens annwali li rċeviet, l-ispejjeż li rriżultaw ma setgħux jitqiesu skont ir-regoli tal-kontabbiltà (ara l-premessa 94). Fl-aħħar nett, fir-rapporti tas-servizz pubbliku tagħha, RTP ma inkludietx l-investimenti kollha li saru fit-tagħmir tas-servizz pubbliku, għalkemm dawn ittieħed kont tagħhom fil-kontijiet finanzjarji tagħha (ara l-premessa 67).

| (203) | Madankollu, skont il-Protokoll ta’ Amsterdam, huwa f’idejn l-Istati Membri biex jipprovdu l-finanzjament tax-xandara tas-servizz pubbliku. F’dan il-każ, il-Portugall iddeċieda li ma jroddx lura xi spejjeż li ħareġ il-fornitur tas-servizz biex iwettaq il-kompiti tiegħu. |
| --- | --- |

(203)

Madankollu, skont il-Protokoll ta’ Amsterdam, huwa f’idejn l-Istati Membri biex jipprovdu l-finanzjament tax-xandara tas-servizz pubbliku. F’dan il-każ, il-Portugall iddeċieda li ma jroddx lura xi spejjeż li ħareġ il-fornitur tas-servizz biex iwettaq il-kompiti tiegħu.

| (204) | F’dan il-każ, l-Istat ma tax biss pagamenti ta’ kumpens annwali lil RTP, iżda wkoll finanzjament addizzjonali fil-forma ta’ żidiet fil-kapital tal-ishma, self, u ftehim mal-entità responsabbli mill-iskema tas-sigurtà soċjali. Skont il-paragrafu 57 tal-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir, il-Kummissjoni trid tanalizza jekk il-miżuri kollha humiex proporzjonali għall-ispejjeż netti tas-servizz pubbliku. Hekk biss jistal-finanzjament RTP jitqies bħala kompatibbli mal-Artikolu 106(2) tat-TFUE. |
| --- | --- |

(204)

F’dan il-każ, l-Istat ma tax biss pagamenti ta’ kumpens annwali lil RTP, iżda wkoll finanzjament addizzjonali fil-forma ta’ żidiet fil-kapital tal-ishma, self, u ftehim mal-entità responsabbli mill-iskema tas-sigurtà soċjali. Skont il-paragrafu 57 tal-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir, il-Kummissjoni trid tanalizza jekk il-miżuri kollha humiex proporzjonali għall-ispejjeż netti tas-servizz pubbliku. Hekk biss jistal-finanzjament RTP jitqies bħala kompatibbli mal-Artikolu 106(2) tat-TFUE.

| (205) | Il-Kummissjoni tqis ukoll li l-obbligi tas-servizz pubbliku imposti fuq RTP li ma kinux eliġibbli għal kumpens taħt il-kuntratti pubbliċi tas-servizzi jistgħu jitqiesu bħala leġittimi u ddefinixxew b’mod ċar l-obbligi ta’ servizz pubbliku imposti formalment mill-Istat fuq il-fornitur tas-servizz. Għalhekk, skont ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, il-Portugall jista’ jiffinanzja l-ispejjeż netti kollha tas-servizz pubbliku ta’ RTP. |
| --- | --- |

(205)

Il-Kummissjoni tqis ukoll li l-obbligi tas-servizz pubbliku imposti fuq RTP li ma kinux eliġibbli għal kumpens taħt il-kuntratti pubbliċi tas-servizzi jistgħu jitqiesu bħala leġittimi u ddefinixxew b’mod ċar l-obbligi ta’ servizz pubbliku imposti formalment mill-Istat fuq il-fornitur tas-servizz. Għalhekk, skont ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, il-Portugall jista’ jiffinanzja l-ispejjeż netti kollha tas-servizz pubbliku ta’ RTP.

| (206) | It-Tabella 6 fil-premessa 207 tagħti ħarsa ġenerali tal-ispejjeż tas-servizz pubbliku ta’ RTP (kemm l-ispejjeż tal-investiment kif ukoll l-ispejjeż operazzjonali netti), kif maħduma skont ir-regoli tal-kontabilitá tal-ispejjeż applikabbli, u tal-kumpens irċevut għall-investiment u l-ispejjeż operattivi. |
| --- | --- |

(206)

It-Tabella 6 fil-premessa 207 tagħti ħarsa ġenerali tal-ispejjeż tas-servizz pubbliku ta’ RTP (kemm l-ispejjeż tal-investiment kif ukoll l-ispejjeż operazzjonali netti), kif maħduma skont ir-regoli tal-kontabilitá tal-ispejjeż applikabbli, u tal-kumpens irċevut għall-investiment u l-ispejjeż operattivi.

| (207) | L-ewwel nett, qed jiġu ppreżentati l-investimenti f’tagħmir tas-servizz pubbliku (Tabella 5) u l-kumpens provdut biex ikunu ffinanzjati l-investimenti (Tabella 2). It-tieni, qed jiġu ppreżentati l-ispejjeż operazzjonali netti ta’ RTP (Tabella 4) u l-pagamenti ta’ kumpens għal dawn l-ispejjeż (Tabella 1). Fl-aħħar nett, it-tabella turi l-vantaġġ miksub minn għajnuna ad hoc li tirriżulta mill-ftehim mal-iskema tas-sigurtà soċjali u mis-self tal-1998.

  Tabella 6


  Sommarju tal-bżonnijiet għall-finanzjament u tal-kumpens għall-ispejjeż operazzjonali netti tas-servizz pubbliku skont ir-regoli tal-kontabbiltà














  (PTE miljuni) |
| --- | --- |
| | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | Somma |
| Spejjeż tal-investiment | 2 632,6 | 2 102,0 | 2 763,9 | 992,7 | 1 480,4 | 4 037,4 | 6 054,2 | 20 063,2 |
| Injezzjonijiet tal-kapital | –0 | –0 | –10 000,0 | –12 800,0 | –10 000,0 | –14 000,0 | –0 | –46 800,0 |
| Id-differenza bejn l-ispejjeż tal-investiment u ta’ kumpens | 2 632,6 | 2 102,0 | –7 236,1 | –11 807,3 | –8 519,6 | –9 962,6 | 6 054,2 | –26 736,8 |
| L-ispejjeż operazzjonali tas-servizz pubbliku | 6 718,2 | 7 960,0 | 8 384,1 | 8 103,3 | 17 217,1 | 37 972,1 | 30 101,3 | 116 456,1 |
| Pagamenti ta’ kumpens | –6 200,0 | –7 100,0 | –7 145,0 | –7 200,0 | –14 500,0 | –10 350,0 | –14 000,0 | –66 495,0 |
| Sigurtà soċjali | — | –1 206,0 | — | — | — | — | — | –1 206,0 |
| Self | | | | | | | –20 000,0 | –20 000,0 |
| Id-differenza bejn l-ispejjeż operazzjonali u l-kumpens | 518,2  (****) | – 346 | 1 239,1 | 903,3 | 2 717,1 | 27 622,1 | –3 898,7 | 28 755,1 |

(207)

L-ewwel nett, qed jiġu ppreżentati l-investimenti f’tagħmir tas-servizz pubbliku (Tabella 5) u l-kumpens provdut biex ikunu ffinanzjati l-investimenti (Tabella 2). It-tieni, qed jiġu ppreżentati l-ispejjeż operazzjonali netti ta’ RTP (Tabella 4) u l-pagamenti ta’ kumpens għal dawn l-ispejjeż (Tabella 1). Fl-aħħar nett, it-tabella turi l-vantaġġ miksub minn għajnuna ad hoc li tirriżulta mill-ftehim mal-iskema tas-sigurtà soċjali u mis-self tal-1998.

Tabella 6

Sommarju tal-bżonnijiet għall-finanzjament u tal-kumpens għall-ispejjeż operazzjonali netti tas-servizz pubbliku skont ir-regoli tal-kontabbiltà

(PTE miljuni)

1992

1993

1994

1995

1996

1997

1998

Somma

Spejjeż tal-investiment

2 632,6

2 102,0

2 763,9

992,7

1 480,4

4 037,4

6 054,2

20 063,2

Injezzjonijiet tal-kapital

–0

–0

–10 000,0

–12 800,0

–10 000,0

–14 000,0

–0

–46 800,0

Id-differenza bejn l-ispejjeż tal-investiment u ta’ kumpens

2 632,6

2 102,0

–7 236,1

–11 807,3

–8 519,6

–9 962,6

6 054,2

–26 736,8

L-ispejjeż operazzjonali tas-servizz pubbliku

6 718,2

7 960,0

8 384,1

8 103,3

17 217,1

37 972,1

30 101,3

116 456,1

Pagamenti ta’ kumpens

–6 200,0

–7 100,0

–7 145,0

–7 200,0

–14 500,0

–10 350,0

–14 000,0

–66 495,0

Sigurtà soċjali

—

–1 206,0

—

—

—

—

—

–1 206,0

Self

–20 000,0

–20 000,0

Id-differenza bejn l-ispejjeż operazzjonali u l-kumpens

518,2  (****)

– 346

1 239,1

903,3

2 717,1

27 622,1

–3 898,7

28 755,1

| (208) | Kif enfasizzat fil-premessa 201 u 202, is-sistema ta’ pagamenti ta’ kumpens annwali magħżula mill-Portugall kellha l-effett li tissottovaluta l-ispejjeż reali tal-kompiti tas-servizz pubbliku mwettqa minn RTP. Is-sistema wasslet għal akkumulazzjoni ta’ dejn. Fi stadju sekondarju, sabiex iżomm il-bilanċ finanzjarju ta’ RTP, il-Portugall uża miżuri ad hoc sabiex jiffinanzja l-ispejjeż tas-servizz pubbliku ta’ RTP. |
| --- | --- |

(208)

Kif enfasizzat fil-premessa 201 u 202, is-sistema ta’ pagamenti ta’ kumpens annwali magħżula mill-Portugall kellha l-effett li tissottovaluta l-ispejjeż reali tal-kompiti tas-servizz pubbliku mwettqa minn RTP. Is-sistema wasslet għal akkumulazzjoni ta’ dejn. Fi stadju sekondarju, sabiex iżomm il-bilanċ finanzjarju ta’ RTP, il-Portugall uża miżuri ad hoc sabiex jiffinanzja l-ispejjeż tas-servizz pubbliku ta’ RTP.

| (209) | Kif muri fit-Tabella 6 fil-premessa 207, l-injezzjoni tal-kapital ikkumpensat iżżejjed għall-investimenti tas-servizz pubbliku b’PTE 26 736,8 miljuni, filwaqt li l-ispejjeż operattivi kienu sottofinanzjati mill-pagamenti ta’ kumpens u mill-miżuri ad hoc oħra għall-ammont ta’ PTE 28 755,1 miljun. Għalkemm l-injezzjonijiet tal-kapital kienu bażikament maħsuba biex jiffinanzjaw l-investimenti fit-tagħmir, intużaw ukoll sabiex jitħallas lura d-dejn akkumulat. |
| --- | --- |

(209)

Kif muri fit-Tabella 6 fil-premessa 207, l-injezzjoni tal-kapital ikkumpensat iżżejjed għall-investimenti tas-servizz pubbliku b’PTE 26 736,8 miljuni, filwaqt li l-ispejjeż operattivi kienu sottofinanzjati mill-pagamenti ta’ kumpens u mill-miżuri ad hoc oħra għall-ammont ta’ PTE 28 755,1 miljun. Għalkemm l-injezzjonijiet tal-kapital kienu bażikament maħsuba biex jiffinanzjaw l-investimenti fit-tagħmir, intużaw ukoll sabiex jitħallas lura d-dejn akkumulat.

| (210) | Kif turi wkoll it-Tabella 6 fil-premessa 207, il-kumpens totali kien ta’ PTE 2 018,3 miljun anqas mill-ispejjeż netti tas-servizz pubbliku (PTE 28 755,1 bit-tnaqqis ta’ PTE 26 736,8 miljun). Il-Kummissjoni tikkonkludi, għalhekk, li skont ir-regoli tal-Unjoni l-finanzjament totali mill-Istat huwa proporzjonali għall-ispiża operazzjonali netta tas-servizz pubbliku ta’ RTP għall-perjodu investigat. Din is-sejba ma tinbidilx jekk jitqies li l-PTE 11 000 000 li rriżultaw mill-eżenzjoni tat-tariffi ta’ reġistrazzjoni kienu wkoll għajnuna mill-Istat (ara l-premessa 119 u 120 ta’ din id-Deċiżjoni), għall-kuntrarju tas-suppożizzjoni oriġinali tal-Kummissjoni. Jekk jitqies dan l-ammont, xorta RTP tkun għadha sottofinanzjata b’PTE 2 007,3 miljun. |
| --- | --- |

(210)

Kif turi wkoll it-Tabella 6 fil-premessa 207, il-kumpens totali kien ta’ PTE 2 018,3 miljun anqas mill-ispejjeż netti tas-servizz pubbliku (PTE 28 755,1 bit-tnaqqis ta’ PTE 26 736,8 miljun). Il-Kummissjoni tikkonkludi, għalhekk, li skont ir-regoli tal-Unjoni l-finanzjament totali mill-Istat huwa proporzjonali għall-ispiża operazzjonali netta tas-servizz pubbliku ta’ RTP għall-perjodu investigat. Din is-sejba ma tinbidilx jekk jitqies li l-PTE 11 000 000 li rriżultaw mill-eżenzjoni tat-tariffi ta’ reġistrazzjoni kienu wkoll għajnuna mill-Istat (ara l-premessa 119 u 120 ta’ din id-Deċiżjoni), għall-kuntrarju tas-suppożizzjoni oriġinali tal-Kummissjoni. Jekk jitqies dan l-ammont, xorta RTP tkun għadha sottofinanzjata b’PTE 2 007,3 miljun.

| (211) | Il-Kummissjoni tqis li l-fondi rċevuti minn RTP kienu saħansitra inqas mill-ispejjeż totali netti maħruġa biex jitwettqu l-obbligi imposti fuqha mill-Istat, minħabba l-fatt li t-Tabella 6 fil-premessa 207 ma tikkunsidrax l-ispejjeż kollha tas-servizz pubbliku ta’ RTP fil-perjodu mill-1992 sal-1998. |
| --- | --- |

(211)

Il-Kummissjoni tqis li l-fondi rċevuti minn RTP kienu saħansitra inqas mill-ispejjeż totali netti maħruġa biex jitwettqu l-obbligi imposti fuqha mill-Istat, minħabba l-fatt li t-Tabella 6 fil-premessa 207 ma tikkunsidrax l-ispejjeż kollha tas-servizz pubbliku ta’ RTP fil-perjodu mill-1992 sal-1998.

| (212) | Skont il-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir, il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-finanzjament mill-Istat hu proporzjonali mal-ispejjeż netti għall-forniment ta’ servizz pubbliku, iżda wkoll li ma sseħħ l-ebda distorsjoni fis-suq fir-rigward tal-attivitajiet kummerċjali li joħorġu mill-attivitajiet ta’ servizz pubbliku u li għalihom ebda allokazzjoni tal-ispiża korretta mhija possibbli fuq in-naħa tad-dħul li mhijiex neċessarja għat-twettiq tal-missjoni ta’ servizz pubbliku. Ikun hemm distorsjoni bħal din jekk RTP tbaxxi l-prezzijiet tar-reklamar fis-suq sabiex tnaqqas l-introjtu tal-kompetituri (97). F’tali każ, RTP mhux ser timmassimizza d-dħul kummerċjali tagħha u se żżid bla bżonn il-ħtieġa għall-finanzjament mill-Istat. Skont il-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir, kondotta bħal din, jekk ppruvata, ma tistax titqies intrinsika għall-missjoni ta’ servizz pubbliku mogħtija lix-xandar (98). |
| --- | --- |

(212)

Skont il-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir, il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-finanzjament mill-Istat hu proporzjonali mal-ispejjeż netti għall-forniment ta’ servizz pubbliku, iżda wkoll li ma sseħħ l-ebda distorsjoni fis-suq fir-rigward tal-attivitajiet kummerċjali li joħorġu mill-attivitajiet ta’ servizz pubbliku u li għalihom ebda allokazzjoni tal-ispiża korretta mhija possibbli fuq in-naħa tad-dħul li mhijiex neċessarja għat-twettiq tal-missjoni ta’ servizz pubbliku. Ikun hemm distorsjoni bħal din jekk RTP tbaxxi l-prezzijiet tar-reklamar fis-suq sabiex tnaqqas l-introjtu tal-kompetituri (97). F’tali każ, RTP mhux ser timmassimizza d-dħul kummerċjali tagħha u se żżid bla bżonn il-ħtieġa għall-finanzjament mill-Istat. Skont il-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir, kondotta bħal din, jekk ppruvata, ma tistax titqies intrinsika għall-missjoni ta’ servizz pubbliku mogħtija lix-xandar (98).

| (213) | Fid-deċiżjoni li tagħti bidu għall-proċedura tal-investigazzjoni tal-15 ta’ Novembru 2001, il-Kummissjoni ddikjarat li, jekk jinstab li tali kondotta seħħet, hija tieħu tali distorsjonijiet u bħala konsegwenza l-ħtieġa għal aktar finanzjament mill-Istat inkonsiderazzjoni, meta tkun qed tivvaluta l-possibbiltà ta’ kumpens żejjed. F’dan l-istadju tal-proċedura, il-Kummissjoni nnotat li ‘abbażi tal-informazzjoni li l-Kummissjoni għandha fil-pussess tagħha f’dan il-mument, ma jistax jiġi stabbilit jekk RTP kinitx involuta f’imġiba bħal din’ (99). |
| --- | --- |

(213)

Fid-deċiżjoni li tagħti bidu għall-proċedura tal-investigazzjoni tal-15 ta’ Novembru 2001, il-Kummissjoni ddikjarat li, jekk jinstab li tali kondotta seħħet, hija tieħu tali distorsjonijiet u bħala konsegwenza l-ħtieġa għal aktar finanzjament mill-Istat inkonsiderazzjoni, meta tkun qed tivvaluta l-possibbiltà ta’ kumpens żejjed. F’dan l-istadju tal-proċedura, il-Kummissjoni nnotat li ‘abbażi tal-informazzjoni li l-Kummissjoni għandha fil-pussess tagħha f’dan il-mument, ma jistax jiġi stabbilit jekk RTP kinitx involuta f’imġiba bħal din’ (99).

| (214) | Wara l-istedina sabiex jitressqu kummenti dwar il-bidu tal-proċedura f’dan il-każ, il-Kummissjoni ma rċeviet l-ebda kummenti mingħand il-kompetituri ta’ RTP fejn indikaw jew urew li RTP kienet involuta f’imġiba antikompetittiva fis-swieq kummerċjali li tista’ twassal għal żieda fil-finanzjament mill-Istat li hija inkompatibbli mat-Trattat (100). |
| --- | --- |

(214)

Wara l-istedina sabiex jitressqu kummenti dwar il-bidu tal-proċedura f’dan il-każ, il-Kummissjoni ma rċeviet l-ebda kummenti mingħand il-kompetituri ta’ RTP fejn indikaw jew urew li RTP kienet involuta f’imġiba antikompetittiva fis-swieq kummerċjali li tista’ twassal għal żieda fil-finanzjament mill-Istat li hija inkompatibbli mat-Trattat (100).

| (215) | Taħt iċ-ċirkostanzi, il-Kummissjoni tikkunsidra li ma hemm l-ebda indikazzjoni li tissuġġerixxi din l-imġiba. Konsegwentement, hija tikkonkludi li RTP ma jidhirx li kienet involuta f’imġiba antikompetittiva fis-swieq kummerċjali li twassal għall-bżonn ta’ aktar finanzjament mill-Istat u li l-ebda kumpens żejjed ma seħħ bħala riżultat ta’ din l-imġiba. |
| --- | --- |

(215)

Taħt iċ-ċirkostanzi, il-Kummissjoni tikkunsidra li ma hemm l-ebda indikazzjoni li tissuġġerixxi din l-imġiba. Konsegwentement, hija tikkonkludi li RTP ma jidhirx li kienet involuta f’imġiba antikompetittiva fis-swieq kummerċjali li twassal għall-bżonn ta’ aktar finanzjament mill-Istat u li l-ebda kumpens żejjed ma seħħ bħala riżultat ta’ din l-imġiba.

Konklużjoni

| (216) | Għaldaqstant, il-Kummissjoni tikkonkludi li ftehim mal-korp responsabbli għall-iskema tas-sigurtà soċjali, l-injezzjonijiet tal-kapital u s-self subordinat kif ukoll l-eżenzjoni temporanja mit-tariffi ta’ reġistrazzjoni għandhom jitqiesu bħala għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE. Madankollu, il-finanzjament ta’ RTP permezz ta’ miżuri ad hoc huwa kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 106(2) tat-TFUE. Il-finanzjament totali huwa proporzjonali għall-ispejjeż netti tal-inkarigu tal-obbligi tas-servizz pubbliku definiti b’mod ċar. Għalhekk, il-finanzjament mill-Istat ma jolqotx il-kundizzjonijiet tal-kummerċ u tal-kompetizzjoni fl-Unjoni sal-punt li jkun kuntrarju għall-interessi tal-Unjoni skont l-Artikolu 106(2) tat-TFUE (101). |
| --- | --- |

(216)

Għaldaqstant, il-Kummissjoni tikkonkludi li ftehim mal-korp responsabbli għall-iskema tas-sigurtà soċjali, l-injezzjonijiet tal-kapital u s-self subordinat kif ukoll l-eżenzjoni temporanja mit-tariffi ta’ reġistrazzjoni għandhom jitqiesu bħala għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE. Madankollu, il-finanzjament ta’ RTP permezz ta’ miżuri ad hoc huwa kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 106(2) tat-TFUE. Il-finanzjament totali huwa proporzjonali għall-ispejjeż netti tal-inkarigu tal-obbligi tas-servizz pubbliku definiti b’mod ċar. Għalhekk, il-finanzjament mill-Istat ma jolqotx il-kundizzjonijiet tal-kummerċ u tal-kompetizzjoni fl-Unjoni sal-punt li jkun kuntrarju għall-interessi tal-Unjoni skont l-Artikolu 106(2) tat-TFUE (101).

VI.   KONKLUŻJONI

| (217) | Il-Kummissjoni tikkonkludi li l-Portugall implimenta mhux skont il-liġi l-għajnuna ad hoc bi ksur tal-Artikolu 108(3) tat-TFUE (102). Dan ma japplikax għall-eżenzjoni temporanja mit-tariffi tal-atti notarili u mill-ispejjeż ta’ pubblikazzjoni skont l-Artikolu 11 (1) tal-Liġi Nru 21/92, ladarba dawn il-miżuri mhumiex meqjusa li jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE. |
| --- | --- |

(217)

Il-Kummissjoni tikkonkludi li l-Portugall implimenta mhux skont il-liġi l-għajnuna ad hoc bi ksur tal-Artikolu 108(3) tat-TFUE (102). Dan ma japplikax għall-eżenzjoni temporanja mit-tariffi tal-atti notarili u mill-ispejjeż ta’ pubblikazzjoni skont l-Artikolu 11 (1) tal-Liġi Nru 21/92, ladarba dawn il-miżuri mhumiex meqjusa li jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE.

| (218) | Kif imsemmi fil-premessa 143, il-Kummissjoni tikkonkludi li ftehim mal-korp responsabbli għas-sigurtà soċjali fl-1993, l-injezzjonijiet tal-kapital fil-perjodu mill-1994 sal-1997 u s-self fl-1998 jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE. Bl-istess mod, l-eżenzjoni mit-tariffi ta’ reġistrazzjoni skont l-Artikolu 11 (1) tal-Liġi Nru 21/92 u l-eżenzjoni permanenti mill-ispejjeż skont l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92 jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat. Il-miżuri ad hoc huma mogħtija mir-riżorsi tal-Istat, u jheddu li jfixklu l-kompetizzjoni tas-suq intern billi jiffavorixxu lil RTP kif ukoll għandhom effett fuq il-kummerċ.
  Il-miżuri ad hoc ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet stabbiliti fis-sentenza Altmark, għax ma jistgħux jitqiesu bħala parti minn sistema ta’ kumpens, li l-parametri tagħha kienu stabbiliti minn qabel b’mod oġġettiv u trasparenti. Barra minn hekk, huwa ċar li RTP ma ġietx magħżula permezz ta’ proċedura ta’ sejħa pubblika għall-offerti li tiggarantixxi l-aktar spiża possibilment baxxa, u m’hemm l-ebda indikazzjoni li l-ammont ta’ pagamenti ad hoc ġew iddeterminati fuq il-bażi ta’ analiżi tal-ispejjeż li impriża tipika kienet se teħel. |
| --- | --- |

(218)

Kif imsemmi fil-premessa 143, il-Kummissjoni tikkonkludi li ftehim mal-korp responsabbli għas-sigurtà soċjali fl-1993, l-injezzjonijiet tal-kapital fil-perjodu mill-1994 sal-1997 u s-self fl-1998 jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-TFUE. Bl-istess mod, l-eżenzjoni mit-tariffi ta’ reġistrazzjoni skont l-Artikolu 11 (1) tal-Liġi Nru 21/92 u l-eżenzjoni permanenti mill-ispejjeż skont l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92 jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat. Il-miżuri ad hoc huma mogħtija mir-riżorsi tal-Istat, u jheddu li jfixklu l-kompetizzjoni tas-suq intern billi jiffavorixxu lil RTP kif ukoll għandhom effett fuq il-kummerċ.

Il-miżuri ad hoc ma jissodisfawx il-kundizzjonijiet stabbiliti fis-sentenza Altmark, għax ma jistgħux jitqiesu bħala parti minn sistema ta’ kumpens, li l-parametri tagħha kienu stabbiliti minn qabel b’mod oġġettiv u trasparenti. Barra minn hekk, huwa ċar li RTP ma ġietx magħżula permezz ta’ proċedura ta’ sejħa pubblika għall-offerti li tiggarantixxi l-aktar spiża possibilment baxxa, u m’hemm l-ebda indikazzjoni li l-ammont ta’ pagamenti ad hoc ġew iddeterminati fuq il-bażi ta’ analiżi tal-ispejjeż li impriża tipika kienet se teħel.

| (219) | L-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 106(2) tat-TFUE hija applikabbli għall-miżuri ad hoc bl-eċċezzjoni tal-eżenzjoni permanenti ta’ RTP skont l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92. Kif ġie analizzat, il-miżuri kkumpensati ddefinixxew b’mod ċar l-obbligi ta’ servizz pubbliku mogħtija suffiċjentement b’inkatigu lil RTP bil-Liġi Nru 21/92 u l-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi. Il-miżuri ad hoc huma proporzjonali għall-ispiża operazzjonali netta tas-servizz pubbliku ta’ RTP. Il-miżuri ad hoc ma jxekklux il-kompetizzjoni tant li jmorru kontra l-interess tal-Unjoni, għax il-miżuri huma proporzjonali għall-ispiża netta tas-servizz pubbliku ta’ RTP. Fl-attivitajiet kummerċjali wkoll, RTP ma ġabitx ruħha b’mod antikompetittiv. |
| --- | --- |

(219)

L-eżenzjoni prevista fl-Artikolu 106(2) tat-TFUE hija applikabbli għall-miżuri ad hoc bl-eċċezzjoni tal-eżenzjoni permanenti ta’ RTP skont l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92. Kif ġie analizzat, il-miżuri kkumpensati ddefinixxew b’mod ċar l-obbligi ta’ servizz pubbliku mogħtija suffiċjentement b’inkatigu lil RTP bil-Liġi Nru 21/92 u l-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi. Il-miżuri ad hoc huma proporzjonali għall-ispiża operazzjonali netta tas-servizz pubbliku ta’ RTP. Il-miżuri ad hoc ma jxekklux il-kompetizzjoni tant li jmorru kontra l-interess tal-Unjoni, għax il-miżuri huma proporzjonali għall-ispiża netta tas-servizz pubbliku ta’ RTP. Fl-attivitajiet kummerċjali wkoll, RTP ma ġabitx ruħha b’mod antikompetittiv.

| (220) | Il-Kummissjoni ssib li l-eżenzjoni permanenti prevista fl-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92 tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat li mhix kompatibbli mas-suq intern għaliex ma tikkwalifikax bħala kumpens għall-operazzjoni ta’ servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali skont l-Artikolu 106(2) tat-TFUE. Għalhekk, il-Portugall għandu jabolixxi din il-liġi. Il-Portugall għandu jiżgura wkoll li kull għajnuna mħallsa lil RTP skont din il-liġi għandha tiġi rkuprata mingħand din tal-aħħar. |
| --- | --- |

(220)

Il-Kummissjoni ssib li l-eżenzjoni permanenti prevista fl-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92 tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat li mhix kompatibbli mas-suq intern għaliex ma tikkwalifikax bħala kumpens għall-operazzjoni ta’ servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali skont l-Artikolu 106(2) tat-TFUE. Għalhekk, il-Portugall għandu jabolixxi din il-liġi. Il-Portugall għandu jiżgura wkoll li kull għajnuna mħallsa lil RTP skont din il-liġi għandha tiġi rkuprata mingħand din tal-aħħar.

| (221) | Meta tqis il-konklużjonijiet imsemmija hawn fuq, il-Kummissjoni: |
| --- | --- |

(221)

Meta tqis il-konklużjonijiet imsemmija hawn fuq, il-Kummissjoni:

ADOTTAT DIN ID-DEĊIŻJONI:

Artikolu 1

1.   Il-miżuri ad hoc li ġejjin mogħtija mill-Portugall favur Radiotelevisão Portuguesa, SA, (RTP) jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

| (a) | l-iskedar mill-ġdid tad-dejn ta’ PTE 1 206 miljun mill-Portugall għal RTP f’ forma ta’ ftehim mal-korp responsabbli mis-sigurtà soċjali fl- 1993; |
| --- | --- |

(a)

l-iskedar mill-ġdid tad-dejn ta’ PTE 1 206 miljun mill-Portugall għal RTP f’ forma ta’ ftehim mal-korp responsabbli mis-sigurtà soċjali fl- 1993;

| (b) | l-injezzjonijiet tal-kapital fil-perjodu mill-1994 sal-1997 li jammontaw għal PTE 46 800 miljun; |
| --- | --- |

(b)

l-injezzjonijiet tal-kapital fil-perjodu mill-1994 sal-1997 li jammontaw għal PTE 46 800 miljun;

| (c) | is-self ta’ PTE 20 000 miljun mogħti fl-1998; |
| --- | --- |

(c)

is-self ta’ PTE 20 000 miljun mogħti fl-1998;

| (d) | l-eżenzjoni temporanja mit-tariffi ta’ reġistrazzjoni prevista fl-Artikolu 11 (1) tal-Liġi Portugiża Nru 21/92 u li tammonta għal PTE 11 000 000. |
| --- | --- |

(d)

l-eżenzjoni temporanja mit-tariffi ta’ reġistrazzjoni prevista fl-Artikolu 11 (1) tal-Liġi Portugiża Nru 21/92 u li tammonta għal PTE 11 000 000.

2.   Il-miżuri ta’ għajnuna mill-Istat msemmija fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu huma kompatibbli mas-suq intern skont l-Artikolu 106(2) tat-Trattat ladarba ma wasslu għall-ebda kumpens żejjed għall-ispejjeż netti tal-kompitu tas-servizz pubbliku mogħtija b’inkarigu lil RTP.

Artikolu 2

L-eżenzjoni mit-tariffi tal-atti notarili u mill-ispejjeż ta’ pubblikazzjoni prevista fl-Artikolu 11 (1) tal-liġi Portugiża Nru 21/92 ma tikkostitwixix għajnuna mill-Istat.

Artikolu 3

1.   L-eżenzjoni bla limitu mogħtija lil RTP mill-pagament ta’ kwalunkwe tariffa u spiża fir-rigward ta’ kwalunkwe att ta’ iskrizzjoni, reġistrazzjoni jew annotazzjoni, kif previst fl-Artikolu 11(2) tal-Liġi Portugiża Nru 21/92, tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 107(1) tat-Trattat.

2.   L-għajnuna mill-Istat mogħtija mhux skont il-liġi mill-Portugall, bil-ksur tal-Artikolu 108(3) tat-Trattat, skont l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92, favur RTP, hija inkompatibbli mas-suq intern.

Artikolu 4

1.   Il-Portugall għandu jirrevoka l-liġi msemmija fl-Artikolu 3(1) ta’ din id-Deċiżjoni u jordna l-irkupru ta’ kwalunkwe għajnuna mill-Istat li rċeviet RTP skont dik id-dispożizzjoni sakemm tiġi rrevokata l-liġi.

2.   Is-somom li għandhom ikunu rkuprati għandu jkollhom l-imgħax mid-data li fihom kienu mqiegħda għad-dispożizzjoni ta’ RTP sal-irkupru attwali tagħhom.

3.   L-imgħaxijiet jiġu kkalkulati bil-formula għall-kalkolu ta’ imgħax kompost skont il-Kapitolu V tar-Regolament (KE) Nru 794/2004 u r-Regolament (KE) Nru 271/2008 li jemenda Regolament (KE) Nru 794/2004.

Artikolu 5

1.   L-irkupru tal-għajnuna mogħtija skont il-liġi msemmija fl-Artikolu 3 huwa immedjat u effettiv.

2.   Il-Portugall għandu jiżgura li din id-Deċiżjoni hija implimentata fi żmien erba’ xhur wara d-data tan-notifika ta’ din id-Deċiżjoni.

Artikolu 6

1.   Fi żmien xahrejn wara n-notifika ta’ din id-Deċiżjoni, il-Portugall għandu jissottometti l-informazzjoni li ġejja lill-Kummissjoni:

| (a) | deskrizzjoni ddettaljata tal-miżuri meħuda biex ikun abolit l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92; |
| --- | --- |

(a)

deskrizzjoni ddettaljata tal-miżuri meħuda biex ikun abolit l-Artikolu 11(2) tal-Liġi Nru 21/92;

| (b) | l-ammont totali (il-kapital u l-imgħaxijiet tal-irkupru) li RTP għandha tħallas lura; |
| --- | --- |

(b)

l-ammont totali (il-kapital u l-imgħaxijiet tal-irkupru) li RTP għandha tħallas lura;

| (c) | deskrizzjoni fid-dettall tal-miżuri li diġà ttieħdu u dawk ippjanati biex ikun hemm konformità ma’ din id-Deċiżjoni; |
| --- | --- |

(c)

deskrizzjoni fid-dettall tal-miżuri li diġà ttieħdu u dawk ippjanati biex ikun hemm konformità ma’ din id-Deċiżjoni;

| (d) | id-dokumenti li juru li RTP ġiet ordnata tħallas lura l-għajnuna. |
| --- | --- |

(d)

id-dokumenti li juru li RTP ġiet ordnata tħallas lura l-għajnuna.

2.   Il-Portugall għandu jżomm lill-Kummissjoni infurmata bil-progress tal-miżuri nazzjonali meħuda għall-implimentazzjoni ta’ din id-Deċiżjoni sakemm jiġi kkompletat l-irkupru tal-għajnuna msemmija fl-Artikolu 3. Dan għandu jissottometti minnufih, fuq sempliċement talba mill-Kummissjoni, l-informazzjoni dwar il-miżuri diġà meħuda u ppjanati għall-konformità ma’ din id-Deċiżjoni. Barra minn hekk, għandu jgħaddi wkoll informazzjoni ddettaljata dwar l-ammonti ta’ għajnuna u l-imgħax ta’ rkupru, li RTP tkun diġà ħallset lura.

Artikolu 7

Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lir-Repubblika Portugiża.

Magħmul fi Brussell, l-20 ta’ Diċembru 2011.

Għall-Kummissjoni

Joaquín ALMUNIA

Viċi President

---

(1)  B’effett mill-1 ta’ Diċembru 2009, l-Artikolu 88 tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea (KE) sar l-Artikolu 108 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE). Iż-żewġ settijiet ta’ dispożizzjonijiet huma identiċi fis-sustanza tagħhom. Għall-finijiet ta’ din id-Deċiżjoni, ir-referenzi għall-Artikolu 108 tat-TFUE għandhom jinftiehmu bħala referenzi għall-Artikolu 88 tat-Trattat tal-KE jekk ikun il-każ. Bl-istess mod, l-Artikolu 86(2) tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea sar l-Artikolu 106(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea.

1

(2)  ĠU C 329, 24.12.2008, p. 24.

2

(3)  ĠU C 85, 9.4.2002, p. 9.

3

(4)  ĠU L 142, 6.6.2005, p. 1.

4

(5)  Sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tas-26 ta’ Ġunju 2008, fil-kawża T-442/03, SIC vs il-Kummissjoni [2008] Ġabra II-1161.

5

(6)  Ara l-paragrafi 255 u 256 tas-Sentenza fil-Kawża T-442/03.

6

(7)  Ara n-nota ta' qiegħ il-paġna 2.

7

(8)  Il-Kawża Nru E 14/05 tat-22 ta’ Marzu 2006 — Ħlasijiet ta’ kumpens lix-xandar tas-servizz pubbliku RTP.

8

(9)  Il-Kawża NN 31/06 tal-4 ta’ Lulju 2006 — Appoġġ finanzjarju għar-ristrutturar tad-dejn akkumulat mill-istazzjon Portugiż tas-servizz pubbliku RTP (ĠU C 222, 15.9.2006, p. 4).

9

(10)  Il-Liġi Nru 40341 tat-18 ta’ Ottubru 1955 fejn il-Gvern Portugiż impenja ruħu li jippromwovi: “il-ħolqien ta’ kumpanija pubblika limitata (...) li magħha se jikkonkludi kuntratt ta’ konċessjoni għal xandir televiżiv tas-servizz pubbliku fuq territorju Portugiż”.

10

(11)  Il-punti 11.4 u 11.5 tar-Riżoluzzjoni tal-Kabinett Nru 49/90 tal-31 ta’ Diċembru 1990 u l-punt 3 tar-Riżoluzzjoni tal-Kabinett Nru 6/92 tat-22 ta’ Frar 1992.

11

(12)  L-Anness tal-Liġi 21/92 dwar l-Istatuti ta’ RTP jipprovdi fl-Artikolu 3(2) tiegħu li RTP tista’ twettaq l-attivitajiet kummerċjali li ġejjin: (i) ir-reklamar fuq it-televiżjoni; (ii) il-kummerċjalizzazzjoni ta’ prodotti (jiġifieri ta’ programmi u pubblikazzjonijiet relatati mal-attivitajiet tagħhom); (iii) l-għoti ta’ konsulenza teknika u taħriġ professjonali kif ukoll kooperazzjoni ma’ korpi oħra nazzjonali u barranin; (iv) il-kummerċjalizzazzjoni u l-kiri ta’ tagħmir tat-televiżjoni, films, tejps manjetiċi, videocassettes u prodotti simili; (v) tieħu interess fi gruppi addizzjonali ta’ kumpaniji u gruppi Ewropej ta’ interess ekonomiku kif ukoll ikollha ishma jew kwoti f’kumpaniji oħra, taħt kwalunkwe mill-forom previsti skont il-leġiżlazzjoni kummerċjali.

12

(13)  Din id-Deċiżjoni ma fihiex deskrizzjonijiet oħra tal-miżuri, li ma kinux ġew annullati mill-Qorti fil-Kawża T-442/2003. Ara l-premessa 11 ta’ din id-Deċiżjoni.

13

(14)  EUR 1 = 200,482 PTE, rata tal-kambju fissa fiż-żmien meta l-Portugall adotta l-euro (ĠU L 359, 31.12.1998, p. 1).

14

(15)  Skont l-Artikolu 5 tal-Liġi Nru 21/92: ‘It-twettiq tal-obbligi tas-servizz pubbliku fdati lil RTP SA [...] għandu jagħti lil din il-kumpanija d-dritt li tieħu ħlas ta’ kumpens li l-ammont eżatt tiegħu għandu jikkorrispondi għall-ispiża proprja tal-forniment tas-servizz pubbliku, li għandu jiġi determinat abbażi ta’ kriterji oġġettivament kwantifikabbli u skont il-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba.’

15

(*)  Fid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-4 ta’ Lulju 2006, fil-Każ tal-għajnuna mill-Istat NN 31/2006 (ex-CP 164/2001, CP 60/2003 u CP114/2004) – L-appoġġ finanzjarju tal-Portugall għar-ristrutturar tad-dejn akkumulat minn stazzjon Portugiż tas-servizz pubbliku, RTP, fin-nota f’qiegħ il-paġna 25, il-Kummissjoni ċċarat li l-ammont ta’ kumpens fid-Deċiżjoni oriġinali fil-każ C 85/2001 għandu jkun ta’ EUR 26,9 miljun minflok EUR 30,9 miljun kif oriġinarjament kien stipulat fid-Deċiżjoni C 85/2001. Billi ċ-ċifra ta’ EUR 26,9 miljun tqieset bħala l-ammont korrett fid-Deċiżjoni NN 31/2006, hija qed tintuża wkoll f’din id-Deċiżjoni.

*

Sors: Ir-Riżoluzzjoni tal-Kunsill tal-Ministri

Sors:

(16)  Din id-dispożizzjoni issa ġiet emendata u tistipula l-pubblikazzjoni fuq sit tal-Internet b’aċċess pubbliku.

16

(17)  L-Artikolu 3(2) u (3) tal-Liġi Nru 84/88 tal-20 ta’ Lulju 1988.

17

(18)  Id-Digriet-Liġi Nru 404/90 tal-21 ta’ Diċembru 1990.

18

(19)  Is-sottomissjoni tal-Portugall tat-8 ta’ Ġunju 2010, il-paragrafu 248 seq.

19

(20)  Il-Klawżola 14 tal-Kuntratt Pubbliku Antik ta’ Servizzi tas-17 ta’ Marzu 1993 u l-Klawżola 21 tal-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi tal-31 ta’ Diċembru 1996 konkluż bejn l-Istat Portugiż u RTP, ara n-nota ta' qiegħ il-paġna 26 t’hawn taħt.

20

(21)  Il-Liġi Nru 7/98.

21

(22)  L-Artikolu 1 tad-Digriet Liġi Nru 160/96.

22

(23)  Rata ta’ 3,54 % kienet applikata fl-1999, 4,14 % fl-2000; 5,05 % fl-2001; 3,62 % fl-2002; u 2,95 % fl-2003.

23

(24)  L-Artikolu 5 tal-kuntratt ta’ self emendat.

24

(**)  Djun fuq żmien qasir, medju u twil lil istituzzjonijiet tal-kreditu u bonds.

**

Sors: Il-kontijiet finanzjarji ta’ RTP.

Sors:

(25)  Il-Liġi Nru 58/90 tas-7 ta’ Settembru 1990 dwar l-attività tax-xandir televiżiv.

25

(26)  Fis-17 ta’ Marzu 1993, kuntratt pubbliku ta’ servizzi (il-Kuntratt Pubbliku Antik ta’ Servizzi) kien ffirmat bejn il-Portugall u RTP. Fil-31 ta’ Diċembru 1996, kien sostitwit minn Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi.

26

(27)  RTP għandha: (a) tirrispetta l-prinċipji tal-libertà, l-indipendenza, in-nondiskriminazzjoni u n-nonkonċentrazzjoni; (b) tħares l-indipendenza tagħha mill-awtoritajiet pubbliċi; u (c) tadatta programmi għall-ħtiġijiet ta’ kwalità u ta’ varjetà fl-interess tal-pubbliku.

27

(28)  RTP għandha: (a) u (c) tikkontribwixxi sabiex iddawwal, tinforma u teduka lill-poplu; (b) tiggarantixxi il-kopertura tal-aħbarijiet: (d) sa (h) tħalli ħin disponibbli għax-xandir ta’ messaġġi uffiċjali, avvenimenti reliġjużi, lil partiti politiċi, lil trejdjunjins, u lill-amministrazzjoni pubblika; (i) ixxandar żewġ programmi ta’ kopertura ġenerali, li wieħed minnhom għandu jkopri ir-Reġjuni Awtonomi tal-Madeira u tal-Azores; (j) u (m) ixxandar programmi dwar l-edukazzjoni, it-taħriġ, l-isport u l-kultura; (l) tappoġġja u tippromwovi ċ-ċinema; (n) iżżomm fajls awdjoviżivi; (o) tagħmel skambju ta’ programmi u ta’ informazzjoni mal-Madeira u l-Azores; (p) tipproduċi u xxandar programmi għall-Komunitajiet Portugiżi barra mill-pajjiż; (q) tikkoopera ma’ pajjiżi li jitkellmu bil-Portugiż; (r) tiżgura kopertura diretta tal-avvenimenti ewlenin barra mill-pajjiż; (s) iżżomm kuntatti ma’ servizz pubbliku ieħor tax-xandir televiżiv Ewropew; u (t) tiżgura li x-xandir televiżiv huwa konformi mal-linji gwida stabbiliti mill-korpi kompetenti internazzjonali.

28

(29)  Il-Klawżola 4 tal-Kuntratt Pubbliku Antik ta’ Servizzi u l-Klawżoli 4 u 5. tal-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi.

29

(30)  Il-Klawżoli 5 sa 8 u l-Klawżola 10 tal-Kuntratt Pubbliku Antik ta’ Servizzi u l-Klawżoli 6 sa 13 tal-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi.

30

(31)  Il-Klawżola 1 tal-Kuntratt Pubbliku Antik ta’ Servizzi tistipula li l-għan ta’ dan il-kuntratt kien li jistabbilixxi t-termini li skonthom RTP se tipprovdi s-servizz pubbliku tat-televiżjoni. Il-Klawżola 1 tal-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi tistipula li RTP hija l-uniku fornitur tax-xandir ta’ servizz pubbliku skont l-Artikolu 5 tal-Liġi Nru 58/90 u l-Artikolu 4 tal-Liġi Nru 21/92.

31

(32)  Il-Klawżola 9 tal-Kuntratt Pubbliku Antik ta’ Servizzi u l-Klawżola 23 tal-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi.

32

(33)  Il-Klawżoli 15, 16, 18 u 19 tal-Kuntratt Pubbliku Antik ta’ Servizzi u l-Klawżoli 18 u 25 tal-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi.

33

(34)  Il-Klawżola 19 tal-Kuntratt Pubbliku Antik ta’ Servizzi, il-Klawżola 25 tal-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi u l-Artikolu 47(2) tal-Liġi Nru 31-A/98.

34

(35)  Il-paragrafi 53 u 54 tal-Ittra tal-Portugall tat-8 ta’ Ġunju 2010. Ara wkoll il-paragrafu 108 tas-sottomissjoni tas-7 ta’ Settembru 2009.

35

(36)  L-isem sħiħ tal-awditur huwa: “Pedro Roque SROC, Revisores Oficias de Contas, inscrita na Lista das SROC/s com no 125”, Lisbona. Huwa awditur statutorju rreġistrat fil-lista uffiċjali tal-awdituri fil-Portugall, jiġifieri l-awditur irid jaderixxi ma’ ċerti standards ta’ awditjar u jagħti verifika indipendenti.

36

Pedro Roque SROC, Revisores Oficias de Contas, inscrita na Lista das SROC/s com no 125

(37)  BDO Binder&Co. Auditoria, Impostos e Consultoria, Lisbona, il-Portugall.

37

(38)  http://www.erc.pt/pt/estudos-e-publicacoes/auditorias-ao-servico-publico-de-radio-e-televisao.

38

(39)  Il-Klawżola 13 tal-Kuntratt Pubbliku Antik ta’ Servizzi u l-Klawżola 20 tal-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi.

39

(40)  Il-Klawżola 14 tal-Kuntratt Pubbliku Antik ta’ Servizzi u l-Klawżola 21 tal-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi.

40

(41)  Il-Klawżola 12 tal-Kuntratt Pubbliku Antik ta’ Servizzi tistabbilixxi fid-dettall liema spejjeż jistgħu jiġu kkompensati u kif dawn għandhom jiġu kkalkolati: id-differenzjali tal-kopertura (id-differenza fl-ispejjeż akkarigu ta’ RTP Channel 1 u l-ispejjeż akkarigu tal-akbar operatur privat tat-televiżjoni), id-defiċit operattiv fir-Reġjuni Awtonomi, id-defiċit fit-tmexxija tal-librerija awdjoviżiva, l-ispejjeż operazzjonali ta’ RTP-International, l-ispejjeż tal-ġestjoni tal-istruttura għall-kooperazzjoni mal-pajjiżi Afrikani li jitkellmu bil-Portugiż (PALOPs), l-ispejjeż għal ħin speċifiku ta’ xandir għal ċerti entitajiet, l-ispejjeż tad-delegazzjonijiet u tal-korrespondenti, u l-ispejjeż ta’ S. Carlos National Theatre Foundation. Il-Klawżola 15 tal-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi tistabbilixxi fid-dettall liema spejjeż jistgħu jiġu kkumpensati u kif dawn għandhom jiġu kkalkolati. L-oġġetti li għandhom ikunu koperti huma: (1) l-ispejjeż operattivi ta’ RTP 1 u RTP 2; (2) is-servizzi speċifiċi msemmija fil-Klawżola 7 (a) sa (l); u (3) id-differenzjali tal-kopertura.

41

(42)  Informazzjoni pprovduta mill-Portugall permezz tal-ittra tal-31 ta’ Marzu 1999.

42

(43)  Il-Klawżola 14(2) tal-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi.

43

(44)  Esklużi l-ispejjeż assoċjati mad-differenzjali tal-kopertura.

44

(45)  Il-Klawżola 19(1) u (3) tal-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi. Il-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi stipula li l-ispejjeż operattivi ta’ RTP 2 jistgħu jiġu kkumpensati retroattivament mill-1 ta’ Jannar 1996.

45

(***)  Għalkemm Sport TV mhuwiex attività tas-servizz pubbliku eliġibbli għall-kumpens, RTP naqqset il-profitti ta’ Sport TV mill-ispiża tas-servizz pubbliku. Il-bażi ta’ dan it-tnaqqis huwa l-Artikolu 47(3) tal-Liġi Nru 31-A/98 tal-14 ta’ Lulju 1998, li jistipula li l-profitti magħmula minn RTP mill-parteċipazzjoni fi stazzjonijiet oħra għandhom jintużaw għall-finanzjament ta’ inizjattivi tas-servizz pubbliku.

***

Sors: L-awtoritajiet Portugiżi u r-rapporti dwar is-servizz pubbliku.

Sors:

(46)  Ara n-nota ta' qiegħ il-paġna 2. Kummenti minn partijiet interessati dwar miżuri oħra jistgħu jinstabu fil-premessi 74 sa 84 tad-Deċiżjoni 2005/406/KE.

46

(47)  Ara, pereżempju, Rui Gerra da Fonseca: Wara li ġiet stabbilita n-natura leġiżlattiva tal-istatuti ta’ impriża pubblika bbażata fuq digriet liġi, hija kontra l-kostituzzjoni li jiġu emendati bi kwalunkwe strument ħlief digriet liġi, bħalma regoli li jippermettu l-emenda tagħhom bl-istrument sempliċi tal-liġi privata huma wkoll kontra l-kostituzzjoni, Autonomia Estatutária das Empresas Publicas e Descentralização Adminstrativa, Coimbra 2005

47

Rui Gerra da Fonseca

Autonomia Estatutária das Empresas Publicas e Descentralização Adminstrativa, Coimbra 2005

(48)  Is-Sentenza Nru 224/95 tas-26 ta’ April 1995 u s-Sentenza Nru 576/96 tas-16 ta’ April 1996.

48

(49)  Sottomessi mill-Portugall fit-8 ta’ Ġunju 2010.

49

(50)  Sottomessi mill-Portugall fis-17 ta’ Ġunju 2011.

50

(51)  Il-Liġi Nru 91/A/77 annullat l-Istatuti tal-1976 ta’ RTP u stipulat li RTP għandha tkun iggvernata minn Kummissjoni Amministrattiva.

51

(52)  Ara s-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-22 ta’ Novembru 2001 fil-Kawża C-53/00 Ferring SA vs Agence centrale des organismes de sécurité sociale (ACOSS), [2001] Ġabra I-9067.

52

(53)  Il-Klawżoli 3 u 4 tal-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi

53

(54)  Il-Klawżola 14 tal-Kuntratt Pubbliku Antik ta’ Servizzi u l-Klawżola 21(3) tal-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi jistipulaw li: “Il-parteċipazzjoni fl-investimenti msemmija hawn fuq iridu jkunu koperti preferibbilment mill-ewwel parti kontraenti u bħala azzjonist fil-forma ta’ żieda fil-kapital”.

54

(55)  Ara l-paragrafu 108 tal-ittra mill-Portugall tas-7 ta’ Settembru 2009.

55

(56)  Ara n-nota ta' qiegħ il-paġna 36 ta’ din id-Deċiżjoni.

56

(57)  Il-punt 10 tal-avviż tal-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għal miżuri relatati mat-tassazzjoni diretta tan-negozju (ĠU C 384, 10.12.1998, p. 3) (Edizzjoni Speċjali bil-Malti: Kapitolu 08 Volum 01 p. 277 – 283).

57

Edizzjoni Speċjali bil-Malti: Kapitolu 08 Volum 01 p. 277 – 283

(58)  Is-Sentenza mill-Qorti tal-Ġustizzja tas-17 ta’ Frar 1993 fil-Kawżi Konġunti C-159/91 u C-160/91 Christian Poucet v Assurances Générales de France u Caisse Mutuelle Régionale du Languedoc-Roussillon [1993] Ġabra I-637.

58

(59)  Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-17 ta’ Ġunju 1999 fil-Kawża C-295/97 Industrie Aeronautiche e Meccaniche Rinaldo Piaggio SpA vs International Factors Italia SpA (Ifitalia), Dornier Luftfahrt GmbH u Ministero della Difesa [1999] Ġabra I-3735, paragrafu 35.

59

(60)  L-Artikolu 1 tad-Digriet Liġi Nru 160/96.

60

(61)  Ara l-paragrafu 64 tas-Sentenza fil-Kawża T-442/03,

61

(62)  Ara l-paragrafu 51 tas-Sentenza fil-Kawża T-442/03.

62

(63)  Ara l-paragrafi 214 sa 221 tas-sottomissjoni mill-Portugall tat-8 ta’ Ġunju 2010.

63

(64)  Ara l-paragrafi 75 sa 77 tas-Sentenza fil-Kawża T-442/03.

64

(65)  Ara wkoll is-sentenza tal-Qorti tat-8 ta’ Novembru 2001 f’C-14/99, Adria-Wien Pipeline GmbH u Wietersdorfer & Peggauer Zementwerke GmbH vs Finanzlandesdirektion für Kärnten, [2001] Ġabra I-08365.

65

Adria-Wien Pipeline GmbH u Wietersdorfer & Peggauer Zementwerke GmbH vs Finanzlandesdirektion für Kärnten

(66)  Il-Liġi Nru 91/A/77 stipulat li Kunsill Amministrattiv għandu jirregola lil RTP minħabba l-kriżi strutturali tagħha.

66

(67)  Ara s-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-Kawża C-342/96 Ir-Renju ta’ Spanja vs Il-Kummissjoni, [1999] Ġabra I-02459.

67

(68)  Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Istati Membri — l-Applikazzjoni tal-Artikoli 92 u 93 tat-Trattat KEE u tal-Artikolu 5 tad-Direttiva tal-Kummissjoni 80/723/KEE għal impriżi pubbliċi fis-settur tal-manifattura (ĠU C 307, 13.11.1993, p. 3).

68

(69)  Ir-rata referenzjarja hija bbażata fuq rati ta’ skambju interbankarji ta’ ħames snin flimkien ma’ primjum (Ara l-Avviż tal-Kummissjoni dwar il-metodu għall-istabbiliment ta’ rati referenzjarji u ta’ skont ĠU C 273, 9.9.1997, p. 3). Ir-rati referenzjarji għall-Portugall mill-1 ta’ Jannar 1997 jistgħu jinstabu fuq http://europa.eu.int/comm/competition/state_aid/others/reference_rates.html

69

(70)  Ara s-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza tat-8 ta’ Ottubru 2002 fil-Kawżi konġunti Métropole Télévision SA (M6) (T-185/00), Antena 3 de Televisión, SA (T-216/00), Gestevisión Telecinco, SA (T-299/00) u SIC - Sociedade Independente de Comunicação, SA (T-300/00) vs Il-Kummissjoni, [2002] Ġabra II-3805.

70

(71)  Skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, meta l-għajnuna tal-Istat issaħħaħ il-pożizzjoni ta’ impriża meta mqabbla ma’ impriżi oħra li qed jikkompetu f’kummerċ intra-Komunitarju, dawn tal-aħħar għandhom jitqiesu bħala affettwati minn din l-għajnuna mill-Istat. Ara s-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-17 ta’ Settembru 1980 tal-Kawża 730/79 Philip Morris Holland vs Il-Kummissjoni [1980] Ġabra 671, il-paragrafu 11; is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta’ Marzu 1991 tal-Kawża C-303/88 Ir-Repubblika Taljana vs Il-Kummissjoni [1991] Ġabra I-1433, il-paragrafu 17; is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tad-19 ta’ Settembru 2000 tal-Kawża C-156/98 Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja vs Il-Kummissjoni [2000] Ġabra I-6857, il-paragrafu 33.

71

Philip Morris Holland

Il-Kummissjoni

Ir-Repubblika Taljana

Il-Kummissjoni

Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja

Il-Kummissjoni

(72)  Is-Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-24 ta’ Lulju 2003 tal-Kawża C-280/00 Altmark Trans GmbH et Regierungspräsidium Magdeburg vs Nahverkehrsgesellschaft Altmark GmbH [2003] Ġabra I-7747.

72

(73)  Ibidem, il-paragrafi 101 sa 109. F’dawn il-paragrafi il-Qorti eżaminat il-kwistjoni ta’ jekk xi ħlasijiet mill-Istat għal impriżi tat-trasport, ikklassifikati bħala għajnuna mill-Istat, jistgħux ikunu kompatibbli mas-suq komuni skont l-Artikolu 77 tat-Trattat tal-KE [issal-Artikolu 93 tat-TFUE] bħala rimborż għall-qadi ta’ obbligi ta’ servizz pubbliku. Hija ma eskludietx din il-possibbiltà, sakemm il-kundizzjonijiet li jorbtu stipulati mil-leġiżlazzjoni sekondarja għas-settur tat-trasport jintlaħqu. Dan ir-raġunament għandu japplika mutatis mutandis għal impriżi fdati b’servizz ta’ interess ekonomiku ġenerali barra s-settur tat-trasport u b’konnessjoni mal-Artikolu 86(2) tat-Trattat tal-KE [issa 106 (2) tat-TFEU].

73

mutatis mutandis

(74)  ĠU C 320, 15.11.2001, p. 5 (Edizzjoni Speċjali bil-Malti: Kapitlu 08 Volum 02 p. 117 - 123). Għal dan il-każ għadha tapplika l-Komunikazzjoni tal-2001 għal raġunijiet ta’ ratione temporis.

74

Edizzjoni Speċjali bil-Malti: Kapitlu 08 Volum 02 p. 117 - 123

(75)  Ara l-paragrafu 29 tal-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir.

75

(76)  Il-Protokoll ta’ Amsterdam iqis li s-sistema tax-xandir pubbliku hija relatata direttament mal-ħtiġijiet demokratiċi, soċjali u kulturali ta’ kull soċjetà u mal-ħtieġa li jkun imħares il-pluraliżmu tal-midja. B’mod aktar speċifiku, l-Istati Membri għandhom “il-kompetenza [...] li jipprovdu għall-finanzjament tas-servizz pubbliku tax-xandir safejn dan il-finanzjament jingħata lil organizzazzjonijiet tax-xandir għat-twettiq tal-mandat tas-servizz pubbliku kif konferit, definit u organizzat minn kull Stat Membru, u safejn dan il-finanzjament ma jolqotx il-kundizzjonijiet tal-kummerċ u tal-kompetizzjoni fil-Komunità tant li jkollu effett kuntrarju għall-interess komuni, filwaqt li t-twettiq tal-mandat ta’ dak is-servizz pubbliku għandu jittieħed in konsiderazzjoni”.

76

(77)  Ara l-paragrafu 33 tal-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir.

77

(78)  Ibidem.

78

(79)  Ibidem.

79

(80)  Ara l-paragrafu 81 tas-sentenza tal-Qorti tal-Prim’Istanza fil-Kawża T-442/03. L-istqarrija tal-Kummissjoni li t-trasformazzjoni ma kinitx meħtieġa, ma saritx fil-kuntest tal-valutazzjoni ta’ kompatibilità skont l-Artikolu 86(2) tat-Trattat tal-KE, issal-Artikolu 106 (2) tat-TFUE.

80

(81)  Ara l-paragrafu 139 tas-Sentenza tal-Qorti Ġenerali fil-Kawża Konġunta T-568/08 u T-573/08, Métropole télévision (M6) u Télévision française 1 SA (TFI), li għadha ma ġietx ippubblikata fir-rapporti tal-Qorti.

81

Métropole télévision (M6) u Télévision française 1 SA (TFI)

(82)  Id-Direttiva tal-Kunsill 89/552/KEE tat-3 ta’ Ottubru 1989 dwar il-koordinazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet stabbiliti bil-liġi, b’regolament jew b’azzjoni amministrattiva fl-Istati Membri dwar it-twettiq ta’ attivitajiet ta’ xandir bit-televiżjoni (ĠU L 298, 17.10.1989, p. 23) (Edizzjoni Speċjali bil-Malti: Kapitlu 06 Volum 01 p. 224 – 231). Skont l-Artikolu 5, ‘l-Istati Membri għandhom jiżguraw [...] li x-xandara jirriservaw mill-inqas 10 % tal-ħin tat-trasmissjoni tagħhom [...], jew alternattivament, [...], mill-inqas 10 % tal-budget tal-ipprogrammar tagħhom, għal xogħlijiet Ewropej maħluqa minn produtturi li huma indipendenti minn xandara. Barra minn hekk, skont il-premessa 45 tad-Direttiva 97/36/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Ġunju 1997 li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 89/552/KEE dwar il-koordinazzjoni ta’ certi dispożizzjonijiet stabbiliti mil-liġi, minn regolamenti jew azzjoni amministrattiva fl-Istati Membri dwar l-eżerċizzju tal-attivitajiet tax-xandir televiżivi, ‘l-għan li tingħata għajnuna lill-produzzjoni awdjoviżiva fl-Ewropa jista’ jiġi segwit fl-Istati Membri, permezz tad-definizzjoni ta’ missjoni ta’ interess pubbliku għal ċerti organizzazzjonijiet tax-xandir, [...] inkluża l-obbligazzjoni li jikkontribwixxu sostanzjalment għall-investiment fil-produzzjoni Ewropea (ĠU L 202, 30.7.1997, p. 60), imħassra bid-Direttiva 2010/13/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-10 ta’ Marzu 2010 dwar il-koordinazzjoni ta’ ċerti dispożizzjonijiet stabbiliti bil-liġi, b’regolament jew b’azzjoni amministrattiva fi Stati Membri dwar il-forniment ta’ servizzi tal-midja awdjoviżiva (Direttiva dwar is-Servizzi tal-Midja Awdjoviżiva) ĠU L 95, 15.4.2010, p. 1.

82

Edizzjoni Speċjali bil-Malti: Kapitlu 06 Volum 01 p. 224 – 231

(83)  Il-Klawżola 13 tal-Kuntratt Pubbliku Antik ta’ Servizzi u l-Klawżola 7(1)(a) tal-Kuntratt Pubbliku Ġdid ta’ Servizzi.

83

(84)  Ittra mill-Portugall tat-30 ta’ Ġunju 1999.

84

(85)  Il-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir, il-paragrafu 40.

85

(86)  Għall-1992 ma kienx disponibbli rapport tas-servizz pubbliku, iżda ma kienx ukoll legalment meħtieġ, għax kien biss il-Kuntratt Pubbliku Antik ta’ Servizzi li stipula dan ir-rekwiżit. Madankollu, ukoll għas-sena 1992 l-awdituri waslu għall-konklużjoni li ma kien hemm l-ebda ksur tal-leġiżlazzjoni validu dak iż-żmien. Lanqas ma sabu xi kumpens żejjed.

86

(87)  Rapport ta’sinteżi tal-awditjar estern, il-punt 1.4 b.

87

(88)  It-traduzzjoni tirrifletti l-oriġinali Portugiża, li titkellem dwar ‘kuntratti ta’ konċessjoni’. Il-kuntratti ta’ konċessjoni huma identiċi għall-kuntratti pubbliċi ta’ servizzi, jiġifieri l-kuntratt pubbliku ta’ servizzi l-Antik u l-Ġdid kif imsemmi fid-deċiżjoni kollha, ara wkoll in-nota f’qiegħ il-paġna 26 ta’ din id-Deċiżjoni.

88

(89)  Għall-1994, il-valur ta’ PTE 14 034 734 000 nstab li jaqbeż l-ammont allokat mill-Gvern, iżda li skont il-klawżola 15.4 ma setax jintalab aktar kumpens mis-PTE 7 145 miljun mogħtija, kif muri fit-Tabella 1 ta’ din id-Deċiżjoni. Għall-1996, l-ammont ta’ PTE 14 594 568 000, instab li kien ogħla mill-ammont allokat ta’ PTE 14 500 miljun. Għas-sena 1997, il-valur ta’ PTE 11 752 261 000 nstab li jaqbel mal-PTE 10 350 miljun tal-allokazzjoni reali.

89

(90)  Paġna 23 tar-rapport ta’ sinteżi dwar l-awditjar kollu.

90

(91)  Sottomissjoni mill-Portugall tal-25 ta’ Awwissu 2011.

91

(92)  Ara wkoll il-premessi 27 u 116 tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni fil-Kawża NN 31/2006.

92

(93)  Ta’ min jinnota li skont il-Portugall, id-dimensjoni ta’ din il-kritika hija ħafna iżgħar għaliex mill-ammont ta’ EUR 53 miljun, 4 miljuni biss kien hemm inqas.

93

(94)  Ara l-paragrafi 194 et seq u b’mod partikolari l-paragrafi 201 u 203 tas-Sentenza fil-Kawża T-442/03.

94

(95)  Il-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir, il-paragrafi 57 u 58.

95

(96)  L-ispejjeż operazzjonali tal-ewwel u t-tieni stazzjon skont il-Kuntratt Pubbliku Antik ta’ Servizzi jikkorrispondu mal-ispejjeż finanzjarji u mal-ispejjeż ta’ korrispondenza fejn operaturi oħra kienu wkoll stabbiliti.

96

(****)  Għall-1992, it-tariffi tar-reġistrazzjoni ta’ PTE 11 000 000 ser ikollhom jitqiesu, ara l-paragrafu 210 ta’ din id-Deċiżjoni t’hawn taħt.

****

Sors: Ir-rapport finanzjarju u r-rapporti tas-servizz pubbliku.

Sors:

(97)  Il-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir, il-paragrafu 58.

97

(98)  Ibidem.

98

(99)  Il-premessa 91 tad-Deċiżjoni li tagħti bidu għall-proċedura f’dan il-każ.

99

(100)  Ta’ min jinnota li fl-1993 il-kwerelant SIC allega wkoll ksur tal-Artikolu 86(1) tat-Trattat tal-KE (li qabel kien l-Artikolu 90), issal-Artikolu 106(1) tat-TFUE fir-rigward tal-istruttura legali mwaqqfa mill-Istat Portugiż dwar is-suq tal-pubbliċità u tal-politika tal-akkwist tal-programmi ta’ RTP (ara wkoll id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 89/536/KEE tas-17 ta’ Settembru 1989). Sussegwentement, il-Kummissjoni vvalutat dawn l-allegazzjonijiet skont l-Artikolu 86(1).

100

(101)  Il-Komunikazzjoni dwar ix-Xandir, il-paragrafu 58.

101

(102)  Referenza f’dan ir-rigward hija magħmula għall-fatti ta’ parti tad-deċiżjoni, li tiddeskrivi l-implimentazzjoni għal kull miżura.

102

---