# Iris Oifigiúil L 391/2021

| | ISSN 1977-0839 |
| --- | --- |
| Iris Oifigiúil
  an Aontais Eorpaigh | L 391 |
| | |
| An t-eagrán Gaeilge | Reachtaíocht | Imleabhar 645 Samhain 2021 |

ISSN 1977-0839

Iris Oifigiúil

an Aontais Eorpaigh

L 391

An t-eagrán Gaeilge

Reachtaíocht

Imleabhar 645 Samhain 2021

---

| Clár | | II   Gníomhartha neamhreachtacha | Leathanach |
| --- | --- | --- | --- |
| | | COMHAONTUITHE IDIRNÁISIÚNTA |
| | * | Cinneadh (AE) 2021/1920 ón gComhairle an 28 Meitheamh 2021 maidir le síniú, thar ceann an Aontais, agus cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe maidir le haeriompar idir an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt, agus Stát Chatar, den pháirt eile | 1 |
| | * | Comhaontú maidir le haeriompar idir an Taontas Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt, agus Stát Chatar, den pháirt eile, | 3 |
| | | RIALACHÁIN |
| | * | Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2021/1921 ón gCoimisiún an 4 Samhain 2021 lena gceartaítear an leagan Cróitise de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/464 lena leagtar síos rialacha áirithe maidir le cur chun feidhme Rialachán (AE) 2018/848 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a mhéid a bhaineann leis na doiciméid is gá chun tréimhsí a aithint go haisghníomhach chun tiontaithe, le táirgeadh táirgí orgánacha agus leis an bhfaisnéis atá le soláthar ag na Ballstáit (
  1
  ) | 41 |
| | * | Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2021/1922 ón gCoimisiún an 4 Samhain 2021 lena leasaítear Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2018/1517 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le cur chun feidhme forálacha áirithe de Rialachán (AE) 2018/581 ón gComhairle lena gcuirtear ar fionraí go sealadach na dleachtanna Comhtharaife Custaim uathrialacha ar earraí áirithe de chineál atá le hionchorprú in aerárthach nó atá le húsáid lena aghaidh | 43 |
| | | CINNTÍ |
| | * | Cinneadh (AE) 2021/1923 ón gComhairle an 4 Samhain 2021 maidir le Beart Cúnaimh faoin tSaoráid Eorpach Síochána chun tacú le fothú acmhainneachta Fhórsaí Armtha na Boisnia agus na Heirseagaivéine | 45 |

Clár

II   Gníomhartha neamhreachtacha

Leathanach

COMHAONTUITHE IDIRNÁISIÚNTA

*

Cinneadh (AE) 2021/1920 ón gComhairle an 28 Meitheamh 2021 maidir le síniú, thar ceann an Aontais, agus cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe maidir le haeriompar idir an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt, agus Stát Chatar, den pháirt eile

1

*

Comhaontú maidir le haeriompar idir an Taontas Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt, agus Stát Chatar, den pháirt eile,

3

RIALACHÁIN

*

Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2021/1921 ón gCoimisiún an 4 Samhain 2021 lena gceartaítear an leagan Cróitise de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/464 lena leagtar síos rialacha áirithe maidir le cur chun feidhme Rialachán (AE) 2018/848 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a mhéid a bhaineann leis na doiciméid is gá chun tréimhsí a aithint go haisghníomhach chun tiontaithe, le táirgeadh táirgí orgánacha agus leis an bhfaisnéis atá le soláthar ag na Ballstáit (
  1
  )

1

41

*

Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2021/1922 ón gCoimisiún an 4 Samhain 2021 lena leasaítear Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2018/1517 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le cur chun feidhme forálacha áirithe de Rialachán (AE) 2018/581 ón gComhairle lena gcuirtear ar fionraí go sealadach na dleachtanna Comhtharaife Custaim uathrialacha ar earraí áirithe de chineál atá le hionchorprú in aerárthach nó atá le húsáid lena aghaidh

43

CINNTÍ

*

Cinneadh (AE) 2021/1923 ón gComhairle an 4 Samhain 2021 maidir le Beart Cúnaimh faoin tSaoráid Eorpach Síochána chun tacú le fothú acmhainneachta Fhórsaí Armtha na Boisnia agus na Heirseagaivéine

45

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Téacs atá ábhartha maidir le LEE. |

---

(1)   Téacs atá ábhartha maidir le LEE.

1

| GA | Tagraíonn gníomhartha a bhfuil a dteidil i gcló éadrom do bhainistiú cúrsaí talmhaíochta ó lá go lá agus go ginearálta bíonn tréimhse theoranta bailíochta i gceist leo.
  Tá teidil na ngníomhartha eile i gcló trom agus tagann réiltín rompu. |
| --- | --- |

GA

Tagraíonn gníomhartha a bhfuil a dteidil i gcló éadrom do bhainistiú cúrsaí talmhaíochta ó lá go lá agus go ginearálta bíonn tréimhse theoranta bailíochta i gceist leo.

Tá teidil na ngníomhartha eile i gcló trom agus tagann réiltín rompu.

---

II Gníomhartha neamhreachtacha

COMHAONTUITHE IDIRNÁISIÚNTA

| 5.11.2021 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | L 391/1 |
| --- | --- | --- | --- |

5.11.2021

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

L 391/1

---

CINNEADH (AE) 2021/1920 ÓN gCOMHAIRLE

an 28 Meitheamh 2021

maidir le síniú, thar ceann an Aontais, agus cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe maidir le haeriompar idir an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt, agus Stát Chatar, den pháirt eile

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 100(2), i gcomhar le hAirteagal 218(5) de,

Ag féachaint don togra ón gCoimisiún Eorpach,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | An 7 Meitheamh 2016, d’údaraigh an Chomhairle an Coimisiún tús a chur leis an gcaibidlíocht le Stát Chatar le haghaidh comhaontú maidir le haeriompar. Tugadh an chaibidlíocht i gcrích go rathúil le hinisiliú an Chomhaontaithe maidir le haeriompar idir an tAontas Eorpach, de pháirt, agus Stát Chatar, den pháirt eile (“an Comhaontú”) an 4 Márta 2019. |
| --- | --- |

(1)

An 7 Meitheamh 2016, d’údaraigh an Chomhairle an Coimisiún tús a chur leis an gcaibidlíocht le Stát Chatar le haghaidh comhaontú maidir le haeriompar. Tugadh an chaibidlíocht i gcrích go rathúil le hinisiliú an Chomhaontaithe maidir le haeriompar idir an tAontas Eorpach, de pháirt, agus Stát Chatar, den pháirt eile (“an Comhaontú”) an 4 Márta 2019.

| (2) | Ní dhéanann síniú an Chomhaontaithe thar ceann an Aontais agus a chur i bhfeidhm sealadach difear do leithdháileadh na n-inniúlachtaí idir an tAontas agus a Bhallstáit. Níor cheart an Cinneadh seo a léiriú mar chinneadh lena n-úsáidtear an fhéidearthacht atá ag an Aontas a inniúlacht sheachtrach a fheidhmiú i ndáil le réimsí a chumhdaítear leis an gComhaontú a thagann faoi inniúlacht roinnte a mhéid nár fheidhmigh an tAontas inniúlacht den sórt sin go hinmheánach go fóill. |
| --- | --- |

(2)

Ní dhéanann síniú an Chomhaontaithe thar ceann an Aontais agus a chur i bhfeidhm sealadach difear do leithdháileadh na n-inniúlachtaí idir an tAontas agus a Bhallstáit. Níor cheart an Cinneadh seo a léiriú mar chinneadh lena n-úsáidtear an fhéidearthacht atá ag an Aontas a inniúlacht sheachtrach a fheidhmiú i ndáil le réimsí a chumhdaítear leis an gComhaontú a thagann faoi inniúlacht roinnte a mhéid nár fheidhmigh an tAontas inniúlacht den sórt sin go hinmheánach go fóill.

| (3) | Ba cheart an Comhaontú a shíniú agus a chur i bhfeidhm ar bhonn sealadach go dtí go ndéanfar na nósanna imeachta is gá chun go dtiocfaidh sé i bhfeidhm a thabhairt chun críche, |
| --- | --- |

(3)

Ba cheart an Comhaontú a shíniú agus a chur i bhfeidhm ar bhonn sealadach go dtí go ndéanfar na nósanna imeachta is gá chun go dtiocfaidh sé i bhfeidhm a thabhairt chun críche,

TAR ÉIS AN CINNEADH SEO A GHLACADH:

Airteagal 1

Leis seo, údaraítear an Comhaontú maidir le haeriompar idir an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt amháin, agus Stát Chatar, den pháirt eile, a shíniú thar ceann an Aontais, faoi réir an Comhaontú sin a thabhairt i gcrích (1).

Airteagal 2

Leis seo, údaraítear d’Uachtarán na Comhairle an duine/na daoine a ainmniú a mbeidh sé de chumhacht aige/acu an Comhaontú a shíniú, thar ceann an Aontais.

Airteagal 3

Cuirfear an Comhaontú i bhfeidhm ar bhonn sealadach i gcomhréir le hAirteagal 29(3) de, go dtí go ndéanfar na nósanna imeachta is gá chun go dtiocfaidh an Comhaontú i bhfeidhm a thabhairt chun críche.

Airteagal 4

Tiocfaidh an Cinneadh seo i bhfeidhm ar dháta a ghlactha.

Arna dhéanamh i Lucsamburg, 28 Meitheamh 2021.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

M. do Céu ANTUNES

---

(1)  Féach leathanach 3 den Iris Oifigiúil seo.

1

---

| 5.11.2021 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | L 391/3 |
| --- | --- | --- | --- |

5.11.2021

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

L 391/3

---

Comhaontú maidir le haeriompar idir an Taontas Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt, agus Stát Chatar, den pháirt eile,

CLÁR

| AIRTEAGAL 1: | Sainmhínithe |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 1:

| TEIDEAL I: | FORÁLACHA EACNAMAÍOCHA |
| --- | --- |

TEIDEAL I:

| AIRTEAGAL 2: | Cearta a bhronnadh |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 2:

| AIRTEAGAL 3: | Údarú oibríochta |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 3:

| AIRTEAGAL 4: | Údarú a dhiúltú, a chúlghairm, a chur ar fionraí nó a theorannú |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 4:

| AIRTEAGAL 5: | Úinéireacht agus rialú a léirscaoileadh |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 5:

| AIRTEAGAL 6: | Dlíthe agus rialacháin a chomhlíonadh |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 6:

| AIRTEAGAL 7: | An iomaíocht chóir |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 7:

| AIRTEAGAL 8: | Deiseanna tráchtála |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 8:

| AIRTEAGAL 9: | Dleachtanna custaim |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 9:

| AIRTEAGAL 10: | Muirir úsáideora |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 10:

| AIRTEAGAL 11: | Táillí agus rátaí |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 11:

| AIRTEAGAL 12: | Staidreamh |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 12:

| TEIDEAL II: | COMHAR RIALÁLA |
| --- | --- |

TEIDEAL II:

| AIRTEAGAL 13: | An tsábháilteacht eitlíochta |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 13:

| AIRTEAGAL 14: | An tslándáil eitlíochta |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 14:

| AIRTEAGAL 15: | Bainistiú an aerthráchta |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 15:

| AIRTEAGAL 16: | An comhshaol |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 16:

| AIRTEAGAL 17: | Dliteanas an aeriompróra |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 17:

| AIRTEAGAL 18: | An tomhaltóir a chosaint |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 18:

| AIRTEAGAL 19: | Córais áirithinte ar ríomhairí |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 19:

| AIRTEAGAL 20: | Gnéithe sóisialta |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 20:

| TEIDEAL III: | FORÁLACHA INSTITIÚIDEACHA AGUS CRÍOCHNAITHEACHA |
| --- | --- |

TEIDEAL III:

| AIRTEAGAL 21: | Léiriú agus cur chun feidhme |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 21:

| AIRTEAGAL 22: | Comhchoiste |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 22:

| AIRTEAGAL 23: | Réiteach díospóidí agus eadráin |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 23:

| AIRTEAGAL 24: | An gaol le comhaontuithe eile |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 24:

| AIRTEAGAL 25: | Leasuithe |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 25:

| AIRTEAGAL 26: | Aontachas Ballstát nua den Aontas Eorpach |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 26:

| AIRTEAGAL 27: | Foirceannadh |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 27:

| AIRTEAGAL 28: | Clárú an Chomhaontaithe |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 28:

| AIRTEAGAL 29: | Teacht i bhfeidhm, cur i bhfeidhm sealadach agus taiscí |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 29:

| AIRTEAGAL 30: | Téacsanna barántúla |
| --- | --- |

AIRTEAGAL 30:

| IARSCRÍBHINN 1: | Forálacha idirthréimhseacha |
| --- | --- |

IARSCRÍBHINN 1:

| IARSCRÍBHINN 2: | Infheidhmeacht gheografach na gceart tráchta den chúigiú saoirse i gcás seirbhísí ‘lasta uile’ |
| --- | --- |

IARSCRÍBHINN 2:

RÍOCHT NA BEILGE,

POBLACHT NA BULGÁIRE,

POBLACHT NA SEICE,

RÍOCHT NA DANMHAIRGE,

POBLACHT CHÓNAIDHME NA GEARMÁINE,

POBLACHT NA hEASTÓINE,

ÉIRE,

AN PHOBLACHT HEILLÉANACH,

RÍOCHT NA SPÁINNE,

POBLACHT NA FRAINCE,

POBLACHT NA CRÓITE,

POBLACHT NA hIODÁILE,

POBLACHT NA CIPIRE,

POBLACHT NA LAITVIA,

POBLACHT NA LIOTUÁINE,

ARD-DIÚCACHT LUCSAMBURG,

AN UNGÁIR,

POBLACHT MHÁLTA,

RÍOCHT NA hÍSILTÍRE,

POBLACHT NA hOSTAIRE,

POBLACHT NA POLAINNE,

POBLACHT NA PORTAINGÉILE,

AN RÓMÁIN,

POBLACHT NA SLÓIVÉINE,

POBLACHT NA SLÓVAICE,

POBLACHT NA FIONLAINNE,

RÍOCHT NA SUALAINNE,

páirtithe conarthacha sa Chonradh ar an Aontas Eorpach agus sa Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, dá ngairtear, uile le chéile, “Ballstáit an Aontais Eorpaigh”, nó gach ceann acu as féin “Ballstát den Aontas Eorpach”, anseo feasta, agus

an tAONTAS EORPACH, dá ngairtear “an tAontas” anseo feasta,

de pháirt, agus

STÁT CHATAR, dá ngairtear “Catar” anseo feasta,

den pháirt eile;

dá ngairtear na “Páirtithe” anseo feasta,

ós páirtithe iad sa Choinbhinsiún um Eitlíocht Shibhialta Idirnáisiúnta, a osclaíodh lena shíniú in Chicago an 7 Nollaig 1944, iad Ballstáit an Aontais Eorpaigh agus Catar, in éineacht leis an Aontas,

AGUS É DE MHIAN ACU a leasanna a chur chun cinn i leith an aeriompair chun cuidiú an caidreamh polaitiúil agus eacnamaíoch a dhlúthú idir na Páirtithe,

AG AITHINT DÓIBH a thábhachtaí agus atá an nascacht aeriompair éifeachtúil i dtaca le cur chun cinn na trádála, na turasóireachta, na hinfheistíochta agus na forbartha eacnamaíche agus sóisialta,

AGUS É DE MHIAN ACU feabhas a chur ar na haersheirbhísí agus córas eitlíochta idirnáisiúnta a chur chun cinn bunaithe ar an neamh-idirdhealú agus ar dheiseanna córa comhionanna do na haeriompróirí dul in iomaíocht le chéile,

AGUS É DE MHIAN ACU an leibhéal sábháilteachta agus slándála is airde a áirithiú san aeriompar agus ag dearbhú dóibh go bhfuil imní mhór orthu i dtaca le bearta nó bagairtí in aghaidh slándáil aerárthaí, a chuireann sábháilteacht daoine agus maoine i gcontúirt, a dhéanann dochar d’oibriú aerárthaí agus a chreimeann ar an muinín i sábháilteacht na heitlíochta sibhialta atá ag an bpobal a úsáideann an t-aerthaisteal,

AG TABHAIRT DÁ nAIRE an Choinbhinsiúin um Eitlíocht Shibhialta Idirnáisiúnta, a osclaíodh lena shíniú in Chicago an 7 Nollaig 1944;

AGUS IAD LEAGTHA AR an tairbhe is mó a bhaint as na buntáistí ab fhéidir a bheith sa chomhar rialála,

AG AITHINT DÓIBH thábhacht na mbuntáistí ab fhéidir a thiocfadh as aersheirbhísí iomaíocha agus as tionscail aeriompair inmharthanacha,

AGUS É DE MHIAN ACU an iomaíocht chóir a chothú, ag aithint dóibh go bhféadfadh fóirdheontais áirithe dochar a dhéanamh don iomaíocht agus bunchuspóirí an Chomhaontaithe seo a chur i gcontúirt agus ag aithint dóibh go bhféadfadh sé, i gcás nach mbeadh cothrom iomaíochta ann idir aeriompróirí, nach mbainfí amach na tairbhí féideartha,

AGUS É D’INTINN ACU breis forbartha a dhéanamh ar an gcreat atá ann cheana de chomhaontuithe agus socruithe eatarthu agus é d’aidhm leis sin rochtain a oscailt ar mhargaí agus uasmhéadú a dhéanamh ar na tairbhí atá ag paisinéirí, coinsíneoirí, aeriompróirí agus aerfoirt agus a gcuid fostaithe, pobail agus ag daoine eile a fhaigheann tairbhe indíreach,

AG DEARBHÚ DÓIBH gur tábhachtach an comhshaol a chosaint le linn fhorbairt agus chur chun feidhme an bheartais eitlíochta idirnáisiúnta,

AG DEARBHÚ DÓIBH gur gá bearta a dhéanamh go práinneach chun aghaidh a thabhairt ar an athrú aeráide agus gur gá leanúint den chomhar i dtaca le laghdú na n-astaíochtaí gáis ceaptha teasa san earnáil eitlíochta, ar bhealach atácomhsheasmhach lena n-oibleagáidí idirnáisiúnta maidir leis an ábhar seo, ar a n-áirítear na hoibleagáidí a leagtar amach faoi ionstraimí de chuid na hEagraíochta Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta (ICAO),

AG DEARBHÚ DÓIBH gur tábhachtach leasanna na dtomhaltóirí a chosaint agus a bheith i mbun comhair chun leibhéal ard a bhaint amach sa chosaint tomhaltóra,

AG AITHINT DÓIBH nach é atá beartaithe le breis deiseanna tráchtála an bonn a lagú faoina gcaighdeáin saothair, nó faoi chaighdeáin a bhaineann leis an saothar, agus ag athdhearbhú dóibh gur tábhachtach a chur san áireamh cé na tionchair a bheidh ag an gComhaontú seo ar dhálaí saothair, fostaíochta agus oibre, agus cé na tairbhí a fhaightear nuair a chuirtear i gcumasc le chéile an gnóthachan mór eacnamaíoch as margaí oscailte agus iomaíocha, agus ardchaighdeáin saothair,

AG TABHAIRT DÁ nAIRE go bhfuil an dea-thoil ann féachaint le teacht ar dhóigheanna chun éascaíocht a dhéanamh don tionscal aeriompair i ndáil le rochtain níos fearr a bheith aige ar chaipiteal chun breis forbartha a dhéanamh ar an aeriompar,

AGUS É DE MHIAN ACU comhaontú a thabhairt i gcrích maidir leis an aeriompar, d’fhorlíonadh ar an gCoinbhinsiún um Eitlíocht Shibhialta Idirnáisiúnta,

TAR ÉIS COMHAONTÚ MAR A LEANAS:

Airteagal 1

Sainmhínithe

Chun críocha an Chomhaontaithe seo, mura luaitear a mhalairt, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

| (1) | ciallaíonn “comhaontú” an Comhaontú seo, aon iarscríbhinní a ghabhann leis, agus aon leasú orthu sin; |
| --- | --- |

(1)

ciallaíonn “comhaontú” an Comhaontú seo, aon iarscríbhinní a ghabhann leis, agus aon leasú orthu sin;

| (2) | ciallaíonn “aeriompar” iompar arb é atá ann paisinéirí, bagáiste, lasta agus post a iompar in aerárthaí, ar leithligh nó in éineacht, a chuirtear ar fáil mar sheirbhís don phobal ar luach saothair nó ar fruiliú, ar a n-áirítear aersheirbhísí sceidealta agus neamhsceidealta; |
| --- | --- |

(2)

ciallaíonn “aeriompar” iompar arb é atá ann paisinéirí, bagáiste, lasta agus post a iompar in aerárthaí, ar leithligh nó in éineacht, a chuirtear ar fáil mar sheirbhís don phobal ar luach saothair nó ar fruiliú, ar a n-áirítear aersheirbhísí sceidealta agus neamhsceidealta;

| (3) | ciallaíonn “cinneadh maidir le saoránacht” cinneadh, maidir le haeriompróir atá ag beartú aersheirbhísí a sholáthar faoin gComhaontú seo, go bhfuil an t-aeriompróir sin ag comhlíonadh cheanglais a leagtar amach in Airteagal 3 maidir lena úinéireacht, lena rialú iarbhír, agus lena phríomháit ghnó; |
| --- | --- |

(3)

ciallaíonn “cinneadh maidir le saoránacht” cinneadh, maidir le haeriompróir atá ag beartú aersheirbhísí a sholáthar faoin gComhaontú seo, go bhfuil an t-aeriompróir sin ag comhlíonadh cheanglais a leagtar amach in Airteagal 3 maidir lena úinéireacht, lena rialú iarbhír, agus lena phríomháit ghnó;

| (4) | ciallaíonn “údaráis inniúla” na gníomhaireachtaí rialtais nó na heintitis rialtais atá freagrach as feidhmeanna riaracháin faoin gComhaontú seo; |
| --- | --- |

(4)

ciallaíonn “údaráis inniúla” na gníomhaireachtaí rialtais nó na heintitis rialtais atá freagrach as feidhmeanna riaracháin faoin gComhaontú seo;

| (5) | ciallaíonn “córas áirithinte ar ríomhairí” nó “CAR” córas ríomhairithe ar a bhfuil faisnéis maidir le, inter alia, sceidil, infhaighteacht agus táillí, a bhaineann le níos mó ná aeriompróir amháin, cibé acu a ghabhann saoráidí chun áirithintí a dhéanamh nó chun ticéid a eisiúint leo nó nach ngabhann, a mhéid a chuirtear roinnt de na seirbhísí sin nó na seirbhísí sin uile ar fáil do shuibscríobhaithe. Tuigfear go n-áirítear leis an téarma sin “córais dhomhanda dáileacháin (CDDanna)”, sa mhéid go n-áirítear táirgí aeriompair iontu sin; |
| --- | --- |

(5)

ciallaíonn “córas áirithinte ar ríomhairí” nó “CAR” córas ríomhairithe ar a bhfuil faisnéis maidir le, inter alia, sceidil, infhaighteacht agus táillí, a bhaineann le níos mó ná aeriompróir amháin, cibé acu a ghabhann saoráidí chun áirithintí a dhéanamh nó chun ticéid a eisiúint leo nó nach ngabhann, a mhéid a chuirtear roinnt de na seirbhísí sin nó na seirbhísí sin uile ar fáil do shuibscríobhaithe. Tuigfear go n-áirítear leis an téarma sin “córais dhomhanda dáileacháin (CDDanna)”, sa mhéid go n-áirítear táirgí aeriompair iontu sin;

| (6) | ciallaíonn “Coinbhinsiún” an Coinbhinsiún um Eitlíocht Shibhialta, a osclaíodh lena shíniú in Chicago an 7 Nollaig 1944, agus áirítear air sin:






  (a) | aon leasú a tháinig i bhfeidhm faoi Airteagal 94(a) den Choinbhinsiún agus a dhaingnigh Catar agus an Ballstát den Aontas Eorpach nó na Ballstáit den Aontas Eorpach, iad araon nó uile, de réir mar is ábhartha sa chás i gceist; agus |
| --- | --- | --- |

(6)

ciallaíonn “Coinbhinsiún” an Coinbhinsiún um Eitlíocht Shibhialta, a osclaíodh lena shíniú in Chicago an 7 Nollaig 1944, agus áirítear air sin:

(a)

aon leasú a tháinig i bhfeidhm faoi Airteagal 94(a) den Choinbhinsiún agus a dhaingnigh Catar agus an Ballstát den Aontas Eorpach nó na Ballstáit den Aontas Eorpach, iad araon nó uile, de réir mar is ábhartha sa chás i gceist; agus

| (b) | aon iarscríbhinn, nó aon leasú ar iarscríbhinn, a glacadh faoi Airteagal 90 den Choinbhinsiún, a mhéid a bheidh éifeacht, ag aon am áirithe, ag an iarscríbhinn sin nó ag an leasú sin maidir le Catar agus leis an mBallstát den Aontas Eorpach nó leis na Ballstáit den Aontas Eorpach, iad araon nó uile, de réir mar is ábhartha sa chás i gceist; |
| --- | --- |

(b)

aon iarscríbhinn, nó aon leasú ar iarscríbhinn, a glacadh faoi Airteagal 90 den Choinbhinsiún, a mhéid a bheidh éifeacht, ag aon am áirithe, ag an iarscríbhinn sin nó ag an leasú sin maidir le Catar agus leis an mBallstát den Aontas Eorpach nó leis na Ballstáit den Aontas Eorpach, iad araon nó uile, de réir mar is ábhartha sa chás i gceist;

| (7) | ciallaíonn “idirdhealú” difreáil d’aon chineál nach bhfuil bonn cirt oibiachtúil léi; |
| --- | --- |

(7)

ciallaíonn “idirdhealú” difreáil d’aon chineál nach bhfuil bonn cirt oibiachtúil léi;

| (8) | ciallaíonn “Conarthaí AE” an Conradh ar an Aontas Eorpach agus an Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh; |
| --- | --- |

(8)

ciallaíonn “Conarthaí AE” an Conradh ar an Aontas Eorpach agus an Conradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh;

| (9) | ciallaíonn “táillí” na praghsanna atá le híoc le haeriompróirí nó lena ngníomhairí nó le díoltóirí eile ticéad as paisinéirí a iompar ar aersheirbhísí (ar a n-áirítear aon mhodh iompair eile a bhaineann leis sin) agus na coinníollacha faoina bhfuil feidhm ag na praghsanna sin, ar a n-áirítear luachanna saothair agus coinníollacha a thairgtear do ghníomhaireachtaí agus seirbhísí cúnta eile; |
| --- | --- |

(9)

ciallaíonn “táillí” na praghsanna atá le híoc le haeriompróirí nó lena ngníomhairí nó le díoltóirí eile ticéad as paisinéirí a iompar ar aersheirbhísí (ar a n-áirítear aon mhodh iompair eile a bhaineann leis sin) agus na coinníollacha faoina bhfuil feidhm ag na praghsanna sin, ar a n-áirítear luachanna saothair agus coinníollacha a thairgtear do ghníomhaireachtaí agus seirbhísí cúnta eile;

| (10) | ciallaíonn “cinneadh maidir le hoiriúnacht” cinneadh a dhéantar maidir le haeriompróir atá ag beartú aersheirbhísí a sholáthar faoin gComhaontú seo go bhfuil acmhainn airgeadais shásúil aige maille le taithí bhainistíochta leordhóthanach chun na haersheirbhísí sin a oibriú agus go bhfuil dea-rún aige na dlíthe, na rialacháin agus na ceanglais a bhfuil oibriú na seirbhísí faoina réir a chomhlíonadh; |
| --- | --- |

(10)

ciallaíonn “cinneadh maidir le hoiriúnacht” cinneadh a dhéantar maidir le haeriompróir atá ag beartú aersheirbhísí a sholáthar faoin gComhaontú seo go bhfuil acmhainn airgeadais shásúil aige maille le taithí bhainistíochta leordhóthanach chun na haersheirbhísí sin a oibriú agus go bhfuil dea-rún aige na dlíthe, na rialacháin agus na ceanglais a bhfuil oibriú na seirbhísí faoina réir a chomhlíonadh;

| (11) | ciallaíonn “costas iomlán” costas na seirbhíse a sholáthraítear móide muirear réasúnta i ndáil leis an bhforchostas riaracháin; |
| --- | --- |

(11)

ciallaíonn “costas iomlán” costas na seirbhíse a sholáthraítear móide muirear réasúnta i ndáil leis an bhforchostas riaracháin;

| (12) | ciallaíonn “aeriompar idirnáisiúnta” aeriompar a ghabhann tríd an aerspás os cionn críoch dhá Stát nó níos mó ná dhá Stát; |
| --- | --- |

(12)

ciallaíonn “aeriompar idirnáisiúnta” aeriompar a ghabhann tríd an aerspás os cionn críoch dhá Stát nó níos mó ná dhá Stát;

| (13) | ciallaíonn “príomháit ghnó” ceannáras nó oifig chláraithe atá ag aeriompróir i gcríoch Páirtí agus ar ann a fheidhmítear príomhfheidhmeanna airgeadais agus rialú oibríochtúil an aeriompróra, ar a n-áirítear bainistiú aeracmhainneachta leanúnaí; |
| --- | --- |

(13)

ciallaíonn “príomháit ghnó” ceannáras nó oifig chláraithe atá ag aeriompróir i gcríoch Páirtí agus ar ann a fheidhmítear príomhfheidhmeanna airgeadais agus rialú oibríochtúil an aeriompróra, ar a n-áirítear bainistiú aeracmhainneachta leanúnaí;

| (14) | ciallaíonn “rátaí” na praghsanna atá le híoc as iompar lasta ar aersheirbhísí (ar a n-áirítear aon mhodh iompair eile a bhaineann leis sin) agus na coinníollacha faoina bhfuil feidhm ag na praghsanna sin, ar a n-áirítear luachanna saothair agus coinníollacha a thairgtear do ghníomhaireachtaí agus seirbhísí cúnta eile; |
| --- | --- |

(14)

ciallaíonn “rátaí” na praghsanna atá le híoc as iompar lasta ar aersheirbhísí (ar a n-áirítear aon mhodh iompair eile a bhaineann leis sin) agus na coinníollacha faoina bhfuil feidhm ag na praghsanna sin, ar a n-áirítear luachanna saothair agus coinníollacha a thairgtear do ghníomhaireachtaí agus seirbhísí cúnta eile;

| (15) | ciallaíonn “féinseirbhís láimhseála” an cás ina soláthraíonn úsáideoir aerfoirt catagóir amháin nó níos mó de sheirbhísí láimhseála ar an talamh dó féin agus nach dtugann sé aon chonradh d’aon chineál chun críche le tríú páirtí chun na seirbhísí sin a sholáthar. Chun críocha an tsainmhínithe seo, ní mheasfar gur tríú páirtithe ina measc féin iad úsáideoirí aerfoirt sna cásanna seo a leanas:






  (a) | i gcás ina mbeidh an tromlach ag ceann amháin acu sa cheann eile, nó |
| --- | --- | --- |

(15)

ciallaíonn “féinseirbhís láimhseála” an cás ina soláthraíonn úsáideoir aerfoirt catagóir amháin nó níos mó de sheirbhísí láimhseála ar an talamh dó féin agus nach dtugann sé aon chonradh d’aon chineál chun críche le tríú páirtí chun na seirbhísí sin a sholáthar. Chun críocha an tsainmhínithe seo, ní mheasfar gur tríú páirtithe ina measc féin iad úsáideoirí aerfoirt sna cásanna seo a leanas:

(a)

i gcás ina mbeidh an tromlach ag ceann amháin acu sa cheann eile, nó

| (b) | i gcás ina mbeidh sealúchas tromlaigh ag comhlacht amháin i ngach ceann acu; |
| --- | --- |

(b)

i gcás ina mbeidh sealúchas tromlaigh ag comhlacht amháin i ngach ceann acu;

| (16) | ciallaíonn “suaitheadh tromchúiseach sa gheilleagar” géarchéim eisceachtúil shealadach (bíodh sí gearrthéarmach nó fadtéarmach) shuntasach a dhéanann difear do gheilleagar iomlán Ballstáit den Aontas Eorpach nó do gheilleagar iomlán Chatar seachas do réigiún ar leith nó d’earnáil eacnamaíoch ar leith; |
| --- | --- |

(16)

ciallaíonn “suaitheadh tromchúiseach sa gheilleagar” géarchéim eisceachtúil shealadach (bíodh sí gearrthéarmach nó fadtéarmach) shuntasach a dhéanann difear do gheilleagar iomlán Ballstáit den Aontas Eorpach nó do gheilleagar iomlán Chatar seachas do réigiún ar leith nó d’earnáil eacnamaíoch ar leith;

| (17) | ciallaíonn “stad chun críoch nach críocha tráchta” tuirlingt a dhéantar chun aon chríche seachas paisinéirí, bagáiste, lasta agus/nó post a thógáil nó a chur ar talamh; |
| --- | --- |

(17)

ciallaíonn “stad chun críoch nach críocha tráchta” tuirlingt a dhéantar chun aon chríche seachas paisinéirí, bagáiste, lasta agus/nó post a thógáil nó a chur ar talamh;

| (18) | ciallaíonn “fóirdheontas” aon ranníocaíocht a dheonaíonn an rialtas nó aon chomhlacht poiblí eile ar aon leibhéal, agus áirítear mar fhóirdheontais iad seo a leanas:






  (a) | aistriú díreach cistí agus aistriú díreach féideartha cistí nó dliteanas; |
| --- | --- | --- |

(18)

ciallaíonn “fóirdheontas” aon ranníocaíocht a dheonaíonn an rialtas nó aon chomhlacht poiblí eile ar aon leibhéal, agus áirítear mar fhóirdheontais iad seo a leanas:

(a)

aistriú díreach cistí agus aistriú díreach féideartha cistí nó dliteanas;

| (b) | ioncam a ligean ar ceal nó gan é a bhailiú, ar ioncam é a bheadh dlite murach sin; |
| --- | --- |

(b)

ioncam a ligean ar ceal nó gan é a bhailiú, ar ioncam é a bheadh dlite murach sin;

| (c) | earraí nó seirbhísí, nach bonneagar ginearálta, a sholáthar, nó earraí nó seirbhísí a cheannach; nó |
| --- | --- |

(c)

earraí nó seirbhísí, nach bonneagar ginearálta, a sholáthar, nó earraí nó seirbhísí a cheannach; nó

| (d) | íocaíochtaí a dhéanamh le sásra cistiúcháin nó ordú nó treoir a thabhairt do chomhlacht príobháideach ceann amháin nó níos mó de na feidhmeanna dá dtagraítear i bpointí (a), (b) agus (c)a dhéanamh, feidhmeanna a leagtar ar an rialtas nó ar chomhlacht poiblí eile de ghnáth, agus é sin a dhéanamh de réir modh ar beag an difear idir é agus an modh a úsáideann rialtais de ghnáth, |
| --- | --- |

(d)

íocaíochtaí a dhéanamh le sásra cistiúcháin nó ordú nó treoir a thabhairt do chomhlacht príobháideach ceann amháin nó níos mó de na feidhmeanna dá dtagraítear i bpointí (a), (b) agus (c)a dhéanamh, feidhmeanna a leagtar ar an rialtas nó ar chomhlacht poiblí eile de ghnáth, agus é sin a dhéanamh de réir modh ar beag an difear idir é agus an modh a úsáideann rialtais de ghnáth,

agus é sin a bheith teoranta, de jure nó de facto, d’aeriompróirí áirithe agus go ndeonaítear tairbhe leis d’aeriompróir nó d’aeriompróirí. Ní mheasfar gurb ionann agus tairbhe a dheonú an cás ina ndéanfaidh rialtas nó comhlacht poiblí eile idirghabháil airgeadais más rud é gur idirghabháil í a dhéanfadh rannpháirtí príobháideach margaidh agus é ag gníomhú lena leas tráchtála féin;

de jure

de facto

| (19) | is e is ciall le "críoch", i gcás Chatar, an chiall a shanntar dó in Airteagal 2 den Choinbhinsiún; i gcás an Aontais Eorpaigh agus a Bhallstát, ciallaíonn sí críoch talún, uiscí inmheánacha agus uiscí teorann Bhallstáit an AE a bhfuil feidhm ag Conarthaí an Aontais Eorpaigh maidir leo agus faoi na coinníollacha a leagtar síos iontu, agus an t-aerspás os a gcionn;. |
| --- | --- |

(19)

is e is ciall le "críoch", i gcás Chatar, an chiall a shanntar dó in Airteagal 2 den Choinbhinsiún; i gcás an Aontais Eorpaigh agus a Bhallstát, ciallaíonn sí críoch talún, uiscí inmheánacha agus uiscí teorann Bhallstáit an AE a bhfuil feidhm ag Conarthaí an Aontais Eorpaigh maidir leo agus faoi na coinníollacha a leagtar síos iontu, agus an t-aerspás os a gcionn;.

| (20) | ciallaíonn “muirear úsáideora” muirear a ghearrtar ar aeriompróirí le haghaidh seirbhísí nó áiseanna aerfoirt, seirbhísí nó áiseanna i dtaca le gnéithe comhshaoil na n-aerfort, seirbhísí nó áiseanna aerloingseoireachta, seirbhísí nó áiseanna slándála eitlíochta, agus seirbhísí nó áiseanna a bhaineann leo. |
| --- | --- |

(20)

ciallaíonn “muirear úsáideora” muirear a ghearrtar ar aeriompróirí le haghaidh seirbhísí nó áiseanna aerfoirt, seirbhísí nó áiseanna i dtaca le gnéithe comhshaoil na n-aerfort, seirbhísí nó áiseanna aerloingseoireachta, seirbhísí nó áiseanna slándála eitlíochta, agus seirbhísí nó áiseanna a bhaineann leo.

TEIDEAL I

FORÁLACHA EACNAMAÍOCHA

Airteagal 2

Cearta a bhronnadh

1.   Ceadóidh gach Páirtí d’aeriompróirí an Pháirtí eile a bheith ag oibriú ar na bealaí a shonraítear anseo thíos:

| (a) | i gcás aeriompróirí de chuid Chatar:
  aon phointe i gCatar – aon ddirphointe – aon phointe laistigh den Aontas– aon seachphointe; |
| --- | --- |

(a)

i gcás aeriompróirí de chuid Chatar:

aon phointe i gCatar – aon ddirphointe – aon phointe laistigh den Aontas– aon seachphointe;

| (b) | i gcás aeriompróirí de chuid an Aontais:
  aon phointe laistigh den Aontas– aon idirphointe – aon phointe i gCatar – aon seachphointe. |
| --- | --- |

(b)

i gcás aeriompróirí de chuid an Aontais:

aon phointe laistigh den Aontas– aon idirphointe – aon phointe i gCatar – aon seachphointe.

Chun críoch chur i bhfeidhm an sceidil bealaí thuas:

| — | ciallaíonn “aon phointe” pointe amháin nó níos mó; |
| --- | --- |

—

ciallaíonn “aon phointe” pointe amháin nó níos mó;

| — | ciallaíonn “aon phointe laistigh den Aontas” pointe amháin nó níos mó laistigh d’aon Bhallstát amháin den Aontas Eorpach nó laistigh de Bhallstáit éagsúla den Aontas Eorpach, gach ceann ar leithligh nó cinn acu in éineacht, in aon ord áirithe. |
| --- | --- |

—

ciallaíonn “aon phointe laistigh den Aontas” pointe amháin nó níos mó laistigh d’aon Bhallstát amháin den Aontas Eorpach nó laistigh de Bhallstáit éagsúla den Aontas Eorpach, gach ceann ar leithligh nó cinn acu in éineacht, in aon ord áirithe.

2.   Bronnann gach Páirtí ar an bPáirtí eile na cearta seo a leanas i dtaca le gníomhaíochtaí aeriompar idirnáisiúnta a oibreoidh aeriompróirí an Pháirtí eile ar bhonn neamh-idirdhealaitheach:

| (a) | an ceart chun eitilt thar a chríoch gan tuirlingt; |
| --- | --- |

(a)

an ceart chun eitilt thar a chríoch gan tuirlingt;

| (b) | an ceart chun stadanna a dhéanamh ina chríoch chun críoch nach críocha tráchta; |
| --- | --- |

(b)

an ceart chun stadanna a dhéanamh ina chríoch chun críoch nach críocha tráchta;

| (c) | an ceart chun gníomhaíochtaí aeriompair idirnáisiúnta sceidealta agus neamhsceidealta a oibriú i gcás seirbhísí paisinéirí, seirbhísí cumaisc nó seirbhísí ‘lasta uile’:






  (i) | i gcás aeriompróirí de chuid Chatar, an ceart chun seirbhísí aeriompair idirnáisiúnta a sholáthar idir aon phointe laistigh de Chatar agus aon phointe laistigh den Aontas lena ngabhann:






  (A) | cearta tráchta den tríú agus den cheathrú saoirse gan aon teorannú i dtaca le bealaí, toilleadh ná/nó minicíocht; agus |
| --- | --- | --- | --- |

(c)

an ceart chun gníomhaíochtaí aeriompair idirnáisiúnta sceidealta agus neamhsceidealta a oibriú i gcás seirbhísí paisinéirí, seirbhísí cumaisc nó seirbhísí ‘lasta uile’:

(i)

i gcás aeriompróirí de chuid Chatar, an ceart chun seirbhísí aeriompair idirnáisiúnta a sholáthar idir aon phointe laistigh de Chatar agus aon phointe laistigh den Aontas lena ngabhann:

(A)

cearta tráchta den tríú agus den cheathrú saoirse gan aon teorannú i dtaca le bealaí, toilleadh ná/nó minicíocht; agus

| (B) | cearta tráchta den chúigiú saoirse i gcás seirbhísí ‘lasta uile’ idir an tAontasagus na seachphointí a liostaítear in Iarscríbhinn 2, roinn 1, ar choinníoll nach rachaidh an mhinicíocht sheachtainiúil thar seacht in aghaidh an Bhallstáit den Aontas Eorpach le linn fheidhmiú na gceart tráchta den chúigiú saoirse; |
| --- | --- |

(B)

cearta tráchta den chúigiú saoirse i gcás seirbhísí ‘lasta uile’ idir an tAontasagus na seachphointí a liostaítear in Iarscríbhinn 2, roinn 1, ar choinníoll nach rachaidh an mhinicíocht sheachtainiúil thar seacht in aghaidh an Bhallstáit den Aontas Eorpach le linn fheidhmiú na gceart tráchta den chúigiú saoirse;

| (ii) | i gcás aeriompróirí de chuid an Aontais, an ceart chun seirbhísí aeriompair idirnáisiúnta a sholáthar idir aon phointe laistigh den Aontasagus aon phointe laistigh de Chatar lena ngabhann:






  (A) | cearta tráchta den tríú agus den cheathrú saoirse gan aon teorannú i dtaca le bealaí, toilleadh ná/nó minicíocht; agus |
| --- | --- | --- |

(ii)

i gcás aeriompróirí de chuid an Aontais, an ceart chun seirbhísí aeriompair idirnáisiúnta a sholáthar idir aon phointe laistigh den Aontasagus aon phointe laistigh de Chatar lena ngabhann:

(A)

cearta tráchta den tríú agus den cheathrú saoirse gan aon teorannú i dtaca le bealaí, toilleadh ná/nó minicíocht; agus

| (B) | cearta tráchta den chúigiú saoirse i gcás seirbhísí ‘lasta uile’ idir Catar agus na seachphointí a liostaítear in Iarscríbhinn 2, roinn 2, ar choinníoll nach rachaidh an mhinicíocht sheachtainiúil thar seacht in aghaidh an Bhallstáit den Aontas Eorpach le linn fheidhmiú na gceart tráchta den chúigiú saoirse. |
| --- | --- |

(B)

cearta tráchta den chúigiú saoirse i gcás seirbhísí ‘lasta uile’ idir Catar agus na seachphointí a liostaítear in Iarscríbhinn 2, roinn 2, ar choinníoll nach rachaidh an mhinicíocht sheachtainiúil thar seacht in aghaidh an Bhallstáit den Aontas Eorpach le linn fheidhmiú na gceart tráchta den chúigiú saoirse.

Beidh feidhmiú na gceart tráchta sin faoi réir na bhforálacha idirthréimhseacha in Iarscríbhinn 1 a ghabhann leis an gComhaontú seo;

Chun an t-amhras a sheachaint– a mhéid a bhaineann leis na Ballstáit sin den Aontas Eorpach arb é a seacht nó níos lú an mhinicíocht sheachtainiúil le cearta tráchta den chúigiú saoirse i gcás seirbhísí ‘lasta uile’ atá acu sna comhaontuithe aersheirbhíse déthaobhacha nó sna socruithe aersheirbhíse déthaobhacha atá acu, ag an am, le Catar, is é a seacht líon iomlán na minicíochta seachtainiúla a bheidh ag iompróirí de chuid an dá Pháirtí faoi dheireadh na hidirthréimhse.

| (d) | na cearta a shonraítear ar bhealaí eile sa Chomhaontú seo. |
| --- | --- |

(d)

na cearta a shonraítear ar bhealaí eile sa Chomhaontú seo.

3.   Féadfaidh aeriompróirí de chuid gach Páirtí déanamh mar a leanas, maidir le haon eitilt nó le haon eitiltí, agus de réir a rogha féin, i gcás na mbealaí a shonraítear i mír 1:

| (a) | eitiltí a dhéanamh i gceachtar den dá threo nó sa dá threo; |
| --- | --- |

(a)

eitiltí a dhéanamh i gceachtar den dá threo nó sa dá threo;

| (b) | uimhreacha eitilte éagsúla a chumasc i dtaca le haon oibríocht amháin aerárthaigh; |
| --- | --- |

(b)

uimhreacha eitilte éagsúla a chumasc i dtaca le haon oibríocht amháin aerárthaigh;

| (c) | freastal ar idirphointí agus ar sheachphointí, agus ar phointí laistigh de chríocha na bPáirtithe, de réir aon teaglaim nó aon ord i gcomhréir le mír 2; |
| --- | --- |

(c)

freastal ar idirphointí agus ar sheachphointí, agus ar phointí laistigh de chríocha na bPáirtithe, de réir aon teaglaim nó aon ord i gcomhréir le mír 2;

| (d) | gan stad ag aon phointe áirithe nó ag aon phointí áirithe; |
| --- | --- |

(d)

gan stad ag aon phointe áirithe nó ag aon phointí áirithe;

| (e) | trácht a aistriú ó aon cheann dá gcuid aerárthaí go dtí aon cheann eile dá gcuid aerárthaí ag aon phointe (athrú árthaigh); |
| --- | --- |

(e)

trácht a aistriú ó aon cheann dá gcuid aerárthaí go dtí aon cheann eile dá gcuid aerárthaí ag aon phointe (athrú árthaigh);

| (f) | stad briste turais a dhéanamh ag aon phointe, bíodh an pointe sin laistigh nó lasmuigh de chríoch ceachtar den dá Pháirtí; |
| --- | --- |

(f)

stad briste turais a dhéanamh ag aon phointe, bíodh an pointe sin laistigh nó lasmuigh de chríoch ceachtar den dá Pháirtí;

| (g) | trácht idirthurais a iompar trí chríoch an Pháirtí eile; |
| --- | --- |

(g)

trácht idirthurais a iompar trí chríoch an Pháirtí eile;

| (h) | trácht a chumasc ar an aerárthach céanna cibé áit tionscnaimh atá ag an trácht sin; agus |
| --- | --- |

(h)

trácht a chumasc ar an aerárthach céanna cibé áit tionscnaimh atá ag an trácht sin; agus

| (i) | freastal ar níos mó ná aon phointe amháin, laistigh d’aon Bhallstát amháin den Aontas Eorpach, nó laistigh de Chatar, mar chuid d’aon seirbhís amháin (il-chríochfortú). |
| --- | --- |

(i)

freastal ar níos mó ná aon phointe amháin, laistigh d’aon Bhallstát amháin den Aontas Eorpach, nó laistigh de Chatar, mar chuid d’aon seirbhís amháin (il-chríochfortú).

An tsolúbthacht oibríochta dá bhforáiltear i bpointí (a) go (i) den mhír seo, féadfar í a fheidhmiú gan aon teorannú i dtaca le geograf ná treo eitilte agus gan aon cheart chun trácht a iompar a cheadaítear ar aon bhealach eile faoin gComhaontú seo a chailliúint, ar choinníoll:

| — | i gcás seirbhísí de chuid aeriompróirí de chuid Chatar, gur ag freastal ar phointe laistigh de Chatar a bheidh na seirbhísí sin; |
| --- | --- |

—

i gcás seirbhísí de chuid aeriompróirí de chuid Chatar, gur ag freastal ar phointe laistigh de Chatar a bheidh na seirbhísí sin;

| — | i gcás seirbhísí de chuid aeriompróirí de chuid an Aontais, gur ag freastal ar phointe laistigh den Aontas a bheidh na seirbhísí sin. |
| --- | --- |

—

i gcás seirbhísí de chuid aeriompróirí de chuid an Aontais, gur ag freastal ar phointe laistigh den Aontas a bheidh na seirbhísí sin.

4.   Ceadóidh gach Páirtí do gach aeriompróir de chuid an Pháirtí eile minicíocht agus toilleadh an aeriompair idirnáisiúnta a chuirfidh sé ar fáil a chinneadh de réir a bhreithiúnais ar ghnéithe tráchtála an mhargaidh. I gcomhsheasmhacht leis an gceart sin, ní dhéanfaidh ceachtar den dá Pháirtí, ag gníomhú dó go haontaobhach, teorannú ar an méid tráchta, ar mhinicíocht ná ar rialtacht na seirbhíse, ar bhealaí, áit tionscnaimh ná áit cinn scríbe an tráchta, ar an gcineál aerárthaigh nó ar chineálacha na n-aerárthaí a úsáideann aeriompróirí an Pháirtí eile, ach amháin ar chúiseanna custaim, teicniúla, oibríochtúla, ar chúiseanna a bhaineann le bainistiú sábháilteachta aerthráchta, le cosaint an chomhshaoil nó na sláinte, nó ar chúiseanna eile dá bhforáiltear ar bhealaí eile sa Chomhaontú seo.

5.   Ní mheasfar go dtugann aon ní dá bhfuil sa Chomhaontú seo d’aeriompróirí:

| (a) | Chatar an ceart chun paisinéirí, bagáiste, lasta, agus/nó post a ghlacadh ar bord in aon Bhallstát den Aontas Eorpach, ar paisinéirí nó rudaí iad a bhfuiltear á n-iompar ar son íocaíochta nó cíosa agus pointe eile sa Bhallstát céanna sin den Aontas Eorpach mar cheann scríbe acu; |
| --- | --- |

(a)

Chatar an ceart chun paisinéirí, bagáiste, lasta, agus/nó post a ghlacadh ar bord in aon Bhallstát den Aontas Eorpach, ar paisinéirí nó rudaí iad a bhfuiltear á n-iompar ar son íocaíochta nó cíosa agus pointe eile sa Bhallstát céanna sin den Aontas Eorpach mar cheann scríbe acu;

| (b) | an Aontais an ceart chun paisinéirí, bagáiste, lasta agus/nó post a ghlacadh ar bord i gCatar, ar paisinéirí nó rudaí iad a bhfuiltear á n-iompar ar son íocaíochta nó cíosa agus pointe eile i gCatar mar cheann scríbe acu. |
| --- | --- |

(b)

an Aontais an ceart chun paisinéirí, bagáiste, lasta agus/nó post a ghlacadh ar bord i gCatar, ar paisinéirí nó rudaí iad a bhfuiltear á n-iompar ar son íocaíochta nó cíosa agus pointe eile i gCatar mar cheann scríbe acu.

Airteagal 3

Údarú oibríochta

1.   Ar fháil iarratais ar údarú oibríochta dóibh ó aeriompróir de chuid Páirtí, bronnfaidh údaráis inniúla an Pháirtí eile na húdaruithe oibríochta agus na ceaduithe teicniúla iomchuí agus déanfaidh siad sin leis an moill is lú is féidir sa nós imeachta, ar choinníoll:

| (a) | i gcás aeriompróir de chuid Chatar:






  (i) | gur i gCatar atá an phríomháit ghnó ag an aeriompróir, agus go bhfuil ceadúnas oibríochta bailí aige i gcomhréir le dlí Chatar; |
| --- | --- | --- |

(a)

i gcás aeriompróir de chuid Chatar:

(i)

gur i gCatar atá an phríomháit ghnó ag an aeriompróir, agus go bhfuil ceadúnas oibríochta bailí aige i gcomhréir le dlí Chatar;

| (ii) | gur ag Catar atá an rialú rialála iarbhír ar an aeriompróir á fheidhmiú agus á choinneáil ar bun; agus |
| --- | --- |

(ii)

gur ag Catar atá an rialú rialála iarbhír ar an aeriompróir á fheidhmiú agus á choinneáil ar bun; agus

| (iii) | go bhfuil an t-aeriompróir faoi úinéireacht dhíreach, nó faoi úinéireacht trí shealúchas tromlaigh, Chatar agus/nó a náisiúnaigh, agus gur ag Catar agus/nó ag a náisiúnaigh atá an rialú iarbhír ar an aeriompróir; |
| --- | --- |

(iii)

go bhfuil an t-aeriompróir faoi úinéireacht dhíreach, nó faoi úinéireacht trí shealúchas tromlaigh, Chatar agus/nó a náisiúnaigh, agus gur ag Catar agus/nó ag a náisiúnaigh atá an rialú iarbhír ar an aeriompróir;

| (b) | i gcás aeriompróir de chuid an Aontais:






  (i) | gur i gcríoch an Aontais Eorpaigh faoi na Conarthaí de chuid an Aontais atá an t-aeriompróir bunaithe agus go bhfuil ceadúnas bailí oibríochta aige i gcomhréir le dlí an Aontais; |
| --- | --- | --- |

(b)

i gcás aeriompróir de chuid an Aontais:

(i)

gur i gcríoch an Aontais Eorpaigh faoi na Conarthaí de chuid an Aontais atá an t-aeriompróir bunaithe agus go bhfuil ceadúnas bailí oibríochta aige i gcomhréir le dlí an Aontais;

| (ii) | go bhfuil an rialú rialála iarbhír ar an aeriompróir á fheidhmiú agus á choinneáil ar bun ag an mBallstát den Aontas Eorpach atá freagrach as an deimhniú aeroibreora a eisiúint agus go bhfuil aitheantas an údaráis inniúil léirithe go soiléir; agus |
| --- | --- |

(ii)

go bhfuil an rialú rialála iarbhír ar an aeriompróir á fheidhmiú agus á choinneáil ar bun ag an mBallstát den Aontas Eorpach atá freagrach as an deimhniú aeroibreora a eisiúint agus go bhfuil aitheantas an údaráis inniúil léirithe go soiléir; agus

| (iii) | go bhfuil an t-aeriompróir faoi úinéireacht dhíreach, nó faoi úinéireacht trí shealúchas tromlaigh, ag Ballstát amháin nó níos mó de chuid an Aontais Eorpaigh nó de chuid Ballstáit Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa nó a náisiúnaigh. |
| --- | --- |

(iii)

go bhfuil an t-aeriompróir faoi úinéireacht dhíreach, nó faoi úinéireacht trí shealúchas tromlaigh, ag Ballstát amháin nó níos mó de chuid an Aontais Eorpaigh nó de chuid Ballstáit Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa nó a náisiúnaigh.

| (c) | go gcomhlíontar Airteagail 13 agus 14; agus |
| --- | --- |

(c)

go gcomhlíontar Airteagail 13 agus 14; agus

| (d) | go bhfuil an t-aeriompróir ag comhlíonadh na gcoinníollacha a fhorordaítear faoi na dlíthe agus na rialacháin a chuireann an Páirtí a bheidh ag meas an iarratais i bhfeidhm de ghnáth ar oibriú an aeriompair idirnáisiúnta. |
| --- | --- |

(d)

go bhfuil an t-aeriompróir ag comhlíonadh na gcoinníollacha a fhorordaítear faoi na dlíthe agus na rialacháin a chuireann an Páirtí a bheidh ag meas an iarratais i bhfeidhm de ghnáth ar oibriú an aeriompair idirnáisiúnta.

2.   Agus údaruithe oibríochta agus ceaduithe teicniúla á mbronnadh ag aon Pháirtí, caithfidh sé le haeriompróirí uile an Pháirtí eile ar bhonn neamh-idirdhealaitheach.

3.   Ar fháil iarratas ar údarú oibríochta dó ó aeriompróir de chuid Páirtí, tabharfaidh an Páirtí eile aitheantas d’aon chinneadh maidir le hoiriúnacht agus/nó d’aon chinneadh maidir le saoránacht a rinne an chéad Pháirtí i leith an aeriompróra sin amhail agus dá mba iad a údaráis inniúla féin a dhéanfadh an cinneadh sin, agus ní dhéanfaidh sé aon fhiosruithe eile faoi na hábhair sin, ach amháin mar a fhoráiltear dó sin in Airteagal 4(2). Soiléirítear mar seo a leanas – ní chumhdaítear leis an mír seo aitheantas do chinntí maidir le deimhnithe nó ceadúnais sábháilteachta, maidir le socruithe slándála, ná maidir le cumhdach árachais.

Airteagal 4

Údarú a dhiúltú, a chúlghairm, a chur ar fionraí nó a theorannú

1.   Féadfaidh ceachtar den dá Pháirtí na húdaruithe oibríochta nó na ceaduithe teicniúla a dhiúltú, a chúlghairm, a chur ar fionraí, a theorannú nó coinníollacha a fhorchur maidir leo, nó féadfaidh sé, ar bhealaí eile, oibríochtaí aeriompróra de chuid an Pháirtí eile a dhiúltú, a chur ar fionraí, a theorannú, nó coinníollacha a fhorchur maidir leo, más rud é:

| (a) | i gcás aeriompróra de chuid Chatar:






  (i) | nach i gCatar atá a phríomháit ghnó ag an aeriompróir nó nach bhfuil aige ceadúnas bailí oibríochta i gcomhréir le dlí Chatar; |
| --- | --- | --- |

(a)

i gcás aeriompróra de chuid Chatar:

(i)

nach i gCatar atá a phríomháit ghnó ag an aeriompróir nó nach bhfuil aige ceadúnas bailí oibríochta i gcomhréir le dlí Chatar;

| (ii) | nach bhfuil rialú rialála iarbhír ar an aeriompróir á fheidhmiú agus á choinneáil ar bun ag Catar; nó |
| --- | --- |

(ii)

nach bhfuil rialú rialála iarbhír ar an aeriompróir á fheidhmiú agus á choinneáil ar bun ag Catar; nó

| (iii) | nach bhfuil an t-aeriompróir faoi úinéireacht dhíreach, nó faoi úinéireacht trí shealúchas tromlaigh, Chatar agus/nó a náisiúnaigh, nó nach bhfuil sé faoi rialú iarbhír ag Catar agus/nó ag a náisiúnaigh; |
| --- | --- |

(iii)

nach bhfuil an t-aeriompróir faoi úinéireacht dhíreach, nó faoi úinéireacht trí shealúchas tromlaigh, Chatar agus/nó a náisiúnaigh, nó nach bhfuil sé faoi rialú iarbhír ag Catar agus/nó ag a náisiúnaigh;

| (b) | i gcás aeriompróra de chuid an Aontais:






  (i) | nach i gcríoch an Aontais Eorpaigh faoi na Conarthaí de chuid an Aontais atá an t-aeriompróir bunaithe nó nach bhfuil ceadúnas bailí oibríochta aige i gcomhréir le dlí an Aontais; |
| --- | --- | --- |

(b)

i gcás aeriompróra de chuid an Aontais:

(i)

nach i gcríoch an Aontais Eorpaigh faoi na Conarthaí de chuid an Aontais atá an t-aeriompróir bunaithe nó nach bhfuil ceadúnas bailí oibríochta aige i gcomhréir le dlí an Aontais;

| (ii) | nach bhfuil rialú rialála iarbhír ar an aeriompróir á fheidhmiú agus á choinneáil ar bun ag an mBallstát den Aontas Eorpach atá freagrach as an deimhniú aeroibreora a eisiúint nó nach bhfuil aitheantas an údaráis inniúil léirithe go soiléir; nó |
| --- | --- |

(ii)

nach bhfuil rialú rialála iarbhír ar an aeriompróir á fheidhmiú agus á choinneáil ar bun ag an mBallstát den Aontas Eorpach atá freagrach as an deimhniú aeroibreora a eisiúint nó nach bhfuil aitheantas an údaráis inniúil léirithe go soiléir; nó

| (iii) | nach bhfuil an t-aeriompróir faoi úinéireacht dhíreach, nó faoi úinéireacht trí shealúchas tromlaigh, Ballstát amháin nó níos mó de chuid an Aontais nó de chuid Bhallstáit Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa nó a náisiúnaigh; |
| --- | --- |

(iii)

nach bhfuil an t-aeriompróir faoi úinéireacht dhíreach, nó faoi úinéireacht trí shealúchas tromlaigh, Ballstát amháin nó níos mó de chuid an Aontais nó de chuid Bhallstáit Chomhlachas Saorthrádála na hEorpa nó a náisiúnaigh;

| (c) | nár chomhlíon an t-aeriompróir na dlíthe agus na rialacháin dá dtagraítear in Airteagal 6 agus/nó na dlíthe agus na rialacháin a chuireann an Páirtí a bheidh ag meas an iarratais i bhfeidhm de ghnáth ar oibriú an aeriompair idirnáisiúnta. |
| --- | --- |

(c)

nár chomhlíon an t-aeriompróir na dlíthe agus na rialacháin dá dtagraítear in Airteagal 6 agus/nó na dlíthe agus na rialacháin a chuireann an Páirtí a bheidh ag meas an iarratais i bhfeidhm de ghnáth ar oibriú an aeriompair idirnáisiúnta.

2.   I gcás ina mbeidh forais réasúnacha ag Páirtí lena chreidiúint go mbaineann aon cheann de na himthosca dá dtagraítear i mír 1 le haeriompróir de chuid an Pháirtí eile, féadfaidh an Páirtí sin comhairliúchán leis an bPáirtí eile a iarraidh.

3.   Cuirfear tús leis na comhairliúcháin sin a luaithe is féidir, agus tráth nach déanaí ná 30lá tar éis an t-iarratais sin a fháil. I gcás nach dtagtar ar chomhaontú sásúil laistigh de 30 lá nó laistigh de thréimhse, arna aontú, ó thús na gcomhairliúchán sin, nó i gcás nach ndéantar an beart ceartaitheach ar aontaíodh air, beidh sin ina fhorais ag an bPáirtí a d’iarr na comhairliúcháin chun gníomhú chun údaruithe oibríochta nó ceaduithe teicniúla aeriompróra de chuid an Pháirtí eile a dhiúltú, a chúlghairm, a chur ar fionraí, a theorannú nó coinníollacha a fhorchur maidir leo, chun a áirithiú go gcloífear leis an Airteagal seo.

4.   D’ainneoin mhír 3, a mhéid a bhaineann le pointe (c) de mhír 1, féadfaidh Páirtí gníomhú láithreach nó go práinneach más gá sin de dheasca éigeandála, nó chun a chinntiú nach ndéantar breis neamhchomhlíonta. Soiléirítear mar seo a leanas – sula bhféadfaí dearcadh ar neamhchomhlíonadh mar bhreis neamhchomhlíonta, níor mhór ceist an neamhchomhlíonta sin a bheith ardaithe eatarthu féin cheana ag údaráis inniúla na bPáirtithe.

Airteagal 5

Úinéireacht agus rialú a léirscaoileadh

Aithníonn na Páirtithe na tairbhí féideartha a ghabhann leis an léirscaoileadh forchéimnitheach ar úinéireacht agus ar rialú a gcuid aeriompróirí. Aontaíonn na Páirtithe air go n-iniúchfaidh siad sa Chomhchoiste, tráth éigin is iomchuí, na féidearthachtaí maidir le húinéireacht agus rialú na n-aeriompróirí a léirscaoileadh go comhpháirteach. De thoradh an iniúchta sin, féadfaidh an Comhchoiste leasuithe a mholadh ar an gComhaontú seo i gcomhréir le hAirteagal 25.

Airteagal 6

Dlíthe agus rialacháin a chomhlíonadh

1.   Le linn dul isteach i gcríoch Páirtí amháin, nó le linn a bheith laistigh den chríoch sin nó le linn a bheith á fágáil, comhlíonfaidh aeriompróirí an Pháirtí eile dlíthe agus rialacháin an Pháirtí sin a bhaineann le haerárthaí aeriompair idirnáisiúnta a ligean isteach ina chríoch, a ligean amach as a chríoch nó a ligean i gceann oibríochta laistigh dá chríoch.

2.   Le linn dul isteach i gcríoch Páirtí amháin, nó le linn a bheith laistigh den chríoch sin nó le linn a bheith á fágáil, comhlíonfaidh paisinéirí, criú, bagáiste, lasta agus/nó post an Pháirtí eile, nó comhlíonfar thar a gceann, dlíthe agus rialacháin an Pháirtí sin (ar a n-áirítear rialacháin a bhaineann le dul isteach, imréiteach, inimirce, pasanna, custaim agus coraintín, nó i gcás poist, na rialacháin phoist) a bhaineann leis na paisinéirí sin, leis an gcriú sin, leis an mbagáiste sin, leis an lasta sin agus/nó leis na haerárthaí sin a ligean isteach ina chríoch, a ligean amach as a chríoch nó a ligean i gceann oibríochta laistigh dá chríoch.

3.   Ceadóidh na Páirtithe d’aeriompróirí an Pháirtí eile bearta a dhéanamh, laistigh dá gcríoch féin faoi seach, chun a áirithiú nach n-iomprófar ach daoine a bhfuil na doiciméid taistil ina seilbh a theastaíonn chun dul isteach i gcríoch an Pháirtí eile nó chun dul tríd an gcríoch sin ar a n-idirthuras.

Airteagal 7

Iomaíocht chóir

1.   Aontaíonn na Páirtithe air go mbeidh deiseanna córa comhionanna ag a gcuid aeriompróirí dul in iomaíocht le chéile i soláthar seirbhísí aeriompair.

2.   Déanfaidh na Páirtithe mar a leanas:

| (a) | laistigh dá ndlínse féin faoi seach agus trí bhíthin a gcuid nósanna imeachta inmheánacha agus a gcuid próiseas féin faoi seach, toirmiscfidh siad aon fhoirm den idirdhealú nó den chleachtas éagórach a dhéanfadh dochar a mhéid a bhaineann le deis chóir chomhionann a bheith ag aeriompróirí an Pháirtí eile dul in iomaíocht i soláthar aersheirbhísí agus, i gcás inar ann dá leithéid, cuirfidh siad deireadh leis an idirdhealú nó leis an gcleachtas sin; |
| --- | --- |

(a)

laistigh dá ndlínse féin faoi seach agus trí bhíthin a gcuid nósanna imeachta inmheánacha agus a gcuid próiseas féin faoi seach, toirmiscfidh siad aon fhoirm den idirdhealú nó den chleachtas éagórach a dhéanfadh dochar a mhéid a bhaineann le deis chóir chomhionann a bheith ag aeriompróirí an Pháirtí eile dul in iomaíocht i soláthar aersheirbhísí agus, i gcás inar ann dá leithéid, cuirfidh siad deireadh leis an idirdhealú nó leis an gcleachtas sin;

| (b) | ní dheonóidh siad ná ní cheadóidh siad fóirdheontais d’aon aeriompróir más rud é go ndéanfadh fóirdheontais den sórt sin difear a mhéid a bhaineann le deis chóir chomhionann a bheith ag aeriompróirí an Pháirtí eile san iomaíocht i soláthar aersheirbhísí. |
| --- | --- |

(b)

ní dheonóidh siad ná ní cheadóidh siad fóirdheontais d’aon aeriompróir más rud é go ndéanfadh fóirdheontais den sórt sin difear a mhéid a bhaineann le deis chóir chomhionann a bheith ag aeriompróirí an Pháirtí eile san iomaíocht i soláthar aersheirbhísí.

3.   D’ainneoin phointe (b) de mhír 2, féadfar an méid seo a leanas a dheonú:

| (a) | tacaíocht d’aeriompróirí dócmhainneacha nó d’aeriompróirí atá i gcor anásta, ar choinníoll:






  (i) | go mbeidh sé de choinníoll le tacaíocht den sórt sin go bhfuil plean inchreidte athstruchtúrúcháin ann, agus é bunaithe ar thoimhdí réadúla, d’fhonn a áirithiú go mbainfidh an t-aeriompróir dócmhainneach nó anásta sin staid inmharthanachta fadtéarmaí amach laistigh d’am réasúnta; agus |
| --- | --- | --- |

(a)

tacaíocht d’aeriompróirí dócmhainneacha nó d’aeriompróirí atá i gcor anásta, ar choinníoll:

(i)

go mbeidh sé de choinníoll le tacaíocht den sórt sin go bhfuil plean inchreidte athstruchtúrúcháin ann, agus é bunaithe ar thoimhdí réadúla, d’fhonn a áirithiú go mbainfidh an t-aeriompróir dócmhainneach nó anásta sin staid inmharthanachta fadtéarmaí amach laistigh d’am réasúnta; agus

| (ii) | go rannchuideoidh an t-aeriompróir lena mbaineann, a infheisteoirí nó a scairshealbhóirí, ar dhóigh shuntasach, le costais an athstruchtúrúcháin; |
| --- | --- |

(ii)

go rannchuideoidh an t-aeriompróir lena mbaineann, a infheisteoirí nó a scairshealbhóirí, ar dhóigh shuntasach, le costais an athstruchtúrúcháin;

| (b) | tacaíocht shealadach leachtachta d’aeriompróir i bhfoirm iasachta nó barántais iasachta agus an tacaíocht sin arna teorannú don mhéid is lú is gá chun an t-aeriompróir i gceist a choinneáil i gceann gnó ar feadh an ama is gá chun teacht ar phlean athstruchtúrúcháin nó leachtúcháin; |
| --- | --- |

(b)

tacaíocht shealadach leachtachta d’aeriompróir i bhfoirm iasachta nó barántais iasachta agus an tacaíocht sin arna teorannú don mhéid is lú is gá chun an t-aeriompróir i gceist a choinneáil i gceann gnó ar feadh an ama is gá chun teacht ar phlean athstruchtúrúcháin nó leachtúcháin;

| (c) | go dteorannófar iad don mhéid is lú is gá chun go sroichfí an cuspóir a bhí lena ndeonú agus go n-imreofar a laghad is féidir de thionchar ar sholáthar na seirbhísí aeriompair:






  (i) | fóirdheontais chun damáiste de dheasca tubaistí nádúrtha a cheartú; |
| --- | --- | --- |

(c)

go dteorannófar iad don mhéid is lú is gá chun go sroichfí an cuspóir a bhí lena ndeonú agus go n-imreofar a laghad is féidir de thionchar ar sholáthar na seirbhísí aeriompair:

(i)

fóirdheontais chun damáiste de dheasca tubaistí nádúrtha a cheartú;

| (ii) | i gcás Chatar, fóirdheontais chun suaitheadh tromchúiseach ina gheilleagar a leigheas; agus, i gcás an Aontais Eorpaigh agus a Bhallstát, fóirdheontais chun suaitheadh tromchúiseach i ngeilleagar ceann amháin nó níos mó de Bhallstáit an Aontais Eorpaigh a leigheas; |
| --- | --- |

(ii)

i gcás Chatar, fóirdheontais chun suaitheadh tromchúiseach ina gheilleagar a leigheas; agus, i gcás an Aontais Eorpaigh agus a Bhallstát, fóirdheontais chun suaitheadh tromchúiseach i ngeilleagar ceann amháin nó níos mó de Bhallstáit an Aontais Eorpaigh a leigheas;

| (d) | fóirdheontais d’aeriompróirí a bhfuil oibleagáidí seirbhíse poiblí atá sainithe go soiléir leagtha de chúram orthu, oibleagáidí a bhfuil gá leo chun riar do riachtanais iompair an phobail agus nach bhféadfadh fórsaí an mhargaidh, astu féin, riar dóibh, ar choinníoll go mbeidh na fóirdheontais sin teoranta d’íocaíocht réasúnta ar son sholáthar na haersheirbhíse lena mbaineann. |
| --- | --- |

(d)

fóirdheontais d’aeriompróirí a bhfuil oibleagáidí seirbhíse poiblí atá sainithe go soiléir leagtha de chúram orthu, oibleagáidí a bhfuil gá leo chun riar do riachtanais iompair an phobail agus nach bhféadfadh fórsaí an mhargaidh, astu féin, riar dóibh, ar choinníoll go mbeidh na fóirdheontais sin teoranta d’íocaíocht réasúnta ar son sholáthar na haersheirbhíse lena mbaineann.

4.   Áiritheoidh na Páirtithe i dtaca le gach ceann dá gcuid aeriompróirí a bhíonn ag cur aersheirbhísí ar fáil faoin gComhaontú seo, go bhfoilseoidh na haeriompróirí sin, go poiblí, ar bhonn bliantúil ar a laghad, tuarascáil airgeadais agus ráiteas airgeadais ag gabháil leis agus iad sin arna n-iniúchadh go seachtrach i gcomhréir le caighdeáin um chuntasaíocht agus um nochtadh airgeadais corparáideach atá aitheanta go hidirnáisiúnta, ar nós na gCaighdeán Idirnáisiúnta um Thuairisciú Airgeadais; agus, más rud é go ndeonóidh Páirtí fóirdheontas, go mbeidh an fóirdheontas sin sainaitheanta go sonrach sa tuarascáil airgeadais.

5.   Ar fháil iarratais dó ón bPáirtí eile, soláthróidh gach Páirtí don Pháirtí eile, laistigh de 30 lá, mura mbeidh a mhalairt comhaontaithe ag na Páirtithe, tuarascálacha airgeadais agus aon fhaisnéis eile a mbeidh teacht uirthi go réasúnta, ar a n-áirítear faisnéis faoi na hábhair a chumhdaítear le mír 4, a mhéid a ndéanfaidh an Páirtí eile iarratas réasúnta ina leith chun a fhíorú go bhfuil forálacha an Airteagail seo á gcomhlíonadh. Más faisnéis í sin a bhfuil íogaireacht ag gabháil léi ó thaobh na tráchtála, beidh an fhaisnéis sin faoi réir a láimhseála i modh rúin ag an bPáirtí is iarratasóir.

6.   Déanfaidh gach Páirtí, trí bhíthin a chuid nósanna imeachta inmheánacha agus a chuid próiseas inmheánach féin faoi seach, bearta a chur chun feidhme agus a chur i bhfeidhm a chuirfidh toirmeasc agus cosc iarbhír ar a chuid aeriompróirí:

| (a) | a bheith i mbun cleachtais chomhbheartaithe de bhun comhaontú sainráite nó intuigthe idir iomaitheoirí, arb é is cuspóir nó feidhm dóibh an iomaíocht a chosc, a laghdú nó a shaobhadh. Féadfar a dhearbhú nach infheidhme an toirmeasc sin más rud é go gcuidíonn na comhaontuithe sin, na cinntí sin nó na cleachtais sin feabhas a chur ar tháirgeadh nó ar dháileadh seirbhísí nó go gcuidíonn siad le cur chun cinn an dul chun cinn theicniúil nó eacnamaíoch agus, san am céanna, go bhfágann siad go mbeadh an tomhaltóir in ann sciar cóir a bheith aige den tairbhe a thiocfadh astu, agus más rud é






  (i) | nach bhforchuirtear leo, ar na gnóthais atá i gceist, srianta nach bhfuil fíor-riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú; |
| --- | --- | --- |

(a)

a bheith i mbun cleachtais chomhbheartaithe de bhun comhaontú sainráite nó intuigthe idir iomaitheoirí, arb é is cuspóir nó feidhm dóibh an iomaíocht a chosc, a laghdú nó a shaobhadh. Féadfar a dhearbhú nach infheidhme an toirmeasc sin más rud é go gcuidíonn na comhaontuithe sin, na cinntí sin nó na cleachtais sin feabhas a chur ar tháirgeadh nó ar dháileadh seirbhísí nó go gcuidíonn siad le cur chun cinn an dul chun cinn theicniúil nó eacnamaíoch agus, san am céanna, go bhfágann siad go mbeadh an tomhaltóir in ann sciar cóir a bheith aige den tairbhe a thiocfadh astu, agus más rud é

(i)

nach bhforchuirtear leo, ar na gnóthais atá i gceist, srianta nach bhfuil fíor-riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú;

| (ii) | nach dtugtar leo, do na cuideachtaí sin, an fhéidearthacht chun deireadh a chur leis an iomaíocht i bpáirt mhór de na seirbhísí i gceist, |
| --- | --- |

(ii)

nach dtugtar leo, do na cuideachtaí sin, an fhéidearthacht chun deireadh a chur leis an iomaíocht i bpáirt mhór de na seirbhísí i gceist,

| (b) | mí-úsáid a bhaint as suíomh ceannasachta, ar dhóigh a d’fhéadfadh difear a dhéanamh do sheirbhísí aeriompair go dtí an Páirtí sin nó ón bPáirtí sin, agus |
| --- | --- |

(b)

mí-úsáid a bhaint as suíomh ceannasachta, ar dhóigh a d’fhéadfadh difear a dhéanamh do sheirbhísí aeriompair go dtí an Páirtí sin nó ón bPáirtí sin, agus

| (c) | dul i gcomhchruinniú aeriompróirí ar dhóigh a chuirfeadh bac ar an iomaíocht iarbhír, go háirithe de thoradh suíomh ceannasachta a chruthú nó a neartú. |
| --- | --- |

(c)

dul i gcomhchruinniú aeriompróirí ar dhóigh a chuirfeadh bac ar an iomaíocht iarbhír, go háirithe de thoradh suíomh ceannasachta a chruthú nó a neartú.

7.   Má mheasann Páirtí go bhfuil tionchar dochrach, ar na deiseanna córa comhionanna atá ag a chuid iompróirí, á imirt ag:

| (a) | idirdhealú nó cleachtais éagóracha atá toirmiscthe faoi phointe(a) de mhír 2; |
| --- | --- |

(a)

idirdhealú nó cleachtais éagóracha atá toirmiscthe faoi phointe(a) de mhír 2;

| (b) | fóirdheontas atá toirmiscthe faoi phointe (b) de mhír 2, cé is moite díobh sin a liostaítear i mír 3; |
| --- | --- |

(b)

fóirdheontas atá toirmiscthe faoi phointe (b) de mhír 2, cé is moite díobh sin a liostaítear i mír 3;

| (c) | neamhchomhlíonadh na n-oibleagáidí trédhearcachta a leagtar síos i míreanna 4 agus 5; nó |
| --- | --- |

(c)

neamhchomhlíonadh na n-oibleagáidí trédhearcachta a leagtar síos i míreanna 4 agus 5; nó

| (d) | mainneachtain an Pháirtí eile i leith chomhlíonadh na n-oibleagáidí a leagtar síos i mír 6; |
| --- | --- |

(d)

mainneachtain an Pháirtí eile i leith chomhlíonadh na n-oibleagáidí a leagtar síos i mír 6;

féadfaidh sé ("an Páirtí gníomhach") gníomhú i gcomhréir le míreanna 8 go 10.

8.   Cuirfidh an Páirtí gníomhach iarratas ar chomhairliúcháin i scríbhinn chuig an bPáirtí eile, agus cuirfidh sé in éineacht lena iarratas tuarascáil i scríbhinn ina mbeidh i a bharúlacha agus a chuid fianaise ábhartha. Cuirfear tús leis na comhairliúcháin laistigh de 30 lá ó dháta faighte an iarratais, mura mbeidh a mhalairt comhaontaithe ag na Páirtithe. Féadfar na comhairliúcháin a iarraidh trí bhíthin an Chomhchoiste.

9.   Mura n-éirí leis an bPáirtí gníomhach agus leis an bPáirtí eile teacht ar chomhaontú faoin ábhar laistigh de60 lá ó thús na gcomhairliúchán, nó laistigh de thréimhse eile a bheidh comhaontaithe ag na Páirtithe nó ag an gComhchoiste, féadfaidh an Páirtí gníomhach bearta a dhéanamh in aghaidh na n-aeriompróirí a bhí ag gabháil don iompar atá á chonspóid nó a bhain tairbhe as an idirdhealú, as na cleachtais éagóracha nó as na fóirdheontais i gceist. Cúig 15 lá ar a laghad roimh aon bheart acu sin a chur chun feidhme, tabharfaidh an Páirtí gníomhach fógra don Pháirtí eile, i scríbhinn, faoi na bearta atá rún aige a dhéanamh.

10.   Na bearta a dhéanfar de bhunmhír 9, beidh siad iomchuí, comhréireach agus ní rachaidh siad, i dtaca lena raon agus lena bhfad ama, thar an méid is gá go fíor, d’fhonn maolú ar an díobháil d’iompróirí an Pháirtí ghníomhaigh agus d’fhonn ceal a chur sa bhuntáiste míchuí a bheidh gnóthaithe ag na hiompróirí a mbeidh na bearta dírithe orthu.

11.   Aon ghníomhartha nó bearta a dhéanfar de bhun mhír 9, beidh siad gan dochar do cheart ceachtar den dá Pháirtí an t-ábhar a tharchur chun an sásra um réiteach díospóidí a leagtar síos in Airteagal 23.

12.   I gcás ina dtarchuirfear ábhair a bhaineann leis an Airteagal seo chun an sásra um réiteach díospóidí a leagtar síos in Airteagal 23, déanfar na hamlínte a luaitear in Airteagail 23(10), (11) agus (12) a laghdú dá leath.

13.   Ní dhéanfadh aon ní dá bhfuil sa Chomhaontú seo aon dochar, aon teorannú ná aon chontúirt, ar aon slí, don údarás ná do na cumhachtaí atá ag údaráis iomaíochta na bPáirtithe nó ag na cúirteanna a dhéanann athbhreithniú ar chinntí na n-údarás sin. Aon bheart a dhéanfaidh Páirtí de bhun mhír 9, beidh sé gan dochar d’aon ghníomh nó beart ab fhéidir a dhéanfadh na húdaráis agus na cúirteanna réamhluaite, ar a n-áirítear cinn an Pháirtí ghníomhaigh. Na cinntí a dhéanfaidh na cúirteanna a dhéanann athbhreithniú ar ghníomhartha agus ar bhearta na n-údarás inniúil, beidh siad eisiata ón sásra réitithe díospóidí a leagtar síos in Airteagal 23.

Airteagal 8

Deiseanna tráchtála

1.   Tá na Páirtithe ar aon intinn faoi gur lú na tairbhí a bhainfí amach leis an gComhaontú seo dá mbeadh tosca a chuirfeadh bacainní roimh dhéanamh gnóthaíochta ag teacht sa chosán ag oibreoirí tráchtála. Dá bhrí sin rachaidh na Páirtithe i gceann próiseas éifeachtach cómhalartach lena gcuirfear i leataobh bacainní atá roimh oibreoirí tráchtála de chuid an dá Pháirtí i dtaca le déanamh gnóthaíochta i gcás ina bhféadfadh na bacainní ciotaí a dhéanamh d’oibríochtaí tráchtála, saobhadh a dhéanamh ar an iomaíocht nó dochar a dhéanamh do chomhionannas deiseanna iomaíochta.

2.   An Comhchoiste sin dá dtagraítear in Airteagal 22 , ceapfaidh sé próiseas comhair maidir le déanamh gnóthaíochta agus maidir le deiseanna tráchtála. I gcomhréir le hAirteagal 22 féadfaidh Páirtí cruinniú den Chomhchoiste a iarraidh chun aon cheist a bhaineann le cur i bhfeidhm an Airteagail seo a phlé.

3.   Beidh sé de cheart ag aeriompróirí gach Páirtí oifigí agus saoráidí a bhunú, gan bhac, i gcríoch an Pháirtí eile, is é sin oifigí agus saoráidí a theastaíonn le haghaidh aeriompar a sholáthar agus le haghaidh an t-aeriompar a chur chun cinn agus a dhíol agus le haghaidh gníomhaíochtaí gaolmhara ar a n-áirítear an ceart chun ticéad agus/nó bille iompair aeir a dhíol agus a eisiúint, ar a n-áirítear ticéid/billí iompair dá gcuid féin agus de chuid aon aeriompróra eile.

4.   Beidh aeriompróirí gach Páirtí i dteideal, i gcomhréir le dlíthe agus rialacháin an Pháirtí eile a bhaineann le dul isteach, áit chónaithe agus fostaíocht, beidh siad i dteideal foireann bhainistíochta, díolacháin, oibríochtúil, agus foireann speisialtóireachta eile, a theastaíonn chun tacú le soláthar an aeriompair, a thabhairt isteach i gcríoch an Pháirtí eile agus a choinneáil ar bun sa chríoch sin. Éascóidh agus deifreoidh an dá Pháirtí bronnadh na n-údaruithe fostaíochta, i gcás ina dteastaíonn, le haghaidh baill foirne a bheifear a fhostú in oifigí i gcomhréir leis an mír seo, ar a n-áirítear pearsanra ar dhualgais shealadacha nach mairfidh níos faide ná 90 lá, faoi réir na ndlíthe agus na rialachán ábhartha a bheidh i bhfeidhm. Féadfaidh aeriompróirí gach Páirtí an rogha a dhéanamh, gan bhac, a bheith nó gan a bheith ag obair le gníomhaire díolacháin ginearálta i gcríoch an Pháirtí eile.

5.   Beidh an méid seo a leanas ag gach aeriompróir i ndáil leis an láimhseáil ar an talamh i gcríoch an Pháirtí eile:

| (a) | an ceart chun a chuid láimhseála ar talamh a dhéanamh é féin; nó |
| --- | --- |

(a)

an ceart chun a chuid láimhseála ar talamh a dhéanamh é féin; nó

| (b) | an ceart chun roghnú as measc soláthróirí atá in iomaíocht le chéile, ar a n-áirítear aeriompróirí eile, a sholáthraíonn seirbhísí láimhseála ar an talamh, ina n-iomláine nó go páirteach, i gcás ina gceadaítear do na soláthróirí sin rochtain a bheith acu ar an margadh ar bhonn dlíthe agus rialachán gach Páirtí, agus i gcás ina bhfuil na soláthróirí sin i láthair ar an margadh. |
| --- | --- |

(b)

an ceart chun roghnú as measc soláthróirí atá in iomaíocht le chéile, ar a n-áirítear aeriompróirí eile, a sholáthraíonn seirbhísí láimhseála ar an talamh, ina n-iomláine nó go páirteach, i gcás ina gceadaítear do na soláthróirí sin rochtain a bheith acu ar an margadh ar bhonn dlíthe agus rialachán gach Páirtí, agus i gcás ina bhfuil na soláthróirí sin i láthair ar an margadh.

Na cearta a leagtar amach i bpointí (a) agus (b) den chéad fhomhír, ní bheidh siad faoi réir aon rud ach srianta sonracha i ndáil leis an spás nó an toilleadh a bheidh le fáil, srianta a chinnfear de réir an ghá le hoibríocht an aerfoirt a choinneáil sábháilte. I gcás ina gcuirfidh na srianta sin teorannú, cosc nó bac glan ar an láimhseáil ar an talamh agus i gcás nach mbeidh aon iomaíocht iarbhír idir soláthróirí a sholáthraíonn seirbhísí láimhseála ar an talamh, áiritheoidh an Páirtí ábhartha go mbeidh na seirbhísí sin uile le fáil ar bhonn comhionann agus ar bhonn leordhóthanach do na haeriompróirí uile; Cinnfear praghsanna na seirbhísí sin i gcomhréir le critéir ábhartha, oibiachtúla, thrédhearcacha agus neamh-idirdhealaitheacha.

6.   Áiritheoidh gach Páirtí, i dtaca leis na rialacháin, na treoirlínte agus na nósanna imeachta atá aige i ndáil le leithroinnt sliotán ag na haerfoirt ina chríocha, go gcuirfear iad sin i bhfeidhm ar bhealach ábhartha, oibiachtúil, trédhearcach agus neamh-idirdhealaitheach.

7.   Féadfaidh Páirtí a éileamh go dtabharfaí dó, chun críocha faisnéise amháin, fógra faoi phleananna, cláir agus sceidil oibríochta le haghaidh aersheirbhísí a oibrítear faoin gComhaontú seo. I dtaca leis an ualach riaracháin a ghabhfaidh leis na ceanglais agus na nósanna imeachta sin um fhógairt, má éilíonn Páirtí fógra mar sin déanfaidh sé an t-ualach riaracháin sin chomh héadrom agus is féidir ar na hidirghabhálaithe aeriompair agus ar aeriompróirí an Pháirtí eile.

8.   Féadfaidh aon aeriompróir de chuid aon Pháirtí seirbhís aeriompair nó seirbhísí gaolmhara a dhíol i gcríoch an Pháirtí eile, agus féadfaidh sé an díol a dhéanamh go díreach agus/nó, de réir dhiscréid an aeriompróra, trína ghníomhaire díola, trí aon idirghabhálaí arna cheapadh ag an aeriompróir nó trí bhíthin an idirlín nó aon bhealaí eile. Beidh sé de cheart ag gach aeriompróir seirbhísí aeriompair agus seirbhísí gaolmhara a dhíol, agus ní bheidh aon bhac ar aon duine na seirbhísí aeriompair agus na seirbhísí gaolmhara sin a cheannach, in airgeadra na críche sin nó in airgeadraí eile atá inmhalartaithe go héasca.

9.   Ceadófar d’aeriompróirí gach Páirtí costais áitiúla i gcíoch an Pháirtí eile, ar a n-áirítear, i measc nithe eile, ceannacháin breosla, a íoc san airgeadra áitiúil. De réir a ndiscréide féin, féadfaidh aeriompróirí aon Pháirtí íoc as na costais sin i gcríoch an Pháirtí eile in airgeadra atá inmhalartaithe go héasca ag ráta malairte an mhargaidh.

10.   Beidh sé de cheart ag gach aeriompróir ioncaim áitiúil a chomhshó, ach é a iarraidh, in airgeadraí atá inmhalartaithe go héasca agus an t-ioncaim sin a tharchur ag aon tráth, agus ar aon bhealach, as críoch an Pháirtí eile go dtí a rogha tír; maidir le comhshó agus tarchur, ceadófar iad go pras, gan aon srian ná cáin a chur orthu, agus é sin ag ráta malairte an mhargaidh a bheidh infheidhme maidir le hidirbhearta agus tarchur reatha ar an dáta a dhéanfaidh an t-aeriompróir a iarratas bunaidh ar aschur agus ní bheidh siad faoi réir aon mhuirear cé is moite de na muirir a a ghearrann bainc de ghnáth as comhshó agus aschur den chineál sin a chur i gcrích.

11.   Agus é ag oibriú nó ag tairiscint seirbhísí faoin gComhaontú seo, féadfaidh aon aeriompróir de chuid aon Pháirtí dul i socrú margaíochta comhoibríoch, socruithe maidir le spásbhlocáil áirithintí nó comhroinnt cód eitilte mar shampla, leo seo a leanas:

| (a) | aon aeriompróir nó aon aeriompróirí de chuid na bPáirtithe; |
| --- | --- |

(a)

aon aeriompróir nó aon aeriompróirí de chuid na bPáirtithe;

| (b) | aon aeriompróir nó aon aeriompróirí de chuid tríú tír; agus/nó |
| --- | --- |

(b)

aon aeriompróir nó aon aeriompróirí de chuid tríú tír; agus/nó

| (c) | aon soláthróir, de chuid aon tíre, a sholáthraíonn seirbhís iompair de mhuir agus tír; |
| --- | --- |

(c)

aon soláthróir, de chuid aon tíre, a sholáthraíonn seirbhís iompair de mhuir agus tír;

ar choinníoll (i) go bhfuil na cearta tráchta iomchuí ag an iompróir oibríoch; (ii) go bhfuil na bealaí iomchuí sa sceideal aerbhealaí ag an iompróir margaíoch; agus (iii) go gcomhlíonfaidh na socruithe na ceanglais rialála a chuirtear i bhfeidhm de ghnáth ar shocruithe den chineál sin.

12.   Agus é ag oibriú nó ag tairiscint seirbhísí faoin gComhaontú seo, féadfaidh aon aeriompróir de chuid aon Pháirtí dul i socrú margaíochta comhoibríoch, socruithe maidir le spásbhlocáil áirithintí nó comhroinnt cód eitilte mar shampla, le haeriompróir atá ag oibriú earnála intíre, ar choinníoll (i) gur i ndáil le cuid de thuras idirnáisiúnta a dhéanfaidh sé sin agus (ii) go gcomhlíonfaidh na socruithe na ceanglais rialála a chuirtear i bhfeidhm de ghnáth ar shocruithe den chineál sin. Chun críoch na míre seo, ciallaíonn "earnáil intíre", i gcás ina bhfuil an t-aeriompróir oibríoch ina aeriompróir de chuid an Aontais, bealach laistigh de chríoch Ballstáit den Aontas Eorpach; agus, i gcás ina bhfuil an t-aeriompróir oibríoch ina aeriompróir de chuid Chatar, bealach laistigh de chríoch Chatar.

13.   Maidir le seirbhís iompair do phaisinéirí a dhíolfar ar shlí a bhainfidh feidhm as socruithe margaíochta comhoibríocha, cuirfear an ceannaitheoir ar an eolas ag an díolphointe, nó in aon chás ag an bpointe seiceála isteach, nó roimh an mbordáil i gcás nach mbíonn seiceáil isteach riachtanach le haghaidh nasceitilte, maidir le cé na soláthróirí iompair a oibreoidh earnálacha éagsúla na seirbhíse.

14.   I ndáil le hiompar paisinéirí, ní bheidh soláthróirí iompair de mhuir agus tír faoi réir na ndlíthe agus na rialachán lena rialaítear an t-aeriompar ar an mbonn amháin gur faoina ainm féin a thairgeann aeriompróir an t-iompar de mhuir agus tír sin.

15.   D’ainneoin aon fhoráil eile de chuid an Chomhaontaithe seo, beidh sé de chead, gan aon srian, ag aeriompróirí agus soláthróirí indíreacha iompair lastais de chuid na bPáirtithe úsáid a bhaint, i dtaca le nascadh le haeriompar idirnáisiúnta, as iompar de mhuir agus tír go dtí aon phointe i gcríocha na bPáirtithe, nó i dtríú tíortha, nó ó na pointí agus na tíortha sin, ar a n-áirítear iompar go dtí na haerfoirt uile ina bhfuil saoráidí custaim, nó ó na haerfoirt sin, agus áirítear leis sin, i gcás inarb infheidhme, an ceart chun lasta faoi bhanna a iompar faoi na dlíthe agus na rialacháin is infheidhme. Beidh rochtain ag an lasta sin, bíodh sé á iompar de mhuir agus tír nó le haeriompar, ar shaoráidí agus próiseáil custaim na n-aerfort. Féadfadh aeriompróirí a roghnú go ndéanfaidh siad an t-iompar de mhuir agus tír iad féin nó go gcuirfidh siad ar fáil é trí bhíthin socruithe le soláthróirí eile iompair de mhuir agus tír, ar a n-áirítear iompar de mhuir agus tír a oibríonn aeriompróirí eile agus soláthróirí indíreacha aeriompair lastais. Féadfar seirbhísí lastais idirmhódúla den chineál sin a thairiscint ar phraghas seasta amháin ar son an aeriompair agus an iompair de mhuir agus tír le chéile, ar choinníoll nach gcuirfear coinsíneoirí ar míthreoir maidir leis na fíricí a bhaineann leis an iompar sin.

16.   Beidh aeriompróirí gach Páirtí i dteideal comhshocruithe saincheadúnacháin nó brandála a dhéanamh le cuideachtaí, ar a n-áirítear aeriompróirí, de chuid ceachtar den dá Pháirtí nó de chuid tríú tíortha, ar choinníoll go mbeidh an t-údarás iomchuí ag na haeriompróirí agus go gcomhlíonann siad na coinníollacha a leagtar síos faoi na dlíthe agus na rialacháin a chuireann na Páirtithe i bhfeidhm de ghnáth ar shocruithe mar sin, go háirithe iad sin a éilíonn go nochtfar aitheantas an aeriompróra atá ag oibriú na seirbhíse.

17.   Bronnann na Páirtithe ar aeriompróirí a chéile an ceart chun seirbhísí a sholáthar faoin gComhaontú seo trí bhíthin na modhanna seo a leanas:

| (a) | trí úsáid a bhaint as aerárthaí arna léasú gan chriú ó aon léasóir; |
| --- | --- |

(a)

trí úsáid a bhaint as aerárthaí arna léasú gan chriú ó aon léasóir;

| (b) | trí úsáid a bhaint as aerárthaí ar léas le criú ó aeriompróirí eile de chuid an Pháirtí ar de an léasaí; |
| --- | --- |

(b)

trí úsáid a bhaint as aerárthaí ar léas le criú ó aeriompróirí eile de chuid an Pháirtí ar de an léasaí;

| (c) | trí úsáid a bhaint as aerárthaí ar léas le criú ó aeriompróirí tíre nach ionann agus an Páirtí ar de an léasaí, ar choinníoll go bhfuil údar cuí leis sin ar bhonn riachtanais eisceachtúla, riachtanais toillte shéasúracha nó deacrachtaí oibríochtúla atá ag an léasaí agus fad agus nach dtéann tréimhse an léasa thar an tréimhse atá riachtanach go fíor chun na riachtanais sin a chomhlíonadh nó chun na deacrachtaí sin a shárú. |
| --- | --- |

(c)

trí úsáid a bhaint as aerárthaí ar léas le criú ó aeriompróirí tíre nach ionann agus an Páirtí ar de an léasaí, ar choinníoll go bhfuil údar cuí leis sin ar bhonn riachtanais eisceachtúla, riachtanais toillte shéasúracha nó deacrachtaí oibríochtúla atá ag an léasaí agus fad agus nach dtéann tréimhse an léasa thar an tréimhse atá riachtanach go fíor chun na riachtanais sin a chomhlíonadh nó chun na deacrachtaí sin a shárú.

Féadfaidh na Páirtithe lena mbaineann a éileamh go mbeidh formheas a gcuid údarás inniúil ag socruithe léasaithe chun a fhíorú go bhfuiltear ag comhlíonadh na gcoinníollacha a leagtar amach sa mhír seo agus na gceanglas infheidhme sábháilteachta agus slándála. Mar sin féin, i gcás ina n-éileoidh Páirtí an formheas sin, féachfaidh sé le breis luais a chur faoin bpróiseas formheasta agus féachfaidh sé leis an ualach riaracháin ar na hiompróirí lena mbaineann a choinneáil chomh héadrom agus is féidir. Soiléirítear mar seo a leanas – tá anmhír seo gan dochar do dhlíthe agus rialacháin aon Pháirtí a mhéid a bhaineann le haerárthaí a bheith ar léas ag aeriompróirí de chuid an Pháirtí sin.

Airteagal 9

Dleachtanna custaim

1.   Ar theacht isteach i gcríoch Páirtí amháin d’aerárthaí de chuid an Pháirtí eile, ar aerárthaí iad atá á n-oibriú san aeriompar idirnáisiúnta, beidh díolúine ag na haerárthaí sin i dtaca lena gcuid gnáth-threalaimh, lena gcuid breosla, lena gcuid bealaidh/bealaí, lena soláthairtí teicniúla sochaite, lena gcuid trealaimh talún, lena gcuid páirteanna spártha (lena n-áirítear innill), lena stórtha aerárthaigh (lena n-áirítear, i measc nithe eile, bia, deochanna, tobac agus táirgí eile a bhfuil sé i gceist iad a dhíol le paisinéirí nó a thabhairt dóibh i gcainníocht theoranta lena n-úsáid le linn na heitilte) agus i dtaca le nithe eile a bhfuil sé i gceist iad a úsáid i ndáil le hoibriú nó le seirbhísiú aerárthaí atá i gceann aeriompar idirnáisiúnta, beidh díolúine ag an trealamh agus ag na soláthairtí sin, ar bhonn na cómhalartachta agus ar choinníoll go gcoinneofar an trealamh agus na soláthairtí sin ar bord an aerárthaigh, ó gach srian allmhairiúcháin, ó gach cáin ar mhaoin agus ó gach tobhach ar chaipiteal, ó gach dleacht chustaim, ó gach dleacht mháil, ó tháillí cigireachta, ó cháin bhreisluacha (CBT) nó cánacha indíreacha eile cosúil léi, agus ó gach táille agus muirear eile cosúil leo ar cinn iad:

| (a) | a fhorchuirfidh údaráis náisiúnta nó áitiúla nó an tAontas, agus |
| --- | --- |

(a)

a fhorchuirfidh údaráis náisiúnta nó áitiúla nó an tAontas, agus

| (b) | nach mbeidh bunaithe ar chostas na seirbhíse a soláthraíodh. |
| --- | --- |

(b)

nach mbeidh bunaithe ar chostas na seirbhíse a soláthraíodh.

2.   Beidh díolúine acu seo a leanas, freisin, ar bhonn na cómhalartachta, ó na cánacha, ó na tobhaigh, ó na dleachtanna, ó na táillí agus ó na muirir dá dtagraítear i mír 1, ach amháin i gcás muirir a bhunófar ar chostas na seirbhíse a soláthraíodh:

| (a) | stórtha aerárthaigh a thabharfar isteach nó a sholáthrófar i gcríoch Páirtí agus a thabharfar ar bord, faoi réir teorainneacha réasúnta, lena n-úsáid ar aerárthaí amach de chuid aeriompróra de chuid an Pháirtí eile atá i gceann aeriompar idirnáisiúnta, fiú i gcás ina mbeidh na stórtha sin le cur in úsáid ar feadh páirte den turas a dhéanfar thar an gcríoch sin; |
| --- | --- |

(a)

stórtha aerárthaigh a thabharfar isteach nó a sholáthrófar i gcríoch Páirtí agus a thabharfar ar bord, faoi réir teorainneacha réasúnta, lena n-úsáid ar aerárthaí amach de chuid aeriompróra de chuid an Pháirtí eile atá i gceann aeriompar idirnáisiúnta, fiú i gcás ina mbeidh na stórtha sin le cur in úsáid ar feadh páirte den turas a dhéanfar thar an gcríoch sin;

| (b) | trealamh talún agus páirteanna spártha (ar a n-áirítear innill) a thabharfar isteach i gcríoch Páirtí chun seirbhísiú, cothabháil nó deisiú a dhéanamh ar aerárthach de chuid aeriompróra de chuid an Pháirtí a úsáidtear san aeriompar idirnáisiúnta; |
| --- | --- |

(b)

trealamh talún agus páirteanna spártha (ar a n-áirítear innill) a thabharfar isteach i gcríoch Páirtí chun seirbhísiú, cothabháil nó deisiú a dhéanamh ar aerárthach de chuid aeriompróra de chuid an Pháirtí a úsáidtear san aeriompar idirnáisiúnta;

| (c) | breosla, bealadh nó bealaí, agus soláthairtí teicniúla inchaite, a thabharfar isteach nó a sholáthrófar i gcríoch Páirtí lena n-úsáid in aerárthach de chuid aeriompróra de chuid an Pháirtí eile atá i gceann aeriompar idirnáisiúnta, fiú i gcás ina mbeidh na stórtha sin le cur in úsáid ar feadh páirte den turas a dhéanfar thar an gcríoch sin; |
| --- | --- |

(c)

breosla, bealadh nó bealaí, agus soláthairtí teicniúla inchaite, a thabharfar isteach nó a sholáthrófar i gcríoch Páirtí lena n-úsáid in aerárthach de chuid aeriompróra de chuid an Pháirtí eile atá i gceann aeriompar idirnáisiúnta, fiú i gcás ina mbeidh na stórtha sin le cur in úsáid ar feadh páirte den turas a dhéanfar thar an gcríoch sin;

| (d) | ábhar clóite, dá bhforáiltear i reachtaíocht chustaim na bPáirtithe, a thabharfar isteach nó a sholáthrófar i gcríoch Páirtí amháin agus a thabharfar ar bord lena úsáid ar aerárthaí amach de chuid aeriompróra de chuid an Pháirtí eile atá i gceann aeriompar idirnáisiúnta, fiú i gcás ina mbeidh an t-ábhar sin le cur in úsáid ar feadh páirte den turas a dhéanfar thar an gcríoch sin; agus |
| --- | --- |

(d)

ábhar clóite, dá bhforáiltear i reachtaíocht chustaim na bPáirtithe, a thabharfar isteach nó a sholáthrófar i gcríoch Páirtí amháin agus a thabharfar ar bord lena úsáid ar aerárthaí amach de chuid aeriompróra de chuid an Pháirtí eile atá i gceann aeriompar idirnáisiúnta, fiú i gcás ina mbeidh an t-ábhar sin le cur in úsáid ar feadh páirte den turas a dhéanfar thar an gcríoch sin; agus

| (e) | trealamh sábháilteachta agus slándála lena úsáid ag aerfoirt nó ag críochfoirt lastais. |
| --- | --- |

(e)

trealamh sábháilteachta agus slándála lena úsáid ag aerfoirt nó ag críochfoirt lastais.

3.   Ní chuirfidh aon ní dá bhfuil sa Chomhaontú seo cosc ar Pháirtí cánacha, tobhaigh, táillí nó muirir a fhorchur ar bhreosla a sholáthrófar ina chríoch, ar bhonn neamh-idirdhealaitheach, lena húsáid in aerárthaí aeriompróra atá ag soláthar aersheirbhíse idir dhá phointe laistigh dá chríoch.

4.   An gnáth-threalamh a bhíonn ar bord agus an t-aerárthach san aer, maille leis an ábhar, na soláthairtí agus na páirteanna spártha dá dtagraítear i míreanna 1 agus 2 a choinnítear de ghnáth ar bord aerárthaí a oibríonn aeriompróir de chuid Páirtí amháin, ní fhéadfar iad a dhíluchtú i gcríoch an Pháirtí eile ach amháin le formheas údaráis chustaim an Pháirtí sin agus féadann sé go n-éileofar go gcoinneofar iad faoi mhaoirseacht nó faoi rialú na n-údarás sin, go dtí an t-am a ndéanfar iad a onnmhairiú nó a chur de láimh ar bhealach eile i gcomhréir leis an rialachán custaim.

5.   Na díolúintí dá bhforáiltear leis an Airteagal seo, beidh siad le fáil freisin i gcás ina mbeidh aeriompróirí Páirtí amháin dulta i gconradh le haeriompróir eile, a bhfuil díolúintí den chineál sin aige ón bPáirtí eile mar an gcéanna, le haghaidh na hitimí dá bhforáiltear i míreanna 1 agus 2 a thabhairt ar iasacht nó a aistriú i gcríoch an Pháirtí eile.

6.   Ní chuirfidh aon ní dá bhfuil sa Chomhaontú seo cosc ar cheachtar den dá Pháirtí cánacha, tobhaigh, táillí nó muirir a fhorchur ar earraí a dhíolfar, le haghaidh úsáid eile seachas lena gcaitheamh ar bord, le paisinéirí le linn cuid d’aersheirbhís idir dhá phointe laistigh dá chríoch ag a gceadaítear dul ar bord nó teacht de bhord.

7.   Bagáiste agus lasta ar idirthuras díreach trasna críche de chuid Páirtí, beidh díolúine acu ó chánacha, ó dhleachtanna custaim, ó tháillí agus ó mhuirir eile cosúil leo nach mbeidh bunaithe ar chostas na seirbhíse a soláthraíodh.

8.   Trealamh agus soláthairtí dá dtagraítear i míreanna 1 agus 2, féadann sé go n-éileofar go gcoinneofar iad faoi fhormhaoirseacht nó faoi rialú na n-údarás inniúil.

9.   Ní dochar an Comhaontú seo d’fhorálacha na gcoinbhinsiún faoi seach atá i bhfeidhm idir aon Bhallstát den Aontas Eorpach agus Catar chun cánachas dúbailte ar ioncam agus ar chaipiteal a sheachaint.

Airteagal 10

Muirir úsáideora

1.   Áiritheoidh gach Páirtí, i dtaca le muirir úsáideora a fhéadfaidh a chuid údarás agus comhlacht muirir inniúil a fhorchur ar aeriompróirí an Pháirtí eile i leith úsáid an rialaithe aerloingseoireachta agus aerthráchta, gur le costas a bhainfidh na muirir sin agus go mbeidh siad neamh-idirdhealaitheach. In aon chás, agus aon mhuirir úsáideora den chineál sin á ríomh lena bhforchur ar aeriompróirí an Pháirtí eile, ní bheidh na téarmaí a chuirfear i bhfeidhm níos neamhfhabhraí ná na téarmaí is fabhraí a bheidh le fáil ag aon aeriompróir eile.

2.   Déanfaidh gach Páirtí, i dtaca le muirir úsáideora a fhéadfaidh a chuid údarás agus comhlacht muirir inniúil a fhorchur ar aeriompróirí an Pháirtí eile i leith saoráidí agus seirbhísí aerfoirt agus slándála eitlíochta, agus saoráidí agus seirbhísí a bhaineann leo sin, cé is moite de mhuirir a fhorchuirfear i leith na seirbhísí a gcuirtear síos orthu inAirteagal8(5), a áirithiú nach bhfuil na muirir sin idirdhealaitheach ar dhóigh nach dlisteanach agus go ndéantar iad a chionroinnt i modh cothrom idir chatagóirí úsáideoirí. Beidh na muirir úsáideora sin ag freagairt don chostas iomlán a bhí ar na húdaráis nó na comhlachtaí muirir inniúla a ghabh le soláthar na saoráidí agus na seirbhísí iomchuí aerfoirt agus slándála eitlíochta ag an aerfort sin nó ag na haerfoirt a bhfuil córas muirir comhchoiteann i bhfeidhm iontu, ach ní rachaidh na muirir thar an méid sin. Féadfar toradh réasúnta ar shócmhainní, iar-dhímheas, a áireamh sna muirir sin. Saoráidí agus seirbhísí a bhforchuirfear muirir úsáideora ina leith, cuirfear ar fáil iad ar bhonn éifeachtúil tíosach. In aon chás, agus na muirir sin á gcur i bhfeidhm maidir le haeriompróirí an Pháirtí eile, ní bheidh téarmaí na muirear níos neamhfhabhraí ná na téarmaí is fabhraí a bheidh le fáil ag aon aeriompróir eile tráth a gcuirfear na muirir i bhfeidhm.

3.   Éileoidh gach Páirtí ar na húdaráis nó na comhlachtaí muirir inniúla ina chríoch agus ar na haeriompróirí a úsáideann na seirbhísí agus na saoráidí dul i gcomhairliúchán agus cibé faisnéis a thabhairt dá chéile is gá chun go bhféadfar measúnú cruinn a dhéanamh ar réasúntacht na muirear i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar amach i míreanna 1 agus 2. Tabharfaidh na húdaráis nó na comhlachtaí muirir inniúla fógra réasúnta do na húsáideoirí faoi aon mholadh maidir le hathruithe ar mhuirir úsáideora chun deis a thabhairt do na húsáideoirí a dtuairimí a nochtadh agus tráchtanna a chur ar fáil sula ndéanfar aon athrú.

Airteagal 11

Táillí agus rátaí

1.   Tabharfaidh na Páirtithe an tsaoirse d’aeriompróirí na bPáirtithe táillí agus rátaí a shocrú gan bhac, ar bhonn na saoriomaíochta agus na hiomaíochta córa.

2.   Féadfaidh ceachtar den dá Pháirtí a éileamh, ar bhonn neamh-idirdhealaitheach, go dtabharfar fógra dá údaráis inniúla, ar bhonn simplithe agus le haghaidh críocha faisnéise amháin, faoi tháillí agus rátaí a thairgfear i leith seirbhísí, arb í a gcríoch féin a n-áit tionscnaimh, a sholáthróidh aeriompróirí de chuid an dá Pháirtí. Ní fhéadfar a éileamh ar na haeriompróirí an fógra sin a thabhairt roimh an am a ndéanfaidh siad an tairiscint bhunaidh táille nó ráta.

Airteagal 12

Staidreamh

1.   Oibreoidh na Páirtithe i gcomhar le chéile faoi chuimsiú an Chomhchoiste chun an malartú faisnéise staitistiúla a bhaineann leis an aeriompar faoin gComhaontú seo a éascú.

2.   Ach é a iarraidh air, cuirfidh gach Páirtí ar fáil don Pháirtí eile an staidreamh neamhrúnda nach bhfuil íogair ó thaobh na tráchtála a bhaineann leis an aeriompar faoin gComhaontú seo, mar a cheanglaítear le dlíthe agus rialacháin ábhartha na bPáirtithe faoi seach, ar bhonn neamh-idirdhealaitheach, de réir mar a éileofar le réasún.

TEIDEAL II

COMHAR RIALÁLA

Airteagal 13

An tsábháilteacht eitlíochta

1.   Athdhearbhaíonn na Páirtithe tábhacht an dlúthchomhair i réimse na sábháilteachta eitlíochta. Sa chomhthéacs sin, rachaidh na Páirtithe, mar is iomchuí, i gcomhar breise le chéile i ndáil le fiosrú tionóiscí, i ndáil le forbairt na rialála, i ndáil le malartú faisnéise sábháilteachta, i ndáil leis an bhféidearthacht go nglacfaidís páirt i ngníomhaíochtaí maoirsithe a chéile nó go ndéanfaidís gníomhaíochtaí maoirsithe i gcomhar le chéile agus i ndáil le forbairt tionscadal agus tionscnamh comhchoiteann.

2.   Deimhnithe aeracmhainneachta, deimhnithe inniúlachta agus ceadúnais a eiseoidh Páirtí amháin nó a gcinnfidh Páirtí amháin iad a bheith bailí agus a bheidh i bhfeidhm fós, déanfaidh an Páirtí eile agus na húdaráis aerloingseoireachta atá aige chun críoch aersheirbhísí a oibriú, déanfaidh siad iad a aithint mar chinn atá bailí, ar choinníoll go ndearnadh na deimhnithe agus na ceadúnais sin a eisiúint, nó go ndearnadh a chinneadh gur bhailí iad, de bhun, ar a laghad, na gcaighdeán agus na gcleachtas molta idirnáisiúnta ábhartha agus na nósanna imeachta um sheirbhísí aerloingseoireachta a bhunaítear faoin gCoinbhinsiún, agus i gcomhlíontacht leis na caighdeáin agus na cleachtais agus na nósanna imeachta sin, ar a laghad.

3.   Féadfaidh gach Páirtí, ag aon tráth, comhairliúchán a iarraidh i dtaca leis na caighdeáin agus na ceanglais sábháilteachta atá ar bun agus á riaradh ag an bPáirtí eile i réimsí a bhaineann le saoráidí aerloingseoireachta, criúnna aerárthaigh, aerárthaí agus le hoibriú aerárthaí. Rachfar i gceann na gcomhairliúchán sin laistigh de 30 lá tar éis an t-iarratas a fháil.

4.   Más rud é, tar éis na gcomhairliúchán sin, go bhfeictear don Pháirtí is iarratasóir nach bhfuil an Páirtí eile ag coinneáil ar bun ná ag riaradh caighdeáin agus ceanglais sábháilteachta iarbhír sna réimsí dá dtagraítear i mír 3 seo atá, mura mbeidh a mhalairt socraithe, ar comhleibhéal, ar a laghad, leis na caighdeáin íosta a bhunaítear de bhun an Choinbhinsiúin, tabharfar fógra don Pháirtí eile faoin méid a fheictear don Pháirtí is iarratasóir.

Cuirfidh an Páirtí eile isteach plean gníomhaíochta ceartaitheach laistigh de30 lá agus beidh mar chuid den phlean sin amlíne maidir lena chur chun feidhme. Toileoidh na Páirtithe leis an bplean gníomhaíochta ceartaitheach, agus leis an amlíne a ghabhfaidh leis, sula gcuirfear an plean chun feidhme.

I gcás nach ndéanfaidh an Páirtí eile an beart ceartaitheach laistigh de thréimhse réasúnta ama, beidh sin ina fhorais ag an bPáirtí is iarratasóir chun na húdaruithe oibríochta nó na ceaduithe teicniúla a dhiúltú, a chúlghairm, a chur ar fionraí, a theorannú nó coinníollacha a fhorchur maidir leo, nó chun oibríochtaí aeriompróra a bhfuil a shábháilteacht faoi mhaoirseacht an Pháirtí eile a dhiúltú, a chúlghairm, a chur ar fionraí, a theorannú nó coinníollacha a fhorchur maidir leo nó iad a theorannú ar bhealaí eile.

5.   Toilíonn gach Páirtí leis, i dtaca le haon aerárthach atá á hoibriú ag aeriompróir de chuid Páirtí, nó thar ceann an oibreora sin, agus le linn an t-aerárthach sin a bheith laistigh de chríoch an Pháirtí eile, go bhféadfaidh an t-aerárthach sin a bheith faoi réir cigireacht rampa arna dhéanamh uirthi ag údaráis inniúla an Pháirtí eile, chun bailíocht na ndoiciméad atá ag an aerárthach ábhartha agus ag a baill criú a fhíorú agus chun an riocht ina ndealraíonn an t-aerárthach agus a trealamh a bheith a fhíorú, ar choinníoll nach mbeidh an t-imscrúdú sin ina chúis le moill mhíréasúnta a chur ar oibriú an aerárthaigh.

6.   Más rud é, tar éis cigireacht rampa a dhéanamh, go bhfeictear do Pháirtí nach bhfuil aerárthach nó oibriú aerárthaigh ag comhlíonadh na gcaighdeán agus na nósanna imeachta íosta um sheirbhísí aerloingseoireachta a leagtar síos de bhun an Choinbhinsiúin, tabharfaidh an Páirtí sin fógra faoin neamhchomhlíonadh sin d’oibreoir an aerárthaigh agus iarrfaidh sé air an beart ceartaitheach a dhéanamh a mheastar is cuí. I gcás inarb iomchuí, féadfar a iarraidh ar údaráis inniúla an Pháirtí eile, is é sin na húdaráis atá freagrach as an maoirseacht sábháilteachta ar an aeriompróir atá ag oibriú an aerárthaigh, a dheimhniú go bhfuil an beart ceartaitheach a rinne an t-oibreoir aerárthaí chun a sástachta. Dá ainneoin sin, toileoidh gach Páirtí rochtain a thabhairt ar thorthaí na cigireachta rampa a dhéanfar ar oibreoirí aerárthaí atá faoi mhaoirseacht sábháilteachta an Pháirtí eile.

7.   Beidh sé de cheart ag gach Páirtí gníomhú láithreach, ar a n-áirítear an ceart gníomhú chun údaruithe oibríochta nó ceaduithe teicniúla aeriompróra de chuid an Pháirtí eile a chúlghairm, a chur ar fionraí nó a theorannú nó oibríochtaí de chuid aeriompróra de chuid an Pháirtí a chur ar fionraí nó a theorannú ar bhealaí eile, más rud é go gcinnfidh sé go bhfuil sin riachtanach i bhfianaise bagairt láithreach ar an tsábháilteacht eitlíochta. An Páirtí a chinnfidh gníomhú amhlaidh, cuirfidh sé an Páirtí eile ar an eolas faoi agus léireoidh sé an fáth ar ghníomhaigh sé amhlaidh.

8.   Aon ghníomh a dhéanfaidh Páirtí i gcomhréir le míreanna 4, 6 nó 7, beidh sé riachtanach agus beidh sé comhréireach leis an méid a fionnadh i ndáil leis an tsábháilteacht, agus scorfar de a luaithe nach mbeidh an bonn a bhí lena dhéanamh ann a thuilleadh.

Airteagal 14

An tslándáil eitlíochta

1.   Cuireann na Páirtithe i dtábhacht a dtiomantas maidir leis na leibhéil is airde a shroicheadh sna caighdeáin slándála eitlíochta agus féadann sé, mar is iomchuí, go rachaidh siad i gceann breis idirphlé agus comhair sa réimse sin.

2.   Athdhearbhaíonn na Páirtithe na hoibleagáidí atá orthu dá chéile i dtaca le soláthar a dhéanamh le haghaidh shlándáil na heitlíochta sibhialta in aghaidh bearta neamhdhleathacha cur isteach, agus athdhearbhaíonn siad go háirithe na hoibleagáidí atá orthu faoin gCoinbhinsiún, faoin gCoinbhinsiún um Chionta agus Gníomhartha Áirithe Eile a dhéantar ar Bord Aerárthaí, a síníodh i dTóiceo an 14 Meán Fómhair 1963, faoin gCoinbhinsiún chun Cosc a chur le hUrghabháil Neamhdhleathach Aerárthaí, a síníodh sa Háig an 16 Nollaig 1970, faoin gCoinbhinsiún chun Cosc a chur le Gníomhartha Neamhdhleathacha in aghaidh Shábháilteacht na hEitlíochta Sibhialta, a síníodh in Montréal an 23 Meán Fómhair 1971, faoin bPrótacal maidir le Cosc a chur le Gníomhartha Neamhdhleathacha Foréigin in Aerfoirt a fhónann don Eitlíocht Shibhialta Idirnáisiúnta, a síníodh in Montréal an 24 Feabhra 1988 agus faoin gCoinbhinsiún maidir le Pléascáin Phlaisteacha a Mharcáil chun Críoch a mBraite, a síníodh in Montréal an 1 Márta 1991, a mhéid atá na Páirtithe ina bpáirtithe de na coinbhinsiúin sin, agus faoi na coinbhinsiúin agus na prótacail eile uile a bhfuil na Páirtithe ina bpáirtithe díobh a bhaineann leis an tslándáil eitlíochta sibhialta.

3.   Cuirfidh na Páirtithe, ar fháil iarratais dóibh ina leith, gach cúnamh is gá ar fáil dá chéile chun aghaidh a thabhairt ar aon bhagairt ar shlándáil na heitlíochta sibhialta, ar a n-áirítear cosc a chur le bearta urghabhála neamhdhleathaigh aerárthaí sibhialta agus le bearta neamhdhleathacha eile in aghaidh shábháilteacht na n-aerárthaí sin, nó ina aghaidh shábháilteacht a gcuid paisinéirí agus a gcuid criúnna, in aghaidh aerfort agus saoráidí aerloingseoireachta, agus ina aghaidh aon bhagairt eile ar shlándáil na heitlíochta sibhialta.

4.   Gníomhóidh na Páirtithe, ina gcaidreamh frithpháirteach, i gcomhréir leis na caighdeáin agus na cleachtais mholta idirnáisiúnta ábhartha a leagann an Eagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta síos. Éileoidh siad, i dtaca le hoibreoirí aerárthaí atá cláraithe leo, le hoibreoirí aerárthaí a bhfuil a bpríomháit ghnó nó a bpríomháit chónaithe acu ina gcríoch, agus le hoibreoirí na n-aerfort ina gcríoch, go ngníomhóidh siad, ar a laghad, i gcomhréir leis na forálacha sin um shlándáil eitlíochta.

5.   Áiritheoidh gach Páirtí go ndéanfar bearta éifeachtacha laistigh dá chríoch chun an eitlíocht shibhialta a chosaint ar bhearta neamhdhleathacha cur isteach, ar a n-áirítear, i measc bearta eile, scagadh slándála ar phaisinéirí agus ar a gcuid bagáiste cábáin, scagadh slándála ar bhagáiste boilg, scagadh slándála agus rialú slándála ar dhaoine nach paisinéirí, ar a n-áirítear an criú, agus ar na hítimí a bheidh ar iompar leo, scagadh slándála agus rialú slándála ar lasta, ar phost, ar sholáthairtí ‘san eitilt’ agus ar sholáthairtí aerfoirt, agus rialú rochtana ar dhul isteach i limistéir thaobh an aeir agus i limistéir faoi shrianta slándála. Déanfar na bearta sin a choigeartú chun aghaidh a thabhairt ar aon mhéadú a thiocfaidh ar na bagairtí ar shlándáil na heitlíochta sibhialta. Toilíonn gach Páirtí leis go gcaithfear cloí leis na forálacha slándála a éileoidh an Páirtí eile agus a bhaineann le ligean isteach aerárthaí ina chríoch, le hoibríocht aerárthaí laistigh dá chríoch nó lena n-imeacht as a chríoch.

6.   Le lánmheas agus lánurraim do fhlaitheas an Pháirtí eile, féadfaidh Páirtí bearta slándála a dhéanamh i ndáil leis an iontráil chun a chríche, maille le bearta éigeandála, chun dul i ngleic le bagairt slándála shonrach, bearta nach mór a chur in iúl don Pháirtí eile gan aon mhoill. Dearcfaidh gach Páirtí le hintinn fhabhrach ar aon iarratas a gheobhaidh sé ón bPáirtí eile i ndáil le bearta slándála speisialta réasúnta, agus cuirfidh an chéad Pháirtí san áireamh na bearta a bheidh i bhfeidhm cheana ag an bPáirtí eile agus aon bharúil a thogródh an Páirtí eile a thabhairt chomh maith leis na tionchair dhíobhálacha ab fhéidir a bheadh ar an aeriompar idir na Páirtithe. Ach amháin nuair nach féidir, de dheasca éigeandáil a bheith ann, a bheith ag súil go réasúnta go bhféadfadh sé déanamh mar a leanas, cuirfidh gach Páirtí an Páirtí eile ar an eolas roimh ré faoi aon bhearta slándála speisialta a bhfuil rún aige iad a chur ar bun, ar bearta iad a d’fhéadfadh tionchar mór airgeadais nó oibríochtúil a imirt ar na seirbhísí aeriompair a bheartaítear faoin gComhaontú seo. Féadfaidh ceachtar den dá Pháirtí a iarraidh go dtionólfar cruinniú den Chomhchoiste, ar bhonn práinne más iomchuí, chun bearta slándála mar sin a phlé, mar a fhoráiltear dó sin in Airteagal 22.

7.   Aithníonn gach Páirtí, mar sin féin, nach ndéanann aon ní dá bhfuil sa Chomhaontú seo teorannú ar Pháirtí agus é ag diúltú cead iontrála chun a chríche d’aon eitilt nó eitiltí a mheasann sé a bheith ag bagairt ar shlándáil a chríche.

8.   Aon uair a dhéanfar aerárthach sibhialta a urghabháil go neamhdhleathach, nó aon uair a bheidh bagairt ann go ndéanfaí amhlaidh nó aon uair a dhéanfar bearta neamhdhleathacha eile a bheidh dírithe in aghaidh sábháilteacht aerárthaí, paisinéirí, criúnna, aerfort nó saoráidí aerloingseoireachta, tabharfaidh na Páirtithe cúnamh dá chéile trí bhíthin éascú na cumarsáide agus trí bhearta iomchuí eile a mbeidh sé i gceist leo deireadh a chur go tapa agus go sábháilte leis an teagmhas nó leis an mbagairt.

9.   Déanfaidh gach Páirtí, i dtaca le haerárthach a mbeifear tar éis í a urghabháil nó a mbeifear tar éis cur isteach uirthi trí bheart neamhdhleathach eile agus atá ar an talamh ina chríoch, gach beart is dóigh leis is indéanta dó chun a áirithiú go ndéanfar an t-aerárthach sin a chur faoi choinneáil ar talamh ach amháin i gcás ina mbeidh sé riachtanach go n-imeodh sí de bharr an dualgais fhorcheannasaigh atá ann beo daoine a chosaint. I gcás inarb indéanta é, déanfar na bearta sin ar bhonn idirchomhairliúchán.

10.   I gcás ina mbeidh forais réasúnta ag Páirtí lena chreidiúint go bhfuil forálacha an Airteagail seo á mbriseadh ag an bPáirtí eile, féadfaidh an Páirtí sin a iarraidh go dtiocfadh an Páirtí eile i mbun comhairliúchán leis láithreach. Cuirfear tús leis na comhairliúcháin sin laistigh de thríocha 30lá ón dátaa gheofar iarraidh mar sin nó laistigh de thréimhse níos faide ná sin a fhéadfar a shocrú trí chomhaontú. I gcás nach dtagtar ar chomhaontú sásúil laistigh de 30 lá ó thúsdáta na gcomhairliúchán sin, nó laistigh de thréimhse níos faide ná sin a d'fhéadfaí a chomhaontú, beidh sé sin ina fhorais ag an bPáirtí a d’iarr na comhairliúcháin chun gníomhú chun údaruithe oibríochta agus ceaduithe teicniúla aeriompróra de chuid an Pháirtí eile a dhiúltú, a chúlghairm, a chur ar fionraí, a theorannú nó coinníollacha a fhorchur maidir leo, chun a áirithiú go gcloífear le forálacha an Airteagail seo. I gcás inar gá sin de dheasca éigeandála nó chun cosc a chur le breis neamhchomhlíonta ar fhorálacha an Airteagail seo, féadfaidh Páirtí beart eatramhach a dhéanamh láithreach.

11.   Aon bheart a dhéanfar i gcomhréir leis an Airteagal seo, beidh sé riachtanach, agus beidh sé comhréireach a mhéid a bhainfidh le haghaidh a thabhairt ar bhagairt slándála, agus scorfar de a luaithe a chomhlíonfaidh an Páirtí eile forálacha an Airteagail seo nó a luaithe nach mbeidh gá a thuilleadh leis an mbeart.

Airteagal 15

Bainistiú an aerthráchta

1.   Oibreoidh na Páirtithe i gcomhar maidir le hábhair rialála a bhaineann le seirbhísí aerloingseoireachta, ar a n-áirítear an mhaoirseacht ar na seirbhísí sin. Tabharfaidh siad aghaidh ar aon saincheist beartais faoin gcaoi a ndéanfar bainistiú ar an aerthrácht, d’fhonn optamú a dhéanamh ar éifeachtúlacht na n-eitiltí, costais a laghdú, an tionchar ar an gcomhshaol a laghdú an oiread is féidir, agus feabhas a chur ar shábháilteacht agus ar acmhainn na gcóras.

2.   Spreagfaidh na Páirtithe a gcuid údarás inniúil agus soláthraithe seirbhísí aerloingseoireachta le hoibriú i gcomhar ar shaincheisteanna idir-inoibritheachta agus é de chuspóir leis sin córais an dá Pháirtí a chomhtháthú a thuilleadh, tionchar na heitlíochta ar an gcomhshaol a laghdú a thuilleadh, agus faisnéis a roinnt eatarthu i gcás inarb iomchuí.

3.   Spreagfaidh na Páirtithe an comhar idir a gcuid soláthróirí seirbhísí aerloingseoireachta agus é de chuspóir leis sin sonraí eitilte a mhalartú agus sreafaí tráchta a chomhordú ar mhaithe leis an éifeachtúlacht eitilte a optamú, d’fhonn feabhas a chur ar mhodh úsáide na n-acmhainní agus an tuarthacht, an phoncúlacht agus an leanúnachas seirbhíse a chur ar fáil.

4.   Toilíonn na Páirtithe oibriú i gcomhar ar chláir nuachóiriúcháin, ar a n-áirítear an fhorbairt, an soláthar agus an dea-chleachtas a mhéid a bhaineann leis an éifeachtúlacht eacnamaíoch, le bainistiú an aerthráchta agus le gnéithe ábhartha a bhaineann le haeradróim, agus toilíonn siad spreagadh a thabhairt don tras-rannpháirtíocht i ngníomhaíochtaí bailíochtúcháin agus taispeána.

Airteagal 16

An comhshaol

1.   Tugann na Páirtithe a dtacaíocht maidir leis an ngá an comhshaol a chosaint trí fhorbairt inbhuanaithe na heitlíochta a chur chun cinn. Tá sé de rún ag na Páirtithe oibriú as lámh a chéile chun na saincheisteanna a aithint a bhaineann le tionchair na heitlíochta ar an gcomhshaol.

2.   Aithníonn na Páirtithe a thábhachtaí atá sé go n-oibreoidís le chéile chun tionchair na heitlíochta ar an gcomhshaol a mheas agus a laghdú an oiread is féidir ar bhealach atá i gcomhsheasmhacht le cuspóirí an Chomhaontaithe seo.

3.   Aithníonn na Páirtithe a thábhachtaí atá sé aghaidh a thabhairt ar an athrú aeráide agus a thábhachtaí atá sé dá bhrí sin teorannú nó laghdú a dhéanamh ar na hastaíochtaí gáis ceaptha teasa (GCT) a bhaineann leis an aeriompar intíre agus idirnáisiúnta. Toilíonn siad oibriú i gcomhar ar na hábhair sin, d’fhonn ionstraimí a fhorbairt agus a chur chun feidhme, ar a n-áirítear rialacha cur chun feidhme le haghaidh fhorbairt na Scéime Fritháirithe agus Laghdaithe Carbóin don Eitlíocht Idirnáisiúnta (CORSIA) agus aon ghné eile atá ábhartha go sonrach a mhéid a bhaineann le haghaidh a thabhairt ar astaíochtaí CGT san earnáil eitlíochta.

4.   Geallann na Páirtithe faisnéis a tabhairt dá chéile agus idirphlé rialta a chur á dhéanamh idir shaineolaithe chun an comhar a neartú i dtaca le haghaidh a thabhairt ar thionchair na heitlíochta ar an gcomhshaol, ar a n-áirítear an comhar maidir leo seo a leanas:

| (a) | taighde agus forbairt maidir le réimse na teicneolaíochta eitlíochta a dhéanfaidh maitheas don chomhshaol; |
| --- | --- |

(a)

taighde agus forbairt maidir le réimse na teicneolaíochta eitlíochta a dhéanfaidh maitheas don chomhshaol;

| (b) | an nuálaíocht i réimse an bhainistithe aerthráchta d’fhonn tionchair na heitlíochta ar an gcomhshaol a laghdú; |
| --- | --- |

(b)

an nuálaíocht i réimse an bhainistithe aerthráchta d’fhonn tionchair na heitlíochta ar an gcomhshaol a laghdú;

| (c) | taighde agus forbairt ar bhreoslaí malartacha inbhuanaithe le haghaidh na heitlíochta; |
| --- | --- |

(c)

taighde agus forbairt ar bhreoslaí malartacha inbhuanaithe le haghaidh na heitlíochta;

| (d) | faoi shaincheisteanna faoin dóigh a ndéileáiltear le tionchair na heitlíochta ar an gcomhshaol agus faoin dóigh le cúiteamh a dhéanamh in astaíochtaí ón eitlíocht a dhéanann difear don aeráid; agus |
| --- | --- |

(d)

faoi shaincheisteanna faoin dóigh a ndéileáiltear le tionchair na heitlíochta ar an gcomhshaol agus faoin dóigh le cúiteamh a dhéanamh in astaíochtaí ón eitlíocht a dhéanann difear don aeráid; agus

| (e) | monatóireacht torainn agus laghdú torainn, d’fhonn tionchair na heitlíochta ar an gcomhshaol a laghdú. |
| --- | --- |

(e)

monatóireacht torainn agus laghdú torainn, d’fhonn tionchair na heitlíochta ar an gcomhshaol a laghdú.

5.   Déanfaidh na Páirtithe, freisin, i gcomhréir leis na cearta atá acu agus na hoibleagáidí iltaobhacha atá acu i leith an chomhshaoil, feabhas a chur ar an gcomhar eatarthu, ar a n-áirítear an comhar maidir le gnéithe airgeadais agus teicneolaíocha, i ndáil le bearta a bhfuil de chuspóir leo aghaidh a thabhairt ar astaíochtaí gáis ceaptha teasa ón eitlíocht idirnáisiúnta.

6.   Aithníonn na páirtithe conarthacha an riachtanas atá ann bearta iomchuí a dhéanamh chun tionchar na heitlíochta ar an gcomhshaol a chosc nó chun aghaidh a thabhairt orthu ar shlite eile, ar choinníoll go mbeidh na bearta sin i lán-chomhréir leis na cearta atá acu agus na hoibleagáidí atá orthu faoin dlí idirnáisiúnta.

Airteagal 17

Dliteanas an aeriompróra

Athdhearbhaíonn na Páirtithe a gcuid oibleagáidí faoin gCoinbhinsiún maidir le hAontú Rialacha Áirithe i dtaca le hIompar Idirnáisiúnta d’Aer, a rinneadh i Montréal an 28 Bealtaine 1999 (Coinbhinsiún Montréal).

Airteagal 18

An tomhaltóir a chosaint

Oibreoidh na Páirtithe i gcomhar le chéile chun leasanna na dtomhaltóirí san aeriompar a chosaint. Is é cuspóir a bheidh leis an gcomhar sin leibhéal ard a bhaint amach sa chosaint tomhaltóra. Chun críoch an chuspóra sin, rachaidh na Páirtithe i gcomhairle le chéile sa Chomhchoiste maidir le saincheisteanna a bhaineann le leas an tomhaltóra, ar a n-áirítear na bearta atá pleanáilte acu, d’fhonn breis cóineasaithe agus comhoiriúnachta a bhaint amach sa rialáil a mhéid is féidir.

Airteagal 19

Córais áirithinte ar ríomhairí

1.   Beidh díoltóirí córas áirithinte ar ríomhairí ("CAR") a bheidh ag oibriú i gcríoch Páirtí amháin i dteideal a gcuid CAR a thabhairt isteach, a choinneáil ar bun agus a chur ar fáil gan bhac do ghníomhaireachtaí agus comhlachtaí taistil arb é is príomhghnó dóibh táirgí a bhaineann leis an taisteal a dháileadh i gcríoch an Pháirtí eile, ar choinníoll go gcomhlíonfaidh an CAR aon cheanglais rialála ábhartha de chuid an Pháirtí eile.

2.   Cuirfidh na Páirtithe ar neamhní aon cheanglas atá ann cheana arbh fhéidir dóibh an rochtain gan bhac ag CAR de chuid Páirtí amháin ar mhargadh an Pháirtí eile a shrianadh nó a dhéanfadh teorannú ar shlite eile ar an iomaíocht. Ní ghlacfaidh na Páirtithe aon cheanglais den chineál sin ó seo amach.

3.   Ní fhorchuirfidh ceachtar den dá Pháirtí ná ní ligfidh sé a fhorchur, ina chríoch féin, ar dhíoltóir CAR an Pháirtí eile ceanglais i ndáil le taispeáintí CAR a bheidh éagsúil leis na ceanglais a fhorchuirfidh sé ar a chuid díoltóirí CAR féin nó ar aon CAR atá ag oibriú ar an margadh. Ní chuirfidh ceachtar den dá Pháirtí cosc le tabhairt i gcrích comhaontuithe idir díoltóirí CAR, a gcuid soláthróirí agus a gcuid suibscríobhaithe a bhaineann le malartú faisnéise faoi sheirbhísí taistil agus a ndéantar éascú leo ar thaispeáintí lenar féidir faisnéis chuimsitheach neamhchlaonta a dhíriú ar thomhaltóirí, nó ar chomhlíonadh na gceanglas rialála maidir le taispeáintí neodracha.

4.   Úinéirí agus oibreoirí CAR de chuid Páirtí amháin a bheidh i gcomhlíontacht le ceanglais rialála ábhartha de chuid an Pháirtí eile, más ann dóibh, beidh an deis chéanna acu CARanna a bheith faoin n-úinéireacht laistigh de chríoch an Pháirtí eile agus a bheidh ag úinéirí agus oibreoirí aon CAR eile a bheidh ag oibriú i margadh an Pháirtí sin.

Airteagal 20

Gnéithe sóisialta

1.   Aithníonn na Páirtithe an tábhacht atá le tionchar an Chomhaontaithe seo ar dhálaí saothair, fostaíochta agus oibre a chur san áireamh. Toilíonn na Páirtithe oibriú i gcomhar ar ábhair saothair laistigh de raon feidhme an Chomhaontaithe seo, inter alia, i dtaca leis na tionchair ar an bhfostaíocht, ar chearta bunúsacha san obair, ar dhálaí oibre, ar an gcosaint shóisialta agus ar an idirphlé sóisialta.

2.   Aithníonn na Páirtithe ceart gach Páirtí an leibhéal is cuí leis féin a leagan síos i gcomhair na cosanta do chearta oibrithe ar leibhéal na críche baile, agus na dlíthe agus na beartais ábhartha atá aige a ghlacadh nó a mhodhnú, ar bhealach atá i gcomhsheasmhacht lena chuid oibleagáidí idirnáisiúnta. Áiritheoidh na Páirtithe nach ndéanfar aon chreimeadh ar na cearta ná ar na prionsabail atá ina ndlíthe agus ina rialacháin féin faoi seach, ach go ndéanfar iad a fhorfheidhmiú go héifeachtach.

3.   Leanfaidh gach Páirtí de bheith ag cur feabhas ar na dlíthe agus na beartais sin ar bhealach atá i gcomhsheasmhacht lena chuid oibleagáidí idirnáisiúnta, agus déanfaidh sé sáriarracht leibhéil arda cosanta a sholáthar agus a spreagadh do chearta oibrithe san earnáil eitlíochta. Aithníonn na Páirtithe nach féidir sáruithe ar phrionsabail bhunúsacha agus ar chearta san obair a agairt ná a úsáid ar shlite eile mar bhuntáiste comparáideach dlisteanach agus nár chóir caighdeáin saothair a úsáid chun críoch caomhnaitheachta.

4.   Athdhearbhaíonn na Páirtithe a dtiomantas, i gcomhréir leis na hoibleagáidí atá orthu de bhun a mballraíochta san Eagraíocht Idirnáisiúnta Saothair (EIS) agus de bhun Dhearbhú na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair maidir le Prionsabail Bhunúsacha agus Cearta Bunúsacha agus a leanann é, a ghlac an Chomhdháil Idirnáisiúnta ag a 86 ú Seisiún in 1998, na Prionsabail agus Cearta Bunúsacha san Obair a urramú, a chur chun cinn, agus a chur chun feidhme agus i bhfeidhm go héifeachtach.

5.   Cuirfidh na Páirtithe chun cinn na cuspóirí a áirítear i gClár Oibre um Obair Chuibhiúil EIS agus i nDearbhú EIS maidir le Ceartas Sóisialta le haghaidh an Domhandaithe Chóir na bliana 2008 a ghlac an Chomhdháil Idirnáisiúnta ag a 97ú Seisiún.

6.   Geallann gach Páirtí féachaint, chomh maith agus is féidir leis, le coinbhinsiúin bhunúsacha EIL a dhaingniú, is é sin mura bhfuil sin déanta go fóill aige. Féachfaidh na Páirtithe freisin an ndéanfadh siad na coinbhinsiúin eile de chuid EIL a dhaingniú agus dá éis sin an gcuirfeadh siad chun feidhme iarbhír na caighdeáin idirnáisiúnta chomhfhreagracha sa réimse saothair agus sóisialta atá ábhartha don earnáil eitlíochta sibhialta, agus na himthosca sna críocha baile á gcur san áireamh.

7.   Féadfaidh ceachtar den dá Pháirtí a iarraidh ar an gComhchoiste aghaidh a thabhairt ar shaincheisteanna saothair a bheidh aitheanta mar shaincheisteanna tábhachtacha ag an bPáirtí is iarratasóir.

TEIDEAL III

FORÁLACHA INSTITIÚIDEACHA AGUS CRÍOCHNAITHEACHA

Airteagal 21

Léiriú agus cur chun feidhme

1.   Bronnann na Páirtithe ar a chéile na cearta a leagtar síos sa Chomhaontú seo. Aon tagairt a dhéantar sa Chomhaontú seo do chearta a bhronnadh ar aeriompróirí Páirtí, déanfar iad a fhorléiriú mar thagairtí do chearta a bhronnadh ar an bPáirtí sin. Ní dhéanfar aon ní dá bhfuil sa Chomhaontú seo a fhorléiriú mar ní a bhfuil sé i gceist leis cearta a bhronnadh nó oibleagáidí a fhorchur arbh fhéidir le náisiúnaigh de Pháirtí amháin iad a éileamh os comhair chúirteanna nó bhinsí dlí an Pháirtí eile.

2.   Déanfaidh na Páirtithe gach beart is iomchuí, bídís ginearálta nó sonrach, chun a áirithiú go gcomhlíonfar na hoibleagáidí a eascraíonn ón gComhaontú seo.

3.   Agus a gcearta faoin gComhaontú seo á bhfeidhmiú acu, déanfaidh na Páirtithe bearta is iomchuí do chuspóirí na mbeart sin agus is comhréireach leo.

4.   Staonfaidh na Páirtithe ó aon bhearta a bheadh ina gcontúirt do shroicheadh chuspóirí an Chomhaontaithe seo.

5.   Beidh gach Páirtí freagrach, ina chríoch féin, as forfheidhmiú ceart an Chomhaontaithe seo.

6.   I gcás ina mbeidh imní ar cheachtar den dá Pháirtí faoi shárú ab fhéidir a dhéanfaí nó a rinneadh ar an gComhaontú seo, féadfaidh sé faisnéis agus cúnamh a iarraidh ar an bPáirtí eile. Ar fháil iarrata mar sin dó, cuirfidh an Páirtí eile an fhaisnéis agus an cúnamh uile is gá ar fáil, faoi réir a dhlíthe agus a rialachán infheidhme.

7.   Ní chuirfidh an Comhaontú seo cosc ar chomhairliúcháin ná ar phlé idir údaráis inniúla na bPáirtithe lasmuigh den Chomhchoiste, ar a n-áirítear comhairliúcháin nó plé i réimsí fhorbairt an aeriompair, na slándála, na sábháilteachta, an chomhshaoil, an beartais shóisialta, an bhainistithe aerthráchta, an bhonneagair eitlíochta, saincheisteanna iomaíochta agus na cosanta sóisialta. Cuirfidh na Páirtithe an Comhchoiste ar an eolas faoi thoradh na gcomhairliúchán agus an phlé sin a mhéid a bhainfidh leis an tionchar ar léiriú nó ar chur i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo.

8.   Áit a dtagraítear sa Chomhaontú seo don chomhar idir na Páirtithe, ar a n-áirítear, i measc nithe eile, an comhar i réimsí na ndeiseanna tráchtála, na slándála, na sábháilteachta, an chomhshaoil, an bhainistithe aerthráchta agus chosaint an tomhaltóra, féachfaidh na Páirtithe le teacht ar dhóigh a bheidh chun sástacht a chéile chun gníomhú go comhpháirteach chun an Comhaontú seo a fhorbairt a thuilleadh agus/nó chun feabhas a chur ar mhodh a fheidhmithe sna réimsí i gceist, ar bhonn an chomhthoilithe.

Airteagal 22

Comhchoiste

1.   Beidh Comhchoiste d’ionadaithe na bPáirtithe freagrach as maoirseacht a dhéanamh ar riar an Chomhaontaithe seo agus as a áirithiú go gcuirfear chun feidhme go ceart é.

2.   Glacfaidh an Coiste rialacha nós imeachta dó féin.

3.   Tiocfaidh an Comhchoiste le chéile de réir mar is gá agus uair amháin sa bhliain ar a laghad. Féadfaidh aon Pháirtí a iarraidh tráth ar bith go dtionólfaí cruinniú den Chomhchoiste. Cruinniú a iarrfar, tionólfar é ar an dáta is luaithe is féidir, agus tráth nach déanaí ná dhá mhí ón dáta a gheobhfar an t-iarratas, mura mbeidh a mhalairt comhaontaithe ag na Páirtithe.

4.   Chun críoch chur chun feidhme ceart an Chomhaontaithe seo, déanfaidh an Comhchoiste an méid seo a leanas:

| (a) | faisnéis a mhalartú, ar a n-airítear faisnéis faoi athruithe ar an dlí, ar na rialacháin, agus ar bheartais na bPáirtithe a d’fhéadfadh difear a dhéanamh d’aersheirbhísí, agus faisnéis staitistiúil a bhaineann leis an aeriompar; |
| --- | --- |

(a)

faisnéis a mhalartú, ar a n-airítear faisnéis faoi athruithe ar an dlí, ar na rialacháin, agus ar bheartais na bPáirtithe a d’fhéadfadh difear a dhéanamh d’aersheirbhísí, agus faisnéis staitistiúil a bhaineann leis an aeriompar;

| (b) | moltaí agus cinntí a dhéanamh má tá foráil shonrach maidir leis sin sa Chomhaontú seo; |
| --- | --- |

(b)

moltaí agus cinntí a dhéanamh má tá foráil shonrach maidir leis sin sa Chomhaontú seo;

| (c) | an comhar a fhorbairt, ar a n-áirítear an comhar maidir le hábhair rialála; |
| --- | --- |

(c)

an comhar a fhorbairt, ar a n-áirítear an comhar maidir le hábhair rialála;

| (d) | comhairliúcháin a reáchtáil faoi aon cheist a bhaineann le cur i bhfeidhm nó léiriú an Chomhaontaithe seo agus, freisin, i gcás inarb iomchuí, maidir le saincheisteanna aeriompair a ndéileáiltear leo in eagraíochtaí idirnáisiúnta, sa chaidreamh le tríú tíortha agus i gcomhaontuithe iltaobhacha, ar a n-áirítear scrúdú a dhéanamh chun a chinneadh an nglacfaidh siad cur chuige comhpháirteach; |
| --- | --- |

(d)

comhairliúcháin a reáchtáil faoi aon cheist a bhaineann le cur i bhfeidhm nó léiriú an Chomhaontaithe seo agus, freisin, i gcás inarb iomchuí, maidir le saincheisteanna aeriompair a ndéileáiltear leo in eagraíochtaí idirnáisiúnta, sa chaidreamh le tríú tíortha agus i gcomhaontuithe iltaobhacha, ar a n-áirítear scrúdú a dhéanamh chun a chinneadh an nglacfaidh siad cur chuige comhpháirteach;

| (e) | a mheas an bhfuil réimsí eile ann a bhféadfaí an Comhaontú seo a fhorbairt a thuilleadh ina leith, ar a n-áirítear leasuithe a mholadh ar an gComhaontú seo i ndáil le haontachas tríú tíortha leis an gComhaontú. |
| --- | --- |

(e)

a mheas an bhfuil réimsí eile ann a bhféadfaí an Comhaontú seo a fhorbairt a thuilleadh ina leith, ar a n-áirítear leasuithe a mholadh ar an gComhaontú seo i ndáil le haontachas tríú tíortha leis an gComhaontú.

5.   Is de chomhthoil na bPáirtithe a ghlacfar moltaí agus cinntí an Chomhchoiste. Beidh cinntí an Chomhchoiste ceangailteach ar na Páirtithe.

Airteagal 23

Réiteach díospóidí agus eadráin

1.   Gan dochar d’Airteagal 4, féadfaidh na Páirtithe aon díospóid a mbeidh baint aici le cur i bhfeidhm nó léiriú an Chomhaontaithe seo a tharchur chun an tsásra réitithe díospóidí dá bhforáiltear san Airteagal seo.

2.   Gan dochar d’aon chomhairliúcháin a bheidh déanta roimhe idir na Páirtithe faoin gComhaontú seo, is é a dhéanfar i gcás inar mian le Páirtí dul ar iontaoibh an tsásra réitithe díospóidí dá bhforáiltear san Airteagal seo, go dtabharfaidh an Páirtí sin fógra i scríbhinn don Pháirtí eile faoin intinn atá aige agus go n-iarrfaidh sé cruinniú den Chomhchoiste chun críche comhairliúchán.

3.   Mura reáchtálfar cruinniú Comhchoiste laistigh de dhá mhí ón uair a gheofar an t-iarratas dá dtagraítear i mír 2 nó faoin dáta a bheidh comhaontaithe ag na Páirtithe, nó, mura réiteoidh an Comhchoiste an díospóid laistigh de 6 mhí ón dáta sin, féadfaidh na Páirtithe, de chomhaontú a chéile, an díospóid a tharchur chuig duine nó comhlacht chun go ndéanfar cinneadh maidir léi. Más rud é nach féidir leis na Páirtithe teacht ar chomhaontú frithpháirteach an díospóid a tharchur chuig duine nó comhlacht chun go ndéanfar cinneadh maidir léi, cuirfear an díospóid, ach ceachtar de na Páirtithe sin a iarraidh, chun eadrána.

4.   D’ainneoin mhír 2, más rud é gur ghníomhaigh Páirtí chun údaruithe oibríochta nó ceaduithe teicniúla aeriompróra de chuid an Pháirtí eile a dhiúltú, a chúlghairm, a chur ar fionraí, nó coinníollacha a fhorchur maidir leo, nó teorannú a dhéanamh orthu, féadfar an díospóid a tharchur láithreach chuig duine nó comhlacht chun go ndéanfar cinneadh maidir léi, nó féadfar í a chur chun eadrána.

5.   Déanfar an t-iarratas eadrána mar a leanas: cuirfidh Páirtí ( “páirtí is tionscnóir”) an t-iarratas i scríbhinn chuig an bPáirtí eile ( “páirtí is freagróir”). San iarratas a dhéanfaidh an páirtí is tionscnóir, cuirfidh sé i láthair na ceisteanna atá le réiteach, tabharfaidh sé tuairisc ar an mbeart atá i gceist sa díospóid, agus míneoidh sé na cúiseanna is dóigh leis a bhfuil an beart sin ar neamhréir le forálacha an Chomhaontaithe seo.

6.   Ach amháin má chomhaontaíonn an páirtí is tionscnóir agus an páirtí is freagróir a mhalairt, is bord eadrána de thriúr eadránaithe a dhéanfaidh an t-eadránú, agus cuirfear ar bun é mar seo a leanas:

| (a) | laistigh de 60 lá ón uair a gheofar an t-iarratas eadrána, ceapfaidh an páirtí is tionscnóir agus an páirtí is freagróir, gach páirtí as féin, aon eadránaí amháin. Laistigh de 30lá ón uair a cheapfar an dá eadránaí sin, ceapfaidh an páirtí is tionscnóir agus an páirtí is freagróir an tríú headránaí, de chomhaontú le chéile, agus is é an tríú headránaí sin a bheidh ina Uachtarán ar an mbord eadrána; |
| --- | --- |

(a)

laistigh de 60 lá ón uair a gheofar an t-iarratas eadrána, ceapfaidh an páirtí is tionscnóir agus an páirtí is freagróir, gach páirtí as féin, aon eadránaí amháin. Laistigh de 30lá ón uair a cheapfar an dá eadránaí sin, ceapfaidh an páirtí is tionscnóir agus an páirtí is freagróir an tríú headránaí, de chomhaontú le chéile, agus is é an tríú headránaí sin a bheidh ina Uachtarán ar an mbord eadrána;

| (b) | mura gceapfaidh an páirtí is tionscnóir nó an páirtí is freagróir aon eadránaí, nó más rud é nach gceapfar an tríú headránaí i gcomhréir le pointe(a) , féadfaidh ceachtar den dá pháirtí, an tionscnóir nó an freagróir, a iarraidh ar Uachtarán Chomhairle na hEagraíochta Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta an t-eadránaí nó na headránaithe a theastaíonn a cheapadh laistigh de 30 lá ón uair a gheofar an iarraidh sin. Más náisiúnach de Chatar nó de Bhallstát den Aontas Eorpach é Uachtarán Chomhairle na hEagraíochta Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta, iarrfar ar an Leas-Uachtarán is sinsearaí ar an gComhairle, fad agus nach náisiúnach de Chatar ná de Bhallstáit an Aontais é , an ceapachán a dhéanamh. |
| --- | --- |

(b)

mura gceapfaidh an páirtí is tionscnóir nó an páirtí is freagróir aon eadránaí, nó más rud é nach gceapfar an tríú headránaí i gcomhréir le pointe(a) , féadfaidh ceachtar den dá pháirtí, an tionscnóir nó an freagróir, a iarraidh ar Uachtarán Chomhairle na hEagraíochta Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta an t-eadránaí nó na headránaithe a theastaíonn a cheapadh laistigh de 30 lá ón uair a gheofar an iarraidh sin. Más náisiúnach de Chatar nó de Bhallstát den Aontas Eorpach é Uachtarán Chomhairle na hEagraíochta Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta, iarrfar ar an Leas-Uachtarán is sinsearaí ar an gComhairle, fad agus nach náisiúnach de Chatar ná de Bhallstáit an Aontais é , an ceapachán a dhéanamh.

7.   An dáta a ghlacfaidh an duine deireanach den triúr eadránaithe lena cheapachán, is é sin dáta bunaithe an bhoird eadrána.

8.   Reáchtálfar imeachtaí an bhoird i gcomhréir leis na rialacha nós imeachta a bhfuil an Comhchoiste lena nglacadh a luaithe is féidir faoi réir fhorálacha an Airteagail seo agus i gcomhréir le pointe (b) d’Airteagal 22 (4) agus d'Airteagal 22(5). Go dtí go mbeidh na rialacha nós imeachta glactha ag an gComhchoiste, leagfaidh an bord eadrána síos rialacha um nós imeachta dó féin.

9.   Ar fháil iarratais dó ón pháirtí is tionscnóir, féadfaidh an bord eadrána, tráth ar bith sula mbeidh a rialú deiridh ar fáil, a údarú don pháirtí is tionscnóir bearta faoisimh eatramhacha a ghlacadh nó féadfaidh sé a iarraidh ar an bpáirtí is freagróir bearta faoisimh eatramhacha a ghlacadh.

10.   Eiseoidh an bord eadrána tuarascáil eatramhach chun an pháirtí is tionscnóir agus an pháirtí is freagróir agus beidh leagtha amach sa tuarascáil sin na fionntaí i leith fíoras, infheidhmeacht na bhforálacha agus an réasúnaíocht bhunúsach a bhí le fionntaí agus moltaí na tuarascála, agus eiseoidh sé í sin tráth nach déanaí ná 90 lá ó dháta a bhunaithe. I gcás ina measfaidh sé nach féidir an sprioc-am sin a chomhlíonadh, tabharfaidh Uachtarán an bhoird eadrána fógra i scríbhinn don pháirtí is tionscnóir agus don pháirtí is freagróir, ina luafaidh sé cúiseanna na moille agus an dáta a bhfuil sé pleanáilte ag an mbord eadrána a thuarascáil eatramhach a eisiúint. I gcás ar bith, ní fhágfaidh an bord eadrána an tuarascáil eatramhach gan eisiúint níos faide ná 120 lá ó dháta a bhunaithe.

11.   Féadfaidh an páirtí is tionscnóir nó an páirtí is freagróir iarratas i scríbhinn a chur faoi bhráid an bhoird eadrána go ndéanfadh sé athbhreithniú ar ghnéithe sonracha den tuarascáil eatramhacha laistigh de 14 lá ó dháta a heisiúna. Déanfaidh an bord eadrána aon trácht a dhéanfaidh an páirtí is tionscnóir nó an páirtí is freagróir ar an tuarascáil eatramhach a mheas agus dá éis sin féadfaidh an bord eadrána a thuarascáil a leasú agus féadfaidh sé, más iomchuí leis, iniúchadh breise a dhéanamh. I dteannta na bhfionntaí a dhéanfar i rialú deiridh an bhoird eadrána, beidh plé leordhóthanach ar na hargóintí a rinneadh tráth an athbhreithnithe eatramhaigh, agus tabharfar freagra soiléir ar cheisteanna agus ar bharúlacha an pháirtí is tionscnóir agus an pháirtí is freagróir.

12.   Eiseoidh an bord eadrána a rialú deiridh chun an pháirtí is tionscnóir agus an pháirtí is freagróir laistigh de 120 lá ó dháta a bhunaithe. I gcás ina measfaidh sé nárbh fhéidir an sprioc-am sin a chomhlíonadh, tabharfaidh Uachtarán an bhoird eadrána fógra i scríbhinn don pháirtí is tionscnóir agus don pháirtí is freagróir, ina luafaidh sé cúiseanna na moille agus an dáta a bhfuil sé pleanáilte ag an mbord eadrána a rialú a eisiúint. I gcás ar bith, ní fhágfaidh an bord eadrána a rialú gan eisiúint níos faide ná 150 lá ó dháta a bhunaithe.

13.   Más rud é gur ghníomhaigh Páirtí chun údaruithe oibríochta nó ceaduithe teicniúla aeriompróra de chuid an Pháirtí eile a dhiúltú, a chúlghairm, a chur ar fionraí, nó coinníollacha a fhorchur maidir leo, nó teorannú a dhéanamh orthu, nó, ar fháil iarrata dó ón bpáirtí is tionscnóir nó ón bpáirtí is freagróir, go rialóidh an bord eadrána go bhfuil práinn leis an gcás, gearrfar de leath na hamlínte a luaitear i míreanna 10, 11 agus 12.

14.   Laistigh de thréimhse 10 lá ó dháta eisiúna rialú an bhoird eadrána, féadfaidh an páirtí is tionscnóir agus an páirtí is freagróir iarrataí a chur isteach ag lorg soiléiriú ar rialú deiridh an bhoird eadrána, agus eiseofar aon soiléiriú a thabharfar laistigh de 15 ó uair a gheofar na hiarrataí sin.

15.   Má chinneann an bord eadrána gur sáraíodh an Comhaontú seo agus mura gcomhlíonann an Páirtí freagrach rialú deiridh an bhoird eadrána, nó mura dtaga sé ar chomhaontú leis an bPáirtí eile maidir le réiteach atá chun sástacht an dá Pháirtí laistigh de 60 lá ó eisiúint rialú deiridh an bhoird eadrána, féadfaidh an Páirtí eile feidhmiú na dtairbhí inchomparáide a leanann as an gComhaontú seo a chur ar fionraí go dtí go gcomhlíonfaidh an Páirtí is freagrach rialú an bhoird eadrána nó go dtí go dtiocfaidh an páirtí is tionscnóir agus an páirtí is freagróir ar chomhaontú maidir le réiteach atá chun sástacht a chéile.

16.   Seasfaidh gach Páirtí costais an eadránaí a cheapfaidh sé féin. Maidir le costais eile an bhoird, seasfaidh na Páirtithe iad sin go cothrom eatarthu.

Airteagal 24

An gaol le comhaontuithe eile

1.   Leis an gComhaontú seo, cuirfear ar fionraí comhaontuithe agus socruithe atá tugtha i gcrích roimhe idir na Páirtithe maidir leis an ábhar céanna faoi réir mhíreanna 2 agus 7 ach amháin má fhoirceanntar an Comhaontú seo.

2.   Forálacha de chomhaontú nó de shocrú aersheirbhíse atá déanta roimhe idir Ballstát den Aontas Eorpach agus Catar a bhaineann leis na saincheisteanna a chumhdaítear le hAirteagail 2, 3, 8 agus 11 den Chomhaontú seo, leanfaidh siad de bheith infheidhme mar ábhar de chuid an Chomhaontaithe seo i gcás ina mbeidh siad níos fabhraí agus/nó níos solúbtha do na haeriompróirí i gceist. Maidir leis na cearta agus na tairbhí uile atá ag aeriompróirí an Bhallstáit den Aontas Eorpach i gceist i gcomhréir leis na forálacha sin, titfidh siad chuig iompróirí uile an Aontais.

3.   Chun críocha mhír2, agus maidir le haon díospóid idir na Páirtithe i dtaobh cé acu is fabhraí agus/nó is solúbtha, nó nach ea, na forálacha nó an chóireáil faoi chomhaontuithe nó socruithe is luaithe, déanfar aon díospóid den chineál sin a réiteach faoi chuimsiú an tsásra réitithe díospóidí dá bhforáiltear in Airteagal 23.

4.   Aon cheart tráchta breise ab fhéidir a bhronnfadh Catar ar Bhallstát den Aontas Eorpach, nó vice versa, tar éis dháta theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo, beidh sé faoi réir an Chomhaontaithe seo agus ní dhéanfar leis aon idirdhealú maidir le haeriompróirí de chuid an Aontais. Tabharfar fógra faoi na socruithe sin don Chomhchoiste gan aon mhoill.

5.   Tarraingeoidh an Comhchoiste suas agus coinneoidh sé cothrom le dáta liosta faisnéiseach de na forálacha agus na socruithe maidir le cearta tráchta dá dtagraítear i míreanna 2 agus 4.

6.   Má éiríonn na Páirtithe ina bpáirtithe de chomhaontú iltaobhach nó má fhormhuiníonn siad cinneadh arna ghlacadh ag ICAO i réimse an aeriompair a thugann aghaidh ar ábhair a chumhdaítear leis an gComhaontú seo, rachaidh siad i gcomhairliúchán sa Chomhchoistechun a chinneadh ar cheart an Comhaontú seo a athbhreithniú chun na cora nua sin a chur san áireamh.

7.   Ní dhéanfaidh aon ní dá bhfuil sa Chomhaontú seo aon difear do bhailíocht agus infheidhmeacht na gcomhaontuithe atá ann cheana nó a dhéanfar amach anseo idir Ballstáit an Aontais Eorpaigh agus Catar a mhéid a bhaineann le críocha atá faoina bhflaitheas féin nach gcuimsítear sa sainmhíniú ar “críoch” in Airteagal 1 den Chomhaontú seo.

Airteagal 25

Leasuithe

Féadfaidh na páirtithe aon leasú ar an gComhaontú seo a chomhaontú tar éis comhairliúcháin a dhéanamh i gcomhréir le hAirteagal 22. Tiocfaidh na leasuithe i bhfeidhm i gcomhréir leis na téarmaí a leagtar amach in Airteagal 29.

Airteagal 26

Aontachas Ballstát nua den Aontas

1.   Beidh an Comhaontú seo ar oscailt d’aontachas Stát a éireoidh ina mBallstáit den Aontas Eorpach tar éis dháta sínithe an Chomhaontuithe seo.

2.   I gcás den chineál sin, déanfar aontachas an Bhallstáit sin den Aontas leis an gComhaontú seo trí ionstraim aontachais a thaisceadh le hArdrúnaí Chomhairle an Aontais Eorpaigh, agus tabharfaidh an tArdrúnaí fógra do Chatar faoi thaisceadh na hionstraime aontachais agus faoi dháta a thaiscthe. Tiocfaidh aontachas an Bhallstáit sin den Aontas i bhfeidhm an 30ú lá tar éis an dáta a thaiscfear an ionstraim aontachais.

3.   Beidh feidhm mutatis mutandis ag Airteagal 24(1), (2), (3) agus (7) den Chomhaontú seo maidir leis na comhaontuithe agus na socruithe a bheidh i bhfeidhm cheana an tráth a rachaidh Ballstát den Aontas Eorpach in aontachas leis an gComhaontú.

Airteagal 27

Foirceannadh

Féadfaidh ceachtar den dá Pháirtí, tráth ar bith, fógra a thabhairt i scríbhinn, trí bhealaí taidhleoireachta, don Pháirtí eile gur chinn sé an Comhaontú seo a fhoirceannadh. Fógra a thabharfar amhlaidh, cuirfear é go comhuaineach chuig an Eagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta agus chuig Rúnaíocht na Náisiún Aontaithe. Tiocfaidh an Comhaontú seo chun deiridh ag meán oíche, meán-am Greenwich, ag deireadh an tséasúir tráchta, is é sin séasúr tráchta Chomhlachas Aeriompair Idirnáisiúnta (IATA), a bheidh i bhfeidhm i gceann bliain amháin tar éis dháta an fhógra foirceanta, ach amháin má tharraingítear siar an fógra roimh dheireadh na tréimhse sin de chomhaontú na bPáirtithe.

Airteagal 28

Clárú an Chomhaontaithe

Déanfar an Comhaontú seo mar aon le haon leasuithe air a chlárú leis an Eagraíocht Eitlíochta Sibhialta Idirnáisiúnta, i gcomhréir le hAirteagal 83 den Choinbhinsiún, agus le Rúnaíocht na Náisiún Aontaithe, i gcomhréir le hAirteagal 102 de Chairt na Náisiún Aontaithe.

Airteagal 29

Teacht i bhfeidhm, cur i bhfeidhm sealadach agus taiscí

1.   Tiocfaidh an Comhaontú seo i bhfeidhm an chéad lá den dara mí tar éis na míosa ina dtabharfaidh na Páirtithe fógra dá chéile gur chuir siad i gcrích na nósanna imeachta inmheánacha féinatá riachtanach do theacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe seo..

2.   Chun críocha mhír 1, tabharfaidh Catar a fógra d’Ardrúnaí Chomhairle an Aontais Eorpaigh, agus tabharfaidh Ardrúnaí Chomhairle an Aontais Eorpaigh fógra ón Aontas agus ó na Ballstáit do Chatar, trí bhealaí taidhleoireachta.

3.   D’ainneoin mhír 1, cuirfidh na Páirtithe an Comhaontú seo i bhfeidhm go sealadach i gcomhréir lena gcuid nósanna imeachta inmheánacha agus/nó le dlí a gcríche baile féin, de réir mar is infheidhme, ó dháta sínithe an Chomhaontaithe seo.

4.   Is é Ardrúnaí Chomhairle an Aontais Eorpaigh a ghníomhóidh mar thaiscí an Chomhaontaithe seo.

Airteagal 30

Téacsanna barántúla

Dréachtófar an Comhaontú seo i ndúblach sa Bhéarla, sa Bhulgáiris, sa Chróitis, sa Danmhairgis, san Eastóinis, san Fhionlainnis, sa Fhraincis, sa Ghaeilge, sa Ghearmáinis, sa Ghréigis, san Iodáilis, sa Laitvis, sa Liotuáinis, sa Mháltais, san Ollainnis, sa Pholainnis, sa Phortaingéilis, sa Rómáinis, sa tSeicis, sa tSlóivéinis, sa tSlóvaicis, sa Spáinnis, sa tSualainnis agus san Ungáiris agus san Araibis agus comhúdarás ag gach téacs.

I gcás ina mbeidh aon dibhéirseacht idir leaganacha teanga, is é an Comhchoiste a chinnfidh teanga an téacs a úsáidfear.

Á FHIANÚ SIN tá na Lánchumhachtaigh thíos-sínithe, agus iad údaraithe go cuí chuige sin, tar éis an Comhaontú seo a shíniú.

Съставено в Люксембург на осемнадесети октомври две хиляди двадесет и първа година.

Hecho en Luxemburgo, el dieciocho de octubre de dos mil veintiuno.

V Lucemburku dne osmnáctého října dva tisíce dvacet jedna.

Udfærdiget i Luxembourg den attende oktober to tusind og enogtyve.

Geschehen zu Luxemburg am achtzehnten Oktober zweitausendeinundzwanzig.

Kahe tuhande kahekümne esimese aasta oktoobrikuu kaheksateistkümnendal päeval Luxembourgis.

Έγινε στo Λουξεμβούργο, στις δέκα οκτώ Οκτωβρίου δύο χιλιάδες είκοσι ένα.

Done at Luxembourg on the eighteenth day of October in the year two thousand and twenty one.

Fait à Luxembourg, le dix-huit octobre deux mille vingt et un.

Arna dhéanamh i Lucsamburg, an t-ochtú lá déag de Dheireadh Fómhair an bhliain dhá mhíle fiche agus haon.

Sastavljeno u Luxembourgu osamnaestog listopada godine dvije tisuće dvadeset prve.

Fatto a Lussemburgo, addì diciotto ottobre duemilaventuno.

Luksemburgā, divi tūkstoši divdesmit pirmā gada astoņpadsmitajā oktobrī.

Priimta du tūkstančiai dvidešimt pirmų metų spalio aštuonioliktą dieną Liuksemburge.

Kelt Luxembourgban, a kétezer-huszonegyedik év október havának tizennyolcadik napján.

Magħmul fil-Lussemburgu, fit-tmintax-il jum ta’ Ottubru fis-sena elfejn u wieħed u għoxrin.

Gedaan te Luxemburg, achttien oktober tweeduizend eenentwintig.

Sporządzono w Luksemburgu dnia osiemnastego października roku dwa tysiące dwudziestego pierwszego.

Feito em Luxemburgo, em dezoito de outubro de dois mil e vinte e um.

Întocmit la Luxemburg la optsprezece octombrie două mii douăzeci și unu.

V Luxemburgu osemnásteho októbra dvetisícdvadsaťjeden.

V Luxembourgu, dne osemnajstega oktobra leta dva tisoč enaindvajset.

Tehty Luxemburgissa kahdeksantenatoista päivänä lokakuuta vuonna kaksituhattakaksikymmentäyksi.

Som skedde i Luxemburg den artonde oktober år tjugohundratjugoett.

حُرّرت في لوكسمبورغ في اليوم الثامن عشر من أكتوبر من سنة ألفين وإحدى عشرين

Image 1

Image 2

Image 3

Image 4

Image 5

Image 6

Image 7

Image 8

---

IARSCRÍBHINN 1

FORÁLACHA IDIRTHRÉIMHSEACHA

1.

D’ainneoin Airteagal 2 (2), den Chomhaontú seo, is faoi réir fhorálacha idirthréimhseacha na hIarscríbhinne seo a fheidhmeofar cearta tráchta den tríú agus den cheathrú saoirse le haghaidh seirbhísí paisinéirí, seirbhísí cumaisc agus seirbhísí ‘lasta uile’, agus cearta tráchta den chúigiú saoirse le haghaidh seirbhísí ‘lasta uile’ ar bhealaí sonraithe.

2.

Maidir le cearta tráchta den tríú agus den cheathrú saoirse idir pointí i gCatar agus pointí sa Bheilg, sa Ghearmáin, sa Fhrainc, san Iodáil agus san Ísiltír, déanfar iad a léirscaoileadh de réir a chéile i gcomhréir le míreanna 4 go8.

3.

Déanfar na cearta tráchta den chúigiú saoirse do sheirbhís ‘lasta uile’ a mhéadú de réir a chéile i gcomhréir le mír 9 ionas go sroichfear an teidlíocht mhinicíochta ar aontaíodh air, is é sin seachtminicíocht sheachtainiúla faoi dheireadh na hidirthréimhse.

4.

Maidir leis na seirbhísí chuig na Ballstáit sin den Aontas Eorpach dá dtagraítear i mír 2, agus maidir leis na seirbhísí amach ó na Ballstáit chéanna sin, beidh aeriompróirí de chuid na bPáirtithe i dteideal, ó dháta sínithe an Chomhaontaithe seo, cearta tráchta den tríú agus den cheathrú saoirse a fheidhmiú de réir na dteidlíochtaí minicíochta seachtainiúla dá ngairtear “Bunlíne” sna táblaí i míreanna 7 agus 8, agus de réir na mbealaí a bhaineann leo.

5.

Na teidlíochtaí minicíochta i ndáil le seirbhísí chuig na Ballstáit sin den Aontas Eorpach dá dtagraítear i mír 2, agus na teidlíochtaí minicíochta i ndáil leis na seirbhísí amach ó na Ballstáit chéanna sin, beidh siad faoi réir na gcéimeanna dá bhforáiltear sna táblaí i míreanna 7 agus 8. Tiocfaidh “Céim 1” i bhfeidhm an chéad lá de Shéasúr Geimhridh IATA 2020/2021 agus na céimeanna dá éis sin (“Céimeanna 2 go5”) ar an lá céanna de Shéasúir Geimhridh IATA 2021/2022, 2022/2023, 2023/2024 agus 2024/2025 faoi seach.

6.

Ón gcéad lá de Shéasúr Geimhridh IATA 2024/2025 amach (“Céim 5”), beidh aeriompróirí gach Páirtí i dteideal na cearta tráchta den tríú agus den cheathrú saoirse a bhronntar i bpointe (c)d'Airteagal 2(2)den chomhaontú seo a fheidhmiú gan teorannú ar bhealaí, ar thoilleadh ná/nó ar mhinicíocht idir pointí i gCatar agus pointí i mBallstáit uile an Aontais Eorpaigh.

7.

| (a) | Idir pointí i gCatar agus pointí sa Bheilg agus vice versa











  Bealaí | Bunlíne | Céim 1 | Céim 2 | Céim 3 | Céim 4 | Céim 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Chuig na pointí uile/ó na pointí uile | 14 | 19 | 24 | 29 | 34 | Gan srian |

(a)

Idir pointí i gCatar agus pointí sa Bheilg agus vice versa

Bealaí

Bunlíne

Céim 1

Céim 2

Céim 3

Céim 4

Céim 5

Chuig na pointí uile/ó na pointí uile

14

19

24

29

34

Gan srian

| (b) | Idir pointí i gCatar agus pointí sa Ghearmáin agus vice versa












  Bealaí | Bunlíne | Céim 1 | Céim 2 | Céim 3 | Céim 4 | Céim 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Chuig na pointí uile i gCatar agus in Frankfurt/ó na pointí uile i gCatar agus in Frankfurt | 14 | 18 | 21 | 24 | 28 | Gan srian |
| Chuig na pointí uile i gCatar agus in München/ó na pointí uile i gCatar agus in München | 14 | 18 | 21 | 24 | 28 | Gan srian |
| Chuig gach ceann de na pointí eile uile/ó gach ceann de na pointí eile uile | 7 | 11 | 14 | 17 | 21 | Gan srian |

(b)

Idir pointí i gCatar agus pointí sa Ghearmáin agus vice versa

Bealaí

Bunlíne

Céim 1

Céim 2

Céim 3

Céim 4

Céim 5

Chuig na pointí uile i gCatar agus in Frankfurt/ó na pointí uile i gCatar agus in Frankfurt

14

18

21

24

28

Gan srian

Chuig na pointí uile i gCatar agus in München/ó na pointí uile i gCatar agus in München

14

18

21

24

28

Gan srian

Chuig gach ceann de na pointí eile uile/ó gach ceann de na pointí eile uile

7

11

14

17

21

Gan srian

| (c) | Idir pointí i gCatar agus pointí sa Fhrainc agus vice versa











  Bealaí | Bunlíne | Céim 1 | Céim 2 | Céim 3 | Céim 4 | Céim 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Chuig na pointí uile i gCatar agus i bPáras/ó na pointí uile i gCatar agus i bPáras | 21 | 24 | 27 | 30 | 33 | Gan srian |
| Chuig na pointí uile i gCatar agus in Nice/ó na pointí uile i gCatar agus in Nice | 7 | 10 | 14 | 17 | 21 | Gan srian |
| Chuig na pointí uile i gCatar agus in Lyon/ó na pointí uile i gCatar agus in Lyon | 7 | 10 | 14 | 17 | 21 | Gan srian |
| Chuig gach ceann de na pointí eile uile/ó gach ceann de na pointí eile uile | 7 | 10 | 14 | 17 | 21 | Gan srian |

(c)

Idir pointí i gCatar agus pointí sa Fhrainc agus vice versa

Bealaí

Bunlíne

Céim 1

Céim 2

Céim 3

Céim 4

Céim 5

Chuig na pointí uile i gCatar agus i bPáras/ó na pointí uile i gCatar agus i bPáras

21

24

27

30

33

Gan srian

Chuig na pointí uile i gCatar agus in Nice/ó na pointí uile i gCatar agus in Nice

7

10

14

17

21

Gan srian

Chuig na pointí uile i gCatar agus in Lyon/ó na pointí uile i gCatar agus in Lyon

7

10

14

17

21

Gan srian

Chuig gach ceann de na pointí eile uile/ó gach ceann de na pointí eile uile

7

10

14

17

21

Gan srian

| (d) | Idir pointí i gCatar agus pointí san Iodáil agus vice versa











  Bealaí | Bunlíne | Céim 1 | Céim 2 | Céim 3 | Céim 4 | Céim 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Chuig na pointí uile/ó na pointí uile | 81 | 84 | 84 | 89 | 92 | Gan srian |

(d)

Idir pointí i gCatar agus pointí san Iodáil agus vice versa

Bealaí

Bunlíne

Céim 1

Céim 2

Céim 3

Céim 4

Céim 5

Chuig na pointí uile/ó na pointí uile

81

84

84

89

92

Gan srian

| (e) | Idir pointí i gCatar agus pointí san Ísiltír agus vice versa











  Bealaí | Bunlíne | Céim 1 | Céim 2 | Céim 3 | Céim 4 | Céim 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Chuig na pointí uile i gCatar agus in Amstardam/ó na pointí uile i gCatar agus in Amstardam | 10 | 12 | 14 | 14 | 17 | Gan srian |
| Chuig gach ceann de na pointí eile uile/ó gach ceann de na pointí eile uile | 7 | 7 | 14 | 17 | 21 | Gan srian |

(e)

Idir pointí i gCatar agus pointí san Ísiltír agus vice versa

Bealaí

Bunlíne

Céim 1

Céim 2

Céim 3

Céim 4

Céim 5

Chuig na pointí uile i gCatar agus in Amstardam/ó na pointí uile i gCatar agus in Amstardam

10

12

14

14

17

Gan srian

Chuig gach ceann de na pointí eile uile/ó gach ceann de na pointí eile uile

7

7

14

17

21

Gan srian

8.

| (a) | Idir pointí i gCatar agus pointí sa Bheilg agus vice versa











  Bealaí | Bunlíne | Céim 1 | Céim 2 | Céim 3 | Céim 4 | Céim 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Chuig na pointí uile/ó na pointí uile | 35 | 39 | 42 | 45 | 49 | Gan srian |

(a)

Idir pointí i gCatar agus pointí sa Bheilg agus vice versa

Bealaí

Bunlíne

Céim 1

Céim 2

Céim 3

Céim 4

Céim 5

Chuig na pointí uile/ó na pointí uile

35

39

42

45

49

Gan srian

| (b) | Idir pointí i gCatar agus pointí sa Ghearmáin agus vice versa











  Bealaí | Bunlíne | Céim 1 | Céim 2 | Céim 3 | Céim 4 | Céim 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Chuig na pointí uile/ó na pointí uile | 10 | 14 | 14 | 17 | 21 | Gan srian |

(b)

Idir pointí i gCatar agus pointí sa Ghearmáin agus vice versa

Bealaí

Bunlíne

Céim 1

Céim 2

Céim 3

Céim 4

Céim 5

Chuig na pointí uile/ó na pointí uile

10

14

14

17

21

Gan srian

| (c) | Idir pointí i gCatar agus pointí sa Fhrainc agus vice versa











  Bealaí | Bunlíne | Céim 1 | Céim 2 | Céim 3 | Céim 4 | Céim 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Chuig na pointí uile/ó na pointí uile | 7 | 10 | 14 | 17 | 21 | Gan srian |

(c)

Idir pointí i gCatar agus pointí sa Fhrainc agus vice versa

Bealaí

Bunlíne

Céim 1

Céim 2

Céim 3

Céim 4

Céim 5

Chuig na pointí uile/ó na pointí uile

7

10

14

17

21

Gan srian

| (d) | Idir pointí i gCatar agus pointí san Iodáil agus vice versa











  Bealaí | Bunlíne | Céim 1 | Céim 2 | Céim 3 | Céim 4 | Céim 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Chuig na pointí uile/ó na pointí uile | 19 | 21 | 21 | 24 | 28 | Gan srian |

(d)

Idir pointí i gCatar agus pointí san Iodáil agus vice versa

Bealaí

Bunlíne

Céim 1

Céim 2

Céim 3

Céim 4

Céim 5

Chuig na pointí uile/ó na pointí uile

19

21

21

24

28

Gan srian

| (e) | Idir pointí i gCatar agus pointí san Ísiltír agus vice versa











  Bealaí | Bunlíne | Céim 1 | Céim 2 | Céim 3 | Céim 4 | Céim 5 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Chuig na pointí uile/ó na pointí uile | 10 | 14 | 14 | 17 | 21 | Gan srian |

(e)

Idir pointí i gCatar agus pointí san Ísiltír agus vice versa

Bealaí

Bunlíne

Céim 1

Céim 2

Céim 3

Céim 4

Céim 5

Chuig na pointí uile/ó na pointí uile

10

14

14

17

21

Gan srian

9.

| Bunlíne | Céim 1 | Céim 2 | Céim 3 | Céim 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |

Bunlíne

Céim 1

Céim 2

Céim 3

Céim 4

3

4

5

6

7

10.

I gcomhréir le hAirteagal 24(2) den Chomhaontú seo, i gcás nach ionann, maidir le cearta tráchta den chúigiú saoirse a bronnadh le haghaidh seirbhísí ‘lasta uile’ sular síníodh an Comhaontú, an cumhdach geografach atá ag na cearta sin agus an cumhdach a leagtar amach i bpointe (c)d'Airteagal 2(2), den Chomhaontú seo, is féidir leanúint de bheith ag úsáid an chumhdaigh gheografaigh sin in ionad an chumhdaigh gheografaigh dá bhforáiltear i bpointe (c) d'Airteagal 2(2) den Chomhaontú i gcás na dteidlíochtaí minicíochta a bronnadh sula síníodh an Comhaontú seo.

---

IARSCRÍBHINN 2

INFHEIDHMEACHT GHEOGRAFACH NA gCEART TRÁCHTA DEN CHÚIGIÚ SAOIRSE I gCÁS SEIRBHÍSÍ ‘LASTA UILE’

ROINN 1

Cuimseofar, sa raon geografach i ndáil le cur i bhfeidhm i bpointe (c)(i)(B) d'Airteagal 2(2)den Chomhaontú seo, ilchríocha Mheiriceá Thuaidh agus Mheiriceá Theas ina n-iomláine agus na hoileáin taobh leo, Beirmiúda, roinnt d’oileáin Mhuir Chairib, Oileáin Haváí (agus na hOileáin Mheánacha agus Palmyra san áireamh). Tráth sínithe an Chomhaontaithe seo, áirítear iad seo a leanas ann:

| | Meiriceá Thuaidh |
| --- | --- |

Meiriceá Thuaidh

| | Ceanada, na Stáit Aontaithe, Meicsiceo |
| --- | --- |

Ceanada, na Stáit Aontaithe, Meicsiceo

| | Oileáin Mhuir Chairib agus Beirmiúda |
| --- | --- |

Oileáin Mhuir Chairib agus Beirmiúda

| | Angaíle, Antigua agus Barbúda, na Bahámaí, Barbadós, Beirmiúda, Oileáin Cayman, Cúba, Doiminice, an Phoblacht Dhoiminiceach, Greanáda, Háítí, Iamáice, Montserrat, St. Kitts-Nevis, Saint Lucia, San Uinseann agus na Greanáidíní, Oileán na Tríonóide agus Tobága, Oileáin na dTurcach agus Caicos, Oileáin (Bhriotanacha) na Maighdean |
| --- | --- |

Angaíle, Antigua agus Barbúda, na Bahámaí, Barbadós, Beirmiúda, Oileáin Cayman, Cúba, Doiminice, an Phoblacht Dhoiminiceach, Greanáda, Háítí, Iamáice, Montserrat, St. Kitts-Nevis, Saint Lucia, San Uinseann agus na Greanáidíní, Oileán na Tríonóide agus Tobága, Oileáin na dTurcach agus Caicos, Oileáin (Bhriotanacha) na Maighdean

| | Meiriceá Láir |
| --- | --- |

Meiriceá Láir

| | An Bheilís, Cósta Ríce, an tSalvadóir, Guatamala, Hondúras, Nicearagua agus Panama |
| --- | --- |

An Bheilís, Cósta Ríce, an tSalvadóir, Guatamala, Hondúras, Nicearagua agus Panama

| | Meiriceá Theas |
| --- | --- |

Meiriceá Theas

| | An Airgintín, an Bholaiv, an Bhrasaíl, an tSile, an Cholóim, Eacuadór, an Ghuáin, Paragua, Peiriú, Suranam, Uragua, Veiniséala |
| --- | --- |

An Airgintín, an Bholaiv, an Bhrasaíl, an tSile, an Cholóim, Eacuadór, an Ghuáin, Paragua, Peiriú, Suranam, Uragua, Veiniséala

ROINN 2

Cuimseofar, sa raon geografach i ndáil le cur i bhfeidhm phointe (c)(ii)(B) d'Airteagal 2(2), den Chomhaontú seo, an méid sin uile den Áise ón Iaráin soir, agus an Iaráin féin san áireamh, na hoileáin atá taobh leis sin, an Astráil, an Nua-Shéalainn agus na hoileáin taobh léi, agus roinnt d’oileáin an Aigéin Chiúin. Tráth sínithe an Chomhaontaithe seo, áirítear iad seo a leanas ann:

| | An Áise Theas |
| --- | --- |

An Áise Theas

| | An Afganastáin, an Bhanglaidéis, an Bhútáin, an India (lena n-áirítear Oileáin Andaman), Oileáin Mhaildíve, Neipeal, an Phacastáin, Srí Lanca |
| --- | --- |

An Afganastáin, an Bhanglaidéis, an Bhútáin, an India (lena n-áirítear Oileáin Andaman), Oileáin Mhaildíve, Neipeal, an Phacastáin, Srí Lanca

| | An Áise Láir |
| --- | --- |

An Áise Láir

| | An Chasacstáin, an Chirgeastáin, an Mhongóil, an Rúis, an Táidsíceastáin, an Tuircméanastáin, an Úisbéiceastáin |
| --- | --- |

An Chasacstáin, an Chirgeastáin, an Mhongóil, an Rúis, an Táidsíceastáin, an Tuircméanastáin, an Úisbéiceastáin

| | An Áise Thoir |
| --- | --- |

An Áise Thoir

| | An tSín, Sainréigiún Riaracháin Hong Cong, an tSeapáin, an Chóiré Thuaidh, an Chóiré Theas, Sainréigiún Riaracháin Macao, an Téaváin |
| --- | --- |

An tSín, Sainréigiún Riaracháin Hong Cong, an tSeapáin, an Chóiré Thuaidh, an Chóiré Theas, Sainréigiún Riaracháin Macao, an Téaváin

| | An Áise Thoir Theas |
| --- | --- |

An Áise Thoir Theas

| | Brúiné Darasalám, an Chambóid, an Indinéis, Laos, an Mhalaeisia, Maenmar/Burma, Nua-Ghuine Phapua, na hOileáin Fhilipíneacha, Singeapór, an Téalainn, Vítneam. |
| --- | --- |

Brúiné Darasalám, an Chambóid, an Indinéis, Laos, an Mhalaeisia, Maenmar/Burma, Nua-Ghuine Phapua, na hOileáin Fhilipíneacha, Singeapór, an Téalainn, Vítneam.

| | Réigiún an Aigéin Chiúin den Áise |
| --- | --- |

Réigiún an Aigéin Chiúin den Áise

| | Samó Mheiriceá, an Astráil , Oileán na Nollag, Oileáin Cocos (Keeling), Oileáin Cook, Fidsí, Guam, Cireabaití, Oileáin Marshall, an Mhicrinéis, Nárú, an Nua-Shéalainn, Niue, Oileán Norfolk, Oileáin Mariana Thuaidh, Oileáin Palau, Samó, Oileáin Sholomón, Oileáin Tonga, Tuvalu, Oileáin Vanuatú. |
| --- | --- |

Samó Mheiriceá, an Astráil , Oileán na Nollag, Oileáin Cocos (Keeling), Oileáin Cook, Fidsí, Guam, Cireabaití, Oileáin Marshall, an Mhicrinéis, Nárú, an Nua-Shéalainn, Niue, Oileán Norfolk, Oileáin Mariana Thuaidh, Oileáin Palau, Samó, Oileáin Sholomón, Oileáin Tonga, Tuvalu, Oileáin Vanuatú.

---

RIALACHÁIN

| 5.11.2021 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | L 391/41 |
| --- | --- | --- | --- |

5.11.2021

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

L 391/41

---

RIALACHÁN CUR CHUN FEIDHME (AE) 2021/1921 ÓN gCOIMISIÚN

an 4 Samhain 2021

lena gceartaítear an leagan Cróitise de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/464 lena leagtar síos rialacha áirithe maidir le cur chun feidhme Rialachán (AE) 2018/848 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a mhéid a bhaineann leis na doiciméid is gá chun tréimhsí a aithint go haisghníomhach chun tiontaithe, le táirgeadh táirgí orgánacha agus leis an bhfaisnéis atá le soláthar ag na Ballstáit

(Téacs atá ábhartha maidir le LEE)

TÁ AN COIMISIÚN EORPACH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

Ag féachaint do Rialachán (AE) 2018/848 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2018 maidir le táirgeadh orgánach agus lipéadú táirgí orgánacha agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 834/2007 (1) ón gComhairle, agus go háirithe Airteagail 10(6), 14(3), 15(3), 16(3), agus 17(3), agus Airteagal 26(7), pointe (d), de,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Sa leagan Cróitise de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/464 (2) ón gCoimisiún tá earráid sa teideal maidir le tréimhsí a aithint go haisghníomhach chun tiontú go táirgeadh orgánach le haghaidh gach modh atá in úsáid, agus tá earráidí in Airteagal 26(1) go (7), ós rud é go dtagraíonn an leagan Cróitise don dáta theacht i bhfeidhm seachas do dháta chur i bhfeidhm an Rialacháin Cur Chun Feidhme sin. |
| --- | --- |

(1)

Sa leagan Cróitise de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/464 (2) ón gCoimisiún tá earráid sa teideal maidir le tréimhsí a aithint go haisghníomhach chun tiontú go táirgeadh orgánach le haghaidh gach modh atá in úsáid, agus tá earráidí in Airteagal 26(1) go (7), ós rud é go dtagraíonn an leagan Cróitise don dáta theacht i bhfeidhm seachas do dháta chur i bhfeidhm an Rialacháin Cur Chun Feidhme sin.

| (2) | Dá bhrí sin, ba cheart an leagan Cróitise de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/464 a cheartú dá réir. Ní dhéantar difear do na leaganacha teanga eile. |
| --- | --- |

(2)

Dá bhrí sin, ba cheart an leagan Cróitise de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/464 a cheartú dá réir. Ní dhéantar difear do na leaganacha teanga eile.

| (3) | Tá na bearta dá bhforáiltear sa Rialachán seo i gcomhréir leis an tuairim ón gCoiste um Tháirgeadh Orgánach, |
| --- | --- |

(3)

Tá na bearta dá bhforáiltear sa Rialachán seo i gcomhréir leis an tuairim ón gCoiste um Tháirgeadh Orgánach,

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

Airteagal 1

(ní bhaineann sé leis an leagan Gaeilge)

Airteagal 2

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an fichiú lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil, 4 Samhain 2021.

Thar ceann an Choimisiúin

An tUachtarán

Ursula VON DER LEYEN

---

(1)  
  IO L 150, 14.6.2018, lch. 1.

1

(2)  Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2020/464 ón gCoimisiún an 26 Márta 2020 lena leagtar síos rialacha áirithe maidir le cur i bhfeidhm Rialachán (AE) 2018/848 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle a mhéid a bhaineann leis na doiciméid is gá chun tréimhsí a aithint go haisghníomhach chun tiontaithe, le táirgeadh táirgí orgánacha agus leis an bhfaisnéis atá le soláthar ag na Ballstáit (IO L 98, 31.3.2020, lch. 2).

2

---

| 5.11.2021 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | L 391/43 |
| --- | --- | --- | --- |

5.11.2021

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

L 391/43

---

RIALACHÁN CUR CHUN FEIDHME (AE) 2021/1922 ÓN gCOIMISIÚN

an 4 Samhain 2021

lena leasaítear Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2018/1517 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le cur chun feidhme forálacha áirithe de Rialachán (AE) 2018/581 ón gComhairle lena gcuirtear ar fionraí go sealadach na dleachtanna Comhtharaife Custaim uathrialacha ar earraí áirithe de chineál atá le hionchorprú in aerárthach nó atá le húsáid lena aghaidh

TÁ AN COIMISIÚN EORPACH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh,

Ag féachaint do Rialachán (AE) 2018/581 ón gComhairle an 16 Aibreán 2018 lena gcuirtear ar fionraí go sealadach na dleachtanna Comhtharaife Custaim uathrialacha ar earraí áirithe de chineál atá le hionchorprú in aerárthach nó atá le húsáid lena aghaidh, agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 1147/2002 (1), agus go háirithe Airteagal 2(2) de,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Le Rialachán (AE) 2018/581 cuirtear ar fionraí go sealadach na dleachtanna Comhtharaife Custaim uathrialacha ar earraí áirithe de chineál atá le hionchorprú in aerárthach nó atá le húsáid lena aghaidh. |
| --- | --- |

(1)

Le Rialachán (AE) 2018/581 cuirtear ar fionraí go sealadach na dleachtanna Comhtharaife Custaim uathrialacha ar earraí áirithe de chineál atá le hionchorprú in aerárthach nó atá le húsáid lena aghaidh.

| (2) | In Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2018/1517 ón gCoimisiún (2) liostaítear na deimhnithe a mheastar a bheith coibhéiseach le Foirm 1 EASA, an deimhniú údaraithe um scaoileadh iarchothabhála is féidir le hoibreoirí eacnamaíocha an Aontais a úsáid agus earraí á n-allmhairiú acu faoin bhfionraí dleachta agus laistigh de na coinníollacha a leagtar síos le Rialachán (AE) 2018/581. |
| --- | --- |

(2)

In Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2018/1517 ón gCoimisiún (2) liostaítear na deimhnithe a mheastar a bheith coibhéiseach le Foirm 1 EASA, an deimhniú údaraithe um scaoileadh iarchothabhála is féidir le hoibreoirí eacnamaíocha an Aontais a úsáid agus earraí á n-allmhairiú acu faoin bhfionraí dleachta agus laistigh de na coinníollacha a leagtar síos le Rialachán (AE) 2018/581.

| (3) | Rinneadh an Comhaontú Trádála agus Comhair idir an tAontas Eorpach agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach, de pháirt, agus Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann, den pháirt eile (“an Comhaontú”) (3), a shíniú thar ceann an Aontais an 29 Nollaig 2020. Bhí feidhm shealadach aige ón 1 Eanáir 2021 go dtí an 30 Aibreán 2021 agus tháinig sé i bhfeidhm go foirmiúil an 1 Bealtaine 2021. |
| --- | --- |

(3)

Rinneadh an Comhaontú Trádála agus Comhair idir an tAontas Eorpach agus an Comhphobal Eorpach do Fhuinneamh Adamhach, de pháirt, agus Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann, den pháirt eile (“an Comhaontú”) (3), a shíniú thar ceann an Aontais an 29 Nollaig 2020. Bhí feidhm shealadach aige ón 1 Eanáir 2021 go dtí an 30 Aibreán 2021 agus tháinig sé i bhfeidhm go foirmiúil an 1 Bealtaine 2021.

| (4) | Cumhdaítear leis an gComhaontú cúrsaí sábháilteachta eitlíochta, lena n-áirítear comhar le hÚdarás Eitlíochta Sibhialta na Ríochta Aontaithe (CAA) a eisíonn deimhnithe údaraithe um scaoileadh iarchothabhála. Is iomchuí, dá bhrí sin, deimhnithe Fhoirm 1 CAA arna n-eisiúint ag CAA a mheas mar dheimhnithe atá coibhéiseach le Foirm 1 EASA, agus iad a áireamh sa liosta in Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2018/1517. |
| --- | --- |

(4)

Cumhdaítear leis an gComhaontú cúrsaí sábháilteachta eitlíochta, lena n-áirítear comhar le hÚdarás Eitlíochta Sibhialta na Ríochta Aontaithe (CAA) a eisíonn deimhnithe údaraithe um scaoileadh iarchothabhála. Is iomchuí, dá bhrí sin, deimhnithe Fhoirm 1 CAA arna n-eisiúint ag CAA a mheas mar dheimhnithe atá coibhéiseach le Foirm 1 EASA, agus iad a áireamh sa liosta in Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2018/1517.

| (5) | Dá bhrí sin, ba cheart Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2018/1517 a leasú dá réir. |
| --- | --- |

(5)

Dá bhrí sin, ba cheart Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2018/1517 a leasú dá réir.

| (6) | I gcomhréir le hIarscríbhinn 30 “Deimhniúchán Aeracmhainneachta agus Comhshaoil” a ghabhann leis an gComhaontú, agus go háirithe Airteagal 15, pointe (a), agus Airteagal 21(1) agus (2) de, maidir le deimhnithe Fhoirm 1 CAA arna n-eisiúint ag CAA le haghaidh táirgí a forbraíodh agus a deimhníodh roimh an 31 Nollaig 2020, meastar gur leordhóthanach iad chun go dtairbheoidh na hearraí a liostaítear in Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2018/1517 den fhionraí dleachta allmhairiúcháin de réir bhrí Airteagal 1(1) de Rialachán (AE) 2018/581, amhail ón 1 Eanáir 2021. Dá bhrí sin, ba cheart feidhm chúlghabhálach a bheith ag an Rialachán seo maidir leis na deimhnithe sin chun deimhneacht dhlíthiúil le haghaidh oibreoirí eacnamaíocha a áirithiú, agus ba cheart dó teacht i bhfeidhm mar ábhar práinne. |
| --- | --- |

(6)

I gcomhréir le hIarscríbhinn 30 “Deimhniúchán Aeracmhainneachta agus Comhshaoil” a ghabhann leis an gComhaontú, agus go háirithe Airteagal 15, pointe (a), agus Airteagal 21(1) agus (2) de, maidir le deimhnithe Fhoirm 1 CAA arna n-eisiúint ag CAA le haghaidh táirgí a forbraíodh agus a deimhníodh roimh an 31 Nollaig 2020, meastar gur leordhóthanach iad chun go dtairbheoidh na hearraí a liostaítear in Iarscríbhinn I a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2018/1517 den fhionraí dleachta allmhairiúcháin de réir bhrí Airteagal 1(1) de Rialachán (AE) 2018/581, amhail ón 1 Eanáir 2021. Dá bhrí sin, ba cheart feidhm chúlghabhálach a bheith ag an Rialachán seo maidir leis na deimhnithe sin chun deimhneacht dhlíthiúil le haghaidh oibreoirí eacnamaíocha a áirithiú, agus ba cheart dó teacht i bhfeidhm mar ábhar práinne.

| (7) | Na bearta dá bhforáiltear sa Rialachán seo, is bearta iad atá i gcomhréir leis an tuairim ón gCoiste um an gCód Custaim, |
| --- | --- |

(7)

Na bearta dá bhforáiltear sa Rialachán seo, is bearta iad atá i gcomhréir leis an tuairim ón gCoiste um an gCód Custaim,

TAR ÉIS AN RIALACHÁN SEO A GHLACADH:

Airteagal 1

Leasaítear Iarscríbhinn II a ghabhann le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2018/1517 agus cuirtear an ró seo a leanas leis:

| Údarás Eitlíochta | Deimhniú Údaraithe um Scaoileadh Iarchothabhála |
| --- | --- |
| “Údarás Eitlíochta Sibhialta na Ríochta Aontaithe | Foirm 1 CAA (4) |

Údarás Eitlíochta

Deimhniú Údaraithe um Scaoileadh Iarchothabhála

“Údarás Eitlíochta Sibhialta na Ríochta Aontaithe

Foirm 1 CAA (4)

Airteagal 2

Tiocfaidh an Rialachán seo i bhfeidhm an lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

Beidh feidhm aige ón 1 Eanáir 2021.

Beidh an Rialachán seo ina cheangal go huile agus go hiomlán agus beidh sé infheidhme go díreach i ngach Ballstát.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil, 4 Samhain 2021.

Thar ceann an Choimisiúin

An tUachtarán

Ursula VON DER LEYEN

---

(1)  
  IO L 98, 18.4.2018, lch. 1.

1

(2)  Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2018/1517 ón gCoimisiún an 11 Deireadh Fómhair 2018 lena leagtar síos rialacha mionsonraithe maidir le forálacha áirithe de chuid Rialachán (AE) 2018/581 ón gComhairle lena gcuirtear ar fionraí go sealadach na dleachtanna Comhtharaife Custaim uathrialacha ar earraí áirithe de chineál atá le hionchorprú in aerárthach nó atá le húsáid lena aghaidh (IO L 256, 12.10.2018, lch. 58).

2

(3)  
  IO L 149, 30.4.2021, lch. 10.

3

(4)  Amhail ón 1.1.2021.”

4

---

CINNTÍ

| 5.11.2021 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | L 391/45 |
| --- | --- | --- | --- |

5.11.2021

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

L 391/45

---

CINNEADH (AE) 2021/1923 ÓN gCOMHAIRLE

an 4 Samhain 2021

maidir le Beart Cúnaimh faoin tSaoráid Eorpach Síochána chun tacú le fothú acmhainneachta Fhórsaí Armtha na Boisnia agus na Heirseagaivéine

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar an Aontas Eorpach, agus go háirithe Airteagail 28(1) agus 41(2) de,

Ag féachaint don togra ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Le Cinneadh (CBES) 2021/509 ón gComhairle (1), bunaíodh Saoráid Eorpach Síochána (SES) chun go maoineodh Ballstáit gníomhaíochtaí an Aontais faoin gcomhbheartas eachtrach agus slándála chun an tsíocháin a chaomhnú, coinbhleachtaí a chosc agus an tslándáil idirnáisiúnta a neartú de bhun Airteagal 21(2), pointe (c), den Chonradh. Go háirithe, i gcomhréir le hAirteagal 1(2), pointe (b)(i), de Chinneadh (CBES) 2021/509, le SES is féidir gníomhaíochtaí a mhaoiniú chun acmhainneachtaí a bhaineann le cúrsaí míleata agus cosanta atá ag tríú Stáit agus eagraíochtaí réigiúnacha agus idirnáisiúnta a neartú. |
| --- | --- |

(1)

Le Cinneadh (CBES) 2021/509 ón gComhairle (1), bunaíodh Saoráid Eorpach Síochána (SES) chun go maoineodh Ballstáit gníomhaíochtaí an Aontais faoin gcomhbheartas eachtrach agus slándála chun an tsíocháin a chaomhnú, coinbhleachtaí a chosc agus an tslándáil idirnáisiúnta a neartú de bhun Airteagal 21(2), pointe (c), den Chonradh. Go háirithe, i gcomhréir le hAirteagal 1(2), pointe (b)(i), de Chinneadh (CBES) 2021/509, le SES is féidir gníomhaíochtaí a mhaoiniú chun acmhainneachtaí a bhaineann le cúrsaí míleata agus cosanta atá ag tríú Stáit agus eagraíochtaí réigiúnacha agus idirnáisiúnta a neartú.

| (2) | Tá an Bhoisnia agus an Heirseagaivéin fós ar cheann de na tíortha is truaillithe le mianaigh ar domhan, de thoradh, go príomha, ar choinbhleacht 1992–1995. Is fadhb mhór fós é do shlándáil na tíre mianaigh agus ordanás neamhphléasctha a bheith i láthair, ar bagairt dhíreach iad ar an bpobal agus ar srian dian iad ar athshlánú iarchoinbhleachta agus ar théarnamh eacnamaíoch. Is bagairt iad freisin ar phearsanra arna n-imscaradh faoin gcomhbheartas slándála agus cosanta (CBSC) agus ar phearsanra AE eile. |
| --- | --- |

(2)

Tá an Bhoisnia agus an Heirseagaivéin fós ar cheann de na tíortha is truaillithe le mianaigh ar domhan, de thoradh, go príomha, ar choinbhleacht 1992–1995. Is fadhb mhór fós é do shlándáil na tíre mianaigh agus ordanás neamhphléasctha a bheith i láthair, ar bagairt dhíreach iad ar an bpobal agus ar srian dian iad ar athshlánú iarchoinbhleachta agus ar théarnamh eacnamaíoch. Is bagairt iad freisin ar phearsanra arna n-imscaradh faoin gcomhbheartas slándála agus cosanta (CBSC) agus ar phearsanra AE eile.

| (3) | I gComhaontuithe Síochána Dayton, Iarscríbhinn 1-A maidir le Gnéithe Míleata den Chomhaontú Síochána, agus Treoracha do na Páirtithe ó Cheannasaí EUFOR, Change 25 [Athrú 25], Caibidil 5, foráiltear d’oibleagáid ar údaráis na Boisnia agus na Heirseagaivéine maidir le dímhianú. Sa Dlí maidir le Cosaint na Boisnia agus na Heirseagaivéine sainítear go bhfuil gníomhaíochtaí frithmhianaigh ar cheann de na cúig phríomh-mhisin atá ag Fórsaí Armtha na Boisnia agus na Heirseagaivéine (AFBiH). Is é AFBiH an eagraíocht dímhianaithe is mó sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin; bunaíodh a bhuan-nósanna imeachta oibríochta d’fhonn glanadh mianach agus ordanáis neamhphléasctha (UXO) agus le haghaidh chláir oiliúna um fheasacht riosca UXO. Rinneadh iad a chomhchuibhiú le Caighdeán BiH maidir le Glanadh Mianach agus UXO agus leis na caighdeáin idirnáisiúnta ábhartha araon, lena n-áirítear na Caighdeáin Idirnáisiúnta um Chomhrac Mianach. |
| --- | --- |

(3)

I gComhaontuithe Síochána Dayton, Iarscríbhinn 1-A maidir le Gnéithe Míleata den Chomhaontú Síochána, agus Treoracha do na Páirtithe ó Cheannasaí EUFOR, Change 25 [Athrú 25], Caibidil 5, foráiltear d’oibleagáid ar údaráis na Boisnia agus na Heirseagaivéine maidir le dímhianú. Sa Dlí maidir le Cosaint na Boisnia agus na Heirseagaivéine sainítear go bhfuil gníomhaíochtaí frithmhianaigh ar cheann de na cúig phríomh-mhisin atá ag Fórsaí Armtha na Boisnia agus na Heirseagaivéine (AFBiH). Is é AFBiH an eagraíocht dímhianaithe is mó sa Bhoisnia agus sa Heirseagaivéin; bunaíodh a bhuan-nósanna imeachta oibríochta d’fhonn glanadh mianach agus ordanáis neamhphléasctha (UXO) agus le haghaidh chláir oiliúna um fheasacht riosca UXO. Rinneadh iad a chomhchuibhiú le Caighdeán BiH maidir le Glanadh Mianach agus UXO agus leis na caighdeáin idirnáisiúnta ábhartha araon, lena n-áirítear na Caighdeáin Idirnáisiúnta um Chomhrac Mianach.

| (4) | Sna conclúidí ón gCoiste Polaitiúil agus Slándála an 1 Iúil 2021 maidir le treoshuíomhanna straitéiseacha na Saoráide Eorpaí Síochána do mhí Iúil – mí na Nollag 2021, coimeádadh, mar phríomhthosaíocht don tréimhse sin, Beart Cúnaimh chun tacú le AFBiH. Is é is cuspóir don Bheart Cúnaimh ná acmhainneachtaí AFBiH a fheabhsú, d’fhonn na hacmhainneachtaí sin a úsáid i gcomhthéacs rannpháirtíocht na Boisnia agus na Heirseagaivéine i misin mhíleata CBSC agus gan dochar d’aon tacaíocht dímhianaithe eile arna cistiú ag an Aontas Eorpach, agus dímhianú daonnúil i gcoitinne. |
| --- | --- |

(4)

Sna conclúidí ón gCoiste Polaitiúil agus Slándála an 1 Iúil 2021 maidir le treoshuíomhanna straitéiseacha na Saoráide Eorpaí Síochána do mhí Iúil – mí na Nollag 2021, coimeádadh, mar phríomhthosaíocht don tréimhse sin, Beart Cúnaimh chun tacú le AFBiH. Is é is cuspóir don Bheart Cúnaimh ná acmhainneachtaí AFBiH a fheabhsú, d’fhonn na hacmhainneachtaí sin a úsáid i gcomhthéacs rannpháirtíocht na Boisnia agus na Heirseagaivéine i misin mhíleata CBSC agus gan dochar d’aon tacaíocht dímhianaithe eile arna cistiú ag an Aontas Eorpach, agus dímhianú daonnúil i gcoitinne.

| (5) | Sa Tuarascáil thráthrialta leathbhliantúil ar Oibríocht Althea ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála (“an tArdionadaí”) chuir sé i dtreis tríd síos an gá atá le cúnamh do Chathlán Dímhianaithe AFBiH. |
| --- | --- |

(5)

Sa Tuarascáil thráthrialta leathbhliantúil ar Oibríocht Althea ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála (“an tArdionadaí”) chuir sé i dtreis tríd síos an gá atá le cúnamh do Chathlán Dímhianaithe AFBiH.

| (6) | An 9 Meán Fómhair 2021, tar éis don 36ú tuarascáil leathbhliantúil maidir le hOibríocht EUFOR Althea a bheith curtha faoina bhráid, thug an Coiste Polaitiúil agus Slándála dá aire an géarghá práinneach leanúnach le feabhas a chur ar chumas oibríochtúil Chathlán Dímhianaithe AFBiH. Chuige sin, d’iarr an Coiste Polaitiúil agus Slándála ar an Ardionadaí tograí a thíolacadh lena mbreithniú, lena n-áirítear tograí faoi SES. |
| --- | --- |

(6)

An 9 Meán Fómhair 2021, tar éis don 36ú tuarascáil leathbhliantúil maidir le hOibríocht EUFOR Althea a bheith curtha faoina bhráid, thug an Coiste Polaitiúil agus Slándála dá aire an géarghá práinneach leanúnach le feabhas a chur ar chumas oibríochtúil Chathlán Dímhianaithe AFBiH. Chuige sin, d’iarr an Coiste Polaitiúil agus Slándála ar an Ardionadaí tograí a thíolacadh lena mbreithniú, lena n-áirítear tograí faoi SES.

| (7) | An 18 Deireadh Fómhair 2021, ghlac an Comhairle conclúidí maidir leis an mBoisnia agus an Heirseagaivéin/Oibríocht EUFOR Althea ina dtathantaíonn sí ar údaráis na Boisnia agus na Heirseagaivéine, le tacaíocht ón gcomhphobal idirnáisiúnta, a n-iarrachtaí a neartú maidir le harmlón, airm agus feistí pléascacha breise a dhiúscairt a thuilleadh, mar aon lena n-iarrachtaí i ndáil leis an dímhianú daonnúil. |
| --- | --- |

(7)

An 18 Deireadh Fómhair 2021, ghlac an Comhairle conclúidí maidir leis an mBoisnia agus an Heirseagaivéin/Oibríocht EUFOR Althea ina dtathantaíonn sí ar údaráis na Boisnia agus na Heirseagaivéine, le tacaíocht ón gcomhphobal idirnáisiúnta, a n-iarrachtaí a neartú maidir le harmlón, airm agus feistí pléascacha breise a dhiúscairt a thuilleadh, mar aon lena n-iarrachtaí i ndáil leis an dímhianú daonnúil.

| (8) | I litir uaidh an 8 Eanáir 2020, a seoladh chuig Ceannasaí EUFOR, d’iarr Aire Cosanta na Boisnia agus na Heirseagaivéine go dtabharfaí tacaíocht phráinneach do AFBiH i bhfoirm trealamh tábhachtach dímhianaithe, agus aird á tarraingt aige ar uas-dífheidhmeacht an ábhair atá acu cheana féin agus ar a neamh-indéanta atá sé an cuspóir a leagadh síos an tír a dhímhianú faoi 2027 a chomhlíonadh. |
| --- | --- |

(8)

I litir uaidh an 8 Eanáir 2020, a seoladh chuig Ceannasaí EUFOR, d’iarr Aire Cosanta na Boisnia agus na Heirseagaivéine go dtabharfaí tacaíocht phráinneach do AFBiH i bhfoirm trealamh tábhachtach dímhianaithe, agus aird á tarraingt aige ar uas-dífheidhmeacht an ábhair atá acu cheana féin agus ar a neamh-indéanta atá sé an cuspóir a leagadh síos an tír a dhímhianú faoi 2027 a chomhlíonadh.

| (9) | Sa litir uaithi an 7 Deireadh Fómhair 2021, a seoladh chuig an Ardionadaí, rinne Aireacht Cosanta na Boisnia agus na Heirseagaivéine athnuachan ar an iarraidh uaithi ar an Aontas tacaíocht a thabhairt do AFBiH i bhfoirm trealamh bunriachtanach dímhianaithe a sholáthar agus é d’aidhm aige éifeachtúlacht na ngníomhaíochtaí dímhianaithe a dhéanann AFBiH a fheabhsú. |
| --- | --- |

(9)

Sa litir uaithi an 7 Deireadh Fómhair 2021, a seoladh chuig an Ardionadaí, rinne Aireacht Cosanta na Boisnia agus na Heirseagaivéine athnuachan ar an iarraidh uaithi ar an Aontas tacaíocht a thabhairt do AFBiH i bhfoirm trealamh bunriachtanach dímhianaithe a sholáthar agus é d’aidhm aige éifeachtúlacht na ngníomhaíochtaí dímhianaithe a dhéanann AFBiH a fheabhsú.

| (10) | Déanfar an Beart Cúnaimh a chur chun feidhme agus na prionsabail agus na ceanglais a leagtar amach i gCinneadh (CBES) 2021/509 á gcur san áireamh, go háirithe maidir le comhlíonadh Chomhsheasamh 2008/944/CBES ón gComhairle (2), agus i gcomhréir leis na rialacha maidir le hioncam agus caiteachas a mhaoinítear faoi SES a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

Déanfar an Beart Cúnaimh a chur chun feidhme agus na prionsabail agus na ceanglais a leagtar amach i gCinneadh (CBES) 2021/509 á gcur san áireamh, go háirithe maidir le comhlíonadh Chomhsheasamh 2008/944/CBES ón gComhairle (2), agus i gcomhréir leis na rialacha maidir le hioncam agus caiteachas a mhaoinítear faoi SES a chur chun feidhme.

| (11) | Athdhearbhaíonn an Chomhairle go bhfuil rún daingean aici cearta an duine, saoirsí bunúsacha agus prionsabail dhaonlathacha a chosaint, a chur chun cinn agus a chomhlíonadh, an smacht reachta agus an dea-rialachas a neartú i gcomhréir le Cairt na Náisiún Aontaithe, le Dearbhú Uilechoiteann Chearta an Duine agus leis an dlí idirnáisiúnta, go háirithe an dlí idirnáisiúnta um chearta an duine agus an dlí daonnúil idirnáisiúnta, |
| --- | --- |

(11)

Athdhearbhaíonn an Chomhairle go bhfuil rún daingean aici cearta an duine, saoirsí bunúsacha agus prionsabail dhaonlathacha a chosaint, a chur chun cinn agus a chomhlíonadh, an smacht reachta agus an dea-rialachas a neartú i gcomhréir le Cairt na Náisiún Aontaithe, le Dearbhú Uilechoiteann Chearta an Duine agus leis an dlí idirnáisiúnta, go háirithe an dlí idirnáisiúnta um chearta an duine agus an dlí daonnúil idirnáisiúnta,

TAR ÉIS AN CINNEADH SEO A GHLACADH:

Airteagal 1

Bunú, cuspóirí, raon feidhme agus ré

1.   Leis seo, bunaítear Beart Cúnaimh a bheidh chun tairbhe Aireacht Cosanta na Boisnia agus na Heirseagaivéine (“an tairbhí”), atá le maoiniú faoin tSaoráid Eorpach Síochána.

2.   Is é is cuspóir don Bheart Cúnaimh cumais Chathlán Dímhianaithe AFBiH a fheabhsú agus a uasghrádú trí threalamh leordhóthanach a chur ar fáil. Rannchuideoidh sé sin chun cur ar chumas na Boisnia agus na Heirseagaivéine a pobal sibhialta a chosaint níos fearr agus chun rannchuidiú AFBiH le hoibríochtaí agus misin mhíleata CBSC a mhéadú, agus comhar Eora-Atlantach agus comhar leis na Náisiúin Aontaithe á neartú trí chumais Chathlán Dímhianaithe AFBiH a fheabhsú agus a uasghrádú.

3.   Chun an cuspóir dá dtagraítear i mír 2 a bhaint amach, maoineofar leis an mBeart Cúnaimh na cineálacha trealaimh seo a leanas:

| (a) | Soghluaisteacht: 34 fheithicil iompair (4×4); |
| --- | --- |

(a)

Soghluaisteacht: 34 fheithicil iompair (4×4);

| (b) | Tacaíocht: 34 fheithicil leighis (4×4); |
| --- | --- |

(b)

Tacaíocht: 34 fheithicil leighis (4×4);

| (c) | Teicneolaíocht: 150 brathadóir miotail. |
| --- | --- |

(c)

Teicneolaíocht: 150 brathadóir miotail.

4.   Mairfidh ré an Bhirt Cúnaimh go ceann 30 mí ó ghlacadh an Chinnidh seo.

Airteagal 2

Socruithe airgeadais

1.   EUR 10 000 000 a bheidh sa mhéid tagartha airgeadais a bheidh ceaptha chun an caiteachas a bhaineann leis an mBeart Cúnaimh a chumhdach.

2.   Déanfar an caiteachas go léir a bhainistiú i gcomhréir leis na rialacha maidir le hioncam agus caiteachas arna maoiniú faoi SES a chur chun feidhme.

3.   Beidh caiteachas faoin mBeart Cúnaimh incháilithe le haghaidh maoiniú go ceann 48 mí tar éis ghlacadh an Chinnidh seo.

Airteagal 3

Socruithe leis an tairbhí

1.   Déanfaidh an tArdionadaí na socruithe is gá leis an tairbhí chun a áirithiú go gcomhlíonann sé na ceanglais agus na coinníollacha arna mbunú ag an gCinneadh seo, mar choinníoll chun tacaíocht a sholáthar faoin mBeart Cúnaimh.

2.   Áireofar sna socruithe dá dtagraítear i mír 1 forálacha lena gcuirtear d’oibleagáid ar an tairbhí an méid seo a leanas a áirithiú:

| (a) | go gcomhlíonfaidh Cathlán Dímhianaithe AFBiH an dlí idirnáisiúnta ábhartha, go háirithe an dlí idirnáisiúnta um chearta an duine agus an dlí daonnúil idirnáisiúnta; |
| --- | --- |

(a)

go gcomhlíonfaidh Cathlán Dímhianaithe AFBiH an dlí idirnáisiúnta ábhartha, go háirithe an dlí idirnáisiúnta um chearta an duine agus an dlí daonnúil idirnáisiúnta;

| (b) | go mbainfear úsáid chuí agus éifeachtúil as aon sócmhainní a chuirtear ar fáil faoin mBeart Cúnaimh chun na gcríoch dár soláthraíodh iad; |
| --- | --- |

(b)

go mbainfear úsáid chuí agus éifeachtúil as aon sócmhainní a chuirtear ar fáil faoin mBeart Cúnaimh chun na gcríoch dár soláthraíodh iad;

| (c) | go ndéanfar cothabháil leordhóthanach ar aon sócmhainní a chuirtear ar fáil faoin mBeart Cúnaimh chun a áirithiú go mbeidh siad inúsáidte agus go mbeidh siad ar fáil le haghaidh oibríochtaí i gcaitheamh a saolré; |
| --- | --- |

(c)

go ndéanfar cothabháil leordhóthanach ar aon sócmhainní a chuirtear ar fáil faoin mBeart Cúnaimh chun a áirithiú go mbeidh siad inúsáidte agus go mbeidh siad ar fáil le haghaidh oibríochtaí i gcaitheamh a saolré;

| (d) | nach gcaillfear aon sócmhainní a chuirfear ar fáil faoin mBeart Cúnaimh, ná nach n-aistreofar iad gan toiliú ó Choiste na Saoráide arna bhunú faoi Chinneadh (CBES) 2021/509 chuig daoine nó eintitis seachas iad siúd a shainaithnítear sna socruithe, ag deireadh a saolré. |
| --- | --- |

(d)

nach gcaillfear aon sócmhainní a chuirfear ar fáil faoin mBeart Cúnaimh, ná nach n-aistreofar iad gan toiliú ó Choiste na Saoráide arna bhunú faoi Chinneadh (CBES) 2021/509 chuig daoine nó eintitis seachas iad siúd a shainaithnítear sna socruithe, ag deireadh a saolré.

3.   Áireofar sna socruithe dá dtagraítear i mír 1 forálacha maidir le tacaíocht a fhionraí agus a fhoirceannadh faoin mBeart Cúnaimh i gcás ina bhfaighfear go bhfuil na hoibleagáidí dá bhforáiltear i mír 2 á sárú ag an tairbhí.

Airteagal 4

Cur chun feidhme

Beidh an tArdionadaí freagrach as a áirithiú go gcuirfear an Cinneadh seo chun feidhme i gcomhréir le Cinneadh (CBES) 2021/509 agus leis na rialacha maidir leis an ioncam agus an caiteachas arna maoiniú faoi SES a chur chun feidhme, agus i gcomhréir leis an gCreat Modheolaíochta Comhtháite chun na bearta agus na rialuithe is gá le haghaidh Bearta Cúnaimh faoi SES a mheasúnú agus a shainaithint.

Airteagal 5

Faireachán, rialú agus meastóireacht

1.   Áiritheoidh an tArdionadaí go ndéanfar faireachán ar urramú na n-oibleagáidí dá bhforáiltear in Airteagal 3 ag an tairbhí. Leis an bhfaireachán sin, músclófar feasacht ar an gcomhthéacs agus ar na rioscaí a ghabhann le sáruithe ar na hoibleagáidí dá bhforáiltear in Airteagal 3 agus rannchuideofar le sáruithe den sórt sin a chosc, lena n-airítear sáruithe ar an dlí idirnáisiúnta um chearta an duine agus an dlí daonnúil idirnáisiúnta ag aonaid AFBiH dá dtugtar tacaíocht faoin mBeart Cúnaimh.

2.   Déanfar rialú an trealaimh tar éis a loingsithe a eagrú mar a leanas:

| (i) | fíorú ar a sheachadadh, trína bhfuil na fórsaí, arb iad na húsáideoirí deiridh, le deimhnithe seachadta um Bhirt Cúnaimh SES a shíniú tráth a aistreofar úinéireacht. |
| --- | --- |

(i)

fíorú ar a sheachadadh, trína bhfuil na fórsaí, arb iad na húsáideoirí deiridh, le deimhnithe seachadta um Bhirt Cúnaimh SES a shíniú tráth a aistreofar úinéireacht.

| (ii) | rialú ar an láthair, trína ndeonóidh an tairbhí don Ardionadaí deis rialú ar an láthair a dhéanamh arna iarraidh sin dó. |
| --- | --- |

(ii)

rialú ar an láthair, trína ndeonóidh an tairbhí don Ardionadaí deis rialú ar an láthair a dhéanamh arna iarraidh sin dó.

3.   Déanfaidh an tArdionadaí an chéad mheasúnú ar an mBeart Cúnaimh 18 mí tar éis sheachadadh an trealaimh. I gcás inar gá, d’fhéadfadh cuairt ar láthair an trealaimh sheachadta a bheith i gceist. Déanfar meastóireacht chríochnaitheach nuair a bheidh an Beart Cúnaimh críochnaithe. Mar chuid den mheastóireacht sin, beidh cleachtadh níos leithne ar na ceachtanna a foghlaimíodh.

Airteagal 6

Tuairisciú

Le linn na tréimhse cur chun feidhme, soláthróidh an tArdionadaí tuarascálacha leathbhliantúla don Choiste Polaitiúil agus Slándála maidir le cur chun feidhme an Bhirt Cúnaimh i gcomhréir le hAirteagal 63 de Chinneadh (CBES) 2021/509. Cuirfidh an riarthóir do bhearta cúnaimh Coiste na Saoráide arna bhunú le Cinneadh (CBES) 2021/509 ar an eolas go tráthrialta faoi chur chun feidhme ioncaim agus caiteachais, i gcomhréir le hAirteagal 38 den Chinneadh sin.

Airteagal 7

Fionraí agus foirceannadh

Féadfaidh an Coiste Polaitiúil agus Slándála cinneadh a dhéanamh cur chun feidhme an Bhirt Cúnaimh a fhionraí go hiomlán nó go páirteach i gcomhréir le hAirteagal 64 de Chinneadh (CBES) 2021/509.

Féadfaidh an Coiste Polaitiúil agus Slándála a mholadh freisin go ndéanfaidh an Chomhairle an Beart Cúnaimh a fhoirceannadh.

Airteagal 8

Teacht i bhFeidhm

Tiocfaidh an Cinneadh seo i bhfeidhm ar dháta a ghlactha.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil, 4 Samhain 2021.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

G. DOVŽAN

---

(1)  Cinneadh (CBES) 2021/509 ón gComhairle an 22 Márta 2021 lena mbunaítear Saoráid Síochána Eorpach, agus lena n-aisghairtear Cinneadh (CBES) 2015/528 (IO L 102, 24.3.2021, lch. 14).

1

(2)  Comhsheasamh 2008/944/CBES ón gComhairle an 8 Nollaig 2008 lena sainmhínítear comhrialacha lena rialaítear rialú onnmhairithe teicneolaíochta míleata agus trealaimh mhíleata (IO L 335, 13.12.2008, lch. 99).

2

---