# Il-Ġurnal Uffiċjali L 401/2021

| | ISSN 1977-074X |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | L 401 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Leġiżlazzjoni | Volum 6412 ta' Novembru 2021 |

ISSN 1977-074X

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

L 401

Edizzjoni bil-Malti

Leġiżlazzjoni

Volum 6412 ta' Novembru 2021

---

| Werrej | | II   Atti mhux leġiżlattivi | Paġna |
| --- | --- | --- | --- |
| | | DEĊIŻJONIJIET |
| | * | Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2021/1968 tad-9 ta’ Novembru 2021 li temenda d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2015/2429 li tawtorizza lil-Latvja biex iddaħħal miżura speċjali ta’ deroga mill-punt (a) tal-Artikolu 26(1) u l-Artikoli 168 u 168a tad-Direttiva 2006/112/KE dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud | 1 |
| | * | Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2021/1969 tas-27 ta’ Ottubru 2021 dwar it-talba għar-reġistrazzjoni tal-inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej intitolata Sejħa għall-Azzjoni — Protezzjoni ambjentali fil-politiki kollha skont ir-Regolament (UE) 2019/788 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
  (notifikata bid-dokument C(2021) 7742) | 3 |
| | | RAKKOMANDAZZJONIJIET |
| | * | Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2021/1970 tal-10 ta’ Novembru 2021 dwar spazju komuni Ewropew tad-data għall-wirt kulturali | 5 |

Werrej

II   Atti mhux leġiżlattivi

Paġna

DEĊIŻJONIJIET

*

Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2021/1968 tad-9 ta’ Novembru 2021 li temenda d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2015/2429 li tawtorizza lil-Latvja biex iddaħħal miżura speċjali ta’ deroga mill-punt (a) tal-Artikolu 26(1) u l-Artikoli 168 u 168a tad-Direttiva 2006/112/KE dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud

1

*

Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2021/1969 tas-27 ta’ Ottubru 2021 dwar it-talba għar-reġistrazzjoni tal-inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej intitolata Sejħa għall-Azzjoni — Protezzjoni ambjentali fil-politiki kollha skont ir-Regolament (UE) 2019/788 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
  (notifikata bid-dokument C(2021) 7742)

(notifikata bid-dokument C(2021) 7742)

3

RAKKOMANDAZZJONIJIET

*

Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2021/1970 tal-10 ta’ Novembru 2021 dwar spazju komuni Ewropew tad-data għall-wirt kulturali

data

5

| MT | L-Atti li t-titoli tagħhom huma stampati b'tipa ċara huma dawk li għandhom x'jaqsmu mal-maniġment ta' kuljum ta' materji agrikoli, u li ġeneralment huma validi għal perijodu limitat.
  It-titoli ta'l-atti l-oħra kollha huma stampati b'tipa skura u mmarkati b'asterisk quddiemhom. |
| --- | --- |

MT

L-Atti li t-titoli tagħhom huma stampati b'tipa ċara huma dawk li għandhom x'jaqsmu mal-maniġment ta' kuljum ta' materji agrikoli, u li ġeneralment huma validi għal perijodu limitat.

It-titoli ta'l-atti l-oħra kollha huma stampati b'tipa skura u mmarkati b'asterisk quddiemhom.

---

II Atti mhux leġiżlattivi

DEĊIŻJONIJIET

| 12.11.2021 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | L 401/1 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2021

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

L 401/1

---

DEĊIŻJONI TA’ IMPLIMENTAZZJONI TAL-KUNSILL (UE) 2021/1968

tad-9 ta’ Novembru 2021

li temenda d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2015/2429 li tawtorizza lil-Latvja biex iddaħħal miżura speċjali ta’ deroga mill-punt (a) tal-Artikolu 26(1) u l-Artikoli 168 u 168a tad-Direttiva 2006/112/KE dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat-28 ta’ Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 395(1), l-ewwel subparagrafu, tagħha,

Wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea,

Billi:

| (1) | L-Artikolu 168 u 168a tad-Direttiva 2006/112/KE jistabbilixxu d-dritt li persuni taxxabbli jnaqqsu t-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) dovuta fir-rigward ta’ provvisti lilhom ta’ merkanzija u ta’ servizzi li jintużaw għall-finijiet tat-tranżazzjonijiet taxxabbli tagħhom. Skont l-Artikolu 26(1), punt (a), ta’ dik id-Direttiva, l-użu ta’ assi tan-negozju għall-użu privat ta’ persuni taxxabbli jew tal-persunal tagħhom jew, b’mod aktar ġenerali, għal skopijiet oħra li ma jkunux dawk tan-negozju tagħhom għandhom jiġu ttrattati bħala provvista ta’ servizzi. |
| --- | --- |

(1)

L-Artikolu 168 u 168a tad-Direttiva 2006/112/KE jistabbilixxu d-dritt li persuni taxxabbli jnaqqsu t-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) dovuta fir-rigward ta’ provvisti lilhom ta’ merkanzija u ta’ servizzi li jintużaw għall-finijiet tat-tranżazzjonijiet taxxabbli tagħhom. Skont l-Artikolu 26(1), punt (a), ta’ dik id-Direttiva, l-użu ta’ assi tan-negozju għall-użu privat ta’ persuni taxxabbli jew tal-persunal tagħhom jew, b’mod aktar ġenerali, għal skopijiet oħra li ma jkunux dawk tan-negozju tagħhom għandhom jiġu ttrattati bħala provvista ta’ servizzi.

| (2) | Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2015/2429 (2) awtorizzat lil-Latvja, sal-31 ta’ Diċembru 2018, biex tillimita għal 50 % id-dritt li tnaqqas il-VAT fuq ix-xiri, il-kiri fit-tul, l-akkwist intra-Komunitarju u l-importazzjoni ta’ karozzi tal-passiġġieri b’piż massimu awtorizzat li ma jaqbiżx 3 500 kilogramma u li ma għandhomx aktar minn tmien postijiet minbarra l-post tas-sewwieq, kif ukoll fuq in-nefqa relatata mal-manutenzjoni, it-tiswija u l-fjuwil ta’ tali karozzi tal-passiġġieri. L-awtorizzazzjoni teħles ukoll lill-persuni taxxabbli milli jkollhom jittrattaw l-użu mhux kummerċjali ta’ tali karozzi tal-passiġġieri bħala provvista ta’ servizzi. |
| --- | --- |

(2)

Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2015/2429 (2) awtorizzat lil-Latvja, sal-31 ta’ Diċembru 2018, biex tillimita għal 50 % id-dritt li tnaqqas il-VAT fuq ix-xiri, il-kiri fit-tul, l-akkwist intra-Komunitarju u l-importazzjoni ta’ karozzi tal-passiġġieri b’piż massimu awtorizzat li ma jaqbiżx 3 500 kilogramma u li ma għandhomx aktar minn tmien postijiet minbarra l-post tas-sewwieq, kif ukoll fuq in-nefqa relatata mal-manutenzjoni, it-tiswija u l-fjuwil ta’ tali karozzi tal-passiġġieri. L-awtorizzazzjoni teħles ukoll lill-persuni taxxabbli milli jkollhom jittrattaw l-użu mhux kummerċjali ta’ tali karozzi tal-passiġġieri bħala provvista ta’ servizzi.

| (3) | Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2018/1921 (3) estendiet il-validità tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2015/2429 sal-31 ta’ Diċembru 2021. |
| --- | --- |

(3)

Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2018/1921 (3) estendiet il-validità tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2015/2429 sal-31 ta’ Diċembru 2021.

| (4) | Permezz tal-ittra tal-21 ta’ April 2021, il-Latvja ressqet talba lill-Kummissjoni biex tkompli tapplika l-miżura speċjali li tidderoga mill-Artikolu 26(1), punt (a), u l-Artikoli 168 u 168a tad-Direttiva 2006/112/KE sabiex tillimita d-dritt ta’ tnaqqis fir-rigward tan-nefqa fuq ċerti karozzi tal-passiġġieri li ma jintużawx biss għal skopijiet kummerċjali (“it-talba”). |
| --- | --- |

(4)

Permezz tal-ittra tal-21 ta’ April 2021, il-Latvja ressqet talba lill-Kummissjoni biex tkompli tapplika l-miżura speċjali li tidderoga mill-Artikolu 26(1), punt (a), u l-Artikoli 168 u 168a tad-Direttiva 2006/112/KE sabiex tillimita d-dritt ta’ tnaqqis fir-rigward tan-nefqa fuq ċerti karozzi tal-passiġġieri li ma jintużawx biss għal skopijiet kummerċjali (“it-talba”).

| (5) | Skont l-Artikolu 395(2), it-tieni subparagrafu, tad-Direttiva 2006/112/KE, il-Kummissjoni bagħtet it-talba lill-Istati Membri l-oħra permezz tal-ittri tal-10 ta’ Ġunju 2021. Bl-ittra tal-14 ta’ Ġunju 2021, il-Kummissjoni nnotifikat lil-Latvja li kellha l-informazzjoni kollha li kellha bżonn biex tivvaluta t-talba. |
| --- | --- |

(5)

Skont l-Artikolu 395(2), it-tieni subparagrafu, tad-Direttiva 2006/112/KE, il-Kummissjoni bagħtet it-talba lill-Istati Membri l-oħra permezz tal-ittri tal-10 ta’ Ġunju 2021. Bl-ittra tal-14 ta’ Ġunju 2021, il-Kummissjoni nnotifikat lil-Latvja li kellha l-informazzjoni kollha li kellha bżonn biex tivvaluta t-talba.

| (6) | Kif mitlub mill-Artikolu 6(2) tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2015/2429, il-Latvja ressqet rapport li jinkludi l-analiżi tal-perċentwal iffissat għat-tnaqqis tal-VAT. Abbażi ta’ informazzjoni attwalment disponibbli, jiġifieri l-esperjenza miksuba minn awditi tat-taxxa u d-data statistika b’rabta mal-użu privat tal-karozzi tal-passiġġieri, il-Latvja tiddikjara li l-limitu ta’ 50 % għadu ġustifikabbli u xieraq. |
| --- | --- |

(6)

Kif mitlub mill-Artikolu 6(2) tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2015/2429, il-Latvja ressqet rapport li jinkludi l-analiżi tal-perċentwal iffissat għat-tnaqqis tal-VAT. Abbażi ta’ informazzjoni attwalment disponibbli, jiġifieri l-esperjenza miksuba minn awditi tat-taxxa u d-data statistika b’rabta mal-użu privat tal-karozzi tal-passiġġieri, il-Latvja tiddikjara li l-limitu ta’ 50 % għadu ġustifikabbli u xieraq.

| (7) | Minħabba l-impatt pożittiv tal-miżura speċjali fuq il-piż amministrattiv tal-kontribwenti u tal-awtoritajiet tat-taxxa billi tissimplifika l-ġbir tal-VAT u tipprevjeni l-evażjoni tat-taxxa minħabba żamma skorretta tar-rekords, jenħtieġ li l-Latvja tkun awtorizzata tkompli tapplika l-miżura speċjali. |
| --- | --- |

(7)

Minħabba l-impatt pożittiv tal-miżura speċjali fuq il-piż amministrattiv tal-kontribwenti u tal-awtoritajiet tat-taxxa billi tissimplifika l-ġbir tal-VAT u tipprevjeni l-evażjoni tat-taxxa minħabba żamma skorretta tar-rekords, jenħtieġ li l-Latvja tkun awtorizzata tkompli tapplika l-miżura speċjali.

| (8) | Jenħtieġ li l-estensjoni tal-miżuri speċjali jkollha limitu taż-żmien biex tkun tista’ ssir evalwazzjoni tal-effettività tagħha u tal-perċentwal xieraq. |
| --- | --- |

(8)

Jenħtieġ li l-estensjoni tal-miżuri speċjali jkollha limitu taż-żmien biex tkun tista’ ssir evalwazzjoni tal-effettività tagħha u tal-perċentwal xieraq.

| (9) | F’każ li l-Latvja tqis li estensjoni ulterjuri tal-miżura speċjali lil hinn mill-2024 hija neċessarja, jenħtieġ li tressaq rapport lill-Kummissjoni li jinkludi rieżami tal-perċentwal applikat, flimkien mat-talba għall-estensjoni, sal-31 ta’ Marzu 2024. |
| --- | --- |

(9)

F’każ li l-Latvja tqis li estensjoni ulterjuri tal-miżura speċjali lil hinn mill-2024 hija neċessarja, jenħtieġ li tressaq rapport lill-Kummissjoni li jinkludi rieżami tal-perċentwal applikat, flimkien mat-talba għall-estensjoni, sal-31 ta’ Marzu 2024.

| (10) | Il-miżura speċjali se jkollha biss effett negliġibbli fuq l-ammont globali tad-dħul mit-taxxa miġbur fl-istadju tal-konsum finali u mhux se jkollha effett negattiv fuq ir-riżorsi proprji tal-Unjoni li jinġabru mit-taxxa fuq il-VAT. |
| --- | --- |

(10)

Il-miżura speċjali se jkollha biss effett negliġibbli fuq l-ammont globali tad-dħul mit-taxxa miġbur fl-istadju tal-konsum finali u mhux se jkollha effett negattiv fuq ir-riżorsi proprji tal-Unjoni li jinġabru mit-taxxa fuq il-VAT.

| (11) | Għaldaqstant, jenħtieġ li d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2015/2429 tiġi emendata skont dan, |
| --- | --- |

(11)

Għaldaqstant, jenħtieġ li d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2015/2429 tiġi emendata skont dan,

ADOTTA DIN ID-DEĊIŻJONI:

Artikolu 1

L-Artikolu 6 tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2015/2429 huwa sostitwit b’dan li ġej:

“Artikolu 6

1.   Din id-Deċiżjoni għandha tapplika mill-1 ta’ Jannar 2016. Din għandha tiskadi fil-31 ta’ Diċembru 2024.

2.   Kwalunkwe talba għall-estensjoni tal-awtorizzazzjoni prevista f’din id-Deċiżjoni għandha titressaq lill-Kummissjoni sal-31 ta’ Marzu 2024 u għandha tkun akkumpanjata minn rapport li jinkludi rieżami tal-perċentwal stabbilit fl-Artikolu 1.”.

Artikolu 2

Din id-Deċiżjoni għandha ssir effettiva fid-data tan-notifika tagħha.

Għandha tapplika mill-1 ta’ Jannar 2022.

Artikolu 3

Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lir-Repubblika tal-Latvja.

Magħmul fi Brussell, id-9 ta’ Novembru 2021.

Għall-Kunsill

Il-President

A. ŠIRCELJ

---

(1)  
  ĠU L 347, 11.12.2006, p. 1.

1

(2)  Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2015/2429 tal-10 ta’ Diċembru 2015 li tawtorizza lil-Latvja biex iddaħħal miżura speċjali ta’ deroga mill-punt (a) tal-Artikolu 26(1) u l-Artikoli 168 u 168a tad-Direttiva 2006/112/KE dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU L 334, 22.12.2015, p. 15).

2

(3)  Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) 2018/1921 tal-4 ta’ Diċembru 2018 li temenda d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni (UE) 2015/2429 li tawtorizza lil-Latvja biex iddaħħal miżura speċjali ta’ deroga mill-punt (a) tal-Artikolu 26(1) u l-Artikoli 168 u 168a tad-Direttiva 2006/112/KE dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU L 311, 7.12.2018, p. 36).

3

---

| 12.11.2021 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | L 401/3 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2021

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

L 401/3

---

DEĊIŻJONI TA’ IMPLIMENTAZZJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2021/1969

tas-27 ta’ Ottubru 2021

dwar it-talba għar-reġistrazzjoni tal-inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej intitolata “Sejħa għall-Azzjoni — Protezzjoni ambjentali fil-politiki kollha” skont ir-Regolament (UE) 2019/788 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill

(notifikata bid-dokument C(2021) 7742)

(It-test bl-Ingliż biss huwa awtentiku)

IL-KUMMISSJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

Wara li kkunsidrat ir-Regolament (UE) 2019/788 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ April 2019 dwar l-inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(2) u (3) tiegħu,

Billi:

| (1) | Ġiet ippreżentata talba għar-reġistrazzjoni tal-inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej intitolata “Sejħa għall-Azzjoni — Protezzjoni ambjentali fil-politiki kollha” lill-Kummissjoni fil-11 ta’ Lulju 2021. |
| --- | --- |

(1)

Ġiet ippreżentata talba għar-reġistrazzjoni tal-inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej intitolata “Sejħa għall-Azzjoni — Protezzjoni ambjentali fil-politiki kollha” lill-Kummissjoni fil-11 ta’ Lulju 2021.

| (2) | Fl-10 ta’ Awwissu 2021, f’konformità mal-Artikolu 6(4) tar-Regolament (UE) 2019/788, il-Kummissjoni infurmat lill-grupp ta’ organizzaturi bil-valutazzjoni tagħha li r-rekwiżiti għar-reġistrazzjoni stabbiliti fl-Artikolu 6(3)(a), (d) u (e) ta’ dak ir-Regolament ġew issodisfati u li r-rekwiżit stabbilit fl-Artikolu 6(3)(b) ma kienx applikabbli. Madankollu, il-Kummissjoni indikat ukoll li t-test tal-inizjattiva kif ifformulat fit-talba tal-11 ta’ Lulju 2021 ma kienx jippermettilha tikkonkludi li ssodisfat ir-rekwiżit skont l-Artikolu 6(3)(c) fl-intier tiegħu. Il-Kummissjoni kienet ġiet mistiedna “tiddikjara kriżi ambjentali, u b’hekk tħeġġeġ lill-individwi jimirħu lil hinn minn fejn iħossuhom komdi u jinsistu għal bidliet fil-politika. L-għan huwa li jiġu adattati politiki individwali, billi jitqiesu l-fatturi ambjentali kif ukoll dawk soċjali b’mod aktar olistiku.” Ma ġiex speċifikat liema atti legali tal-Unjoni kienet qed tintalab tipproponi l-Kummissjoni. Il-Kummissjoni stiednet lill-organizzaturi jirrevedu l-inizjattiva tagħhom, billi jindikaw liema kien l-att legali tal-Unjoni li stiednu lill-Kummissjoni biex tipproponi, u billi jiċċaraw il-kontenut ta’ tali att(i) legali. |
| --- | --- |

(2)

Fl-10 ta’ Awwissu 2021, f’konformità mal-Artikolu 6(4) tar-Regolament (UE) 2019/788, il-Kummissjoni infurmat lill-grupp ta’ organizzaturi bil-valutazzjoni tagħha li r-rekwiżiti għar-reġistrazzjoni stabbiliti fl-Artikolu 6(3)(a), (d) u (e) ta’ dak ir-Regolament ġew issodisfati u li r-rekwiżit stabbilit fl-Artikolu 6(3)(b) ma kienx applikabbli. Madankollu, il-Kummissjoni indikat ukoll li t-test tal-inizjattiva kif ifformulat fit-talba tal-11 ta’ Lulju 2021 ma kienx jippermettilha tikkonkludi li ssodisfat ir-rekwiżit skont l-Artikolu 6(3)(c) fl-intier tiegħu. Il-Kummissjoni kienet ġiet mistiedna “tiddikjara kriżi ambjentali, u b’hekk tħeġġeġ lill-individwi jimirħu lil hinn minn fejn iħossuhom komdi u jinsistu għal bidliet fil-politika. L-għan huwa li jiġu adattati politiki individwali, billi jitqiesu l-fatturi ambjentali kif ukoll dawk soċjali b’mod aktar olistiku.” Ma ġiex speċifikat liema atti legali tal-Unjoni kienet qed tintalab tipproponi l-Kummissjoni. Il-Kummissjoni stiednet lill-organizzaturi jirrevedu l-inizjattiva tagħhom, billi jindikaw liema kien l-att legali tal-Unjoni li stiednu lill-Kummissjoni biex tipproponi, u billi jiċċaraw il-kontenut ta’ tali att(i) legali.

| (3) | Għaldaqstant ġiet ippreżentata verżjoni emendata tal-inizjattiva lill-Kummissjoni fil-5 ta’ Ottubru 2021. |
| --- | --- |

(3)

Għaldaqstant ġiet ippreżentata verżjoni emendata tal-inizjattiva lill-Kummissjoni fil-5 ta’ Ottubru 2021.

| (4) | L-għanijiet tal-inizjattiva emendata huma espressi kif ġej: “Il-Kummissjoni trid tissalvagwardja u ttejjeb il-kwalità tal-ħajja taċ-ċittadini Ewropej, filwaqt li tipproteġi l-ispeċijiet l-oħra u l-ambjent naturali kollu kemm hu. B’hekk, il-Kummissjoni għandha tipproponi att legali — rakkomandazzjoni li twassal għal fehim aħjar tal-miżuri ta’ protezzjoni ambjentali fl-Istati Membri tal-UE u l-konformità magħhom. L-għan tal-inizjattiva huwa li l-Kummissjoni tipproponi att legali li jiżgura liċ-ċittadini Ewropej li l-awtoritajiet nazzjonali tagħhom iqisu l-ambjent meta jintroduċu politiki ġodda jew jemendaw politiki eżistenti.” |
| --- | --- |

(4)

L-għanijiet tal-inizjattiva emendata huma espressi kif ġej: “Il-Kummissjoni trid tissalvagwardja u ttejjeb il-kwalità tal-ħajja taċ-ċittadini Ewropej, filwaqt li tipproteġi l-ispeċijiet l-oħra u l-ambjent naturali kollu kemm hu. B’hekk, il-Kummissjoni għandha tipproponi att legali — rakkomandazzjoni li twassal għal fehim aħjar tal-miżuri ta’ protezzjoni ambjentali fl-Istati Membri tal-UE u l-konformità magħhom. L-għan tal-inizjattiva huwa li l-Kummissjoni tipproponi att legali li jiżgura liċ-ċittadini Ewropej li l-awtoritajiet nazzjonali tagħhom iqisu l-ambjent meta jintroduċu politiki ġodda jew jemendaw politiki eżistenti.”

| (5) | L-Anness jipprovdi aktar dettalji dwar is-suġġett, l-għan u l-isfond tal-inizjattiva. Barra minn hekk, l-organizzaturi pprovdew aktar informazzjoni dwar l-inizjattiva tagħhom f’dokument addizzjonali. |
| --- | --- |

(5)

L-Anness jipprovdi aktar dettalji dwar is-suġġett, l-għan u l-isfond tal-inizjattiva. Barra minn hekk, l-organizzaturi pprovdew aktar informazzjoni dwar l-inizjattiva tagħhom f’dokument addizzjonali.

| (6) | Sa fejn l-inizjattiva tistieden lill-Kummissjoni biex tippreżenta proposta għal att legali bil-għan li jiġi żgurat li l-Istati Membri jqisu l-ambjent meta jadottaw leġiżlazzjoni u miżuri nazzjonali, il-Kummissjoni għandha s-setgħa li tagħmel dan abbażi tal-Artikolu 192(1) tat-Trattat. |
| --- | --- |

(6)

Sa fejn l-inizjattiva tistieden lill-Kummissjoni biex tippreżenta proposta għal att legali bil-għan li jiġi żgurat li l-Istati Membri jqisu l-ambjent meta jadottaw leġiżlazzjoni u miżuri nazzjonali, il-Kummissjoni għandha s-setgħa li tagħmel dan abbażi tal-Artikolu 192(1) tat-Trattat.

| (7) | Għal dawn ir-raġunijiet, l-ebda parti mill-inizjattiva ma taqa’ manifestament barra mill-qafas tas-setgħat tal-Kummissjoni biex tressaq proposta għal att legali tal-Unjoni għall-fini tal-implimentazzjoni tat-Trattati kif meħtieġ mill-Artikolu 6(3)(c) tar-Regolament (UE) 2019/788. |
| --- | --- |

(7)

Għal dawn ir-raġunijiet, l-ebda parti mill-inizjattiva ma taqa’ manifestament barra mill-qafas tas-setgħat tal-Kummissjoni biex tressaq proposta għal att legali tal-Unjoni għall-fini tal-implimentazzjoni tat-Trattati kif meħtieġ mill-Artikolu 6(3)(c) tar-Regolament (UE) 2019/788.

| (8) | Din il-konklużjoni hija mingħajr preġudizzju għall-valutazzjoni ta’ jekk il-kundizzjonijiet fattwali u sostantivi konkreti meħtieġa biex il-Kummissjoni taġixxi, inkluż il-konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità, ikunux issodisfati f’dan il-każ. |
| --- | --- |

(8)

Din il-konklużjoni hija mingħajr preġudizzju għall-valutazzjoni ta’ jekk il-kundizzjonijiet fattwali u sostantivi konkreti meħtieġa biex il-Kummissjoni taġixxi, inkluż il-konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità, ikunux issodisfati f’dan il-każ.

| (9) | Il-grupp ta’ organizzaturi pprovda evidenza xierqa li huwa jissodisfa r-rekwiżiti stipulati fl-Artikolu 5(1) u (2) tar-Regolament (UE) 2019/788, u li ħatar il-persuni ta’ kuntatt f’konformità mal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 5(3) ta’ dak ir-Regolament. |
| --- | --- |

(9)

Il-grupp ta’ organizzaturi pprovda evidenza xierqa li huwa jissodisfa r-rekwiżiti stipulati fl-Artikolu 5(1) u (2) tar-Regolament (UE) 2019/788, u li ħatar il-persuni ta’ kuntatt f’konformità mal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 5(3) ta’ dak ir-Regolament.

| (10) | L-inizjattiva la hija manifestament abbużiva, frivola jew vessatorja u lanqas ma tmur manifestament kontra l-valuri tal-Unjoni kif stabbiliti fl-Artikolu 2 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u d-drittijiet stabbiliti fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea. |
| --- | --- |

(10)

L-inizjattiva la hija manifestament abbużiva, frivola jew vessatorja u lanqas ma tmur manifestament kontra l-valuri tal-Unjoni kif stabbiliti fl-Artikolu 2 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u d-drittijiet stabbiliti fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.

| (11) | Bħala konklużjoni, l-inizjattiva intitolata “Sejħa għall-Azzjoni — Protezzjoni ambjentali fil-politiki kollha” tissodisfa r-rekwiżiti kollha stabbiliti fl-Artikolu 6(3) tar-Regolament (UE) 2019/788 u għaldaqstant jenħtieġ li tiġi rreġistrata. |
| --- | --- |

(11)

Bħala konklużjoni, l-inizjattiva intitolata “Sejħa għall-Azzjoni — Protezzjoni ambjentali fil-politiki kollha” tissodisfa r-rekwiżiti kollha stabbiliti fl-Artikolu 6(3) tar-Regolament (UE) 2019/788 u għaldaqstant jenħtieġ li tiġi rreġistrata.

| (12) | Il-konklużjoni li l-kundizzjonijiet għar-reġistrazzjoni skont l-Artikolu 6(3) tar-Regolament (UE) 2019/788 huma ssodisfati bl-ebda mod ma timplika li l-Kummissjoni tikkonferma l-korrettezza fattwali tal-kontenut tal-inizjattiva, li hija r-responsabbiltà unika tal-grupp ta’ organizzaturi tal-inizjattiva. Il-kontenut tal-inizjattiva jesprimi biss il-fehmiet tal-grupp ta’ organizzaturi, u bl-ebda mod ma jista’ jitqies li jirrifletti l-fehmiet tal-Kummissjoni, |
| --- | --- |

(12)

Il-konklużjoni li l-kundizzjonijiet għar-reġistrazzjoni skont l-Artikolu 6(3) tar-Regolament (UE) 2019/788 huma ssodisfati bl-ebda mod ma timplika li l-Kummissjoni tikkonferma l-korrettezza fattwali tal-kontenut tal-inizjattiva, li hija r-responsabbiltà unika tal-grupp ta’ organizzaturi tal-inizjattiva. Il-kontenut tal-inizjattiva jesprimi biss il-fehmiet tal-grupp ta’ organizzaturi, u bl-ebda mod ma jista’ jitqies li jirrifletti l-fehmiet tal-Kummissjoni,

ADOTTAT DIN ID-DEĊIŻJONI:

Artikolu 1

L-inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej intitolata “Sejħa għall-Azzjoni — Protezzjoni ambjentali fil-politiki kollha” għandha tiġi rreġistrata.

Artikolu 2

Din id-Deċiżjoni hija indirizzata lill-grupp ta’ organizzaturi tal-inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej intitolata “Sejħa għall-Azzjoni — Protezzjoni ambjentali fil-politiki kollha”, irrappreżentat mis-Sur Jure LEBEN u s-Sur Marko MAVER li jaġixxu bħala persuni ta’ kuntatt.

Magħmul fi Brussell, is-27 ta’ Ottubru 2021.

Għall-Kummissjoni

Věra JOUROVÁ

Viċi President

---

(1)  
  ĠU L 130, 17.5.2019, p. 55.

1

---

RAKKOMANDAZZJONIJIET

| 12.11.2021 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | L 401/5 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2021

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

L 401/5

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2021/1970

tal-10 ta’ Novembru 2021

dwar spazju komuni Ewropew tad-data għall-wirt kulturali

IL-KUMMISSJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 292 tiegħu,

Billi:

| (1) | It-teknoloġiji diġitali qed ibiddlulna ħajjitna b’pass mgħaġġel, u jipprovdu opportunitajiet ġodda għas-soċjetà, inkluż għall-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali. It-teknoloġiji diġitali joffru lill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali għodod aktar effettivi li bihom jistgħu jiddiġitalizzaw l-assi tal-wirt kulturali u jilħqu udjenzi usa’. Dan joħloq aktar modi li bihom il-pubbliku jaċċessa, jiskopri, jesplora u jgawdi assi kulturali u joħloq aktar possibbiltajiet għall-użu mill-ġdid tal-assi kulturali għal servizzi u għal prodotti innovattivi u kreattivi f’diversi setturi, bħal setturi kulturali u kreattivi oħrajn, kif ukoll it-turiżmu. |
| --- | --- |

(1)

It-teknoloġiji diġitali qed ibiddlulna ħajjitna b’pass mgħaġġel, u jipprovdu opportunitajiet ġodda għas-soċjetà, inkluż għall-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali. It-teknoloġiji diġitali joffru lill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali għodod aktar effettivi li bihom jistgħu jiddiġitalizzaw l-assi tal-wirt kulturali u jilħqu udjenzi usa’. Dan joħloq aktar modi li bihom il-pubbliku jaċċessa, jiskopri, jesplora u jgawdi assi kulturali u joħloq aktar possibbiltajiet għall-użu mill-ġdid tal-assi kulturali għal servizzi u għal prodotti innovattivi u kreattivi f’diversi setturi, bħal setturi kulturali u kreattivi oħrajn, kif ukoll it-turiżmu.

| (2) | Kif tenfasizza l-Komunikazzjoni “Il-Kumpass Diġitali tal-2030: l-approċċ Ewropew għad-Deċennju Diġitali” (1) , it-teknoloġiji diġitali saru essenzjali, aktar minn qatt qabel, għax-xogħol, għall-apprendiment, għas-soċjalizzazzjoni, għat-tgawdija tad-divertiment u għall-aċċess ta’ firxa wiesgħa ta’ servizzi u ta’ prodotti mis-servizzi tas-saħħa sal-kultura. |
| --- | --- |

(2)

Kif tenfasizza l-Komunikazzjoni “Il-Kumpass Diġitali tal-2030: l-approċċ Ewropew għad-Deċennju Diġitali” (1) , it-teknoloġiji diġitali saru essenzjali, aktar minn qatt qabel, għax-xogħol, għall-apprendiment, għas-soċjalizzazzjoni, għat-tgawdija tad-divertiment u għall-aċċess ta’ firxa wiesgħa ta’ servizzi u ta’ prodotti mis-servizzi tas-saħħa sal-kultura.

| (3) | Il-pandemija tal-COVID-19 enfasizzat l-aspetti b’saħħithom u l-vulnerabbiltajiet tas-settur tal-wirt kulturali u l-ħtieġa li titħaffef it-trasformazzjoni diġitali tiegħu sabiex isir l-aħjar użu mill-opportunitajiet ipprovduti. Ħafna istituzzjonijiet kulturali ġarrbu telf finanzjarju kbir jew kellhom jagħlqu. Madankollu, minkejja l-isfidi finanzjarji maħluqin mill-pandemija, ħafna rnexxielhom iżommu jew saħansitra jkabbru l-udjenzi tagħhom billi jżidu s-servizzi diġitali tagħhom (eż. l-involviment tal-udjenzi, il-kondiviżjoni tal-kollezzjonijiet, l-offerta ta’ għodod diġitali), u dan juri għal darb’oħra l-valur għoli tagħhom għas-soċjetà u għall-ekonomija Ewropea. |
| --- | --- |

(3)

Il-pandemija tal-COVID-19 enfasizzat l-aspetti b’saħħithom u l-vulnerabbiltajiet tas-settur tal-wirt kulturali u l-ħtieġa li titħaffef it-trasformazzjoni diġitali tiegħu sabiex isir l-aħjar użu mill-opportunitajiet ipprovduti. Ħafna istituzzjonijiet kulturali ġarrbu telf finanzjarju kbir jew kellhom jagħlqu. Madankollu, minkejja l-isfidi finanzjarji maħluqin mill-pandemija, ħafna rnexxielhom iżommu jew saħansitra jkabbru l-udjenzi tagħhom billi jżidu s-servizzi diġitali tagħhom (eż. l-involviment tal-udjenzi, il-kondiviżjoni tal-kollezzjonijiet, l-offerta ta’ għodod diġitali), u dan juri għal darb’oħra l-valur għoli tagħhom għas-soċjetà u għall-ekonomija Ewropea.

| (4) | Il-wirt kulturali ma huwiex biss element ewlieni fil-bini ta’ identità Ewropea li tiddependi fuq valuri komuni iżda wkoll kontributur importanti għall-ekonomija Ewropea, li jrawwem l-innovazzjoni, il-kreattività u t-tkabbir ekonomiku. Pereżempju, it-turiżmu kulturali jirrappreżenta sa 40 % tat-turiżmu kollu fl-Ewropa (2), u l-wirt kulturali huwa parti essenzjali mit-turiżmu kulturali. Id-diġitalizzazzjoni avvanzata tal-assi tal-wirt kulturali u l-użu mill-ġdid ta’ tali kontenut jistgħu jiġġeneraw impjiegi ġodda mhux biss fis-settur tal-wirt kulturali iżda wkoll f’setturi kulturali u kreattivi oħrajn, inkluż pereżempju fl-industriji tal-logħob vidjo u tal-films. L-industriji kulturali u kreattivi jikkontribwixxu għal 3,95 % tal-valur miżjud tal-UE (EUR 477 biljun), jimpjegaw 8,02 miljun persuna u jinvolvu 1,2 miljun ditta li 99,9 % minnhom huma SMEs (3). |
| --- | --- |

(4)

Il-wirt kulturali ma huwiex biss element ewlieni fil-bini ta’ identità Ewropea li tiddependi fuq valuri komuni iżda wkoll kontributur importanti għall-ekonomija Ewropea, li jrawwem l-innovazzjoni, il-kreattività u t-tkabbir ekonomiku. Pereżempju, it-turiżmu kulturali jirrappreżenta sa 40 % tat-turiżmu kollu fl-Ewropa (2), u l-wirt kulturali huwa parti essenzjali mit-turiżmu kulturali. Id-diġitalizzazzjoni avvanzata tal-assi tal-wirt kulturali u l-użu mill-ġdid ta’ tali kontenut jistgħu jiġġeneraw impjiegi ġodda mhux biss fis-settur tal-wirt kulturali iżda wkoll f’setturi kulturali u kreattivi oħrajn, inkluż pereżempju fl-industriji tal-logħob vidjo u tal-films. L-industriji kulturali u kreattivi jikkontribwixxu għal 3,95 % tal-valur miżjud tal-UE (EUR 477 biljun), jimpjegaw 8,02 miljun persuna u jinvolvu 1,2 miljun ditta li 99,9 % minnhom huma SMEs (3).

| (5) | L-evalwazzjoni (4) tar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni dwar id-diġitizzazzjoni u l-aċċessibbiltà fuq l-Internet ta’ materjal kulturali u l-konservazzjoni diġitali (2011/711/UE) ikkonkludiet li bosta mill-isfidi affaċċjati mis-settur tal-wirt kulturali 10 snin ilu għadhom preżenti llum, bħall-ħtieġa urġenti li jiġi protett u ppreservat il-wirt kulturali Ewropew, u, b’mod partikolari, il-wirt kulturali fil-periklu. Madankollu, l-evalwazzjoni rrikonoxxiet ukoll li l-pajsaġġ tal-wirt kulturali nbidel b’mod sinifikanti matul l-aħħar snin, bi ħtiġijiet ġodda, iżda, fuq kollox, b’opportunitajiet ġodda li jistgħu jkomplu jżidu l-kontribut tal-wirt kulturali għall-ekonomija Ewropea. Għalhekk, huwa neċessarju li jiġi żgurat rispons politiku li jissodisfa dawn il-ħtiġijiet u l-aspettattivi l-ġodda tas-settur tal-wirt kulturali, tas-setturi kulturali u kreattivi u tas-soċjetà b’mod ġenerali. |
| --- | --- |

(5)

L-evalwazzjoni (4) tar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni dwar id-diġitizzazzjoni u l-aċċessibbiltà fuq l-Internet ta’ materjal kulturali u l-konservazzjoni diġitali (2011/711/UE) ikkonkludiet li bosta mill-isfidi affaċċjati mis-settur tal-wirt kulturali 10 snin ilu għadhom preżenti llum, bħall-ħtieġa urġenti li jiġi protett u ppreservat il-wirt kulturali Ewropew, u, b’mod partikolari, il-wirt kulturali fil-periklu. Madankollu, l-evalwazzjoni rrikonoxxiet ukoll li l-pajsaġġ tal-wirt kulturali nbidel b’mod sinifikanti matul l-aħħar snin, bi ħtiġijiet ġodda, iżda, fuq kollox, b’opportunitajiet ġodda li jistgħu jkomplu jżidu l-kontribut tal-wirt kulturali għall-ekonomija Ewropea. Għalhekk, huwa neċessarju li jiġi żgurat rispons politiku li jissodisfa dawn il-ħtiġijiet u l-aspettattivi l-ġodda tas-settur tal-wirt kulturali, tas-setturi kulturali u kreattivi u tas-soċjetà b’mod ġenerali.

| (6) | Din ir-Rakkomandazzjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri jistabbilixxu oqfsa xierqa sabiex isaħħu l-irkupru u t-trasformazzjoni tas-settur tal-wirt kulturali u jappoġġaw lill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali sabiex jingħataw aktar is-setgħa u jsiru aktar reżiljenti fil-futur. Dan iwassal għal diġitalizzazzjoni, għal użu mill-ġdid u għal preservazzjoni diġitali ta’ kwalità ogħla madwar l-UE, u jkollu effetti konsegwenzjali f’setturi ewlenin oħrajn tal-ekonomija Ewropea, bħat-turiżmu, ir-riċerka, u setturi kulturali u kreattivi oħrajn. |
| --- | --- |

(6)

Din ir-Rakkomandazzjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri jistabbilixxu oqfsa xierqa sabiex isaħħu l-irkupru u t-trasformazzjoni tas-settur tal-wirt kulturali u jappoġġaw lill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali sabiex jingħataw aktar is-setgħa u jsiru aktar reżiljenti fil-futur. Dan iwassal għal diġitalizzazzjoni, għal użu mill-ġdid u għal preservazzjoni diġitali ta’ kwalità ogħla madwar l-UE, u jkollu effetti konsegwenzjali f’setturi ewlenin oħrajn tal-ekonomija Ewropea, bħat-turiżmu, ir-riċerka, u setturi kulturali u kreattivi oħrajn.

| (7) | L-Istati Membri għandhom diversi approċċi għall-wirt kulturali, li jindirizzaw il-karatteristiċi u l-ħtiġijiet speċifiċi tal-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali sa punt li jvarja. Strateġija diġitali komprensiva għas-settur tal-wirt kulturali, li tistabbilixxi viżjoni ċara u konkreta u l-aktar mezzi xierqa għall-implimentazzjoni tagħha, tkun tiżgura rispons politiku aktar effettiv u tagħmel lis-settur aktar b’saħħtu. Sabiex tinkiseb trasformazzjoni diġitali effettiva, jiġu stabbiliti l-fiduċja u kooperazzjoni b’saħħitha, jenħtieġ li l-Istati Membri jinvolvu lill-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha fit-tħejjija tal-istrateġija. |
| --- | --- |

(7)

L-Istati Membri għandhom diversi approċċi għall-wirt kulturali, li jindirizzaw il-karatteristiċi u l-ħtiġijiet speċifiċi tal-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali sa punt li jvarja. Strateġija diġitali komprensiva għas-settur tal-wirt kulturali, li tistabbilixxi viżjoni ċara u konkreta u l-aktar mezzi xierqa għall-implimentazzjoni tagħha, tkun tiżgura rispons politiku aktar effettiv u tagħmel lis-settur aktar b’saħħtu. Sabiex tinkiseb trasformazzjoni diġitali effettiva, jiġu stabbiliti l-fiduċja u kooperazzjoni b’saħħitha, jenħtieġ li l-Istati Membri jinvolvu lill-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha fit-tħejjija tal-istrateġija.

| (8) | L-iżvilupp ta’ teknoloġiji diġitali avvanzati, bħat-3D, l-intelliġenza artifiċjali, l-apprendiment awtomatiku, il-cloud computing, it-teknoloġiji tad-data, ir-realtà virtwali u r-realtà awmentata, ġabu opportunitajiet bla preċedent għad-diġitalizzazzjoni, għall-aċċess online u għall-preservazzjoni diġitali. It-teknoloġiji diġitali avvanzati jwasslu għal proċessi aktar effiċjenti (eż. il-ġenerazzjoni awtomatizzata tal-metadata, l-estrazzjoni tal-għarfien, it-traduzzjoni awtomatizzata, ir-rikonoxximent tat-test permezz ta’ sistemi ottiċi ta’ rikonoxximent tal-karattri) u kontenut ta’ kwalità ogħla. Dawn jippermettu forom innovattivi ta’ ħolqien artistiku, filwaqt li jiftħu modi ġodda ta’ involviment diġitali ma’ kontenut kulturali u ta’ tgawdija tiegħu permezz tal-kurazzjoni komuni, tal-kodisinn u tal-finanzjament kollettiv, filwaqt li jħeġġu l-parteċipazzjoni pubblika. L-intelliġenza artifiċjali, il-blockchain u teknoloġiji avvanzati oħrajn jistgħu jiġu esplorati wkoll biex tiġi identifikata b’mod awtomatiku l-proprjetà kulturali li tiġi ttraffikata b’mod illeċitu. L-adozzjoni ta’ teknoloġiji avvanzati bħal dawn għandha impatt sinifikanti fuq l-irkupru u fuq it-tkabbir Ewropej wara l-pandemija tal-COVID-19, u jenħtieġ li l-Istati Membri jappoġġawha billi jieħdu miżuri xierqa. |
| --- | --- |

(8)

L-iżvilupp ta’ teknoloġiji diġitali avvanzati, bħat-3D, l-intelliġenza artifiċjali, l-apprendiment awtomatiku, il-cloud computing, it-teknoloġiji tad-data, ir-realtà virtwali u r-realtà awmentata, ġabu opportunitajiet bla preċedent għad-diġitalizzazzjoni, għall-aċċess online u għall-preservazzjoni diġitali. It-teknoloġiji diġitali avvanzati jwasslu għal proċessi aktar effiċjenti (eż. il-ġenerazzjoni awtomatizzata tal-metadata, l-estrazzjoni tal-għarfien, it-traduzzjoni awtomatizzata, ir-rikonoxximent tat-test permezz ta’ sistemi ottiċi ta’ rikonoxximent tal-karattri) u kontenut ta’ kwalità ogħla. Dawn jippermettu forom innovattivi ta’ ħolqien artistiku, filwaqt li jiftħu modi ġodda ta’ involviment diġitali ma’ kontenut kulturali u ta’ tgawdija tiegħu permezz tal-kurazzjoni komuni, tal-kodisinn u tal-finanzjament kollettiv, filwaqt li jħeġġu l-parteċipazzjoni pubblika. L-intelliġenza artifiċjali, il-blockchain u teknoloġiji avvanzati oħrajn jistgħu jiġu esplorati wkoll biex tiġi identifikata b’mod awtomatiku l-proprjetà kulturali li tiġi ttraffikata b’mod illeċitu. L-adozzjoni ta’ teknoloġiji avvanzati bħal dawn għandha impatt sinifikanti fuq l-irkupru u fuq it-tkabbir Ewropej wara l-pandemija tal-COVID-19, u jenħtieġ li l-Istati Membri jappoġġawha billi jieħdu miżuri xierqa.

| (9) | Barra minn hekk, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali jagħmlu użu mill-opportunitajiet mingħajr preċedent ipprovduti mit-teknoloġiji diġitali avvanzati sabiex jixprunaw l-azzjoni klimatika u jappoġġaw it-tranżizzjoni lejn ekonomija tal-UE aktar ekoloġika u aktar sostenibbli, kif stabbilit fil-Patt Ekoloġiku Ewropew (5). Pereżempju, l-assi tal-wirt kulturali diġitalizzati fi 3D jistgħu jkunu sors ta’ għarfien rilevanti dwar l-impatt, l-adattament u r-reżiljenza relatati mal-klima (eż. it-3D tippermetti analiżi mhux distruttiva tal-assi, viżwalizzazzjoni tal-ħsarat u informazzjoni għar-restawr, għall-konservazzjoni, eċċ.). Bl-istess mod, tewmin diġitali u teknoloġiji ta’ osservazzjoni tad-dinja jistgħu jkunu ta’ importanza kbira fiż-żieda tar-reżiljenza għat-tibdil fil-klima u fl-appoġġ għall-konservazzjoni preventiva ta’ monumenti, ta’ bini u ta’ siti ta’ wirt kulturali. F’dan il-kuntest, id-diġitalizzazzjoni hija wkoll fattur sabiex jiġu appoġġati l-esperti fil-ġlieda kontra r-reati ambjentali f’siti speċifiċi. |
| --- | --- |

(9)

Barra minn hekk, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali jagħmlu użu mill-opportunitajiet mingħajr preċedent ipprovduti mit-teknoloġiji diġitali avvanzati sabiex jixprunaw l-azzjoni klimatika u jappoġġaw it-tranżizzjoni lejn ekonomija tal-UE aktar ekoloġika u aktar sostenibbli, kif stabbilit fil-Patt Ekoloġiku Ewropew (5). Pereżempju, l-assi tal-wirt kulturali diġitalizzati fi 3D jistgħu jkunu sors ta’ għarfien rilevanti dwar l-impatt, l-adattament u r-reżiljenza relatati mal-klima (eż. it-3D tippermetti analiżi mhux distruttiva tal-assi, viżwalizzazzjoni tal-ħsarat u informazzjoni għar-restawr, għall-konservazzjoni, eċċ.). Bl-istess mod, tewmin diġitali u teknoloġiji ta’ osservazzjoni tad-dinja jistgħu jkunu ta’ importanza kbira fiż-żieda tar-reżiljenza għat-tibdil fil-klima u fl-appoġġ għall-konservazzjoni preventiva ta’ monumenti, ta’ bini u ta’ siti ta’ wirt kulturali. F’dan il-kuntest, id-diġitalizzazzjoni hija wkoll fattur sabiex jiġu appoġġati l-esperti fil-ġlieda kontra r-reati ambjentali f’siti speċifiċi.

| (10) | Huwa importanti li l-Istati Membri jkomplu bl-isforzi tagħhom sabiex jiddiġitalizzaw (6) u jippreservaw b’mod diġitali l-assi tal-wirt kulturali. L-istabbiliment ta’ għanijiet speċifiċi għad-diġitalizzazzjoni u għall-preservazzjoni, abbażi ta’ valutazzjoni tal-ħtiġijiet u ta’ kriterji ċari u oġġettivi, ikun iwassal għal riżultati konkreti u li jistgħu jitkejlu. Dan ikun partikolarment importanti għall-wirt kulturali f’riskju. F’każijiet bħal dawn, id-diġitalizzazzjoni 3D bl-ogħla livell ta’ dettall tista’ tkun ukoll ħtieġa, pereżempju għall-finijiet ta’ konservazzjoni u ta’ restawr. Madankollu, anke fejn ir-riskju ta’ deterjorament jew ta’ qerda jkun baxx, jenħtieġ li jkun prijorità minħabba l-potenzjal għoli ta’ użu mill-ġdid tal-assi tal-wirt kulturali diġitalizzati, bħal pereżempju għal esperjenzi innovattivi u għal turiżmu sostenibbli, sabiex jiġu appoġġati l-irkupru u r-reżiljenza ġenerali tal-ekonomija, f’konformità mal-għanijiet tal-Patt Ekoloġiku Ewropew. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-Istati Membri jsaħħu l-isforzi tagħhom għal taħt id-dominji diġitalizzati, bħall-bini, il-monumenti u s-siti, u l-wirt kulturali intanġibbli. |
| --- | --- |

(10)

Huwa importanti li l-Istati Membri jkomplu bl-isforzi tagħhom sabiex jiddiġitalizzaw (6) u jippreservaw b’mod diġitali l-assi tal-wirt kulturali. L-istabbiliment ta’ għanijiet speċifiċi għad-diġitalizzazzjoni u għall-preservazzjoni, abbażi ta’ valutazzjoni tal-ħtiġijiet u ta’ kriterji ċari u oġġettivi, ikun iwassal għal riżultati konkreti u li jistgħu jitkejlu. Dan ikun partikolarment importanti għall-wirt kulturali f’riskju. F’każijiet bħal dawn, id-diġitalizzazzjoni 3D bl-ogħla livell ta’ dettall tista’ tkun ukoll ħtieġa, pereżempju għall-finijiet ta’ konservazzjoni u ta’ restawr. Madankollu, anke fejn ir-riskju ta’ deterjorament jew ta’ qerda jkun baxx, jenħtieġ li jkun prijorità minħabba l-potenzjal għoli ta’ użu mill-ġdid tal-assi tal-wirt kulturali diġitalizzati, bħal pereżempju għal esperjenzi innovattivi u għal turiżmu sostenibbli, sabiex jiġu appoġġati l-irkupru u r-reżiljenza ġenerali tal-ekonomija, f’konformità mal-għanijiet tal-Patt Ekoloġiku Ewropew. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-Istati Membri jsaħħu l-isforzi tagħhom għal taħt id-dominji diġitalizzati, bħall-bini, il-monumenti u s-siti, u l-wirt kulturali intanġibbli.

| (11) | Minbarra li jaqdu l-finijiet ta’ konservazzjoni u ta’ restawr, it-teknoloġiji 3D jistgħu jipprovdu wkoll opportunitajiet akbar għall-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali sabiex jilħqu udjenzi akbar b’esperjenzi aktar immersivi li jinkludu aċċess virtwali għal postijiet li normalment ma jkunux aċċessibbli (eż. taħt l-ilma) jew li jkunu magħluqin temporanjament, jew sabiex jilħqu persuni b’vista batuta billi joffru, pereżempju, esperjenzi aċċessibbli bil-mess. Għalhekk, enfasi partikolari fuq id-diġitalizzazzjoni 3D tal-wirt kulturali f’riskju u tal-monumenti, tal-bini u tas-siti kulturali u ta’ wirt bl-akbar numru ta’ żjarat ittejjeb il-valur u l-potenzjal tal-wirt kulturali. Din tkun ukoll konformi mad-Dikjarazzjoni dwar “Kooperazzjoni dwar l-avvanz fid-diġitalizzazzjoni tal-wirt kulturali” ta’ April 2019 (7), li fiha l-Istati Membri qablu li jżidu l-isforzi u jsegwu l-progress flimkien, taħt il-pilastru ta’ inizjattiva pan-Ewropea għad-diġitalizzazzjoni 3D ta’ artefatti, ta’ monumenti u ta’ siti tal-wirt kulturali. |
| --- | --- |

(11)

Minbarra li jaqdu l-finijiet ta’ konservazzjoni u ta’ restawr, it-teknoloġiji 3D jistgħu jipprovdu wkoll opportunitajiet akbar għall-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali sabiex jilħqu udjenzi akbar b’esperjenzi aktar immersivi li jinkludu aċċess virtwali għal postijiet li normalment ma jkunux aċċessibbli (eż. taħt l-ilma) jew li jkunu magħluqin temporanjament, jew sabiex jilħqu persuni b’vista batuta billi joffru, pereżempju, esperjenzi aċċessibbli bil-mess. Għalhekk, enfasi partikolari fuq id-diġitalizzazzjoni 3D tal-wirt kulturali f’riskju u tal-monumenti, tal-bini u tas-siti kulturali u ta’ wirt bl-akbar numru ta’ żjarat ittejjeb il-valur u l-potenzjal tal-wirt kulturali. Din tkun ukoll konformi mad-Dikjarazzjoni dwar “Kooperazzjoni dwar l-avvanz fid-diġitalizzazzjoni tal-wirt kulturali” ta’ April 2019 (7), li fiha l-Istati Membri qablu li jżidu l-isforzi u jsegwu l-progress flimkien, taħt il-pilastru ta’ inizjattiva pan-Ewropea għad-diġitalizzazzjoni 3D ta’ artefatti, ta’ monumenti u ta’ siti tal-wirt kulturali.

| (12) | Madankollu, id-diġitalizzazzjoni ma tinvolvix il-preservazzjoni diġitali b’mod awtomatiku. Sabiex jiġi żgurat l-aċċess għall-assi diġitalizzati fuq terminu twil, l-Istati Membri jeħtieġ li jippjanaw u jwettqu bir-reqqa l-preservazzjoni diġitali tal-assi tagħhom, filwaqt li jqisu l-isfidi finanzjarji, organizzattivi u tekniċi rilevanti kollha fuq terminu twil. L-għanijiet ta’ preservazzjoni diġitali jistgħu jinkludu mhux biss l-assi tal-wirt kulturali li huma meqjusin bħala prijorità għad-diġitalizzazzjoni (eż. assi f’riskju, il-monumenti u s-siti bl-akbar numru ta’ żjarat, jew taħt id-dominji diġitalizzati) iżda wkoll l-assi li qabel kienu diġitalizzati. |
| --- | --- |

(12)

Madankollu, id-diġitalizzazzjoni ma tinvolvix il-preservazzjoni diġitali b’mod awtomatiku. Sabiex jiġi żgurat l-aċċess għall-assi diġitalizzati fuq terminu twil, l-Istati Membri jeħtieġ li jippjanaw u jwettqu bir-reqqa l-preservazzjoni diġitali tal-assi tagħhom, filwaqt li jqisu l-isfidi finanzjarji, organizzattivi u tekniċi rilevanti kollha fuq terminu twil. L-għanijiet ta’ preservazzjoni diġitali jistgħu jinkludu mhux biss l-assi tal-wirt kulturali li huma meqjusin bħala prijorità għad-diġitalizzazzjoni (eż. assi f’riskju, il-monumenti u s-siti bl-akbar numru ta’ żjarat, jew taħt id-dominji diġitalizzati) iżda wkoll l-assi li qabel kienu diġitalizzati.

| (13) | Il-qafas finanzjarju attwali jipprovdi opportunitajiet mingħajr preċedent għall-Istati Membri sabiex jużaw flussi ta’ finanzjament differenti bl-għan li jagħtu spinta b’mod sinifikanti lid-diġitalizzazzjoni u lill-preservazzjoni u jibnu kapaċità ferm akbar fis-settur tal-wirt kulturali. Jenħtieġ li l-Istati Membri jżidu s-sensibilizzazzjoni fost l-atturi tas-settur dwar l-opportunitajiet ta’ finanzjament li l-Ewropa Diġitali, Orizzont Ewropa (8), il-Fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni (9), REACT-EU (10), l-Istrument ta’ Appoġġ Tekniku (11) u l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (12) jipprovdu sabiex jappoġġaw l-investimenti meħtieġa għall-irkupru u għat-trasformazzjoni diġitali tas-settur, bl-għan li jagħtu aċċess akbar għall-kultura u jkollhom impatt pożittiv fuq il-komunitajiet lokali. |
| --- | --- |

(13)

Il-qafas finanzjarju attwali jipprovdi opportunitajiet mingħajr preċedent għall-Istati Membri sabiex jużaw flussi ta’ finanzjament differenti bl-għan li jagħtu spinta b’mod sinifikanti lid-diġitalizzazzjoni u lill-preservazzjoni u jibnu kapaċità ferm akbar fis-settur tal-wirt kulturali. Jenħtieġ li l-Istati Membri jżidu s-sensibilizzazzjoni fost l-atturi tas-settur dwar l-opportunitajiet ta’ finanzjament li l-Ewropa Diġitali, Orizzont Ewropa (8), il-Fondi tal-Politika ta’ Koeżjoni (9), REACT-EU (10), l-Istrument ta’ Appoġġ Tekniku (11) u l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (12) jipprovdu sabiex jappoġġaw l-investimenti meħtieġa għall-irkupru u għat-trasformazzjoni diġitali tas-settur, bl-għan li jagħtu aċċess akbar għall-kultura u jkollhom impatt pożittiv fuq il-komunitajiet lokali.

| (14) | Id-diġitalizzazzjoni tal-wirt kulturali tal-Ewropa tirrikjedi riżorsi finanzjarji sinifikanti. Sabiex jikkondividu l-isforzi finanzjarji u fl-istess ħin iħaffu l-aċċess pubbliku għall-wirt kulturali, l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali qegħdin jikkooperaw ma’ atturi privati. Madankollu, ħafna minn dawn l-arranġamenti ta’ kooperazzjoni jagħtu drittijiet esklużivi lis-sħab privati. Id-Direttiva (UE) 2019/1024 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (13) tistabbilixxi sett ta’ regoli minimi li jirregolaw l-użu mill-ġdid u tistabbilixxi arranġamenti prattiċi sabiex tagħmel aktar faċli l-użu mill-ġdid tad-dokumenti eżistenti miżmumin mill-korpi tas-settur pubbliku tal-Istati Membri. B’mod partikolari, tirrikjedi li l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tagħha (eż. mużewijiet, arkivji, libreriji) jikkonformaw ma’ dispożizzjonijiet speċifiċi dwar arranġamenti esklużivi, kif stabbilit fl-Artikolu 12 tad-Direttiva. Sabiex jiġi ffaċilitat l-aċċess ġust u mhux diskriminatorju għal kulħadd għall-assi tal-wirt kulturali, jenħtieġ li l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali li jissieħbu mas-settur privat, inklużi dawk li ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva msemmija hawn fuq, ikollhom l-għan li japplikaw il-prinċipji stabbiliti f’dak l-Artikolu 12. |
| --- | --- |

(14)

Id-diġitalizzazzjoni tal-wirt kulturali tal-Ewropa tirrikjedi riżorsi finanzjarji sinifikanti. Sabiex jikkondividu l-isforzi finanzjarji u fl-istess ħin iħaffu l-aċċess pubbliku għall-wirt kulturali, l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali qegħdin jikkooperaw ma’ atturi privati. Madankollu, ħafna minn dawn l-arranġamenti ta’ kooperazzjoni jagħtu drittijiet esklużivi lis-sħab privati. Id-Direttiva (UE) 2019/1024 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (13) tistabbilixxi sett ta’ regoli minimi li jirregolaw l-użu mill-ġdid u tistabbilixxi arranġamenti prattiċi sabiex tagħmel aktar faċli l-użu mill-ġdid tad-dokumenti eżistenti miżmumin mill-korpi tas-settur pubbliku tal-Istati Membri. B’mod partikolari, tirrikjedi li l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali li jaqgħu taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tagħha (eż. mużewijiet, arkivji, libreriji) jikkonformaw ma’ dispożizzjonijiet speċifiċi dwar arranġamenti esklużivi, kif stabbilit fl-Artikolu 12 tad-Direttiva. Sabiex jiġi ffaċilitat l-aċċess ġust u mhux diskriminatorju għal kulħadd għall-assi tal-wirt kulturali, jenħtieġ li l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali li jissieħbu mas-settur privat, inklużi dawk li ma jaqgħux taħt il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva msemmija hawn fuq, ikollhom l-għan li japplikaw il-prinċipji stabbiliti f’dak l-Artikolu 12.

| (15) | Kif enfasizzat fl-Aġenda għall-Ħiliet għall-Ewropa (14), il-pandemija tal-COVID-19 wessgħet id-diskrepanza diġà eżistenti fil-ħiliet diġitali, filwaqt li qed jitfaċċaw inugwaljanzi ġodda, peress li ħafna professjonisti ma għandhomx il-livell meħtieġ ta’ ħiliet diġitali li huma meħtieġa fuq il-post tax-xogħol. Dan huwa validu wkoll għas-settur tal-wirt kulturali, fejn id-distakk diġitali jħalli istituzzjonijiet żgħar (eż. mużewijiet) b’mod partikolari li qed isibuha diffiċli jagħmlu użu minn teknoloġiji avvanzati, bħall-intelliġenza 3D jew artifiċjali. Għalhekk, f’konformità mal-Aġenda għall-Ħiliet għall-Ewropa u l-ewwel inizjattiva ewlenija tagħha, il-Patt għall-Ħiliet, u b’appoġġ għall-pjan ta’ azzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali (15), jenħtieġ li l-Istati Membri jistabbilixxu miri speċifiċi għat-titjib tal-ħiliet jew għat-taħriġ mill-ġdid tal-professjonisti tal-wirt kulturali. B’mod komplementari għal dan, u filwaqt li jibnu fuq l-Alleanza tal-Pjan ta’ Azzjoni għall-wirt kulturali (il-KARTA), l-industriji kulturali u kreattivi, bħala waħda mill-14-il ekosistema identifikati mill-istrateġija tas-suq uniku, bħalissa qed jibnu sħubija fuq skala kbira għall-iżvilupp tal-ħiliet li jenħtieġ li jissieħbu fil-Patt għall-Ħiliet. |
| --- | --- |

(15)

Kif enfasizzat fl-Aġenda għall-Ħiliet għall-Ewropa (14), il-pandemija tal-COVID-19 wessgħet id-diskrepanza diġà eżistenti fil-ħiliet diġitali, filwaqt li qed jitfaċċaw inugwaljanzi ġodda, peress li ħafna professjonisti ma għandhomx il-livell meħtieġ ta’ ħiliet diġitali li huma meħtieġa fuq il-post tax-xogħol. Dan huwa validu wkoll għas-settur tal-wirt kulturali, fejn id-distakk diġitali jħalli istituzzjonijiet żgħar (eż. mużewijiet) b’mod partikolari li qed isibuha diffiċli jagħmlu użu minn teknoloġiji avvanzati, bħall-intelliġenza 3D jew artifiċjali. Għalhekk, f’konformità mal-Aġenda għall-Ħiliet għall-Ewropa u l-ewwel inizjattiva ewlenija tagħha, il-Patt għall-Ħiliet, u b’appoġġ għall-pjan ta’ azzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali (15), jenħtieġ li l-Istati Membri jistabbilixxu miri speċifiċi għat-titjib tal-ħiliet jew għat-taħriġ mill-ġdid tal-professjonisti tal-wirt kulturali. B’mod komplementari għal dan, u filwaqt li jibnu fuq l-Alleanza tal-Pjan ta’ Azzjoni għall-wirt kulturali (il-KARTA), l-industriji kulturali u kreattivi, bħala waħda mill-14-il ekosistema identifikati mill-istrateġija tas-suq uniku, bħalissa qed jibnu sħubija fuq skala kbira għall-iżvilupp tal-ħiliet li jenħtieġ li jissieħbu fil-Patt għall-Ħiliet.

| (16) | L-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali ltaqgħu ma’ ostakli differenti relatati mad-drittijiet tal-awtur meta ddiġitalizzaw u kkondividu l-wirt kulturali, bħall-kostijiet assoċjati mal-ikklerjar tad-dritt tal-awtur, in-nuqqas ta’ għarfien espert suffiċjenti dwar id-drittijiet tal-awtur fost il-professjonisti tal-wirt kulturali, il-limitazzjonijiet għall-kooperazzjoni transfruntiera bejn l-istituzzjonijiet. Għalhekk, ittieħdu miżuri speċifiċi fil-livell tal-UE sabiex jiġu indirizzati sfidi bħal dawn. Pereżempju, id-Direttiva (UE) 2019/790 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (16) dwar id-drittijiet tal-awtur u d-drittijiet relatati fis-suq uniku diġitali tistabbilixxi diversi dispożizzjonijiet li jimmodernizzaw il-qafas tad-drittijiet tal-awtur li jirregolaw kif l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali joperaw fl-ambjent diġitali. Waħda mill-aktar bidliet importanti introdotti mid-Direttiva hija qafas ċar għad-diġitalizzazzjoni u għad-disseminazzjoni ta’ xogħlijiet li ma humiex fis-suq li l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali għandhom fil-kollezzjonijiet tagħhom. Barra minn hekk, id-Direttiva tintroduċi eċċezzjonijiet armonizzati u obbligatorji sabiex isiru kopji ta’ konservazzjoni mill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali u għall-estrazzjoni tat-test u tad-data għar-riċerka xjentifika. Fl-aħħar nett, id-Direttiva tiċċara l-istatus tax-xogħlijiet ta’ arti viżwali fid-dominju pubbliku bl-għan li tiżdied iċ-ċertezza legali. B’mod partikolari, ir-regoli l-ġodda dwar id-drittijiet tal-awtur jiffaċilitaw missjoni ewlenija ta’ interess pubbliku tal-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali billi jtejbu l-konservazzjoni u d-disponibbiltà tal-wirt kulturali u billi jiffaċilitaw b’mod sinifikanti l-użu ta’ xogħlijiet li ma għadhomx disponibbli kummerċjalment għall-benefiċċju tal-kultura Ewropea u taċ-ċittadini kollha. Għalhekk, l-Istati Membri jeħtiġilhom jiżguraw implimentazzjoni u applikazzjoni effettivi tal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar id-drittijiet tal-awtur sabiex l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali jkunu jistgħu jibbenefikaw bis-sħiħ mill-qafas tad-drittijiet tal-awtur, kif aġġornat b’mod partikolari mid-Direttiva (UE) 2019/790. |
| --- | --- |

(16)

L-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali ltaqgħu ma’ ostakli differenti relatati mad-drittijiet tal-awtur meta ddiġitalizzaw u kkondividu l-wirt kulturali, bħall-kostijiet assoċjati mal-ikklerjar tad-dritt tal-awtur, in-nuqqas ta’ għarfien espert suffiċjenti dwar id-drittijiet tal-awtur fost il-professjonisti tal-wirt kulturali, il-limitazzjonijiet għall-kooperazzjoni transfruntiera bejn l-istituzzjonijiet. Għalhekk, ittieħdu miżuri speċifiċi fil-livell tal-UE sabiex jiġu indirizzati sfidi bħal dawn. Pereżempju, id-Direttiva (UE) 2019/790 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (16) dwar id-drittijiet tal-awtur u d-drittijiet relatati fis-suq uniku diġitali tistabbilixxi diversi dispożizzjonijiet li jimmodernizzaw il-qafas tad-drittijiet tal-awtur li jirregolaw kif l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali joperaw fl-ambjent diġitali. Waħda mill-aktar bidliet importanti introdotti mid-Direttiva hija qafas ċar għad-diġitalizzazzjoni u għad-disseminazzjoni ta’ xogħlijiet li ma humiex fis-suq li l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali għandhom fil-kollezzjonijiet tagħhom. Barra minn hekk, id-Direttiva tintroduċi eċċezzjonijiet armonizzati u obbligatorji sabiex isiru kopji ta’ konservazzjoni mill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali u għall-estrazzjoni tat-test u tad-data għar-riċerka xjentifika. Fl-aħħar nett, id-Direttiva tiċċara l-istatus tax-xogħlijiet ta’ arti viżwali fid-dominju pubbliku bl-għan li tiżdied iċ-ċertezza legali. B’mod partikolari, ir-regoli l-ġodda dwar id-drittijiet tal-awtur jiffaċilitaw missjoni ewlenija ta’ interess pubbliku tal-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali billi jtejbu l-konservazzjoni u d-disponibbiltà tal-wirt kulturali u billi jiffaċilitaw b’mod sinifikanti l-użu ta’ xogħlijiet li ma għadhomx disponibbli kummerċjalment għall-benefiċċju tal-kultura Ewropea u taċ-ċittadini kollha. Għalhekk, l-Istati Membri jeħtiġilhom jiżguraw implimentazzjoni u applikazzjoni effettivi tal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar id-drittijiet tal-awtur sabiex l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali jkunu jistgħu jibbenefikaw bis-sħiħ mill-qafas tad-drittijiet tal-awtur, kif aġġornat b’mod partikolari mid-Direttiva (UE) 2019/790.

| (17) | Europeana (17) kienet kruċjali fit-tisħiħ tal-attivitajiet ta’ kooperazzjoni u standardizzazzjoni bejn il-fruntieri, fl-UE u lil hinn minnha. L-oqfsa standardizzati tagħha għall-kondiviżjoni tal-kontenut diġitali u tal-metadata online, b’mod partikolari, il-Mudell tad-Data Europeana (18), id-Dikjarazzjonijiet tad-Drittijiet (19) u l-Qafas ta’ Pubblikazzjoni Europeana (20) ġew adottati b’mod mifrux fis-settur tal-wirt kulturali fl-Ewropa u internazzjonalment. Pereżempju, il-Mudell tad-Data Europeana jippermetti rappreżentazzjoni standardizzata tad-data pprovduta f’Europeana mill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali minn dominji differenti li jużaw formati differenti. Il-qafas RightsStatements.org jipprovdi sett ta’ dikjarazzjonijiet standardizzati tad-drittijiet li jistgħu jintużaw mill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali sabiex jikkomunikaw l-istatus tad-drittijiet tal-awtur u tal-użu mill-ġdid ta’ oġġetti diġitali lill-pubbliku. Madankollu, l-interoperabbiltà tibqa’ sforz kontinwu f’termini ta’ formati u ta’ standards għall-kontenut u għall-metadata diġitali, bħal fil-każ tat-3D jew tal-użu ta’ entitajiet kuntestwali u tal-fajls tal-awtorità għall-interoperabbiltà semantika. Fid-Dikjarazzjoni dwar il-“Kooperazzjoni dwar l-avvanz fid-diġitalizzazzjoni tal-wirt kulturali” ta’ April 2019, l-Istati Membri qablu li jżidu l-isforzi tagħhom sabiex jiżviluppaw u jippromwovu aktar l-istandards u l-oqfsa tal-interoperabbiltà fl-inizjattivi ta’ diġitalizzazzjoni. Għalhekk, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali jsaħħu l-isforzi tagħhom sabiex jappoġġaw jew jaderixxu mal-istandards u mal-oqfsa rilevanti sabiex jitħaffu l-kondiviżjoni u l-użu mill-ġdid tad-data. |
| --- | --- |

(17)

Europeana (17) kienet kruċjali fit-tisħiħ tal-attivitajiet ta’ kooperazzjoni u standardizzazzjoni bejn il-fruntieri, fl-UE u lil hinn minnha. L-oqfsa standardizzati tagħha għall-kondiviżjoni tal-kontenut diġitali u tal-metadata online, b’mod partikolari, il-Mudell tad-Data Europeana (18), id-Dikjarazzjonijiet tad-Drittijiet (19) u l-Qafas ta’ Pubblikazzjoni Europeana (20) ġew adottati b’mod mifrux fis-settur tal-wirt kulturali fl-Ewropa u internazzjonalment. Pereżempju, il-Mudell tad-Data Europeana jippermetti rappreżentazzjoni standardizzata tad-data pprovduta f’Europeana mill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali minn dominji differenti li jużaw formati differenti. Il-qafas RightsStatements.org jipprovdi sett ta’ dikjarazzjonijiet standardizzati tad-drittijiet li jistgħu jintużaw mill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali sabiex jikkomunikaw l-istatus tad-drittijiet tal-awtur u tal-użu mill-ġdid ta’ oġġetti diġitali lill-pubbliku. Madankollu, l-interoperabbiltà tibqa’ sforz kontinwu f’termini ta’ formati u ta’ standards għall-kontenut u għall-metadata diġitali, bħal fil-każ tat-3D jew tal-użu ta’ entitajiet kuntestwali u tal-fajls tal-awtorità għall-interoperabbiltà semantika. Fid-Dikjarazzjoni dwar il-“Kooperazzjoni dwar l-avvanz fid-diġitalizzazzjoni tal-wirt kulturali” ta’ April 2019, l-Istati Membri qablu li jżidu l-isforzi tagħhom sabiex jiżviluppaw u jippromwovu aktar l-istandards u l-oqfsa tal-interoperabbiltà fl-inizjattivi ta’ diġitalizzazzjoni. Għalhekk, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali jsaħħu l-isforzi tagħhom sabiex jappoġġaw jew jaderixxu mal-istandards u mal-oqfsa rilevanti sabiex jitħaffu l-kondiviżjoni u l-użu mill-ġdid tad-data.

| (18) | Il-ħolqien ta’ spazju komuni Ewropew tad-data għall-wirt kulturali se jagħti lill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali l-possibbiltà li jibnu fuq l-iskala tas-suq uniku, f’konformità mal-istrateġija Ewropea tad-data (21). Se jrawwem l-użu mill-ġdid tal-kontenut u jixpruna l-kreattività f’diversi setturi, b’valur għall-ekonomija u għas-soċjetà kollha. B’mod partikolari, se jipprovdi kontenut ta’ kwalità għolja u aċċess effiċjenti, affidabbli u faċli għall-użu għall-assi tal-wirt kulturali diġitali Ewropew. Se jkompli jtejjeb il-kollaborazzjonijiet, is-sħubijiet u l-involviment man-network tas-sħab tad-data (eż. mużewijiet, galleriji, libreriji, arkivji madwar l-Ewropa), aggregaturi u esperti li jaħdmu fil-qasam tal-wirt kulturali diġitali. L-ispazju tad-data se jibni fuq l-istrateġija attwali Europeana għall-2020-2025 (22), li l-għan tagħha huwa li tagħti s-setgħa lill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali fit-trasformazzjoni diġitali tagħhom. |
| --- | --- |

(18)

Il-ħolqien ta’ spazju komuni Ewropew tad-data għall-wirt kulturali se jagħti lill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali l-possibbiltà li jibnu fuq l-iskala tas-suq uniku, f’konformità mal-istrateġija Ewropea tad-data (21). Se jrawwem l-użu mill-ġdid tal-kontenut u jixpruna l-kreattività f’diversi setturi, b’valur għall-ekonomija u għas-soċjetà kollha. B’mod partikolari, se jipprovdi kontenut ta’ kwalità għolja u aċċess effiċjenti, affidabbli u faċli għall-użu għall-assi tal-wirt kulturali diġitali Ewropew. Se jkompli jtejjeb il-kollaborazzjonijiet, is-sħubijiet u l-involviment man-network tas-sħab tad-data (eż. mużewijiet, galleriji, libreriji, arkivji madwar l-Ewropa), aggregaturi u esperti li jaħdmu fil-qasam tal-wirt kulturali diġitali. L-ispazju tad-data se jibni fuq l-istrateġija attwali Europeana għall-2020-2025 (22), li l-għan tagħha huwa li tagħti s-setgħa lill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali fit-trasformazzjoni diġitali tagħhom.

| (19) | Bħalissa Europeana tagħti aċċess għal 52 miljun assi ta’ wirt kulturali, li 45 % minnhom jistgħu jerġgħu jintużaw f’diversi setturi. L-immaġnijiet u t-test jammontaw għal 97,5 % tal-assi, bi 2,47 % biss irrappreżentati minn kontenut awdjoviżiv u b’0,03 % biss minn 3D. Żieda fil-kontribuzzjonijiet ta’ assi diġitalizzati ta’ kwalità għolja, bħal fit-3D, ittejjeb l-innovazzjoni u l-ħolqien permezz tal-użu u l-użu mill-ġdid tal-assi tal-wirt kulturali diġitalizzati f’diversi dominji ewlenin (eż. l-edukazzjoni, il-bliet intelliġenti u l-immudellar ambjentali, it-turiżmu sostenibbli u s-setturi kreattivi kulturali). L-introduzzjoni ta’ 40 miljun ass addizzjonali, ta’ kwalità għolja, diġitalizzati u diversifikati permezz tal-ispazju tad-data żżid mar-rikkezza tal-materjal disponibbli online, filwaqt li tippromwovi aktar il-wirt kulturali Ewropew tagħna. Din iż-żieda tippermetti wkoll użu mill-ġdid imtejjeb u, għalhekk, servizzi u applikazzjonijiet ġodda potenzjali. Huwa importanti li l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali jagħtu kontribuzzjonijiet sinifikanti għall-ispazju tad-data, bl-appoġġ tal-Istati Membri. |
| --- | --- |

(19)

Bħalissa Europeana tagħti aċċess għal 52 miljun assi ta’ wirt kulturali, li 45 % minnhom jistgħu jerġgħu jintużaw f’diversi setturi. L-immaġnijiet u t-test jammontaw għal 97,5 % tal-assi, bi 2,47 % biss irrappreżentati minn kontenut awdjoviżiv u b’0,03 % biss minn 3D. Żieda fil-kontribuzzjonijiet ta’ assi diġitalizzati ta’ kwalità għolja, bħal fit-3D, ittejjeb l-innovazzjoni u l-ħolqien permezz tal-użu u l-użu mill-ġdid tal-assi tal-wirt kulturali diġitalizzati f’diversi dominji ewlenin (eż. l-edukazzjoni, il-bliet intelliġenti u l-immudellar ambjentali, it-turiżmu sostenibbli u s-setturi kreattivi kulturali). L-introduzzjoni ta’ 40 miljun ass addizzjonali, ta’ kwalità għolja, diġitalizzati u diversifikati permezz tal-ispazju tad-data żżid mar-rikkezza tal-materjal disponibbli online, filwaqt li tippromwovi aktar il-wirt kulturali Ewropew tagħna. Din iż-żieda tippermetti wkoll użu mill-ġdid imtejjeb u, għalhekk, servizzi u applikazzjonijiet ġodda potenzjali. Huwa importanti li l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali jagħtu kontribuzzjonijiet sinifikanti għall-ispazju tad-data, bl-appoġġ tal-Istati Membri.

| (20) | L-aggregaturi nazzjonali u tad-dominju jew tematiċi għandhom rwol ewlieni fix-xenarju tal-wirt kulturali, billi jibnu pontijiet bejn id-diversi atturi fis-settur tal-wirt kulturali u lil hinn minnu, fil-livell nazzjonali u Ewropew. Pereżempju, l-aggregaturi nazzjonali jaggregaw u jarrikkixxu l-kontenut għal Europeana, jagħtu aċċess għall-assi tal-wirt kulturali ta’ pajjiżhom u jippromwovuhom, u jakkomunaw riżorsi u għarfien siewja għas-settur tal-wirt kulturali. Madankollu, għalkemm il-biċċa l-kbira tal-aggregaturi madwar l-UE għandhom mandat uffiċjali għall-attivitajiet tagħhom, għad hemm ħafna oħrajn li jeħtieġu wieħed u li qegħdin isibuha diffiċli sabiex jiżguraw riżorsi suffiċjenti u sostenibbli jew appoġġ organizzazzjonali. Jenħtieġ li l-Istati Membri jindirizzaw din l-isfida billi jsaħħu r-rwol tal-aggregaturi, jipprovdu appoġġ adegwat u jappoġġaw il-kontribut tagħhom għall-ispazju komuni Ewropew tad-data għall-wirt kulturali. |
| --- | --- |

(20)

L-aggregaturi nazzjonali u tad-dominju jew tematiċi għandhom rwol ewlieni fix-xenarju tal-wirt kulturali, billi jibnu pontijiet bejn id-diversi atturi fis-settur tal-wirt kulturali u lil hinn minnu, fil-livell nazzjonali u Ewropew. Pereżempju, l-aggregaturi nazzjonali jaggregaw u jarrikkixxu l-kontenut għal Europeana, jagħtu aċċess għall-assi tal-wirt kulturali ta’ pajjiżhom u jippromwovuhom, u jakkomunaw riżorsi u għarfien siewja għas-settur tal-wirt kulturali. Madankollu, għalkemm il-biċċa l-kbira tal-aggregaturi madwar l-UE għandhom mandat uffiċjali għall-attivitajiet tagħhom, għad hemm ħafna oħrajn li jeħtieġu wieħed u li qegħdin isibuha diffiċli sabiex jiżguraw riżorsi suffiċjenti u sostenibbli jew appoġġ organizzazzjonali. Jenħtieġ li l-Istati Membri jindirizzaw din l-isfida billi jsaħħu r-rwol tal-aggregaturi, jipprovdu appoġġ adegwat u jappoġġaw il-kontribut tagħhom għall-ispazju komuni Ewropew tad-data għall-wirt kulturali.

| (21) | Iż-żieda mistennija fin-numru u fil-kumplessità tal-assi diġitali se tirrikjedi soluzzjonijiet siguri, reżiljenti, effiċjenti u sostenibbli bbażati fuq il-cloud għall-ipproċessar, għall-aċċess u għall-ġestjoni ta’ tali settijiet ta’ data. Għalhekk, l-appoġġ tal-Istati Membri (23) għall-federazzjoni Ewropea ta’ infrastruttura u ta’ servizzi cloud-to-edge se jkun kruċjali għall-aċċess effettiv għall-assi tal-wirt kulturali diġitalizzati. |
| --- | --- |

(21)

Iż-żieda mistennija fin-numru u fil-kumplessità tal-assi diġitali se tirrikjedi soluzzjonijiet siguri, reżiljenti, effiċjenti u sostenibbli bbażati fuq il-cloud għall-ipproċessar, għall-aċċess u għall-ġestjoni ta’ tali settijiet ta’ data. Għalhekk, l-appoġġ tal-Istati Membri (23) għall-federazzjoni Ewropea ta’ infrastruttura u ta’ servizzi cloud-to-edge se jkun kruċjali għall-aċċess effettiv għall-assi tal-wirt kulturali diġitalizzati.

| (22) | Din ir-Rakkomandazzjoni tibni fuq ir-Rakkomandazzjoni 2011/711/UE u tissostitwixxiha, |
| --- | --- |

(22)

Din ir-Rakkomandazzjoni tibni fuq ir-Rakkomandazzjoni 2011/711/UE u tissostitwixxiha,

ADOTTAT DIN IR-RAKKOMANDAZZJONI:

KAPITOLU I

DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI

Fini u kamp ta’ applikazzjoni

| 1. | Il-fini ta’ din ir-Rakkomandazzjoni huwa li twitti t-triq għal spazju komuni Ewropew tad-data għall-wirt kulturali (“spazju tad-data”), u b’hekk tgħin lill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali jħaffu l-isforzi tagħhom ta’ diġitalizzazzjoni u ta’ preservazzjoni, u li jaħtfu l-opportunitajiet maħluqa mit-trasformazzjoni diġitali. Din ir-Rakkomandazzjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri jistabbilixxu oqfsa xierqa sabiex isaħħu l-irkupru u t-trasformazzjoni tas-settur u sabiex jgħinu lill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali jsiru aktar reżiljenti fil-futur. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Din ir-Rakkomandazzjoni tkopri t-tipi kollha ta’ wirt kulturali (tanġibbli, intanġibbli, naturali, nattivi diġitali), inklużi l-kategoriji kollha ta’ wirt kulturali f’riskju. |
| --- | --- |

2.

Definizzjonijiet

| 3. | Għall-finijiet ta’ din ir-Rakkomandazzjoni, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:






  (1) | “assi ta’ wirt kulturali” tfisser assi ta’:






  (a) | wirt kulturali tanġibbli, bħal monumenti, siti arkeoloġiċi, materjal awdjo u awdjoviżiv, kotba, ġurnali, gazzetti, ritratti, oġġetti tal-mużewijiet, dokumenti arkivjali; |
| --- | --- | --- | --- |

3.

(1)

“assi ta’ wirt kulturali” tfisser assi ta’:

(a)

wirt kulturali tanġibbli, bħal monumenti, siti arkeoloġiċi, materjal awdjo u awdjoviżiv, kotba, ġurnali, gazzetti, ritratti, oġġetti tal-mużewijiet, dokumenti arkivjali;

| (b) | wirt kulturali intanġibbli; |
| --- | --- |

(b)

wirt kulturali intanġibbli;

| (c) | wirt naturali, bħal pajsaġġi u siti naturali, kif definit fl-Artikolu 2 tal-Konvenzjoni dwar il-protezzjoni tal-patrimonju dinji kulturali u naturali (24); |
| --- | --- |

(c)

wirt naturali, bħal pajsaġġi u siti naturali, kif definit fl-Artikolu 2 tal-Konvenzjoni dwar il-protezzjoni tal-patrimonju dinji kulturali u naturali (24);

| (d) | wirt tan-nattivi diġitali. |
| --- | --- |

(d)

wirt tan-nattivi diġitali.

| (2) | “wirt kulturali intanġibbli” tfisser prattiki, rappreżentazzjonijiet, espressjonijiet, għarfien, ħiliet – kif ukoll l-istrumenti, l-oġġetti, l-artefatti u l-ispazji kulturali assoċjati magħhom – li l-komunitajiet, il-gruppi u, f’xi każijiet, l-individwi jirrikonoxxu bħala parti mill-wirt kulturali tagħhom, skont it-tifsira tal-Artikolu 2 tal-Konvenzjoni għall-Ħarsien tal-Patrimonju Kulturali Intanġibbli (25). |
| --- | --- |

(2)

“wirt kulturali intanġibbli” tfisser prattiki, rappreżentazzjonijiet, espressjonijiet, għarfien, ħiliet – kif ukoll l-istrumenti, l-oġġetti, l-artefatti u l-ispazji kulturali assoċjati magħhom – li l-komunitajiet, il-gruppi u, f’xi każijiet, l-individwi jirrikonoxxu bħala parti mill-wirt kulturali tagħhom, skont it-tifsira tal-Artikolu 2 tal-Konvenzjoni għall-Ħarsien tal-Patrimonju Kulturali Intanġibbli (25).

| (3) | “nattivi diġitali” tfisser assi maħluqin f’forma diġitali, bħal arti diġitali jew animazzjoni, mużewijiet virtwali, mingħajr ekwivalenti analogu, jew kontenut kulturali maħluq barra mill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali, bħal fuq il-media soċjali jew l-industrija tal-logħob. |
| --- | --- |

(3)

“nattivi diġitali” tfisser assi maħluqin f’forma diġitali, bħal arti diġitali jew animazzjoni, mużewijiet virtwali, mingħajr ekwivalenti analogu, jew kontenut kulturali maħluq barra mill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali, bħal fuq il-media soċjali jew l-industrija tal-logħob.

| (4) | “istituzzjoni tal-wirt kulturali” tfisser librerija jew mużew aċċessibbli għall-pubbliku, arkivju jew istituzzjoni tal-wirt ċinematografiku jew tal-awdjo, kif definita fil-punt (3) tal-Artikolu 2 tad-Direttiva (UE) 2019/790. |
| --- | --- |

(4)

“istituzzjoni tal-wirt kulturali” tfisser librerija jew mużew aċċessibbli għall-pubbliku, arkivju jew istituzzjoni tal-wirt ċinematografiku jew tal-awdjo, kif definita fil-punt (3) tal-Artikolu 2 tad-Direttiva (UE) 2019/790.

| (5) | “diġitalizzazzjoni” tfisser il-konverżjoni ta’ assi minn format analogu għal wieħed diġitali. |
| --- | --- |

(5)

“diġitalizzazzjoni” tfisser il-konverżjoni ta’ assi minn format analogu għal wieħed diġitali.

| (6) | “trasformazzjoni diġitali” tfisser kemm il-proċess kif ukoll ir-riżultat tal-ingranaġġ tat-teknoloġiji diġitali sabiex jiġi ttrasformat il-mod kif organizzazzjoni topera u twassal valur. |
| --- | --- |

(6)

“trasformazzjoni diġitali” tfisser kemm il-proċess kif ukoll ir-riżultat tal-ingranaġġ tat-teknoloġiji diġitali sabiex jiġi ttrasformat il-mod kif organizzazzjoni topera u twassal valur.

| (7) | “preservazzjoni diġitali” tfisser sett ta’ attivitajiet neċessarji sabiex jiġi żgurat li l-oġġetti diġitali jkunu jistgħu jiġu llokalizzati, jingħataw, jintużaw u jinftiehmu fil-futur. |
| --- | --- |

(7)

“preservazzjoni diġitali” tfisser sett ta’ attivitajiet neċessarji sabiex jiġi żgurat li l-oġġetti diġitali jkunu jistgħu jiġu llokalizzati, jingħataw, jintużaw u jinftiehmu fil-futur.

KAPITOLU II

DIĠITALIZZAZZJONI AVVANZATA U PRESERVAZZJONI DIĠITALI TAL-WIRT KULTURALI

| 4. | Jenħtieġ li l-Istati Membri jipprevedu u/jew jaġġornaw regolarment strateġija diġitali komprensiva u li tħares ’il quddiem għall-wirt kulturali fil-livell nazzjonali jew reġjonali rilevanti sabiex titħaffef it-trasformazzjoni diġitali tas-settur. Jenħtieġ li l-Istati Membri jikkollaboraw mal-partijiet ikkonċernati kollha jew jagħmlu arranġamenti għall-kollaborazzjoni tagħhom, bħall-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali u l-awtoritajiet kompetenti, sabiex iħejju l-istrateġija diġitali u jenħtieġ li jipprovdu riżorsi/appoġġ għall-implimentazzjoni tagħha. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Jenħtieġ li l-istrateġija nazzjonali jkun fiha miżuri li jappoġġaw lill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali fit-teħid ta’ teknoloġiji avvanzati, bħat-3D, l-intelliġenza artifiċjali, ir-realtà estiża, il-cloud computing, it-teknoloġiji tad-data u l-blockchain, sabiex jiġu żgurati proċess aktar effiċjenti ta’ diġitalizzazzjoni u ta’ preservazzjoni diġitali u kontenut ta’ kwalità ogħla għal aċċess, għal użu u għal użu mill-ġdid aktar mifruxin. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jenħtieġ li l-istrateġija diġitali tistabbilixxi miri ċari ta’ diġitalizzazzjoni u ta’ preservazzjoni diġitali. Jenħtieġ li dawk l-għanijiet ikunu bbażati fuq kriterji oġġettivi u ċari, filwaqt li jinkludu:






  (a) | il-wirt kulturali f’riskju, |
| --- | --- | --- |

6.

(a)

il-wirt kulturali f’riskju,

| (b) | il-monumenti, il-bini u s-siti kulturali u ta’ wirt bl-akbar numru ta’ żjarat fiżiċi u |
| --- | --- |

(b)

il-monumenti, il-bini u s-siti kulturali u ta’ wirt bl-akbar numru ta’ żjarat fiżiċi u

| (c) | il-livell baxx ta’ diġitalizzazzjoni għal kategoriji speċifiċi ta’ assi ta’ wirt kulturali. |
| --- | --- |

(c)

il-livell baxx ta’ diġitalizzazzjoni għal kategoriji speċifiċi ta’ assi ta’ wirt kulturali.

Jenħtieġ li l-Istati Membri jiddiġitalizzaw fi 3D il-monumenti u s-siti kollha li jaqgħu taħt (a) u 50 % ta’ dawk li jaqgħu taħt (b) sal-2030.

Jenħtieġ li l-Istati Membri jiddiġitalizzaw 40 % tal-miri ġenerali għall-2030 sal-2025.

Jenħtieġ li l-Istati Membri jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex jiżguraw li l-assi kulturali diġitalizzati kollha msemmijin fil-punt 6(a), (b) u (c) jiġu ppreservati b’mod diġitali wkoll.

| 7. | Fl-ippjanar tad-diġitalizzazzjoni, jenħtieġ li l-Istati Membri u l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali jieħdu approċċ olistiku. Jenħtieġ li approċċ bħal dan, pereżempju, iqis l-iskop tad-diġitalizzazzjoni, il-gruppi ta’ utenti fil-mira, l-ogħla kwalità affordabbli, il-preservazzjoni diġitali tal-assi tal-wirt kulturali diġitalizzati, inklużi aspetti bħall-formati, il-ħżin, il-migrazzjonijiet futuri, il-manutenzjoni kontinwa u r-riżorsi finanzjarji u tal-persunal neċessarji fuq terminu twil. Jenħtieġ li l-istrateġija diġitali tipprevedi mandat ċar u ddefinit sew għall-aggregaturi nazzjonali jew reġjonali sabiex jikkollaboraw mal-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali bl-għan li jagħmlu l-assi tal-wirt kulturali diġitalizzati disponibbli permezz ta’ Europeana u tal-ispazju tad-data. B’mod partikolari, jenħtieġ li l-Istati Membri jsaħħu r-rwol tal-aggregaturi bħala intermedjarji bejn Europeana u l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali u jħeġġu l-kontribut attiv tagħhom għall-ispazju tad-data. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Jenħtieġ li l-Istati Membri jappoġġaw sħubijiet bejn is-settur tal-wirt kulturali u setturi oħrajn, bħall-edukazzjoni għolja u l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali, l-industriji kreattivi u t-turiżmu kulturali sostenibbli, sabiex jistimolaw l-innovazzjoni għal servizzi u għal applikazzjonijiet ġodda. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Jenħtieġ li l-Istati Membri jiffaċilitaw l-involviment ta’ intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju bl-għan li jappoġġaw it-trasformazzjoni diġitali tas-settur tal-wirt kulturali, b’mod partikolari lejn id-diġitalizzazzjoni u l-innovazzjoni mmexxija mid-data. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Meta l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali jidħlu fi sħubijiet mas-settur privat, jenħtieġ li jiżguraw li jiġu stabbiliti kundizzjonijiet ċari u ġusti għall-użu mill-ġdid tal-assi diġitalizzati, f’konformità mar-regoli tal-kompetizzjoni u mad-Direttiva (UE) 2019/1024, u b’mod partikolari mar-regoli dwar l-arranġamenti esklużivi stabbiliti fl-Artikolu 12 ta’ dik id-Direttiva, fejn rilevanti. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Jenħtieġ li l-Istati Membri jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex jivvalutaw id-diskrepanza fil-ħiliet diġitali fis-settur bl-għan li l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali jkunu jistgħu jisfruttaw bis-sħiħ l-opportunitajiet offruti mit-teknoloġiji diġitali avvanzati. B’mod partikolari, jenħtieġ li l-Istati Membri jistabbilixxu objettivi ambizzjużi li għandhom jintlaħqu sal-2030 sabiex itejbu l-ħiliet u jagħtu taħriġ mill-ġdid lill-professjonisti tal-wirt kulturali, inkluż dwar il-ġestjoni u l-analitika tad-data, l-intelliġenza artifiċjali, id-diġitalizzazzjoni avvanzata u t-teknoloġiji tar-realtà estiża. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Sabiex jiffaċilitaw it-trasformazzjoni diġitali tal-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali u sabiex jgħinu fit-twessigħ tal-aċċess għall-wirt kulturali u fil-promozzjoni tiegħu, huwa rrakkomandat li l-Istati Membri jisfruttaw bis-sħiħ l-opportunitajiet offruti mill-qafas attwali tad-drittijiet tal-awtur billi:






  (a) | jiżguraw implimentazzjoni korretta u effettiva tad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-UE dwar id-drittijiet tal-awtur, b’mod partikolari dawk stabbiliti mid-Direttiva (UE) 2019/790, |
| --- | --- | --- |

12.

(a)

jiżguraw implimentazzjoni korretta u effettiva tad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-UE dwar id-drittijiet tal-awtur, b’mod partikolari dawk stabbiliti mid-Direttiva (UE) 2019/790,

| (b) | jakkumpanjaw lill-partijiet kollha fl-applikazzjoni prattika u effiċjenti tar-regoli ta’ implimentazzjoni nazzjonali, |
| --- | --- |

(b)

jakkumpanjaw lill-partijiet kollha fl-applikazzjoni prattika u effiċjenti tar-regoli ta’ implimentazzjoni nazzjonali,

| (c) | jimmonitorjaw mill-qrib ir-regoli ta’ implimentazzjoni nazzjonali sabiex jiggarantixxu l-applikazzjoni b’suċċess tagħhom u |
| --- | --- |

(c)

jimmonitorjaw mill-qrib ir-regoli ta’ implimentazzjoni nazzjonali sabiex jiggarantixxu l-applikazzjoni b’suċċess tagħhom u

| (d) | jappoġġaw lill-professjonisti tal-wirt kulturali fil-kisba tal-ħiliet relatati mad-drittijiet tal-awtur u mal-liċenzjar u billi jipprovdu għarfien espert dwar id-drittijiet tal-awtur. |
| --- | --- |

(d)

jappoġġaw lill-professjonisti tal-wirt kulturali fil-kisba tal-ħiliet relatati mad-drittijiet tal-awtur u mal-liċenzjar u billi jipprovdu għarfien espert dwar id-drittijiet tal-awtur.

| 13. | Sabiex isibu reazzjonijiet kondiviżi għall-isfidi komuni għad-diġitalizzazzjoni u għall-preservazzjoni avvanzati u għall-iskambju tal-aħjar prattiki, sabiex jintwerew u jiġu promossi l-kultura, il-valuri u l-istejjer ta’ suċċess Ewropej, jenħtieġ li l-Istati Membri jħeġġu l-kollaborazzjoni u s-sħubijiet transfruntiera mal-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali fil-livell internazzjonali, f’komplementarjetà mal-azzjonijiet promossi mill-UNESCO u mill-Kunsill tal-Ewropa. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jenħtieġ li l-Istati Membri jagħmlu użu sħiħ mill-possibbiltajiet kollha ta’ finanzjament fil-livell Ewropew u nazzjonali sabiex iħaffu l-isforzi ta’ diġitalizzazzjoni u ta’ preservazzjoni. |
| --- | --- |

14.

KAPITOLU III

PRINĊIPJI TA’ GWIDA GĦAL SPAZJU KOMUNI EWROPEW TAD-DATA GĦALL-WIRT KULTURALI

| 15. | Jenħtieġ li l-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali jaderixxu mal-istandards u mal-oqfsa rilevanti, bħal dawk użati mill-inizjattiva Europeana għall-kondiviżjoni tal-kontenut u tal-metadata diġitali, inkluż il-Mudell tad-Data Europeana, RightsStatements.org, u l-Qafas tal-Pubblikazzjoni Europeana, sabiex tinkiseb l-interoperabbiltà fil-livell Ewropew. Jenħtieġ li l-Istati Membri jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex jippromwovu u jiffaċilitaw l-aderenza ma’ tali standards u ma’ oqfsa eżistenti u futuri u jikkollaboraw fil-livell Ewropew sabiex iwessgħuhom fil-kuntest tal-ispazju tad-data. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Jenħtieġ li l-Istati Membri jħeġġu b’mod attiv lill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali bl-għan li jagħmlu l-assi diġitalizzati tagħhom disponibbli permezz ta’ Europeana u b’hekk jikkontribwixxu għall-ispazju tad-data, f’konformità mal-istandards u mal-oqfsa msemmijin fil-punt 15 u mal-miri indikattivi previsti fl-Anness I u fl-Anness II. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Il-kontribuzzjonijiet mill-istituzzjonijiet tal-wirt kulturali, imsemmijin fil-punt 16, jenħtieġ li jinkludu, b’mod partikolari, assi ta’ wirt kulturali diġitalizzati 3D għall-promozzjoni tal-ġawhar kulturali Ewropej, isaħħu l-użu mill-ġdid potenzjali f’dominji importanti bħax-xjenzi soċjali u x-xjenzi umanisti, it-turiżmu kulturali sostenibbli, is-setturi kulturali u kreattivi, jew jgħinu sabiex tiġi identifikata l-proprjetà kulturali li tiġi ttraffikata b’mod illeċitu. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li, bħala riżultat tal-politiki tagħhom, id-data li tirriżulta minn proġetti ta’ diġitalizzazzjoni ffinanzjati pubblikament issir u tibqa’ rintraċċabbli, aċċessibbli, interoperabbli u riutilizzabbli (“il-prinċipji FAIR”) permezz ta’ infrastrutturi diġitali (li jinkludu l-ispazju tad-data) sabiex titħaffef il-kondiviżjoni tad-data. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jenħtieġ li l-finanzjament pubbliku kollu għall-proġetti futuri ta’ diġitalizzazzjoni ta’ assi ta’ wirt kulturali jintrabat bil-kundizzjoni ta’ tqegħid għad-dispożizzjoni tal-kontenut diġitalizzat f’Europeana u fl-ispazju tad-data, kif imsemmi fil-punt 16. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Jenħtieġ li l-Istati Membri jieħdu l-miżuri neċessarji kollha sabiex jappoġġaw u jqajmu sensibilizzazzjoni dwar Europeana fost il-pubbliku ġenerali u b’mod partikolari fis-settur tal-edukazzjoni u fl-iskejjel, inkluż permezz ta’ materjali edukattivi. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Jenħtieġ li l-Istati Membri jisfruttaw il-federazzjoni Ewropea tal-infrastruttura u tas-servizzi cloud-to-edge sabiex jespandu l-ħżin, il-ġestjoni u l-aċċess għall-assi diġitalizzati ta’ wirt kulturali. |
| --- | --- |

21.

KAPITOLU IV

SEGWITU GĦAR-RAKKOMANDAZZJONI

Jenħtieġ li l-Istati Membri jgħarrfu lill-Kummissjoni bl-azzjonijiet meħudin bħala rispons għal din ir-Rakkomandazzjoni 24 xahar mill-pubblikazzjoni tagħha f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, u mbagħad kull sentejn.

Magħmul fi Brussell, l-10 ta’ Novembru 2021.

Għall-Kummissjoni

Thierry BRETON

Membru tal-Kummissjoni

---

(1)  COM(2021) 118 final

1

(2)  Rapport tal-UNWTO dwar is-Sinerġiji tat-Turiżmu u l-Kultura

2

(3)  SWD/2021/351 final

3

(4)  SWD(2021)15 final

4

(5)  COM(2019) 640 final

5

(6)  Inkluża d-diġitalizzazzjoni 2D.

6

(7)  https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/news/eu-member-states-sign-cooperate-digitising-cultural-heritage

7

(8)  https://ec.europa.eu/info/horizon-europe_mt

8

(9)  https://ec.europa.eu/regional_policy/mt/2021_2027/

9

(10)  https://ec.europa.eu/regional_policy/mt/newsroom/coronavirus-response/react-eu

10

(11)  https://ec.europa.eu/info/overview-funding-programmes/technical-support-instrument-tsi_mt

11

(12)  https://ec.europa.eu/info/business-economy-euro/recovery-coronavirus/recovery-and-resilience-facility_mt

12

(13)  Id-Direttiva (UE) 2019/1024 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 2019 dwar id-data miftuħa u l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku (ĠU L 172, 26.6.2019, p. 56).

13

(14)  COM/2020/274 final

14

(15)  COM(2021) 102 final

15

(16)  Id-Direttiva (UE) 2019/790 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' April 2019 dwar id-drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati fis-Suq Uniku Diġitali u li temenda d-Direttivi 96/9/KE u 2001/29/KE (ĠU L 130, 17.5.2019, p. 92).

16

(17)  COM/2018/612 final

17

(18)  https://pro.europeana.eu/page/edm-documentation

18

(19)  https://rightsstatements.org/

19

(20)  https://pro.europeana.eu/post/publishing-framework

20

(21)  COM/2020/66 final

21

(22)  https://op.europa.eu/s/pjHV

22

(23)  https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/news/towards-next-generation-cloud-europe

23

(24)  UNESCO, Il-Konvenzjoni dwar il-Protezzjoni tal-Patrimonju Dinji Kulturali u Naturali, Pariġi, is-16 ta’ Novembru 1972.

24

(25)  UNESCO, Il-Konvenzjoni għall-Ħarsien tal-Patrimonju Kulturali Intanġibbli 2003, Pariġi, is-17 ta’ Ottubru 2003.

25

---

ANNESS I

Miri indikattivi għall-kontribut tal-kontenut lil Europeana u l-ispazju tad-data sal-2030 għal kull Stat Membru (1)

| | A | B | C | D | E | F |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Għadd ta’ rekords fl-1 ta’ Frar 2021 | Għadd ta’ rekords ta’ kwalità għolja (2) fl-1 ta’ Frar 2021 | Rekords ġodda ta’ kwalità għolja sal-2030 | Għadd totali ta’ rekords sal-2030
  [= A+C] | Għadd totali ta’ rekords ta’ kwalità għolja sal-2030 (3)

  [=B+C] | Assi diġitali 3D sal-2030 (4) |
| L-Awstrija | 2 372 357 | 1 106 942 | 1 002 892 | 3 375 249 | 2 109 834 | 401 157 |
| Il-Belġju | 2 499 646 | 2 247 432 | 1 215 817 | 3 715 463 | 3 463 249 | 486 327 |
| Il-Bulgarija | 94 447 | 62 647 | 329 454 | 423 901 | 392 101 | 131 782 |
| Il-Kroazja | 67 357 | 5 456 | 235 877 | 303 234 | 241 332 | 94 351 |
| Ċipru | 30 959 | 1 858 | 71 466 | 102 425 | 73 324 | 28 586 |
| Iċ-Ċekja | 881 263 | 369 602 | 889 329 | 1 770 592 | 1 258 931 | 355 732 |
| Id-Danimarka | 1 032 422 | 662 712 | 676 884 | 1 709 306 | 1 339 596 | 270 754 |
| L-Estonja | 648 205 | 486 024 | 99 825 | 748 030 | 585 849 | 39 930 |
| Il-Finlandja | 1 093 297 | 960 899 | 548 428 | 1 641 725 | 1 509 327 | 219 371 |
| Franza | 3 860 232 | 1 779 567 | 6 381 064 | 10 241 296 | 8 160 631 | 2 552 426 |
| Il-Ġermanja | 5 536 786 | 4 107 742 | 8 924 266 | 14 461 052 | 13 032 008 | 3 569 707 |
| Il-Greċja | 661 593 | 383 327 | 642 175 | 1 303 768 | 1 025 502 | 256 870 |
| L-Ungerija | 732 033 | 571 425 | 637 732 | 1 369 765 | 1 209 157 | 255 093 |
| L-Irlanda | 86 765 | 44 424 | 856 780 | 943 545 | 901 204 | 342 712 |
| L-Italja | 2 150 207 | 687 421 | 5 119 900 | 7 270 107 | 5 807 321 | 2 047 960 |
| Il-Latvja | 128 505 | 113 341 | 117 705 | 246 210 | 231 046 | 47 082 |
| Il-Litwanja | 224 359 | 182 337 | 209 875 | 434 234 | 392 212 | 83 950 |
| Il-Lussemburgu | 65 600 | 1 325 | 145 567 | 211 167 | 146 893 | 58 227 |
| Malta | 50 310 | 1 006 | 46 013 | 96 323 | 47 019 | 18 405 |
| In-Netherlands | 9 126 499 | 7 554 003 | 1 992 463 | 11 118 962 | 9 546 466 | 796 985 |
| Il-Polonja | 3 040 221 | 936 996 | 2 477 819 | 5 518 040 | 3 414 815 | 991 127 |
| Il-Portugall | 203 044 | 138 963 | 727 333 | 930 377 | 866 297 | 290 933 |
| Ir-Rumanija | 135 213 | 84 549 | 1 209 889 | 1 345 102 | 1 294 438 | 483 956 |
| Is-Slovakkja | 15 106 | 453 | 341 636 | 356 742 | 342 089 | 136 654 |
| Is-Slovenja | 598 310 | 382 081 | 166 799 | 765 109 | 548 880 | 66 720 |
| Spanja | 2 960 596 | 1 228 351 | 3 851 622 | 6 812 218 | 5 079 973 | 1 540 649 |
| L-Iżvezja | 4 307 321 | 3 047 430 | 1 098 975 | 5 406 296 | 4 146 404 | 439 590 |
| UE 27 | 42 602 653 | 27 148 311 | 40 017 586 | 82 620 239 | 67 165 896 | 16 007 034 |

A

B

C

D

E

F

Għadd ta’ rekords fl-1 ta’ Frar 2021

Għadd ta’ rekords ta’ kwalità għolja (2) fl-1 ta’ Frar 2021

Rekords ġodda ta’ kwalità għolja sal-2030

Għadd totali ta’ rekords sal-2030

[= A+C]

Għadd totali ta’ rekords ta’ kwalità għolja sal-2030 (3)

[=B+C]

Assi diġitali 3D sal-2030 (4)

L-Awstrija

2 372 357

1 106 942

1 002 892

3 375 249

2 109 834

401 157

Il-Belġju

2 499 646

2 247 432

1 215 817

3 715 463

3 463 249

486 327

Il-Bulgarija

94 447

62 647

329 454

423 901

392 101

131 782

Il-Kroazja

67 357

5 456

235 877

303 234

241 332

94 351

Ċipru

30 959

1 858

71 466

102 425

73 324

28 586

Iċ-Ċekja

881 263

369 602

889 329

1 770 592

1 258 931

355 732

Id-Danimarka

1 032 422

662 712

676 884

1 709 306

1 339 596

270 754

L-Estonja

648 205

486 024

99 825

748 030

585 849

39 930

Il-Finlandja

1 093 297

960 899

548 428

1 641 725

1 509 327

219 371

Franza

3 860 232

1 779 567

6 381 064

10 241 296

8 160 631

2 552 426

Il-Ġermanja

5 536 786

4 107 742

8 924 266

14 461 052

13 032 008

3 569 707

Il-Greċja

661 593

383 327

642 175

1 303 768

1 025 502

256 870

L-Ungerija

732 033

571 425

637 732

1 369 765

1 209 157

255 093

L-Irlanda

86 765

44 424

856 780

943 545

901 204

342 712

L-Italja

2 150 207

687 421

5 119 900

7 270 107

5 807 321

2 047 960

Il-Latvja

128 505

113 341

117 705

246 210

231 046

47 082

Il-Litwanja

224 359

182 337

209 875

434 234

392 212

83 950

Il-Lussemburgu

65 600

1 325

145 567

211 167

146 893

58 227

Malta

50 310

1 006

46 013

96 323

47 019

18 405

In-Netherlands

9 126 499

7 554 003

1 992 463

11 118 962

9 546 466

796 985

Il-Polonja

3 040 221

936 996

2 477 819

5 518 040

3 414 815

991 127

Il-Portugall

203 044

138 963

727 333

930 377

866 297

290 933

Ir-Rumanija

135 213

84 549

1 209 889

1 345 102

1 294 438

483 956

Is-Slovakkja

15 106

453

341 636

356 742

342 089

136 654

Is-Slovenja

598 310

382 081

166 799

765 109

548 880

66 720

Spanja

2 960 596

1 228 351

3 851 622

6 812 218

5 079 973

1 540 649

L-Iżvezja

4 307 321

3 047 430

1 098 975

5 406 296

4 146 404

439 590

UE 27

42 602 653

27 148 311

40 017 586

82 620 239

67 165 896

16 007 034

---

(1)  Il-miri indikattivi għal kull Stat Membru huma proporzjonali għall-popolazzjoni ta’ kull Stat Membru, aġġustati għall-PDG per capita tal-Istat Membru (f’PPS)

(2)  Ir-rekords ta’ kwalità għolja jaderixxu mar-rekwiżiti tal-Livell 2 jew ogħla (Livell 2+) tal-Qafas ta’ Pubblikazzjoni Europeana għall-kontenut u mar-rekwiżiti tal-Livell A jew ogħla għall-metadata. Dawn l-istandards huma meħtieġa biex jitrawwem l-użu mill-ġdid għal diversi finijiet.

(3)  L-Istati Membri huma mħeġġa jtejbu l-kwalità tar-rekords tal-Livell 1 u għalhekk l-għadd totali ta’ rekords ta’ kwalità għolja jista’ jkompli jiżdied.

(4)  40 % tar-rekords il-ġodda jenħtieġ li jkunu assi diġitali 3D. L-għadd ta’ assi diġitali 3D attwalment disponibbli f’Europeana huwa meqjus negliġibbli.

---

ANNESS II

Miri intermedji għall-kontribut tal-kontenut lil Europeana u l-ispazju tad-data sal-2025 għal kull Stat Membru

| | A | B | C | D | E | F |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Għadd ta’ rekords fl-1 ta’ Frar 2021 | Għadd ta’ rekords (1) ta’ kwalità għolja fl-1 ta’ Frar 2021 | Rekords ġodda sal-2025  (2) | Għadd totali ta’ rekords sal-2025
  [= A+C] | Għadd totali ta’ rekords ta’ kwalità għolja sal-2025 (3)

  [=B+C] | Assi f’3D sal-2025 (4) |
| L-Awstrija | 2 372 357 | 1 106 942 | 401 157 | 2 773 514 | 1 508 099 | 60 174 |
| Il-Belġju | 2 499 646 | 2 247 432 | 486 327 | 2 985 973 | 2 733 759 | 72 949 |
| Il-Bulgarija | 94 447 | 62 647 | 131 782 | 226 229 | 194 428 | 19 767 |
| Il-Kroazja | 67 357 | 5 456 | 94 351 | 161 708 | 99 807 | 14 153 |
| Ċipru | 30 959 | 1 858 | 28 586 | 59 545 | 30 444 | 4 288 |
| Iċ-Ċekja | 881 263 | 369 602 | 355 732 | 1 236 995 | 725 333 | 53 360 |
| Id-Danimarka | 1 032 422 | 662 712 | 270 754 | 1 303 176 | 933 465 | 40 613 |
| L-Estonja | 648 205 | 486 024 | 39 930 | 688 135 | 525 954 | 5 989 |
| Il-Finlandja | 1 093 297 | 960 899 | 219 371 | 1 312 668 | 1 180 270 | 32 906 |
| Franza | 3 860 232 | 1 779 567 | 2 552 426 | 6 412 658 | 4 331 993 | 382 864 |
| Il-Ġermanja | 5 536 786 | 4 107 742 | 3 569 707 | 9 106 493 | 7 677 448 | 535 456 |
| Il-Greċja | 661 593 | 383 327 | 256 870 | 918 463 | 640 197 | 38 530 |
| L-Ungerija | 732 033 | 571 425 | 255 093 | 987 126 | 826 518 | 38 264 |
| L-Irlanda | 86 765 | 44 424 | 342 712 | 429 477 | 387 136 | 51 407 |
| L-Italja | 2 150 207 | 687 421 | 2 047 960 | 4 198 167 | 2 735 381 | 307 194 |
| Il-Latvja | 128 505 | 113 341 | 47 082 | 175 587 | 160 423 | 7 062 |
| Il-Litwanja | 224 359 | 182 337 | 83 950 | 308 309 | 266 287 | 12 593 |
| Il-Lussemburgu | 65 600 | 1 325 | 58 227 | 123 827 | 59 552 | 8 734 |
| Malta | 50 310 | 1 006 | 18 405 | 68 715 | 19 411 | 2 761 |
| In-Netherlands | 9 126 499 | 7 554 003 | 796 985 | 9 923 484 | 8 350 988 | 119 548 |
| Il-Polonja | 3 040 221 | 936 996 | 991 127 | 4 031 348 | 1 928 124 | 148 669 |
| Il-Portugall | 203 044 | 138 963 | 290 933 | 493 977 | 429 897 | 43 640 |
| Ir-Rumanija | 135 213 | 84 549 | 483 956 | 619 169 | 568 504 | 72 593 |
| Is-Slovakkja | 15 106 | 453 | 136 654 | 151 760 | 137 107 | 20 498 |
| Is-Slovenja | 598 310 | 382 081 | 66 720 | 665 030 | 448 800 | 10 008 |
| Spanja | 2 960 596 | 1 228 351 | 1 540 649 | 4 501 245 | 2 769 000 | 231 097 |
| L-Iżvezja | 4 307 321 | 3 047 430 | 439 590 | 4 746 911 | 3 487 019 | 65 938 |
| UE 27 | 42 602 653 | 27 148 311 | 16 007 034 | 58 609 687 | 43 155 345 | 2 401 055 |

A

B

C

D

E

F

Għadd ta’ rekords fl-1 ta’ Frar 2021

Għadd ta’ rekords (1) ta’ kwalità għolja fl-1 ta’ Frar 2021

Rekords ġodda sal-2025  (2)

Għadd totali ta’ rekords sal-2025

[= A+C]

Għadd totali ta’ rekords ta’ kwalità għolja sal-2025 (3)

[=B+C]

Assi f’3D sal-2025 (4)

L-Awstrija

2 372 357

1 106 942

401 157

2 773 514

1 508 099

60 174

Il-Belġju

2 499 646

2 247 432

486 327

2 985 973

2 733 759

72 949

Il-Bulgarija

94 447

62 647

131 782

226 229

194 428

19 767

Il-Kroazja

67 357

5 456

94 351

161 708

99 807

14 153

Ċipru

30 959

1 858

28 586

59 545

30 444

4 288

Iċ-Ċekja

881 263

369 602

355 732

1 236 995

725 333

53 360

Id-Danimarka

1 032 422

662 712

270 754

1 303 176

933 465

40 613

L-Estonja

648 205

486 024

39 930

688 135

525 954

5 989

Il-Finlandja

1 093 297

960 899

219 371

1 312 668

1 180 270

32 906

Franza

3 860 232

1 779 567

2 552 426

6 412 658

4 331 993

382 864

Il-Ġermanja

5 536 786

4 107 742

3 569 707

9 106 493

7 677 448

535 456

Il-Greċja

661 593

383 327

256 870

918 463

640 197

38 530

L-Ungerija

732 033

571 425

255 093

987 126

826 518

38 264

L-Irlanda

86 765

44 424

342 712

429 477

387 136

51 407

L-Italja

2 150 207

687 421

2 047 960

4 198 167

2 735 381

307 194

Il-Latvja

128 505

113 341

47 082

175 587

160 423

7 062

Il-Litwanja

224 359

182 337

83 950

308 309

266 287

12 593

Il-Lussemburgu

65 600

1 325

58 227

123 827

59 552

8 734

Malta

50 310

1 006

18 405

68 715

19 411

2 761

In-Netherlands

9 126 499

7 554 003

796 985

9 923 484

8 350 988

119 548

Il-Polonja

3 040 221

936 996

991 127

4 031 348

1 928 124

148 669

Il-Portugall

203 044

138 963

290 933

493 977

429 897

43 640

Ir-Rumanija

135 213

84 549

483 956

619 169

568 504

72 593

Is-Slovakkja

15 106

453

136 654

151 760

137 107

20 498

Is-Slovenja

598 310

382 081

66 720

665 030

448 800

10 008

Spanja

2 960 596

1 228 351

1 540 649

4 501 245

2 769 000

231 097

L-Iżvezja

4 307 321

3 047 430

439 590

4 746 911

3 487 019

65 938

UE 27

42 602 653

27 148 311

16 007 034

58 609 687

43 155 345

2 401 055

---

(1)  Ir-rekords ta’ kwalità għolja jaderixxu mar-rekwiżiti tal-Livell 2 jew ogħla (Livell 2+) tal-Qafas ta’ Pubblikazzjoni Europeana għall-kontenut u mar-rekwiżiti tal-Livell A jew ogħla għall-metadata. Dawn l-istandards huma meħtieġa biex jitrawwem l-użu mill-ġdid għal diversi finijiet.

(2)  Mira intermedja: 40 % tal-miri indikattivi sal-2030

(3)  L-Istati Membri huma mħeġġa jtejbu l-kwalità tar-rekords tal-Livell 1 u għalhekk l-għadd totali ta’ rekords ta’ kwalità għolja jista’ jkompli jiżdied.

(4)  Mira intermedja għall-assi diġitali 3D: 15 % tal-miri għall-2030

---