# Dziennik Urzędowy L 231/2023

| | ISSN 1977-0766 |
| --- | --- |
| Dziennik Urzędowy
  Unii Europejskiej | L 231 |
| | |
| Wydanie polskie | Legislacja | Rocznik 6620 września 2023 |

ISSN 1977-0766

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

L 231

Wydanie polskie

Legislacja

Rocznik 6620 września 2023

---

| Spis treści | | I   Akty ustawodawcze | Strona |
| --- | --- | --- | --- |
| | | DYREKTYWY |
| | * | Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 z dnia 13 września 2023 r. w sprawie efektywności energetycznej oraz zmieniająca rozporządzenie (UE) 2023/955 (wersja przekształcona) (
  1
  ) | 1 |

Spis treści

I   Akty ustawodawcze

Strona

DYREKTYWY

*

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 z dnia 13 września 2023 r. w sprawie efektywności energetycznej oraz zmieniająca rozporządzenie (UE) 2023/955 (wersja przekształcona) (
  1
  )

1

1

| | | II   Akty o charakterze nieustawodawczym |
| --- | --- | --- |
| | | ROZPORZĄDZENIA |
| | * | Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/1792 z dnia 13 września 2023 r. zatwierdzające zmianę na poziomie Unii w specyfikacji produktu oznaczonego chronioną nazwą pochodzenia lub chronionym oznaczeniem geograficznym [Ribera del Guadiana (ChNP)] | 112 |
| | | DECYZJE |
| | * | Decyzja przedstawicieli rządów państw członkowskich (UE) 2023/1793 z dnia 15 września 2023 r. w sprawie mianowania dwojga sędziów Sądu | 114 |
| | * | Decyzja Rady (UE) 2023/1794 z dnia 18 września 2023 r. w sprawie stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej w ramach Komitetu ds. Zamówień Rządowych w kwestii przyjęcia regulaminu wewnętrznego tego Komitetu w odniesieniu do wyboru przewodniczącego (
  1
  ) | 115 |
| | * | Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2023/1795 z dnia 10 lipca 2023 r. na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, stwierdzająca odpowiedni stopień ochrony danych osobowych zapewniony w ramach ochrony danych UE–USA
  (notyfikowana jako dokument nr C(2023) 4745)

   (
  1
  ) | 118 |

II   Akty o charakterze nieustawodawczym

ROZPORZĄDZENIA

*

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/1792 z dnia 13 września 2023 r. zatwierdzające zmianę na poziomie Unii w specyfikacji produktu oznaczonego chronioną nazwą pochodzenia lub chronionym oznaczeniem geograficznym [Ribera del Guadiana (ChNP)]

112

DECYZJE

*

Decyzja przedstawicieli rządów państw członkowskich (UE) 2023/1793 z dnia 15 września 2023 r. w sprawie mianowania dwojga sędziów Sądu

114

*

Decyzja Rady (UE) 2023/1794 z dnia 18 września 2023 r. w sprawie stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej w ramach Komitetu ds. Zamówień Rządowych w kwestii przyjęcia regulaminu wewnętrznego tego Komitetu w odniesieniu do wyboru przewodniczącego (
  1
  )

1

115

*

Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2023/1795 z dnia 10 lipca 2023 r. na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, stwierdzająca odpowiedni stopień ochrony danych osobowych zapewniony w ramach ochrony danych UE–USA
  (notyfikowana jako dokument nr C(2023) 4745)

   (
  1
  )

(notyfikowana jako dokument nr C(2023) 4745)

1

118

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Tekst mający znaczenie dla EOG. |

---

(1)   Tekst mający znaczenie dla EOG.

1

| PL | Akty, których tytuły wydrukowano zwykłą czcionką, odnoszą się do bieżącego zarządzania sprawami rolnictwa i generalnie zachowują ważność przez określony czas.
  Tytuły wszystkich innych aktów poprzedza gwiazdka, a drukuje się je czcionką pogrubioną. |
| --- | --- |

PL

Akty, których tytuły wydrukowano zwykłą czcionką, odnoszą się do bieżącego zarządzania sprawami rolnictwa i generalnie zachowują ważność przez określony czas.

Tytuły wszystkich innych aktów poprzedza gwiazdka, a drukuje się je czcionką pogrubioną.

---

I Akty ustawodawcze

DYREKTYWY

| 20.9.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 231/1 |
| --- | --- | --- | --- |

20.9.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 231/1

---

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2023/1791

z dnia 13 września 2023 r.

w sprawie efektywności energetycznej oraz zmieniająca rozporządzenie (UE) 2023/955 (wersja przekształcona)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 194 ust. 2,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),

uwzględniając opinię Komitetu Regionów (2),

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą (3),

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE (4) została kilkakrotnie znacząco zmieniona (5). Ze względu na konieczność wprowadzenia dalszych zmian i w celu zapewnienia jasności dyrektywa ta powinna zostać przekształcona. |
| --- | --- |

(1)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE (4) została kilkakrotnie znacząco zmieniona (5). Ze względu na konieczność wprowadzenia dalszych zmian i w celu zapewnienia jasności dyrektywa ta powinna zostać przekształcona.

| (2) | W komunikacie z dnia 17 września 2020 r.„Ambitniejszy cel klimatyczny Europy do 2030 r. Inwestowanie w przyszłość neutralną dla klimatu z korzyścią dla obywateli” (zwanym dalej „Planem w zakresie celów klimatycznych”) Komisja zaproponowała podniesienie poziomu unijnych ambitnych celów klimatycznych poprzez zwiększenie celu dotyczącego redukcji emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. do co najmniej 55 % poniżej poziomów z 1990 r. Jest to znaczny wzrost w porównaniu z obecnym celem redukcji wynoszącym 40 %. Propozycją tą wywiązano się z zobowiązania podjętego w komunikacie Komisji z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (zwanym dalej „Europejskim Zielonym Ładem”), dotyczącego przedstawienia kompleksowego planu zwiększenia unijnego celu na 2030 r. do 55 % w odpowiedzialny sposób. Jest ona również zgodna z celami porozumienia paryskiego z dnia 12 grudnia 2015 r. przyjętego w ramach Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (zwanego dalej „porozumieniem paryskim”) dotyczącymi utrzymania wzrostu temperatury na świecie na poziomie znacznie poniżej 2 °C i kontynuowania wysiłków na rzecz ograniczenia tego wzrostu do 1,5 °C. |
| --- | --- |

(2)

W komunikacie z dnia 17 września 2020 r.„Ambitniejszy cel klimatyczny Europy do 2030 r. Inwestowanie w przyszłość neutralną dla klimatu z korzyścią dla obywateli” (zwanym dalej „Planem w zakresie celów klimatycznych”) Komisja zaproponowała podniesienie poziomu unijnych ambitnych celów klimatycznych poprzez zwiększenie celu dotyczącego redukcji emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. do co najmniej 55 % poniżej poziomów z 1990 r. Jest to znaczny wzrost w porównaniu z obecnym celem redukcji wynoszącym 40 %. Propozycją tą wywiązano się z zobowiązania podjętego w komunikacie Komisji z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu (zwanym dalej „Europejskim Zielonym Ładem”), dotyczącego przedstawienia kompleksowego planu zwiększenia unijnego celu na 2030 r. do 55 % w odpowiedzialny sposób. Jest ona również zgodna z celami porozumienia paryskiego z dnia 12 grudnia 2015 r. przyjętego w ramach Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (zwanego dalej „porozumieniem paryskim”) dotyczącymi utrzymania wzrostu temperatury na świecie na poziomie znacznie poniżej 2 °C i kontynuowania wysiłków na rzecz ograniczenia tego wzrostu do 1,5 °C.

| (3) | W konkluzjach z dnia 10 i 11 grudnia 2020 r. Rada Europejska zatwierdziła wiążący unijny cel redukcji wewnątrzunijnej emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55 % do 2030 r. w porównaniu z poziomem w 1990 r. Rada Europejska stwierdziła, że należy podnieść poziom ambitnych celów klimatycznych w sposób, który pobudzi zrównoważony wzrost gospodarczy, stworzy miejsca pracy, przyniesie obywatelom Unii korzyści zdrowotne i środowiskowe oraz przyczyni się do długoterminowej globalnej konkurencyjności gospodarki Unii poprzez promowanie innowacji w zakresie zielonych technologii. |
| --- | --- |

(3)

W konkluzjach z dnia 10 i 11 grudnia 2020 r. Rada Europejska zatwierdziła wiążący unijny cel redukcji wewnątrzunijnej emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55 % do 2030 r. w porównaniu z poziomem w 1990 r. Rada Europejska stwierdziła, że należy podnieść poziom ambitnych celów klimatycznych w sposób, który pobudzi zrównoważony wzrost gospodarczy, stworzy miejsca pracy, przyniesie obywatelom Unii korzyści zdrowotne i środowiskowe oraz przyczyni się do długoterminowej globalnej konkurencyjności gospodarki Unii poprzez promowanie innowacji w zakresie zielonych technologii.

| (4) | Aby zrealizować te cele, Komisja w komunikacie z dnia 19 października 2020 r.„Program prac Komisji na 2021 r. Dynamiczna Unia w niestabilnym świecie” zapowiedziała pakiet legislacyjny w celu ograniczenia emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 55 % do 2030 r. (zwany dalej „pakietem »Gotowi na 55«”) oraz osiągnięcia neutralności klimatycznej Unii Europejskiej do 2050 r. Pakiet ten obejmuje szereg obszarów polityki, w tym efektywność energetyczną, energię ze źródeł odnawialnych, użytkowanie gruntów, zmianę użytkowania gruntów i leśnictwo, opodatkowanie energii, wspólny wysiłek redukcyjny oraz handel uprawnieniami do emisji. |
| --- | --- |

(4)

Aby zrealizować te cele, Komisja w komunikacie z dnia 19 października 2020 r.„Program prac Komisji na 2021 r. Dynamiczna Unia w niestabilnym świecie” zapowiedziała pakiet legislacyjny w celu ograniczenia emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 55 % do 2030 r. (zwany dalej „pakietem »Gotowi na 55«”) oraz osiągnięcia neutralności klimatycznej Unii Europejskiej do 2050 r. Pakiet ten obejmuje szereg obszarów polityki, w tym efektywność energetyczną, energię ze źródeł odnawialnych, użytkowanie gruntów, zmianę użytkowania gruntów i leśnictwo, opodatkowanie energii, wspólny wysiłek redukcyjny oraz handel uprawnieniami do emisji.

| (5) | Pakiet „Gotowi na 55” ma zabezpieczać i tworzyć miejsca pracy w Unii oraz umożliwić Unii osiągnięcie pozycji światowego lidera rozwoju i upowszechniania czystych technologii w globalnej transformacji energetycznej, w tym rozwiązań w zakresie efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

(5)

Pakiet „Gotowi na 55” ma zabezpieczać i tworzyć miejsca pracy w Unii oraz umożliwić Unii osiągnięcie pozycji światowego lidera rozwoju i upowszechniania czystych technologii w globalnej transformacji energetycznej, w tym rozwiązań w zakresie efektywności energetycznej.

| (6) | Prognozy wskazują, że przy pełnym wdrożeniu obecnych polityk redukcja emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. wyniosłaby około 45 % w porównaniu z poziomami z 1990 r. przy wyłączeniu emisji pochodzących z użytkowania gruntów i związanego z nim pochłaniania oraz około 47 % w przypadku ich uwzględnienia. W związku z tym w Planie w zakresie celów klimatycznych przewidziano zestaw wymaganych działań we wszystkich sektorach gospodarki oraz przegląd kluczowych instrumentów ustawodawczych, aby osiągnąć ambitniejsze cele klimatyczne. |
| --- | --- |

(6)

Prognozy wskazują, że przy pełnym wdrożeniu obecnych polityk redukcja emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. wyniosłaby około 45 % w porównaniu z poziomami z 1990 r. przy wyłączeniu emisji pochodzących z użytkowania gruntów i związanego z nim pochłaniania oraz około 47 % w przypadku ich uwzględnienia. W związku z tym w Planie w zakresie celów klimatycznych przewidziano zestaw wymaganych działań we wszystkich sektorach gospodarki oraz przegląd kluczowych instrumentów ustawodawczych, aby osiągnąć ambitniejsze cele klimatyczne.

| (7) | W komunikacie z dnia 28 listopada 2018 r.„Czysta planeta dla wszystkich. Europejska długoterminowa wizja strategiczna dobrze prosperującej, nowoczesnej, konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu gospodarki” Komisja stwierdziła, że efektywność energetyczna jest kluczowym obszarem działania, bez którego nie można osiągnąć pełnej dekarbonizacji gospodarki Unii. Potrzeba uwzględnienia opłacalnych możliwości oszczędności energii doprowadziła do obecnej polityki Unii w zakresie poprawy efektywności energetycznej. W grudniu 2018 r. w pakiecie „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków” zawarto nowy główny cel Unii w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r. na poziomie co najmniej 32,5 % w porównaniu z przewidywanym zużyciem energii w 2030 r.; założenia tego pakietu to: „efektywność energetyczna przede wszystkim”, „Unia światowym liderem w dziedzinie odnawialnych źródeł energii” oraz „uczciwe traktowanie konsumentów”. |
| --- | --- |

(7)

W komunikacie z dnia 28 listopada 2018 r.„Czysta planeta dla wszystkich. Europejska długoterminowa wizja strategiczna dobrze prosperującej, nowoczesnej, konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu gospodarki” Komisja stwierdziła, że efektywność energetyczna jest kluczowym obszarem działania, bez którego nie można osiągnąć pełnej dekarbonizacji gospodarki Unii. Potrzeba uwzględnienia opłacalnych możliwości oszczędności energii doprowadziła do obecnej polityki Unii w zakresie poprawy efektywności energetycznej. W grudniu 2018 r. w pakiecie „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków” zawarto nowy główny cel Unii w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r. na poziomie co najmniej 32,5 % w porównaniu z przewidywanym zużyciem energii w 2030 r.; założenia tego pakietu to: „efektywność energetyczna przede wszystkim”, „Unia światowym liderem w dziedzinie odnawialnych źródeł energii” oraz „uczciwe traktowanie konsumentów”.

| (8) | Ocena skutków towarzysząca Planowi w zakresie celów klimatycznych wykazała, że osiągnięcie ambitniejszych celów klimatycznych będzie wymagało znacznie większej poprawy efektywności energetycznej niż obecny poziom wynoszący 32,5 %. |
| --- | --- |

(8)

Ocena skutków towarzysząca Planowi w zakresie celów klimatycznych wykazała, że osiągnięcie ambitniejszych celów klimatycznych będzie wymagało znacznie większej poprawy efektywności energetycznej niż obecny poziom wynoszący 32,5 %.

| (9) | Podniesienie unijnego celu w zakresie efektywności energetycznej do roku 2030 może doprowadzić do obniżenia cen energii i mieć decydujący wpływ na redukcję emisji gazów cieplarnianych, czemu będzie towarzyszyć rozwój i upowszechnianie elektryfikacji, wykorzystania wodoru, e-paliw i innych właściwych technologii niezbędnych do zielonej transformacji, również w sektorze transportu. Nawet przy szybkim wzroście produkcji odnawialnej energii elektrycznej efektywność energetyczna może zmniejszyć zapotrzebowanie na nowe zdolności wytwarzania energii elektrycznej oraz obniżyć koszty związane z magazynowaniem, przesyłem i dystrybucją. Większa efektywność energetyczna ma również szczególne znaczenie dla bezpieczeństwa dostaw energii w Unii, zmniejsza bowiem zależność Unii od przywozu paliw z państw trzecich. Efektywność energetyczna jest jednym z najczystszych i najbardziej opłacalnych sposobów na zmniejszenie tej zależności. |
| --- | --- |

(9)

Podniesienie unijnego celu w zakresie efektywności energetycznej do roku 2030 może doprowadzić do obniżenia cen energii i mieć decydujący wpływ na redukcję emisji gazów cieplarnianych, czemu będzie towarzyszyć rozwój i upowszechnianie elektryfikacji, wykorzystania wodoru, e-paliw i innych właściwych technologii niezbędnych do zielonej transformacji, również w sektorze transportu. Nawet przy szybkim wzroście produkcji odnawialnej energii elektrycznej efektywność energetyczna może zmniejszyć zapotrzebowanie na nowe zdolności wytwarzania energii elektrycznej oraz obniżyć koszty związane z magazynowaniem, przesyłem i dystrybucją. Większa efektywność energetyczna ma również szczególne znaczenie dla bezpieczeństwa dostaw energii w Unii, zmniejsza bowiem zależność Unii od przywozu paliw z państw trzecich. Efektywność energetyczna jest jednym z najczystszych i najbardziej opłacalnych sposobów na zmniejszenie tej zależności.

| (10) | Suma wkładów krajowych zgłoszonych przez państwa członkowskie w ich krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu jest niższa od celu Unii wynoszącego 32,5 %. Wkłady te doprowadziłyby łącznie do zmniejszenia zużycia energii pierwotnej o 29,7 % i zużycia energii końcowej o 29,4 % w porównaniu z prognozami na 2030 r. przedstawionymi w unijnym scenariuszu odniesienia 2007. Przełożyłoby się to na łączną rozbieżność dla UE-27 wynoszącą 2,8 punktu procentowego w odniesieniu do zużycia energii pierwotnej i 3,1 punktu procentowego w przypadku zużycia energii końcowej. |
| --- | --- |

(10)

Suma wkładów krajowych zgłoszonych przez państwa członkowskie w ich krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu jest niższa od celu Unii wynoszącego 32,5 %. Wkłady te doprowadziłyby łącznie do zmniejszenia zużycia energii pierwotnej o 29,7 % i zużycia energii końcowej o 29,4 % w porównaniu z prognozami na 2030 r. przedstawionymi w unijnym scenariuszu odniesienia 2007. Przełożyłoby się to na łączną rozbieżność dla UE-27 wynoszącą 2,8 punktu procentowego w odniesieniu do zużycia energii pierwotnej i 3,1 punktu procentowego w przypadku zużycia energii końcowej.

| (11) | Kilka państw członkowskich przedstawiło ambitne krajowe plany w dziedzinie energii i klimatu, które Komisja oceniła jako „wystarczające” i które zawierały środki pozwalające tym państwom członkowskim przyczynić się do osiągnięcia wspólnych celów w zakresie efektywności energetycznej w stopniu wyższym niż średnia unijna. Ponadto niektóre państwa członkowskie udokumentowały „wczesne wysiłki” w osiąganiu oszczędności energii, tj. osiągnęły oszczędności energii powyżej średnich unijnych trajektorii w ostatnich latach. W obu przypadkach są to istotne wysiłki, które należy uznać i uwzględnić w przyszłych unijnych prognozach modelowych i które mogą służyć jako dobry przykład tego, w jaki sposób wszystkie państwa członkowskie mogą wykorzystywać swój potencjał w zakresie efektywności energetycznej, by zapewnić znaczące korzyści swoim gospodarkom i społeczeństwom. |
| --- | --- |

(11)

Kilka państw członkowskich przedstawiło ambitne krajowe plany w dziedzinie energii i klimatu, które Komisja oceniła jako „wystarczające” i które zawierały środki pozwalające tym państwom członkowskim przyczynić się do osiągnięcia wspólnych celów w zakresie efektywności energetycznej w stopniu wyższym niż średnia unijna. Ponadto niektóre państwa członkowskie udokumentowały „wczesne wysiłki” w osiąganiu oszczędności energii, tj. osiągnęły oszczędności energii powyżej średnich unijnych trajektorii w ostatnich latach. W obu przypadkach są to istotne wysiłki, które należy uznać i uwzględnić w przyszłych unijnych prognozach modelowych i które mogą służyć jako dobry przykład tego, w jaki sposób wszystkie państwa członkowskie mogą wykorzystywać swój potencjał w zakresie efektywności energetycznej, by zapewnić znaczące korzyści swoim gospodarkom i społeczeństwom.

| (12) | W niektórych przypadkach założenia przyjęte przez Komisję w unijnym scenariuszu odniesienia 2020 i założenia przyjęte przez niektóre państwa członkowskie na potrzeby scenariuszy odniesienia stanowiących podstawę ich krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu są różne. Może to prowadzić do rozbieżności w wyliczeniach dotyczących zużycia energii pierwotnej, ale oba podejścia są zasadne w odniesieniu do zużycia energii pierwotnej. |
| --- | --- |

(12)

W niektórych przypadkach założenia przyjęte przez Komisję w unijnym scenariuszu odniesienia 2020 i założenia przyjęte przez niektóre państwa członkowskie na potrzeby scenariuszy odniesienia stanowiących podstawę ich krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu są różne. Może to prowadzić do rozbieżności w wyliczeniach dotyczących zużycia energii pierwotnej, ale oba podejścia są zasadne w odniesieniu do zużycia energii pierwotnej.

| (13) | Choć potencjał w zakresie oszczędności energii pozostaje duży we wszystkich sektorach, szczególnym wyzwaniem są sektory transportu i budynków, ponieważ transport odpowiada za ponad 30 % zużycia energii końcowej, a 75 % zasobów budowlanych w Unii charakteryzuje się niską charakterystyką energetyczną. Kolejnym coraz ważniejszym sektorem jest sektor technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT), który odpowiada za 5–9 % całkowitego zużycia energii elektrycznej na świecie i za ponad 2 % globalnych emisji. W 2018 r. centra przetwarzania danych odpowiadały za 2,7 % zapotrzebowania na energię elektryczną w UE-28. W tym kontekście Komisja w komunikacie z dnia 19 lutego 2020 r.„Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy” (zwanym dalej „Europejską strategią cyfrową”) podkreśliła, że potrzebne są wysoce energooszczędne i zrównoważone centra przetwarzania danych oraz środki na rzecz przejrzystości dla operatorów telekomunikacyjnych w odniesieniu do ich śladu środowiskowego. Ponadto należy również wziąć pod uwagę ewentualny wzrost zapotrzebowania przemysłu na energię, który może wyniknąć z obniżenia emisyjności przemysłu, w szczególności w przypadku procesów energochłonnych. |
| --- | --- |

(13)

Choć potencjał w zakresie oszczędności energii pozostaje duży we wszystkich sektorach, szczególnym wyzwaniem są sektory transportu i budynków, ponieważ transport odpowiada za ponad 30 % zużycia energii końcowej, a 75 % zasobów budowlanych w Unii charakteryzuje się niską charakterystyką energetyczną. Kolejnym coraz ważniejszym sektorem jest sektor technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT), który odpowiada za 5–9 % całkowitego zużycia energii elektrycznej na świecie i za ponad 2 % globalnych emisji. W 2018 r. centra przetwarzania danych odpowiadały za 2,7 % zapotrzebowania na energię elektryczną w UE-28. W tym kontekście Komisja w komunikacie z dnia 19 lutego 2020 r.„Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy” (zwanym dalej „Europejską strategią cyfrową”) podkreśliła, że potrzebne są wysoce energooszczędne i zrównoważone centra przetwarzania danych oraz środki na rzecz przejrzystości dla operatorów telekomunikacyjnych w odniesieniu do ich śladu środowiskowego. Ponadto należy również wziąć pod uwagę ewentualny wzrost zapotrzebowania przemysłu na energię, który może wyniknąć z obniżenia emisyjności przemysłu, w szczególności w przypadku procesów energochłonnych.

| (14) | Wyższy poziom ambitnych celów wymaga silniejszego promowania opłacalnych środków w zakresie efektywności energetycznej we wszystkich obszarach systemu energetycznego i we wszystkich istotnych sektorach, których działalność ma wpływ na zapotrzebowanie na energię, takich jak sektory transportu, gospodarki wodnej i rolnictwa. Poprawa efektywności energetycznej w całym łańcuchu energetycznym, w tym podczas wytwarzania, przesyłu, dystrybucji i końcowego zużycia energii, będzie korzystna dla środowiska, spowoduje poprawę jakości powietrza i stanu zdrowia w społeczeństwie, redukcję emisji gazów cieplarnianych i poprawę bezpieczeństwa energetycznego poprzez zmniejszenie potrzeby importu energii, a zwłaszcza paliw kopalnych, obniży koszty energii dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw, pomoże w łagodzeniu ubóstwa energetycznego i doprowadzi do większej konkurencyjności, wzrostu zatrudnienia i ożywienia całej gospodarki. Poprawa efektywności energetycznej podniesie więc jakość życia obywateli, a jednocześnie przyczyni się do transformacji stosunków Unii w dziedzinie energii z partnerami z państw trzecich prowadzącej do neutralności klimatycznej. Jest to zgodne z unijnymi zobowiązaniami podjętymi w ramach unii energetycznej i światowego programu działań na rzecz klimatu określonych w porozumieniu paryskim. Poprawa efektywności energetycznej w różnych sektorach może sprzyjać rewitalizacji obszarów miejskich, w tym ulepszaniu budynków, i zmianom wzorców mobilności i dostępności, a zarazem promować skuteczniejsze, bardziej zrównoważone i przystępne cenowo opcje. |
| --- | --- |

(14)

Wyższy poziom ambitnych celów wymaga silniejszego promowania opłacalnych środków w zakresie efektywności energetycznej we wszystkich obszarach systemu energetycznego i we wszystkich istotnych sektorach, których działalność ma wpływ na zapotrzebowanie na energię, takich jak sektory transportu, gospodarki wodnej i rolnictwa. Poprawa efektywności energetycznej w całym łańcuchu energetycznym, w tym podczas wytwarzania, przesyłu, dystrybucji i końcowego zużycia energii, będzie korzystna dla środowiska, spowoduje poprawę jakości powietrza i stanu zdrowia w społeczeństwie, redukcję emisji gazów cieplarnianych i poprawę bezpieczeństwa energetycznego poprzez zmniejszenie potrzeby importu energii, a zwłaszcza paliw kopalnych, obniży koszty energii dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw, pomoże w łagodzeniu ubóstwa energetycznego i doprowadzi do większej konkurencyjności, wzrostu zatrudnienia i ożywienia całej gospodarki. Poprawa efektywności energetycznej podniesie więc jakość życia obywateli, a jednocześnie przyczyni się do transformacji stosunków Unii w dziedzinie energii z partnerami z państw trzecich prowadzącej do neutralności klimatycznej. Jest to zgodne z unijnymi zobowiązaniami podjętymi w ramach unii energetycznej i światowego programu działań na rzecz klimatu określonych w porozumieniu paryskim. Poprawa efektywności energetycznej w różnych sektorach może sprzyjać rewitalizacji obszarów miejskich, w tym ulepszaniu budynków, i zmianom wzorców mobilności i dostępności, a zarazem promować skuteczniejsze, bardziej zrównoważone i przystępne cenowo opcje.

| (15) | Niniejsza dyrektywa stanowi krok naprzód w kierunku osiągnięcia neutralności pod względem emisji gazów cieplarnianych do 2050 r., w ramach której efektywność energetyczna jest traktowana jako pełnoprawne źródło energii. Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” jest nadrzędną zasadą, która powinna być uwzględniana we wszystkich sektorach, wykraczając poza system energetyczny, na wszystkich poziomach, w tym w sektorze finansowym. Rozwiązania w zakresie efektywności energetycznej powinny być traktowane jako pierwszy wariant przy podejmowaniu decyzji dotyczących polityk, planowania i inwestycji, przy określaniu nowych przepisów dotyczących podaży i w innych obszarach polityki. Choć zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” powinna być stosowana bez uszczerbku dla innych zobowiązań prawnych, celów i zasad, takie zobowiązania, cele i zasady nie powinny utrudniać jej stosowania ani skutkować zwalnianiem z jej stosowania. Komisja powinna zapewnić, aby efektywność energetyczna i reakcja popytu mogły konkurować na równych warunkach ze zdolnościami wytwarzania energii. Należy dążyć do poprawy efektywności energetycznej w każdym przypadku, gdy jest to bardziej opłacalne niż równoważne rozwiązania po stronie podaży. Powinno to pomóc w wykorzystaniu różnorodnych korzyści płynących z efektywności energetycznej dla Unii, w szczególności dla obywateli i przedsiębiorstw. Wdrożenie środków poprawy efektywności energetycznej powinno być również priorytetem w zmniejszaniu ubóstwa energetycznego. |
| --- | --- |

(15)

Niniejsza dyrektywa stanowi krok naprzód w kierunku osiągnięcia neutralności pod względem emisji gazów cieplarnianych do 2050 r., w ramach której efektywność energetyczna jest traktowana jako pełnoprawne źródło energii. Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” jest nadrzędną zasadą, która powinna być uwzględniana we wszystkich sektorach, wykraczając poza system energetyczny, na wszystkich poziomach, w tym w sektorze finansowym. Rozwiązania w zakresie efektywności energetycznej powinny być traktowane jako pierwszy wariant przy podejmowaniu decyzji dotyczących polityk, planowania i inwestycji, przy określaniu nowych przepisów dotyczących podaży i w innych obszarach polityki. Choć zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” powinna być stosowana bez uszczerbku dla innych zobowiązań prawnych, celów i zasad, takie zobowiązania, cele i zasady nie powinny utrudniać jej stosowania ani skutkować zwalnianiem z jej stosowania. Komisja powinna zapewnić, aby efektywność energetyczna i reakcja popytu mogły konkurować na równych warunkach ze zdolnościami wytwarzania energii. Należy dążyć do poprawy efektywności energetycznej w każdym przypadku, gdy jest to bardziej opłacalne niż równoważne rozwiązania po stronie podaży. Powinno to pomóc w wykorzystaniu różnorodnych korzyści płynących z efektywności energetycznej dla Unii, w szczególności dla obywateli i przedsiębiorstw. Wdrożenie środków poprawy efektywności energetycznej powinno być również priorytetem w zmniejszaniu ubóstwa energetycznego.

| (16) | Efektywność energetyczną należy uznać za kluczowy element i jedno z głównych kryteriów przyszłych decyzji inwestycyjnych dotyczących infrastruktury energetycznej w Unii. Zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim” należy stosować, uwzględniając przede wszystkim podejście oparte na efektywności systemu oraz perspektywę społeczną i zdrowotną, przy czym należy zwracać uwagę na bezpieczeństwo dostaw, integrację systemu energetycznego i przejście na neutralność klimatyczną. W rezultacie zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” powinna przyczynić się do zwiększenia efektywności poszczególnych sektorów zastosowań końcowych i całego systemu energetycznego. Stosowanie tej zasady powinno również wspierać inwestycje w energooszczędne rozwiązania przyczyniające się do realizacji celów środowiskowych rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 (6). |
| --- | --- |

(16)

Efektywność energetyczną należy uznać za kluczowy element i jedno z głównych kryteriów przyszłych decyzji inwestycyjnych dotyczących infrastruktury energetycznej w Unii. Zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim” należy stosować, uwzględniając przede wszystkim podejście oparte na efektywności systemu oraz perspektywę społeczną i zdrowotną, przy czym należy zwracać uwagę na bezpieczeństwo dostaw, integrację systemu energetycznego i przejście na neutralność klimatyczną. W rezultacie zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” powinna przyczynić się do zwiększenia efektywności poszczególnych sektorów zastosowań końcowych i całego systemu energetycznego. Stosowanie tej zasady powinno również wspierać inwestycje w energooszczędne rozwiązania przyczyniające się do realizacji celów środowiskowych rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 (6).

| (17) | Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” została wprowadzona w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 (7) i stanowi centralny element strategii UE dotyczącej integracji systemu energetycznego ustanowionej w komunikacie Komisji z dnia 8 lipca 2022 r. Chociaż zasada ta opiera się na opłacalności, jej stosowanie ma szersze implikacje z perspektywy społecznej. Implikacje te mogą się różnić zależnie od okoliczności i należy je starannie ocenić za pomocą solidnych metod analizy kosztów i korzyści uwzględniających wielorakie korzyści płynące z efektywności energetycznej. Komisja przygotowała specjalne wytyczne dotyczące funkcjonowania i stosowania tej zasady, proponując konkretne narzędzia i przykłady stosowania w różnych sektorach. Komisja wydała również zalecenie dla państw członkowskich, które opiera się na wymaganiach ustanowionych w niniejszej dyrektywie i wzywa do podjęcia konkretnych działań w związku ze stosowaniem tej zasady. Państwa członkowskie powinny w jak największym zakresie uwzględnić to zalecenie i kierować się nim podczas wdrażania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” w praktyce. |
| --- | --- |

(17)

Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” została wprowadzona w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 (7) i stanowi centralny element strategii UE dotyczącej integracji systemu energetycznego ustanowionej w komunikacie Komisji z dnia 8 lipca 2022 r. Chociaż zasada ta opiera się na opłacalności, jej stosowanie ma szersze implikacje z perspektywy społecznej. Implikacje te mogą się różnić zależnie od okoliczności i należy je starannie ocenić za pomocą solidnych metod analizy kosztów i korzyści uwzględniających wielorakie korzyści płynące z efektywności energetycznej. Komisja przygotowała specjalne wytyczne dotyczące funkcjonowania i stosowania tej zasady, proponując konkretne narzędzia i przykłady stosowania w różnych sektorach. Komisja wydała również zalecenie dla państw członkowskich, które opiera się na wymaganiach ustanowionych w niniejszej dyrektywie i wzywa do podjęcia konkretnych działań w związku ze stosowaniem tej zasady. Państwa członkowskie powinny w jak największym zakresie uwzględnić to zalecenie i kierować się nim podczas wdrażania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” w praktyce.

| (18) | Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” zakłada przyjęcie całościowego podejścia uwzględniającego sprawność ogólną zintegrowanego systemu energetycznego, bezpieczeństwo dostaw i opłacalność, a także działa na korzyść najbardziej efektywnych rozwiązań na rzecz neutralności klimatycznej w całym łańcuchu wartości – od wytwarzania energii, przez transport za pomocą sieci, aż po zużycie energii końcowej – aby osiągnąć efektywność w zakresie zarówno zużycia energii pierwotnej, jak i zużycia energii końcowej. W ramach tego podejścia należy zwrócić uwagę na wydajność systemu i dynamiczne wykorzystanie energii, a jako rozwiązania w zakresie efektywności energetycznej uwzględnia się zasoby po stronie popytu i elastyczność systemu. |
| --- | --- |

(18)

Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” zakłada przyjęcie całościowego podejścia uwzględniającego sprawność ogólną zintegrowanego systemu energetycznego, bezpieczeństwo dostaw i opłacalność, a także działa na korzyść najbardziej efektywnych rozwiązań na rzecz neutralności klimatycznej w całym łańcuchu wartości – od wytwarzania energii, przez transport za pomocą sieci, aż po zużycie energii końcowej – aby osiągnąć efektywność w zakresie zarówno zużycia energii pierwotnej, jak i zużycia energii końcowej. W ramach tego podejścia należy zwrócić uwagę na wydajność systemu i dynamiczne wykorzystanie energii, a jako rozwiązania w zakresie efektywności energetycznej uwzględnia się zasoby po stronie popytu i elastyczność systemu.

| (19) | Aby zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” przyniosła spodziewane rezultaty, decydenci na poziomie krajowym, regionalnym, lokalnym i sektorowym muszą ją konsekwentnie stosować we wszystkich odpowiednich scenariuszach oraz przy podejmowaniu wszystkich odpowiednich decyzji dotyczących polityk, planowania i większych inwestycji – tj. inwestycji na dużą skalę o wartości ponad 100 000 000 EUR każda lub 175 000 000 EUR w przypadku projektów dotyczących infrastruktury transportowej – mających wpływ na zużycie energii lub zaopatrzenie w nią. Właściwe stosowanie tej zasady wymaga zastosowania odpowiedniej metody analizy kosztów i korzyści, ustanowienia warunków sprzyjających energooszczędnym rozwiązaniom i odpowiedniego monitorowania. Analizy kosztów i korzyści powinny być systematycznie opracowywane i przeprowadzane i powinny opierać się na najbardziej aktualnych informacjach dotyczących cen energii oraz powinny obejmować scenariusze w przypadku wzrostu cen – np. spowodowanego zmniejszeniem liczby uprawnień do emisji w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji EU ETS na podstawie dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (8) – aby zachęcać do stosowania środków w zakresie efektywności energetycznej. Pierwszeństwo należy przyznawać rozwiązaniom po stronie popytu, gdy są one bardziej opłacalne niż inwestycje w infrastrukturę dostaw energii, jeśli chodzi o realizację celów polityki. Elastyczność po stronie popytu może przynieść większe korzyści gospodarcze, środowiskowe i społeczne konsumentom i ogółowi społeczeństwa, w tym lokalnym społecznościom, oraz może zwiększyć efektywność systemu energetycznego i obniżyć koszty energii, na przykład przez obniżenie kosztów eksploatacji systemu skutkujące niższymi taryfami dla wszystkich konsumentów. Państwa członkowskie powinny uwzględnić potencjalne korzyści wynikające z elastyczności po stronie popytu w stosowaniu zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” oraz, we właściwych przypadkach, rozważyć reakcję po stronie popytu, zarówno na poziomie centralnym, jak i w sposób zdecentralizowany, magazynowanie energii i inteligentne rozwiązania w ramach swoich wysiłków na rzecz zwiększenia efektywności zintegrowanego systemu energetycznego. |
| --- | --- |

(19)

Aby zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” przyniosła spodziewane rezultaty, decydenci na poziomie krajowym, regionalnym, lokalnym i sektorowym muszą ją konsekwentnie stosować we wszystkich odpowiednich scenariuszach oraz przy podejmowaniu wszystkich odpowiednich decyzji dotyczących polityk, planowania i większych inwestycji – tj. inwestycji na dużą skalę o wartości ponad 100 000 000 EUR każda lub 175 000 000 EUR w przypadku projektów dotyczących infrastruktury transportowej – mających wpływ na zużycie energii lub zaopatrzenie w nią. Właściwe stosowanie tej zasady wymaga zastosowania odpowiedniej metody analizy kosztów i korzyści, ustanowienia warunków sprzyjających energooszczędnym rozwiązaniom i odpowiedniego monitorowania. Analizy kosztów i korzyści powinny być systematycznie opracowywane i przeprowadzane i powinny opierać się na najbardziej aktualnych informacjach dotyczących cen energii oraz powinny obejmować scenariusze w przypadku wzrostu cen – np. spowodowanego zmniejszeniem liczby uprawnień do emisji w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji EU ETS na podstawie dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (8) – aby zachęcać do stosowania środków w zakresie efektywności energetycznej. Pierwszeństwo należy przyznawać rozwiązaniom po stronie popytu, gdy są one bardziej opłacalne niż inwestycje w infrastrukturę dostaw energii, jeśli chodzi o realizację celów polityki. Elastyczność po stronie popytu może przynieść większe korzyści gospodarcze, środowiskowe i społeczne konsumentom i ogółowi społeczeństwa, w tym lokalnym społecznościom, oraz może zwiększyć efektywność systemu energetycznego i obniżyć koszty energii, na przykład przez obniżenie kosztów eksploatacji systemu skutkujące niższymi taryfami dla wszystkich konsumentów. Państwa członkowskie powinny uwzględnić potencjalne korzyści wynikające z elastyczności po stronie popytu w stosowaniu zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” oraz, we właściwych przypadkach, rozważyć reakcję po stronie popytu, zarówno na poziomie centralnym, jak i w sposób zdecentralizowany, magazynowanie energii i inteligentne rozwiązania w ramach swoich wysiłków na rzecz zwiększenia efektywności zintegrowanego systemu energetycznego.

| (20) | Oceniając wartość projektów do celów stosowania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”, Komisja w sprawozdaniu dla Parlamentu Europejskiego i Rady powinna w szczególności ocenić, czy i w jaki sposób progi są faktycznie stosowane w każdym państwie członkowskim. |
| --- | --- |

(20)

Oceniając wartość projektów do celów stosowania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”, Komisja w sprawozdaniu dla Parlamentu Europejskiego i Rady powinna w szczególności ocenić, czy i w jaki sposób progi są faktycznie stosowane w każdym państwie członkowskim.

| (21) | Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” powinna być zawsze stosowana w sposób proporcjonalny, a wymagania ustanowione w niniejszej dyrektywie nie powinny pociągać za sobą wprowadzenia nakładających się obowiązków lub sprzecznych obowiązków państw członkowskich, w przypadku gdy stosowanie tej zasady jest zapewnione bezpośrednio przez inne przepisy. Może tak być w przypadku projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania włączonych do unijnej listy na podstawie art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/869 (9), które wprowadza wymogi uwzględniania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” przy opracowywaniu i ocenie tych projektów. |
| --- | --- |

(21)

Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” powinna być zawsze stosowana w sposób proporcjonalny, a wymagania ustanowione w niniejszej dyrektywie nie powinny pociągać za sobą wprowadzenia nakładających się obowiązków lub sprzecznych obowiązków państw członkowskich, w przypadku gdy stosowanie tej zasady jest zapewnione bezpośrednio przez inne przepisy. Może tak być w przypadku projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania włączonych do unijnej listy na podstawie art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/869 (9), które wprowadza wymogi uwzględniania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” przy opracowywaniu i ocenie tych projektów.

| (22) | Sprawiedliwa transformacja w kierunku osiągnięcia neutralności klimatycznej Unii do 2050 r. ma kluczowe znaczenie dla Europejskiego Zielonego Ładu. Ubóstwo energetyczne jest jednym z kluczowych tematów pakietu „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków”, który ma ułatwić sprawiedliwą transformację energetyczną. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999 i dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 (10) Komisja w zaleceniu (UE) 2020/1563 dotyczącym ubóstwa energetycznego (11) przedstawiła orientacyjne wytyczne dotyczące odpowiednich wskaźników na potrzeby pomiaru ubóstwa energetycznego i zdefiniowania „znaczącej liczby gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym”. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/73/WE (12) i dyrektywa (UE) 2019/944 wymagają od państw członkowskich przyjęcia odpowiednich środków w celu zajęcia się przypadkami ubóstwa energetycznego wszędzie tam, gdzie zostaną one stwierdzone, w tym środków odnoszących się do szerszego kontekstu ubóstwa. Jest to szczególnie ważne w kontekście rosnących cen energii i presji inflacyjnej, kiedy należy wdrożyć krótko- i długoterminowe działania w celu sprostania wyzwaniom systemowym stojącym przed unijnym systemem energetycznym. |
| --- | --- |

(22)

Sprawiedliwa transformacja w kierunku osiągnięcia neutralności klimatycznej Unii do 2050 r. ma kluczowe znaczenie dla Europejskiego Zielonego Ładu. Ubóstwo energetyczne jest jednym z kluczowych tematów pakietu „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków”, który ma ułatwić sprawiedliwą transformację energetyczną. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999 i dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 (10) Komisja w zaleceniu (UE) 2020/1563 dotyczącym ubóstwa energetycznego (11) przedstawiła orientacyjne wytyczne dotyczące odpowiednich wskaźników na potrzeby pomiaru ubóstwa energetycznego i zdefiniowania „znaczącej liczby gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym”. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/73/WE (12) i dyrektywa (UE) 2019/944 wymagają od państw członkowskich przyjęcia odpowiednich środków w celu zajęcia się przypadkami ubóstwa energetycznego wszędzie tam, gdzie zostaną one stwierdzone, w tym środków odnoszących się do szerszego kontekstu ubóstwa. Jest to szczególnie ważne w kontekście rosnących cen energii i presji inflacyjnej, kiedy należy wdrożyć krótko- i długoterminowe działania w celu sprostania wyzwaniom systemowym stojącym przed unijnym systemem energetycznym.

| (23) | Stosowanie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” powinno być korzystne dla osób dotkniętych lub zagrożonych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, w tym użytkowników końcowych, gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach oraz osób zajmujących mieszkania socjalne. We wdrażaniu środków w zakresie efektywności energetycznej należy jako priorytet traktować poprawę sytuacji tych osób i gospodarstw domowych oraz łagodzenie ubóstwa energetycznego, a także należy unikać sprzyjania wszelkim niewspółmiernym podwyżkom kosztów mieszkaniowych, kosztów związanych z mobilnością lub kosztów energii. Całościowe podejście do kształtowania polityki oraz wdrażania polityk i środków wymaga od państw członkowskich dopilnowania, by inne polityki i środki nie miały negatywnego wpływu na te osoby i gospodarstwa domowe. |
| --- | --- |

(23)

Stosowanie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” powinno być korzystne dla osób dotkniętych lub zagrożonych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, w tym użytkowników końcowych, gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach oraz osób zajmujących mieszkania socjalne. We wdrażaniu środków w zakresie efektywności energetycznej należy jako priorytet traktować poprawę sytuacji tych osób i gospodarstw domowych oraz łagodzenie ubóstwa energetycznego, a także należy unikać sprzyjania wszelkim niewspółmiernym podwyżkom kosztów mieszkaniowych, kosztów związanych z mobilnością lub kosztów energii. Całościowe podejście do kształtowania polityki oraz wdrażania polityk i środków wymaga od państw członkowskich dopilnowania, by inne polityki i środki nie miały negatywnego wpływu na te osoby i gospodarstwa domowe.

| (24) | Niniejsza dyrektywa jest częścią szerszych ram polityki w zakresie efektywności energetycznej dotyczących potencjału efektywności energetycznej w określonych obszarach polityki, w tym w odniesieniu do budynków (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE (13)), produktów (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE (14), rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1369 (15) i (UE) 2020/740 (16)) oraz zarządzania (rozporządzenie (UE) 2018/1999). Polityki te odgrywają bardzo ważną rolę w zapewnianiu oszczędności energii w przypadku wymiany produktów lub budowy lub renowacji budynków. |
| --- | --- |

(24)

Niniejsza dyrektywa jest częścią szerszych ram polityki w zakresie efektywności energetycznej dotyczących potencjału efektywności energetycznej w określonych obszarach polityki, w tym w odniesieniu do budynków (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE (13)), produktów (dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE (14), rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1369 (15) i (UE) 2020/740 (16)) oraz zarządzania (rozporządzenie (UE) 2018/1999). Polityki te odgrywają bardzo ważną rolę w zapewnianiu oszczędności energii w przypadku wymiany produktów lub budowy lub renowacji budynków.

| (25) | Osiągnięcie ambitnego celu w zakresie efektywności energetycznej wymaga usunięcia barier w celu ułatwienia inwestycji w środki w zakresie efektywności energetycznej. W ramach podprogramu dotyczącego przejścia na czystą energię, objętego unijnym programem LIFE ustanowionym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/783 (17), środki zostaną przeznaczone na wspieranie rozwoju najlepszych praktyk Unii w zakresie wdrażania polityk dotyczących efektywności energetycznej, barier behawioralnych, rynkowych i regulacyjnych, mających negatywny wpływ na efektywność energetyczną. |
| --- | --- |

(25)

Osiągnięcie ambitnego celu w zakresie efektywności energetycznej wymaga usunięcia barier w celu ułatwienia inwestycji w środki w zakresie efektywności energetycznej. W ramach podprogramu dotyczącego przejścia na czystą energię, objętego unijnym programem LIFE ustanowionym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/783 (17), środki zostaną przeznaczone na wspieranie rozwoju najlepszych praktyk Unii w zakresie wdrażania polityk dotyczących efektywności energetycznej, barier behawioralnych, rynkowych i regulacyjnych, mających negatywny wpływ na efektywność energetyczną.

| (26) | W dniach 23 i 24 października 2014 r. Rada Europejska poparła w swoich konkluzjach cel w zakresie efektywności energetycznej wynoszący 27 % do 2030 r. na poziomie Unii, który miał zostać poddany przeglądowi do 2020 r. z uwzględnieniem celu unijnego wynoszącego 30 %. W swojej rezolucji z dnia 15 grudnia 2015 r. zatytułowanej: „W kierunku europejskiej unii energetycznej” Parlament Europejski wezwał ponadto Komisję do oceny możliwości osiągnięcia celu w zakresie efektywności energetycznej wynoszącego 40 % w tej samej perspektywie czasowej. |
| --- | --- |

(26)

W dniach 23 i 24 października 2014 r. Rada Europejska poparła w swoich konkluzjach cel w zakresie efektywności energetycznej wynoszący 27 % do 2030 r. na poziomie Unii, który miał zostać poddany przeglądowi do 2020 r. z uwzględnieniem celu unijnego wynoszącego 30 %. W swojej rezolucji z dnia 15 grudnia 2015 r. zatytułowanej: „W kierunku europejskiej unii energetycznej” Parlament Europejski wezwał ponadto Komisję do oceny możliwości osiągnięcia celu w zakresie efektywności energetycznej wynoszącego 40 % w tej samej perspektywie czasowej.

| (27) | W komunikacie z dnia 28 listopada 2018 r.„Czysta planeta dla wszystkich. Europejska długoterminowa wizja strategiczna dobrze prosperującej, nowoczesnej, konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu gospodarki” Komisja przewiduje, że unijny cel w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r. na poziomie 32,5 % oraz inne instrumenty polityczne istniejących ram doprowadziłyby do obniżenia emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. o około 45 %. W ramach oceny skutków Planu w zakresie celów klimatycznych na 2030 r. oceniono, jaki poziom wysiłków byłby potrzebny w różnych obszarach polityki, aby osiągnąć ambitniejsze cele klimatyczne zakładające zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. o 55 %. W ocenie tej stwierdzono, że, w odniesieniu do poziomu bazowego, osiągnięcie celu w zakresie emisji gazów cieplarnianych w sposób optymalny pod względem kosztów wymaga zmniejszenia zużycia energii pierwotnej i zużycia energii końcowej odpowiednio o co najmniej 39–41 % i 36–37 %. |
| --- | --- |

(27)

W komunikacie z dnia 28 listopada 2018 r.„Czysta planeta dla wszystkich. Europejska długoterminowa wizja strategiczna dobrze prosperującej, nowoczesnej, konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu gospodarki” Komisja przewiduje, że unijny cel w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r. na poziomie 32,5 % oraz inne instrumenty polityczne istniejących ram doprowadziłyby do obniżenia emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. o około 45 %. W ramach oceny skutków Planu w zakresie celów klimatycznych na 2030 r. oceniono, jaki poziom wysiłków byłby potrzebny w różnych obszarach polityki, aby osiągnąć ambitniejsze cele klimatyczne zakładające zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych do 2030 r. o 55 %. W ocenie tej stwierdzono, że, w odniesieniu do poziomu bazowego, osiągnięcie celu w zakresie emisji gazów cieplarnianych w sposób optymalny pod względem kosztów wymaga zmniejszenia zużycia energii pierwotnej i zużycia energii końcowej odpowiednio o co najmniej 39–41 % i 36–37 %.

| (28) | Unijny cel w zakresie efektywności energetycznej został początkowo ustalony i obliczony przy wykorzystaniu prognoz na 2030 r. przedstawionych w unijnym scenariuszu odniesienia 2007 jako poziomu bazowego. Zmiana metodyki obliczania przez Eurostat bilansu energetycznego oraz usprawnienia w kolejnych prognozach modelowych wymagają zmiany poziomu bazowego. W związku z tym, przy zastosowaniu tego samego podejścia do określenia celu, mianowicie porównania go z prognozami bazowymi na przyszłość, poziom ambicji unijnego celu w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r. ustala się w porównaniu z prognozami na 2030 r. przedstawionymi w unijnym scenariuszu odniesienia 2020, odzwierciedlającymi wkłady krajowe z krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu. Przy zastosowaniu tego zaktualizowanego poziomu bazowego Unia będzie musiała zwiększyć swoje ambicje w zakresie efektywności energetycznej o co najmniej 11,7 % do 2030 r. w porównaniu z poziomem wysiłków w ramach scenariusza odniesienia 2020. Nowy sposób wyrażenia poziomu ambicji w odniesieniu do celów Unii nie wpływa na rzeczywisty poziom niezbędnych wysiłków i odnosi się odpowiednio do redukcji o 40,5 % w przypadku zużycia energii pierwotnej i 38 % w odniesieniu do zużycia energii końcowej w porównaniu z prognozami na 2030 r. przedstawionymi w unijnym scenariuszu odniesienia 2007. |
| --- | --- |

(28)

Unijny cel w zakresie efektywności energetycznej został początkowo ustalony i obliczony przy wykorzystaniu prognoz na 2030 r. przedstawionych w unijnym scenariuszu odniesienia 2007 jako poziomu bazowego. Zmiana metodyki obliczania przez Eurostat bilansu energetycznego oraz usprawnienia w kolejnych prognozach modelowych wymagają zmiany poziomu bazowego. W związku z tym, przy zastosowaniu tego samego podejścia do określenia celu, mianowicie porównania go z prognozami bazowymi na przyszłość, poziom ambicji unijnego celu w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r. ustala się w porównaniu z prognozami na 2030 r. przedstawionymi w unijnym scenariuszu odniesienia 2020, odzwierciedlającymi wkłady krajowe z krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu. Przy zastosowaniu tego zaktualizowanego poziomu bazowego Unia będzie musiała zwiększyć swoje ambicje w zakresie efektywności energetycznej o co najmniej 11,7 % do 2030 r. w porównaniu z poziomem wysiłków w ramach scenariusza odniesienia 2020. Nowy sposób wyrażenia poziomu ambicji w odniesieniu do celów Unii nie wpływa na rzeczywisty poziom niezbędnych wysiłków i odnosi się odpowiednio do redukcji o 40,5 % w przypadku zużycia energii pierwotnej i 38 % w odniesieniu do zużycia energii końcowej w porównaniu z prognozami na 2030 r. przedstawionymi w unijnym scenariuszu odniesienia 2007.

| (29) | Metoda obliczania zużycia energii pierwotnej i zużycia energii końcowej jest dostosowana do nowej metodyki Eurostatu, ale wskaźniki stosowane do celów niniejszej dyrektywy mają odmienny zakres: w odniesieniu do celów w zakresie zużycia energii pierwotnej i zużycia energii końcowej nie uwzględniają energii otoczenia, a uwzględniają zużycie energii w lotnictwie międzynarodowym. Stosowanie nowych wskaźników oznacza również, że wszelkie zmiany w zużyciu energii przez wielkie piece są obecnie odzwierciedlone jedynie w zużyciu energii pierwotnej. |
| --- | --- |

(29)

Metoda obliczania zużycia energii pierwotnej i zużycia energii końcowej jest dostosowana do nowej metodyki Eurostatu, ale wskaźniki stosowane do celów niniejszej dyrektywy mają odmienny zakres: w odniesieniu do celów w zakresie zużycia energii pierwotnej i zużycia energii końcowej nie uwzględniają energii otoczenia, a uwzględniają zużycie energii w lotnictwie międzynarodowym. Stosowanie nowych wskaźników oznacza również, że wszelkie zmiany w zużyciu energii przez wielkie piece są obecnie odzwierciedlone jedynie w zużyciu energii pierwotnej.

| (30) | Konieczność poprawy przez Unię efektywności energetycznej powinna być wyrażona w postaci zużycia energii pierwotnej i zużycia energii końcowej, które mają być osiągnięte w 2030 r., ze wskazaniem dodatkowego poziomu wymaganych wysiłków w porównaniu ze środkami istniejącymi lub planowanymi w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu. Unijny scenariusz odniesienia 2020 przewiduje 864 Mtoe zużycia energii końcowej oraz 1 124 Mtoe zużycia energii pierwotnej, które mają zostać osiągnięte w 2030 r. (z wyłączeniem energii otoczenia, ale z uwzględnieniem lotnictwa międzynarodowego). Dodatkowe obniżenie o 11,7 % daje w 2030 r. 763 Mtoe oraz 992,5 Mtoe. W porównaniu z poziomami z 2005 r. oznacza to, że zużycie energii końcowej należy zmniejszyć w Unii o ok. 25 %, a zużycie energii pierwotnej – o ok. 34 %. W perspektywie czasowej na 2020 r. i 2030 r. nie ma wiążących celów na poziomie państw członkowskich i państwa członkowskie powinny ustalać swoje wkłady w realizację unijnego celu w zakresie efektywności energetycznej na podstawie wzoru przewidzianego w niniejszej dyrektywie. Państwa członkowskie powinny mieć swobodę określania swoich celów w oparciu o zużycie energii pierwotnej lub zużycie energii końcowej, oszczędność energii pierwotnej lub oszczędność energii końcowej albo o energochłonność. Niniejsza dyrektywa zmienia sposób, w jaki państwa członkowskie powinny wyrażać swoje krajowe wkłady w realizację celu unijnego. Aby zapewnić spójność i monitorowanie postępów, wkłady państw członkowskich w realizację celu unijnego powinny być wyrażane w postaci zużycia energii pierwotnej i zużycia energii końcowej. Regularna ocena postępów w zakresie realizacji celów Unii na 2030 r. jest niezbędna i została przewidziana w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999. |
| --- | --- |

(30)

Konieczność poprawy przez Unię efektywności energetycznej powinna być wyrażona w postaci zużycia energii pierwotnej i zużycia energii końcowej, które mają być osiągnięte w 2030 r., ze wskazaniem dodatkowego poziomu wymaganych wysiłków w porównaniu ze środkami istniejącymi lub planowanymi w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu. Unijny scenariusz odniesienia 2020 przewiduje 864 Mtoe zużycia energii końcowej oraz 1 124 Mtoe zużycia energii pierwotnej, które mają zostać osiągnięte w 2030 r. (z wyłączeniem energii otoczenia, ale z uwzględnieniem lotnictwa międzynarodowego). Dodatkowe obniżenie o 11,7 % daje w 2030 r. 763 Mtoe oraz 992,5 Mtoe. W porównaniu z poziomami z 2005 r. oznacza to, że zużycie energii końcowej należy zmniejszyć w Unii o ok. 25 %, a zużycie energii pierwotnej – o ok. 34 %. W perspektywie czasowej na 2020 r. i 2030 r. nie ma wiążących celów na poziomie państw członkowskich i państwa członkowskie powinny ustalać swoje wkłady w realizację unijnego celu w zakresie efektywności energetycznej na podstawie wzoru przewidzianego w niniejszej dyrektywie. Państwa członkowskie powinny mieć swobodę określania swoich celów w oparciu o zużycie energii pierwotnej lub zużycie energii końcowej, oszczędność energii pierwotnej lub oszczędność energii końcowej albo o energochłonność. Niniejsza dyrektywa zmienia sposób, w jaki państwa członkowskie powinny wyrażać swoje krajowe wkłady w realizację celu unijnego. Aby zapewnić spójność i monitorowanie postępów, wkłady państw członkowskich w realizację celu unijnego powinny być wyrażane w postaci zużycia energii pierwotnej i zużycia energii końcowej. Regularna ocena postępów w zakresie realizacji celów Unii na 2030 r. jest niezbędna i została przewidziana w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999.

| (31) | Do dnia 30 listopada 2023 r. Komisja powinna zaktualizować unijny scenariusz odniesienia 2020 na podstawie najnowszych danych Eurostatu. Państwa członkowskie, które chcą wykorzystać ten zaktualizowany scenariusz odniesienia, powinny zgłosić do dnia 1 lutego 2024 r. swoje zaktualizowane wkłady krajowe w ramach procedury iteracyjnej przewidzianej w rozporządzeniu (UE) 2018/1999. |
| --- | --- |

(31)

Do dnia 30 listopada 2023 r. Komisja powinna zaktualizować unijny scenariusz odniesienia 2020 na podstawie najnowszych danych Eurostatu. Państwa członkowskie, które chcą wykorzystać ten zaktualizowany scenariusz odniesienia, powinny zgłosić do dnia 1 lutego 2024 r. swoje zaktualizowane wkłady krajowe w ramach procedury iteracyjnej przewidzianej w rozporządzeniu (UE) 2018/1999.

| (32) | Optymalnym rozwiązaniem byłoby osiągnięcie celów efektywności energetycznej w wyniku skumulowanego wdrożenia konkretnych unijnych i krajowych środków wspierających efektywność energetyczną w różnych dziedzinach. Od państw członkowskich należy wymagać ustalenia krajowych strategii i środków w dziedzinie efektywności energetycznej. Komisja powinna ocenić wspomniane strategie i środki oraz poszczególne działania każdego państwa członkowskiego wraz z danymi dotyczącymi dokonanych postępów, aby oszacować, na ile prawdopodobne jest osiągnięcie ogólnego celu Unii oraz w jakim zakresie poszczególne działania są wystarczające do zrealizowania celu wspólnego. |
| --- | --- |

(32)

Optymalnym rozwiązaniem byłoby osiągnięcie celów efektywności energetycznej w wyniku skumulowanego wdrożenia konkretnych unijnych i krajowych środków wspierających efektywność energetyczną w różnych dziedzinach. Od państw członkowskich należy wymagać ustalenia krajowych strategii i środków w dziedzinie efektywności energetycznej. Komisja powinna ocenić wspomniane strategie i środki oraz poszczególne działania każdego państwa członkowskiego wraz z danymi dotyczącymi dokonanych postępów, aby oszacować, na ile prawdopodobne jest osiągnięcie ogólnego celu Unii oraz w jakim zakresie poszczególne działania są wystarczające do zrealizowania celu wspólnego.

| (33) | Sektor publiczny odpowiada za ok. 5 % do 10 % całkowitego unijnego zużycia energii końcowej. Organy publiczne wydają rocznie około 1 800 000 000 000 EUR. Stanowi to około 14 % produktu krajowego brutto Unii. Z tej przyczyny sektor publiczny stanowi istotny czynnik pobudzający przemiany na rynku w kierunku bardziej energooszczędnych produktów, budynków i usług, a także wpływający na zmianę zachowań w dziedzinie zużycia energii przez obywateli i przedsiębiorstwa. Ponadto zmniejszenie zużycia energii za pomocą środków poprawy efektywności energetycznej może uwolnić środki publiczne, które będzie można przeznaczyć na inne cele. W dziedzinie efektywności energetycznej instytucje publiczne na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym powinny stanowić przykład do naśladowania. |
| --- | --- |

(33)

Sektor publiczny odpowiada za ok. 5 % do 10 % całkowitego unijnego zużycia energii końcowej. Organy publiczne wydają rocznie około 1 800 000 000 000 EUR. Stanowi to około 14 % produktu krajowego brutto Unii. Z tej przyczyny sektor publiczny stanowi istotny czynnik pobudzający przemiany na rynku w kierunku bardziej energooszczędnych produktów, budynków i usług, a także wpływający na zmianę zachowań w dziedzinie zużycia energii przez obywateli i przedsiębiorstwa. Ponadto zmniejszenie zużycia energii za pomocą środków poprawy efektywności energetycznej może uwolnić środki publiczne, które będzie można przeznaczyć na inne cele. W dziedzinie efektywności energetycznej instytucje publiczne na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym powinny stanowić przykład do naśladowania.

| (34) | Aby dać przykład, sektor publiczny powinien wyznaczyć własne cele w zakresie obniżania emisyjności i zwiększenia efektywności energetycznej. Poprawa efektywności energetycznej w sektorze publicznym powinna odzwierciedlać wysiłki wymagane na poziomie unijnym. Aby osiągnąć cel dotyczący zużycia energii końcowej, do 2030 r. Unia powinna zmniejszyć swoje zużycie energii końcowej o 19 % w porównaniu ze średnim zużyciem energii w latach 2017, 2018 i 2019. Obowiązek osiągnięcia rocznego zmniejszenia zużycia energii w sektorze publicznym o co najmniej 1,9 % powinien zapewnić spełnienie wzorcowej roli przez sektor publiczny. Państwa członkowskie zachowują pełną elastyczność w wyborze środków poprawy efektywności energetycznej mających na celu zmniejszenie zużycia energii końcowej. Wymóg corocznego zmniejszenia zużycia energii końcowej wiąże się z mniejszym obciążeniem administracyjnym niż ustanowienie metod pomiaru oszczędności energii. |
| --- | --- |

(34)

Aby dać przykład, sektor publiczny powinien wyznaczyć własne cele w zakresie obniżania emisyjności i zwiększenia efektywności energetycznej. Poprawa efektywności energetycznej w sektorze publicznym powinna odzwierciedlać wysiłki wymagane na poziomie unijnym. Aby osiągnąć cel dotyczący zużycia energii końcowej, do 2030 r. Unia powinna zmniejszyć swoje zużycie energii końcowej o 19 % w porównaniu ze średnim zużyciem energii w latach 2017, 2018 i 2019. Obowiązek osiągnięcia rocznego zmniejszenia zużycia energii w sektorze publicznym o co najmniej 1,9 % powinien zapewnić spełnienie wzorcowej roli przez sektor publiczny. Państwa członkowskie zachowują pełną elastyczność w wyborze środków poprawy efektywności energetycznej mających na celu zmniejszenie zużycia energii końcowej. Wymóg corocznego zmniejszenia zużycia energii końcowej wiąże się z mniejszym obciążeniem administracyjnym niż ustanowienie metod pomiaru oszczędności energii.

| (35) | Aby wywiązać się ze swojego obowiązku, państwa członkowskie powinny skupić się na zużyciu energii końcowej przez wszystkie obiekty użyteczności publicznej i obiekty instytucji publicznych. Aby określić, kogo obejmą przepisy, państwa członkowskie powinny zastosować definicję „instytucji publicznych” przewidzianą w niniejszej dyrektywie, gdzie „bezpośrednio finansowane przez te władze” oznacza, że te podmioty są w większości finansowane ze środków publicznych, a „zarządzane przez te władze” oznacza, że władza krajowa regionalna lub lokalna ma większość w odniesieniu do podejmowania decyzji o wyborze kierownictwa danego podmiotu. Obowiązek ten można wypełnić poprzez zmniejszenie zużycia energii końcowej w dowolnym obszarze sektora publicznego, w tym w obszarach transportu, budynków użyteczności publicznej, opieki zdrowotnej, planowania przestrzennego, gospodarki wodnej, oczyszczania ścieków, uzdatniania wody, gospodarowania odpadami, systemów ogrzewania i chłodzenia, dystrybucji, dostaw i magazynowania energii, oświetlenia publicznego, planowania infrastruktury, edukacji i usług społecznych. Podczas transpozycji niniejszej dyrektywy państwa członkowskie mogą włączyć do zakresu także inne rodzaje usług. Aby zmniejszyć obciążenie administracyjne dla instytucji publicznych, państwa członkowskie powinny ustanowić platformy cyfrowe lub narzędzia do zbierania zagregowanych danych dotyczących zużycia od instytucji publicznych, podawania ich do wiadomości publicznej i zgłaszania tych danych Komisji. W odniesieniu do zużycia przez instytucje publiczne państwa członkowskie powinny zapewnić planowanie i coroczne składanie sprawozdań w zagregowanej formie w podziale na sektory. |
| --- | --- |

(35)

Aby wywiązać się ze swojego obowiązku, państwa członkowskie powinny skupić się na zużyciu energii końcowej przez wszystkie obiekty użyteczności publicznej i obiekty instytucji publicznych. Aby określić, kogo obejmą przepisy, państwa członkowskie powinny zastosować definicję „instytucji publicznych” przewidzianą w niniejszej dyrektywie, gdzie „bezpośrednio finansowane przez te władze” oznacza, że te podmioty są w większości finansowane ze środków publicznych, a „zarządzane przez te władze” oznacza, że władza krajowa regionalna lub lokalna ma większość w odniesieniu do podejmowania decyzji o wyborze kierownictwa danego podmiotu. Obowiązek ten można wypełnić poprzez zmniejszenie zużycia energii końcowej w dowolnym obszarze sektora publicznego, w tym w obszarach transportu, budynków użyteczności publicznej, opieki zdrowotnej, planowania przestrzennego, gospodarki wodnej, oczyszczania ścieków, uzdatniania wody, gospodarowania odpadami, systemów ogrzewania i chłodzenia, dystrybucji, dostaw i magazynowania energii, oświetlenia publicznego, planowania infrastruktury, edukacji i usług społecznych. Podczas transpozycji niniejszej dyrektywy państwa członkowskie mogą włączyć do zakresu także inne rodzaje usług. Aby zmniejszyć obciążenie administracyjne dla instytucji publicznych, państwa członkowskie powinny ustanowić platformy cyfrowe lub narzędzia do zbierania zagregowanych danych dotyczących zużycia od instytucji publicznych, podawania ich do wiadomości publicznej i zgłaszania tych danych Komisji. W odniesieniu do zużycia przez instytucje publiczne państwa członkowskie powinny zapewnić planowanie i coroczne składanie sprawozdań w zagregowanej formie w podziale na sektory.

| (36) | Państwa członkowskie powinny promować, także w ramach swoich praktyk w zakresie zamówień publicznych, bardziej energooszczędne środki mobilności, takie jak kolej, jazda na rowerze, chodzenie pieszo lub mobilność współdzielona, poprzez odnawianie flot i obniżanie ich emisyjności, zachęcanie do zmiany środków transportu oraz uwzględnianie tych środków transportu w planowaniu mobilności miejskiej. |
| --- | --- |

(36)

Państwa członkowskie powinny promować, także w ramach swoich praktyk w zakresie zamówień publicznych, bardziej energooszczędne środki mobilności, takie jak kolej, jazda na rowerze, chodzenie pieszo lub mobilność współdzielona, poprzez odnawianie flot i obniżanie ich emisyjności, zachęcanie do zmiany środków transportu oraz uwzględnianie tych środków transportu w planowaniu mobilności miejskiej.

| (37) | Państwa członkowskie powinny odgrywać wzorcową rolę, zapewniając, aby w przypadku wszystkich umów o poprawę efektywności energetycznej, audytów energetycznych i systemów zarządzania energią postępowania były przeprowadzane w sektorze publicznym zgodnie z normami europejskimi lub międzynarodowymi lub aby w energochłonnych obszarach sektora publicznego audyty energetyczne były szeroko stosowane. Państwa członkowskie powinny zapewnić wytyczne oraz powinny ustanowić procedury dotyczące stosowania tych instrumentów. |
| --- | --- |

(37)

Państwa członkowskie powinny odgrywać wzorcową rolę, zapewniając, aby w przypadku wszystkich umów o poprawę efektywności energetycznej, audytów energetycznych i systemów zarządzania energią postępowania były przeprowadzane w sektorze publicznym zgodnie z normami europejskimi lub międzynarodowymi lub aby w energochłonnych obszarach sektora publicznego audyty energetyczne były szeroko stosowane. Państwa członkowskie powinny zapewnić wytyczne oraz powinny ustanowić procedury dotyczące stosowania tych instrumentów.

| (38) | Zachęca się organy publiczne do pozyskiwania wsparcia od podmiotów takich jak agencje ds. zrównoważonej energii, w stosownych przypadkach ustanowione na poziomie regionalnym lub lokalnym. Organizacja tych agencji zazwyczaj odzwierciedla indywidualne potrzeby organów publicznych w danym regionie lub działających w określonym obszarze sektora publicznego. Scentralizowane agencje mogą lepiej zaspokajać potrzeby i działać skuteczniej pod innymi względami, na przykład w mniejszych lub scentralizowanych państwach członkowskich lub w odniesieniu do złożonych lub międzyregionalnych aspektów, takich jak systemy ogrzewania i chłodzenia. Agencje ds. zrównoważonej energii mogą pełnić rolę punktów kompleksowej obsługi. Agencje te są często odpowiedzialne za opracowywanie lokalnych lub regionalnych planów obniżenia emisyjności, które mogą również obejmować inne środki obniżania emisyjności, takie jak wymiana kotłów na paliwa kopalne; odpowiadają też za wspieranie organów publicznych we wdrażaniu polityk związanych z energią. Agencje ds. zrównoważonej energii lub inne podmioty wspierające władze regionalne i lokalne mogą posiadać jasne kompetencje, cele i zasoby w dziedzinie zrównoważonej energii. Agencje ds. zrównoważonej energii można zachęcać do rozważenia inicjatyw podejmowanych w ramach Porozumienia Burmistrzów, które skupia instytucje samorządowe na poziomie lokalnym dobrowolnie zaangażowane w realizację unijnych celów w zakresie klimatu i energii, oraz innych istniejących inicjatyw w tym zakresie. Plany obniżenia emisyjności powinny być powiązane z planami rozwoju terytorialnego i uwzględniać kompleksową ocenę, którą powinny przeprowadzić państwa członkowskie. |
| --- | --- |

(38)

Zachęca się organy publiczne do pozyskiwania wsparcia od podmiotów takich jak agencje ds. zrównoważonej energii, w stosownych przypadkach ustanowione na poziomie regionalnym lub lokalnym. Organizacja tych agencji zazwyczaj odzwierciedla indywidualne potrzeby organów publicznych w danym regionie lub działających w określonym obszarze sektora publicznego. Scentralizowane agencje mogą lepiej zaspokajać potrzeby i działać skuteczniej pod innymi względami, na przykład w mniejszych lub scentralizowanych państwach członkowskich lub w odniesieniu do złożonych lub międzyregionalnych aspektów, takich jak systemy ogrzewania i chłodzenia. Agencje ds. zrównoważonej energii mogą pełnić rolę punktów kompleksowej obsługi. Agencje te są często odpowiedzialne za opracowywanie lokalnych lub regionalnych planów obniżenia emisyjności, które mogą również obejmować inne środki obniżania emisyjności, takie jak wymiana kotłów na paliwa kopalne; odpowiadają też za wspieranie organów publicznych we wdrażaniu polityk związanych z energią. Agencje ds. zrównoważonej energii lub inne podmioty wspierające władze regionalne i lokalne mogą posiadać jasne kompetencje, cele i zasoby w dziedzinie zrównoważonej energii. Agencje ds. zrównoważonej energii można zachęcać do rozważenia inicjatyw podejmowanych w ramach Porozumienia Burmistrzów, które skupia instytucje samorządowe na poziomie lokalnym dobrowolnie zaangażowane w realizację unijnych celów w zakresie klimatu i energii, oraz innych istniejących inicjatyw w tym zakresie. Plany obniżenia emisyjności powinny być powiązane z planami rozwoju terytorialnego i uwzględniać kompleksową ocenę, którą powinny przeprowadzić państwa członkowskie.

| (39) | Państwa członkowskie powinny wspierać instytucje publiczne w planowaniu i przyjmowaniu środków poprawy efektywności energetycznej, w tym na poziomie regionalnym i lokalnym, poprzez dostarczanie wytycznych, promowanie możliwości budowania kompetencji oraz możliwości szkoleniowych oraz zachęcanie do współpracy między instytucjami publicznymi, w tym między agencjami. W tym celu państwa członkowskie mogłyby utworzyć krajowe centra kompetencji w zakresie złożonych kwestii, takich jak doradzanie lokalnym lub regionalnym agencjom energetycznym w sprawach dotyczących systemów ciepłowniczych lub chłodniczych. Wymóg przekształcania budynków w budynki o niemal zerowym zużyciu energii nie wyklucza ani nie zabrania różnicowania między poziomami dotyczącymi budynków o niemal zerowym zużyciu energii w odniesieniu do budynków nowych lub poddawanych renowacji. Definicja budynków o niemal zerowym zużyciu energii, w tym poziomu optymalnego pod względem kosztów, zawarta jest w dyrektywie 2010/31/UE. |
| --- | --- |

(39)

Państwa członkowskie powinny wspierać instytucje publiczne w planowaniu i przyjmowaniu środków poprawy efektywności energetycznej, w tym na poziomie regionalnym i lokalnym, poprzez dostarczanie wytycznych, promowanie możliwości budowania kompetencji oraz możliwości szkoleniowych oraz zachęcanie do współpracy między instytucjami publicznymi, w tym między agencjami. W tym celu państwa członkowskie mogłyby utworzyć krajowe centra kompetencji w zakresie złożonych kwestii, takich jak doradzanie lokalnym lub regionalnym agencjom energetycznym w sprawach dotyczących systemów ciepłowniczych lub chłodniczych. Wymóg przekształcania budynków w budynki o niemal zerowym zużyciu energii nie wyklucza ani nie zabrania różnicowania między poziomami dotyczącymi budynków o niemal zerowym zużyciu energii w odniesieniu do budynków nowych lub poddawanych renowacji. Definicja budynków o niemal zerowym zużyciu energii, w tym poziomu optymalnego pod względem kosztów, zawarta jest w dyrektywie 2010/31/UE.

| (40) | Państwa członkowskie, które dokonują renowacji więcej niż 3 % całkowitej powierzchni swoich budynków w dowolnym roku do końca 2026 r., powinny mieć możliwość zaliczenia nadwyżki na poczet rocznego wskaźnika renowacji w dowolnym roku z trzech następnych lat. Państwo członkowskie, które dokonuje renowacji więcej niż 3 % całkowitej powierzchni swoich budynków od dnia 1 stycznia 2027 r., powinno mieć możliwość zaliczenia nadwyżki na poczet rocznego wskaźnika renowacji w dwóch następnych latach. Możliwość ta nie powinna być wykorzystywana do celów niezgodnych z celami ogólnymi oraz z poziomem ambicji niniejszej dyrektywy. |
| --- | --- |

(40)

Państwa członkowskie, które dokonują renowacji więcej niż 3 % całkowitej powierzchni swoich budynków w dowolnym roku do końca 2026 r., powinny mieć możliwość zaliczenia nadwyżki na poczet rocznego wskaźnika renowacji w dowolnym roku z trzech następnych lat. Państwo członkowskie, które dokonuje renowacji więcej niż 3 % całkowitej powierzchni swoich budynków od dnia 1 stycznia 2027 r., powinno mieć możliwość zaliczenia nadwyżki na poczet rocznego wskaźnika renowacji w dwóch następnych latach. Możliwość ta nie powinna być wykorzystywana do celów niezgodnych z celami ogólnymi oraz z poziomem ambicji niniejszej dyrektywy.

| (41) | Państwa członkowskie powinny zachęcać instytucje publiczne do uwzględniania szerszych korzyści wykraczających poza oszczędność energii, takich jak jakość powietrza w pomieszczeniach oraz poprawa jakości życia i komfort w odnowionych budynkach użyteczności publicznej, w szczególności w szkołach, placówkach opiekuńczych, domach opieki, mieszkaniach chronionych, szpitalach i mieszkaniach socjalnych. |
| --- | --- |

(41)

Państwa członkowskie powinny zachęcać instytucje publiczne do uwzględniania szerszych korzyści wykraczających poza oszczędność energii, takich jak jakość powietrza w pomieszczeniach oraz poprawa jakości życia i komfort w odnowionych budynkach użyteczności publicznej, w szczególności w szkołach, placówkach opiekuńczych, domach opieki, mieszkaniach chronionych, szpitalach i mieszkaniach socjalnych.

| (42) | Obok przemysłu głównymi użytkownikami energii i głównym źródłem emisji są budynki i transport. Budynki odpowiadają za około 40 % całkowitego zużycia energii w Unii i za 36 % unijnej emisji gazów cieplarnianych związanych z zaopatrzeniem w energię Komunikat Komisji z dnia 14 października 2020 r. pt. „Fala renowacji” odnosi się do podwójnego wyzwania w zakresie efektywności energetycznej i zasobooszczędności oraz przystępności cenowej w sektorze budynków i przyświeca mu cel podwojenia wskaźnika renowacji. Skupiono się w nim na budynkach o najgorszej charakterystyce energetycznej, ubóstwie energetycznym i budynkach użyteczności publicznej. Ponadto budynki mają zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia unijnego celu, jakim jest osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r. Budynki będące własnością instytucji publicznych stanowią znaczną część zasobów budowlanych i są mocno wyeksponowane w życiu publicznym. Należy zatem ustanowić roczny wskaźnik renowacji w odniesieniu do budynków będących własnością instytucji publicznych na terytorium państw członkowskich w celu poprawy ich charakterystyki energetycznej i przekształcenia ich co najmniej w budynki o niemal zerowym zużyciu energii lub budynki zeroemisyjne. Zachęca się państwa członkowskie do ustalenia wyższego wskaźnika renowacji, w przypadkach gdy jest to opłacalne w ramach renowacji ich zasobów budowlanych zgodnie z ich długoterminowymi strategiami renowacji lub krajowymi programami renowacji, lub obydwoma. Wskaźnik ten nie powinien naruszać obowiązków odnoszących się do budynków o niemal zerowym zużyciu energii, określonych w dyrektywie 2010/31/UE. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość stosowania mniej rygorystycznych wymogów w odniesieniu do niektórych budynków, takich jak budynki o specjalnych walorach architektonicznych lub historycznych. Podczas kolejnego przeglądu dyrektywy 2010/31/UE, Komisja powinna ocenić postępy osiągnięte przez państwa członkowskie w zakresie renowacji budynków instytucji publicznych. Komisja powinna rozważyć przedłożenie wniosku ustawodawczego w sprawie zmiany wskaźnika renowacji, z uwzględnieniem postępów osiągniętych przez państwa członkowskie, istotnych zmian związanych z rozwojem gospodarczym lub technicznym lub, w razie potrzeby, zobowiązań Unii w zakresie obniżenia emisyjności i zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń. Przewidziany w niniejszej dyrektywie obowiązek przeprowadzania renowacji budynków instytucji publicznych stanowi uzupełnienie obowiązku przewidzianego w dyrektywie 2010/31/UE, która zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia, aby przy wykonywaniu gruntownej renowacji istniejących budynków ich charakterystyka energetyczna została poprawiona tak, aby spełniała wymogi dotyczące budynków o niemal zerowym zużyciu energii. |
| --- | --- |

(42)

Obok przemysłu głównymi użytkownikami energii i głównym źródłem emisji są budynki i transport. Budynki odpowiadają za około 40 % całkowitego zużycia energii w Unii i za 36 % unijnej emisji gazów cieplarnianych związanych z zaopatrzeniem w energię Komunikat Komisji z dnia 14 października 2020 r. pt. „Fala renowacji” odnosi się do podwójnego wyzwania w zakresie efektywności energetycznej i zasobooszczędności oraz przystępności cenowej w sektorze budynków i przyświeca mu cel podwojenia wskaźnika renowacji. Skupiono się w nim na budynkach o najgorszej charakterystyce energetycznej, ubóstwie energetycznym i budynkach użyteczności publicznej. Ponadto budynki mają zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia unijnego celu, jakim jest osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r. Budynki będące własnością instytucji publicznych stanowią znaczną część zasobów budowlanych i są mocno wyeksponowane w życiu publicznym. Należy zatem ustanowić roczny wskaźnik renowacji w odniesieniu do budynków będących własnością instytucji publicznych na terytorium państw członkowskich w celu poprawy ich charakterystyki energetycznej i przekształcenia ich co najmniej w budynki o niemal zerowym zużyciu energii lub budynki zeroemisyjne. Zachęca się państwa członkowskie do ustalenia wyższego wskaźnika renowacji, w przypadkach gdy jest to opłacalne w ramach renowacji ich zasobów budowlanych zgodnie z ich długoterminowymi strategiami renowacji lub krajowymi programami renowacji, lub obydwoma. Wskaźnik ten nie powinien naruszać obowiązków odnoszących się do budynków o niemal zerowym zużyciu energii, określonych w dyrektywie 2010/31/UE. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość stosowania mniej rygorystycznych wymogów w odniesieniu do niektórych budynków, takich jak budynki o specjalnych walorach architektonicznych lub historycznych. Podczas kolejnego przeglądu dyrektywy 2010/31/UE, Komisja powinna ocenić postępy osiągnięte przez państwa członkowskie w zakresie renowacji budynków instytucji publicznych. Komisja powinna rozważyć przedłożenie wniosku ustawodawczego w sprawie zmiany wskaźnika renowacji, z uwzględnieniem postępów osiągniętych przez państwa członkowskie, istotnych zmian związanych z rozwojem gospodarczym lub technicznym lub, w razie potrzeby, zobowiązań Unii w zakresie obniżenia emisyjności i zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń. Przewidziany w niniejszej dyrektywie obowiązek przeprowadzania renowacji budynków instytucji publicznych stanowi uzupełnienie obowiązku przewidzianego w dyrektywie 2010/31/UE, która zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia, aby przy wykonywaniu gruntownej renowacji istniejących budynków ich charakterystyka energetyczna została poprawiona tak, aby spełniała wymogi dotyczące budynków o niemal zerowym zużyciu energii.

| (43) | Systemy automatyki i sterowania dla budynków lub inne rozwiązania służące aktywnemu zarządzaniu energią to ważne narzędzia stosowane przez instytucje publiczne do poprawy i utrzymywania charakterystyki energetycznej budynków oraz zapewniania – zgodnie z dyrektywą 2010/31/UE – niezbędnych warunków wewnętrznych w budynkach będących własnością tych instytucji lub w budynkach przez nie zajmowanych. |
| --- | --- |

(43)

Systemy automatyki i sterowania dla budynków lub inne rozwiązania służące aktywnemu zarządzaniu energią to ważne narzędzia stosowane przez instytucje publiczne do poprawy i utrzymywania charakterystyki energetycznej budynków oraz zapewniania – zgodnie z dyrektywą 2010/31/UE – niezbędnych warunków wewnętrznych w budynkach będących własnością tych instytucji lub w budynkach przez nie zajmowanych.

| (44) | Promowanie zielonej mobilności to jedna z kluczowych części Europejskiego Zielonego Ładu. Zapewnienie infrastruktury ładowania jest jednym z niezbędnych elementów transformacji. Infrastruktura ładowania w budynkach jest szczególnie ważna, ponieważ pojazdy elektryczne są parkowane w budynkach regularnie i na dłuższy czas, co ułatwia ładowanie i zwiększa jego efektywność. Instytucje publiczne powinny dokładać wszelkich starań, aby instalować infrastrukturę ładowania w budynkach będących ich własnością lub w budynkach przez nie zajmowanych, zgodnie z dyrektywą 2010/31/UE. |
| --- | --- |

(44)

Promowanie zielonej mobilności to jedna z kluczowych części Europejskiego Zielonego Ładu. Zapewnienie infrastruktury ładowania jest jednym z niezbędnych elementów transformacji. Infrastruktura ładowania w budynkach jest szczególnie ważna, ponieważ pojazdy elektryczne są parkowane w budynkach regularnie i na dłuższy czas, co ułatwia ładowanie i zwiększa jego efektywność. Instytucje publiczne powinny dokładać wszelkich starań, aby instalować infrastrukturę ładowania w budynkach będących ich własnością lub w budynkach przez nie zajmowanych, zgodnie z dyrektywą 2010/31/UE.

| (45) | Aby ustalić wskaźnik renowacji, państwa członkowskie muszą dysponować przeglądem budynków, które nie osiągają poziomu budynków o niemal zerowym zużyciu energii. W związku z tym państwa członkowskie powinny publikować i aktualizować wykaz budynków użyteczności publicznej, w tym w stosownych przypadkach mieszkań socjalnych, jako część ogólnej bazy danych świadectw charakterystyki energetycznej. Wykaz ten powinien umożliwiać również podmiotom prywatnym, w tym przedsiębiorstwom usług energetycznych (ESCO), proponowanie rozwiązań w zakresie renowacji, które mogą zostać zagregowane przez obserwatorium zasobów budowlanych UE. |
| --- | --- |

(45)

Aby ustalić wskaźnik renowacji, państwa członkowskie muszą dysponować przeglądem budynków, które nie osiągają poziomu budynków o niemal zerowym zużyciu energii. W związku z tym państwa członkowskie powinny publikować i aktualizować wykaz budynków użyteczności publicznej, w tym w stosownych przypadkach mieszkań socjalnych, jako część ogólnej bazy danych świadectw charakterystyki energetycznej. Wykaz ten powinien umożliwiać również podmiotom prywatnym, w tym przedsiębiorstwom usług energetycznych (ESCO), proponowanie rozwiązań w zakresie renowacji, które mogą zostać zagregowane przez obserwatorium zasobów budowlanych UE.

| (46) | Wykaz ten mógłby zawierać dane pochodzące z istniejących wykazów zasobów budowlanych. Państwa członkowskie powinny podjąć stosowne środki w celu ułatwienia zbierania danych i udostępnienia wykazu podmiotom prywatnym, w tym przedsiębiorstwom usług energetycznych, tak aby umożliwić im aktywny udział w realizacji rozwiązań w zakresie renowacji. Dostępne i upubliczniane dane dotyczące charakterystyki zasobów budowlanych, renowacji budynków i efektywności energetycznej mogą być agregowane przez obserwatorium zasobów budowlanych UE, aby zapewnić lepsze zrozumienie charakterystyki energetycznej sektora budynków za pomocą porównywalnych danych. |
| --- | --- |

(46)

Wykaz ten mógłby zawierać dane pochodzące z istniejących wykazów zasobów budowlanych. Państwa członkowskie powinny podjąć stosowne środki w celu ułatwienia zbierania danych i udostępnienia wykazu podmiotom prywatnym, w tym przedsiębiorstwom usług energetycznych, tak aby umożliwić im aktywny udział w realizacji rozwiązań w zakresie renowacji. Dostępne i upubliczniane dane dotyczące charakterystyki zasobów budowlanych, renowacji budynków i efektywności energetycznej mogą być agregowane przez obserwatorium zasobów budowlanych UE, aby zapewnić lepsze zrozumienie charakterystyki energetycznej sektora budynków za pomocą porównywalnych danych.

| (47) | W 2020 r. ponad połowa ludności świata mieszkała na obszarach miejskich. Szacuje się, że do 2050 r. odsetek ten wzrośnie do 68 %. Ponadto połowa infrastruktury miejskiej do 2050 r. jeszcze nie została zbudowana. Miasta i obszary metropolitalne to centra działalności gospodarczej, tworzenia wiedzy, innowacji i nowych technologii. Miasta wpływają na jakość życia obywateli, którzy w nich mieszkają lub pracują. Państwa członkowskie powinny wspierać gminy pod względem technicznym i finansowym. Niektóre gminy i inne instytucje publiczne w państwach członkowskich wdrożyły już zintegrowane podejście do oszczędności energii, zaopatrzenia w energię i zrównoważonej mobilności, na przykład poprzez plany działania w zakresie zrównoważonej energii lub plany zrównoważonej mobilności miejskiej w rodzaju planów opracowanych w ramach inicjatywy Porozumienie Burmistrzów, jak również zintegrowane podejście w zakresie obszarów miejskich, które wykracza poza jednostkowe interwencje w budynkach lub środkach transportu. Konieczne są dodatkowe wysiłki w obszarze poprawy efektywności energetycznej mobilności miejskiej, zarówno w transporcie pasażerskim, jak i towarowym, ponieważ w transporcie tym zużywa się około 40 % całej energii przypadającej na transport drogowy. |
| --- | --- |

(47)

W 2020 r. ponad połowa ludności świata mieszkała na obszarach miejskich. Szacuje się, że do 2050 r. odsetek ten wzrośnie do 68 %. Ponadto połowa infrastruktury miejskiej do 2050 r. jeszcze nie została zbudowana. Miasta i obszary metropolitalne to centra działalności gospodarczej, tworzenia wiedzy, innowacji i nowych technologii. Miasta wpływają na jakość życia obywateli, którzy w nich mieszkają lub pracują. Państwa członkowskie powinny wspierać gminy pod względem technicznym i finansowym. Niektóre gminy i inne instytucje publiczne w państwach członkowskich wdrożyły już zintegrowane podejście do oszczędności energii, zaopatrzenia w energię i zrównoważonej mobilności, na przykład poprzez plany działania w zakresie zrównoważonej energii lub plany zrównoważonej mobilności miejskiej w rodzaju planów opracowanych w ramach inicjatywy Porozumienie Burmistrzów, jak również zintegrowane podejście w zakresie obszarów miejskich, które wykracza poza jednostkowe interwencje w budynkach lub środkach transportu. Konieczne są dodatkowe wysiłki w obszarze poprawy efektywności energetycznej mobilności miejskiej, zarówno w transporcie pasażerskim, jak i towarowym, ponieważ w transporcie tym zużywa się około 40 % całej energii przypadającej na transport drogowy.

| (48) | W ramach niniejszej dyrektywy pełne zastosowanie mają nadal wszystkie zasady dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE (18), 2014/24/UE (19) i 2014/25/UE (20). |
| --- | --- |

(48)

W ramach niniejszej dyrektywy pełne zastosowanie mają nadal wszystkie zasady dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE (18), 2014/24/UE (19) i 2014/25/UE (20).

| (49) | W odniesieniu do nabywania niektórych produktów i usług oraz nabywania i wynajmowania budynków, instytucje zamawiające i podmioty zamawiające, które zawierają umowy na publiczne roboty budowlane, dostawy lub usługi, powinny dawać przykład i podejmować decyzje w sprawie zakupu, przy uwzględnieniu kwestii efektywności energetycznej oraz stosować zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”, w tym w postępowaniach dotyczących tych umów w sprawie zamówień publicznych i koncesji, w odniesieniu do których w niniejszej dyrektywie nie określono żadnych szczególnych wymogów. Powinno to mieć zastosowanie do instytucji zamawiających i jednostek zamawiających, objętych zakresem dyrektyw 2014/23/UE, 2014/24/UE lub 2014/25/UE. Państwa członkowskie powinny usunąć bariery utrudniające wspólne udzielanie zamówień w danym państwie członkowskim lub za granicą, jeżeli może to zmniejszyć koszty oraz zwiększyć korzyści płynące z rynku wewnętrznego poprzez stworzenie możliwości rynkowych dla dostawców i dostawców usług energetycznych. |
| --- | --- |

(49)

W odniesieniu do nabywania niektórych produktów i usług oraz nabywania i wynajmowania budynków, instytucje zamawiające i podmioty zamawiające, które zawierają umowy na publiczne roboty budowlane, dostawy lub usługi, powinny dawać przykład i podejmować decyzje w sprawie zakupu, przy uwzględnieniu kwestii efektywności energetycznej oraz stosować zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”, w tym w postępowaniach dotyczących tych umów w sprawie zamówień publicznych i koncesji, w odniesieniu do których w niniejszej dyrektywie nie określono żadnych szczególnych wymogów. Powinno to mieć zastosowanie do instytucji zamawiających i jednostek zamawiających, objętych zakresem dyrektyw 2014/23/UE, 2014/24/UE lub 2014/25/UE. Państwa członkowskie powinny usunąć bariery utrudniające wspólne udzielanie zamówień w danym państwie członkowskim lub za granicą, jeżeli może to zmniejszyć koszty oraz zwiększyć korzyści płynące z rynku wewnętrznego poprzez stworzenie możliwości rynkowych dla dostawców i dostawców usług energetycznych.

| (50) | Wszystkie podmioty publiczne inwestujące zasoby publiczne w drodze zamówień publicznych powinny dawać przykład przy udzielaniu zamówień i koncesji przez wybieranie produktów, budynków, robót budowlanych i usług o najlepszej charakterystyce energetycznej, również w odniesieniu do zamówień publicznych, które nie podlegają szczególnym wymogom na podstawie dyrektywy 2009/30/WE. W tym kontekście we wszystkich postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego i koncesji o wartości powyżej progów określonych w art. 8 dyrektywy 2014/23/UE, art. 4 dyrektywy 2014/24/UE oraz art. 15 dyrektywy 2014/25/UE należy uwzględniać charakterystykę energetyczną produktów, budynków i usług określoną w prawie unijnym lub krajowym, traktując priorytetowo zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim” w postępowaniach o udzielenie zamówienia. |
| --- | --- |

(50)

Wszystkie podmioty publiczne inwestujące zasoby publiczne w drodze zamówień publicznych powinny dawać przykład przy udzielaniu zamówień i koncesji przez wybieranie produktów, budynków, robót budowlanych i usług o najlepszej charakterystyce energetycznej, również w odniesieniu do zamówień publicznych, które nie podlegają szczególnym wymogom na podstawie dyrektywy 2009/30/WE. W tym kontekście we wszystkich postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego i koncesji o wartości powyżej progów określonych w art. 8 dyrektywy 2014/23/UE, art. 4 dyrektywy 2014/24/UE oraz art. 15 dyrektywy 2014/25/UE należy uwzględniać charakterystykę energetyczną produktów, budynków i usług określoną w prawie unijnym lub krajowym, traktując priorytetowo zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim” w postępowaniach o udzielenie zamówienia.

| (51) | Ważne jest również, aby państwa członkowskie monitorowały, w jaki sposób instytucje zamawiające i podmioty zamawiające uwzględniają wymagania w zakresie efektywności energetycznej przy udzielaniu zamówień na produkty, budynki, roboty budowlane i usługi, zapewniając publiczny dostęp do informacji o wpływie na efektywność energetyczną zwycięskich przetargów przekraczających progi, o których mowa w dyrektywach w sprawie zamówień publicznych. Dzięki temu zainteresowane strony i obywatele będą mogli ocenić rolę sektora publicznego w zapewnianiu w przejrzysty sposób przestrzegania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” w zamówieniach publicznych. |
| --- | --- |

(51)

Ważne jest również, aby państwa członkowskie monitorowały, w jaki sposób instytucje zamawiające i podmioty zamawiające uwzględniają wymagania w zakresie efektywności energetycznej przy udzielaniu zamówień na produkty, budynki, roboty budowlane i usługi, zapewniając publiczny dostęp do informacji o wpływie na efektywność energetyczną zwycięskich przetargów przekraczających progi, o których mowa w dyrektywach w sprawie zamówień publicznych. Dzięki temu zainteresowane strony i obywatele będą mogli ocenić rolę sektora publicznego w zapewnianiu w przejrzysty sposób przestrzegania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” w zamówieniach publicznych.

| (52) | Spoczywający na państwach członkowskich obowiązek zapewnienia, aby instytucje zamawiające i podmioty zamawiające nabywały wyłącznie produkty, budynki, roboty budowlane i usługi o wysokiej efektywności energetycznej nie powinien jednak uniemożliwiać państwom członkowskim nabywania towarów niezbędnych do ochrony przed stanami zagrożenia bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego oraz do reakcji na nie. |
| --- | --- |

(52)

Spoczywający na państwach członkowskich obowiązek zapewnienia, aby instytucje zamawiające i podmioty zamawiające nabywały wyłącznie produkty, budynki, roboty budowlane i usługi o wysokiej efektywności energetycznej nie powinien jednak uniemożliwiać państwom członkowskim nabywania towarów niezbędnych do ochrony przed stanami zagrożenia bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego oraz do reakcji na nie.

| (53) | W Europejskim Zielonym Ładzie uznaje się, że gospodarka o obiegu zamkniętym odgrywa rolę w przyczynianiu się do realizacji ogólnych unijnych celów w zakresie obniżenia emisyjności. Sektor publiczny i w szczególności sektor transportu powinny przyczynić się do realizacji tych celów, wykorzystując swoją siłę nabywczą do wyboru, w stosownych przypadkach, przyjaznych dla środowiska produktów, budynków, robót budowlanych i usług za pomocą dostępnych narzędzi zielonych zamówień publicznych i tym samym wnosząc znaczący wkład w zmniejszenie zużycia energii i wpływu na środowisko. |
| --- | --- |

(53)

W Europejskim Zielonym Ładzie uznaje się, że gospodarka o obiegu zamkniętym odgrywa rolę w przyczynianiu się do realizacji ogólnych unijnych celów w zakresie obniżenia emisyjności. Sektor publiczny i w szczególności sektor transportu powinny przyczynić się do realizacji tych celów, wykorzystując swoją siłę nabywczą do wyboru, w stosownych przypadkach, przyjaznych dla środowiska produktów, budynków, robót budowlanych i usług za pomocą dostępnych narzędzi zielonych zamówień publicznych i tym samym wnosząc znaczący wkład w zmniejszenie zużycia energii i wpływu na środowisko.

| (54) | Ważne jest, aby państwa członkowskie udzielały instytucjom publicznym niezbędnego wsparcia we wprowadzaniu wymagań w zakresie efektywności energetycznej w zamówieniach publicznych oraz, we właściwych przypadkach, w stosowaniu zielonych zamówień publicznych, zapewniając niezbędne wytyczne i metody przeprowadzania oceny kosztów w całym cyklu życia oraz skutków i kosztów środowiskowych. Oczekuje się, że dobrze zaprojektowane narzędzia, w szczególności narzędzia cyfrowe, ułatwią postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i zmniejszą koszty administracyjne, zwłaszcza w mniejszych państwach członkowskich, które mogą nie posiadać wystarczających zdolności do przygotowywania ofert. W tym względzie państwa członkowskie powinny aktywnie propagować korzystanie z narzędzi cyfrowych i współpracę między instytucjami zamawiającymi, w tym ponad granicami, w celu wymiany najlepszych praktyk. |
| --- | --- |

(54)

Ważne jest, aby państwa członkowskie udzielały instytucjom publicznym niezbędnego wsparcia we wprowadzaniu wymagań w zakresie efektywności energetycznej w zamówieniach publicznych oraz, we właściwych przypadkach, w stosowaniu zielonych zamówień publicznych, zapewniając niezbędne wytyczne i metody przeprowadzania oceny kosztów w całym cyklu życia oraz skutków i kosztów środowiskowych. Oczekuje się, że dobrze zaprojektowane narzędzia, w szczególności narzędzia cyfrowe, ułatwią postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i zmniejszą koszty administracyjne, zwłaszcza w mniejszych państwach członkowskich, które mogą nie posiadać wystarczających zdolności do przygotowywania ofert. W tym względzie państwa członkowskie powinny aktywnie propagować korzystanie z narzędzi cyfrowych i współpracę między instytucjami zamawiającymi, w tym ponad granicami, w celu wymiany najlepszych praktyk.

| (55) | Ze względu na to, że budynki odpowiadają za emisję gazów cieplarnianych również przed rozpoczęciem ich eksploatacji i po jej zakończeniu, państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę emisję dwutlenku węgla przez budynki w całym cyklu życia. Powinno odbywać się to w kontekście wysiłków mających na celu zwrócenie większej uwagi na wyniki w całym cyklu życia, aspekty gospodarki o obiegu zamkniętym i wpływ na środowisko, w ramach wzorcowej roli sektora publicznego. Udzielanie zamówień publicznych może zatem stanowić okazję do zajęcia się kwestią emisji dwutlenku węgla zawartego w budynkach w całym cyklu życia. W tym względzie instytucje zamawiające są ważnymi podmiotami, które mogą podejmować działania w ramach systemu zamówień publicznych poprzez zakup nowych budynków, w których uwzględniono współczynnik globalnego ocieplenia w całym cyklu życia. |
| --- | --- |

(55)

Ze względu na to, że budynki odpowiadają za emisję gazów cieplarnianych również przed rozpoczęciem ich eksploatacji i po jej zakończeniu, państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę emisję dwutlenku węgla przez budynki w całym cyklu życia. Powinno odbywać się to w kontekście wysiłków mających na celu zwrócenie większej uwagi na wyniki w całym cyklu życia, aspekty gospodarki o obiegu zamkniętym i wpływ na środowisko, w ramach wzorcowej roli sektora publicznego. Udzielanie zamówień publicznych może zatem stanowić okazję do zajęcia się kwestią emisji dwutlenku węgla zawartego w budynkach w całym cyklu życia. W tym względzie instytucje zamawiające są ważnymi podmiotami, które mogą podejmować działania w ramach systemu zamówień publicznych poprzez zakup nowych budynków, w których uwzględniono współczynnik globalnego ocieplenia w całym cyklu życia.

| (56) | Współczynnik globalnego ocieplenia w całym cyklu życia służy do pomiaru emisji gazów cieplarnianych związanych z budynkiem na różnych etapach jego cyklu życia. W związku z tym mierzy się nim ogólny wkład budynku w emisje, które prowadzą do zmiany klimatu. Niekiedy nazywa się go oceną śladu węglowego lub pomiarem dwutlenku węgla w całym cyklu życia. Wyraża on zarówno emisje dwutlenku węgla zawarte w materiałach budowalnych, jak i bezpośrednie i pośrednie emisje dwutlenku węgla na etapie użytkowania. Budynki są znaczącym „bankiem” materiałów, w którym przez wiele dziesięcioleci składowane są zasoby wysokoemisyjne, a zatem istotne jest zbadanie projektów, które ułatwiają ponowne użycie i recykling na koniec okresu eksploatacji, zgodnie z nowym planem działania dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym. Państwa członkowskie powinny promować obieg zamknięty, trwałość i przystosowalność materiałów budowlanych, aby dbać o zrównoważony charakter wyrobów budowlanych. |
| --- | --- |

(56)

Współczynnik globalnego ocieplenia w całym cyklu życia służy do pomiaru emisji gazów cieplarnianych związanych z budynkiem na różnych etapach jego cyklu życia. W związku z tym mierzy się nim ogólny wkład budynku w emisje, które prowadzą do zmiany klimatu. Niekiedy nazywa się go oceną śladu węglowego lub pomiarem dwutlenku węgla w całym cyklu życia. Wyraża on zarówno emisje dwutlenku węgla zawarte w materiałach budowalnych, jak i bezpośrednie i pośrednie emisje dwutlenku węgla na etapie użytkowania. Budynki są znaczącym „bankiem” materiałów, w którym przez wiele dziesięcioleci składowane są zasoby wysokoemisyjne, a zatem istotne jest zbadanie projektów, które ułatwiają ponowne użycie i recykling na koniec okresu eksploatacji, zgodnie z nowym planem działania dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym. Państwa członkowskie powinny promować obieg zamknięty, trwałość i przystosowalność materiałów budowlanych, aby dbać o zrównoważony charakter wyrobów budowlanych.

| (57) | Współczynnik ocieplenia globalnego wyraża się jako wskaźnik liczbowy w kg ekwiwalentu dwutlenku węgla na metr kwadratowy (wewnętrznej powierzchni użytkowej) dla każdego etapu cyklu życia uśredniony dla jednego roku referencyjnego okresu badania wynoszącego 50 lat. Dobór danych, określenie scenariuszy i obliczenia przebiegają zgodnie z normą EN 15978. Zakres elementów budynku i wyposażenia technicznego określono we wskaźniku 1.2 unijnych ram zrównoważonego budownictwa Level(s). W przypadku gdy istnieje krajowe narzędzie obliczeniowe lub jest ono wymagane do ujawnienia informacji lub uzyskania pozwoleń na budowę, powinna istnieć możliwość wykorzystania tego narzędzia krajowego w celu dostarczenia wymaganych informacji. Powinna istnieć możliwość korzystania z innych narzędzi obliczeniowych, jeżeli spełniają one minimalne kryteria określone w unijnych ramach zrównoważonego budownictwa. |
| --- | --- |

(57)

Współczynnik ocieplenia globalnego wyraża się jako wskaźnik liczbowy w kg ekwiwalentu dwutlenku węgla na metr kwadratowy (wewnętrznej powierzchni użytkowej) dla każdego etapu cyklu życia uśredniony dla jednego roku referencyjnego okresu badania wynoszącego 50 lat. Dobór danych, określenie scenariuszy i obliczenia przebiegają zgodnie z normą EN 15978. Zakres elementów budynku i wyposażenia technicznego określono we wskaźniku 1.2 unijnych ram zrównoważonego budownictwa Level(s). W przypadku gdy istnieje krajowe narzędzie obliczeniowe lub jest ono wymagane do ujawnienia informacji lub uzyskania pozwoleń na budowę, powinna istnieć możliwość wykorzystania tego narzędzia krajowego w celu dostarczenia wymaganych informacji. Powinna istnieć możliwość korzystania z innych narzędzi obliczeniowych, jeżeli spełniają one minimalne kryteria określone w unijnych ramach zrównoważonego budownictwa.

| (58) | Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE (21) ustanawia przepisy dotyczące instalacji, które przyczyniają się do wytwarzania energii lub wykorzystują energię do celów produkcji, i przewiduje, że informacje na temat energii wykorzystywanej w takiej instalacji lub wytwarzanej przez taką instalację mają być zawierane we wnioskach o pozwolenia zintegrowane (zgodnie z art. 12 ust. 1 lit. b) tej dyrektywy). Ponadto w art. 11 tej dyrektywy przewidziano, że efektywne wykorzystanie energii jest jedną z ogólnych zasad regulujących podstawowe obowiązki operatora i jednym z kryteriów ustalania najlepszych dostępnych technik na podstawie załącznika III do tej dyrektywy. Na efektywność funkcjonowania systemów energetycznych wpływają w każdym momencie możliwości płynnego i elastycznego włączania do sieci mocy generowanych w oparciu o różne źródła energii, które charakteryzują się zróżnicowaną bezwładnością i różnymi czasami rozruchu. Poprawa efektywności umożliwi lepsze wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych. |
| --- | --- |

(58)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE (21) ustanawia przepisy dotyczące instalacji, które przyczyniają się do wytwarzania energii lub wykorzystują energię do celów produkcji, i przewiduje, że informacje na temat energii wykorzystywanej w takiej instalacji lub wytwarzanej przez taką instalację mają być zawierane we wnioskach o pozwolenia zintegrowane (zgodnie z art. 12 ust. 1 lit. b) tej dyrektywy). Ponadto w art. 11 tej dyrektywy przewidziano, że efektywne wykorzystanie energii jest jedną z ogólnych zasad regulujących podstawowe obowiązki operatora i jednym z kryteriów ustalania najlepszych dostępnych technik na podstawie załącznika III do tej dyrektywy. Na efektywność funkcjonowania systemów energetycznych wpływają w każdym momencie możliwości płynnego i elastycznego włączania do sieci mocy generowanych w oparciu o różne źródła energii, które charakteryzują się zróżnicowaną bezwładnością i różnymi czasami rozruchu. Poprawa efektywności umożliwi lepsze wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych.

| (59) | Poprawa efektywności energetycznej może przyczynić się do poprawy wyników gospodarczych. Państwa członkowskie i Unia powinny dążyć do zmniejszenia zużycia energii niezależnie od poziomu wzrostu gospodarczego. |
| --- | --- |

(59)

Poprawa efektywności energetycznej może przyczynić się do poprawy wyników gospodarczych. Państwa członkowskie i Unia powinny dążyć do zmniejszenia zużycia energii niezależnie od poziomu wzrostu gospodarczego.

| (60) | Obowiązek oszczędności energii ustanowiony niniejszą dyrektywą powinien zostać zwiększony i powinien obowiązywać również po 2030 r. Zapewni to większą stabilność dla inwestorów, a tym samym będzie wspierać długoterminowe inwestycje i długoterminowe środki w zakresie efektywności energetycznej, takie jak gruntowne renowacje budynków i długofalowy cel polegający na ułatwieniu opłacalnej transformacji istniejących budynków w budynki o niemal zerowym zużyciu energii. Obowiązek oszczędności energii odgrywa ważną rolę w rozwoju lokalnym, w tym w tworzeniu miejsc pracy, konkurencyjności i w zmniejszaniu ubóstwa energetycznego. Powinien pozwolić Unii osiągnąć cele w zakresie energii i klimatu przez tworzenie dalszych możliwości i wyeliminowanie powiązania pomiędzy zużyciem energii a wzrostem gospodarczym. Współpraca z sektorem prywatnym jest istotna dla oceny warunków, w jakich można aktywować prywatne inwestycje w projekty dotyczące efektywności energetycznej, oraz dla opracowania nowych modeli dochodów na potrzeby innowacji w dziedzinie efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

(60)

Obowiązek oszczędności energii ustanowiony niniejszą dyrektywą powinien zostać zwiększony i powinien obowiązywać również po 2030 r. Zapewni to większą stabilność dla inwestorów, a tym samym będzie wspierać długoterminowe inwestycje i długoterminowe środki w zakresie efektywności energetycznej, takie jak gruntowne renowacje budynków i długofalowy cel polegający na ułatwieniu opłacalnej transformacji istniejących budynków w budynki o niemal zerowym zużyciu energii. Obowiązek oszczędności energii odgrywa ważną rolę w rozwoju lokalnym, w tym w tworzeniu miejsc pracy, konkurencyjności i w zmniejszaniu ubóstwa energetycznego. Powinien pozwolić Unii osiągnąć cele w zakresie energii i klimatu przez tworzenie dalszych możliwości i wyeliminowanie powiązania pomiędzy zużyciem energii a wzrostem gospodarczym. Współpraca z sektorem prywatnym jest istotna dla oceny warunków, w jakich można aktywować prywatne inwestycje w projekty dotyczące efektywności energetycznej, oraz dla opracowania nowych modeli dochodów na potrzeby innowacji w dziedzinie efektywności energetycznej.

| (61) | Środki poprawy efektywności energetycznej pozytywnie wpływają też na jakość powietrza, ponieważ bardziej efektywne energetycznie budynki przyczyniają się do zmniejszenia zapotrzebowania na paliwa grzewcze, w tym na stałe paliwa grzewcze. Zatem środki w zakresie efektywności energetycznej przyczyniają się do poprawy jakości powietrza w pomieszczeniach i na zewnątrz oraz pomagają w opłacalny sposób osiągnąć cele unijnej polityki jakości powietrza ustanowione w szczególności w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2284 (22). |
| --- | --- |

(61)

Środki poprawy efektywności energetycznej pozytywnie wpływają też na jakość powietrza, ponieważ bardziej efektywne energetycznie budynki przyczyniają się do zmniejszenia zapotrzebowania na paliwa grzewcze, w tym na stałe paliwa grzewcze. Zatem środki w zakresie efektywności energetycznej przyczyniają się do poprawy jakości powietrza w pomieszczeniach i na zewnątrz oraz pomagają w opłacalny sposób osiągnąć cele unijnej polityki jakości powietrza ustanowione w szczególności w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2284 (22).

| (62) | Z myślą o zapewnieniu stałego i przewidywalnego wkładu w osiągnięcie celów Unii w zakresie energii i klimatu na 2030 r. oraz celu neutralności klimatycznej na 2050 r. państwa członkowskie są zobowiązane do osiągnięcia skumulowanych oszczędności końcowego zużycia energii dla całego okresu objętego obowiązkiem aż do 2030 r., równoważnego rocznym nowym oszczędnościom wynoszącym co najmniej 0,8 % zużycia energii końcowej do dnia 31 grudnia 2023 r. i co najmniej: 1,3 % od dnia 1 stycznia 2024 r., 1,5 % od dnia 1 stycznia 2026 r. i 1,9 % od dnia 1 stycznia 2028 r. Wymóg ten można spełnić za pomocą nowych środków z dziedziny polityki, które zostaną przyjęte podczas okresu objętego obowiązkiem od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. lub za pomocą nowych indywidualnych działań podjętych w wyniku przyjęcia środków z dziedziny polityki w trakcie lub przed rozpoczęciem poprzedniego okresu, o ile działania indywidualne generujące oszczędności energii zostały wprowadzone w kolejnym okresie. W tym celu państwa członkowskie powinny mieć możliwość korzystania z systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej lub z alternatywnych środków z dziedziny polityki. |
| --- | --- |

(62)

Z myślą o zapewnieniu stałego i przewidywalnego wkładu w osiągnięcie celów Unii w zakresie energii i klimatu na 2030 r. oraz celu neutralności klimatycznej na 2050 r. państwa członkowskie są zobowiązane do osiągnięcia skumulowanych oszczędności końcowego zużycia energii dla całego okresu objętego obowiązkiem aż do 2030 r., równoważnego rocznym nowym oszczędnościom wynoszącym co najmniej 0,8 % zużycia energii końcowej do dnia 31 grudnia 2023 r. i co najmniej: 1,3 % od dnia 1 stycznia 2024 r., 1,5 % od dnia 1 stycznia 2026 r. i 1,9 % od dnia 1 stycznia 2028 r. Wymóg ten można spełnić za pomocą nowych środków z dziedziny polityki, które zostaną przyjęte podczas okresu objętego obowiązkiem od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. lub za pomocą nowych indywidualnych działań podjętych w wyniku przyjęcia środków z dziedziny polityki w trakcie lub przed rozpoczęciem poprzedniego okresu, o ile działania indywidualne generujące oszczędności energii zostały wprowadzone w kolejnym okresie. W tym celu państwa członkowskie powinny mieć możliwość korzystania z systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej lub z alternatywnych środków z dziedziny polityki.

| (63) | W okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. Cypr i Malta powinny być zobowiązane do osiągnięcia łącznych oszczędności końcowego zużycia energii odpowiadających nowym oszczędnościom w wysokości 0,24 % rocznego zużycia energii końcowej uśrednionego dla ostatnich trzech lat przed dniem 1 stycznia 2019 r. W okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. Cypr i Malta powinny być zobowiązane do osiągnięcia łącznych oszczędności końcowego zużycia energii w wysokości 0,45 % rocznego zużycia energii końcowej uśrednionego dla ostatnich trzech lat przed dniem 1 stycznia 2019 r. |
| --- | --- |

(63)

W okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. Cypr i Malta powinny być zobowiązane do osiągnięcia łącznych oszczędności końcowego zużycia energii odpowiadających nowym oszczędnościom w wysokości 0,24 % rocznego zużycia energii końcowej uśrednionego dla ostatnich trzech lat przed dniem 1 stycznia 2019 r. W okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. Cypr i Malta powinny być zobowiązane do osiągnięcia łącznych oszczędności końcowego zużycia energii w wysokości 0,45 % rocznego zużycia energii końcowej uśrednionego dla ostatnich trzech lat przed dniem 1 stycznia 2019 r.

| (64) | W przypadku stosowania systemów nakładających zobowiązania państwa członkowskie powinny na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów wyznaczyć strony zobowiązane wśród operatorów systemów przesyłowych, operatorów systemów dystrybucyjnych, dystrybutorów energii, przedsiębiorstw prowadzących detaliczną sprzedaż energii oraz przedsiębiorstw prowadzących dystrybucję lub sprzedaż detaliczną paliw transportowych. Wyznaczenia lub zwolnienia z wyznaczenia niektórych kategorii takich podmiotów nie należy rozumieć jako niezgodnego z zasadą niedyskryminacji. Państwa członkowskie mają możliwość wyboru, czy takie podmioty są wyznaczone jako strony zobowiązane czy jedynie niektóre kategorie takich podmiotów. W celu wzmocnienia pozycji i ochrony osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach i, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne oraz w celu wdrożenia środków z dziedziny polityki na zasadzie priorytetu wśród tych osób państwa członkowskie mogą wymagać od stron zobowiązanych osiągnięcia oszczędności energii wśród tych osób. W tym celu państwa członkowskie mogą również ustanowić cele w zakresie redukcji kosztów energii. Strony zobowiązane mogłyby osiągnąć te cele poprzez promowanie instalacji środków prowadzących do oszczędności energii i oszczędności finansowych na rachunkach za energię, takich jak instalacja środków izolacyjnych i ciepłowniczych, oraz poprzez wspieranie inicjatyw w zakresie oszczędności energii realizowanych przez społeczności energetyczne działające w zakresie energii ze źródeł odnawialnych i obywatelskie społeczności energetyczne. |
| --- | --- |

(64)

W przypadku stosowania systemów nakładających zobowiązania państwa członkowskie powinny na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów wyznaczyć strony zobowiązane wśród operatorów systemów przesyłowych, operatorów systemów dystrybucyjnych, dystrybutorów energii, przedsiębiorstw prowadzących detaliczną sprzedaż energii oraz przedsiębiorstw prowadzących dystrybucję lub sprzedaż detaliczną paliw transportowych. Wyznaczenia lub zwolnienia z wyznaczenia niektórych kategorii takich podmiotów nie należy rozumieć jako niezgodnego z zasadą niedyskryminacji. Państwa członkowskie mają możliwość wyboru, czy takie podmioty są wyznaczone jako strony zobowiązane czy jedynie niektóre kategorie takich podmiotów. W celu wzmocnienia pozycji i ochrony osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach i, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne oraz w celu wdrożenia środków z dziedziny polityki na zasadzie priorytetu wśród tych osób państwa członkowskie mogą wymagać od stron zobowiązanych osiągnięcia oszczędności energii wśród tych osób. W tym celu państwa członkowskie mogą również ustanowić cele w zakresie redukcji kosztów energii. Strony zobowiązane mogłyby osiągnąć te cele poprzez promowanie instalacji środków prowadzących do oszczędności energii i oszczędności finansowych na rachunkach za energię, takich jak instalacja środków izolacyjnych i ciepłowniczych, oraz poprzez wspieranie inicjatyw w zakresie oszczędności energii realizowanych przez społeczności energetyczne działające w zakresie energii ze źródeł odnawialnych i obywatelskie społeczności energetyczne.

| (65) | Opracowując środki z dziedziny polityki służące wypełnieniu obowiązku oszczędności energii, państwa członkowskie powinny przestrzegać unijnych norm i priorytetów dotyczących klimatu i środowiska oraz przestrzegać zasady „nie czyń poważnych szkód” w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2020/852. Państwa członkowskie nie powinny promować działań, które nie są zrównoważone pod względem środowiskowym, takich jak wykorzystanie paliw kopalnych. Obowiązek oszczędności energii ma na celu wzmocnienie reakcji na zmianę klimatu przez promowanie zachęt dla państw członkowskich do wdrożenia kombinacji zrównoważonych i czystych środków z różnych dziedzin polityki, które są odporne i łagodzą zmianę klimatu. W związku z tym oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki dotyczących bezpośredniego spalania paliw kopalnych mogą być – pod pewnymi warunkami i przez okres przejściowy po transpozycji niniejszej dyrektywy zgodnie z załącznikiem do niej – oszczędnościami energii kwalifikowalnymi do uwzględnienia na poczet realizacji obowiązku oszczędności energii. Umożliwi to dostosowanie obowiązku oszczędności energii do celów Europejskiego Zielonego Ładu, Planu w zakresie celów klimatycznych i inicjatywy „Fala renowacji”, a także odzwierciedli potrzebę działania wskazaną przez Międzynarodową Agencję Energetyczną w jej sprawozdaniu na temat zeroemisyjności netto. Ograniczenie to ma na celu zachęcenie państw członkowskich do wydawania środków publicznych wyłącznie na zachowujące aktualność i zrównoważone technologie. Ważne jest, aby państwa członkowskie zapewniły uczestnikom rynku jasne ramy polityki i pewność inwestycyjną. Wdrożenie metody obliczeniowej w ramach obowiązku oszczędności energii powinno umożliwić wszystkim uczestnikom rynku dostosowanie swoich technologii w rozsądnych ramach czasowych. W przypadku gdy państwa członkowskie wspierają wdrażanie wydajnych technologii opartych na paliwach kopalnych lub wczesne zastąpienie takich technologii, na przykład poprzez systemy dotacji lub systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej, wszelkie oszczędności energii mogą nie być już kwalifikowalne na poczet realizacji obowiązku oszczędności energii. Chociaż oszczędności energii wynikające np. z promowania kogeneracji opartej na gazie ziemnym nie byłyby kwalifikowalne w ramach obowiązku oszczędności energii, ograniczenie to nie miałoby zastosowania do pośredniego wykorzystania paliw kopalnych, na przykład gdy produkcja energii elektrycznej obejmuje wytwarzanie jej z paliw kopalnych. Środki z dziedziny polityki, których celem jest zmiana zachowań, mające na celu ograniczenie zużycia paliw kopalnych, na przykład poprzez kampanie informacyjne i ekologiczny styl jazdy, powinny pozostać kwalifikowalne. Środki z dziedziny polityki, których celem są renowacje budynków, mogą obejmować środki takie jak zastępowanie systemów ciepłowniczych zasilanych paliwami kopalnymi wraz z ulepszeniami przegród zewnętrznych. Środki te powinny być ograniczone do technologii, które umożliwiają osiągnięcie wymaganych oszczędności energii zgodnie z krajowymi kodeksami budowlanymi ustanowionymi w danym państwie członkowskim. Niezależnie od tego państwa członkowskie powinny promować modernizację systemów ciepłowniczych w ramach gruntownych renowacji zgodnie z długoterminowym celem osiągnięcia neutralności pod względem emisji dwutlenku węgla, tj. zmniejszając zapotrzebowanie na ciepło i pokrywając pozostałe zapotrzebowanie na ciepło z bezemisyjnego źródła energii. Przy rozliczaniu oszczędności niezbędnych do zrealizowania części obowiązku oszczędności energii wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym państwa członkowskie mogą uwzględnić swoje warunki klimatyczne. |
| --- | --- |

(65)

Opracowując środki z dziedziny polityki służące wypełnieniu obowiązku oszczędności energii, państwa członkowskie powinny przestrzegać unijnych norm i priorytetów dotyczących klimatu i środowiska oraz przestrzegać zasady „nie czyń poważnych szkód” w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2020/852. Państwa członkowskie nie powinny promować działań, które nie są zrównoważone pod względem środowiskowym, takich jak wykorzystanie paliw kopalnych. Obowiązek oszczędności energii ma na celu wzmocnienie reakcji na zmianę klimatu przez promowanie zachęt dla państw członkowskich do wdrożenia kombinacji zrównoważonych i czystych środków z różnych dziedzin polityki, które są odporne i łagodzą zmianę klimatu. W związku z tym oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki dotyczących bezpośredniego spalania paliw kopalnych mogą być – pod pewnymi warunkami i przez okres przejściowy po transpozycji niniejszej dyrektywy zgodnie z załącznikiem do niej – oszczędnościami energii kwalifikowalnymi do uwzględnienia na poczet realizacji obowiązku oszczędności energii. Umożliwi to dostosowanie obowiązku oszczędności energii do celów Europejskiego Zielonego Ładu, Planu w zakresie celów klimatycznych i inicjatywy „Fala renowacji”, a także odzwierciedli potrzebę działania wskazaną przez Międzynarodową Agencję Energetyczną w jej sprawozdaniu na temat zeroemisyjności netto. Ograniczenie to ma na celu zachęcenie państw członkowskich do wydawania środków publicznych wyłącznie na zachowujące aktualność i zrównoważone technologie. Ważne jest, aby państwa członkowskie zapewniły uczestnikom rynku jasne ramy polityki i pewność inwestycyjną. Wdrożenie metody obliczeniowej w ramach obowiązku oszczędności energii powinno umożliwić wszystkim uczestnikom rynku dostosowanie swoich technologii w rozsądnych ramach czasowych. W przypadku gdy państwa członkowskie wspierają wdrażanie wydajnych technologii opartych na paliwach kopalnych lub wczesne zastąpienie takich technologii, na przykład poprzez systemy dotacji lub systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej, wszelkie oszczędności energii mogą nie być już kwalifikowalne na poczet realizacji obowiązku oszczędności energii. Chociaż oszczędności energii wynikające np. z promowania kogeneracji opartej na gazie ziemnym nie byłyby kwalifikowalne w ramach obowiązku oszczędności energii, ograniczenie to nie miałoby zastosowania do pośredniego wykorzystania paliw kopalnych, na przykład gdy produkcja energii elektrycznej obejmuje wytwarzanie jej z paliw kopalnych. Środki z dziedziny polityki, których celem jest zmiana zachowań, mające na celu ograniczenie zużycia paliw kopalnych, na przykład poprzez kampanie informacyjne i ekologiczny styl jazdy, powinny pozostać kwalifikowalne. Środki z dziedziny polityki, których celem są renowacje budynków, mogą obejmować środki takie jak zastępowanie systemów ciepłowniczych zasilanych paliwami kopalnymi wraz z ulepszeniami przegród zewnętrznych. Środki te powinny być ograniczone do technologii, które umożliwiają osiągnięcie wymaganych oszczędności energii zgodnie z krajowymi kodeksami budowlanymi ustanowionymi w danym państwie członkowskim. Niezależnie od tego państwa członkowskie powinny promować modernizację systemów ciepłowniczych w ramach gruntownych renowacji zgodnie z długoterminowym celem osiągnięcia neutralności pod względem emisji dwutlenku węgla, tj. zmniejszając zapotrzebowanie na ciepło i pokrywając pozostałe zapotrzebowanie na ciepło z bezemisyjnego źródła energii. Przy rozliczaniu oszczędności niezbędnych do zrealizowania części obowiązku oszczędności energii wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym państwa członkowskie mogą uwzględnić swoje warunki klimatyczne.

| (66) | Środki poprawy efektywności energetycznej w transporcie stosowane przez państwa członkowskie kwalifikują się do uwzględnienia w celu spełnienia ich obowiązku oszczędności końcowego zużycia energii. Środki takie obejmują strategie, które między innymi propagują bardziej energooszczędne pojazdy, zmianę środków transportu na rzecz jazdy na rowerze, chodzenia pieszo i korzystania z transportu zbiorowego lub mobilność i miejskie zagospodarowanie przestrzenne zmniejszające popyt na transport. Ponadto, z zastrzeżeniem spełnienia wymogów dotyczących istotności i dodatkowości określonych w niniejszej dyrektywie, mogą się również kwalifikować systemy, które przyspieszają upowszechnianie się nowych, bardziej energooszczędnych pojazdów, lub środki z dziedziny polityki wspierające zmianę w kierunku paliw o obniżonych poziomach emisji, z wyjątkiem systemów lub środków z dziedziny polityki dotyczących bezpośredniego spalania paliw kopalnych, które zmniejszają zużycie energii w przeliczeniu na kilometr. Środki z dziedziny polityki promujące upowszechnienie się nowych pojazdów napędzanych paliwami kopalnymi nie powinny kwalifikować się jako środki kwalifikowalne do uwzględnienia na poczet realizacji obowiązku oszczędności energii. |
| --- | --- |

(66)

Środki poprawy efektywności energetycznej w transporcie stosowane przez państwa członkowskie kwalifikują się do uwzględnienia w celu spełnienia ich obowiązku oszczędności końcowego zużycia energii. Środki takie obejmują strategie, które między innymi propagują bardziej energooszczędne pojazdy, zmianę środków transportu na rzecz jazdy na rowerze, chodzenia pieszo i korzystania z transportu zbiorowego lub mobilność i miejskie zagospodarowanie przestrzenne zmniejszające popyt na transport. Ponadto, z zastrzeżeniem spełnienia wymogów dotyczących istotności i dodatkowości określonych w niniejszej dyrektywie, mogą się również kwalifikować systemy, które przyspieszają upowszechnianie się nowych, bardziej energooszczędnych pojazdów, lub środki z dziedziny polityki wspierające zmianę w kierunku paliw o obniżonych poziomach emisji, z wyjątkiem systemów lub środków z dziedziny polityki dotyczących bezpośredniego spalania paliw kopalnych, które zmniejszają zużycie energii w przeliczeniu na kilometr. Środki z dziedziny polityki promujące upowszechnienie się nowych pojazdów napędzanych paliwami kopalnymi nie powinny kwalifikować się jako środki kwalifikowalne do uwzględnienia na poczet realizacji obowiązku oszczędności energii.

| (67) | Środki przyjęte przez państwa członkowskie na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/842 (23), które prowadzą do weryfikowalnej i wymiernej lub możliwej do oszacowania poprawy efektywności energetycznej, można uznać za opłacalny sposób spełnienia przez państwa członkowskie ich zobowiązania w zakresie oszczędności energii wynikającego z niniejszej dyrektywy. |
| --- | --- |

(67)

Środki przyjęte przez państwa członkowskie na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/842 (23), które prowadzą do weryfikowalnej i wymiernej lub możliwej do oszacowania poprawy efektywności energetycznej, można uznać za opłacalny sposób spełnienia przez państwa członkowskie ich zobowiązania w zakresie oszczędności energii wynikającego z niniejszej dyrektywy.

| (68) | W ramach swoich systemów nakładających zobowiązania państwa członkowskie powinny mieć możliwość – na zasadzie alternatywy w stosunku do wymagania od stron zobowiązanych uzyskania wielkości skumulowanych oszczędności końcowego zużycia energii wymaganych na mocy obowiązku oszczędności energii wynikającego z niniejszej dyrektywy – zezwolenia stronom zobowiązanym na wniesienie wkładu lub zobligowania ich do wniesienia wkładu na rzecz krajowego funduszu efektywności energetycznej, który mógłby zostać wykorzystany do wdrażania środków z dziedziny polityki na zasadzie priorytetu wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach, oraz w odpowiednich przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne. |
| --- | --- |

(68)

W ramach swoich systemów nakładających zobowiązania państwa członkowskie powinny mieć możliwość – na zasadzie alternatywy w stosunku do wymagania od stron zobowiązanych uzyskania wielkości skumulowanych oszczędności końcowego zużycia energii wymaganych na mocy obowiązku oszczędności energii wynikającego z niniejszej dyrektywy – zezwolenia stronom zobowiązanym na wniesienie wkładu lub zobligowania ich do wniesienia wkładu na rzecz krajowego funduszu efektywności energetycznej, który mógłby zostać wykorzystany do wdrażania środków z dziedziny polityki na zasadzie priorytetu wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach, oraz w odpowiednich przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne.

| (69) | Państwa członkowskie i strony zobowiązane powinny korzystać z wszystkich dostępnych środków i technologii, z wyjątkiem tych, które dotyczą wykorzystania technologii bezpośredniego spalania paliw kopalnych, w celu osiągnięcia wymaganych skumulowanych oszczędności końcowego zużycia energii, w tym przez propagowanie inteligentnych i zrównoważonych technologii w efektywnych systemach ciepłowniczych i chłodniczych, efektywnej infrastrukturze ogrzewania i chłodzenia, efektywnych i inteligentnych budynkach, pojazdach elektrycznych i przemyśle elektrycznym oraz audytów energetycznych lub równoważnych systemów zarządzania energią, pod warunkiem że zgłoszone oszczędności energii spełniają wymogi ustanowione w niniejszej dyrektywie. Państwa członkowskie powinny dążyć do dużej elastyczności w projektowaniu i wdrażaniu alternatywnych środków z dziedziny polityki. Państwa członkowskie powinny zachęcać do podejmowania działań prowadzących do oszczędności energii w długich okresach użytkowania. |
| --- | --- |

(69)

Państwa członkowskie i strony zobowiązane powinny korzystać z wszystkich dostępnych środków i technologii, z wyjątkiem tych, które dotyczą wykorzystania technologii bezpośredniego spalania paliw kopalnych, w celu osiągnięcia wymaganych skumulowanych oszczędności końcowego zużycia energii, w tym przez propagowanie inteligentnych i zrównoważonych technologii w efektywnych systemach ciepłowniczych i chłodniczych, efektywnej infrastrukturze ogrzewania i chłodzenia, efektywnych i inteligentnych budynkach, pojazdach elektrycznych i przemyśle elektrycznym oraz audytów energetycznych lub równoważnych systemów zarządzania energią, pod warunkiem że zgłoszone oszczędności energii spełniają wymogi ustanowione w niniejszej dyrektywie. Państwa członkowskie powinny dążyć do dużej elastyczności w projektowaniu i wdrażaniu alternatywnych środków z dziedziny polityki. Państwa członkowskie powinny zachęcać do podejmowania działań prowadzących do oszczędności energii w długich okresach użytkowania.

| (70) | Długoterminowe środki w zakresie efektywności energetycznej nadal przynoszą oszczędności energii po 2020 r., ale aby przyczynić się do realizacji celu Unii w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r., środki te powinny przynieść nowe oszczędności po 2020 r. Z drugiej strony oszczędności energii uzyskane po dniu 31 grudnia 2020 r. nie powinny być zaliczane na poczet skumulowanych oszczędności końcowego zużycia energii wymaganych w odniesieniu do okresu od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. |
| --- | --- |

(70)

Długoterminowe środki w zakresie efektywności energetycznej nadal przynoszą oszczędności energii po 2020 r., ale aby przyczynić się do realizacji celu Unii w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r., środki te powinny przynieść nowe oszczędności po 2020 r. Z drugiej strony oszczędności energii uzyskane po dniu 31 grudnia 2020 r. nie powinny być zaliczane na poczet skumulowanych oszczędności końcowego zużycia energii wymaganych w odniesieniu do okresu od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r.

| (71) | Dodatkowość jest zasadą leżącą u podstaw obowiązku oszczędności energii przewidzianego w niniejszej dyrektywie w zakresie, w jakim zapewnia, aby państwa członkowskie wprowadziły polityki i środki specjalnie zaprojektowane do celów wypełnienia obowiązku oszczędności energii. Nowe oszczędności powinny mieć charakter dodatkowy w stosunku do normalnych działań, tak aby nie można było zaliczać na poczet wypełnienia obowiązku oszczędności energii tych oszczędności, które i tak miałyby miejsce. W celu obliczenia wpływu wprowadzonych środków uwzględniane powinny być jedynie oszczędności netto, zmierzone jako zmiana zużycia energii bezpośrednio związana z przedmiotowym środkiem w zakresie efektywności energetycznej wdrożonym do celów obowiązku oszczędności energii przewidzianego w niniejszej dyrektywie. W celu obliczenia oszczędności netto państwa członkowskie powinny ustanowić scenariusz bazowy przedstawiający rozwój sytuacji w przypadku braku przedmiotowego środka. Dany środek z dziedziny polityki należy oceniać w stosunku do tego scenariusza bazowego. Państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę minimalne wymagania określone w odpowiednich ramach legislacyjnych na poziomie unijnym oraz fakt, że inne środki z dziedziny polityki mogą być stosowane w tym samym okresie, co również może mieć wpływ na wielkość oszczędności energii, zatem nie wszystkie ze zmian obserwowanych od czasu wprowadzenia określonego środka z dziedziny polityki można przypisać wyłącznie temu środkowi. Aby spełniony został wymóg istotności, działania strony zobowiązanej, strony uczestniczącej lub strony uprawnionej powinny się faktycznie przyczyniać do osiągnięcia zgłaszanych oszczędności energii. |
| --- | --- |

(71)

Dodatkowość jest zasadą leżącą u podstaw obowiązku oszczędności energii przewidzianego w niniejszej dyrektywie w zakresie, w jakim zapewnia, aby państwa członkowskie wprowadziły polityki i środki specjalnie zaprojektowane do celów wypełnienia obowiązku oszczędności energii. Nowe oszczędności powinny mieć charakter dodatkowy w stosunku do normalnych działań, tak aby nie można było zaliczać na poczet wypełnienia obowiązku oszczędności energii tych oszczędności, które i tak miałyby miejsce. W celu obliczenia wpływu wprowadzonych środków uwzględniane powinny być jedynie oszczędności netto, zmierzone jako zmiana zużycia energii bezpośrednio związana z przedmiotowym środkiem w zakresie efektywności energetycznej wdrożonym do celów obowiązku oszczędności energii przewidzianego w niniejszej dyrektywie. W celu obliczenia oszczędności netto państwa członkowskie powinny ustanowić scenariusz bazowy przedstawiający rozwój sytuacji w przypadku braku przedmiotowego środka. Dany środek z dziedziny polityki należy oceniać w stosunku do tego scenariusza bazowego. Państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę minimalne wymagania określone w odpowiednich ramach legislacyjnych na poziomie unijnym oraz fakt, że inne środki z dziedziny polityki mogą być stosowane w tym samym okresie, co również może mieć wpływ na wielkość oszczędności energii, zatem nie wszystkie ze zmian obserwowanych od czasu wprowadzenia określonego środka z dziedziny polityki można przypisać wyłącznie temu środkowi. Aby spełniony został wymóg istotności, działania strony zobowiązanej, strony uczestniczącej lub strony uprawnionej powinny się faktycznie przyczyniać do osiągnięcia zgłaszanych oszczędności energii.

| (72) | W celu zwiększenia potencjału oszczędności energii w przesyle i dystrybucji energii elektrycznej istotne jest, aby w obliczaniu oszczędności energii uwzględnić, w stosownych przypadkach, wszystkie elementy łańcucha energetycznego. Badania i konsultacje z zainteresowanymi stronami wykazały istnienie znacznego potencjału. Warunki fizyczne i ekonomiczne różnią się jednak między poszczególnymi państwami członkowskimi, a często w obrębie kilku państw członkowskich, i istnieje duża liczba operatorów systemów. Okoliczności te wskazują na podejście zdecentralizowane, zgodnie z zasadą pomocniczości. Krajowe organy regulacyjne dysponują wymaganą wiedzą, kompetencjami prawnymi i zdolnościami administracyjnymi, aby wspierać rozwój wydajnej energetycznie sieci elektroenergetycznej. Podmioty takie jak europejska sieć operatorów systemów przesyłowych energii elektrycznej (ENTSO-E) oraz europejska organizacja operatorów systemów dystrybucyjnych również mogą wnieść użyteczny wkład i powinny wspierać swoich członków we wdrażaniu środków w zakresie efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

(72)

W celu zwiększenia potencjału oszczędności energii w przesyle i dystrybucji energii elektrycznej istotne jest, aby w obliczaniu oszczędności energii uwzględnić, w stosownych przypadkach, wszystkie elementy łańcucha energetycznego. Badania i konsultacje z zainteresowanymi stronami wykazały istnienie znacznego potencjału. Warunki fizyczne i ekonomiczne różnią się jednak między poszczególnymi państwami członkowskimi, a często w obrębie kilku państw członkowskich, i istnieje duża liczba operatorów systemów. Okoliczności te wskazują na podejście zdecentralizowane, zgodnie z zasadą pomocniczości. Krajowe organy regulacyjne dysponują wymaganą wiedzą, kompetencjami prawnymi i zdolnościami administracyjnymi, aby wspierać rozwój wydajnej energetycznie sieci elektroenergetycznej. Podmioty takie jak europejska sieć operatorów systemów przesyłowych energii elektrycznej (ENTSO-E) oraz europejska organizacja operatorów systemów dystrybucyjnych również mogą wnieść użyteczny wkład i powinny wspierać swoich członków we wdrażaniu środków w zakresie efektywności energetycznej.

| (73) | Podobne podejście ma zastosowanie do bardzo dużej liczby operatorów systemów przesyłu i dystrybucji gazu ziemnego. Rola gazu ziemnego oraz stopień zaopatrzenia i zasięg terytorialny są bardzo zróżnicowane w poszczególnych państwach członkowskich. W takich przypadkach krajowe organy regulacyjne są najlepiej przygotowane do monitorowania i kierowania ewolucji systemu w kierunku zwiększonej efektywności, a podmioty takie jak europejska sieć operatorów systemów przesyłowych gazu mogą wnieść użyteczny wkład i powinny wspierać swoich członków we wdrażaniu środków w zakresie efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

(73)

Podobne podejście ma zastosowanie do bardzo dużej liczby operatorów systemów przesyłu i dystrybucji gazu ziemnego. Rola gazu ziemnego oraz stopień zaopatrzenia i zasięg terytorialny są bardzo zróżnicowane w poszczególnych państwach członkowskich. W takich przypadkach krajowe organy regulacyjne są najlepiej przygotowane do monitorowania i kierowania ewolucji systemu w kierunku zwiększonej efektywności, a podmioty takie jak europejska sieć operatorów systemów przesyłowych gazu mogą wnieść użyteczny wkład i powinny wspierać swoich członków we wdrażaniu środków w zakresie efektywności energetycznej.

| (74) | Przedsiębiorstwa usług energetycznych ESCO odgrywają ważną rolę w opracowywaniu, projektowaniu, budowie i organizacji finansowania projektów, które oszczędzają energię, zmniejszają koszty energii oraz obniżają koszty eksploatacji i utrzymania w sektorach takich jak sektor budynków, przemysł i transport. |
| --- | --- |

(74)

Przedsiębiorstwa usług energetycznych ESCO odgrywają ważną rolę w opracowywaniu, projektowaniu, budowie i organizacji finansowania projektów, które oszczędzają energię, zmniejszają koszty energii oraz obniżają koszty eksploatacji i utrzymania w sektorach takich jak sektor budynków, przemysł i transport.

| (75) | Uwzględnienie związku między wodą a energią jest szczególnie ważne dla rozwiązania problemu współzależności między zużyciem energii i wody oraz rosnącej presji na oba te zasoby. Do oszczędności energii w znaczący sposób może przyczynić się skuteczna gospodarka wodna, która przynosi nie tylko korzyści dla klimatu, lecz także korzyści gospodarcze i społeczne. Sektor wodno-ściekowy odpowiada za 3,5 % zużycia energii elektrycznej w Unii i oczekuje się, że udział ten wzrośnie. Równocześnie nieszczelności odpowiadają za 24 % całkowitego zużycia wody w Unii, a sektor energetyczny jest największym konsumentem wody, odpowiadającym za 44 % jej zużycia. Należy w pełni zbadać potencjał oszczędności energii wynikający ze stosowania inteligentnych technologii i procesów we wszystkich przemysłowych, mieszkalnych i komercyjnych obiegach wody i zastosowaniach wodnych oraz wykorzystywać ten potencjał zawsze, gdy jest to opłacalne; należy też uwzględniać zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”. Ponadto zaawansowane technologie nawadniania, zbierania wody deszczowej i ponownego wykorzystania wody mogłyby znacznie ograniczyć zużycie wody w rolnictwie, budynkach i przemyśle oraz zużycie energii wykorzystywanej do uzdatniania i transportu wody. |
| --- | --- |

(75)

Uwzględnienie związku między wodą a energią jest szczególnie ważne dla rozwiązania problemu współzależności między zużyciem energii i wody oraz rosnącej presji na oba te zasoby. Do oszczędności energii w znaczący sposób może przyczynić się skuteczna gospodarka wodna, która przynosi nie tylko korzyści dla klimatu, lecz także korzyści gospodarcze i społeczne. Sektor wodno-ściekowy odpowiada za 3,5 % zużycia energii elektrycznej w Unii i oczekuje się, że udział ten wzrośnie. Równocześnie nieszczelności odpowiadają za 24 % całkowitego zużycia wody w Unii, a sektor energetyczny jest największym konsumentem wody, odpowiadającym za 44 % jej zużycia. Należy w pełni zbadać potencjał oszczędności energii wynikający ze stosowania inteligentnych technologii i procesów we wszystkich przemysłowych, mieszkalnych i komercyjnych obiegach wody i zastosowaniach wodnych oraz wykorzystywać ten potencjał zawsze, gdy jest to opłacalne; należy też uwzględniać zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”. Ponadto zaawansowane technologie nawadniania, zbierania wody deszczowej i ponownego wykorzystania wody mogłyby znacznie ograniczyć zużycie wody w rolnictwie, budynkach i przemyśle oraz zużycie energii wykorzystywanej do uzdatniania i transportu wody.

| (76) | Zgodnie z art. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) polityki Unii w zakresie efektywności energetycznej powinny sprzyjać włączeniu społecznemu, a zatem również zapewniać równy dostęp do środków w zakresie efektywności energetycznej dla wszystkich odbiorców dotkniętych ubóstwem energetycznym. Poprawa efektywności energetycznej powinna być wdrażana na zasadzie priorytetu wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych i wrażliwych użytkowników końcowych, osób w gospodarstwach domowych o niskich lub średnich dochodach, osób zajmujących mieszkania socjalne, osób starszych i osób żyjących na obszarach wiejskich i oddalonych oraz w regionach najbardziej oddalonych. W tym kontekście szczególną uwagę należy zwrócić na konkretne grupy, które są bardziej narażone na ubóstwo energetyczne lub są bardziej narażone na jego negatywne skutki, do grup tych należą np. kobiety, osoby z niepełnosprawnościami, osoby starsze, dzieci i osoby o mniejszościowym pochodzeniu rasowym lub etnicznym. Państwa członkowskie mogą nałożyć na strony zobowiązane wymóg włączenia celów społecznych do środków służących oszczędności energii, w odniesieniu do ubóstwa energetycznego, a możliwość ta została już rozszerzona na alternatywne środki z dziedziny polityki i europejskie krajowe fundusze efektywności energetycznej. Powinno to zostać przekształcone w obowiązek wzmacniania pozycji i ochrony odbiorców wrażliwych i wrażliwych użytkowników końcowych oraz łagodzenia ubóstwa energetycznego, przy jednoczesnym umożliwieniu państwom członkowskim zachowania pełnej elastyczności co do rodzaju środka z dziedziny polityki, jego wielkości, zakresu i treści. Jeżeli system zobowiązujący do efektywności energetycznej nie pozwala na środki odnoszące się do indywidualnych odbiorców energii, państwa członkowskie mogą przyjmować środki łagodzące ubóstwo energetyczne wyłącznie w ramach alternatywnych środków z dziedziny polityki. W ramach swoich kombinacji różnych dziedzin polityki państwa członkowskie powinny dopilnować, aby inne środki z dziedziny polityki nie miały negatywnego wpływu na osoby dotknięte ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, użytkowników końcowych, oraz, w stosownych przypadkach, osoby zajmujące mieszkania socjalne. Państwa członkowskie powinny w jak najlepszy sposób wykorzystywać inwestycje w środki poprawy efektywności energetycznej w ramach finansowania publicznego, w tym finansowania i instrumentów finansowych ustanowionych na poziomie unijnym. |
| --- | --- |

(76)

Zgodnie z art. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) polityki Unii w zakresie efektywności energetycznej powinny sprzyjać włączeniu społecznemu, a zatem również zapewniać równy dostęp do środków w zakresie efektywności energetycznej dla wszystkich odbiorców dotkniętych ubóstwem energetycznym. Poprawa efektywności energetycznej powinna być wdrażana na zasadzie priorytetu wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych i wrażliwych użytkowników końcowych, osób w gospodarstwach domowych o niskich lub średnich dochodach, osób zajmujących mieszkania socjalne, osób starszych i osób żyjących na obszarach wiejskich i oddalonych oraz w regionach najbardziej oddalonych. W tym kontekście szczególną uwagę należy zwrócić na konkretne grupy, które są bardziej narażone na ubóstwo energetyczne lub są bardziej narażone na jego negatywne skutki, do grup tych należą np. kobiety, osoby z niepełnosprawnościami, osoby starsze, dzieci i osoby o mniejszościowym pochodzeniu rasowym lub etnicznym. Państwa członkowskie mogą nałożyć na strony zobowiązane wymóg włączenia celów społecznych do środków służących oszczędności energii, w odniesieniu do ubóstwa energetycznego, a możliwość ta została już rozszerzona na alternatywne środki z dziedziny polityki i europejskie krajowe fundusze efektywności energetycznej. Powinno to zostać przekształcone w obowiązek wzmacniania pozycji i ochrony odbiorców wrażliwych i wrażliwych użytkowników końcowych oraz łagodzenia ubóstwa energetycznego, przy jednoczesnym umożliwieniu państwom członkowskim zachowania pełnej elastyczności co do rodzaju środka z dziedziny polityki, jego wielkości, zakresu i treści. Jeżeli system zobowiązujący do efektywności energetycznej nie pozwala na środki odnoszące się do indywidualnych odbiorców energii, państwa członkowskie mogą przyjmować środki łagodzące ubóstwo energetyczne wyłącznie w ramach alternatywnych środków z dziedziny polityki. W ramach swoich kombinacji różnych dziedzin polityki państwa członkowskie powinny dopilnować, aby inne środki z dziedziny polityki nie miały negatywnego wpływu na osoby dotknięte ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, użytkowników końcowych, oraz, w stosownych przypadkach, osoby zajmujące mieszkania socjalne. Państwa członkowskie powinny w jak najlepszy sposób wykorzystywać inwestycje w środki poprawy efektywności energetycznej w ramach finansowania publicznego, w tym finansowania i instrumentów finansowych ustanowionych na poziomie unijnym.

| (77) | Każde państwo członkowskie powinno zdefiniować pojęcie odbiorców wrażliwych, które może odnosić się do ubóstwa energetycznego oraz m.in. do zakazu odłączania takim odbiorcom dostaw energii elektrycznej w sytuacjach krytycznych. Pojęcie odbiorców wrażliwych może obejmować poziom dochodu, udział wydatków na energię w dochodzie dyspozycyjnym, efektywność energetyczną budynków mieszkalnych, krytyczną zależność od urządzeń elektrycznych ze względu na stan zdrowia, wiek lub inne kryteria. Pozwoli to państwom członkowskim na objęcie tym pojęciem osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach. |
| --- | --- |

(77)

Każde państwo członkowskie powinno zdefiniować pojęcie odbiorców wrażliwych, które może odnosić się do ubóstwa energetycznego oraz m.in. do zakazu odłączania takim odbiorcom dostaw energii elektrycznej w sytuacjach krytycznych. Pojęcie odbiorców wrażliwych może obejmować poziom dochodu, udział wydatków na energię w dochodzie dyspozycyjnym, efektywność energetyczną budynków mieszkalnych, krytyczną zależność od urządzeń elektrycznych ze względu na stan zdrowia, wiek lub inne kryteria. Pozwoli to państwom członkowskim na objęcie tym pojęciem osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach.

| (78) | Według zalecenia (UE) 2020/1563 około 34 mln gospodarstw domowych w Unii nie było w stanie utrzymać odpowiedniej temperatury w mieszkaniu w 2019 r. W Europejskim Zielonym Ładzie Unia nadaje priorytet społecznemu wymiarowi transformacji, zobowiązując się do przestrzegania zasady, zgodnie z którą nikt nie zostanie pominięty. Zielona transformacja, w tym przejście na czystą energię, wpływa w różny sposób na kobiety i mężczyzn i może mieć szczególny wpływ na niektóre grupy w niekorzystnej sytuacji, w tym na osoby z niepełnosprawnościami. Środki w zakresie efektywności energetycznej muszą zatem mieć kluczowe znaczenie dla każdej opłacalnej strategii na rzecz zwalczania ubóstwa energetycznego i przeciwdziałania słabej pozycji konsumentów oraz stanowią uzupełnienie polityki zabezpieczenia społecznego na poziomie państw członkowskich. Aby środki w zakresie efektywności energetycznej w zrównoważony sposób ograniczały ubóstwo energetyczne najemców, należy wziąć pod uwagę ich opłacalność, a także przystępność cenową dla właścicieli nieruchomości i najemców, oraz zagwarantować odpowiednie wsparcie finansowe i techniczne dla takich środków na poziomie państw członkowskich. Państwa członkowskie powinny wspierać poziomy lokalny i regionalny w identyfikowaniu i łagodzeniu ubóstwa energetycznego. Zgodnie z celami porozumienia paryskiego w dłuższej perspektywie zasoby budynków w Unii będą musiały stać się budynkami o niemal zerowym zużyciu energii. Aktualne tempo renowacji budynków jest niewystarczające, a najtrudniej jest przeprowadzić je w budynkach zajmowanych przez osoby o niskich dochodach dotknięte ubóstwem energetycznym. Środki określone w niniejszej dyrektywie dotyczące obowiązku oszczędności energii, systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej i alternatywnych środków z dziedziny polityki mają zatem szczególne znaczenie. |
| --- | --- |

(78)

Według zalecenia (UE) 2020/1563 około 34 mln gospodarstw domowych w Unii nie było w stanie utrzymać odpowiedniej temperatury w mieszkaniu w 2019 r. W Europejskim Zielonym Ładzie Unia nadaje priorytet społecznemu wymiarowi transformacji, zobowiązując się do przestrzegania zasady, zgodnie z którą nikt nie zostanie pominięty. Zielona transformacja, w tym przejście na czystą energię, wpływa w różny sposób na kobiety i mężczyzn i może mieć szczególny wpływ na niektóre grupy w niekorzystnej sytuacji, w tym na osoby z niepełnosprawnościami. Środki w zakresie efektywności energetycznej muszą zatem mieć kluczowe znaczenie dla każdej opłacalnej strategii na rzecz zwalczania ubóstwa energetycznego i przeciwdziałania słabej pozycji konsumentów oraz stanowią uzupełnienie polityki zabezpieczenia społecznego na poziomie państw członkowskich. Aby środki w zakresie efektywności energetycznej w zrównoważony sposób ograniczały ubóstwo energetyczne najemców, należy wziąć pod uwagę ich opłacalność, a także przystępność cenową dla właścicieli nieruchomości i najemców, oraz zagwarantować odpowiednie wsparcie finansowe i techniczne dla takich środków na poziomie państw członkowskich. Państwa członkowskie powinny wspierać poziomy lokalny i regionalny w identyfikowaniu i łagodzeniu ubóstwa energetycznego. Zgodnie z celami porozumienia paryskiego w dłuższej perspektywie zasoby budynków w Unii będą musiały stać się budynkami o niemal zerowym zużyciu energii. Aktualne tempo renowacji budynków jest niewystarczające, a najtrudniej jest przeprowadzić je w budynkach zajmowanych przez osoby o niskich dochodach dotknięte ubóstwem energetycznym. Środki określone w niniejszej dyrektywie dotyczące obowiązku oszczędności energii, systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej i alternatywnych środków z dziedziny polityki mają zatem szczególne znaczenie.

| (79) | Państwa członkowskie powinny dążyć do tego, aby środki mające na celu promowanie lub wspieranie efektywności energetycznej, w szczególności środki dotyczące budynków i mobilności, nie prowadziły do niewspółmiernego wzrostu kosztu usług dotyczących tych środków ani do większego wykluczenia społecznego. |
| --- | --- |

(79)

Państwa członkowskie powinny dążyć do tego, aby środki mające na celu promowanie lub wspieranie efektywności energetycznej, w szczególności środki dotyczące budynków i mobilności, nie prowadziły do niewspółmiernego wzrostu kosztu usług dotyczących tych środków ani do większego wykluczenia społecznego.

| (80) | Mając na uwadze wykorzystanie potencjału w zakresie oszczędności energii w niektórych segmentach rynku, dla których w zasadzie nie istnieje oferta handlowa audytów energetycznych (np. małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP)), państwa członkowskie powinny opracować programy zachęcające MŚP do poddawania się audytom energetycznym i do wdrażania zaleceń wynikających z tych audytów, a także programy wspierające MŚP w tym zakresie. Audyty energetyczne powinny być obowiązkowe i regularne w przedsiębiorstwach, których średnie roczne zużycie energii wykracza poza określony próg, gdyż oszczędności energii mogą być znaczne. Audyty energetyczne powinny uwzględniać odpowiednie normy europejskie lub międzynarodowe, jak np. EN ISO 50001 (systemy zarządzania energią) lub EN 16247-1 (audyty energetyczne) lub jeżeli obejmują audyt energetyczny, EN ISO 14000 (systemy zarządzania środowiskiem), a zatem powinny być zgodne z przepisami niniejszej dyrektywy, które nie wykraczają poza wymogi tych odpowiednich norm. Obecnie trwają prace nad szczegółową normą europejską dotyczącą audytów energetycznych. Audyty energetyczne mogą być przeprowadzane jako jednostkowe audyty lub stanowić część szerszego systemu zarządzania środowiskowego lub umowy o poprawę efektywności energetycznej. We wszystkich takich przypadkach systemy te powinny spełniać minimalne wymagania ustanowione w niniejszej dyrektywie. Ponadto konkretne mechanizmy i systemy ustanowione w celu monitorowania emisji i zużycia paliwa przez niektórych przewoźników, na przykład na podstawie prawa Unii w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji EU ETS, mogą zostać uznane za zgodne z audytami energetycznymi, w tym w ramach systemów zarządzania energią, jeżeli spełniają minimalne wymogi ustanowione w niniejszej dyrektywie. W przypadku przedsiębiorstw już spełniających wymóg poddawania się audytom energetycznym audyty te powinny nadal być przeprowadzane co najmniej co cztery lata, licząc od daty poprzedniego audytu, zgodnie z niniejszą dyrektywą. |
| --- | --- |

(80)

Mając na uwadze wykorzystanie potencjału w zakresie oszczędności energii w niektórych segmentach rynku, dla których w zasadzie nie istnieje oferta handlowa audytów energetycznych (np. małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP)), państwa członkowskie powinny opracować programy zachęcające MŚP do poddawania się audytom energetycznym i do wdrażania zaleceń wynikających z tych audytów, a także programy wspierające MŚP w tym zakresie. Audyty energetyczne powinny być obowiązkowe i regularne w przedsiębiorstwach, których średnie roczne zużycie energii wykracza poza określony próg, gdyż oszczędności energii mogą być znaczne. Audyty energetyczne powinny uwzględniać odpowiednie normy europejskie lub międzynarodowe, jak np. EN ISO 50001 (systemy zarządzania energią) lub EN 16247-1 (audyty energetyczne) lub jeżeli obejmują audyt energetyczny, EN ISO 14000 (systemy zarządzania środowiskiem), a zatem powinny być zgodne z przepisami niniejszej dyrektywy, które nie wykraczają poza wymogi tych odpowiednich norm. Obecnie trwają prace nad szczegółową normą europejską dotyczącą audytów energetycznych. Audyty energetyczne mogą być przeprowadzane jako jednostkowe audyty lub stanowić część szerszego systemu zarządzania środowiskowego lub umowy o poprawę efektywności energetycznej. We wszystkich takich przypadkach systemy te powinny spełniać minimalne wymagania ustanowione w niniejszej dyrektywie. Ponadto konkretne mechanizmy i systemy ustanowione w celu monitorowania emisji i zużycia paliwa przez niektórych przewoźników, na przykład na podstawie prawa Unii w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji EU ETS, mogą zostać uznane za zgodne z audytami energetycznymi, w tym w ramach systemów zarządzania energią, jeżeli spełniają minimalne wymogi ustanowione w niniejszej dyrektywie. W przypadku przedsiębiorstw już spełniających wymóg poddawania się audytom energetycznym audyty te powinny nadal być przeprowadzane co najmniej co cztery lata, licząc od daty poprzedniego audytu, zgodnie z niniejszą dyrektywą.

| (81) | Państwa członkowskie mogą opracować wytyczne dla przedsiębiorstw dotyczące wdrażania środków mających zapewnić nowe roczne oszczędności, wskazanych podczas audytu energetycznego |
| --- | --- |

(81)

Państwa członkowskie mogą opracować wytyczne dla przedsiębiorstw dotyczące wdrażania środków mających zapewnić nowe roczne oszczędności, wskazanych podczas audytu energetycznego

| (82) | Średnie zużycie w przedsiębiorstwie powinno stanowić kryterium definiowania stosowania systemów zarządzania energią i audytów energetycznych, aby zwiększyć czułość tych mechanizmów w identyfikowaniu odpowiednich możliwości uzyskania opłacalnych oszczędności energii. Przedsiębiorstwo, które nie osiąga progów zużycia określonych dla systemów zarządzania energią i audytów energetycznych, powinno być zachęcane do poddawania się audytom energetycznym i wdrażania zaleceń wynikających z tych audytów. |
| --- | --- |

(82)

Średnie zużycie w przedsiębiorstwie powinno stanowić kryterium definiowania stosowania systemów zarządzania energią i audytów energetycznych, aby zwiększyć czułość tych mechanizmów w identyfikowaniu odpowiednich możliwości uzyskania opłacalnych oszczędności energii. Przedsiębiorstwo, które nie osiąga progów zużycia określonych dla systemów zarządzania energią i audytów energetycznych, powinno być zachęcane do poddawania się audytom energetycznym i wdrażania zaleceń wynikających z tych audytów.

| (83) | W przypadku gdy audyty energetyczne są przeprowadzane przez ekspertów wewnętrznych, nie powinni oni być bezpośrednio zaangażowani w audytowaną działalność, aby zagwarantować swoją niezależność. |
| --- | --- |

(83)

W przypadku gdy audyty energetyczne są przeprowadzane przez ekspertów wewnętrznych, nie powinni oni być bezpośrednio zaangażowani w audytowaną działalność, aby zagwarantować swoją niezależność.

| (84) | Państwa członkowskie powinny promować wdrażanie systemów zarządzania energią i audytów energetycznych w administracji publicznej na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym. |
| --- | --- |

(84)

Państwa członkowskie powinny promować wdrażanie systemów zarządzania energią i audytów energetycznych w administracji publicznej na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym.

| (85) | Sektor technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT) jest kolejnym ważnym sektorem, na który zwraca się coraz większą uwagę. W 2018 r. zużycie energii przez centra przetwarzania danych w Unii wyniosło 76,8 TWh. Oczekuje się, że do 2030 r. wartość ta osiągnie 98,5 TWh, co oznacza wzrost o 28 %. Ten wzrost wyrażony w wartościach bezwzględnych można również przedstawić w kategoriach względnych: w obrębie Unii w 2018 r. centra przetwarzania danych odpowiadały za 2,7 % zapotrzebowania na energię elektryczną i jeżeli utrzyma się obecny trend, do 2030 r. wartość ta wzrośnie do 3,21 %. W europejskiej strategii cyfrowej już zauważono, jak potrzebne są wysoce energooszczędne i zrównoważone centra przetwarzania danych, i zaapelowano o środki na rzecz przejrzystości dotyczące operatorów telekomunikacyjnych w odniesieniu do ich śladu środowiskowego. Aby promować zrównoważony rozwój w sektorze ICT, w szczególności w centrach przetwarzania danych, państwa członkowskie powinny wprowadzić wymóg zbierania i publikowania – w oparciu o wspólny unijny szablon – danych istotnych z punktu widzenia efektywności energetycznej oraz śladu wodnego centrów przetwarzania danych, a także ich elastyczności po stronie popytu. Państwa członkowskie powinny wprowadzić wymóg zbierania i publikowania jedynie danych dotyczących centrów przetwarzania danych o znaczącym śladzie, w przypadku których odpowiednie działania w zakresie projektowania lub efektywności, podejmowane odpowiednio w stosunku do nowych lub istniejących instalacji, mogą doprowadzić do znacznego zmniejszenia zużycia energii i wody, do zwiększenia efektywności systemów sprzyjającego obniżeniu emisyjności sieci lub do ponownego wykorzystywania ciepła odpadowego w pobliskich instalacjach i sieciach ciepłowniczych. Na podstawie zebranych danych i z uwzględnieniem już istniejących inicjatyw w sektorze można ustanowić wskaźniki zrównoważonego charakteru centrum przetwarzania danych. |
| --- | --- |

(85)

Sektor technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT) jest kolejnym ważnym sektorem, na który zwraca się coraz większą uwagę. W 2018 r. zużycie energii przez centra przetwarzania danych w Unii wyniosło 76,8 TWh. Oczekuje się, że do 2030 r. wartość ta osiągnie 98,5 TWh, co oznacza wzrost o 28 %. Ten wzrost wyrażony w wartościach bezwzględnych można również przedstawić w kategoriach względnych: w obrębie Unii w 2018 r. centra przetwarzania danych odpowiadały za 2,7 % zapotrzebowania na energię elektryczną i jeżeli utrzyma się obecny trend, do 2030 r. wartość ta wzrośnie do 3,21 %. W europejskiej strategii cyfrowej już zauważono, jak potrzebne są wysoce energooszczędne i zrównoważone centra przetwarzania danych, i zaapelowano o środki na rzecz przejrzystości dotyczące operatorów telekomunikacyjnych w odniesieniu do ich śladu środowiskowego. Aby promować zrównoważony rozwój w sektorze ICT, w szczególności w centrach przetwarzania danych, państwa członkowskie powinny wprowadzić wymóg zbierania i publikowania – w oparciu o wspólny unijny szablon – danych istotnych z punktu widzenia efektywności energetycznej oraz śladu wodnego centrów przetwarzania danych, a także ich elastyczności po stronie popytu. Państwa członkowskie powinny wprowadzić wymóg zbierania i publikowania jedynie danych dotyczących centrów przetwarzania danych o znaczącym śladzie, w przypadku których odpowiednie działania w zakresie projektowania lub efektywności, podejmowane odpowiednio w stosunku do nowych lub istniejących instalacji, mogą doprowadzić do znacznego zmniejszenia zużycia energii i wody, do zwiększenia efektywności systemów sprzyjającego obniżeniu emisyjności sieci lub do ponownego wykorzystywania ciepła odpadowego w pobliskich instalacjach i sieciach ciepłowniczych. Na podstawie zebranych danych i z uwzględnieniem już istniejących inicjatyw w sektorze można ustanowić wskaźniki zrównoważonego charakteru centrum przetwarzania danych.

| (86) | Obowiązek sprawozdawczy ma zastosowanie do tych centrów przetwarzania danych, które osiągają próg określony w niniejszej dyrektywie. We wszystkich przypadkach, a w szczególności w przypadku centrów przetwarzania danych zlokalizowanych na terenie przedsiębiorstwa należy przyjąć, że obowiązek sprawozdawczy odnosi się do pomieszczeń i wyposażenia, które służą przede wszystkim lub wyłącznie do celów związanych z danymi (serwerownie), w tym do niezbędnego powiązanego wyposażenia, takiego jak powiązane układy chłodzenia, oświetlenie i układy akumulatorów lub zasilacze awaryjne. Cały sprzęt IT umieszczony lub zainstalowany w pomieszczeniach z zasady publicznie dostępnych, pomieszczeniach przeznaczonych do wspólnego użytku lub w pomieszczeniach biurowych lub służący do innych zadań w przedsiębiorstwie, taki jak stacje robocze, laptopy, kserokopiarki, czujniki, zabezpieczenia, lub sprzęt AGD oraz sprzęt audiowizualny nie powinny podlegać obowiązkowi sprawozdawczemu. Nie powinno mu także podlegać wyposażenie powiązane m.in. z serwerami, siecią, magazynowaniem, które zlokalizowane jest w różnych miejscach na terenie przedsiębiorstwa, np. pojedyncze serwery, pojedyncze szafy rack czy Wi-Fi i punkty dostępu do sieci. |
| --- | --- |

(86)

Obowiązek sprawozdawczy ma zastosowanie do tych centrów przetwarzania danych, które osiągają próg określony w niniejszej dyrektywie. We wszystkich przypadkach, a w szczególności w przypadku centrów przetwarzania danych zlokalizowanych na terenie przedsiębiorstwa należy przyjąć, że obowiązek sprawozdawczy odnosi się do pomieszczeń i wyposażenia, które służą przede wszystkim lub wyłącznie do celów związanych z danymi (serwerownie), w tym do niezbędnego powiązanego wyposażenia, takiego jak powiązane układy chłodzenia, oświetlenie i układy akumulatorów lub zasilacze awaryjne. Cały sprzęt IT umieszczony lub zainstalowany w pomieszczeniach z zasady publicznie dostępnych, pomieszczeniach przeznaczonych do wspólnego użytku lub w pomieszczeniach biurowych lub służący do innych zadań w przedsiębiorstwie, taki jak stacje robocze, laptopy, kserokopiarki, czujniki, zabezpieczenia, lub sprzęt AGD oraz sprzęt audiowizualny nie powinny podlegać obowiązkowi sprawozdawczemu. Nie powinno mu także podlegać wyposażenie powiązane m.in. z serwerami, siecią, magazynowaniem, które zlokalizowane jest w różnych miejscach na terenie przedsiębiorstwa, np. pojedyncze serwery, pojedyncze szafy rack czy Wi-Fi i punkty dostępu do sieci.

| (87) | Zebrane dane powinny być wykorzystywane do pomiaru co najmniej kilku podstawowych wymiarów zrównoważonego charakteru centrum przetwarzania danych, a mianowicie: efektywności wykorzystania energii, ilości tej energii pochodzącej z odnawialnych źródeł energii, ponownego wykorzystania wytwarzanego przez nie ciepła odpadowego, efektywności chłodzenia, efektywności zużycia węgla oraz wykorzystania wody słodkiej. Zebrane dane oraz wskaźniki zrównoważonego charakteru powinny zwiększać świadomość wśród właścicieli i operatorów centrów przetwarzania danych, producentów sprzętu, twórców oprogramowania i usług, użytkowników usług centrum przetwarzania danych na wszystkich poziomach, a także podmiotów i organizacji, które wdrażają, wykorzystują lub zamawiają usługi w chmurze i usługi centrum przetwarzania danych. Zebrane dane i wskaźniki zrównoważonego charakteru powinny również dawać pewność co do faktycznych usprawnień wynikających z wysiłków i środków mających na celu zwiększenie zrównoważonego charakteru nowych lub istniejących centrów przetwarzania danych. Ponadto te dane i wskaźniki powinny być wykorzystywane jako podstawa przejrzystego i opartego na dowodach planowania i podejmowania decyzji. Komisja powinna oceniać efektywność centrów przetwarzania danych w oparciu o informacje przekazane przez zobowiązane centra przetwarzania danych. |
| --- | --- |

(87)

Zebrane dane powinny być wykorzystywane do pomiaru co najmniej kilku podstawowych wymiarów zrównoważonego charakteru centrum przetwarzania danych, a mianowicie: efektywności wykorzystania energii, ilości tej energii pochodzącej z odnawialnych źródeł energii, ponownego wykorzystania wytwarzanego przez nie ciepła odpadowego, efektywności chłodzenia, efektywności zużycia węgla oraz wykorzystania wody słodkiej. Zebrane dane oraz wskaźniki zrównoważonego charakteru powinny zwiększać świadomość wśród właścicieli i operatorów centrów przetwarzania danych, producentów sprzętu, twórców oprogramowania i usług, użytkowników usług centrum przetwarzania danych na wszystkich poziomach, a także podmiotów i organizacji, które wdrażają, wykorzystują lub zamawiają usługi w chmurze i usługi centrum przetwarzania danych. Zebrane dane i wskaźniki zrównoważonego charakteru powinny również dawać pewność co do faktycznych usprawnień wynikających z wysiłków i środków mających na celu zwiększenie zrównoważonego charakteru nowych lub istniejących centrów przetwarzania danych. Ponadto te dane i wskaźniki powinny być wykorzystywane jako podstawa przejrzystego i opartego na dowodach planowania i podejmowania decyzji. Komisja powinna oceniać efektywność centrów przetwarzania danych w oparciu o informacje przekazane przez zobowiązane centra przetwarzania danych.

| (88) | W następstwie oceny Komisja podczas ustanawiania ewentualnych sektorowych partnerstw na rzecz efektywności energetycznej powinna zapewnić nawiązanie współpracy, w sposób włączający i reprezentatywny, między kluczowymi zainteresowanymi stronami, w tym również organizacjami pozarządowymi i partnerami społecznymi, w sektorach takich jak ICT, transport, finanse i sektor budynków. |
| --- | --- |

(88)

W następstwie oceny Komisja podczas ustanawiania ewentualnych sektorowych partnerstw na rzecz efektywności energetycznej powinna zapewnić nawiązanie współpracy, w sposób włączający i reprezentatywny, między kluczowymi zainteresowanymi stronami, w tym również organizacjami pozarządowymi i partnerami społecznymi, w sektorach takich jak ICT, transport, finanse i sektor budynków.

| (89) | Obniżenie wydatków konsumentów na energię powinno być uzyskane w drodze wspierania odbiorców w zmniejszaniu zużycia energii przez zmniejszanie zapotrzebowania na energię w budynkach i podnoszenie efektywności urządzeń, które powinno być połączone z dostępnością środków transportu o niskim zapotrzebowaniu na energię, zintegrowanych z transportem publicznym, mobilnością współdzieloną i transportem rowerowym. Państwa członkowskie powinny również rozważyć poprawę jakości sieci połączeń na obszarach wiejskich i oddalonych. |
| --- | --- |

(89)

Obniżenie wydatków konsumentów na energię powinno być uzyskane w drodze wspierania odbiorców w zmniejszaniu zużycia energii przez zmniejszanie zapotrzebowania na energię w budynkach i podnoszenie efektywności urządzeń, które powinno być połączone z dostępnością środków transportu o niskim zapotrzebowaniu na energię, zintegrowanych z transportem publicznym, mobilnością współdzieloną i transportem rowerowym. Państwa członkowskie powinny również rozważyć poprawę jakości sieci połączeń na obszarach wiejskich i oddalonych.

| (90) | Kluczowe znaczenie ma zwiększanie świadomości wśród wszystkich obywateli Unii na temat korzyści z poprawy efektywności energetycznej i przekazywanie im dokładnych informacji na temat sposobów jej osiągnięcia. Obywatele w każdym wieku powinni być również zaangażowani w transformację energetyczną za pośrednictwem Europejskiego Paktu na rzecz Klimatu oraz Konferencji w sprawie przyszłości Europy. Większa efektywność energetyczna ma również istotne znaczenie dla bezpieczeństwa dostaw energii w Unii, zmniejsza bowiem jej uzależnienie od przywozu paliw z państw trzecich. |
| --- | --- |

(90)

Kluczowe znaczenie ma zwiększanie świadomości wśród wszystkich obywateli Unii na temat korzyści z poprawy efektywności energetycznej i przekazywanie im dokładnych informacji na temat sposobów jej osiągnięcia. Obywatele w każdym wieku powinni być również zaangażowani w transformację energetyczną za pośrednictwem Europejskiego Paktu na rzecz Klimatu oraz Konferencji w sprawie przyszłości Europy. Większa efektywność energetyczna ma również istotne znaczenie dla bezpieczeństwa dostaw energii w Unii, zmniejsza bowiem jej uzależnienie od przywozu paliw z państw trzecich.

| (91) | Koszty i korzyści związane ze wszystkimi środkami w zakresie efektywności energetycznej, w tym okresy zwrotu, powinny być prezentowane w sposób w pełni przejrzysty dla odbiorców. |
| --- | --- |

(91)

Koszty i korzyści związane ze wszystkimi środkami w zakresie efektywności energetycznej, w tym okresy zwrotu, powinny być prezentowane w sposób w pełni przejrzysty dla odbiorców.

| (92) | Przy wdrażaniu niniejszej dyrektywy i przyjmowaniu innych środków w zakresie efektywności energetycznej państwa członkowskie powinny zwracać szczególną uwagę na synergie między środkami w zakresie efektywności energetycznej a efektywnym wykorzystywaniem zasobów naturalnych zgodnie z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym. |
| --- | --- |

(92)

Przy wdrażaniu niniejszej dyrektywy i przyjmowaniu innych środków w zakresie efektywności energetycznej państwa członkowskie powinny zwracać szczególną uwagę na synergie między środkami w zakresie efektywności energetycznej a efektywnym wykorzystywaniem zasobów naturalnych zgodnie z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym.

| (93) | Wykorzystując przewagę nowych modeli biznesowych i technologii, państwa członkowskie powinny dążyć do promowania i ułatwiania upowszechnienia środków w zakresie efektywności energetycznej, również za pomocą innowacyjnych usług energetycznych dla dużych i małych odbiorców. |
| --- | --- |

(93)

Wykorzystując przewagę nowych modeli biznesowych i technologii, państwa członkowskie powinny dążyć do promowania i ułatwiania upowszechnienia środków w zakresie efektywności energetycznej, również za pomocą innowacyjnych usług energetycznych dla dużych i małych odbiorców.

| (94) | Konieczne jest zapewnienie częstych i obszerniejszych informacji zwrotnych dotyczących zużycia energii, w przypadku gdy jest to technicznie wykonalne i opłacalne, zważywszy na zainstalowane urządzenia pomiarowe. Niniejsza dyrektywa doprecyzowuje, że opłacalność opomiarowania podlicznikami zależy od tego, czy powiązane koszty są proporcjonalne w stosunku do potencjalnych oszczędności energii. Ocena, czy opomiarowanie podlicznikami jest opłacalne, może uwzględniać wpływ innych konkretnych środków planowanych w danym budynku, takich jak planowana renowacja. |
| --- | --- |

(94)

Konieczne jest zapewnienie częstych i obszerniejszych informacji zwrotnych dotyczących zużycia energii, w przypadku gdy jest to technicznie wykonalne i opłacalne, zważywszy na zainstalowane urządzenia pomiarowe. Niniejsza dyrektywa doprecyzowuje, że opłacalność opomiarowania podlicznikami zależy od tego, czy powiązane koszty są proporcjonalne w stosunku do potencjalnych oszczędności energii. Ocena, czy opomiarowanie podlicznikami jest opłacalne, może uwzględniać wpływ innych konkretnych środków planowanych w danym budynku, takich jak planowana renowacja.

| (95) | Niniejsza dyrektywa wyjaśnia również, że prawa dotyczące rozliczeń i informacji o rozliczeniach lub zużyciu powinny mieć zastosowanie do odbiorców energii do celów ogrzewania, chłodzenia lub ciepłej wody użytkowej z centralnego źródła, nawet gdy nie mają oni bezpośredniego, indywidualnego stosunku umownego z dostawcą energii. |
| --- | --- |

(95)

Niniejsza dyrektywa wyjaśnia również, że prawa dotyczące rozliczeń i informacji o rozliczeniach lub zużyciu powinny mieć zastosowanie do odbiorców energii do celów ogrzewania, chłodzenia lub ciepłej wody użytkowej z centralnego źródła, nawet gdy nie mają oni bezpośredniego, indywidualnego stosunku umownego z dostawcą energii.

| (96) | Aby osiągnąć przejrzystość rozliczania indywidualnego zużycia energii cieplnej i tym samym ułatwić wdrożenie opomiarowania podlicznikami, państwa członkowskie powinny zapewnić wprowadzenie przejrzystych, publicznie dostępnych przepisów krajowych dotyczących podziału kosztów ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej w budynkach wielomieszkaniowych i wielofunkcyjnych. Oprócz przejrzystości państwa członkowskie mogą rozważyć przyjęcie środków służących wzmocnieniu konkurencyjności w świadczeniu usług w zakresie opomiarowania podlicznikami, a tym samym pomagających w zapewnianiu, by wszystkie koszty ponoszone przez użytkowników końcowych były uzasadnione. |
| --- | --- |

(96)

Aby osiągnąć przejrzystość rozliczania indywidualnego zużycia energii cieplnej i tym samym ułatwić wdrożenie opomiarowania podlicznikami, państwa członkowskie powinny zapewnić wprowadzenie przejrzystych, publicznie dostępnych przepisów krajowych dotyczących podziału kosztów ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej w budynkach wielomieszkaniowych i wielofunkcyjnych. Oprócz przejrzystości państwa członkowskie mogą rozważyć przyjęcie środków służących wzmocnieniu konkurencyjności w świadczeniu usług w zakresie opomiarowania podlicznikami, a tym samym pomagających w zapewnianiu, by wszystkie koszty ponoszone przez użytkowników końcowych były uzasadnione.

| (97) | Nowo instalowane liczniki ciepła i podzielniki kosztów ciepła powinny umożliwiać zdalny odczyt, aby zapewnić opłacalne i częste udzielanie informacji na temat zużycia. Przepisy niniejszej dyrektywy w odniesieniu do opomiarowania ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej; opomiarowania podlicznikami i podziału kosztów ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej; wymogu zdalnego odczytywania; rozliczeń i informacji o zużyciu w zakresie ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej; kosztu dostępu do informacji o opomiarowaniu oraz rozliczeniach i zużyciu w zakresie ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej; oraz minimalnych wymogów w zakresie rozliczeń i informacji o zużyciu w odniesieniu do ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej mają mieć zastosowanie jedynie do ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej z centralnego źródła. Państwa członkowskie mogą swobodnie decydować o tym, czy technologie umożliwiające odczyt przez przejście lub przejazd obok licznika uznaje się za umożliwiające zdalny odczyt. Urządzenia umożliwiające zdalny odczyt nie wymagają dostępu do indywidualnych mieszkań lub modułów do celów odczytu. |
| --- | --- |

(97)

Nowo instalowane liczniki ciepła i podzielniki kosztów ciepła powinny umożliwiać zdalny odczyt, aby zapewnić opłacalne i częste udzielanie informacji na temat zużycia. Przepisy niniejszej dyrektywy w odniesieniu do opomiarowania ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej; opomiarowania podlicznikami i podziału kosztów ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej; wymogu zdalnego odczytywania; rozliczeń i informacji o zużyciu w zakresie ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej; kosztu dostępu do informacji o opomiarowaniu oraz rozliczeniach i zużyciu w zakresie ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej; oraz minimalnych wymogów w zakresie rozliczeń i informacji o zużyciu w odniesieniu do ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej mają mieć zastosowanie jedynie do ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej z centralnego źródła. Państwa członkowskie mogą swobodnie decydować o tym, czy technologie umożliwiające odczyt przez przejście lub przejazd obok licznika uznaje się za umożliwiające zdalny odczyt. Urządzenia umożliwiające zdalny odczyt nie wymagają dostępu do indywidualnych mieszkań lub modułów do celów odczytu.

| (98) | Państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę fakt, że pomyślne wdrożenie nowych technologii pomiaru zużycia energii wymaga większych inwestycji w edukację i umiejętności zarówno użytkowników, jak i dostawców energii. |
| --- | --- |

(98)

Państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę fakt, że pomyślne wdrożenie nowych technologii pomiaru zużycia energii wymaga większych inwestycji w edukację i umiejętności zarówno użytkowników, jak i dostawców energii.

| (99) | Informacje na rachunkach i rozliczenia roczne są istotnymi środkami informowania odbiorców o ich zużyciu energii. Dane dotyczące zużycia i kosztów mogą również obejmować inne informacje, które są pomocne odbiorcom w porównywaniu aktualnych cen z innymi ofertami oraz w składaniu skarg i korzystaniu z alternatywnych metod rozstrzygania sporów. Jednak mając na uwadze, że spory dotyczące rachunków są powszechną przyczyną skarg odbiorców, co stale przyczynia się do niskiego poziomu zaangażowania oraz zadowolenia odbiorców z dostawców energii, rachunki powinny być prostsze, jaśniejsze i łatwiejsze do zrozumienia, a jednocześnie należy zapewnić, aby oddzielne instrumenty, takie jak informacje na rachunkach, narzędzia informacyjne i rozliczenia roczne zawierały wszystkie niezbędne informacje umożliwiające odbiorcom regulowanie ich zużycia energii, porównywanie ofert i zmianę dostawców. |
| --- | --- |

(99)

Informacje na rachunkach i rozliczenia roczne są istotnymi środkami informowania odbiorców o ich zużyciu energii. Dane dotyczące zużycia i kosztów mogą również obejmować inne informacje, które są pomocne odbiorcom w porównywaniu aktualnych cen z innymi ofertami oraz w składaniu skarg i korzystaniu z alternatywnych metod rozstrzygania sporów. Jednak mając na uwadze, że spory dotyczące rachunków są powszechną przyczyną skarg odbiorców, co stale przyczynia się do niskiego poziomu zaangażowania oraz zadowolenia odbiorców z dostawców energii, rachunki powinny być prostsze, jaśniejsze i łatwiejsze do zrozumienia, a jednocześnie należy zapewnić, aby oddzielne instrumenty, takie jak informacje na rachunkach, narzędzia informacyjne i rozliczenia roczne zawierały wszystkie niezbędne informacje umożliwiające odbiorcom regulowanie ich zużycia energii, porównywanie ofert i zmianę dostawców.

| (100) | Opracowując środki poprawy efektywności energetycznej, państwa członkowskie powinny należycie uwzględnić konieczność zapewnienia prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz spójnego wdrażania dorobku prawnego, zgodnie z TFUE. |
| --- | --- |

(100)

Opracowując środki poprawy efektywności energetycznej, państwa członkowskie powinny należycie uwzględnić konieczność zapewnienia prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz spójnego wdrażania dorobku prawnego, zgodnie z TFUE.

| (101) | Wysokosprawna kogeneracja oraz stosowanie efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych mają znaczny potencjał w zakresie oszczędności energii pierwotnej w Unii. Państwa członkowskie powinny przeprowadzić kompleksową ocenę potencjału wysokosprawnej kogeneracji oraz stosowania efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych. Oceny te powinny być spójne z zintegrowanymi krajowymi planami państw członkowskich w dziedzinie energii i klimatu oraz z ich długoterminowymi strategiami renowacji i mogłyby obejmować trajektorie prowadzące do stworzenia opartego na energii ze źródeł odnawialnych krajowego sektora ciepłowniczego i chłodniczego w ramach czasowych spójnych z osiągnięciem celu neutralności klimatycznej. Nowe instalacje wytwórcze energii elektrycznej oraz istniejące instalacje poddawane znacznej modernizacji lub takie, których zezwolenie lub koncesja są aktualizowane, powinny – w przypadku gdy analiza kosztów i korzyści wskaże na nadwyżkę korzyści – być wyposażane w wysokosprawne jednostki kogeneracji w celu odzyskiwania ciepła odpadowego powstałego przy wytwarzaniu energii elektrycznej. Podobnie inne obiekty o znacznej średniej rocznej mocy wejściowej powinny być wyposażone w rozwiązania techniczne pozwalające na wykorzystanie ciepła odpadowego z obiektu, w przypadku gdy analiza kosztów i korzyści wskazuje na nadwyżkę korzyści. Odzyskane ciepło odpadowe można by przesyłać zgodnie z potrzebami za pośrednictwem sieci ciepłowniczych. Fakty, które spowodują powstanie wymogu zastosowania kryteriów udzielania zezwoleń będą zwykle takie jak fakty powodujące powstanie wymogów dotyczących udzielania pozwoleń na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE oraz dotyczących zezwoleń na mocy dyrektywy (UE) 2019/944. |
| --- | --- |

(101)

Wysokosprawna kogeneracja oraz stosowanie efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych mają znaczny potencjał w zakresie oszczędności energii pierwotnej w Unii. Państwa członkowskie powinny przeprowadzić kompleksową ocenę potencjału wysokosprawnej kogeneracji oraz stosowania efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych. Oceny te powinny być spójne z zintegrowanymi krajowymi planami państw członkowskich w dziedzinie energii i klimatu oraz z ich długoterminowymi strategiami renowacji i mogłyby obejmować trajektorie prowadzące do stworzenia opartego na energii ze źródeł odnawialnych krajowego sektora ciepłowniczego i chłodniczego w ramach czasowych spójnych z osiągnięciem celu neutralności klimatycznej. Nowe instalacje wytwórcze energii elektrycznej oraz istniejące instalacje poddawane znacznej modernizacji lub takie, których zezwolenie lub koncesja są aktualizowane, powinny – w przypadku gdy analiza kosztów i korzyści wskaże na nadwyżkę korzyści – być wyposażane w wysokosprawne jednostki kogeneracji w celu odzyskiwania ciepła odpadowego powstałego przy wytwarzaniu energii elektrycznej. Podobnie inne obiekty o znacznej średniej rocznej mocy wejściowej powinny być wyposażone w rozwiązania techniczne pozwalające na wykorzystanie ciepła odpadowego z obiektu, w przypadku gdy analiza kosztów i korzyści wskazuje na nadwyżkę korzyści. Odzyskane ciepło odpadowe można by przesyłać zgodnie z potrzebami za pośrednictwem sieci ciepłowniczych. Fakty, które spowodują powstanie wymogu zastosowania kryteriów udzielania zezwoleń będą zwykle takie jak fakty powodujące powstanie wymogów dotyczących udzielania pozwoleń na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE oraz dotyczących zezwoleń na mocy dyrektywy (UE) 2019/944.

| (102) | Może okazać się celowe, by instalacje wytwarzania energii elektrycznej, które mają korzystać ze składowania geologicznego, dozwolonego na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/31/WE (24), były lokalizowane w miejscach, w których odzyskiwanie ciepła odpadowego za pomocą wysokosprawnej kogeneracji lub poprzez zasilanie sieci ciepłowniczej lub chłodniczej nie jest opłacalne. Dlatego też państwa członkowskie powinny mieć możliwość zwalniania tych instalacji z obowiązku przeprowadzania analizy kosztów i korzyści na potrzeby zamontowania w nich urządzeń umożliwiających odzyskiwanie ciepła odpadowego za pomocą wysokosprawnych jednostek kogeneracyjnych. Powinna być również przewidziana możliwość zwolnienia z wymogu jednoczesnego dostarczania energii cieplnej instalacji wytwarzających energię elektryczną w okresach szczytowego obciążenia i rezerwowych instalacji wytwarzających energię elektryczną, które mają zgodnie z planami pracować przez 1 500 godzin roboczych w roku, jako średnia krocząca z pięciu lat. |
| --- | --- |

(102)

Może okazać się celowe, by instalacje wytwarzania energii elektrycznej, które mają korzystać ze składowania geologicznego, dozwolonego na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/31/WE (24), były lokalizowane w miejscach, w których odzyskiwanie ciepła odpadowego za pomocą wysokosprawnej kogeneracji lub poprzez zasilanie sieci ciepłowniczej lub chłodniczej nie jest opłacalne. Dlatego też państwa członkowskie powinny mieć możliwość zwalniania tych instalacji z obowiązku przeprowadzania analizy kosztów i korzyści na potrzeby zamontowania w nich urządzeń umożliwiających odzyskiwanie ciepła odpadowego za pomocą wysokosprawnych jednostek kogeneracyjnych. Powinna być również przewidziana możliwość zwolnienia z wymogu jednoczesnego dostarczania energii cieplnej instalacji wytwarzających energię elektryczną w okresach szczytowego obciążenia i rezerwowych instalacji wytwarzających energię elektryczną, które mają zgodnie z planami pracować przez 1 500 godzin roboczych w roku, jako średnia krocząca z pięciu lat.

| (103) | Państwa członkowskie powinny zachęcać do wprowadzania środków i procedur wspierających instalacje kogeneracyjne o całkowitej znamionowej mocy wejściowej wynoszącej mniej niż 5 MW, tak aby zachęcać do rozproszonego wytwarzania energii. |
| --- | --- |

(103)

Państwa członkowskie powinny zachęcać do wprowadzania środków i procedur wspierających instalacje kogeneracyjne o całkowitej znamionowej mocy wejściowej wynoszącej mniej niż 5 MW, tak aby zachęcać do rozproszonego wytwarzania energii.

| (104) | Aby wdrożyć krajowe kompleksowe oceny, państwa członkowskie powinny zachęcać do przeprowadzania ocen potencjału wysokosprawnej kogeneracji oraz efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych na poziomie regionalnym i lokalnym. Państwa członkowskie powinny podjąć kroki w celu promowania i ułatwiania wykorzystania zidentyfikowanego opłacalnego potencjału wysokosprawnej kogeneracji oraz efektywnego systemu ciepłowniczego i chłodniczego. |
| --- | --- |

(104)

Aby wdrożyć krajowe kompleksowe oceny, państwa członkowskie powinny zachęcać do przeprowadzania ocen potencjału wysokosprawnej kogeneracji oraz efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych na poziomie regionalnym i lokalnym. Państwa członkowskie powinny podjąć kroki w celu promowania i ułatwiania wykorzystania zidentyfikowanego opłacalnego potencjału wysokosprawnej kogeneracji oraz efektywnego systemu ciepłowniczego i chłodniczego.

| (105) | Wymagania dotyczące efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych powinny być spójne z długoterminowymi celami polityki klimatycznej, unijnymi normami i priorytetami dotyczącymi klimatu i środowiska, oraz powinny być zgodne z zasadą „nie czyń poważnych szkód” w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2020/852. Wszystkie systemy ciepłownicze i chłodnicze powinny zmierzać ku poprawie zdolności do interakcji z innymi elementami systemu energetycznego w celu optymalizacji wykorzystania energii i zapobiegania powstawaniu odpadów energetycznych poprzez wykorzystanie pełnego potencjału budynków do magazynowania ciepła lub chłodu, w tym nadwyżki ciepła z obiektów infrastruktury usługowej i pobliskich centrów przetwarzania danych. Z tego względu efektywne systemy ciepłownicze i chłodnicze powinny zapewniać poprawę efektywności w zakresie energii pierwotnej oraz stopniowe włączanie energii ze źródeł odnawialnych oraz ciepła odpadowego oraz chłodu odpadowego zdefiniowanych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 (25). W związku z tym niniejsza dyrektywa wprowadza stopniowo bardziej rygorystyczne wymagania dotyczące zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, które powinny mieć zastosowanie w określonych ustalonych okresach i powinny stale obowiązywać od dnia 1 stycznia 2050 r. |
| --- | --- |

(105)

Wymagania dotyczące efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych powinny być spójne z długoterminowymi celami polityki klimatycznej, unijnymi normami i priorytetami dotyczącymi klimatu i środowiska, oraz powinny być zgodne z zasadą „nie czyń poważnych szkód” w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2020/852. Wszystkie systemy ciepłownicze i chłodnicze powinny zmierzać ku poprawie zdolności do interakcji z innymi elementami systemu energetycznego w celu optymalizacji wykorzystania energii i zapobiegania powstawaniu odpadów energetycznych poprzez wykorzystanie pełnego potencjału budynków do magazynowania ciepła lub chłodu, w tym nadwyżki ciepła z obiektów infrastruktury usługowej i pobliskich centrów przetwarzania danych. Z tego względu efektywne systemy ciepłownicze i chłodnicze powinny zapewniać poprawę efektywności w zakresie energii pierwotnej oraz stopniowe włączanie energii ze źródeł odnawialnych oraz ciepła odpadowego oraz chłodu odpadowego zdefiniowanych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 (25). W związku z tym niniejsza dyrektywa wprowadza stopniowo bardziej rygorystyczne wymagania dotyczące zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, które powinny mieć zastosowanie w określonych ustalonych okresach i powinny stale obowiązywać od dnia 1 stycznia 2050 r.

| (106) | Zasady obliczania udziału ciepła lub chłodu z energii ze źródeł odnawialnych w efektywnych systemach ciepłowniczych i chłodniczych powinny być spójne z dyrektywą (UE) 2018/2001 i metodykami Eurostatu dotyczącymi sprawozdawczości statystycznej. Zgodnie z art. 7 ust. 1 dyrektywy (UE) 2018/2001 końcowe zużycie energii brutto ze źródeł odnawialnych obejmuje końcowe zużycie energii brutto ze źródeł odnawialnych w sektorze ciepłowniczym i chłodniczym. Końcowe zużycie energii brutto ciepła lub chłodu w systemach ciepłowniczych i chłodniczych jest równe zaopatrzeniu w ciepło lub chłód trafiającemu do sieci obsługującej odbiorców końcowych lub dystrybutorów energii. |
| --- | --- |

(106)

Zasady obliczania udziału ciepła lub chłodu z energii ze źródeł odnawialnych w efektywnych systemach ciepłowniczych i chłodniczych powinny być spójne z dyrektywą (UE) 2018/2001 i metodykami Eurostatu dotyczącymi sprawozdawczości statystycznej. Zgodnie z art. 7 ust. 1 dyrektywy (UE) 2018/2001 końcowe zużycie energii brutto ze źródeł odnawialnych obejmuje końcowe zużycie energii brutto ze źródeł odnawialnych w sektorze ciepłowniczym i chłodniczym. Końcowe zużycie energii brutto ciepła lub chłodu w systemach ciepłowniczych i chłodniczych jest równe zaopatrzeniu w ciepło lub chłód trafiającemu do sieci obsługującej odbiorców końcowych lub dystrybutorów energii.

| (107) | Pompy ciepła mają znaczenie dla obniżania emisyjności zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, także w systemach ciepłowniczych. Metodyka ustanowiona w załączniku VII do dyrektywy (UE) 2018/2001 zawiera zasady rozliczania energii z pomp ciepła jako energii ze źródeł odnawialnych i zapobiega podwójnemu rozliczaniu energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych. Do celów obliczania udziału ze źródeł odnawialnych w sieci ciepłowniczej ciepło w całości pochodzące z pompy ciepła i trafiające do sieci powinno być rozliczane jako energia ze źródeł odnawialnych, pod warunkiem że dana pompa ciepła spełnia w momencie instalacji minimalne warunki efektywności określone w załączniku VII do dyrektywy (UE) 2018/2001. |
| --- | --- |

(107)

Pompy ciepła mają znaczenie dla obniżania emisyjności zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, także w systemach ciepłowniczych. Metodyka ustanowiona w załączniku VII do dyrektywy (UE) 2018/2001 zawiera zasady rozliczania energii z pomp ciepła jako energii ze źródeł odnawialnych i zapobiega podwójnemu rozliczaniu energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych. Do celów obliczania udziału ze źródeł odnawialnych w sieci ciepłowniczej ciepło w całości pochodzące z pompy ciepła i trafiające do sieci powinno być rozliczane jako energia ze źródeł odnawialnych, pod warunkiem że dana pompa ciepła spełnia w momencie instalacji minimalne warunki efektywności określone w załączniku VII do dyrektywy (UE) 2018/2001.

| (108) | Wysokosprawna kogeneracja została zdefiniowana w oparciu o oszczędność energii uzyskaną dzięki wytwarzaniu skojarzonemu, a nie na podstawie produkcji energii cieplnej i energii elektrycznej z osobna. Wymagania dotyczące wysokosprawnej kogeneracji powinny być spójne z długoterminowymi celami polityki klimatycznej. Definicje kogeneracji i wysokosprawnej kogeneracji stosowane w ustawodawstwie unijnym nie powinny wykluczać stosowania odmiennych definicji w ustawodawstwie krajowym do celów innych niż określone w ustawodawstwie unijnym. Aby maksymalnie zwiększyć oszczędność energii i nie dopuścić do zaprzepaszczenia możliwości oszczędności energii, należy w jak największym stopniu zwrócić uwagę na warunki eksploatacji jednostek kogeneracyjnych. |
| --- | --- |

(108)

Wysokosprawna kogeneracja została zdefiniowana w oparciu o oszczędność energii uzyskaną dzięki wytwarzaniu skojarzonemu, a nie na podstawie produkcji energii cieplnej i energii elektrycznej z osobna. Wymagania dotyczące wysokosprawnej kogeneracji powinny być spójne z długoterminowymi celami polityki klimatycznej. Definicje kogeneracji i wysokosprawnej kogeneracji stosowane w ustawodawstwie unijnym nie powinny wykluczać stosowania odmiennych definicji w ustawodawstwie krajowym do celów innych niż określone w ustawodawstwie unijnym. Aby maksymalnie zwiększyć oszczędność energii i nie dopuścić do zaprzepaszczenia możliwości oszczędności energii, należy w jak największym stopniu zwrócić uwagę na warunki eksploatacji jednostek kogeneracyjnych.

| (109) | Mając na względzie zapewnienie przejrzystości i zapewnienie odbiorcy końcowemu możliwości wyboru pomiędzy energią elektryczną z kogeneracji a energią elektryczną wytworzoną w oparciu o inne technologie, należy zagwarantować – na podstawie zharmonizowanych wartości referencyjnych efektywności – pochodzenie energii z wysokosprawnej kogeneracji. Systemy gwarancji pochodzenia nie uprawniają automatycznie do korzystania z krajowych mechanizmów wsparcia. Ważne jest, aby wszystkie formy energii elektrycznej wytworzonej w procesie wysokosprawnej kogeneracji mogły być objęte gwarancjami pochodzenia. Należy wyraźnie odróżnić gwarancje pochodzenia od świadectw wymienialnych. |
| --- | --- |

(109)

Mając na względzie zapewnienie przejrzystości i zapewnienie odbiorcy końcowemu możliwości wyboru pomiędzy energią elektryczną z kogeneracji a energią elektryczną wytworzoną w oparciu o inne technologie, należy zagwarantować – na podstawie zharmonizowanych wartości referencyjnych efektywności – pochodzenie energii z wysokosprawnej kogeneracji. Systemy gwarancji pochodzenia nie uprawniają automatycznie do korzystania z krajowych mechanizmów wsparcia. Ważne jest, aby wszystkie formy energii elektrycznej wytworzonej w procesie wysokosprawnej kogeneracji mogły być objęte gwarancjami pochodzenia. Należy wyraźnie odróżnić gwarancje pochodzenia od świadectw wymienialnych.

| (110) | Należy uwzględnić specyficzną strukturę sektora kogeneracji oraz sektora ciepłowniczego i chłodniczego, które obejmują wielu producentów będącymi małymi i średnimi przedsiębiorstwami, w szczególności przy dokonywaniu przeglądu procedur administracyjnych w zakresie wydawania pozwoleń na budowę obiektów kogeneracji lub przynależnych sieci, stosując zasadę „najpierw myśl na małą skalę”. |
| --- | --- |

(110)

Należy uwzględnić specyficzną strukturę sektora kogeneracji oraz sektora ciepłowniczego i chłodniczego, które obejmują wielu producentów będącymi małymi i średnimi przedsiębiorstwami, w szczególności przy dokonywaniu przeglądu procedur administracyjnych w zakresie wydawania pozwoleń na budowę obiektów kogeneracji lub przynależnych sieci, stosując zasadę „najpierw myśl na małą skalę”.

| (111) | Większość podmiotów gospodarczych w Unii to MŚP. Dla Unii stanowią one olbrzymi potencjał w zakresie oszczędności energii. Aby pomóc im w przyjęciu środków w zakresie efektywności energetycznej, państwa członkowskie powinny ustanowić sprzyjające ramy mające na celu udzielanie MŚP pomocy technicznej i przekazywanie im ukierunkowanych informacji. |
| --- | --- |

(111)

Większość podmiotów gospodarczych w Unii to MŚP. Dla Unii stanowią one olbrzymi potencjał w zakresie oszczędności energii. Aby pomóc im w przyjęciu środków w zakresie efektywności energetycznej, państwa członkowskie powinny ustanowić sprzyjające ramy mające na celu udzielanie MŚP pomocy technicznej i przekazywanie im ukierunkowanych informacji.

| (112) | Państwa członkowskie powinny ustanowić, w oparciu o obiektywne, przejrzyste i niedyskryminacyjne kryteria, przepisy obowiązujące w odniesieniu do ponoszenia i podziału kosztów przyłączenia do sieci czy wzmocnienia sieci, oraz w odniesieniu do dostosowań technicznych koniecznych w celu włączenia nowych producentów energii elektrycznej wytwarzanej w procesie wysokosprawnej kogeneracji, przy uwzględnieniu kodeksów sieciowych i wytycznych opracowanych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2019/943 (26) oraz z rozporządzeniem (WE) nr 715/2009 (27). Producenci energii elektrycznej wytwarzanej z wysokosprawnej kogeneracji powinni mieć możliwość ogłoszenia zaproszenia do składania ofert na roboty przyłączeniowe. Należy ułatwić dostęp energii elektrycznej wytwarzanej w procesie wysokosprawnej kogeneracji do systemu sieci elektroenergetycznych, szczególnie w przypadku małoskalowych jednostek kogeneracyjnych lub jednostek mikrokogeneracji. Zgodnie z art. 3 ust. 2 dyrektywy 2009/73/WE oraz art. 9 ust. 2 dyrektywy (UE) 2019/944 państwa członkowskie mogą nałożyć obowiązki świadczenia usług publicznych, w tym związanych z efektywnością energetyczną, na przedsiębiorstwa prowadzące działalność w sektorach energii elektrycznej i gazu. |
| --- | --- |

(112)

Państwa członkowskie powinny ustanowić, w oparciu o obiektywne, przejrzyste i niedyskryminacyjne kryteria, przepisy obowiązujące w odniesieniu do ponoszenia i podziału kosztów przyłączenia do sieci czy wzmocnienia sieci, oraz w odniesieniu do dostosowań technicznych koniecznych w celu włączenia nowych producentów energii elektrycznej wytwarzanej w procesie wysokosprawnej kogeneracji, przy uwzględnieniu kodeksów sieciowych i wytycznych opracowanych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2019/943 (26) oraz z rozporządzeniem (WE) nr 715/2009 (27). Producenci energii elektrycznej wytwarzanej z wysokosprawnej kogeneracji powinni mieć możliwość ogłoszenia zaproszenia do składania ofert na roboty przyłączeniowe. Należy ułatwić dostęp energii elektrycznej wytwarzanej w procesie wysokosprawnej kogeneracji do systemu sieci elektroenergetycznych, szczególnie w przypadku małoskalowych jednostek kogeneracyjnych lub jednostek mikrokogeneracji. Zgodnie z art. 3 ust. 2 dyrektywy 2009/73/WE oraz art. 9 ust. 2 dyrektywy (UE) 2019/944 państwa członkowskie mogą nałożyć obowiązki świadczenia usług publicznych, w tym związanych z efektywnością energetyczną, na przedsiębiorstwa prowadzące działalność w sektorach energii elektrycznej i gazu.

| (113) | Konieczne jest określenie przepisów dotyczących rozliczeń, pojedynczych punktów kontaktowych, pozasądowego rozstrzygania sporów, ubóstwa energetycznego i podstawowych praw umownych w celu dostosowania ich, w stosownych przypadkach, do odpowiednich przepisów dotyczących energii elektrycznej na podstawie dyrektywy (UE) 2019/944, aby wzmocnić ochronę konsumentów i umożliwić odbiorcom końcowym otrzymywanie częstszych, jaśniejszych i bardziej aktualnych informacji na temat zużycia przez nich energii cieplnej, chłodniczej lub ciepłej wody użytkowej oraz uregulowanie ich zużycia energii. |
| --- | --- |

(113)

Konieczne jest określenie przepisów dotyczących rozliczeń, pojedynczych punktów kontaktowych, pozasądowego rozstrzygania sporów, ubóstwa energetycznego i podstawowych praw umownych w celu dostosowania ich, w stosownych przypadkach, do odpowiednich przepisów dotyczących energii elektrycznej na podstawie dyrektywy (UE) 2019/944, aby wzmocnić ochronę konsumentów i umożliwić odbiorcom końcowym otrzymywanie częstszych, jaśniejszych i bardziej aktualnych informacji na temat zużycia przez nich energii cieplnej, chłodniczej lub ciepłej wody użytkowej oraz uregulowanie ich zużycia energii.

| (114) | Niniejsza dyrektywa wzmacnia ochronę konsumentów, wprowadzając podstawowe prawa umowne w odniesieniu do ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej, spójne z poziomem praw, ochrony i wzmocnienia pozycji, który wprowadziła dyrektywa (UE) 2019/944 dla użytkowników końcowych w sektorze energii elektrycznej. Konsumenci powinni mieć dostęp do jasnych i jednoznacznych informacji na temat swoich praw. Szereg czynników utrudnia konsumentom dostęp do różnych źródeł informacji rynkowych, do których mogą dotrzeć, a także zrozumienie ich i działanie w oparciu o nie. Wprowadzenie podstawowych praw umownych może pomóc między innymi w należytym zrozumieniu poziomu bazowego co do jakości usług oferowanych w umowie przez dostawcę, w tym jakości i charakterystyki dostarczanej energii. Ponadto może się przyczynić do minimalizacji ukrytych lub dodatkowych kosztów, które mogłyby wyniknąć z wprowadzenia unowocześnionych lub nowych usług po podpisaniu umowy bez jasnego zrozumienia i zgody ze strony klienta. Usługi te mogłyby dotyczyć między innymi dostarczanej energii, usług pomiaru i rozliczania, usług w zakresie nabywania i instalacji lub usług pomocniczych i w zakresie utrzymania oraz kosztów związanych z siecią, urządzeniami pomiarowymi, lokalnymi urządzeniami ciepłowniczymi lub chłodniczymi. Wymogi te przyczynią się do poprawy porównywalności ofert i zapewnią wszystkim obywatelom Unii ten sam poziom podstawowych praw umownych w odniesieniu do ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej, bez ograniczania kompetencji krajowych. |
| --- | --- |

(114)

Niniejsza dyrektywa wzmacnia ochronę konsumentów, wprowadzając podstawowe prawa umowne w odniesieniu do ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej, spójne z poziomem praw, ochrony i wzmocnienia pozycji, który wprowadziła dyrektywa (UE) 2019/944 dla użytkowników końcowych w sektorze energii elektrycznej. Konsumenci powinni mieć dostęp do jasnych i jednoznacznych informacji na temat swoich praw. Szereg czynników utrudnia konsumentom dostęp do różnych źródeł informacji rynkowych, do których mogą dotrzeć, a także zrozumienie ich i działanie w oparciu o nie. Wprowadzenie podstawowych praw umownych może pomóc między innymi w należytym zrozumieniu poziomu bazowego co do jakości usług oferowanych w umowie przez dostawcę, w tym jakości i charakterystyki dostarczanej energii. Ponadto może się przyczynić do minimalizacji ukrytych lub dodatkowych kosztów, które mogłyby wyniknąć z wprowadzenia unowocześnionych lub nowych usług po podpisaniu umowy bez jasnego zrozumienia i zgody ze strony klienta. Usługi te mogłyby dotyczyć między innymi dostarczanej energii, usług pomiaru i rozliczania, usług w zakresie nabywania i instalacji lub usług pomocniczych i w zakresie utrzymania oraz kosztów związanych z siecią, urządzeniami pomiarowymi, lokalnymi urządzeniami ciepłowniczymi lub chłodniczymi. Wymogi te przyczynią się do poprawy porównywalności ofert i zapewnią wszystkim obywatelom Unii ten sam poziom podstawowych praw umownych w odniesieniu do ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej, bez ograniczania kompetencji krajowych.

| (115) | W przypadku planowanego odłączenia od ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej dostawcy powinni zapewnić zainteresowanym odbiorcom odpowiednie informacje na temat alternatywnych środków, takich jak źródła wsparcia w celu uniknięcia odłączenia, systemy przedpłat, audyty energetyczne, usługi doradztwa w zakresie energii, alternatywne plany płatności, doradztwo w zakresie zarządzania długiem lub moratoria na odłączanie. |
| --- | --- |

(115)

W przypadku planowanego odłączenia od ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej dostawcy powinni zapewnić zainteresowanym odbiorcom odpowiednie informacje na temat alternatywnych środków, takich jak źródła wsparcia w celu uniknięcia odłączenia, systemy przedpłat, audyty energetyczne, usługi doradztwa w zakresie energii, alternatywne plany płatności, doradztwo w zakresie zarządzania długiem lub moratoria na odłączanie.

| (116) | Lepszą ochronę konsumentów należy zapewnić poprzez dostępność dla wszystkich konsumentów skutecznych, niezależnych mechanizmów pozasądowego rozstrzygania sporów, takich jak rzecznik praw odbiorców energii, organ ochrony konsumentów lub organ regulacyjny. Państwa członkowskie powinny zatem wprowadzić szybkie i skuteczne procedury rozpatrywania skarg. |
| --- | --- |

(116)

Lepszą ochronę konsumentów należy zapewnić poprzez dostępność dla wszystkich konsumentów skutecznych, niezależnych mechanizmów pozasądowego rozstrzygania sporów, takich jak rzecznik praw odbiorców energii, organ ochrony konsumentów lub organ regulacyjny. Państwa członkowskie powinny zatem wprowadzić szybkie i skuteczne procedury rozpatrywania skarg.

| (117) | Należy uznać i aktywnie wspierać wkład społeczności energetycznych działających w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, na podstawie dyrektywy (UE) 2018/2001, oraz obywatelskich społeczności energetycznych, na podstawie dyrektywy (UE) 2019/944, w realizację celów Europejskiego Zielonego Ładu i Planu w zakresie celów klimatycznych. Państwa członkowskie powinny zatem rozważyć i promować rolę społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej i obywatelskich społeczności energetycznych. Społeczności te mogą pomóc państwom członkowskim w realizacji celów niniejszej dyrektywy poprzez zwiększanie efektywności energetycznej na poziomie lokalnym lub na poziomie gospodarstw domowych, a także w budynkach publicznych, we współpracy z władzami lokalnymi. Mogą one wzmacniać pozycję konsumentów i angażować ich oraz umożliwiać niektórym grupom odbiorców będących gospodarstwami domowymi, w tym na obszarach wiejskich i oddalonych, udział w projektach i działaniach na rzecz efektywności energetycznej, które mogą łączyć takie inicjatywy z inwestycjami w energię ze źródeł odnawialnych. Społeczności energetyczne mogą również odegrać ważną rolę w edukacji i podnoszeniu świadomości obywateli na temat środków opracowanych z myślą o oszczędności energii. Przy odpowiednim wsparciu ze strony państw członkowskich społeczności energetyczne mogą pomóc w walce z ubóstwem energetycznym przez ułatwianie realizacji projektów w zakresie efektywności energetycznej, zmniejszanie zużycia energii i obniżenie cen dostaw. |
| --- | --- |

(117)

Należy uznać i aktywnie wspierać wkład społeczności energetycznych działających w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, na podstawie dyrektywy (UE) 2018/2001, oraz obywatelskich społeczności energetycznych, na podstawie dyrektywy (UE) 2019/944, w realizację celów Europejskiego Zielonego Ładu i Planu w zakresie celów klimatycznych. Państwa członkowskie powinny zatem rozważyć i promować rolę społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej i obywatelskich społeczności energetycznych. Społeczności te mogą pomóc państwom członkowskim w realizacji celów niniejszej dyrektywy poprzez zwiększanie efektywności energetycznej na poziomie lokalnym lub na poziomie gospodarstw domowych, a także w budynkach publicznych, we współpracy z władzami lokalnymi. Mogą one wzmacniać pozycję konsumentów i angażować ich oraz umożliwiać niektórym grupom odbiorców będących gospodarstwami domowymi, w tym na obszarach wiejskich i oddalonych, udział w projektach i działaniach na rzecz efektywności energetycznej, które mogą łączyć takie inicjatywy z inwestycjami w energię ze źródeł odnawialnych. Społeczności energetyczne mogą również odegrać ważną rolę w edukacji i podnoszeniu świadomości obywateli na temat środków opracowanych z myślą o oszczędności energii. Przy odpowiednim wsparciu ze strony państw członkowskich społeczności energetyczne mogą pomóc w walce z ubóstwem energetycznym przez ułatwianie realizacji projektów w zakresie efektywności energetycznej, zmniejszanie zużycia energii i obniżenie cen dostaw.

| (118) | Długoterminowe zmiany wzorców zachowań odnośnie do zużycia energii można osiągnąć poprzez wzmocnienie pozycji obywateli. Społeczności energetyczne mogą przyczynić się do osiągnięcia długoterminowych oszczędności energii, zwłaszcza w gospodarstwach domowych, oraz do zwiększenia zrównoważonych inwestycji ze strony obywateli i małych przedsiębiorstw. Państwa członkowskie powinny promować takie działania obywateli w drodze wspierania projektów i organizacji społeczności energetycznych. Ponadto strategie zaangażowania, włączające w proces kształtowania polityki wszystkie odpowiednie zainteresowane strony na poziomie krajowym i lokalnym, mogą stanowić część lokalnych lub regionalnych planów obniżenia emisyjności lub krajowych planów renowacji budynków, w celu zwiększenia świadomości, uzyskania informacji zwrotnych na temat polityk i zwiększenia ich akceptacji społecznej. |
| --- | --- |

(118)

Długoterminowe zmiany wzorców zachowań odnośnie do zużycia energii można osiągnąć poprzez wzmocnienie pozycji obywateli. Społeczności energetyczne mogą przyczynić się do osiągnięcia długoterminowych oszczędności energii, zwłaszcza w gospodarstwach domowych, oraz do zwiększenia zrównoważonych inwestycji ze strony obywateli i małych przedsiębiorstw. Państwa członkowskie powinny promować takie działania obywateli w drodze wspierania projektów i organizacji społeczności energetycznych. Ponadto strategie zaangażowania, włączające w proces kształtowania polityki wszystkie odpowiednie zainteresowane strony na poziomie krajowym i lokalnym, mogą stanowić część lokalnych lub regionalnych planów obniżenia emisyjności lub krajowych planów renowacji budynków, w celu zwiększenia świadomości, uzyskania informacji zwrotnych na temat polityk i zwiększenia ich akceptacji społecznej.

| (119) | Należy uznać wkład punktów kompleksowej obsługi lub podobnych struktur jako mechanizmów, które mogą umożliwiać wielu grupom docelowym, w tym obywatelom, MŚP i organom publicznym, opracowywanie i wdrażanie projektów i środków związanych z przejściem na czystą energię. Wkład punktów kompleksowej obsługi może być bardzo ważny dla odbiorców wrażliwych, ponieważ mogłyby one stanowić wiarygodne i dostępne źródło informacji na temat poprawy efektywności energetycznej. Wkład ten może obejmować zapewnianie doradztwa i pomocy technicznej, administracyjnej i finansowej, ułatwienie niezbędnych procedur administracyjnych lub dostępu do rynków finansowych, udzielanie wskazówek w zakresie unijnych i krajowych ram prawnych, w tym zasad i kryteriów dotyczących zamówień publicznych, oraz unijnej systematyki zrównoważonego rozwoju. |
| --- | --- |

(119)

Należy uznać wkład punktów kompleksowej obsługi lub podobnych struktur jako mechanizmów, które mogą umożliwiać wielu grupom docelowym, w tym obywatelom, MŚP i organom publicznym, opracowywanie i wdrażanie projektów i środków związanych z przejściem na czystą energię. Wkład punktów kompleksowej obsługi może być bardzo ważny dla odbiorców wrażliwych, ponieważ mogłyby one stanowić wiarygodne i dostępne źródło informacji na temat poprawy efektywności energetycznej. Wkład ten może obejmować zapewnianie doradztwa i pomocy technicznej, administracyjnej i finansowej, ułatwienie niezbędnych procedur administracyjnych lub dostępu do rynków finansowych, udzielanie wskazówek w zakresie unijnych i krajowych ram prawnych, w tym zasad i kryteriów dotyczących zamówień publicznych, oraz unijnej systematyki zrównoważonego rozwoju.

| (120) | Komisja powinna weryfikować wpływ swoich działań mających wspierać rozwój platform i forów, angażując między innymi uczestników europejskiego dialogu społecznego w promowanie programów szkoleniowych z zakresu efektywności energetycznej, i w stosownych przypadkach powinna zaproponować kolejne działania. Komisja powinna również zachęcać europejskich partnerów społecznych do udziału w dyskusjach na temat efektywności energetycznej, zwłaszcza w odniesieniu do odbiorców wrażliwych i wrażliwych użytkowników końcowych, w tym tych dotkniętych ubóstwem energetycznym. |
| --- | --- |

(120)

Komisja powinna weryfikować wpływ swoich działań mających wspierać rozwój platform i forów, angażując między innymi uczestników europejskiego dialogu społecznego w promowanie programów szkoleniowych z zakresu efektywności energetycznej, i w stosownych przypadkach powinna zaproponować kolejne działania. Komisja powinna również zachęcać europejskich partnerów społecznych do udziału w dyskusjach na temat efektywności energetycznej, zwłaszcza w odniesieniu do odbiorców wrażliwych i wrażliwych użytkowników końcowych, w tym tych dotkniętych ubóstwem energetycznym.

| (121) | Sprawiedliwa transformacja w kierunku osiągnięcia neutralności klimatycznej Unii do 2050 r. ma kluczowe znaczenie dla Europejskiego Zielonego Ładu. W Europejskim filarze praw socjalnych, ogłoszonym wspólnie przez Parlament Europejski, Radę i Komisję w dniu 17 listopada 2017 r., ujęto energię jako jedną z niezbędnych usług, do których każda osoba ma prawo dostępu. Wsparcie w zakresie dostępu do tych usług musi zostać zapewnione dla osób potrzebujących, w szczególności w kontekście presji inflacyjnej i znacznego wzrostu cen energii. |
| --- | --- |

(121)

Sprawiedliwa transformacja w kierunku osiągnięcia neutralności klimatycznej Unii do 2050 r. ma kluczowe znaczenie dla Europejskiego Zielonego Ładu. W Europejskim filarze praw socjalnych, ogłoszonym wspólnie przez Parlament Europejski, Radę i Komisję w dniu 17 listopada 2017 r., ujęto energię jako jedną z niezbędnych usług, do których każda osoba ma prawo dostępu. Wsparcie w zakresie dostępu do tych usług musi zostać zapewnione dla osób potrzebujących, w szczególności w kontekście presji inflacyjnej i znacznego wzrostu cen energii.

| (122) | Należy zapewnić ochronę osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne, a także w tym celu umożliwić im aktywny udział we wdrażanych przez państwa członkowskie działaniach i środkach dotyczących poprawy efektywności energetycznej oraz powiązanych środkach ochrony konsumentów lub działaniach informacyjnych. Należy opracować ukierunkowane kampanie uświadamiające w celu przedstawienia korzyści płynących z efektywności energetycznej oraz poinformowania o dostępnym wsparciu finansowym. |
| --- | --- |

(122)

Należy zapewnić ochronę osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne, a także w tym celu umożliwić im aktywny udział we wdrażanych przez państwa członkowskie działaniach i środkach dotyczących poprawy efektywności energetycznej oraz powiązanych środkach ochrony konsumentów lub działaniach informacyjnych. Należy opracować ukierunkowane kampanie uświadamiające w celu przedstawienia korzyści płynących z efektywności energetycznej oraz poinformowania o dostępnym wsparciu finansowym.

| (123) | Finansowanie publiczne dostępne na poziomie unijnym i krajowym powinno być strategicznie inwestowane w środki poprawy efektywności energetycznej, w szczególności z korzyścią dla osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne. Państwa członkowskie powinny korzystać z wszelkich wkładów finansowych, jakie mogą otrzymać ze Społecznego Funduszu Klimatycznego ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/955 (28), oraz z dochodów z uprawnień w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji EU ETS. Dochody te będą wspierać państwa członkowskie w wypełnianiu ich obowiązku wdrożenia środków w zakresie efektywności energetycznej i środków z dziedziny polityki w ramach obowiązku oszczędności energii na zasadzie priorytetu wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne, w tym osób żyjących na obszarach wiejskich i oddalonych. |
| --- | --- |

(123)

Finansowanie publiczne dostępne na poziomie unijnym i krajowym powinno być strategicznie inwestowane w środki poprawy efektywności energetycznej, w szczególności z korzyścią dla osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne. Państwa członkowskie powinny korzystać z wszelkich wkładów finansowych, jakie mogą otrzymać ze Społecznego Funduszu Klimatycznego ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/955 (28), oraz z dochodów z uprawnień w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji EU ETS. Dochody te będą wspierać państwa członkowskie w wypełnianiu ich obowiązku wdrożenia środków w zakresie efektywności energetycznej i środków z dziedziny polityki w ramach obowiązku oszczędności energii na zasadzie priorytetu wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne, w tym osób żyjących na obszarach wiejskich i oddalonych.

| (124) | Uzupełnieniem krajowych systemów finansowania powinny być odpowiednie systemy zapewniające lepsze informowanie, pomoc techniczną i administracyjną i łatwiejszy dostęp do finansowania, który umożliwi jak najlepsze wykorzystanie dostępnych środków, zwłaszcza przez osoby dotknięte ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osoby w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osoby zajmujące mieszkania socjalne. |
| --- | --- |

(124)

Uzupełnieniem krajowych systemów finansowania powinny być odpowiednie systemy zapewniające lepsze informowanie, pomoc techniczną i administracyjną i łatwiejszy dostęp do finansowania, który umożliwi jak najlepsze wykorzystanie dostępnych środków, zwłaszcza przez osoby dotknięte ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osoby w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osoby zajmujące mieszkania socjalne.

| (125) | Państwa członkowskie powinny wzmacniać pozycję i zapewniać ochronę wszystkim osobom w równym stopniu, bez względu na płeć, tożsamość płciową, wiek, niepełnosprawność, rasę lub pochodzenie etniczne, orientację seksualną, religię lub przekonania, a także zapewniać odpowiednią ochronę osobom najbardziej dotkniętym ubóstwem energetycznym lub bardziej nim zagrożonym lub najbardziej narażonym na jego skutki. Ponadto państwa członkowskie powinny dopilnować, aby środki w zakresie efektywności energetycznej nie pogłębiały istniejących nierówności, w szczególności w odniesieniu do ubóstwa energetycznego. |
| --- | --- |

(125)

Państwa członkowskie powinny wzmacniać pozycję i zapewniać ochronę wszystkim osobom w równym stopniu, bez względu na płeć, tożsamość płciową, wiek, niepełnosprawność, rasę lub pochodzenie etniczne, orientację seksualną, religię lub przekonania, a także zapewniać odpowiednią ochronę osobom najbardziej dotkniętym ubóstwem energetycznym lub bardziej nim zagrożonym lub najbardziej narażonym na jego skutki. Ponadto państwa członkowskie powinny dopilnować, aby środki w zakresie efektywności energetycznej nie pogłębiały istniejących nierówności, w szczególności w odniesieniu do ubóstwa energetycznego.

| (126) | Zgodnie z art. 15 ust. 2 dyrektywy 2012/27/UE wszystkie państwa członkowskie przeprowadziły ocenę potencjału w zakresie efektywności energetycznej swojej infrastruktury gazowej i elektroenergetycznej oraz określiły konkretne środki i inwestycje na rzecz wprowadzenia opłacalnej poprawy efektywności energetycznej w infrastrukturze sieciowej, wraz z harmonogramem ich wprowadzenia. Wyniki tych działań stanowią solidną podstawę stosowania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” w planowaniu sieci, rozwoju sieci i decyzjach inwestycyjnych. |
| --- | --- |

(126)

Zgodnie z art. 15 ust. 2 dyrektywy 2012/27/UE wszystkie państwa członkowskie przeprowadziły ocenę potencjału w zakresie efektywności energetycznej swojej infrastruktury gazowej i elektroenergetycznej oraz określiły konkretne środki i inwestycje na rzecz wprowadzenia opłacalnej poprawy efektywności energetycznej w infrastrukturze sieciowej, wraz z harmonogramem ich wprowadzenia. Wyniki tych działań stanowią solidną podstawę stosowania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” w planowaniu sieci, rozwoju sieci i decyzjach inwestycyjnych.

| (127) | Krajowe organy regulacyjne sektora energetycznego powinny przyjmować zintegrowane podejście uwzględniające ewentualne oszczędności w sektorze zaopatrzenia w energię oraz w sektorach zastosowań końcowych. Bez uszczerbku dla bezpieczeństwa dostaw energii, integracji rynku i przewidywanych inwestycji w sieci przesyłowe energii morskiej, które są niezbędne do wdrożenia energii z morskich źródeł odnawialnych, krajowe organy regulacyjne sektora energetycznego powinny zapewnić stosowanie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” w procesach planowania i podejmowania decyzji oraz dopilnować, aby przepisy i taryfy sieciowe zachęcały do poprawy efektywności energetycznej. Państwa członkowskie powinny również zapewnić, aby operatorzy systemów przesyłowych i dystrybucyjnych uwzględniali zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”. Pomogłoby to operatorom systemów przesyłowych i dystrybucyjnych w rozważeniu lepszych rozwiązań w zakresie efektywności energetycznej i kosztów przyrostowych ponoszonych w związku z zakupem środków po stronie popytu, a także środowiskowych i społeczno-gospodarczych skutków różnych inwestycji sieciowych i planów operacyjnych. Takie podejście wymaga odejścia od wąskiej perspektywy efektywności gospodarczej w celu maksymalizacji dobrobytu społecznego. Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” powinna być stosowana w szczególności w kontekście tworzenia scenariuszy rozwoju infrastruktury energetycznej, w których rozwiązania po stronie zapotrzebowania można by uznać za realne alternatywy i należałoby je odpowiednio oceniać, a także powinna stać się nieodłączną częścią oceny projektów planowania sieci. Jej stosowanie powinno być kontrolowane przez krajowe organy regulacyjne. |
| --- | --- |

(127)

Krajowe organy regulacyjne sektora energetycznego powinny przyjmować zintegrowane podejście uwzględniające ewentualne oszczędności w sektorze zaopatrzenia w energię oraz w sektorach zastosowań końcowych. Bez uszczerbku dla bezpieczeństwa dostaw energii, integracji rynku i przewidywanych inwestycji w sieci przesyłowe energii morskiej, które są niezbędne do wdrożenia energii z morskich źródeł odnawialnych, krajowe organy regulacyjne sektora energetycznego powinny zapewnić stosowanie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” w procesach planowania i podejmowania decyzji oraz dopilnować, aby przepisy i taryfy sieciowe zachęcały do poprawy efektywności energetycznej. Państwa członkowskie powinny również zapewnić, aby operatorzy systemów przesyłowych i dystrybucyjnych uwzględniali zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”. Pomogłoby to operatorom systemów przesyłowych i dystrybucyjnych w rozważeniu lepszych rozwiązań w zakresie efektywności energetycznej i kosztów przyrostowych ponoszonych w związku z zakupem środków po stronie popytu, a także środowiskowych i społeczno-gospodarczych skutków różnych inwestycji sieciowych i planów operacyjnych. Takie podejście wymaga odejścia od wąskiej perspektywy efektywności gospodarczej w celu maksymalizacji dobrobytu społecznego. Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” powinna być stosowana w szczególności w kontekście tworzenia scenariuszy rozwoju infrastruktury energetycznej, w których rozwiązania po stronie zapotrzebowania można by uznać za realne alternatywy i należałoby je odpowiednio oceniać, a także powinna stać się nieodłączną częścią oceny projektów planowania sieci. Jej stosowanie powinno być kontrolowane przez krajowe organy regulacyjne.

| (128) | Należy zapewnić dostępność dostatecznej liczby wiarygodnych profesjonalistów, mających kompetencje w dziedzinie efektywności energetycznej, w celu zagwarantowania skutecznego i terminowego wdrożenia niniejszej dyrektywy, na przykład w zakresie zgodności z wymogami odnoszącymi się do audytów energetycznych oraz wdrażania systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej. Państwa członkowskie powinny zatem w ścisłej współpracy z partnerami społecznymi, organizatorami szkoleń i innymi zainteresowanymi stronami wprowadzić systemy certyfikacji lub równoważne systemy kwalifikacji i stosowne programy szkoleniowe w odniesieniu do dostawców usług energetycznych, audytów energetycznych i innych środków poprawy efektywności energetycznej. Systemy te należy oceniać co cztery lata począwszy od grudnia 2024 r. i w razie potrzeby aktualizować, aby zapewnić niezbędny poziom kompetencji dostawców usług energetycznych, audytorów energetycznych, zarządców energii i podmiotów instalujących elementy budynków. |
| --- | --- |

(128)

Należy zapewnić dostępność dostatecznej liczby wiarygodnych profesjonalistów, mających kompetencje w dziedzinie efektywności energetycznej, w celu zagwarantowania skutecznego i terminowego wdrożenia niniejszej dyrektywy, na przykład w zakresie zgodności z wymogami odnoszącymi się do audytów energetycznych oraz wdrażania systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej. Państwa członkowskie powinny zatem w ścisłej współpracy z partnerami społecznymi, organizatorami szkoleń i innymi zainteresowanymi stronami wprowadzić systemy certyfikacji lub równoważne systemy kwalifikacji i stosowne programy szkoleniowe w odniesieniu do dostawców usług energetycznych, audytów energetycznych i innych środków poprawy efektywności energetycznej. Systemy te należy oceniać co cztery lata począwszy od grudnia 2024 r. i w razie potrzeby aktualizować, aby zapewnić niezbędny poziom kompetencji dostawców usług energetycznych, audytorów energetycznych, zarządców energii i podmiotów instalujących elementy budynków.

| (129) | Niezbędne jest kontynuowanie rozwoju rynku usług energetycznych w celu zapewnienia dostępności zarówno zapotrzebowania na usługi energetyczne, jak i dostaw takich usług. Przejrzystość, zapewniana na przykład za pomocą wykazów certyfikowanych dostawców usług energetycznych i dostępnych wzorów umów, wymiana najlepszych praktyk i wytyczne w znacznym stopniu przyczyniają się do upowszechniania usług energetycznych i umów o poprawę efektywności energetycznej, a także mogą pomóc w pobudzaniu zapotrzebowania oraz zwiększaniu zaufania do dostawców usług energetycznych. W przypadku umowy o poprawę efektywności energetycznej beneficjent usługi energetycznej nie ponosi kosztów inwestycji, wykorzystując część finansowej wartości oszczędności energii na to, by w całości lub częściowo spłacić inwestycję zrealizowaną przez osobę trzecią. Może to pomóc w przyciągnięciu kapitału prywatnego, który ma kluczowe znaczenie dla zwiększania wskaźników renowacji budynków w Unii, wprowadzania na rynek wiedzy fachowej i tworzenia innowacyjnych modeli biznesowych. W związku z tym w odniesieniu do budynków niemieszkalnych o powierzchni użytkowej powyżej 750 m2 powinna być wymagana ocena wykonalności stosowania umów o poprawę efektywności energetycznej do celów renowacji. Jest to krok naprzód w kierunku zwiększenia zaufania do przedsiębiorstw usług energetycznych i utorowania drogi dla zwiększenia liczby takich projektów w przyszłości. |
| --- | --- |

(129)

Niezbędne jest kontynuowanie rozwoju rynku usług energetycznych w celu zapewnienia dostępności zarówno zapotrzebowania na usługi energetyczne, jak i dostaw takich usług. Przejrzystość, zapewniana na przykład za pomocą wykazów certyfikowanych dostawców usług energetycznych i dostępnych wzorów umów, wymiana najlepszych praktyk i wytyczne w znacznym stopniu przyczyniają się do upowszechniania usług energetycznych i umów o poprawę efektywności energetycznej, a także mogą pomóc w pobudzaniu zapotrzebowania oraz zwiększaniu zaufania do dostawców usług energetycznych. W przypadku umowy o poprawę efektywności energetycznej beneficjent usługi energetycznej nie ponosi kosztów inwestycji, wykorzystując część finansowej wartości oszczędności energii na to, by w całości lub częściowo spłacić inwestycję zrealizowaną przez osobę trzecią. Może to pomóc w przyciągnięciu kapitału prywatnego, który ma kluczowe znaczenie dla zwiększania wskaźników renowacji budynków w Unii, wprowadzania na rynek wiedzy fachowej i tworzenia innowacyjnych modeli biznesowych. W związku z tym w odniesieniu do budynków niemieszkalnych o powierzchni użytkowej powyżej 750 m2 powinna być wymagana ocena wykonalności stosowania umów o poprawę efektywności energetycznej do celów renowacji. Jest to krok naprzód w kierunku zwiększenia zaufania do przedsiębiorstw usług energetycznych i utorowania drogi dla zwiększenia liczby takich projektów w przyszłości.

| (130) | Biorąc pod uwagę ambitne cele w zakresie renowacji na najbliższe dziesięciolecie w kontekście inicjatywy „Fala renowacji”, konieczne jest zwiększenie roli niezależnych pośredników rynkowych, w tym punktów kompleksowej obsługi lub podobnych mechanizmów wsparcia, w celu stymulowania rozwoju rynku po stronie popytu i po stronie podaży oraz promowania umów o poprawę efektywności energetycznej w odniesieniu do renowacji budynków prywatnych i publicznych. Lokalne agencje energetyczne mogłyby odgrywać kluczową rolę w tym zakresie, a także wskazywać i wspierać tworzenie potencjalnych punktów wsparcia lub punktów kompleksowej obsługi. Niniejsza dyrektywa powinna pomóc zwiększyć dostępność produktów, usług i doradztwa, w tym również poprzez promowanie potencjału przedsiębiorców – przy zapewnieniu poszanowania zasady niedyskryminacji – którzy mogą uzupełnić luki na rynku i zaoferować innowacyjne sposoby zwiększania efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

(130)

Biorąc pod uwagę ambitne cele w zakresie renowacji na najbliższe dziesięciolecie w kontekście inicjatywy „Fala renowacji”, konieczne jest zwiększenie roli niezależnych pośredników rynkowych, w tym punktów kompleksowej obsługi lub podobnych mechanizmów wsparcia, w celu stymulowania rozwoju rynku po stronie popytu i po stronie podaży oraz promowania umów o poprawę efektywności energetycznej w odniesieniu do renowacji budynków prywatnych i publicznych. Lokalne agencje energetyczne mogłyby odgrywać kluczową rolę w tym zakresie, a także wskazywać i wspierać tworzenie potencjalnych punktów wsparcia lub punktów kompleksowej obsługi. Niniejsza dyrektywa powinna pomóc zwiększyć dostępność produktów, usług i doradztwa, w tym również poprzez promowanie potencjału przedsiębiorców – przy zapewnieniu poszanowania zasady niedyskryminacji – którzy mogą uzupełnić luki na rynku i zaoferować innowacyjne sposoby zwiększania efektywności energetycznej.

| (131) | Umowy o poprawę efektywności energetycznej nadal napotykają istotne bariery w kilku państwach członkowskich ze względu na utrzymujące się bariery regulacyjne i pozaregulacyjne. Należy zatem zająć się niejasnościami w krajowych ramach prawnych, brakiem wiedzy fachowej, zwłaszcza w odniesieniu do procedur przetargowych, oraz niekompatybilnością pewnych pożyczek i dotacji. |
| --- | --- |

(131)

Umowy o poprawę efektywności energetycznej nadal napotykają istotne bariery w kilku państwach członkowskich ze względu na utrzymujące się bariery regulacyjne i pozaregulacyjne. Należy zatem zająć się niejasnościami w krajowych ramach prawnych, brakiem wiedzy fachowej, zwłaszcza w odniesieniu do procedur przetargowych, oraz niekompatybilnością pewnych pożyczek i dotacji.

| (132) | Państwa członkowskie powinny nadal wspierać sektor publiczny w upowszechnianiu umów o poprawę efektywności energetycznej poprzez udostępnianie wzorów umów uwzględniających dostępne normy europejskie lub międzynarodowe, wytycznych dotyczących przetargów oraz opublikowanego w maju 2018 r. przez Eurostat i Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) przewodnika dotyczącego ujęcia statystycznego umów o poprawę efektywności energetycznej w rachunkach narodowych, które stworzyły możliwości usunięcia pozostałych barier regulacyjnych dla tych umów w państwach członkowskich. |
| --- | --- |

(132)

Państwa członkowskie powinny nadal wspierać sektor publiczny w upowszechnianiu umów o poprawę efektywności energetycznej poprzez udostępnianie wzorów umów uwzględniających dostępne normy europejskie lub międzynarodowe, wytycznych dotyczących przetargów oraz opublikowanego w maju 2018 r. przez Eurostat i Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) przewodnika dotyczącego ujęcia statystycznego umów o poprawę efektywności energetycznej w rachunkach narodowych, które stworzyły możliwości usunięcia pozostałych barier regulacyjnych dla tych umów w państwach członkowskich.

| (133) | Państwa członkowskie zastosowały środki w celu zidentyfikowania i usunięcia barier regulacyjnych i pozaregulacyjnych. Niezbędne jest jednak zwiększenie wysiłków na rzecz usunięcia regulacyjnych i pozaregulacyjnych barier na drodze do wykorzystywania umów o poprawę efektywności energetycznej oraz form finansowania przez stronę trzecią, które pomagają osiągnąć oszczędności energii. Należą do nich takie zasady prowadzenia rachunkowości oraz praktyki, w których wyniku inwestycje kapitałowe i roczne oszczędności finansowe uzyskane w wyniku stosowania środków poprawy efektywności energetycznej nie są właściwie ujmowane w księgach rachunkowych przez cały okres trwania inwestycji. |
| --- | --- |

(133)

Państwa członkowskie zastosowały środki w celu zidentyfikowania i usunięcia barier regulacyjnych i pozaregulacyjnych. Niezbędne jest jednak zwiększenie wysiłków na rzecz usunięcia regulacyjnych i pozaregulacyjnych barier na drodze do wykorzystywania umów o poprawę efektywności energetycznej oraz form finansowania przez stronę trzecią, które pomagają osiągnąć oszczędności energii. Należą do nich takie zasady prowadzenia rachunkowości oraz praktyki, w których wyniku inwestycje kapitałowe i roczne oszczędności finansowe uzyskane w wyniku stosowania środków poprawy efektywności energetycznej nie są właściwie ujmowane w księgach rachunkowych przez cały okres trwania inwestycji.

| (134) | Państwa członkowskie wykorzystały krajowe plany działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii na lata 2014 i 2017, aby poinformować o postępach w usuwaniu regulacyjnych i pozaregulacyjnych barier mających negatywny wpływ na efektywność energetyczną w odniesieniu do rozdziału zachęt pomiędzy właścicieli a najemców lub pomiędzy właścicieli budynku lub modułów budynku. Państwa członkowskie powinny kontynuować działania w tym kierunku i wykorzystać potencjał w zakresie efektywności energetycznej w kontekście statystyk Eurostatu z 2016 r., a w szczególności faktu, że ponad czterech na dziesięciu Europejczyków mieszka w mieszkaniach, a ponad trzech na dziesięciu Europejczyków jest najemcami. |
| --- | --- |

(134)

Państwa członkowskie wykorzystały krajowe plany działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii na lata 2014 i 2017, aby poinformować o postępach w usuwaniu regulacyjnych i pozaregulacyjnych barier mających negatywny wpływ na efektywność energetyczną w odniesieniu do rozdziału zachęt pomiędzy właścicieli a najemców lub pomiędzy właścicieli budynku lub modułów budynku. Państwa członkowskie powinny kontynuować działania w tym kierunku i wykorzystać potencjał w zakresie efektywności energetycznej w kontekście statystyk Eurostatu z 2016 r., a w szczególności faktu, że ponad czterech na dziesięciu Europejczyków mieszka w mieszkaniach, a ponad trzech na dziesięciu Europejczyków jest najemcami.

| (135) | Należy zachęcać państwa członkowskie, w tym władze regionalne i lokalne, do wykorzystywania w pełni funduszy europejskich dostępnych w ramach wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 określonych w rozporządzeniu Rady (UE, Euratom) 2020/2093 (29), Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 (30), a także instrumentów finansowych i pomocy technicznej dostępnych w ramach Programu InvestEU ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/523 (31) w celu stymulowania prywatnych i publicznych inwestycji w środki poprawy efektywności energetycznej. Inwestycje w efektywność energetyczną mogą się przyczynić do wzrostu gospodarczego, zwiększenia zatrudnienia, innowacji i zmniejszenia ubóstwa energetycznego w gospodarstwach domowych i tym samym wnoszą pozytywny wkład w spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną oraz ekologiczną odbudowę gospodarki. Do potencjalnych obszarów finansowania należą środki w zakresie efektywności energetycznej w budynkach publicznych i mieszkalnych, a także zapewnianie nowych umiejętności w drodze opracowywania szkoleń oraz zmiany i podnoszenia kwalifikacji specjalistów, w szczególności w zawodach związanych z renowacją budynków, w celu wspierania zatrudnienia w sektorze związanym z efektywnością energetyczną. Komisja zapewni synergię między różnymi instrumentami finansowania, w szczególności funduszami w ramach zarządzania dzielonego i w ramach zarządzania bezpośredniego, takimi jak centralnie zarządzane programy: „Horyzont Europa” czy LIFE, a także między dotacjami, pożyczkami i pomocą techniczną, aby zmaksymalizować ich efekt dźwigni w odniesieniu do finansowania prywatnego i ich wpływ na osiągnięcie celów polityki w zakresie efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

(135)

Należy zachęcać państwa członkowskie, w tym władze regionalne i lokalne, do wykorzystywania w pełni funduszy europejskich dostępnych w ramach wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 określonych w rozporządzeniu Rady (UE, Euratom) 2020/2093 (29), Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 (30), a także instrumentów finansowych i pomocy technicznej dostępnych w ramach Programu InvestEU ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/523 (31) w celu stymulowania prywatnych i publicznych inwestycji w środki poprawy efektywności energetycznej. Inwestycje w efektywność energetyczną mogą się przyczynić do wzrostu gospodarczego, zwiększenia zatrudnienia, innowacji i zmniejszenia ubóstwa energetycznego w gospodarstwach domowych i tym samym wnoszą pozytywny wkład w spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną oraz ekologiczną odbudowę gospodarki. Do potencjalnych obszarów finansowania należą środki w zakresie efektywności energetycznej w budynkach publicznych i mieszkalnych, a także zapewnianie nowych umiejętności w drodze opracowywania szkoleń oraz zmiany i podnoszenia kwalifikacji specjalistów, w szczególności w zawodach związanych z renowacją budynków, w celu wspierania zatrudnienia w sektorze związanym z efektywnością energetyczną. Komisja zapewni synergię między różnymi instrumentami finansowania, w szczególności funduszami w ramach zarządzania dzielonego i w ramach zarządzania bezpośredniego, takimi jak centralnie zarządzane programy: „Horyzont Europa” czy LIFE, a także między dotacjami, pożyczkami i pomocą techniczną, aby zmaksymalizować ich efekt dźwigni w odniesieniu do finansowania prywatnego i ich wpływ na osiągnięcie celów polityki w zakresie efektywności energetycznej.

| (136) | Państwa członkowskie powinny zachęcać do stosowania instrumentów finansowania, by ułatwiać realizację celów niniejszej dyrektywy. Takie instrumenty finansowania mogą obejmować wkłady finansowe oraz grzywny za naruszanie niektórych przepisów niniejszej dyrektywy, środki przeznaczone na efektywność energetyczną na mocy art. 10 ust. 3 dyrektywy 2003/87/WE oraz środki przeznaczone na efektywność energetyczną w europejskich funduszach i programach oraz w specjalnych europejskich instrumentach finansowych, takich jak Europejski Fundusz na rzecz Efektywności Energetycznej. |
| --- | --- |

(136)

Państwa członkowskie powinny zachęcać do stosowania instrumentów finansowania, by ułatwiać realizację celów niniejszej dyrektywy. Takie instrumenty finansowania mogą obejmować wkłady finansowe oraz grzywny za naruszanie niektórych przepisów niniejszej dyrektywy, środki przeznaczone na efektywność energetyczną na mocy art. 10 ust. 3 dyrektywy 2003/87/WE oraz środki przeznaczone na efektywność energetyczną w europejskich funduszach i programach oraz w specjalnych europejskich instrumentach finansowych, takich jak Europejski Fundusz na rzecz Efektywności Energetycznej.

| (137) | Instrumenty finansowe mogą być oparte, w stosownych przypadkach, na środkach przeznaczonych na efektywność energetyczną pochodzących z unijnych obligacji projektowych; środkach przeznaczonych na efektywność energetyczną przez EBI i inne europejskie instytucje finansowe, w szczególności Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOR) oraz Bank Rozwoju Rady Europy; środkach zwiększonych przez efekt dźwigni dzięki wykorzystaniu środków instytucji finansowych; środkach krajowych, w tym poprzez utworzenie ram regulacyjnych i prawnych zachęcających do wdrażania inicjatyw i programów w zakresie efektywności energetycznej oraz na dochodach z rocznych limitów emisji zgodnie z decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 406/2009/WE (32). |
| --- | --- |

(137)

Instrumenty finansowe mogą być oparte, w stosownych przypadkach, na środkach przeznaczonych na efektywność energetyczną pochodzących z unijnych obligacji projektowych; środkach przeznaczonych na efektywność energetyczną przez EBI i inne europejskie instytucje finansowe, w szczególności Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOR) oraz Bank Rozwoju Rady Europy; środkach zwiększonych przez efekt dźwigni dzięki wykorzystaniu środków instytucji finansowych; środkach krajowych, w tym poprzez utworzenie ram regulacyjnych i prawnych zachęcających do wdrażania inicjatyw i programów w zakresie efektywności energetycznej oraz na dochodach z rocznych limitów emisji zgodnie z decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 406/2009/WE (32).

| (138) | Instrumenty finansowania mogą w szczególności wykorzystywać wkłady, zasoby i dochody z tych środków, by ułatwić i wspierać zaangażowanie prywatnego kapitału, opierając się zwłaszcza na inwestorach instytucjonalnych, a jednocześnie przy przyznawaniu środków stosować kryteria zapewniające osiągnięcie celów w zakresie ochrony środowiska i celów społecznych; wykorzystywać innowacyjne mechanizmy finansowe (w tym gwarancje pożyczkowe dla kapitału prywatnego, gwarancje pożyczkowe zachęcające do zawierania umów o poprawę efektywności energetycznej, dotacje, pożyczki o obniżonym oprocentowaniu i specjalne linie kredytowe, systemy finansowania przez podmioty trzecie), które zmniejszają ryzyko projektów służących efektywności energetycznej, oraz umożliwiają przeprowadzenie opłacalnej ekonomicznie renowacji nawet w gospodarstwach domowych o niskich i średnich dochodach; być związane z programami lub agencjami, które będą gromadzić projekty służące oszczędności energii i oceniać ich jakość, dostarczać pomoc techniczną, promować rynek usług energetycznych i wspierać generowanie wśród odbiorców popytu na te usługi. |
| --- | --- |

(138)

Instrumenty finansowania mogą w szczególności wykorzystywać wkłady, zasoby i dochody z tych środków, by ułatwić i wspierać zaangażowanie prywatnego kapitału, opierając się zwłaszcza na inwestorach instytucjonalnych, a jednocześnie przy przyznawaniu środków stosować kryteria zapewniające osiągnięcie celów w zakresie ochrony środowiska i celów społecznych; wykorzystywać innowacyjne mechanizmy finansowe (w tym gwarancje pożyczkowe dla kapitału prywatnego, gwarancje pożyczkowe zachęcające do zawierania umów o poprawę efektywności energetycznej, dotacje, pożyczki o obniżonym oprocentowaniu i specjalne linie kredytowe, systemy finansowania przez podmioty trzecie), które zmniejszają ryzyko projektów służących efektywności energetycznej, oraz umożliwiają przeprowadzenie opłacalnej ekonomicznie renowacji nawet w gospodarstwach domowych o niskich i średnich dochodach; być związane z programami lub agencjami, które będą gromadzić projekty służące oszczędności energii i oceniać ich jakość, dostarczać pomoc techniczną, promować rynek usług energetycznych i wspierać generowanie wśród odbiorców popytu na te usługi.

| (139) | Instrumenty finansowania mogą również zapewniać odpowiednie środki na wspieranie programów szkoleń i certyfikacji, podnoszących i potwierdzających kwalifikacje w zakresie efektywności energetycznej; zapewniać środki na badania nad technologiami małej skali i mikrotechnologiami do wytwarzania energii oraz na demonstracje i przyspieszenie ich wykorzystania, a także na optymalizację przyłączeń tych producentów do sieci; mogą być powiązane z programami, w ramach których podejmowane są działania mające na celu promowanie efektywności energetycznej we wszystkich lokalach mieszkalnych, aby zapobiec ubóstwu energetycznemu oraz zachęcić właścicieli wynajmujących lokale mieszkalne do zapewnienia jak największej efektywności energetycznej ich nieruchomości; dostarczać odpowiednich środków na wspieranie dialogu społecznego i norm w celu poprawy efektywności energetycznej oraz zapewnienia dobrych warunków pracy, a także bezpieczeństwa i higieny pracy. |
| --- | --- |

(139)

Instrumenty finansowania mogą również zapewniać odpowiednie środki na wspieranie programów szkoleń i certyfikacji, podnoszących i potwierdzających kwalifikacje w zakresie efektywności energetycznej; zapewniać środki na badania nad technologiami małej skali i mikrotechnologiami do wytwarzania energii oraz na demonstracje i przyspieszenie ich wykorzystania, a także na optymalizację przyłączeń tych producentów do sieci; mogą być powiązane z programami, w ramach których podejmowane są działania mające na celu promowanie efektywności energetycznej we wszystkich lokalach mieszkalnych, aby zapobiec ubóstwu energetycznemu oraz zachęcić właścicieli wynajmujących lokale mieszkalne do zapewnienia jak największej efektywności energetycznej ich nieruchomości; dostarczać odpowiednich środków na wspieranie dialogu społecznego i norm w celu poprawy efektywności energetycznej oraz zapewnienia dobrych warunków pracy, a także bezpieczeństwa i higieny pracy.

| (140) | Aby realizować w praktyce cel, jakim jest poprawa charakterystyki energetycznej budynków instytucji publicznych, należy wykorzystywać dostępne unijne programy finansowania, instrumenty finansowe i innowacyjne mechanizmy finansowania. W tym względzie państwa członkowskie mogą wykorzystywać swoje dochody z rocznych limitów emisji na mocy decyzji nr 406/2009/WE do celów wypracowywania takich mechanizmów na zasadach dobrowolności i z uwzględnieniem krajowych przepisów budżetowych. Komisja i państwa członkowskie powinny przekazywać regionalnym i lokalnym administracjom odpowiednie informacje na temat unijnych programów finansowania, instrumentów finansowych i innowacyjnych mechanizmów finansowania. |
| --- | --- |

(140)

Aby realizować w praktyce cel, jakim jest poprawa charakterystyki energetycznej budynków instytucji publicznych, należy wykorzystywać dostępne unijne programy finansowania, instrumenty finansowe i innowacyjne mechanizmy finansowania. W tym względzie państwa członkowskie mogą wykorzystywać swoje dochody z rocznych limitów emisji na mocy decyzji nr 406/2009/WE do celów wypracowywania takich mechanizmów na zasadach dobrowolności i z uwzględnieniem krajowych przepisów budżetowych. Komisja i państwa członkowskie powinny przekazywać regionalnym i lokalnym administracjom odpowiednie informacje na temat unijnych programów finansowania, instrumentów finansowych i innowacyjnych mechanizmów finansowania.

| (141) | Realizując cel w zakresie efektywności energetycznej, Komisja powinna monitorować skutki, jakie odpowiednie środki będą miały dla dyrektywy 2003/87/WE, aby utrzymać środki zachęty w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji EU ETS, nagradzające za inwestowanie z myślą o obniżeniu emisji dwutlenku węgla oraz aby przygotować sektory objęte unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji EU ETS na niezbędne w przyszłości innowacje. Komisja będzie musiała monitorować wpływ na sektory przemysłowe, które są narażone na znaczące ryzyko ucieczki emisji, określone w załączniku do decyzji Komisji 2014/746/UE (33), tak aby zapewnić, aby niniejsza dyrektywa propagowała rozwój tych sektorów i by go nie utrudniała. |
| --- | --- |

(141)

Realizując cel w zakresie efektywności energetycznej, Komisja powinna monitorować skutki, jakie odpowiednie środki będą miały dla dyrektywy 2003/87/WE, aby utrzymać środki zachęty w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji EU ETS, nagradzające za inwestowanie z myślą o obniżeniu emisji dwutlenku węgla oraz aby przygotować sektory objęte unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji EU ETS na niezbędne w przyszłości innowacje. Komisja będzie musiała monitorować wpływ na sektory przemysłowe, które są narażone na znaczące ryzyko ucieczki emisji, określone w załączniku do decyzji Komisji 2014/746/UE (33), tak aby zapewnić, aby niniejsza dyrektywa propagowała rozwój tych sektorów i by go nie utrudniała.

| (142) | Środki przyjmowane przez państwa członkowskie powinny być wspierane przez dobrze zaprojektowane i efektywne unijne instrumenty finansowe w ramach Programu InvestEU i poprzez finansowanie z EBI oraz EBOR, które powinny wspierać inwestycje w zwiększanie efektywności energetycznej na wszystkich etapach łańcucha energetycznego i korzystać z kompleksowej analizy kosztów i korzyści stosującej model zróżnicowanych stóp dyskontowych. Wsparcie finansowe powinno koncentrować się na opłacalnych metodach poprawy efektywności energetycznej, które doprowadzą do zmniejszenia zużycia energii. EBI i EBOR powinny wraz z krajowymi bankami prorozwojowymi opracowywać, generować i finansować programy i projekty stworzone specjalnie z myślą o sektorze efektywności energetycznej, w tym skierowane do gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym. |
| --- | --- |

(142)

Środki przyjmowane przez państwa członkowskie powinny być wspierane przez dobrze zaprojektowane i efektywne unijne instrumenty finansowe w ramach Programu InvestEU i poprzez finansowanie z EBI oraz EBOR, które powinny wspierać inwestycje w zwiększanie efektywności energetycznej na wszystkich etapach łańcucha energetycznego i korzystać z kompleksowej analizy kosztów i korzyści stosującej model zróżnicowanych stóp dyskontowych. Wsparcie finansowe powinno koncentrować się na opłacalnych metodach poprawy efektywności energetycznej, które doprowadzą do zmniejszenia zużycia energii. EBI i EBOR powinny wraz z krajowymi bankami prorozwojowymi opracowywać, generować i finansować programy i projekty stworzone specjalnie z myślą o sektorze efektywności energetycznej, w tym skierowane do gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym.

| (143) | Międzysektorowe przepisy prawne dają solidną podstawę ochrony konsumentów w odniesieniu do szerokiej gamy istniejących usług energetycznych i najprawdopodobniej będą dalej rozwijane. Niemniej należy jasno określić niektóre przysługujące odbiorcom podstawowe prawa umowne. Konsumenci powinni mieć dostęp do jasnych i jednoznacznych informacji na temat ich praw w odniesieniu do sektora energetycznego. |
| --- | --- |

(143)

Międzysektorowe przepisy prawne dają solidną podstawę ochrony konsumentów w odniesieniu do szerokiej gamy istniejących usług energetycznych i najprawdopodobniej będą dalej rozwijane. Niemniej należy jasno określić niektóre przysługujące odbiorcom podstawowe prawa umowne. Konsumenci powinni mieć dostęp do jasnych i jednoznacznych informacji na temat ich praw w odniesieniu do sektora energetycznego.

| (144) | W celu oceny efektywności niniejszej dyrektywy należy ustanowić wymóg dokonywania ogólnego przeglądu niniejszej dyrektywy i przekazania sprawozdania dla Parlamentu Europejskiego i Rady do dnia 28 lutego 2027 r. Przegląd ten powinien umożliwić wprowadzenie niezbędnych zmian, również z uwzględnieniem zmian sytuacji gospodarczej i w zakresie innowacji. |
| --- | --- |

(144)

W celu oceny efektywności niniejszej dyrektywy należy ustanowić wymóg dokonywania ogólnego przeglądu niniejszej dyrektywy i przekazania sprawozdania dla Parlamentu Europejskiego i Rady do dnia 28 lutego 2027 r. Przegląd ten powinien umożliwić wprowadzenie niezbędnych zmian, również z uwzględnieniem zmian sytuacji gospodarczej i w zakresie innowacji.

| (145) | Główną rolę w rozwoju i projektowaniu, realizacji oraz ocenie środków określonych w niniejszej dyrektywie powinny odgrywać władze lokalne i regionalne, tak aby mogły w odpowiedni sposób dostosować je do swojej specyfiki klimatycznej, kulturowej i społecznej. |
| --- | --- |

(145)

Główną rolę w rozwoju i projektowaniu, realizacji oraz ocenie środków określonych w niniejszej dyrektywie powinny odgrywać władze lokalne i regionalne, tak aby mogły w odpowiedni sposób dostosować je do swojej specyfiki klimatycznej, kulturowej i społecznej.

| (146) | Uwzględniając postęp techniczny i rosnący udział odnawialnych źródeł energii w sektorze wytwarzania energii elektrycznej, należy poddać przeglądowi domyślny współczynnik oszczędności wyrażony w kWh energii elektrycznej w celu odzwierciedlenia zmian współczynnika energii pierwotnej dla energii elektrycznej i innych nośników energii. Metoda obliczeniowa jest zgodna z bilansami energetycznymi i definicjami Eurostatu, z wyjątkiem metody alokacji wsadu paliwa na potrzeby wytwarzania ciepła i energii elektrycznej w elektrociepłowniach, w przypadku którego wydajność systemu odniesienia, potrzebna do alokacji zużycia paliwa, została dostosowana do danych Eurostatu z lata 2015 i 2020. Uwzględniające koszyk energetyczny obliczenia współczynnika energii pierwotnej dla energii elektrycznej są oparte na wartościach średniorocznych. Metoda rozliczania „fizycznej zawartości energii” jest stosowana do wytwarzania energii elektrycznej i ciepła z energii jądrowej, a metoda „technicznej sprawności przemiany” jest stosowana do wytwarzania energii elektrycznej i ciepła z paliw kopalnych i biomasy. W przypadku niepalnych odnawialnych źródeł energii metodą jest bezpośredni ekwiwalent oparty na podejściu dotyczącym „całkowitej energii pierwotnej”. Do obliczenia udziału energii pierwotnej w przypadku energii elektrycznej z kogeneracji stosuje się metodę określoną w niniejszej dyrektywie. Stosuje się średnią pozycję rynkową zamiast pozycji krańcowej. Przyjmuje się założenie, że wartość sprawności przemiany wynosi 100 % dla niepalnych odnawialnych źródeł energii, 10 % dla elektrowni geotermalnych i 33 % dla elektrowni jądrowych. Całkowitą sprawność kogeneracji oblicza się na podstawie najnowszych danych Eurostatu. Uwzględnia się straty związane z przemianą, przesyłem i dystrybucją. Straty w dystrybucji w przypadku innych nośników energii niż energia elektryczna nie są uwzględniane w obliczeniach z powodu braku wiarygodnych danych i złożoności obliczeń. Odnośnie do granic systemu współczynnik energii pierwotnej wynosi 1 dla wszystkich źródeł energii. Wybranym współczynnikiem energii pierwotnej dla energii elektrycznej jest średnia z wartości za lata 2024 i 2025, ponieważ perspektywiczny współczynnik energii pierwotnej będzie bardziej odpowiedni niż historyczny. Analiza obejmuje państwa członkowskie oraz Norwegię. Zestaw danych dla Norwegii opiera się na danych ENTSO-E. |
| --- | --- |

(146)

Uwzględniając postęp techniczny i rosnący udział odnawialnych źródeł energii w sektorze wytwarzania energii elektrycznej, należy poddać przeglądowi domyślny współczynnik oszczędności wyrażony w kWh energii elektrycznej w celu odzwierciedlenia zmian współczynnika energii pierwotnej dla energii elektrycznej i innych nośników energii. Metoda obliczeniowa jest zgodna z bilansami energetycznymi i definicjami Eurostatu, z wyjątkiem metody alokacji wsadu paliwa na potrzeby wytwarzania ciepła i energii elektrycznej w elektrociepłowniach, w przypadku którego wydajność systemu odniesienia, potrzebna do alokacji zużycia paliwa, została dostosowana do danych Eurostatu z lata 2015 i 2020. Uwzględniające koszyk energetyczny obliczenia współczynnika energii pierwotnej dla energii elektrycznej są oparte na wartościach średniorocznych. Metoda rozliczania „fizycznej zawartości energii” jest stosowana do wytwarzania energii elektrycznej i ciepła z energii jądrowej, a metoda „technicznej sprawności przemiany” jest stosowana do wytwarzania energii elektrycznej i ciepła z paliw kopalnych i biomasy. W przypadku niepalnych odnawialnych źródeł energii metodą jest bezpośredni ekwiwalent oparty na podejściu dotyczącym „całkowitej energii pierwotnej”. Do obliczenia udziału energii pierwotnej w przypadku energii elektrycznej z kogeneracji stosuje się metodę określoną w niniejszej dyrektywie. Stosuje się średnią pozycję rynkową zamiast pozycji krańcowej. Przyjmuje się założenie, że wartość sprawności przemiany wynosi 100 % dla niepalnych odnawialnych źródeł energii, 10 % dla elektrowni geotermalnych i 33 % dla elektrowni jądrowych. Całkowitą sprawność kogeneracji oblicza się na podstawie najnowszych danych Eurostatu. Uwzględnia się straty związane z przemianą, przesyłem i dystrybucją. Straty w dystrybucji w przypadku innych nośników energii niż energia elektryczna nie są uwzględniane w obliczeniach z powodu braku wiarygodnych danych i złożoności obliczeń. Odnośnie do granic systemu współczynnik energii pierwotnej wynosi 1 dla wszystkich źródeł energii. Wybranym współczynnikiem energii pierwotnej dla energii elektrycznej jest średnia z wartości za lata 2024 i 2025, ponieważ perspektywiczny współczynnik energii pierwotnej będzie bardziej odpowiedni niż historyczny. Analiza obejmuje państwa członkowskie oraz Norwegię. Zestaw danych dla Norwegii opiera się na danych ENTSO-E.

| (147) | Oszczędności energii wynikające z wdrożenia prawa Unii nie powinny być zgłaszane, chyba że wynikają one z zastosowania środka wykraczającego poza minimum wymagane danym unijnym aktem prawnym, albo w drodze wyznaczenia ambitniejszych wymogów w zakresie efektywności energetycznej na poziomie państw członkowskich, albo w drodze zwiększenia upowszechnienia danego środka. Budynki stanowią duży potencjał dalszego zwiększania efektywności energetycznej, a renowacja budynków to istotny i długoterminowy element zwiększania oszczędności energii, przynoszący korzyści skali. Konieczne jest zatem wyjaśnienie, że wszystkie oszczędności energii wynikające ze środków na rzecz propagowania renowacji istniejących budynków mogą być zgłaszane, jeżeli przewyższają one oszczędności, które miałyby miejsce w przypadku braku danego środka z dziedziny polityki, oraz jeżeli dane państwo członkowskie wykaże, że strona zobowiązana, strona uczestnicząca lub strona uprawniona rzeczywiście przyczyniła się do zgłaszanych oszczędności energii. |
| --- | --- |

(147)

Oszczędności energii wynikające z wdrożenia prawa Unii nie powinny być zgłaszane, chyba że wynikają one z zastosowania środka wykraczającego poza minimum wymagane danym unijnym aktem prawnym, albo w drodze wyznaczenia ambitniejszych wymogów w zakresie efektywności energetycznej na poziomie państw członkowskich, albo w drodze zwiększenia upowszechnienia danego środka. Budynki stanowią duży potencjał dalszego zwiększania efektywności energetycznej, a renowacja budynków to istotny i długoterminowy element zwiększania oszczędności energii, przynoszący korzyści skali. Konieczne jest zatem wyjaśnienie, że wszystkie oszczędności energii wynikające ze środków na rzecz propagowania renowacji istniejących budynków mogą być zgłaszane, jeżeli przewyższają one oszczędności, które miałyby miejsce w przypadku braku danego środka z dziedziny polityki, oraz jeżeli dane państwo członkowskie wykaże, że strona zobowiązana, strona uczestnicząca lub strona uprawniona rzeczywiście przyczyniła się do zgłaszanych oszczędności energii.

| (148) | Zgodnie z komunikatem Komisji z dnia 25 lutego 2015 r.„Strategia ramowa na rzecz stabilnej unii energetycznej opartej na przyszłościowej polityce w dziedzinie klimatu” oraz z zasadami lepszego stanowienia prawa większe znaczenie należy nadać przepisom dotyczącym monitorowania i weryfikacji w zakresie wdrażania systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej i alternatywnych środków z dziedziny polityki, w tym wymogowi sprawdzenia statystycznie reprezentatywnej próby środków. |
| --- | --- |

(148)

Zgodnie z komunikatem Komisji z dnia 25 lutego 2015 r.„Strategia ramowa na rzecz stabilnej unii energetycznej opartej na przyszłościowej polityce w dziedzinie klimatu” oraz z zasadami lepszego stanowienia prawa większe znaczenie należy nadać przepisom dotyczącym monitorowania i weryfikacji w zakresie wdrażania systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej i alternatywnych środków z dziedziny polityki, w tym wymogowi sprawdzenia statystycznie reprezentatywnej próby środków.

| (149) | Energia wytworzona na budynkach lub w budynkach za pomocą technologii energii odnawialnej zmniejsza ilość energii dostarczanej z paliw kopalnych. Zmniejszenie zużycia energii oraz wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych w sektorze budynków to istotne działania zmierzające do zmniejszenia uzależnienia energetycznego Unii i emisji gazów cieplarnianych, zwłaszcza w kontekście ambitnych celów w zakresie klimatu i energii wyznaczonych na 2030 r., jak również w kontekście globalnego zobowiązania podjętego w ramach porozumienia paryskiego. Na potrzeby spełnienia obowiązku w zakresie skumulowanych oszczędności energii państwa członkowskie mogą uwzględniać w oszczędności energii powstałe wskutek stosowania środków z dziedziny polityki promujących technologie energii odnawialnej w celu spełnienia swoich wymogów w zakresie oszczędności energii zgodnie z metodą obliczeniową określoną w niniejszej dyrektywie. Oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki dotyczących bezpośredniego spalania paliw kopalnych nie powinny być uwzględniane. |
| --- | --- |

(149)

Energia wytworzona na budynkach lub w budynkach za pomocą technologii energii odnawialnej zmniejsza ilość energii dostarczanej z paliw kopalnych. Zmniejszenie zużycia energii oraz wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych w sektorze budynków to istotne działania zmierzające do zmniejszenia uzależnienia energetycznego Unii i emisji gazów cieplarnianych, zwłaszcza w kontekście ambitnych celów w zakresie klimatu i energii wyznaczonych na 2030 r., jak również w kontekście globalnego zobowiązania podjętego w ramach porozumienia paryskiego. Na potrzeby spełnienia obowiązku w zakresie skumulowanych oszczędności energii państwa członkowskie mogą uwzględniać w oszczędności energii powstałe wskutek stosowania środków z dziedziny polityki promujących technologie energii odnawialnej w celu spełnienia swoich wymogów w zakresie oszczędności energii zgodnie z metodą obliczeniową określoną w niniejszej dyrektywie. Oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki dotyczących bezpośredniego spalania paliw kopalnych nie powinny być uwzględniane.

| (150) | Niektóre ze zmian wprowadzonych niniejszą dyrektywą mogą wymagać zmiany rozporządzenia (UE) 2018/1999 w celu zapewnienia spójności między tymi dwoma aktami prawnymi. Nowe przepisy, głównie te dotyczące ustalania wkładów krajowych, mechanizmów usuwania rozbieżności i obowiązków sprawozdawczych, powinny zostać uproszczone i przeniesione do tego rozporządzenia po jego zmianie. Niektóre przepisy rozporządzenia (UE) 2018/1999 mogą również wymagać ponownej oceny w świetle zmian zaproponowanych w niniejszej dyrektywie. Dodatkowe wymogi w zakresie sprawozdawczości i monitorowania nie powinny tworzyć żadnych nowych równoległych systemów sprawozdawczości, lecz powinny podlegać istniejącym ramom monitorowania i sprawozdawczości na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/1999. |
| --- | --- |

(150)

Niektóre ze zmian wprowadzonych niniejszą dyrektywą mogą wymagać zmiany rozporządzenia (UE) 2018/1999 w celu zapewnienia spójności między tymi dwoma aktami prawnymi. Nowe przepisy, głównie te dotyczące ustalania wkładów krajowych, mechanizmów usuwania rozbieżności i obowiązków sprawozdawczych, powinny zostać uproszczone i przeniesione do tego rozporządzenia po jego zmianie. Niektóre przepisy rozporządzenia (UE) 2018/1999 mogą również wymagać ponownej oceny w świetle zmian zaproponowanych w niniejszej dyrektywie. Dodatkowe wymogi w zakresie sprawozdawczości i monitorowania nie powinny tworzyć żadnych nowych równoległych systemów sprawozdawczości, lecz powinny podlegać istniejącym ramom monitorowania i sprawozdawczości na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/1999.

| (151) | Aby wspierać praktyczne wdrażanie niniejszej dyrektywy na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym, Komisja powinna za pośrednictwem platformy internetowej nadal wspierać wymianę doświadczeń w zakresie praktyk, analizy porównawczej, tworzenia sieci kontaktów, a także innowacyjnych praktyk. |
| --- | --- |

(151)

Aby wspierać praktyczne wdrażanie niniejszej dyrektywy na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym, Komisja powinna za pośrednictwem platformy internetowej nadal wspierać wymianę doświadczeń w zakresie praktyk, analizy porównawczej, tworzenia sieci kontaktów, a także innowacyjnych praktyk.

| (152) | Ponieważ cele niniejszej dyrektywy, mianowicie osiągnięcie celu Unii w zakresie efektywności energetycznej i utorowanie drogi dla dalszej poprawy efektywności energetycznej i dla osiągnięcia neutralności pod względem emisji gazów cieplarnianych, nie mogą zostać w wystarczającym stopniu osiągnięte przez państwa członkowskie, ale, z uwagi na rozmiar i efekty działania, mogą zostać lepiej osiągnięte na poziomie Unii, może ona przyjąć środki, zgodnie z zasadą pomocniczości, jak określono w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów. |
| --- | --- |

(152)

Ponieważ cele niniejszej dyrektywy, mianowicie osiągnięcie celu Unii w zakresie efektywności energetycznej i utorowanie drogi dla dalszej poprawy efektywności energetycznej i dla osiągnięcia neutralności pod względem emisji gazów cieplarnianych, nie mogą zostać w wystarczającym stopniu osiągnięte przez państwa członkowskie, ale, z uwagi na rozmiar i efekty działania, mogą zostać lepiej osiągnięte na poziomie Unii, może ona przyjąć środki, zgodnie z zasadą pomocniczości, jak określono w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.

| (153) | Aby umożliwić dostosowanie do postępu technicznego i zmian w rozkładzie źródeł energii, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do przeglądu zharmonizowanych wartości referencyjnych efektywności określonych na podstawie niniejszej dyrektywy w odniesieniu do wartości, metod obliczeniowych, domyślnego współczynnika energii pierwotnej i wymogów zawartych w załącznikach do niniejszej dyrektywy oraz w odniesieniu do uzupełnienia niniejszej dyrektywy poprzez ustanowienie wspólnego unijnego systemu oceny zrównoważonego charakteru centrów przetwarzania danych znajdujących się na terytorium Unii. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa (34). W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych. |
| --- | --- |

(153)

Aby umożliwić dostosowanie do postępu technicznego i zmian w rozkładzie źródeł energii, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do przeglądu zharmonizowanych wartości referencyjnych efektywności określonych na podstawie niniejszej dyrektywy w odniesieniu do wartości, metod obliczeniowych, domyślnego współczynnika energii pierwotnej i wymogów zawartych w załącznikach do niniejszej dyrektywy oraz w odniesieniu do uzupełnienia niniejszej dyrektywy poprzez ustanowienie wspólnego unijnego systemu oceny zrównoważonego charakteru centrów przetwarzania danych znajdujących się na terytorium Unii. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa (34). W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych.

| (154) | Aby uwzględnić definicję ubóstwa energetycznego ustanowioną w niniejszej dyrektywie, należy zmienić rozporządzenie (UE) 2023/955. Zapewniłoby to spójność, zgodność, komplementarność i synergię wśród różnych instrumentów i finansowania, w szczególności względem gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym. |
| --- | --- |

(154)

Aby uwzględnić definicję ubóstwa energetycznego ustanowioną w niniejszej dyrektywie, należy zmienić rozporządzenie (UE) 2023/955. Zapewniłoby to spójność, zgodność, komplementarność i synergię wśród różnych instrumentów i finansowania, w szczególności względem gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym.

| (155) | Zobowiązanie do transpozycji niniejszej dyrektywy do prawa krajowego powinno być ograniczone do tych przepisów, które stanowią merytoryczną zmianę w porównaniu z wcześniejszą dyrektywą. Zobowiązanie do transpozycji przepisów, które nie uległy zmianie, wynika z wcześniejszej dyrektywy. |
| --- | --- |

(155)

Zobowiązanie do transpozycji niniejszej dyrektywy do prawa krajowego powinno być ograniczone do tych przepisów, które stanowią merytoryczną zmianę w porównaniu z wcześniejszą dyrektywą. Zobowiązanie do transpozycji przepisów, które nie uległy zmianie, wynika z wcześniejszej dyrektywy.

| (156) | Niniejsza dyrektywa nie powinna naruszać zobowiązań państw członkowskich dotyczących terminów transpozycji do prawa krajowego dyrektyw określonych w części B załącznika XVI, |
| --- | --- |

(156)

Niniejsza dyrektywa nie powinna naruszać zobowiązań państw członkowskich dotyczących terminów transpozycji do prawa krajowego dyrektyw określonych w części B załącznika XVI,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

ROZDZIAŁ I

PRZEDMIOT, ZAKRES STOSOWANIA, DEFINICJE I CELE W ZAKRESIE EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ

Artykuł 1

Przedmiot i zakres stosowania

1.   Niniejsza dyrektywa ustanawia wspólne ramy środków na rzecz promowania efektywności energetycznej w Unii, aby zapewnić realizację celów Unii w zakresie efektywności energetycznej, a także umożliwia dalszą poprawę efektywności energetycznej. Te wspólne ramy mają przyczynić się do wdrożenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 (35) oraz do bezpieczeństwa dostaw energii w Unii przez zmniejszenie zależności Unii od importu energii, w tym paliw kopalnych.

Niniejsza dyrektywa ustanawia przepisy, których celem jest wdrożenie efektywności energetycznej jako priorytetu we wszystkich sektorach, usunięcie barier na rynku energii oraz przezwyciężenie nieprawidłowości w funkcjonowaniu rynku, które ograniczają efektywność dostaw, przesyłu, magazynowania i wykorzystywania energii. Przewiduje także ustalenie orientacyjnych krajowych wkładów w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r.

Niniejsza dyrektywa przyczynia się do wdrożenia zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”, tym samym przyczyniając się również do rozwoju Unii jako integracyjnego, sprawiedliwego i dostatniego społeczeństwa z nowoczesną, zasobooszczędną i konkurencyjną gospodarką.

2.   Wymogi zawarte w niniejszej dyrektywie są wymogami minimalnymi i nie uniemożliwiają państwom członkowskim utrzymywania lub wprowadzania surowszych środków. Środki takie są zgodne z prawem unijnym. W przypadku gdy przepisy krajowe przewidują surowsze środki, państwa członkowskie informują o nich Komisję.

Artykuł 2

Definicje

Do celów niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:

| 1) | „energia” oznacza nośniki energii określone w art. 2 lit. d) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1099/2008 (36); |
| --- | --- |

1)

„energia” oznacza nośniki energii określone w art. 2 lit. d) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1099/2008 (36);

36

| 2) | „efektywność energetyczna przede wszystkim” oznacza efektywność energetyczną przede wszystkim w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia (UE) 2018/1999; |
| --- | --- |

2)

„efektywność energetyczna przede wszystkim” oznacza efektywność energetyczną przede wszystkim w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia (UE) 2018/1999;

| 3) | „system energetyczny” oznacza system przeznaczony przede wszystkim do dostarczania usług energetycznych w celu zaspokojenia zapotrzebowania sektorów zastosowań końcowych na energię w postaci ciepła, paliw i energii elektrycznej; |
| --- | --- |

3)

„system energetyczny” oznacza system przeznaczony przede wszystkim do dostarczania usług energetycznych w celu zaspokojenia zapotrzebowania sektorów zastosowań końcowych na energię w postaci ciepła, paliw i energii elektrycznej;

| 4) | „efektywność systemu” oznacza wybór energooszczędnych rozwiązań, które umożliwiają również efektywną kosztowo ścieżkę dekarbonizacji, dodatkową elastyczność i efektywne wykorzystanie zasobów; |
| --- | --- |

4)

„efektywność systemu” oznacza wybór energooszczędnych rozwiązań, które umożliwiają również efektywną kosztowo ścieżkę dekarbonizacji, dodatkową elastyczność i efektywne wykorzystanie zasobów;

| 5) | „zużycie energii pierwotnej” lub „PEC” oznacza dostępną energię brutto z wyłączeniem międzynarodowych bunkrów morskich, końcowego zużycia nieenergetycznego i energii otoczenia; |
| --- | --- |

5)

„zużycie energii pierwotnej” lub „PEC” oznacza dostępną energię brutto z wyłączeniem międzynarodowych bunkrów morskich, końcowego zużycia nieenergetycznego i energii otoczenia;

| 6) | „zużycie energii końcowej” lub „FEC” oznacza całość energii dostarczonej sektorom przemysłu, transportu, w tym zużycie energii w lotnictwie międzynarodowym, gospodarstw domowych, usług publicznych i prywatnych, rolnictwa, leśnictwa i rybołówstwa oraz innym sektorom zastosowań końcowych, z wyłączeniem zużycia energii w ramach międzynarodowych bunkrów morskich, energii otoczenia i dostaw do sektora przemian energetycznych oraz strat wynikających z przesyłu i dystrybucji, zgodnie z definicjami w załączniku A do rozporządzenia (WE) nr 1099/2008; |
| --- | --- |

6)

„zużycie energii końcowej” lub „FEC” oznacza całość energii dostarczonej sektorom przemysłu, transportu, w tym zużycie energii w lotnictwie międzynarodowym, gospodarstw domowych, usług publicznych i prywatnych, rolnictwa, leśnictwa i rybołówstwa oraz innym sektorom zastosowań końcowych, z wyłączeniem zużycia energii w ramach międzynarodowych bunkrów morskich, energii otoczenia i dostaw do sektora przemian energetycznych oraz strat wynikających z przesyłu i dystrybucji, zgodnie z definicjami w załączniku A do rozporządzenia (WE) nr 1099/2008;

| 7) | „energia otoczenia” oznacza energię otoczenia zdefiniowaną w art. 2 pkt 2 dyrektywy (UE) 2018/2001; |
| --- | --- |

7)

„energia otoczenia” oznacza energię otoczenia zdefiniowaną w art. 2 pkt 2 dyrektywy (UE) 2018/2001;

| 8) | „efektywność energetyczna” oznacza stosunek uzyskanych wyników, usług, towarów lub energii do wkładu energii; |
| --- | --- |

8)

„efektywność energetyczna” oznacza stosunek uzyskanych wyników, usług, towarów lub energii do wkładu energii;

| 9) | „oszczędność energii” oznacza ilość zaoszczędzonej energii ustaloną w drodze pomiaru lub oszacowania zużycia, lub obiema tymi metodami, przed wdrożeniem środka poprawy efektywności energetycznej i po jego wdrożeniu, z jednoczesnym zapewnieniem normalizacji warunków zewnętrznych wpływających na zużycie energii; |
| --- | --- |

9)

„oszczędność energii” oznacza ilość zaoszczędzonej energii ustaloną w drodze pomiaru lub oszacowania zużycia, lub obiema tymi metodami, przed wdrożeniem środka poprawy efektywności energetycznej i po jego wdrożeniu, z jednoczesnym zapewnieniem normalizacji warunków zewnętrznych wpływających na zużycie energii;

| 10) | „poprawa efektywności energetycznej” oznacza zwiększenie efektywności energetycznej w wyniku wszelkich zmian technologicznych, zmian zachowań lub zmian ekonomicznych; |
| --- | --- |

10)

„poprawa efektywności energetycznej” oznacza zwiększenie efektywności energetycznej w wyniku wszelkich zmian technologicznych, zmian zachowań lub zmian ekonomicznych;

| 11) | „usługa energetyczna” oznacza fizyczną korzyść, udogodnienie lub pożytek pochodzące z połączenia zużycia energii z wykorzystywaniem technologii energooszczędnych lub działania, które mogą obejmować czynności, utrzymanie i kontrolę niezbędne do świadczenia danej usługi, która jest świadczona na podstawie umowy i która w normalnych okolicznościach prowadzi do sprawdzalnej i wymiernej lub możliwej do oszacowania poprawy efektywności energetycznej lub do oszczędności energii pierwotnej; |
| --- | --- |

11)

„usługa energetyczna” oznacza fizyczną korzyść, udogodnienie lub pożytek pochodzące z połączenia zużycia energii z wykorzystywaniem technologii energooszczędnych lub działania, które mogą obejmować czynności, utrzymanie i kontrolę niezbędne do świadczenia danej usługi, która jest świadczona na podstawie umowy i która w normalnych okolicznościach prowadzi do sprawdzalnej i wymiernej lub możliwej do oszacowania poprawy efektywności energetycznej lub do oszczędności energii pierwotnej;

| 12) | „instytucje publiczne” oznaczają władze krajowe, regionalne lub lokalne oraz podmioty bezpośrednio finansowane i zarządzane przez te władze, lecz niemające charakteru przemysłowego ani handlowego; |
| --- | --- |

12)

„instytucje publiczne” oznaczają władze krajowe, regionalne lub lokalne oraz podmioty bezpośrednio finansowane i zarządzane przez te władze, lecz niemające charakteru przemysłowego ani handlowego;

| 13) | „całkowita powierzchnia użytkowa” oznacza powierzchnię pomieszczeń budynku lub części budynku, gdzie energia jest wykorzystywana do regulowania wewnętrznych warunków klimatycznych; |
| --- | --- |

13)

„całkowita powierzchnia użytkowa” oznacza powierzchnię pomieszczeń budynku lub części budynku, gdzie energia jest wykorzystywana do regulowania wewnętrznych warunków klimatycznych;

| 14) | „instytucje zamawiające” oznaczają instytucje zamawiające w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 2014/23/UE, art. 2 ust. 1 pkt. 1 dyrektywy 2014/24/UE oraz art. 3 ust. 1 dyrektywy 2014/25/UE; |
| --- | --- |

14)

„instytucje zamawiające” oznaczają instytucje zamawiające w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 2014/23/UE, art. 2 ust. 1 pkt. 1 dyrektywy 2014/24/UE oraz art. 3 ust. 1 dyrektywy 2014/25/UE;

| 15) | „podmiot zamawiający” oznacza „podmiot zamawiający” zgodnie z definicją w art. 7 ust. 1 dyrektywy 2014/23/UE i art. 4 ust. 1 dyrektywy 2014/25/UE; |
| --- | --- |

15)

„podmiot zamawiający” oznacza „podmiot zamawiający” zgodnie z definicją w art. 7 ust. 1 dyrektywy 2014/23/UE i art. 4 ust. 1 dyrektywy 2014/25/UE;

| 16) | „system zarządzania energią” oznacza zbiór wzajemnie powiązanych lub wzajemnie oddziałujących elementów strategii, która wyznacza cel w zakresie efektywności energetycznej oraz zawiera plan osiągnięcia tego celu, w tym monitorowanie rzeczywistego zużycia energii, działania podejmowane w celu zwiększenia efektywności energetycznej i pomiar postępów; |
| --- | --- |

16)

„system zarządzania energią” oznacza zbiór wzajemnie powiązanych lub wzajemnie oddziałujących elementów strategii, która wyznacza cel w zakresie efektywności energetycznej oraz zawiera plan osiągnięcia tego celu, w tym monitorowanie rzeczywistego zużycia energii, działania podejmowane w celu zwiększenia efektywności energetycznej i pomiar postępów;

| 17) | „norma europejska” oznacza normę przyjętą przez Europejski Komitet Normalizacyjny, Europejski Komitet Normalizacyjny Elektrotechniki lub Europejski Instytut Norm Telekomunikacyjnych, która jest udostępniona do użytku publicznego; |
| --- | --- |

17)

„norma europejska” oznacza normę przyjętą przez Europejski Komitet Normalizacyjny, Europejski Komitet Normalizacyjny Elektrotechniki lub Europejski Instytut Norm Telekomunikacyjnych, która jest udostępniona do użytku publicznego;

| 18) | „norma międzynarodowa” oznacza normę przyjętą przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną, która jest udostępniona do użytku publicznego; |
| --- | --- |

18)

„norma międzynarodowa” oznacza normę przyjętą przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną, która jest udostępniona do użytku publicznego;

| 19) | „strona zobowiązana” oznacza dystrybutora energii, przedsiębiorstwo prowadzące detaliczną sprzedaż energii, lub operatora systemu przesyłowego, objętych krajowymi systemami zobowiązującymi do efektywności energetycznej, o których mowa w art. 9; |
| --- | --- |

19)

„strona zobowiązana” oznacza dystrybutora energii, przedsiębiorstwo prowadzące detaliczną sprzedaż energii, lub operatora systemu przesyłowego, objętych krajowymi systemami zobowiązującymi do efektywności energetycznej, o których mowa w art. 9;

| 20) | „strona uprawniona” oznacza podmiot prawny, któremu rząd lub inna instytucja publiczna przekazały uprawnienia do opracowywania, prowadzenia lub realizowania planu finansowego w imieniu tego rządu lub tej instytucji publicznej; |
| --- | --- |

20)

„strona uprawniona” oznacza podmiot prawny, któremu rząd lub inna instytucja publiczna przekazały uprawnienia do opracowywania, prowadzenia lub realizowania planu finansowego w imieniu tego rządu lub tej instytucji publicznej;

| 21) | „strona uczestnicząca” oznacza przedsiębiorstwo lub instytucję publiczną, które zobowiązało się lub która zobowiązała się do osiągnięcia pewnych celów w ramach dobrowolnej umowy lub jest objęte(-a) krajowym instrumentem polityki regulacyjnej; |
| --- | --- |

21)

„strona uczestnicząca” oznacza przedsiębiorstwo lub instytucję publiczną, które zobowiązało się lub która zobowiązała się do osiągnięcia pewnych celów w ramach dobrowolnej umowy lub jest objęte(-a) krajowym instrumentem polityki regulacyjnej;

| 22) | „publiczny organ wykonawczy” oznacza podmiot prawa publicznego odpowiedzialny za realizację lub nadzorowanie opodatkowania, planów i instrumentów finansowych, zachęt podatkowych, standardów i norm, systemów znakowania energetycznego, szkoleń lub kształcenia w dziedzinie energii lub emisji dwutlenku węgla; |
| --- | --- |

22)

„publiczny organ wykonawczy” oznacza podmiot prawa publicznego odpowiedzialny za realizację lub nadzorowanie opodatkowania, planów i instrumentów finansowych, zachęt podatkowych, standardów i norm, systemów znakowania energetycznego, szkoleń lub kształcenia w dziedzinie energii lub emisji dwutlenku węgla;

| 23) | „środek z dziedziny polityki” oznacza instrument o charakterze regulacyjnym, finansowym, fiskalnym, dobrowolnym lub informacyjnym, który został formalnie ustanowiony i wdrożony w państwie członkowskim, aby stworzyć ramy wsparcia, wymóg lub zachętę dla uczestników rynku do oferowania i nabywania usług energetycznych i do wprowadzania innych środków poprawy efektywności energetycznej; |
| --- | --- |

23)

„środek z dziedziny polityki” oznacza instrument o charakterze regulacyjnym, finansowym, fiskalnym, dobrowolnym lub informacyjnym, który został formalnie ustanowiony i wdrożony w państwie członkowskim, aby stworzyć ramy wsparcia, wymóg lub zachętę dla uczestników rynku do oferowania i nabywania usług energetycznych i do wprowadzania innych środków poprawy efektywności energetycznej;

| 24) | „działanie indywidualne” oznacza działanie, które prowadzi do sprawdzalnej i wymiernej lub dającej się oszacować poprawy efektywności energetycznej i które jest podejmowane w wyniku środka z dziedziny polityki; |
| --- | --- |

24)

„działanie indywidualne” oznacza działanie, które prowadzi do sprawdzalnej i wymiernej lub dającej się oszacować poprawy efektywności energetycznej i które jest podejmowane w wyniku środka z dziedziny polityki;

| 25) | „dystrybutor energii” oznacza osobę fizyczną lub prawną, w tym operatora systemu dystrybucyjnego, odpowiedzialną za przesył energii w celu jej dostarczenia do odbiorców końcowych lub do elementów systemów dystrybucyjnych, które sprzedają energię odbiorcom końcowym; |
| --- | --- |

25)

„dystrybutor energii” oznacza osobę fizyczną lub prawną, w tym operatora systemu dystrybucyjnego, odpowiedzialną za przesył energii w celu jej dostarczenia do odbiorców końcowych lub do elementów systemów dystrybucyjnych, które sprzedają energię odbiorcom końcowym;

| 26) | „operator systemu dystrybucyjnego” oznacza operatora systemu dystrybucyjnego w rozumieniu art. 2 pkt 29 dyrektywy (UE) 2019/944 w odniesieniu do energii elektrycznej lub art. 2 pkt 6 dyrektywy 2009/73/WE w odniesieniu do gazu; |
| --- | --- |

26)

„operator systemu dystrybucyjnego” oznacza operatora systemu dystrybucyjnego w rozumieniu art. 2 pkt 29 dyrektywy (UE) 2019/944 w odniesieniu do energii elektrycznej lub art. 2 pkt 6 dyrektywy 2009/73/WE w odniesieniu do gazu;

| 27) | „przedsiębiorstwo prowadzące detaliczną sprzedaż energii” oznacza osobę fizyczną lub prawną sprzedającą energię odbiorcom końcowym; |
| --- | --- |

27)

„przedsiębiorstwo prowadzące detaliczną sprzedaż energii” oznacza osobę fizyczną lub prawną sprzedającą energię odbiorcom końcowym;

| 28) | „odbiorca końcowy” oznacza osobę fizyczną lub prawną, która dokonuje zakupu energii do własnego użytku; |
| --- | --- |

28)

„odbiorca końcowy” oznacza osobę fizyczną lub prawną, która dokonuje zakupu energii do własnego użytku;

| 29) | „dostawca usług energetycznych” oznacza osobę fizyczną lub prawną, która świadczy usługi energetyczne lub realizuje inne środki poprawy efektywności energetycznej w obiekcie lub w lokalach odbiorcy końcowego; |
| --- | --- |

29)

„dostawca usług energetycznych” oznacza osobę fizyczną lub prawną, która świadczy usługi energetyczne lub realizuje inne środki poprawy efektywności energetycznej w obiekcie lub w lokalach odbiorcy końcowego;

| 30) | „małe i średnie przedsiębiorstwa” lub „MŚP” oznaczają przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 ust. 1 załącznika do zalecenia Komisji 2003/361/WE (37); |
| --- | --- |

30)

„małe i średnie przedsiębiorstwa” lub „MŚP” oznaczają przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 ust. 1 załącznika do zalecenia Komisji 2003/361/WE (37);

37

| 31) | „mikroprzedsiębiorstwo” oznacza przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 2 ust. 3 załącznika do zalecenia 2003/361/WE; |
| --- | --- |

31)

„mikroprzedsiębiorstwo” oznacza przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 2 ust. 3 załącznika do zalecenia 2003/361/WE;

| 32) | „audyt energetyczny” oznacza systematyczną procedurę, której celem jest uzyskanie odpowiedniej wiedzy o profilu zużycia energii danego budynku lub zespołu budynków, działalności lub instalacji przemysłowej bądź handlowej lub usługi prywatnej lub publicznej, określenie, w jaki sposób i w jakiej ilości możliwe jest uzyskanie opłacalnej oszczędności energii, określenie potencjału opłacalnego wykorzystania i wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych oraz poinformowanie o wynikach; |
| --- | --- |

32)

„audyt energetyczny” oznacza systematyczną procedurę, której celem jest uzyskanie odpowiedniej wiedzy o profilu zużycia energii danego budynku lub zespołu budynków, działalności lub instalacji przemysłowej bądź handlowej lub usługi prywatnej lub publicznej, określenie, w jaki sposób i w jakiej ilości możliwe jest uzyskanie opłacalnej oszczędności energii, określenie potencjału opłacalnego wykorzystania i wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych oraz poinformowanie o wynikach;

| 33) | „umowa o poprawę efektywności energetycznej” oznacza umowę pomiędzy beneficjentem a dostawcą realizującym środek poprawy efektywności energetycznej, weryfikowaną i monitorowaną w trakcie całego okresu jej obowiązywania, zgodnie z którą roboty budowlane, dostawa lub usługa w ramach tego środka są spłacane w relacji do uzgodnionego w umowie poziomu poprawy efektywności energetycznej lub innego uzgodnionego kryterium charakterystyki energetycznej, na przykład oszczędności finansowych; |
| --- | --- |

33)

„umowa o poprawę efektywności energetycznej” oznacza umowę pomiędzy beneficjentem a dostawcą realizującym środek poprawy efektywności energetycznej, weryfikowaną i monitorowaną w trakcie całego okresu jej obowiązywania, zgodnie z którą roboty budowlane, dostawa lub usługa w ramach tego środka są spłacane w relacji do uzgodnionego w umowie poziomu poprawy efektywności energetycznej lub innego uzgodnionego kryterium charakterystyki energetycznej, na przykład oszczędności finansowych;

| 34) | „inteligentny system pomiarowy” oznacza inteligentny system opomiarowania w rozumieniu art. 2 pkt 23 dyrektywy (UE) 2019/944 lub inteligentny system opomiarowania, o którym mowa w dyrektywie 2009/73/WE; |
| --- | --- |

34)

„inteligentny system pomiarowy” oznacza inteligentny system opomiarowania w rozumieniu art. 2 pkt 23 dyrektywy (UE) 2019/944 lub inteligentny system opomiarowania, o którym mowa w dyrektywie 2009/73/WE;

| 35) | „operator systemu przesyłowego” oznacza operatora systemu przesyłowego w rozumieniu art. 2 pkt 35 dyrektywy (UE) 2019/944 w odniesieniu do energii elektrycznej lub art. 2 pkt 4 dyrektywy 2009/73/WE w odniesieniu do gazu; |
| --- | --- |

35)

„operator systemu przesyłowego” oznacza operatora systemu przesyłowego w rozumieniu art. 2 pkt 35 dyrektywy (UE) 2019/944 w odniesieniu do energii elektrycznej lub art. 2 pkt 4 dyrektywy 2009/73/WE w odniesieniu do gazu;

| 36) | „kogeneracja” oznacza równoczesne wytwarzanie energii cieplnej i energii elektrycznej lub mechanicznej w trakcie tego samego procesu; |
| --- | --- |

36)

„kogeneracja” oznacza równoczesne wytwarzanie energii cieplnej i energii elektrycznej lub mechanicznej w trakcie tego samego procesu;

| 37) | „ekonomicznie uzasadnione zapotrzebowanie” oznacza zapotrzebowanie, które nie przekracza potrzeb w zakresie ogrzewania lub chłodzenia i które w innej sytuacji zostałoby zaspokojone w warunkach rynkowych przy zastosowaniu procesów wytwarzania energii innych niż kogeneracja; |
| --- | --- |

37)

„ekonomicznie uzasadnione zapotrzebowanie” oznacza zapotrzebowanie, które nie przekracza potrzeb w zakresie ogrzewania lub chłodzenia i które w innej sytuacji zostałoby zaspokojone w warunkach rynkowych przy zastosowaniu procesów wytwarzania energii innych niż kogeneracja;

| 38) | „ciepło użytkowe” oznacza ciepło wytwarzane w procesie kogeneracji w celu zaspokojenia ekonomicznie uzasadnionego zapotrzebowania na ogrzewanie lub chłodzenie; |
| --- | --- |

38)

„ciepło użytkowe” oznacza ciepło wytwarzane w procesie kogeneracji w celu zaspokojenia ekonomicznie uzasadnionego zapotrzebowania na ogrzewanie lub chłodzenie;

| 39) | „energia elektryczna z kogeneracji” oznacza energię elektryczną wytwarzaną w procesie skojarzonym z produkcją ciepła użytkowego i obliczoną zgodnie z ogólnymi zasadami określonymi w załączniku II; |
| --- | --- |

39)

„energia elektryczna z kogeneracji” oznacza energię elektryczną wytwarzaną w procesie skojarzonym z produkcją ciepła użytkowego i obliczoną zgodnie z ogólnymi zasadami określonymi w załączniku II;

| 40) | „wysokosprawna kogeneracja” oznacza kogenerację spełniającą kryteria przedstawione w załączniku III; |
| --- | --- |

40)

„wysokosprawna kogeneracja” oznacza kogenerację spełniającą kryteria przedstawione w załączniku III;

| 41) | „sprawność ogólna” oznacza sumę rocznej produkcji energii elektrycznej i mechanicznej oraz ciepła użytkowego podzieloną przez ilość paliwa zużytego do produkcji ciepła w procesie kogeneracji oraz do produkcji brutto energii elektrycznej i mechanicznej; |
| --- | --- |

41)

„sprawność ogólna” oznacza sumę rocznej produkcji energii elektrycznej i mechanicznej oraz ciepła użytkowego podzieloną przez ilość paliwa zużytego do produkcji ciepła w procesie kogeneracji oraz do produkcji brutto energii elektrycznej i mechanicznej;

| 42) | „stosunek energii elektrycznej do ciepła” oznacza stosunek energii elektrycznej z kogeneracji do ciepła użytkowego wytworzonych w pełnym trybie kogeneracji, z zastosowaniem danych eksploatacyjnych konkretnej jednostki; |
| --- | --- |

42)

„stosunek energii elektrycznej do ciepła” oznacza stosunek energii elektrycznej z kogeneracji do ciepła użytkowego wytworzonych w pełnym trybie kogeneracji, z zastosowaniem danych eksploatacyjnych konkretnej jednostki;

| 43) | „jednostka kogeneracyjna” oznacza jednostkę, która może działać w trybie kogeneracji; |
| --- | --- |

43)

„jednostka kogeneracyjna” oznacza jednostkę, która może działać w trybie kogeneracji;

| 44) | „małoskalowa jednostka kogeneracyjna” oznacza jednostkę kogeneracyjną o mocy zainstalowanej mniejszej niż 1 MWe; |
| --- | --- |

44)

„małoskalowa jednostka kogeneracyjna” oznacza jednostkę kogeneracyjną o mocy zainstalowanej mniejszej niż 1 MWe;

e

| 45) | „jednostka mikrokogeneracji” oznacza jednostkę kogeneracyjną o maksymalnej mocy niższej niż 50 kWe; |
| --- | --- |

45)

„jednostka mikrokogeneracji” oznacza jednostkę kogeneracyjną o maksymalnej mocy niższej niż 50 kWe;

e

| 46) | „efektywny system ciepłowniczy i chłodniczy” oznacza system ciepłowniczy lub chłodniczy, który spełnia kryteria określone w art. 26; |
| --- | --- |

46)

„efektywny system ciepłowniczy i chłodniczy” oznacza system ciepłowniczy lub chłodniczy, który spełnia kryteria określone w art. 26;

| 47) | „efektywne ogrzewanie i chłodzenie” oznacza rozwiązanie w zakresie ogrzewania i chłodzenia, które dla scenariusza bazowego odzwierciedlającego działalność w niezmienionych warunkach wymiernie zmniejsza wkład energii pierwotnej wymaganej, aby dostarczyć jedną jednostkę energii na potrzeby odnośnego systemu w sposób opłacalny, zgodnie z oceną w ramach analizy kosztów i korzyści, o której mowa w niniejszej dyrektywie, z uwzględnieniem energii niezbędnej do wydobycia, przetwarzania, przesyłu i rozdziału; |
| --- | --- |

47)

„efektywne ogrzewanie i chłodzenie” oznacza rozwiązanie w zakresie ogrzewania i chłodzenia, które dla scenariusza bazowego odzwierciedlającego działalność w niezmienionych warunkach wymiernie zmniejsza wkład energii pierwotnej wymaganej, aby dostarczyć jedną jednostkę energii na potrzeby odnośnego systemu w sposób opłacalny, zgodnie z oceną w ramach analizy kosztów i korzyści, o której mowa w niniejszej dyrektywie, z uwzględnieniem energii niezbędnej do wydobycia, przetwarzania, przesyłu i rozdziału;

| 48) | „efektywne indywidualne ogrzewanie i chłodzenie” oznacza rozwiązanie w zakresie indywidualnego zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, które w porównaniu z efektywnym systemem ciepłowniczym i chłodniczym wymiernie zmniejsza wkład energii pierwotnej ze źródła nieodnawialnego wymaganej, aby dostarczyć jedną jednostkę energii na potrzeby odnośnego systemu, lub wymaga takiego samego wkładu energii pierwotnej ze źródła nieodnawialnego, lecz po mniejszym koszcie, z uwzględnieniem energii niezbędnej do wydobycia, przetwarzania, przesyłu i rozdziału; |
| --- | --- |

48)

„efektywne indywidualne ogrzewanie i chłodzenie” oznacza rozwiązanie w zakresie indywidualnego zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, które w porównaniu z efektywnym systemem ciepłowniczym i chłodniczym wymiernie zmniejsza wkład energii pierwotnej ze źródła nieodnawialnego wymaganej, aby dostarczyć jedną jednostkę energii na potrzeby odnośnego systemu, lub wymaga takiego samego wkładu energii pierwotnej ze źródła nieodnawialnego, lecz po mniejszym koszcie, z uwzględnieniem energii niezbędnej do wydobycia, przetwarzania, przesyłu i rozdziału;

| 49) | „centrum przetwarzania danych” oznacza centrum przetwarzania danych w rozumieniu załącznika A pkt 2.6.3.1.16 do rozporządzenia (WE) nr 1099/2008; |
| --- | --- |

49)

„centrum przetwarzania danych” oznacza centrum przetwarzania danych w rozumieniu załącznika A pkt 2.6.3.1.16 do rozporządzenia (WE) nr 1099/2008;

| 50) | „znaczna modernizacja” oznacza modernizację, której koszt przekracza 50 % kosztu inwestycyjnego nowej porównywalnej jednostki; |
| --- | --- |

50)

„znaczna modernizacja” oznacza modernizację, której koszt przekracza 50 % kosztu inwestycyjnego nowej porównywalnej jednostki;

| 51) | „agregator” oznacza niezależnego agregatora w rozumieniu art. 2 pkt 19 dyrektywy (UE) 2019/944; |
| --- | --- |

51)

„agregator” oznacza niezależnego agregatora w rozumieniu art. 2 pkt 19 dyrektywy (UE) 2019/944;

| 52) | „ubóstwo energetyczne” oznacza brak dostępu gospodarstwa domowego do podstawowych usług energetycznych, w przypadku gdy takie usługi zapewniają podstawowe poziomy i godziwe standardy życia i zdrowia, w tym do odpowiedniego ogrzewania, ciepłej wody, chłodzenia, oświetlenia i energii do zasilania urządzeń, w odpowiednim kontekście krajowym, obowiązującej krajowej polityce społecznej i innych odpowiednich politykach krajowych, który to brak dostępu jest spowodowany połączeniem różnych czynników, w tym co najmniej zbyt wysokimi cenami, niedostatecznym dochodem do dyspozycji, wysokimi wydatkami na energię oraz niską efektywnością energetyczną budynków mieszkalnych; |
| --- | --- |

52)

„ubóstwo energetyczne” oznacza brak dostępu gospodarstwa domowego do podstawowych usług energetycznych, w przypadku gdy takie usługi zapewniają podstawowe poziomy i godziwe standardy życia i zdrowia, w tym do odpowiedniego ogrzewania, ciepłej wody, chłodzenia, oświetlenia i energii do zasilania urządzeń, w odpowiednim kontekście krajowym, obowiązującej krajowej polityce społecznej i innych odpowiednich politykach krajowych, który to brak dostępu jest spowodowany połączeniem różnych czynników, w tym co najmniej zbyt wysokimi cenami, niedostatecznym dochodem do dyspozycji, wysokimi wydatkami na energię oraz niską efektywnością energetyczną budynków mieszkalnych;

| 53) | „użytkownik końcowy” oznacza osobę fizyczną lub prawną nabywającą energię cieplną, energię chłodniczą lub ciepłą wodę użytkową dla swojego własnego użytku końcowego lub osobę fizyczną lub prawną zajmującą indywidualny budynek lub moduł w budynku wielomieszkaniowym lub wielofunkcyjnym zaopatrywany w energię cieplną, energię chłodniczą lub ciepłą wodę użytkową z centralnego źródła, w przypadku gdy taka osoba nie ma bezpośredniej ani indywidualnej umowy z dostawcą energii; |
| --- | --- |

53)

„użytkownik końcowy” oznacza osobę fizyczną lub prawną nabywającą energię cieplną, energię chłodniczą lub ciepłą wodę użytkową dla swojego własnego użytku końcowego lub osobę fizyczną lub prawną zajmującą indywidualny budynek lub moduł w budynku wielomieszkaniowym lub wielofunkcyjnym zaopatrywany w energię cieplną, energię chłodniczą lub ciepłą wodę użytkową z centralnego źródła, w przypadku gdy taka osoba nie ma bezpośredniej ani indywidualnej umowy z dostawcą energii;

| 54) | „rozdział zachęt” oznacza brak sprawiedliwego i rozsądnego rozdziału zobowiązań finansowych i korzyści związanych z inwestycjami w efektywność energetyczną między zainteresowane podmioty, na przykład właścicieli i najemców lub różnych właścicieli modułów budynków czy też właścicieli i najemców lub różnych właścicieli budynków wielomieszkaniowych lub wielofunkcyjnych; |
| --- | --- |

54)

„rozdział zachęt” oznacza brak sprawiedliwego i rozsądnego rozdziału zobowiązań finansowych i korzyści związanych z inwestycjami w efektywność energetyczną między zainteresowane podmioty, na przykład właścicieli i najemców lub różnych właścicieli modułów budynków czy też właścicieli i najemców lub różnych właścicieli budynków wielomieszkaniowych lub wielofunkcyjnych;

| 55) | „strategia zaangażowania” oznacza strategię, która wyznacza cele, rozwija techniki i ustanawia proces angażowania w proces kształtowania polityk wszystkich odpowiednich zainteresowanych stron na poziomie krajowym lub lokalnym, w tym przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, takich jak organizacje konsumenckie, w celu zwiększenia świadomości, uzyskania informacji zwrotnych na temat takich polityk i zwiększenia ich akceptacji społecznej; |
| --- | --- |

55)

„strategia zaangażowania” oznacza strategię, która wyznacza cele, rozwija techniki i ustanawia proces angażowania w proces kształtowania polityk wszystkich odpowiednich zainteresowanych stron na poziomie krajowym lub lokalnym, w tym przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, takich jak organizacje konsumenckie, w celu zwiększenia świadomości, uzyskania informacji zwrotnych na temat takich polityk i zwiększenia ich akceptacji społecznej;

| 56) | „statystycznie istotna i reprezentatywna próba środków poprawy efektywności energetycznej” oznacza taką proporcję i taką próbę, które wymagają ustanowienia podzbioru populacji statystycznej przedmiotowych środków służących oszczędności energii tak, aby odzwierciedlał on całą populację wszystkich środków służących oszczędności energii, a tym samym umożliwiał wyciągnięcie uzasadnionych wniosków dotyczących zaufania do całości środków. |
| --- | --- |

56)

„statystycznie istotna i reprezentatywna próba środków poprawy efektywności energetycznej” oznacza taką proporcję i taką próbę, które wymagają ustanowienia podzbioru populacji statystycznej przedmiotowych środków służących oszczędności energii tak, aby odzwierciedlał on całą populację wszystkich środków służących oszczędności energii, a tym samym umożliwiał wyciągnięcie uzasadnionych wniosków dotyczących zaufania do całości środków.

Artykuł 3

Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim”

1.   Zgodnie z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim” państwa członkowskie zapewniają przeprowadzanie oceny rozwiązań w zakresie efektywności energetycznej, w tym zasobów po stronie popytu i elastyczności systemu, przy podejmowaniu decyzji dotyczących planowania, polityk i większych inwestycji o wartości przekraczającej 100 000 000 EUR każda lub 175 000 000 EUR w przypadku projektów dotyczących infrastruktury transportowej, w odniesieniu do następujących sektorów:

| a) | systemów energetycznych; oraz |
| --- | --- |

a)

systemów energetycznych; oraz

| b) | sektorów nieenergetycznych, w przypadku gdy sektory te mają wpływ na zużycie energii i efektywność energetyczną, w tym sektor budynków, transportu, gospodarki wodnej, technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT), rolnictwa oraz finansów. |
| --- | --- |

b)

sektorów nieenergetycznych, w przypadku gdy sektory te mają wpływ na zużycie energii i efektywność energetyczną, w tym sektor budynków, transportu, gospodarki wodnej, technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT), rolnictwa oraz finansów.

2.   Do dnia 11 października 2027 r. Komisja przeprowadzi ocenę progów określonych w ust. 1 z myślą o ich skorygowaniu w dół, z uwzględnieniem ewentualnych zmian w sytuacji gospodarczej i sytuacji na rynku energii. Do dnia 11 października 2028 r. Komisja przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie, w dalszej kolejności w stosownym przypadku przedstawiając wnioski ustawodawcze.

3.   Podczas stosowania niniejszego artykułu państwa członkowskie zachęca się do uwzględniania zalecenia Komisji (UE) 2021/1749 (38).

4.   Państwa członkowskie zapewniają, aby w przypadku gdy decyzje dotyczące polityki, planowania i inwestycji podlegają wymogom zatwierdzania i monitorowania, właściwe organy monitorowały stosowanie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”, w tym, w razie potrzeby, integrację sektorową i skutki międzysektorowe.

5.   Stosując zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim”, państwa członkowskie:

| a) | propagują i, w przypadku gdy wymagane są analizy kosztów i korzyści, zapewniają stosowanie metod analizy kosztów i korzyści, które umożliwiają właściwą ocenę szerszych korzyści płynących z rozwiązań w zakresie efektywności energetycznej, w stosownych przypadkach z uwzględnieniem całego cyklu życia i perspektywy długoterminowej, efektywności systemu i opłacalności, bezpieczeństwa dostaw oraz kwantyfikacji z perspektywy społecznej, zdrowotnej, gospodarczej i neutralności klimatycznej, zasad zrównoważoności i gospodarki o obiegu zamkniętym w ramach transformacji w kierunku neutralności klimatycznej, a także udostępniają takie metody publicznie; |
| --- | --- |

a)

propagują i, w przypadku gdy wymagane są analizy kosztów i korzyści, zapewniają stosowanie metod analizy kosztów i korzyści, które umożliwiają właściwą ocenę szerszych korzyści płynących z rozwiązań w zakresie efektywności energetycznej, w stosownych przypadkach z uwzględnieniem całego cyklu życia i perspektywy długoterminowej, efektywności systemu i opłacalności, bezpieczeństwa dostaw oraz kwantyfikacji z perspektywy społecznej, zdrowotnej, gospodarczej i neutralności klimatycznej, zasad zrównoważoności i gospodarki o obiegu zamkniętym w ramach transformacji w kierunku neutralności klimatycznej, a także udostępniają takie metody publicznie;

| b) | uwzględniają wpływ na ubóstwo energetyczne; |
| --- | --- |

b)

uwzględniają wpływ na ubóstwo energetyczne;

| c) | określają jednostkę lub jednostki odpowiedzialne za monitorowanie stosowania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” oraz wpływu ram regulacyjnych, w tym rozporządzeń finansowych, decyzji dotyczących planowania, polityk i większych inwestycji, o których mowa w ust. 1, na zużycie energii i efektywność energetyczną oraz systemy energetyczne; |
| --- | --- |

c)

określają jednostkę lub jednostki odpowiedzialne za monitorowanie stosowania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” oraz wpływu ram regulacyjnych, w tym rozporządzeń finansowych, decyzji dotyczących planowania, polityk i większych inwestycji, o których mowa w ust. 1, na zużycie energii i efektywność energetyczną oraz systemy energetyczne;

| d) | składają Komisji, w ramach swoich zintegrowanych krajowych sprawozdań z postępów w dziedzinie energii i klimatu złożonych na podstawie art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999, sprawozdanie na temat tego, jak zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim” uwzględniono na poziomie krajowym, a w stosownych przypadkach – na poziomie regionalnym i lokalnym – przy podejmowaniu decyzji dotyczących planowania, polityk i większych inwestycji w odniesieniu do krajowych i regionalnych systemów energetycznych, przy czym sprawozdanie to zawiera co najmniej następujące elementy:






  (i) | ocenę stosowania i korzyści wynikających z zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” w systemach energetycznych, w szczególności w odniesieniu do zużycia energii; |
| --- | --- | --- |

d)

składają Komisji, w ramach swoich zintegrowanych krajowych sprawozdań z postępów w dziedzinie energii i klimatu złożonych na podstawie art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999, sprawozdanie na temat tego, jak zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim” uwzględniono na poziomie krajowym, a w stosownych przypadkach – na poziomie regionalnym i lokalnym – przy podejmowaniu decyzji dotyczących planowania, polityk i większych inwestycji w odniesieniu do krajowych i regionalnych systemów energetycznych, przy czym sprawozdanie to zawiera co najmniej następujące elementy:

(i)

ocenę stosowania i korzyści wynikających z zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” w systemach energetycznych, w szczególności w odniesieniu do zużycia energii;

| (ii) | wykaz działań podjętych w celu usunięcia wszelkich zbędnych regulacyjnych lub pozaregulacyjnych barier we wdrażaniu zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” i rozwiązań po stronie popytu, w tym przez identyfikację krajowych przepisów i środków sprzecznych z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim”. |
| --- | --- |

(ii)

wykaz działań podjętych w celu usunięcia wszelkich zbędnych regulacyjnych lub pozaregulacyjnych barier we wdrażaniu zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” i rozwiązań po stronie popytu, w tym przez identyfikację krajowych przepisów i środków sprzecznych z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim”.

6.   Do dnia 11 kwietnia 2024 r. Komisja przyjmie wytyczne przedstawiające wspólne ramy ogólne, w tym procedury nadzoru, monitorowania i sprawozdawczości, które państwa członkowskie mogą stosować przy opracowywaniu metod analizy kosztów i korzyści, o których mowa w ust. 5 lit. a), do celu porównywalności, przy jednoczesnym pozostawieniu państwom członkowskim możliwości dostosowania do warunków krajowych i lokalnych.

Artykuł 4

Cele w zakresie efektywności energetycznej

1.   Państwa członkowskie wspólnie zapewniają zmniejszenie zużycia energii do 2030 r. o co najmniej 11,7 % w porównaniu z prognozami przedstawionymi w unijnym scenariuszu odniesienia 2020, tak aby zużycie energii końcowej w Unii nie przekraczało 763 Mtoe. Państwa członkowskie dokładają starań, aby wspólnie przyczynić się do osiągnięcia orientacyjnego celu polegającego na tym, by zużycie energii pierwotnej w Unii nie przekraczało 992,5 Mtoe w 2030 r.

2.   Każde państwo członkowskie wyznacza orientacyjny krajowy wkład w zakresie efektywności energetycznej na podstawie zużycia energii końcowej, by osiągnąć razem wiążący cel unijny w zakresie zużycia energii końcowej, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, oraz dokłada starań, by wspólnie przyczynić się do osiągnięcia orientacyjnego unijnego celu w zakresie zużycia energii pierwotnej w Unii określonego w tym ustępie. Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o tych wkładach oraz o orientacyjnej trajektorii tych wkładów w ramach aktualizacji swoich zintegrowanych planów krajowych w dziedzinie energii i klimatu na podstawie art. 14 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2018/1999 oraz w ramach swoich zintegrowanych planów krajowych w dziedzinie energii i klimatu zgłoszonych zgodnie z art. 3 i art. 7–12 tego rozporządzenia. Państwa członkowskie wyrażają przy tym swoje wkłady także w kategoriach bezwzględnego poziomu zużycia energii pierwotnej w roku 2030. Wyznaczając swoje orientacyjne krajowe wkłady w zakresie efektywności energetycznej, państwa członkowskie uwzględniają wymogi określone w ust. 3 niniejszego artykułu i wyjaśniają, w jaki sposób i na podstawie jakich danych wkłady te zostały obliczone. W tym celu mogą stosować wzór określony w załączniku I do niniejszej dyrektywy.

Państwa członkowskie w swoich krajowych wkładach w zakresie efektywności energetycznej zawierają udziały zużycia energii pierwotnej i zużycia energii końcowej w sektorach zastosowań końcowych energii, zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu (WE) nr 1099/2008, w tym w sektorach przemysłu, mieszkaniowym, usług i transportu. Państwa członkowskie podają również prognozy zużycia energii w sektorze ICT.

3.   Wyznaczając swoje orientacyjne krajowe wkłady w zakresie efektywności energetycznej, o których mowa w ust. 2, państwa członkowskie uwzględniają:

| a) | cel unijny do 2030 r. w dziedzinie zużycia energii końcowej nie większy niż 763 Mtoe oraz w dziedzinie zużycia energii pierwotnej nie większy niż 992,5 Mtoe; |
| --- | --- |

a)

cel unijny do 2030 r. w dziedzinie zużycia energii końcowej nie większy niż 763 Mtoe oraz w dziedzinie zużycia energii pierwotnej nie większy niż 992,5 Mtoe;

| b) | środki przewidziane w niniejszej dyrektywie; |
| --- | --- |

b)

środki przewidziane w niniejszej dyrektywie;

| c) | inne środki wspierania efektywności energetycznej w państwach członkowskich i na poziomie Unii; |
| --- | --- |

c)

inne środki wspierania efektywności energetycznej w państwach członkowskich i na poziomie Unii;

| d) | wszelkie istotne czynniki wpływające na wysiłki na rzecz efektywności:






  (i) | wczesne wysiłki i działania w zakresie efektywności energetycznej; |
| --- | --- | --- |

d)

wszelkie istotne czynniki wpływające na wysiłki na rzecz efektywności:

(i)

wczesne wysiłki i działania w zakresie efektywności energetycznej;

| (ii) | sprawiedliwy rozdział wysiłków w całej Unii; |
| --- | --- |

(ii)

sprawiedliwy rozdział wysiłków w całej Unii;

| (iii) | energochłonność gospodarki; |
| --- | --- |

(iii)

energochłonność gospodarki;

| (iv) | dodatkowy potencjał w zakresie oszczędności energii w sposób opłacalny; |
| --- | --- |

(iv)

dodatkowy potencjał w zakresie oszczędności energii w sposób opłacalny;

| e) | inne warunki krajowe, które mają wpływ na zużycie energii, w szczególności:






  (i) | zmiany PKB, zmiany demograficzne i ich prognozy; |
| --- | --- | --- |

e)

inne warunki krajowe, które mają wpływ na zużycie energii, w szczególności:

(i)

zmiany PKB, zmiany demograficzne i ich prognozy;

| (ii) | zmiany w zakresie importu i eksportu energii, zmiany w koszyku energetycznym i wprowadzanie nowych zrównoważonych paliw; |
| --- | --- |

(ii)

zmiany w zakresie importu i eksportu energii, zmiany w koszyku energetycznym i wprowadzanie nowych zrównoważonych paliw;

| (iii) | rozwój wszystkich odnawialnych źródeł energii, energię jądrową, wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla; |
| --- | --- |

(iii)

rozwój wszystkich odnawialnych źródeł energii, energię jądrową, wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla;

| (iv) | obniżenie emisyjności energochłonnych sektorów przemysłu; |
| --- | --- |

(iv)

obniżenie emisyjności energochłonnych sektorów przemysłu;

| (v) | poziom ambicji w krajowych planach obniżania emisyjności lub dotyczących neutralności klimatycznej; |
| --- | --- |

(v)

poziom ambicji w krajowych planach obniżania emisyjności lub dotyczących neutralności klimatycznej;

| (vi) | ekonomiczny potencjał w zakresie oszczędności energii; |
| --- | --- |

(vi)

ekonomiczny potencjał w zakresie oszczędności energii;

| (vii) | obecne warunki klimatyczne i prognozy dotyczące zmiany klimatu. |
| --- | --- |

(vii)

obecne warunki klimatyczne i prognozy dotyczące zmiany klimatu.

4.   Stosując wymogi określone w ust. 3, państwo członkowskie zapewnia, aby jego wkład w Mtoe nie przekraczał o więcej niż 2,5 % wartości, która byłaby wynikiem zastosowania wzoru przedstawionego w załączniku I.

5.   Komisja ocenia, czy wspólny wkład państw członkowskich jest co najmniej równy wiążącemu celowi Unii w zakresie zużycia energii końcowej określonemu w ust. 1 niniejszego artykułu. W przypadku gdy Komisja stwierdzi, że wkład jest niewystarczający, w ramach swojej oceny projektów zaktualizowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z art. 9 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2018/1999, lub najpóźniej do dnia 1 marca 2024 r., z uwzględnieniem zaktualizowanego unijnego scenariusza odniesienia 2020 zgodnie z niniejszym ustępem Komisja przedstawia każdemu państwu członkowskiemu skorygowany orientacyjny krajowy wkład w zakresie efektywności energetycznej w odniesieniu do zużycia energii końcowej w oparciu o:

| a) | pozostające wspólne zmniejszenie zużycia energii końcowej niezbędne do osiągnięcia wiążącego celu Unii określonego w ust. 1; |
| --- | --- |

a)

pozostające wspólne zmniejszenie zużycia energii końcowej niezbędne do osiągnięcia wiążącego celu Unii określonego w ust. 1;

| b) | względną intensywność emisji gazów cieplarnianych na jednostkę PKB w 2019 r. wśród państw członkowskich, których to dotyczy; |
| --- | --- |

b)

względną intensywność emisji gazów cieplarnianych na jednostkę PKB w 2019 r. wśród państw członkowskich, których to dotyczy;

| c) | PKB tych państw członkowskich w 2019 r. |
| --- | --- |

c)

PKB tych państw członkowskich w 2019 r.

Przed zastosowaniem wzoru z załącznika I na potrzeby mechanizmu ustanowionego w niniejszym ustępie, a najpóźniej do dnia 30 listopada 2023 r., Komisja aktualizuje unijny scenariusz odniesienia 2020 na podstawie najnowszych danych Eurostatu zgłoszonych przez państwa członkowskie, na podstawie art. 4 ust. 2 lit. b) i art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999.

Niezależnie od art. 37 niniejszej dyrektywy państwa członkowskie, które chcą zaktualizować swoje orientacyjne krajowe wkłady w zakresie efektywności energetycznej na podstawie ust. 2 niniejszego artykułu, przy zastosowaniu zaktualizowanego unijnego scenariusza odniesienia 2020, powiadamiają o swoich zaktualizowanych orientacyjnych krajowych wkładach w zakresie efektywności energetycznej najpóźniej do dnia 1 lutego 2024 r. W przypadku gdy państwo członkowskie chce zaktualizować swój orientacyjny krajowy wkład w zakresie efektywności energetycznej, zapewnia, aby jego wkład w Mtoe nie przekraczał o więcej niż 2,5 % wartości, która byłaby wynikiem zastosowania wzoru przedstawionego w załączniku I przy użyciu zaktualizowanego unijnego scenariusza odniesienia 2020.

Państwa członkowskie, którym Komisja przedstawiła skorygowany orientacyjny krajowy wkład w zakresie efektywności energetycznej, aktualizują swoje orientacyjne krajowe wkłady w zakresie efektywności na podstawie ust. 2 niniejszego artykułu, przy pomocy skorygowanego orientacyjnego krajowego wkładu w zakresie efektywności energetycznej w odniesieniu do zużycia energii końcowej, oraz aktualizują swoją orientacyjną trajektorię tych wkładów, a także w stosownych przypadkach – swoje dodatkowe środki, w ramach aktualizacji ich zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu przedłożonych zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2018/1999. Zgodnie z tym rozporządzeniem Komisja nakazuje państwom członkowskim, by niezwłocznie przedłożyły swoje skorygowane orientacyjne wkłady w zakresie efektywności energetycznej, a w stosownych przypadkach – dodatkowe środki, by zapewnić stosowanie mechanizmu określonego w niniejszym ustępie.

W przypadku gdy dane państwo członkowskie powiadomiło o orientacyjnym krajowym wkładzie w zakresie efektywności energetycznej w odniesieniu do zużycia energii końcowej, którego wartość w Mtoe jest równa wartości, która byłaby wynikiem zastosowania wzoru przedstawionego w załączniku I, lub niższa od tej wartości, Komisja nie zmienia tego wkładu.

Stosując mechanizm określony w niniejszym ustępie, Komisja zapewnia, aby nie było różnicy między sumą wkładów krajowych wszystkich państw członkowskich a wiążącym celem Unii określonym w ust. 1.

6.   W przypadku gdy Komisja stwierdzi, na podstawie oceny przeprowadzonej na podstawie art. 29 ust. 1 i 3 rozporządzenia (UE) 2018/1999, że poczyniono niewystarczające postępy w realizacji wkładów w zakresie efektywności energetycznej, państwa członkowskie, które znajdują się powyżej swoich orientacyjnych trajektorii w zakresie zużycia energii końcowej, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, zapewniają wdrożenie dodatkowych środków w ciągu jednego roku od daty otrzymania oceny Komisji w celu powrócenia na kurs umożliwiający im osiągnięcie swoich wkładów w zakresie efektywności energetycznej. Te dodatkowe środki obejmują między innymi co najmniej jeden z następujących środków:

| a) | środki krajowe zapewniające dodatkowe oszczędności energii, w tym większą pomoc na rozwój projektów na rzecz wdrażania środków inwestycyjnych w zakresie efektywności energetycznej; |
| --- | --- |

a)

środki krajowe zapewniające dodatkowe oszczędności energii, w tym większą pomoc na rozwój projektów na rzecz wdrażania środków inwestycyjnych w zakresie efektywności energetycznej;

| b) | zwiększenie obowiązku oszczędności energii określonego w art. 8 niniejszej dyrektywy; |
| --- | --- |

b)

zwiększenie obowiązku oszczędności energii określonego w art. 8 niniejszej dyrektywy;

| c) | dostosowanie obowiązku dla sektora publicznego; |
| --- | --- |

c)

dostosowanie obowiązku dla sektora publicznego;

| d) | wniesienie dobrowolnego wkładu finansowego do krajowego funduszu efektywności energetycznej, o którym mowa w art. 30 niniejszej dyrektywy, lub innego instrumentu finansowego poświęconego efektywności energetycznej, przy czym roczne wkłady finansowe są równe inwestycjom wymaganym do osiągnięcia orientacyjnej trajektorii. |
| --- | --- |

d)

wniesienie dobrowolnego wkładu finansowego do krajowego funduszu efektywności energetycznej, o którym mowa w art. 30 niniejszej dyrektywy, lub innego instrumentu finansowego poświęconego efektywności energetycznej, przy czym roczne wkłady finansowe są równe inwestycjom wymaganym do osiągnięcia orientacyjnej trajektorii.

W przypadku gdy zużycie energii końcowej w danym państwie członkowskim znajduje się powyżej jego orientacyjnej trajektorii w zakresie zużycia energii końcowej, o której mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, włącza ono do swojego zintegrowanego krajowego sprawozdania z postępów w dziedzinie energii i klimatu składanego na podstawie art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999 wyjaśnienie środków, jakie podejmie, aby wyeliminować rozbieżność, tak by zapewnić osiągnięcie swoich krajowych wkładów w zakresie efektywności energetycznej, a także określa, jaką ilość energii spodziewa się zaoszczędzić dzięki poszczególnym środkom.

Komisja ocenia, czy środki krajowe, o których mowa w niniejszym ustępie, są wystarczające do osiągnięcia unijnych celów w zakresie efektywności energetycznej. W przypadku gdy środki krajowe zostaną uznane za niewystarczające, Komisja proponuje w stosownych przypadkach środki i korzysta ze swoich uprawnień na poziomie Unii, aby zapewnić w szczególności osiągnięcie unijnych celów w zakresie efektywności energetycznej na rok 2030.

7.   Do dnia 31 grudnia 2026 r. Komisja ocenia wszelkie zmiany metodyczne w danych przekazywanych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1099/2008, w metodzie obliczania bilansu energetycznego i w modelach energetycznych do celów europejskiego zużycia energii oraz, w razie potrzeby, proponuje dostosowania techniczne metod obliczania do celów Unii na 2030 r. w celu utrzymania poziomu ambicji określonego w ust. 1 niniejszego artykułu.

ROZDZIAŁ II

WZORCOWA ROLA SEKTORA PUBLICZNEGO

Artykuł 5

Przewodnia rola sektora publicznego w dziedzinie efektywności energetycznej

1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby całkowite zużycie energii końcowej wszystkich instytucji publicznych łącznie zmniejszane było o co najmniej 1,9 % rocznie w porównaniu z rokiem 2021.

Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o zwolnieniu transportu publicznego lub sił zbrojnych z obowiązku ustanowionego w akapicie pierwszym.

Do celów akapitu pierwszego i drugiego państwa członkowskie ustanawiają poziom bazowy, który uwzględnia zużycie energii końcowej przez wszystkie instytucje publiczne, z wyjątkiem transportu publicznego lub sił zbrojnych, w roku 2021. Ograniczenie zużycia energii przez transport publiczny i siły zbrojne ma charakter orientacyjny i nadal może być zaliczane na poczet spełniania obowiązku na mocy akapitu pierwszego, nawet jeśli nie jest uwzględniane w poziomie bazowym na mocy niniejszego artykułu.

2.   W okresie przejściowym kończącym się w dniu 11 października 2027 r. cel określony w ust. 1 ma charakter orientacyjny. W tym okresie przejściowym państwa członkowskie mogą wykorzystywać szacunkowe dane dotyczące zużycia energii i do tego tej samej daty państwa członkowskie dostosowują poziom bazowy i dopasowują oszacowane zużycie energii końcowej przez wszystkie instytucje publiczne do rzeczywistego zużycia energii końcowej przez wszystkie instytucje publiczne.

3.   Obowiązek ustanowiony w ust. 1 do dnia 31 grudnia 2026 r. nie obejmuje zużycia energii przez instytucje publiczne w lokalnych jednostkach administracyjnych liczących mniej niż 50 000 mieszkańców, a do dnia 31 grudnia 2029 r. nie obejmuje zużycia energii przez instytucje publiczne w lokalnych jednostkach administracyjnych liczących mniej niż 5 000 mieszkańców.

4.   Przy obliczaniu zużycia energii końcowej przez jego instytucje publiczne państwo członkowskie może uwzględnić różnice klimatyczne występujące na jego terytorium.

5.   W przedkładanych zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2018/1999 aktualizacjach krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu zgłoszonych zgodnie z art. 3 oraz art. 7–12 tego rozporządzenia państwa członkowskie uwzględniają wielkość zmniejszenia zużycia energii, którą mają osiągnąć wszystkie instytucje publiczne, w podziale na sektory, oraz środki, jakie planują przyjąć w celu osiągnięcia tego zmniejszenia. W ramach zintegrowanych krajowych sprawozdań z postępów w dziedzinie energii i klimatu składanych na podstawie art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999 państwa członkowskie składają Komisji sprawozdania na temat osiągniętego co roku zmniejszenia zużycia energii końcowej.

6.   Państwa członkowskie zapewniają, aby władze lokalne i regionalne ustanowiły konkretne środki w zakresie efektywności energetycznej w swoich długoterminowych narzędziach planowania, takich jak plany obniżenia emisyjności lub plany w zakresie zrównoważonej energii, po konsultacji z właściwymi zainteresowanymi stronami, w tym w stosownych przypadkach z odpowiednimi agencjami energetycznymi, i ogółem społeczeństwa, w tym w szczególności z grupami wrażliwymi zagrożonymi ubóstwem energetycznym lub bardziej narażonymi na jego skutki.

Państwa członkowskie zapewniają również, aby właściwe organy podejmowały działania służące ograniczeniu znaczących negatywnych bezpośrednich lub pośrednich skutków środków w zakresie efektywności energetycznej dla gospodarstw domowych o niskich dochodach dotkniętych ubóstwem energetycznym lub grup wrażliwych, przy opracowywaniu i wdrażaniu środków w zakresie efektywności energetycznej.

7.   Państwa członkowskie udzielają wsparcia instytucjom publicznym. Wsparcie takie może, bez uszczerbku dla zasad dotyczących pomocy państwa, obejmować wsparcie finansowe i techniczne, w celu upowszechniania środków poprawy efektywności energetycznej i zachęcania instytucji publicznych do uwzględniania szerszych korzyści wykraczających poza oszczędności energii, takich jak jakość powietrza w pomieszczeniach, w tym na poziomie regionalnym i lokalnym, poprzez dostarczanie wytycznych, promowanie możliwości budowania kompetencji, nabywania umiejętności oraz możliwości szkoleniowych oraz zachęcanie do współpracy między instytucjami publicznymi.

8.   Państwa członkowskie zachęcają instytucje publiczne do brania pod uwagę emisji dwutlenku węgla w całym cyklu życia działalności tych instytucji, a także korzyści gospodarczych i społecznych prowadzonej przez instytucje publiczne działalności związanej z inwestycjami i politykami.

9.   Państwa członkowskie zachęcają instytucje publiczne do poprawy charakterystyki energetycznej budynków będących własnością instytucji publicznych lub przez nie zajmowanych, w tym poprzez wymianę starych i nieefektywnych ogrzewaczy.

Artykuł 6

Wzorcowa rola budynków instytucji publicznych

1.   Nie naruszając art. 7 dyrektywy 2010/31/UE, każde państwo członkowskie zapewnia, aby co najmniej 3 % całkowitej powierzchni ogrzewanych lub chłodzonych budynków, które są własnością instytucji publicznych, było poddawane co roku renowacji w celu przekształcenia ich co najmniej w budynki o niemal zerowym zużyciu energii lub w budynki zeroemisyjne zgodnie z art. 9 dyrektywy 2010/31/UE.

Państwa członkowskie mogą zdecydować, które budynki powinny podlegać 3-procentowemu wymogowi renowacji, przy czym przy wyborze budynków do renowacji powinny należycie uwzględnić opłacalność i wykonalność techniczną.

Państwa członkowskie mogą zwolnić mieszkania socjalne z obowiązku przeprowadzenia renowacji, o której mowa w akapicie pierwszym, w przypadku gdyby takie renowacje nie były neutralne pod względem kosztów lub prowadziłyby do podwyższenia czynszu dla osób mieszkających w mieszkaniach socjalnych, chyba że taka podwyżka czynszu nie byłaby wyższa od oszczędności ekonomicznych na rachunkach za energię.

Jeżeli instytucja publiczna zajmuje budynek, który nie jest jej własnością, prowadzi negocjacje z właścicielem, w szczególności w momencie zwrotnym, takim jak przedłużenie wynajmu, zmiana użytkowania, istotne prace remontowe lub konserwacyjne, z myślą o wprowadzeniu klauzul umownych dotyczących przekształcenia budynku co najmniej w budynek o niemal zerowym zużyciu energii lub w budynek zeroemisyjny.

Współczynnik co najmniej 3 % wylicza się w odniesieniu do całkowitej powierzchni pomieszczeń w budynkach o całkowitej powierzchni użytkowej wynoszącej ponad 250 m2, które stanowią własność instytucji publicznych i które w dniu 1 stycznia 2024 r. nie są budynkami o niemal zerowym zużyciu energii.

2.   Państwa członkowskie mogą stosować mniej rygorystyczne wymogi niż wymogi ustanowione w ust. 1 w odniesieniu do następujących kategorii budynków:

| a) | urzędowo chronionych jako część wyznaczonego środowiska lub z powodu ich szczególnych wartości architektonicznych lub historycznych, o ile zgodność z pewnymi minimalnymi wymogami dotyczącymi charakterystyki energetycznej zmieniłaby w sposób niedopuszczalny ich charakter lub wygląd; |
| --- | --- |

a)

urzędowo chronionych jako część wyznaczonego środowiska lub z powodu ich szczególnych wartości architektonicznych lub historycznych, o ile zgodność z pewnymi minimalnymi wymogami dotyczącymi charakterystyki energetycznej zmieniłaby w sposób niedopuszczalny ich charakter lub wygląd;

| b) | stanowiących własność sił zbrojnych lub instytucji rządowych oraz służących celom obrony narodowej, z wyłączeniem kwater jednoosobowych i budynków biurowych sił zbrojnych i innego personelu zatrudnionego przez organy krajowych sił zbrojnych; |
| --- | --- |

b)

stanowiących własność sił zbrojnych lub instytucji rządowych oraz służących celom obrony narodowej, z wyłączeniem kwater jednoosobowych i budynków biurowych sił zbrojnych i innego personelu zatrudnionego przez organy krajowych sił zbrojnych;

| c) | używanych jako miejsca kultu i do działalności religijnej. |
| --- | --- |

c)

używanych jako miejsca kultu i do działalności religijnej.

Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o niedokonywaniu renowacji budynku niewymienionego w akapicie pierwszym niniejszego ustępu do poziomu przewidzianego w ust. 1, jeżeli ocenią, że przekształcenie tego budynku w budynek o niemal zerowym zużyciu energii nie jest wykonalne z technicznego, ekonomicznego lub funkcjonalnego punktu widzenia. W przypadku podjęcia takiej decyzji państwa członkowskie nie zaliczają renowacji tego budynku na poczet spełnienia wymogu określonego w ust. 1.

3.   Aby skoncentrować oszczędności energii na wstępie i stworzyć zachętę do wczesnych działań, państwo członkowskie, które dokonuje renowacji więcej niż 3 % całkowitej powierzchni swoich budynków zgodnie z ust. 1 w dowolnym roku do dnia 31 grudnia 2026 r., może zaliczyć tę nadwyżkę na poczet rocznego wskaźnika renowacji w dowolnym roku z trzech następnych lat. Państwo członkowskie, które dokonuje renowacji więcej niż 3 % całkowitej powierzchni swoich budynków od dnia 1 stycznia 2027 r., może zaliczyć nadwyżkę na poczet rocznego wskaźnika renowacji w dwóch następnych latach.

4.   Państwa członkowskie mogą zaliczyć na poczet ich rocznego wskaźnika renowacji budynków nowe budynki będące własnością instytucji publicznych w zamian za konkretne budynki instytucji publicznych, które zostały poddane rozbiórce w dowolnym z dwóch poprzednich lat. Ma to zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy byłoby to bardziej opłacalne i zrównoważone pod względem osiągniętych oszczędności energii i redukcji emisji CO2 w całym cyklu życia w porównaniu z renowacją takich budynków. Każde państwo członkowskie jasno określa i publikuje kryteria ogólne, metody i procedury określania takich wyjątkowych przypadków.

5.   Do dnia 11 października 2025 r. do celów niniejszego artykułu państwa członkowskie tworzą i podają do wiadomości publicznej oraz udostępniają wykaz ogrzewanych lub chłodzonych budynków, które są własnością instytucji publicznych lub są przez nie zajmowane i których całkowita powierzchnia użytkowa wynosi ponad 250 m2. Państwa członkowskie aktualizują ten wykaz co najmniej raz na dwa lata. Wykaz ten powiązany jest z przeglądem zasobów budowlanych przeprowadzonym w ramach krajowych planów renowacji budynków zgodnie z dyrektywą 2010/31/UE oraz z odpowiednimi bazami danych.

Upublicznione i udostępnione dane dotyczące charakterystyki zasobów budowlanych, renowacji budynków i efektywności energetycznej mogą być agregowane przez obserwatorium zasobów budowlanych UE, aby zapewnić lepsze zrozumienie charakterystyki energetycznej sektora budynków za pomocą porównywalnych danych.

Wykaz ten zawiera co najmniej następujące dane:

| a) | powierzchnię pomieszczeń w m2, |
| --- | --- |

a)

powierzchnię pomieszczeń w m2,

| b) | zmierzone roczne zużycie energii na potrzeby ogrzewania, chłodzenia, energii elektrycznej i ciepłej wody, jeśli dane te są dostępne; |
| --- | --- |

b)

zmierzone roczne zużycie energii na potrzeby ogrzewania, chłodzenia, energii elektrycznej i ciepłej wody, jeśli dane te są dostępne;

| c) | świadectwo charakterystyki energetycznej każdego budynku wydane zgodnie z dyrektywą 2010/31/UE. |
| --- | --- |

c)

świadectwo charakterystyki energetycznej każdego budynku wydane zgodnie z dyrektywą 2010/31/UE.

6.   Państwa członkowskie mogą zdecydować się na zastosowanie podejścia alternatywnego do podejścia określonego w ust. 1–4 w celu osiągnięcia co roku wielkości oszczędności energii w budynkach instytucji publicznych, która to wielkość jest co najmniej równa wielkości wymaganej w ust. 1.

Do celu stosowania tego innego podejścia państwa członkowskie:

| a) | zapewniają wprowadzenie co roku paszportów renowacji, w odpowiednim przypadku, w odniesieniu do budynków stanowiących co najmniej 3 % całkowitej powierzchni ogrzewanych lub chłodzonych budynków, będących własnością instytucji publicznych. Renowacja tych budynków, mająca na celu przekształcenie ich w budynki o niemal zerowym zużyciu energii, powinna nastąpić najpóźniej w 2040 r.; |
| --- | --- |

a)

zapewniają wprowadzenie co roku paszportów renowacji, w odpowiednim przypadku, w odniesieniu do budynków stanowiących co najmniej 3 % całkowitej powierzchni ogrzewanych lub chłodzonych budynków, będących własnością instytucji publicznych. Renowacja tych budynków, mająca na celu przekształcenie ich w budynki o niemal zerowym zużyciu energii, powinna nastąpić najpóźniej w 2040 r.;

| b) | dokonują oszacowania oszczędności energii, które przyniosłoby stosowanie przepisów ust. 1–4, przy wykorzystaniu odpowiednich standardowych wartości zużycia energii przez referencyjne budynki instytucji publicznych przed renowacją mającą na celu przekształcenie ich w budynki o niemal zerowym zużyciu energii, o których mowa w dyrektywie 2010/31/UE. |
| --- | --- |

b)

dokonują oszacowania oszczędności energii, które przyniosłoby stosowanie przepisów ust. 1–4, przy wykorzystaniu odpowiednich standardowych wartości zużycia energii przez referencyjne budynki instytucji publicznych przed renowacją mającą na celu przekształcenie ich w budynki o niemal zerowym zużyciu energii, o których mowa w dyrektywie 2010/31/UE.

Państwa członkowskie, które decydują się stosować alternatywne podejście, powiadamiają Komisję do dnia 31 grudnia 2023 r. o prognozowanych oszczędnościach energii, które pozwolą do dnia 31 grudnia 2030 r. osiągnąć co najmniej równoważne oszczędności energii w budynkach objętych przepisami ust. 1.

Artykuł 7

Udzielanie zamówień publicznych

1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby zawierając umowy w sprawie zamówień publicznych i koncesji, których wartość jest równa progom ustanowionym w art. 8 dyrektywy 2014/23/UE, art. 4 dyrektywy 2014/24/UE i art. 15 dyrektywy 2014/25/UE lub przekracza te progi, instytucje zamawiające i podmioty zamawiające nabywały jedynie produkty, usługi, budynki i roboty budowlane o bardzo dobrej charakterystyce energetycznej zgodnie z wymogami, o których mowa w załączniku IV do niniejszej dyrektywy, chyba że nie jest to wykonalne pod kątem technicznym.

Państwa członkowskie zapewniają również, aby przy zawieraniu umów w sprawie zamówień publicznych i koncesji, których wartość jest równa progom, o których mowa w akapicie pierwszym, lub przekracza te progi, instytucje zamawiające i podmioty zamawiające stosowały zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim” zgodnie z art. 3, w tym w przypadku tych zamówień publicznych i koncesji, w odniesieniu do których w załączniku IV nie przewidziano szczególnych wymogów.

2.   Obowiązki, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, nie mają zastosowania, jeżeli wpływają na bezpieczeństwo publiczne lub utrudniają mu reagowanie w stanie zagrożenia zdrowia publicznego. Obowiązki, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, mają zastosowanie do zamówień sił zbrojnych tylko w zakresie, w jakim stosowanie ich nie spowoduje konfliktu z charakterem i pierwotnym celem działalności sił zbrojnych. Obowiązki te nie mają zastosowania do umów na dostawy wyposażenia wojskowego zdefiniowanego w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/81/WE (39).

3.   Niezależnie od art. 29 ust. 4 państwa członkowskie zapewniają, by instytucje zamawiające i podmioty zamawiające oceniały możliwości podpisywania długoterminowych umów o poprawę efektywności energetycznej zapewniających długoterminową oszczędność energii przy zamawianiu usług o istotnym znaczeniu z punktu widzenia zużycia energii.

4.   Bez uszczerbku dla ust. 1 niniejszego artykułu, przy zakupie pakietu produktów objętego w całości aktem delegowanym przyjętym na mocy rozporządzenia (UE) 2017/1369 państwa członkowskie mogą wymagać, by łączna efektywność energetyczna była uznawana za ważniejszą niż efektywność energetyczna poszczególnych produktów pakietu, poprzez zakup pakietu produktów, który jest zgodny z kryterium najwyższej dostępnej klasy efektywności energetycznej.

5.   Państwa członkowskie mogą wymagać, aby instytucje zamawiające i podmioty zamawiające podczas zawierania umów, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, uwzględniały w praktykach w zakresie zamówień publicznych, w stosownych przypadkach, szersze aspekty związane ze zrównoważonym rozwojem, społeczeństwem, środowiskiem i gospodarką o obiegu zamkniętym, z myślą o osiągnięciu unijnych celów w zakresie obniżenia emisyjności i zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń. W stosownych przypadkach i zgodnie z załącznikiem IV państwa członkowskie wymagają od instytucji zamawiających i podmiotów zamawiających uwzględnienia unijnych kryteriów zielonych zamówień publicznych lub dostępnych równoważnych kryteriów krajowych.

Aby zapewnić przejrzystość stosowania wymogów w zakresie efektywności energetycznej w procedurze udzielania zamówień, państwa członkowskie zapewniają, aby instytucje zamawiające i podmioty zamawiające podawały do wiadomości publicznej – w drodze publikacji w stosownych ogłoszeniach w Tenders Electronic Daily (TED) zgodnie z dyrektywami 2014/23/UE, 2014/24/UE i 2014/25/UE oraz rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2019/1780 (40) – informacje na temat wpływu na efektywność energetyczną zamówień, których wartość jest równa progom, o których mowa w ust. 1, lub przekracza te progi. Instytucje zamawiające mogą podjąć decyzję o zobowiązaniu oferentów do ujawnienia informacji na temat współczynnika globalnego ocieplenia w całym cyklu życia, zastosowania materiałów niskoemisyjnych i wykorzystania materiałów w obiegu zamkniętym w odniesieniu do nowego budynku i budynku, który ma zostać poddany renowacji. Instytucje zamawiające mogą podać te informacje do wiadomości publicznej w odniesieniu do tych zamówień, w szczególności w przypadku nowych budynków o powierzchni pomieszczeń większej niż 2 000 m2.

Państwa członkowskie wspierają instytucje zamawiające i podmioty zamawiające w przyjmowaniu wymogów w zakresie efektywności energetycznej, w tym na poziomie regionalnym i lokalnym, zapewniając jasne zasady i wytyczne, w tym metody oceny kosztów w całym cyklu życia oraz skutków i kosztów środowiskowych, ustanawiając centra wsparcia kompetencji, zachęcając do współpracy między instytucjami zamawiającymi, w tym w wymiarze transgranicznym, oraz – gdy to możliwe – stosując zamówienia zagregowane i zamówienia cyfrowe.

6.   W stosownych przypadkach Komisja może zapewnić organom krajowym i urzędnikom odpowiedzialnym za zamówienia publiczne dalsze wytyczne w odniesieniu do stosowania wymogów w zakresie efektywności energetycznej w procedurze udzielania zamówień. Takie wsparcie może wzmocnić istniejące fora wsparcia do celów wspierania państw członkowskich, na przykład poprzez wspólne działania, i może pomóc im w uwzględnianiu kryteriów zielonych zamówień publicznych.

7.   Państwa członkowskie ustanawiają przepisy ustawowe i wykonawcze oraz praktyki administracyjne dotyczące dokonywania zakupów przez instytucje publiczne oraz sporządzania budżetu i rachunkowości w ujęciu rocznym, konieczne do zapewnienia, aby poszczególne instytucje zamawiające nie były zniechęcane do dokonywania inwestycji na rzecz poprawy efektywności energetycznej, do zawierania umów o poprawę efektywności energetycznej ani do stosowania mechanizmów finansowania przez stronę trzecią w oparciu o umowy długoterminowe.

8.   Państwa członkowskie usuwają wszelkie bariery regulacyjne i pozaregulacyjne mające wpływ na efektywność energetyczną, w szczególności w zakresie przepisów ustawowych i wykonawczych oraz praktyk administracyjnych dotyczących dokonywania zakupów przez instytucje publiczne oraz sporządzania budżetu i rachunkowości w ujęciu rocznym, w celu zapewnienia, aby poszczególne instytucje publiczne nie były zniechęcane do dokonywania inwestycji na rzecz poprawy efektywności energetycznej, do zawierania umów o poprawę efektywności energetycznej ani do stosowania mechanizmów finansowania przez stronę trzecią w oparciu o umowy długoterminowe.

W ramach swoich zintegrowanych krajowych sprawozdań z postępów w dziedzinie energii i klimatu składanych na podstawie art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999 państwa członkowskie składają Komisji sprawozdania na temat środków przyjętych w celu usunięcia barier utrudniających wprowadzanie usprawnień mających na celu poprawę efektywności energetycznej.

ROZDZIAŁ III

EFEKTYWNOŚĆ WYKORZYSTANIA ENERGII

Artykuł 8

Obowiązek oszczędności energii

1.   Państwa członkowskie muszą osiągnąć skumulowane oszczędności końcowego zużycia energii równoważne co najmniej:

| a) | nowym oszczędnościom w każdym roku od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. w wysokości 1,5 % rocznej wartości wolumenu sprzedaży energii odbiorcom końcowym, uśrednionej dla ostatnich trzech lat poprzedzających dzień 1 stycznia 2013 r. Wolumen sprzedaży energii zużytej w transporcie może być częściowo lub w pełni wyłączony z tego obliczenia; |
| --- | --- |

a)

nowym oszczędnościom w każdym roku od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. w wysokości 1,5 % rocznej wartości wolumenu sprzedaży energii odbiorcom końcowym, uśrednionej dla ostatnich trzech lat poprzedzających dzień 1 stycznia 2013 r. Wolumen sprzedaży energii zużytej w transporcie może być częściowo lub w pełni wyłączony z tego obliczenia;

| b) | nowym oszczędnościom w każdym roku od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. w wysokości:






  (i) | 0,8 % rocznego zużycia energii końcowej od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2023 r., uśrednionego dla ostatnich trzech lat poprzedzających dzień 1 stycznia 2019 r. |
| --- | --- | --- |

b)

nowym oszczędnościom w każdym roku od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. w wysokości:

(i)

0,8 % rocznego zużycia energii końcowej od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2023 r., uśrednionego dla ostatnich trzech lat poprzedzających dzień 1 stycznia 2019 r.

| (ii) | 1,3 % rocznego zużycia energii końcowej od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 grudnia 2025 r., uśrednionego dla ostatnich trzech lat poprzedzających dzień 1 stycznia 2019 r. |
| --- | --- |

(ii)

1,3 % rocznego zużycia energii końcowej od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 grudnia 2025 r., uśrednionego dla ostatnich trzech lat poprzedzających dzień 1 stycznia 2019 r.

| (iii) | 1,5 % rocznego zużycia energii końcowej od dnia 1 stycznia 2026 r. do dnia 31 grudnia 2027 r., uśrednionego dla ostatnich trzech lat poprzedzających dzień 1 stycznia 2019 r. |
| --- | --- |

(iii)

1,5 % rocznego zużycia energii końcowej od dnia 1 stycznia 2026 r. do dnia 31 grudnia 2027 r., uśrednionego dla ostatnich trzech lat poprzedzających dzień 1 stycznia 2019 r.

| (iv) | 1,9 % rocznego zużycia energii końcowej od dnia 1 stycznia 2028 r. do dnia 31 grudnia 2030 r., uśrednionego dla ostatnich trzech lat poprzedzających dzień 1 stycznia 2019 r. |
| --- | --- |

(iv)

1,9 % rocznego zużycia energii końcowej od dnia 1 stycznia 2028 r. do dnia 31 grudnia 2030 r., uśrednionego dla ostatnich trzech lat poprzedzających dzień 1 stycznia 2019 r.

W drodze odstępstwa od akapitu pierwszego lit. b) ppkt (i) Cypr i Malta muszą osiągnąć nowe oszczędności w każdym roku od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. równoważne 0,24% rocznego zużycia energii końcowej, uśrednionego dla ostatnich trzech lat przed dniem 1 stycznia 2019 r.

W drodze odstępstwa od akapitu pierwszego lit. b) ppkt (ii), (iii) i (iv) Cypr i Malta muszą osiągnąć nowe oszczędności w każdym roku od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. równoważne 0,45% rocznego zużycia energii końcowej, uśrednionego dla ostatnich trzech lat poprzedzających dzień 1 stycznia 2019 r.

Państwa członkowskie decydują, w jaki sposób rozłożyć obliczoną wielkość nowych oszczędności w każdym okresie, o którym mowa w akapicie pierwszym lit. a) i b), pod warunkiem że na koniec każdego okresu objętego obowiązkiem osiągnięte zostają wymagane całkowite skumulowane oszczędności końcowego zużycia energii ogółem.

Państwa członkowskie muszą nadal realizować nowe roczne oszczędności zgodnie ze wskaźnikiem oszczędności określonym w akapicie pierwszym lit. b) ppkt (iv) dla dziesięcioletnich okresów po 2030 r.

2.   Państwa członkowskie muszą osiągnąć wymaganą wielkość oszczędności wynikającą z ust. 1 niniejszego artykułu poprzez ustanowienie systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej, o którym mowa w art. 9, albo poprzez przyjęcie alternatywnych środków z dziedziny polityki, o których mowa w art. 10. Państwa członkowskie mogą łączyć system zobowiązujący do efektywności energetycznej z alternatywnymi środkami z dziedziny polityki. Państwa członkowskie zapewniają, aby oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki, o których mowa w art. 9 i 10 oraz w art. 30 ust. 14, obliczane były zgodnie z załącznikiem V.

3.   Państwa członkowskie wdrażają systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej, alternatywne środki z dziedziny polityki lub połączenie obu tych systemów, lub programy lub środki finansowane w ramach krajowego funduszu efektywności energetycznej, na zasadzie priorytetu m.in. wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne. Państwa członkowskie zapewniają, aby środki z dziedziny polityki wdrożone na podstawie niniejszego artykułu nie miały niekorzystnych skutków dla tych osób. W stosownych przypadkach państwa członkowskie w jak najlepszy sposób wykorzystują finansowanie, w tym finansowanie publiczne, instrumenty finansowania ustanowione na poziomie Unii oraz dochody z uprawnień na podstawie art. 24 ust. 3 lit. b) w celu usunięcia niekorzystnych skutków i zapewnienia sprawiedliwej transformacji energetycznej sprzyjającej włączeniu społecznemu.

W celu osiągnięcia oszczędności energii wymaganych na mocy ust. 1 i bez uszczerbku dla rozporządzenia (UE) 2019/943 i dyrektywy (UE) 2019/944, państwa członkowskie w celu opracowania takich środków z dziedziny polityki uwzględniają i propagują rolę społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej i obywatelskich społeczności energetycznych w przyczynianiu się do wdrażania tych środków.

Państwa członkowskie określają i osiągają pewien odsetek wymaganej wielkości skumulowanych oszczędności końcowego zużycia energii wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne. Odsetek ten jest co najmniej równy odsetkowi gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym zgodnie z szacunkami w ramach krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu dokonanymi zgodnie z art. 3 ust. 3 lit. d) rozporządzenia (UE) 2018/1999. W swoich szacunkach odsetka ubóstwa energetycznego zawartych w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu państwa członkowskie uwzględniają poniższe wskaźniki:

| a) | niemożność utrzymania odpowiedniej temperatury w mieszkaniu (Eurostat, SILC [ilc_mdes01]); |
| --- | --- |

a)

niemożność utrzymania odpowiedniej temperatury w mieszkaniu (Eurostat, SILC [ilc_mdes01]);

| b) | zaległości z zapłatą rachunków za media (Eurostat, SILC, [ilc_mdes07]); |
| --- | --- |

b)

zaległości z zapłatą rachunków za media (Eurostat, SILC, [ilc_mdes07]);

| c) | całkowitą liczbę osób zajmujących lokal mieszkalny z przeciekającym dachem, wilgotnymi ścianami, podłogami lub fundamentami bądź zmurszałymi ramami okiennymi lub podłogą (Eurostat, SILC [ilc_mdho01]); |
| --- | --- |

c)

całkowitą liczbę osób zajmujących lokal mieszkalny z przeciekającym dachem, wilgotnymi ścianami, podłogami lub fundamentami bądź zmurszałymi ramami okiennymi lub podłogą (Eurostat, SILC [ilc_mdho01]);

| d) | wskaźnik zagrożenia ubóstwem (badania Eurostatu, SILC i ECHP [ilc_li02]) (punkt graniczny: 60 % mediany ekwiwalentnego dochodu po transferach socjalnych). |
| --- | --- |

d)

wskaźnik zagrożenia ubóstwem (badania Eurostatu, SILC i ECHP [ilc_li02]) (punkt graniczny: 60 % mediany ekwiwalentnego dochodu po transferach socjalnych).

Jeżeli dane państwo członkowskie nie zgłosiło odsetka gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym oszacowanego w krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu, odsetek wymaganej wielkości skumulowanych oszczędności końcowego zużycia energii wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne jest co najmniej równy średniej arytmetycznej udziału wskaźników, o których mowa w akapicie trzecim za 2019 r. lub, jeżeli nie są dostępne dla 2019 r., liniowej ekstrapolacji ich wartości za ostatnie trzy lata, które są dostępne.

4.   Państwa członkowskie uwzględniają informacje na temat stosowanych wskaźników, średniej arytmetycznej udziałów i rezultatów wdrożenia środków z dziedziny polityki ustanowionych zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu w aktualizacjach swoich zintegrowanych planów krajowych w dziedzinie energii i klimatu przedstawianych zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2018/1999, w swoich późniejszych zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu zgłaszanych na podstawie art. 3 i art. 7–12 tego rozporządzenia oraz w powiązanych sprawozdaniach z postępów w dziedzinie energii i klimatu składanych zgodnie z art. 17 tego rozporządzenia.

5.   Państwa członkowskie mogą w obliczeniach uwzględnić oszczędności energii, które wynikają ze środków z dziedziny polityki, niezależnie od tego, czy zostały wprowadzone do dnia 31 grudnia 2020 r., czy po tej dacie, pod warunkiem że środki te skutkują nowymi działaniami indywidualnymi podjętymi po dniu 31 grudnia 2020 r. Oszczędności energii osiągnięte w okresie objętym obowiązkiem nie są zaliczane na poczet wymaganych oszczędności energii w poprzednich okresach objętych obowiązkiem określonych w ust. 1.

6.   Pod warunkiem że państwa członkowskie spełnią co najmniej swój obowiązek w zakresie skumulowanych oszczędności końcowego zużycia energii, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b) ppkt (i), mogą one obliczyć wymaganą wielkość oszczędności energii, o której mowa w tej literze, w jeden lub więcej z następujących sposobów:

| a) | stosując roczny wskaźnik oszczędności w odniesieniu do sprzedaży energii odbiorcom końcowym lub w odniesieniu do zużycia energii końcowej, uśredniony dla ostatnich trzech lat poprzedzających dzień 1 stycznia 2019 r.; |
| --- | --- |

a)

stosując roczny wskaźnik oszczędności w odniesieniu do sprzedaży energii odbiorcom końcowym lub w odniesieniu do zużycia energii końcowej, uśredniony dla ostatnich trzech lat poprzedzających dzień 1 stycznia 2019 r.;

| b) | wyłączając z podstawy obliczeń, częściowo lub w całości, energię zużytą w transporcie; |
| --- | --- |

b)

wyłączając z podstawy obliczeń, częściowo lub w całości, energię zużytą w transporcie;

| c) | korzystając z którejkolwiek z opcji określonych w ust. 8. |
| --- | --- |

c)

korzystając z którejkolwiek z opcji określonych w ust. 8.

7.   W przypadku gdy państwa członkowskie korzystają z którejkolwiek z możliwości przewidzianych w ust. 6 w zakresie wymaganych oszczędności energii, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b) ppkt (i), ustalają one:

| a) | własny roczny wskaźnik oszczędności energii, który będzie stosowany przy obliczaniu ich skumulowanych oszczędności końcowego zużycia energii, zapewniający, aby ostateczna wielkość ich oszczędności energii netto nie była niższa od wielkości oszczędności wymaganej na mocy tej litery; |
| --- | --- |

a)

własny roczny wskaźnik oszczędności energii, który będzie stosowany przy obliczaniu ich skumulowanych oszczędności końcowego zużycia energii, zapewniający, aby ostateczna wielkość ich oszczędności energii netto nie była niższa od wielkości oszczędności wymaganej na mocy tej litery;

| b) | własną podstawę obliczeń, z której można wyłączyć, częściowo lub w całości, energię zużytą w transporcie. |
| --- | --- |

b)

własną podstawę obliczeń, z której można wyłączyć, częściowo lub w całości, energię zużytą w transporcie.

8.   Z zastrzeżeniem ust. 9 każde państwo członkowskie może:

| a) | przeprowadzać obliczenia wymagane na mocy ust. 1 akapit pierwszy lit. a), stosując wartości 1 % w latach 2014 i 2015, 1,25 % w latach 2016 i 2017 oraz 1,5 % w latach 2018, 2019 i 2020; |
| --- | --- |

a)

przeprowadzać obliczenia wymagane na mocy ust. 1 akapit pierwszy lit. a), stosując wartości 1 % w latach 2014 i 2015, 1,25 % w latach 2016 i 2017 oraz 1,5 % w latach 2018, 2019 i 2020;

| b) | wyłączyć z obliczeń całość lub część wolumenu sprzedaży wykorzystanej energii w odniesieniu do okresu objętego obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), lub zużytej energii końcowej w odniesieniu do okresu objętego obowiązkiem, o którym mowa w lit. b) ppkt (i) tego akapitu, w ramach działalności przemysłowej wymienionej w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE; |
| --- | --- |

b)

wyłączyć z obliczeń całość lub część wolumenu sprzedaży wykorzystanej energii w odniesieniu do okresu objętego obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), lub zużytej energii końcowej w odniesieniu do okresu objętego obowiązkiem, o którym mowa w lit. b) ppkt (i) tego akapitu, w ramach działalności przemysłowej wymienionej w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE;

| c) | zaliczać na poczet wymaganych wielkości oszczędności energii, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i lit. b) ppkt (i), oszczędności energii w sektorach przetwarzania, przesyłu i dystrybucji energii, w tym w efektywnej infrastrukturze ciepłowniczej i chłodniczej, zyskane w wyniku wdrażania wymogów określonych w art. 25 ust. 4, art. 26 ust. 7 lit. a) oraz art. 27 ust. 1, 5–9 i 11. Państwa członkowskie informują Komisję o środkach z dziedziny polityki, które zamierzają przyjąć na podstawie niniejszej litery na okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. w ramach swoich zintegrowanych krajowych planów w zakresie energii i klimatu zgłoszonych zgodnie z art. 3 i art. 7–12. Wpływ tych środków jest obliczany zgodnie z załącznikiem V i ujmowany w tych planach; |
| --- | --- |

c)

zaliczać na poczet wymaganych wielkości oszczędności energii, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i lit. b) ppkt (i), oszczędności energii w sektorach przetwarzania, przesyłu i dystrybucji energii, w tym w efektywnej infrastrukturze ciepłowniczej i chłodniczej, zyskane w wyniku wdrażania wymogów określonych w art. 25 ust. 4, art. 26 ust. 7 lit. a) oraz art. 27 ust. 1, 5–9 i 11. Państwa członkowskie informują Komisję o środkach z dziedziny polityki, które zamierzają przyjąć na podstawie niniejszej litery na okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. w ramach swoich zintegrowanych krajowych planów w zakresie energii i klimatu zgłoszonych zgodnie z art. 3 i art. 7–12. Wpływ tych środków jest obliczany zgodnie z załącznikiem V i ujmowany w tych planach;

| d) | zaliczać na poczet wymaganych wielkości oszczędności energii oszczędności energii wynikające z działań indywidualnych nowo wdrożonych od dnia 31 grudnia 2008 r., które nadal przynoszą skutki w 2020 r. w odniesieniu do okresu objętego obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), i po 2020 r. w odniesieniu do okresu objętego obowiązkiem, o którym mowa lit. b) ppkt (i) tego akapitu, oraz które to oszczędności mogą być mierzone i weryfikowane; |
| --- | --- |

d)

zaliczać na poczet wymaganych wielkości oszczędności energii oszczędności energii wynikające z działań indywidualnych nowo wdrożonych od dnia 31 grudnia 2008 r., które nadal przynoszą skutki w 2020 r. w odniesieniu do okresu objętego obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), i po 2020 r. w odniesieniu do okresu objętego obowiązkiem, o którym mowa lit. b) ppkt (i) tego akapitu, oraz które to oszczędności mogą być mierzone i weryfikowane;

| e) | zaliczać na poczet wymaganych wielkości oszczędności energii oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki – pod warunkiem że można wykazać, że środki te skutkują działaniami indywidualnymi podjętymi od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2020 r., które przynoszą oszczędności po dniu 31 grudnia 2020 r.; |
| --- | --- |

e)

zaliczać na poczet wymaganych wielkości oszczędności energii oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki – pod warunkiem że można wykazać, że środki te skutkują działaniami indywidualnymi podjętymi od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2020 r., które przynoszą oszczędności po dniu 31 grudnia 2020 r.;

| f) | wyłączyć z obliczeń dotyczących wymaganych oszczędności energii na podstawie ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i lit. b) ppkt (i) 30 % weryfikowalnej ilości energii wytworzonej na własne potrzeby na budynkach lub w budynkach w wyniku środków z dziedziny polityki promujących nowe instalacje technologii energii odnawialnej; |
| --- | --- |

f)

wyłączyć z obliczeń dotyczących wymaganych oszczędności energii na podstawie ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i lit. b) ppkt (i) 30 % weryfikowalnej ilości energii wytworzonej na własne potrzeby na budynkach lub w budynkach w wyniku środków z dziedziny polityki promujących nowe instalacje technologii energii odnawialnej;

| g) | zaliczyć na poczet wymaganych oszczędności energii na podstawie ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i lit. b) ppkt (i) te oszczędności energii, które przekraczają oszczędności energii wymagane w okresie objętym obowiązkiem od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r., pod warunkiem że oszczędności te wynikają z działań indywidualnych podejmowanych w ramach środków z dziedziny polityki, o których mowa w art. 9 i 10, zgłoszonych przez państwa członkowskie w ich krajowych planach działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii oraz w ich sprawozdaniach z postępów zgodnie z art. 26. |
| --- | --- |

g)

zaliczyć na poczet wymaganych oszczędności energii na podstawie ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i lit. b) ppkt (i) te oszczędności energii, które przekraczają oszczędności energii wymagane w okresie objętym obowiązkiem od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r., pod warunkiem że oszczędności te wynikają z działań indywidualnych podejmowanych w ramach środków z dziedziny polityki, o których mowa w art. 9 i 10, zgłoszonych przez państwa członkowskie w ich krajowych planach działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii oraz w ich sprawozdaniach z postępów zgodnie z art. 26.

9.   Państwa członkowskie oddzielnie stosują opcje wybrane zgodnie z ust. 8 i obliczają ich efekty w odniesieniu do okresu, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a) i lit. b) ppkt (i):

| a) | do obliczania wielkości oszczędności energii wymaganych w okresie objętym obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), państwa członkowskie mogą korzystać z opcji wymienionych w ust. 8 lit. a)–d). Wszystkie opcje wybrane na podstawie ust. 8 nie przekraczają razem 25 % ilości oszczędności energii, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit a); |
| --- | --- |

a)

do obliczania wielkości oszczędności energii wymaganych w okresie objętym obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. a), państwa członkowskie mogą korzystać z opcji wymienionych w ust. 8 lit. a)–d). Wszystkie opcje wybrane na podstawie ust. 8 nie przekraczają razem 25 % ilości oszczędności energii, o których mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit a);

| b) | do obliczania wielkości oszczędności energii wymaganych w okresie objętym obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b) ppkt (i), państwa członkowskie mogą korzystać z opcji wymienionych w ust. 8 lit. b)–g), pod warunkiem że działania indywidualne, o których mowa w ust. 8 lit. d), nadal przynoszą weryfikowalne i wymierne skutki po dniu 31 grudnia 2020 r. Wszystkie opcje wybrane na podstawie ust. 8 nie mogą razem prowadzić do zmniejszenia o więcej niż 35 % wielkości oszczędności energii obliczonej zgodnie z ust. 6 i 7. |
| --- | --- |

b)

do obliczania wielkości oszczędności energii wymaganych w okresie objętym obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b) ppkt (i), państwa członkowskie mogą korzystać z opcji wymienionych w ust. 8 lit. b)–g), pod warunkiem że działania indywidualne, o których mowa w ust. 8 lit. d), nadal przynoszą weryfikowalne i wymierne skutki po dniu 31 grudnia 2020 r. Wszystkie opcje wybrane na podstawie ust. 8 nie mogą razem prowadzić do zmniejszenia o więcej niż 35 % wielkości oszczędności energii obliczonej zgodnie z ust. 6 i 7.

Niezależnie od tego, czy państwa członkowskie częściowo lub w całości wyłączą z ich podstawy obliczeń energię zużytą w transporcie lub skorzystają z którejkolwiek z opcji wymienionych w ust. 8, zapewniają, aby obliczona wielkość netto nowych oszczędności, którą należy osiągnąć w zużyciu energii końcowej w okresie objętym obowiązkiem, o którym mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b) ppkt (i), od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2023 r., nie była niższa niż wielkość wynikająca z zastosowania rocznego wskaźnika oszczędności, o których mowa w tej literze.

10.   Państwa członkowskie opisują w aktualizacjach swoich zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu przedkładanych na podstawie art. 14 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2018/1999, w swoich późniejszych zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu zgłaszanych na podstawie art. 3 i art. 7–12 rozporządzenia (UE) 2018/1999 i zgodnie z załącznikiem III do rozporządzenia (UE) 2018/1999 oraz odpowiednich sprawozdaniach z postępów obliczanie wielkości oszczędności energii, którą należy osiągnąć w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. i, w stosownych przypadkach, wyjaśniają, w jaki sposób ustalone zostały roczny wskaźnik oszczędności i podstawa obliczeń oraz jakie opcje, o których mowa w ust. 8 niniejszego artykułu, zostały zastosowane i w jakim zakresie.

11.   Państwa członkowskie zgłaszają Komisji wielkość wymaganej oszczędności energii, o której mowa w ust. 1 akapit pierwszy lit. b) i w ust. 3 niniejszego artykułu, opis środków z dziedziny polityki, które należy wdrożyć w celu osiągnięcia wymaganej całkowitej wielkości skumulowanej oszczędności końcowego zużycia energii, oraz opis metod obliczania ich wpływu na podstawie załącznika V do niniejszej dyrektywy, w ramach aktualizacji swoich zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu przedkładanych na podstawie art. 14 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2018/1999 oraz w ramach swoich zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu zgłaszanych zgodnie z art. 3 i art. 7–12 rozporządzenia (UE) 2018/1999. Państwa członkowskie korzystają z szablonu sprawozdania przekazanego państwom członkowskim przez Komisję.

12.   W przypadku gdy Komisja stwierdza po dokonaniu oceny zintegrowanych krajowych sprawozdań z postępów w dziedzinie energii i klimatu na podstawie art. 29 rozporządzenia (UE) 2018/1999 lub oceny projektu lub ostatecznej aktualizacji ostatnio zgłoszonego zintegrowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu przedkładanego na podstawie art. 14 rozporządzenia (UE) 2018/1999 lub oceny kolejnych projektów i ostatecznych zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu zgłaszanych na podstawie art. 3 i art. 7–12 rozporządzenia (UE) 2018/1999, że środki z dziedziny polityki nie zapewniają osiągnięcia wymaganej wielkości skumulowanych oszczędności końcowego zużycia energii na koniec okresu objętego obowiązkiem, Komisja może wystosować zalecenia zgodnie z art. 34 rozporządzenia (UE) 2018/1999 skierowane do państw członkowskich, których środki z dziedziny polityki uznaje za niewystarczające do zapewnienia wypełnienia ich obowiązków w zakresie oszczędności energii.

13.   W przypadku gdy państwo członkowskie nie osiągnęło wymaganych skumulowanych oszczędności końcowego zużycia energii na koniec każdego z okresów objętych obowiązkiem określonych w ust. 1, osiąga ono brakujące oszczędności energii dodatkowo oprócz skumulowanych oszczędności końcowego zużycia energii wymaganych do końca kolejnego okresu objętego obowiązkiem.

Natomiast w przypadku gdy na koniec każdego z okresów objętych obowiązkiem określonych w ust. 1 państwo członkowskie osiągnęło wymagane skumulowane oszczędności końcowego zużycia energii ponad wymagany poziom, ma prawo przenieść kwalifikowalną wielkość nieprzekraczającą 10 % takiej nadwyżki na kolejny okres objęty obowiązkiem bez zwiększania docelowego zobowiązania.

14.   W aktualizacjach swoich krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu przedkładanych na podstawie art. 14 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2018/1999, w swoich odpowiednich sprawozdaniach z postępów w dziedzinie energii i klimatu składanych na podstawie art. 17 tego rozporządzenia oraz w swoich późniejszych zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu zgłaszanych na podstawie art. 3 i art. 7–12 tego rozporządzenia państwa członkowskie wykazują, załączając, w stosownych przypadkach, dowody i obliczenia:

| a) | że w przypadkach gdy ma miejsce nakładanie się oddziaływania różnych środków z dziedziny polityki lub działań indywidualnych, oszczędność energii nie jest zaliczana podwójnie; |
| --- | --- |

a)

że w przypadkach gdy ma miejsce nakładanie się oddziaływania różnych środków z dziedziny polityki lub działań indywidualnych, oszczędność energii nie jest zaliczana podwójnie;

| b) | w jaki sposób oszczędności energii uzyskane na podstawie ust. 1 akapit pierwszy lit. b) niniejszego artykułu przyczyniają się do realizacji ich wkładu krajowego na podstawie art. 4; |
| --- | --- |

b)

w jaki sposób oszczędności energii uzyskane na podstawie ust. 1 akapit pierwszy lit. b) niniejszego artykułu przyczyniają się do realizacji ich wkładu krajowego na podstawie art. 4;

| c) | że środki z dziedziny polityki są ustanawiane w celu wypełnienia ich obowiązku oszczędności energii, opracowywane zgodnie z niniejszym artykułem oraz że środki te są kwalifikowalne i odpowiednie, aby zapewnić osiągnięcie wymaganej wielkości skumulowanych oszczędności końcowego zużycia energii na koniec każdego okresu objętego obowiązkiem. |
| --- | --- |

c)

że środki z dziedziny polityki są ustanawiane w celu wypełnienia ich obowiązku oszczędności energii, opracowywane zgodnie z niniejszym artykułem oraz że środki te są kwalifikowalne i odpowiednie, aby zapewnić osiągnięcie wymaganej wielkości skumulowanych oszczędności końcowego zużycia energii na koniec każdego okresu objętego obowiązkiem.

Artykuł 9

Systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej

1.   W przypadku gdy państwa członkowskie zdecydują się wypełnić swoje obowiązki w zakresie osiągnięcia wielkości oszczędności wymaganej na mocy art. 8 ust. 1 za pomocą systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej, zapewniają one, aby strony zobowiązane, o których mowa w ust. 3 niniejszego artykułu, prowadzące działalność na terytorium poszczególnych państw członkowskich spełniły – bez uszczerbku dla art. 8 ust. 8 i 9 – ich wymóg w zakresie skumulowanych oszczędności końcowego zużycia energii określony w art. 8 ust. 1.

W stosownych przypadkach państwa członkowskie mogą postanowić, aby strony zobowiązane dokonały całości lub części tych oszczędności jako wkład na rzecz krajowego funduszu efektywności energetycznej zgodnie z art. 30 ust. 14.

2.   W przypadku gdy państwa członkowskie zdecydują się wypełnić swoje obowiązki w zakresie osiągnięcia wielkości oszczędności wymaganej na mocy art. 8 ust. 1 za pomocą systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej, mogą wyznaczyć publiczny organ wykonawczy do zarządzania tym systemem.

3.   Państwa członkowskie wyznaczają, na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów, strony zobowiązane spośród operatorów systemów przesyłowych, operatorów systemów dystrybucyjnych, dystrybutorów energii, przedsiębiorstw prowadzących detaliczną sprzedaż energii oraz przedsiębiorstw prowadzących dystrybucję i sprzedaż detaliczną paliw transportowych i działających na ich terytorium. Wielkość oszczędności energii, wymagana do wypełnienia obowiązku, jest osiągana przez strony zobowiązane spośród odbiorców końcowych, wyznaczone przez państwa członkowskie, niezależnie od obliczeń dokonanych na podstawie art. 8 ust. 1 lub jeżeli zdecydują tak państwa członkowskie, przez poświadczone oszczędności osiągnięte przez inne strony, jak określono w ust. 11 lit. a) niniejszego artykułu.

4.   W przypadku wyznaczenia przedsiębiorstw prowadzących detaliczną sprzedaż energii jako stron zobowiązanych zgodnie z ust. 3 państwa członkowskie zapewniają, aby w realizacji swojego zobowiązania przedsiębiorstwa prowadzące detaliczną sprzedaż energii nie stwarzały żadnych przeszkód utrudniających odbiorcom zmianę dostawcy.

5.   Państwa członkowskie mogą wymagać od stron zobowiązanych osiągnięcia pewnego odsetka oszczędności energii wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne. Państwa członkowskie mogą również wymagać od stron zobowiązanych osiągnięcia celów w zakresie redukcji kosztów energii, pod warunkiem że skutkiem osiągnięcia celów będą oszczędności końcowego zużycia energii i że zostaną one obliczone zgodnie z załącznikiem V, oraz oszczędności energii poprzez propagowanie środków poprawy efektywności energetycznej, w tym środków wsparcia finansowego łagodzących skutki opłat za emisję dwutlenku węgla dla MŚP i mikroprzedsiębiorstw.

6.   Państwa członkowskie mogą wymagać od stron zobowiązanych współpracowania z dostawcami usług społecznych, władzami regionalnymi i lokalnymi lub gminami w celu propagowania środków poprawy efektywności energetycznej wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne. Obejmuje to określanie i zaspokajanie szczególnych potrzeb poszczególnych grup zagrożonych ubóstwem energetycznym lub bardziej podatnych na jego skutki. W celu ochrony osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne państwa członkowskie zachęcają strony zobowiązane do podejmowania działań takich jak renowacja budynków, w tym mieszkań socjalnych, wymiana urządzeń, wsparcie finansowe i zachęty na rzecz środków poprawy efektywności energetycznej zgodnie z krajowymi systemami finansowania i wsparcia lub audyty energetyczne. Państwa członkowskie zapewniają kwalifikowalność środków dotyczących indywidualnych modułów w budynkach wielomieszkaniowych.

7.   Stosując ust. 5 i 6, państwa członkowskie wymagają od stron zobowiązanych corocznego składania sprawozdań na temat oszczędności energii osiągniętych przez te strony zobowiązane w wyniku działań propagowanych wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne, a także wymagają zagregowanych informacji statystycznych na temat odbiorców końcowych tych stron zobowiązanych, z określeniem zmian w oszczędnościach energii w porównaniu z wcześniej przedłożonymi informacjami, oraz na temat udzielanego wsparcia technicznego i finansowego.

8.   Państwa członkowskie wyrażają wielkość oszczędności energii wymaganą od każdej strony zobowiązanej w kategoriach zużycia energii pierwotnej lub zużycia energii końcowej. Metodę wybraną w celu wyrażenia wymaganej wielkości oszczędności energii wykorzystuje się także w celu obliczania oszczędności zgłaszanych przez strony zobowiązane. Przy konwersji wielkości oszczędności energii stosuje się wartości kaloryczne netto określone w załączniku VI do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2018/2066 (41) oraz współczynnik energii pierwotnej na podstawie art. 31, chyba że można uzasadnić zastosowanie innych współczynników konwersji.

9.   Państwa członkowskie ustanawiają systemy pomiaru, kontroli i weryfikacji na potrzeby przeprowadzania udokumentowanej weryfikacji co najmniej statystycznie istotnej i reprezentatywnej próby środków poprawy efektywności energetycznej wdrożonych przez strony zobowiązane. Pomiary, kontrole i weryfikacje są przeprowadzane w sposób niezależny od stron zobowiązanych. W przypadku gdy dany podmiot jest stroną zobowiązaną w ramach krajowego systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej na podstawie art. 9 i w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji EU ETS w odniesieniu do budynków i transportu drogowego, zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE, system monitorowania i weryfikacji zapewnia, aby cena emisji dwutlenku węgla przerzucana przy przekazywaniu paliwa do zużycia zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE była uwzględniana w obliczaniu oszczędności energii wynikających ze środków oszczędności energii stosowanych przez ten podmiot i w sprawozdawczości na ten temat.

10.   Państwa członkowskie informują Komisję, w ramach zintegrowanych krajowych sprawozdań z postępów w dziedzinie energii i klimatu składanych na podstawie art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999, o wprowadzonych systemach pomiaru, kontroli i weryfikacji, w tym o stosowanych metodach oraz o zidentyfikowanych problemach i sposobach ich rozwiązania.

11.   W ramach systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej państwa członkowskie mogą zezwolić stronom zobowiązanym na:

| a) | zaliczanie na poczet ich obowiązku poświadczonej oszczędności energii osiągniętej przez dostawców usług energetycznych lub inne strony trzecie, w tym w przypadkach, gdy strony zobowiązane promują środki za pośrednictwem innych akredytowanych przez państwo podmiotów lub za pośrednictwem organów publicznych, które mogą obejmować formalne partnerstwa i mogą się łączyć z innymi źródłami finansowania; |
| --- | --- |

a)

zaliczanie na poczet ich obowiązku poświadczonej oszczędności energii osiągniętej przez dostawców usług energetycznych lub inne strony trzecie, w tym w przypadkach, gdy strony zobowiązane promują środki za pośrednictwem innych akredytowanych przez państwo podmiotów lub za pośrednictwem organów publicznych, które mogą obejmować formalne partnerstwa i mogą się łączyć z innymi źródłami finansowania;

| b) | zaliczenie oszczędności osiągniętych w danym roku, tak jakby zostały one osiągnięte w dowolnym z czterech poprzednich lub trzech następnych lat, o ile nie wykracza to poza granicę okresów objętych obowiązkiem określonych w art. 8 ust. 1. |
| --- | --- |

b)

zaliczenie oszczędności osiągniętych w danym roku, tak jakby zostały one osiągnięte w dowolnym z czterech poprzednich lub trzech następnych lat, o ile nie wykracza to poza granicę okresów objętych obowiązkiem określonych w art. 8 ust. 1.

W przypadku gdy państwa członkowskie na to zezwalają, zapewniają one, aby poświadczenie oszczędności energii, o którym mowa w lit. a) akapitu pierwszego, wydawane było w następstwie procesu zatwierdzenia, który jest wprowadzony w państwach członkowskich i jest jasno określony, przejrzysty i otwarty dla wszystkich podmiotów działających na rynku, a także jest ukierunkowany na minimalizację kosztów poświadczenia.

Państwa członkowskie dokonują oceny i, w stosownych przypadkach, przyjmują środki na rzecz ograniczenia wpływu kosztów bezpośrednich i pośrednich związanych z systemami zobowiązującymi do efektywności energetycznej na konkurencyjność energochłonnych sektorów przemysłu podlegających konkurencji międzynarodowej.

12.   Raz do roku państwa członkowskie upubliczniają informacje na temat oszczędności energii osiągniętych przez każdą stronę zobowiązaną lub każdą podkategorię stron zobowiązanych, a także na temat łącznej wielkości osiągniętej w ramach tego systemu.

Artykuł 10

Alternatywne środki z dziedziny polityki

1.   W przypadku gdy państwa członkowskie postanawiają wypełnić swoje obowiązki w zakresie realizacji oszczędności wymaganych na podstawie art. 8 ust. 1 za pomocą alternatywnych środków z dziedziny polityki, zapewniają one, bez uszczerbku dla art. 8 ust. 8 i 9, osiągnięcie oszczędności energii wymaganych na podstawie art. 8 ust. 1 u odbiorców końcowych.

2.   W przypadku wszystkich środków innych niż środki podatkowe państwa członkowskie ustanawiają systemy pomiaru, kontroli i weryfikacji, w ramach których udokumentowanej weryfikacji poddaje się co najmniej statystycznie istotną i reprezentatywną próbę środków poprawy efektywności energetycznej wdrożonych przez strony uczestniczące lub uprawnione. Przedmiotowe pomiary, kontrole i weryfikacje są przeprowadzane w sposób niezależny od stron uczestniczących lub uprawnionych.

3.   Państwa członkowskie informują Komisję, w ramach zintegrowanych krajowych sprawozdań z postępów w dziedzinie energii i klimatu składanych na podstawie art. 17 rozporządzenia (UE) 2018/1999, o wprowadzonych systemach pomiaru, kontroli i weryfikacji, w tym o stosowanych metodach oraz o zidentyfikowanych problemach i sposobach ich rozwiązania.

4.   Zgłaszając środek podatkowy, państwa członkowskie wykazują, w jaki sposób w projekcie tego środka podatkowego zapewniono skuteczność sygnału cenowego, taką jak stawka podatkowa i widoczność w czasie. W przypadku obniżenia stawki podatkowej państwa członkowskie uzasadniają, w jaki sposób środki podatkowe nadal prowadzą do nowych oszczędności energii.

Artykuł 11

Systemy zarządzania energią i audyty energetyczne

1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby przedsiębiorstwa, których średnie roczne zużycie energii w ciągu ostatnich trzech lat, przy uwzględnieniu wszystkich nośników energii, przekroczyło 85 TJ, wdrożyły system zarządzania energią. System zarządzania energią musi być certyfikowany przez niezależny organ, zgodnie z odpowiednimi normami europejskimi lub międzynarodowymi.

Państwa członkowskie zapewniają, by przedsiębiorstwa, o których mowa w akapicie pierwszym, dysponowały systemem zarządzania energią najpóźniej do dnia 11 października 2027 r.

2.   Państwa członkowskie zapewniają, aby przedsiębiorstwa, których średnie roczne zużycie energii w ciągu ostatnich trzech lat, przy uwzględnieniu wszystkich nośników energii, przekroczyło 10 TJ i które nie wdrożyły systemu zarządzania energią zostały poddane audytowi energetycznemu.

Takie audyty energetyczne są:

| a) | przeprowadzane w sposób niezależny i opłacalny przez wykwalifikowanych lub akredytowanych ekspertów, zgodnie z art. 28; albo |
| --- | --- |

a)

przeprowadzane w sposób niezależny i opłacalny przez wykwalifikowanych lub akredytowanych ekspertów, zgodnie z art. 28; albo

| b) | realizowane i nadzorowane przez niezależne organy na podstawie przepisów krajowych. |
| --- | --- |

b)

realizowane i nadzorowane przez niezależne organy na podstawie przepisów krajowych.

Państwa członkowskie zapewniają, by przedsiębiorstwa, o których mowa w akapicie pierwszym, przeprowadziły pierwszy audyt energetyczny do dnia 11 października 2026 r. i by kolejne audyty energetyczne były przeprowadzane co najmniej co cztery lata. Jeżeli takie przedsiębiorstwa już prowadzą audyty energetyczne zgodnie z akapitem pierwszym, nadal je przeprowadzają co najmniej co cztery lata zgodnie z niniejszą dyrektywą.

Na podstawie zaleceń wynikających z tych audytów energetycznych przedsiębiorstwa, których to dotyczy sporządzają konkretny i wykonalny plan działania. W planie tym wskazuje się środki w celu wykonania poszczególnych zaleceń z audytu, w przypadku gdy jest to wykonalne z technicznego lub ekonomicznego punktu widzenia. Plan działania jest przedstawiany zarządowi przedsiębiorstwa.

Państwa członkowskie zapewniają, aby plany działania oraz wskaźnik wdrożenia zaleceń były publikowane w sprawozdaniu rocznym przedsiębiorstwa oraz by były podawane do wiadomości publicznej, z zastrzeżeniem przepisów prawa unijnego i krajowego chroniących tajemnice handlowe i tajemnice przedsiębiorstwa oraz poufność.

3.   W przypadku gdy w dowolnym roku przedsiębiorstwo, o którym mowa w ust. 1, ma roczne zużycie wynoszące ponad 85 TJ i w przypadku gdy przedsiębiorstwo, o którym mowa w ust. 2, ma roczne zużycie wynoszące ponad 10 TJ, państwa członkowskie zapewniają, by informacje te były udostępniane organom krajowym odpowiedzialnym za wdrażanie niniejszego artykułu. W tym celu państwa członkowskie mogą promować korzystanie z nowej lub istniejącej platformy, aby ułatwić zbieranie wymaganych danych na poziomie krajowym.

4.   Państwa członkowskie mogą zachęcać przedsiębiorstwa, o których mowa w ust. 1 i 2, by w swoim sprawozdaniu rocznym podawały informacje na temat rocznego zużycia energii w kWh, rocznej ilości zużycia wody w metrach sześciennych oraz zużycia energii i wody w porównaniu z poprzednimi latami.

5.   Państwa członkowskie stwarzają warunki umożliwiające wszystkim końcowym odbiorcom energii dostęp do audytów energetycznych wysokiej jakości, które są opłacalne oraz:

| a) | przeprowadzane w sposób niezależny przez ekspertów wykwalifikowanych lub akredytowanych zgodnie z kryteriami kwalifikacji; lub |
| --- | --- |

a)

przeprowadzane w sposób niezależny przez ekspertów wykwalifikowanych lub akredytowanych zgodnie z kryteriami kwalifikacji; lub

| b) | realizowane i nadzorowane przez niezależne organy na podstawie przepisów krajowych. |
| --- | --- |

b)

realizowane i nadzorowane przez niezależne organy na podstawie przepisów krajowych.

Audyty energetyczne, o których mowa w akapicie pierwszym, mogą być przeprowadzane przez ekspertów wewnętrznych lub audytorów energetycznych, pod warunkiem że dane państwo członkowskie wprowadziło system zapewniania jakości audytów, w tym dokonuje, w stosownych przypadkach, corocznego losowego wyboru co najmniej statystycznie istotnego odsetka wszystkich audytów energetycznych, które przeprowadzili tacy eksperci wewnętrzni lub audytorzy energetyczni.

Aby zapewnić wysoką jakość audytów energetycznych i systemów zarządzania energią, państwa członkowskie ustalają przejrzyste i niedyskryminacyjne kryteria minimalne dotyczące audytów energetycznych, zgodnie z załącznikiem VI i uwzględniając odpowiednie normy europejskie lub międzynarodowe. Państwa członkowskie wyznaczają właściwy organ lub podmiot, aby zapewnić przestrzeganie harmonogramu przeprowadzania audytów energetycznych określonego w ust. 2 niniejszego artykułu oraz poprawne stosowanie kryteriów minimalnych określonych w załączniku VI.

Audyty energetyczne nie mogą zawierać klauzul, które zakazują przekazywania wyników audytów wykwalifikowanemu lub akredytowanemu dostawcy usług energetycznych, pod warunkiem że odbiorca nie wyraża sprzeciwu.

6.   Państwa członkowskie opracowują programy z myślą o stworzeniu zachęt i zapewnieniu wsparcia technicznego dla MŚP, które nie są objęte ust. 1 lub 2, tak aby poddawały się one audytom energetycznym, a następnie wdrażały zalecenia wynikające z tych audytów.

Kierując się przejrzystymi i niedyskryminacyjnymi kryteriami i nie naruszając unijnych przepisów o pomocy państwa, państwa członkowskie mogą ustanowić mechanizmy, takie jak centra audytu energetycznego dla MŚP i mikroprzedsiębiorstw, w celu zapewniania audytów energetycznych, pod warunkiem że mechanizmy takie nie stanowią konkurencji dla audytorów prywatnych. Mogą również zapewnić inne systemy wsparcia dla MŚP, także wtedy, gdy takie MŚP zawarły dobrowolne porozumienia, w celu pokrycia kosztów audytów energetycznych i wdrożenia wysoko opłacalnych zaleceń wynikających z audytów energetycznych, jeżeli zastosowano zaproponowane w tych zaleceniach środki.

7.   Państwa członkowskie zapewniają, by programy, o których mowa w ust. 6, obejmowały wsparcie dla MŚP w zakresie kwantyfikacji wielorakich korzyści płynących ze środków w zakresie efektywności energetycznej w ramach ich działalności, opracowywania planów na rzecz efektywności energetycznej oraz rozwijania sieci efektywności energetycznej dla MŚP, za pośrednictwem niezależnych ekspertów.

Państwa członkowskie zwracają uwagę MŚP, m.in. korzystając z pośrednictwa odpowiednich organizacji przedstawicielskich, na konkretne przykłady pokazujące, w jaki sposób systemy zarządzania energią mogą im pomóc prowadzić działalność. Komisja udziela pomocy państwom członkowskim poprzez wspieranie wymiany najlepszych praktyk w tej dziedzinie.

8.   Państwa członkowskie opracowują programy z myślą o zachęceniu przedsiębiorstw, które nie są MŚP i nie są objęte ust. 1 lub 2, do poddawania się audytom energetycznym, a następnie do wdrażania zaleceń wynikających z tych audytów.

9.   Audyty energetyczne uważa się za zgodne z ust. 2, jeżeli są one:

| a) | przeprowadzane w niezależny sposób na podstawie kryteriów minimalnych określonych w załączniku VI; |
| --- | --- |

a)

przeprowadzane w niezależny sposób na podstawie kryteriów minimalnych określonych w załączniku VI;

| b) | realizowane na podstawie dobrowolnych porozumień między organizacjami zainteresowanych stron a podmiotem wyznaczonym i nadzorowanym przez dane państwo członkowskie, przez inny podmiot, któremu właściwe organy przekazały odnośne obowiązki, lub przez Komisję. |
| --- | --- |

b)

realizowane na podstawie dobrowolnych porozumień między organizacjami zainteresowanych stron a podmiotem wyznaczonym i nadzorowanym przez dane państwo członkowskie, przez inny podmiot, któremu właściwe organy przekazały odnośne obowiązki, lub przez Komisję.

Dostęp uczestników rynku oferujących usługi energetyczne jest oparty na przejrzystych i niedyskryminacyjnych kryteriach.

10.   Przedsiębiorstwa realizujące umowę o poprawę efektywności energetycznej są zwolnione z wymogów ustanowionych w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, pod warunkiem że umowa o poprawę efektywności energetycznej obejmuje niezbędne elementy systemu zarządzania energią i że spełnia wymogi określone w załączniku XV.

11.   Przedsiębiorstwa realizujące system zarządzania środowiskowego certyfikowany przez niezależny podmiot zgodnie z właściwymi normami europejskimi lub międzynarodowymi są zwolnione z wymogów ustanowionych w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu, pod warunkiem że dany system zarządzania środowiskowego obejmuje audyt energetyczny na podstawie kryteriów minimalnych określonych załączniku VI.

12.   Audyty energetyczne mogą być samodzielne lub stanowić część szerzej zakrojonego audytu środowiskowego. Państwa członkowskie mogą wprowadzić wymóg, by częścią audytu energetycznego była ocena technicznej i ekonomicznej wykonalności przyłączenia do istniejącej lub planowanej sieci ciepłowniczej lub chłodniczej.

Nie naruszając przepisów unijnych dotyczących pomocy państwa, państwa członkowskie mogą ustanowić systemy zachęt i wsparcia do celów wdrożenia zaleceń wynikających z audytów energetycznych i podobnych środków.

Artykuł 12

Centra przetwarzania danych

1.   Do dnia 15 maja 2024 r., a następnie co roku, państwa członkowskie wymagają, aby właściciele i operatorzy każdego znajdującego się na ich terytorium centrum przetwarzania danych o zapotrzebowaniu zainstalowanej infrastruktury informatycznej na energię elektryczną wynoszącym co najmniej 500 kW podawali do wiadomości publicznej informacje określone w załączniku VII, z wyjątkiem informacji podlegających przepisom prawa unijnego i krajowego chroniącym tajemnice handlowe i tajemnice przedsiębiorstwa oraz poufność.

2.   Ustępu 1 nie stosuje się do centrów przetwarzania danych wykorzystywanych lub zapewniających swoje usługi wyłącznie do ostatecznego celu obronności i ochrony ludności.

3.   Komisja tworzy unijną bazę danych dotyczącą centrów przetwarzania danych, która zawiera informacje przekazywane przez zobowiązane centra przetwarzania danych zgodnie z ust. 1. Ta europejska baza danych jest publicznie dostępna na poziomie zagregowanym.

4.   Państwa członkowskie zachęcają właścicieli i operatorów każdego znajdującego się na ich terytorium centrum przetwarzania danych o zapotrzebowaniu zainstalowanej infrastruktury informatycznej na energię elektryczną wynoszącym co najmniej 1 MW do uwzględnienia najlepszych praktyk, o których mowa w najnowszej wersji europejskiego kodeksu postępowania w sprawie efektywności energetycznej centrów danych.

5.   Do dnia 15 maja 2025 r. Komisja dokonuje oceny dostępnych danych dotyczących efektywności energetycznej centrów przetwarzania danych, które to dane przekazano jej na podstawie ust. 1 i 3, oraz składa Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie wraz, w stosownych przypadkach, z wnioskami ustawodawczymi zawierającymi kolejne środki na rzecz poprawy efektywności energetycznej, w tym ustanowienia minimalnych norm efektywności, oraz ocenę wykonalności transformacji w kierunku sektora centrów przetwarzania danych o zerowej emisji netto, w ścisłej konsultacji z odpowiednimi zainteresowanymi stronami. Wnioski takie mogą określać ramy czasowe, w których istniejące centra przetwarzania danych mają być zobowiązane do osiągnięcia minimalnej efektywności.

Artykuł 13

Pomiary zużycia gazu ziemnego

1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby na tyle, na ile jest to technicznie wykonalne, uzasadnione finansowo i proporcjonalne do potencjalnych oszczędności energii, odbiorcom końcowym gazu ziemnego zostały zapewnione, po konkurencyjnych cenach, indywidualne liczniki, które dokładnie oddają rzeczywiste zużycie energii przez odbiorcę końcowego i podają informacje o rzeczywistym czasie korzystania z energii.

Taka możliwość nabycia liczników indywidualnych po konkurencyjnych cenach jest zapewniana w przypadku:

| a) | wymiany liczników, chyba że jest to technicznie niewykonalne lub nieopłacalne w stosunku do szacowanych potencjalnych oszczędności w perspektywie długoterminowej; |
| --- | --- |

a)

wymiany liczników, chyba że jest to technicznie niewykonalne lub nieopłacalne w stosunku do szacowanych potencjalnych oszczędności w perspektywie długoterminowej;

| b) | podłączania nowych liczników w nowych budynkach lub przy wykonaniu ważniejszych renowacji budynków, w rozumieniu dyrektywy 2010/31/UE. |
| --- | --- |

b)

podłączania nowych liczników w nowych budynkach lub przy wykonaniu ważniejszych renowacji budynków, w rozumieniu dyrektywy 2010/31/UE.

2.   Jeżeli państwa członkowskie wdrażają inteligentne systemy pomiarowe i rozpowszechniają inteligentne liczniki gazu ziemnego zgodnie z dyrektywą 2009/73/WE, w zakresie, w jakim prowadzą one te działania:

| a) | zapewniają, by systemy pomiarowe dawały odbiorcom końcowym informacje na temat rzeczywistego czasu użytkowania i by przy ustalaniu minimalnych parametrów funkcjonalnych liczników i obowiązków nakładanych na uczestników rynku w pełni wzięto pod uwagę cele efektywności energetycznej i korzyści dla odbiorców końcowych; |
| --- | --- |

a)

zapewniają, by systemy pomiarowe dawały odbiorcom końcowym informacje na temat rzeczywistego czasu użytkowania i by przy ustalaniu minimalnych parametrów funkcjonalnych liczników i obowiązków nakładanych na uczestników rynku w pełni wzięto pod uwagę cele efektywności energetycznej i korzyści dla odbiorców końcowych;

| b) | zapewniają bezpieczeństwo inteligentnych liczników i przekazywania danych, a także prywatność odbiorców końcowych zgodnie z odpowiednim prawem Unii o ochronie danych i prywatności; |
| --- | --- |

b)

zapewniają bezpieczeństwo inteligentnych liczników i przekazywania danych, a także prywatność odbiorców końcowych zgodnie z odpowiednim prawem Unii o ochronie danych i prywatności;

| c) | wprowadzają wymóg przekazywania odbiorcom stosownych porad i informacji w momencie montażu inteligentnych liczników; porady i informacje dotyczą w szczególności pełnych możliwości liczników, jeżeli chodzi o zarządzanie odczytem liczników oraz monitorowanie zużycia energii. |
| --- | --- |

c)

wprowadzają wymóg przekazywania odbiorcom stosownych porad i informacji w momencie montażu inteligentnych liczników; porady i informacje dotyczą w szczególności pełnych możliwości liczników, jeżeli chodzi o zarządzanie odczytem liczników oraz monitorowanie zużycia energii.

Artykuł 14

Opomiarowanie ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej

1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby odbiorcom końcowym systemu ciepłowniczego, systemu chłodniczego i ciepłej wody użytkowej zostały zapewnione, po konkurencyjnych cenach, liczniki, które dokładnie oddają rzeczywiste zużycie energii przez odbiorcę końcowego.

2.   W przypadku gdy energia cieplna, chłodnicza lub ciepła woda użytkowa są dostarczane do budynku z centralnego źródła obsługującego większą liczbę budynków lub z systemu ciepłowniczego lub chłodniczego, licznik musi być zamontowany na wymienniku ciepła lub na granicy dostawy.

Artykuł 15

Opomiarowanie podlicznikami i podział kosztów ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej

1.   W budynkach wielomieszkaniowych i wielofunkcyjnych z własnym źródłem centralnego ogrzewania lub centralnego chłodzenia lub zaopatrywanych z systemów ciepłowniczych lub chłodniczych instaluje się indywidualne liczniki do pomiaru zużycia energii cieplnej lub chłodniczej lub ciepłej wody użytkowej dla każdego modułu budynku, jeżeli jest to technicznie wykonalne i efektywne kosztowo, tzn. proporcjonalne do potencjalnych oszczędności energii.

W przypadku gdy zastosowanie indywidualnych liczników nie jest technicznie wykonalne lub nie jest opłacalne do pomiarów zużycia energii cieplnej w każdym module budynku, w celu pomiaru zużycia ciepła na każdym grzejniku stosowane są indywidualne podzielniki kosztów ciepła, chyba że dane państwo członkowskie wykaże, że montaż takich podzielników kosztów ciepła nie byłby opłacalny. W takich przypadkach można rozważyć alternatywne opłacalne metody pomiaru zużycia energii cieplnej. Każde państwo członkowskie jasno określa i publikuje kryteria ogólne, metody i procedury określania braku wykonalności technicznej i braku opłacalności.

2.   W nowych budynkach wielomieszkaniowych i w częściach mieszkalnych nowych budynków wielofunkcyjnych wyposażonych w centralne źródło ogrzewania dla ciepłej wody użytkowej lub zaopatrywanych z systemu ciepłowniczego, niezależnie od ust. 1 akapit pierwszy instaluje się indywidualne liczniki dla ciepłej wody użytkowej.

3.   W przypadku gdy budynki wielomieszkaniowe lub wielofunkcyjne zaopatrywane są z systemu ciepłowniczego lub chłodniczego lub gdy budynki takie przeważająco posiadają obsługujące je własne wspólne systemy ogrzewania lub chłodzenia, państwa członkowskie zapewniają wprowadzenie przejrzystych, publicznie dostępnych przepisów krajowych dotyczących podziału kosztów zużycia energii cieplnej, chłodniczej i ciepłej wody użytkowej w takich budynkach, aby zapewnić przejrzystość i dokładność rozliczania indywidualnego zużycia. W stosownych przypadkach przepisy takie obejmują wytyczne w sprawie sposobu podziału kosztów:

| a) | energii do celów wytwarzania ciepłej wody użytkowej; |
| --- | --- |

a)

energii do celów wytwarzania ciepłej wody użytkowej;

| b) | energii cieplnej emitowanej przez instalację ogrzewczą w budynku oraz do celów ogrzewania powierzchni wspólnych, jeżeli klatki schodowe i korytarze są wyposażone w grzejniki; |
| --- | --- |

b)

energii cieplnej emitowanej przez instalację ogrzewczą w budynku oraz do celów ogrzewania powierzchni wspólnych, jeżeli klatki schodowe i korytarze są wyposażone w grzejniki;

| c) | ogrzewania lub chłodzenia mieszkań. |
| --- | --- |

c)

ogrzewania lub chłodzenia mieszkań.

Artykuł 16

Wymóg zdalnego odczytywania

1.   Do celów art. 14 i 15 nowo montowane liczniki i podzielniki kosztów ogrzewania muszą być urządzeniami umożliwiającymi zdalny odczyt. Zastosowanie mają warunki wykonalności technicznej i opłacalności określone w art. 15 ust. 1.

2.   Liczniki i podzielniki kosztów ciepła, które nie posiadają funkcji zdalnego odczytu, ale zostały już zamontowane, zostają wyposażone w taką funkcję lub zostają zastąpione urządzeniami posiadającymi taką funkcję do dnia 1 stycznia 2027 r., chyba że dane państwo członkowskie wykaże, że nie jest to opłacalne.

Artykuł 17

Informacje o rozliczeniach zużycia gazu ziemnego

1.   Jeżeli odbiorcy końcowi nie mają inteligentnych liczników gazu ziemnego, o których mowa w dyrektywie 2009/73/WE, państwa członkowskie zapewniają, by informacje o rozliczeniach dotyczące gazu ziemnego były wiarygodne, dokładne oraz oparte na rzeczywistym zużyciu, zgodnie z załącznikiem VIII pkt 1.1, jeżeli jest to technicznie możliwe i ekonomicznie uzasadnione.

Obowiązek ten można wypełnić przez wprowadzenie systemu dokonywania odczytów przez samych odbiorców końcowych i przekazywania odczytów licznika dostawcy energii. Jedynie w przypadku gdy odbiorca końcowy nie poda odczytu licznika za dany okres rozliczeniowy, rozliczanie jest oparte na zużyciu szacunkowym lub na stawce ryczałtowej.

2.   Liczniki zamontowane zgodnie z dyrektywą 2009/73/WE umożliwiają dostarczanie dokładnych informacji o rozliczeniach na podstawie rzeczywistego zużycia. Państwa członkowskie zapewniają odbiorcom końcowym możliwość łatwego dostępu do informacji uzupełniających dotyczących zużycia w przeszłości, pozwalających na szczegółową samokontrolę.

Informacje uzupełniające dotyczące zużycia w przeszłości obejmują:

| a) | dane skumulowane za co najmniej trzy poprzedzające lata lub za okres od rozpoczęcia umowy na dostawę, jeżeli jest on krótszy; |
| --- | --- |

a)

dane skumulowane za co najmniej trzy poprzedzające lata lub za okres od rozpoczęcia umowy na dostawę, jeżeli jest on krótszy;

| b) | szczegółowe dane według czasu użytkowania dla dowolnego dnia, tygodnia, miesiąca i roku. |
| --- | --- |

b)

szczegółowe dane według czasu użytkowania dla dowolnego dnia, tygodnia, miesiąca i roku.

Dane, o których mowa w akapicie drugim lit. a), muszą odpowiadać okresom, za które podawano informacje dotyczące poszczególnych rozliczeń.

Dane, o których mowa w akapicie drugim lit. b), są udostępniane odbiorcy końcowemu przez internet lub interfejs licznika za co najmniej poprzednie 24 miesiące lub okres od rozpoczęcia umowy na dostawę, jeżeli jest on krótszy.

3.   Niezależnie od tego, czy inteligentne liczniki zostały zamontowane, państwa członkowskie:

| a) | wprowadzają wymóg, aby – w zakresie, w jakim dostępne są informacje na temat rozliczeń za energię i zużycia przez odbiorców końcowych w przeszłości – na życzenie odbiorcy końcowego były one udostępniane dostawcy usług energetycznych wskazanemu przez odbiorcę końcowego; |
| --- | --- |

a)

wprowadzają wymóg, aby – w zakresie, w jakim dostępne są informacje na temat rozliczeń za energię i zużycia przez odbiorców końcowych w przeszłości – na życzenie odbiorcy końcowego były one udostępniane dostawcy usług energetycznych wskazanemu przez odbiorcę końcowego;

| b) | zapewniają, aby odbiorcom końcowym zaoferowano opcję elektronicznej formy informacji o rozliczeniach i rachunków oraz aby odbiorcy końcowi otrzymywali, na wniosek, jasne i zrozumiałe wyjaśnienie, w jaki sposób wyliczono ich rachunek, szczególnie w przypadkach, gdy rachunki nie są oparte na rzeczywistym zużyciu; |
| --- | --- |

b)

zapewniają, aby odbiorcom końcowym zaoferowano opcję elektronicznej formy informacji o rozliczeniach i rachunków oraz aby odbiorcy końcowi otrzymywali, na wniosek, jasne i zrozumiałe wyjaśnienie, w jaki sposób wyliczono ich rachunek, szczególnie w przypadkach, gdy rachunki nie są oparte na rzeczywistym zużyciu;

| c) | zapewniają, aby odbiorcom końcowym wraz z rachunkiem udostępniane były odpowiednie informacje pozwalające na całościowe zapoznanie się z bieżącymi kosztami energii, zgodnie z załącznikiem VIII; |
| --- | --- |

c)

zapewniają, aby odbiorcom końcowym wraz z rachunkiem udostępniane były odpowiednie informacje pozwalające na całościowe zapoznanie się z bieżącymi kosztami energii, zgodnie z załącznikiem VIII;

| d) | mogą postanowić, że na życzenie odbiorcy końcowego informacje zawarte w tych rachunkach nie stanowią wezwania do zapłaty. W takich przypadkach państwa członkowskie zapewniają, by dostawcy źródeł energii oferowali elastyczne formy dokonywania płatności; |
| --- | --- |

d)

mogą postanowić, że na życzenie odbiorcy końcowego informacje zawarte w tych rachunkach nie stanowią wezwania do zapłaty. W takich przypadkach państwa członkowskie zapewniają, by dostawcy źródeł energii oferowali elastyczne formy dokonywania płatności;

| e) | wprowadzają wymóg, zgodnie z którym informacje i szacunki dotyczące kosztów energii mają być przekazywane odbiorcom na ich wniosek, terminowo i w łatwo zrozumiałym formacie, umożliwiającym odbiorcom porównanie podobnych transakcji. |
| --- | --- |

e)

wprowadzają wymóg, zgodnie z którym informacje i szacunki dotyczące kosztów energii mają być przekazywane odbiorcom na ich wniosek, terminowo i w łatwo zrozumiałym formacie, umożliwiającym odbiorcom porównanie podobnych transakcji.

Artykuł 18

Rozliczenia i informacje o zużyciu w zakresie ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej

1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby w przypadku zainstalowania liczników lub podzielników kosztów ciepła informacje o rozliczeniach i zużyciu były wiarygodne, dokładne oraz oparte na rzeczywistym zużyciu lub odczytach podzielników kosztów ciepła, zgodnie z załącznikiem IX pkt 1 i 2 dla wszystkich użytkowników końcowych.

Obowiązek ten może, jeżeli tak przewiduje się w państwie członkowskim oraz z wyjątkiem przypadku zużycia opomiarowanego podlicznikami w oparciu o podzielniki kosztów ciepła zgodnie z art. 15, być spełniony przez wprowadzenie systemu regularnego dokonywania odczytów przez samych odbiorców końcowych lub użytkowników końcowych i przekazywania przez nich odczytów licznika. Jedynie w przypadkach gdy odbiorca końcowy lub użytkownik końcowy nie poda odczytu licznika za dany okres rozliczeniowy, rozliczanie jest oparte na zużyciu szacunkowym lub na stawce ryczałtowej.

2.   Państwa członkowskie:

| a) | wprowadzają wymóg, aby – w przypadku gdy dostępne są informacje na temat rozliczeń za energię i zużycia w przeszłości lub odczyty podzielników kosztów ciepła u użytkowników końcowych – były one na życzenie użytkownika końcowego udostępniane dostawcy usług energetycznych wskazanemu przez użytkownika końcowego; |
| --- | --- |

a)

wprowadzają wymóg, aby – w przypadku gdy dostępne są informacje na temat rozliczeń za energię i zużycia w przeszłości lub odczyty podzielników kosztów ciepła u użytkowników końcowych – były one na życzenie użytkownika końcowego udostępniane dostawcy usług energetycznych wskazanemu przez użytkownika końcowego;

| b) | zapewniają, aby odbiorcom końcowym zaoferowano opcję elektronicznej formy informacji o rozliczeniach i rachunków; |
| --- | --- |

b)

zapewniają, aby odbiorcom końcowym zaoferowano opcję elektronicznej formy informacji o rozliczeniach i rachunków;

| c) | zapewniają udzielanie jasnych i zrozumiałych informacji wraz z rachunkiem wszystkim użytkownikom końcowym zgodnie z załącznikiem IX pkt 3; |
| --- | --- |

c)

zapewniają udzielanie jasnych i zrozumiałych informacji wraz z rachunkiem wszystkim użytkownikom końcowym zgodnie z załącznikiem IX pkt 3;

| d) | wspierają cyberbezpieczeństwo i zapewniają ochronę prywatności i danych użytkowników końcowych zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami unijnymi. |
| --- | --- |

d)

wspierają cyberbezpieczeństwo i zapewniają ochronę prywatności i danych użytkowników końcowych zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami unijnymi.

Państwa członkowskie mogą postanowić, że na życzenie odbiorcy końcowego przekazywanie informacji o rozliczeniach nie jest uznawane za wezwanie do zapłaty. W takich przypadkach państwo członkowskie zapewnia, by oferowane były elastyczne formy dokonywania płatności.

3.   Państwa członkowskie decydują, kto ma być odpowiedzialny za dostarczanie informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, użytkownikom końcowym, którzy nie mają bezpośredniej ani indywidualnej umowy z dostawcą energii.

Artykuł 19

Koszt dostępu do informacji o pomiarach i rozliczeniach zużycia gazu ziemnego

Państwo członkowskie zapewnia, aby odbiorcy końcowi otrzymywali wszystkie rachunki i informacje o rozliczeniach za zużycie energii nieodpłatnie oraz aby odbiorcy końcowi mieli odpowiedni i bezpłatny dostęp do danych dotyczących swojego zużycia.

Artykuł 20

Koszt dostępu do informacji o opomiarowaniu oraz rozliczeniach i zużyciu w zakresie ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej

1.   Państwa członkowskie zapewniają, aby użytkownicy końcowi otrzymywali wszystkie rachunki i informacje o rozliczeniach za zużycie energii nieodpłatnie oraz aby użytkownicy końcowi mieli odpowiedni i bezpłatny dostęp do swoich danych dotyczących zużycia.

2.   Niezależnie od ust. 1 niniejszego artykułu, podział kosztów informacji o rozliczeniach indywidualnego zużycia energii cieplnej, chłodniczej i ciepłej wody użytkowej dostarczanej w budynkach wielomieszkaniowych i wielofunkcyjnych zgodnie z art. 15 dokonywany jest na zasadach niekomercyjnych. Kosztami zlecenia tego zadania stronie trzeciej, takiej jak dostawca usług lub lokalny dostawca energii, obejmującego opomiarowanie, przydział i rozliczanie rzeczywistego indywidualnego zużycia w takich budynkach, można obciążyć użytkowników końcowych w zakresie, w jakim wysokość tych kosztów jest uzasadniona.

3.   W celu zapewnienia rozsądnych kosztów usług związanych z opomiarowaniem podlicznikami, o których mowa w ust. 2, państwa członkowskie mogą stymulować konkurencję w sektorze tych usług poprzez przyjmowanie odpowiednich środków, takich jak zalecanie lub w inny sposób promowanie stosowania procedur przetargowych lub korzystania z interoperacyjnych urządzeń i systemów ułatwiających zmianę usługodawcy.

ROZDZIAŁ IV

INFORMOWANIE I WZMACNIANIE POZYCJI KONSUMENTÓW

Artykuł 21

Podstawowe prawa umowne w zakresie ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej

1.   Bez uszczerbku dla unijnych przepisów dotyczących ochrony konsumentów, w szczególności dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE (42) oraz dyrektywy Rady 93/13/EWG (43), państwa członkowskie zapewniają, by odbiorcy końcowi oraz – w przypadkach, w których wyraźnie o nich mowa – użytkownicy końcowi posiadali prawa przewidziane w ust. 2–9 niniejszego artykułu.

2.   Odbiorcy końcowi mają prawo do zawierania z dostawcą umowy, która określa:

| a) | nazwę, adres i dane kontaktowe dostawcy; |
| --- | --- |

a)

nazwę, adres i dane kontaktowe dostawcy;

| b) | świadczone usługi i przewidziane w umowie poziomy jakości usług; |
| --- | --- |

b)

świadczone usługi i przewidziane w umowie poziomy jakości usług;

| c) | rodzaje oferowanych usług w zakresie utrzymania objęte umową bez dodatkowych opłat; |
| --- | --- |

c)

rodzaje oferowanych usług w zakresie utrzymania objęte umową bez dodatkowych opłat;

| d) | sposoby uzyskiwania aktualnych informacji na temat wszystkich mających zastosowanie taryf, opłat za utrzymanie oraz wiązanych produktów lub usług; |
| --- | --- |

d)

sposoby uzyskiwania aktualnych informacji na temat wszystkich mających zastosowanie taryf, opłat za utrzymanie oraz wiązanych produktów lub usług;

| e) | okres obowiązywania umowy, warunki przedłużania oraz rozwiązania umowy i zakończenia świadczenia usług, w tym w odniesieniu do produktów lub usług wiązanych z tymi usługami, a także czy dozwolone jest rozwiązanie umowy bez opłat; |
| --- | --- |

e)

okres obowiązywania umowy, warunki przedłużania oraz rozwiązania umowy i zakończenia świadczenia usług, w tym w odniesieniu do produktów lub usług wiązanych z tymi usługami, a także czy dozwolone jest rozwiązanie umowy bez opłat;

| f) | wszelkie ustalenia dotyczące rekompensat i zwrotu opłat, które mają zastosowanie w przypadku niespełnienia standardów jakości usług zagwarantowanych w umowie, włącznie z niepoprawnym lub opóźnionym rozliczeniem; |
| --- | --- |

f)

wszelkie ustalenia dotyczące rekompensat i zwrotu opłat, które mają zastosowanie w przypadku niespełnienia standardów jakości usług zagwarantowanych w umowie, włącznie z niepoprawnym lub opóźnionym rozliczeniem;

| g) | metodę wszczynania procedur pozasądowego rozstrzygania sporów zgodnie z art. 22; |
| --- | --- |

g)

metodę wszczynania procedur pozasądowego rozstrzygania sporów zgodnie z art. 22;

| h) | informacje dotyczące praw konsumenta, w tym informacje dotyczące rozpatrywania skarg oraz wszystkie informacje, o których mowa w niniejszym ustępie, przekazywane w sposób przejrzysty na rachunku lub na stronie internetowej przedsiębiorstwa i zawierające dane kontaktowe lub link do strony internetowej pojedynczych punktów kontaktowych, o których mowa w art. 22 ust. 3 lit. e). |
| --- | --- |

h)

informacje dotyczące praw konsumenta, w tym informacje dotyczące rozpatrywania skarg oraz wszystkie informacje, o których mowa w niniejszym ustępie, przekazywane w sposób przejrzysty na rachunku lub na stronie internetowej przedsiębiorstwa i zawierające dane kontaktowe lub link do strony internetowej pojedynczych punktów kontaktowych, o których mowa w art. 22 ust. 3 lit. e).

| i) | dane kontaktowe umożliwiające odbiorcy zidentyfikowanie odpowiednich punktów kompleksowej obsługi, o których mowa w art. 22 ust. 3 lit. a). |
| --- | --- |

i)

dane kontaktowe umożliwiające odbiorcy zidentyfikowanie odpowiednich punktów kompleksowej obsługi, o których mowa w art. 22 ust. 3 lit. a).

Warunki proponowane przez dostawców muszą być uczciwe i z wyprzedzeniem przekazywane odbiorcom końcowym. Informacje, o których mowa w niniejszym ustępie, muszą zostać dostarczone przed zawarciem lub potwierdzeniem umowy. Kiedy umowy zawierane są przez pośredników, powyższe informacje są również dostarczane przed zawarciem umowy.

Odbiorcy końcowi i użytkownicy końcowi otrzymują streszczenie kluczowych warunków umowy, w tym cen i taryf, w przejrzystej i zwięzłej formie, zredagowane prostym językiem.

Odbiorcy końcowi otrzymują kopię umowy i jasne informacje podane w przejrzysty sposób o mających zastosowanie cenach i taryfach oraz o standardowych warunkach dotyczących dostępu do usług dotyczących ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody użytkowej i korzystania z tych usług.

Państwa członkowskie decydują, kto ma być odpowiedzialny za dostarczanie na wniosek – w odpowiedni sposób i nieodpłatnie – informacji, o których mowa w niniejszym ustępie, użytkownikom końcowym, którzy nie mają bezpośredniej ani indywidualnej umowy z dostawcą energii.

3.   Odbiorcy końcowi otrzymują stosowne zawiadomienia o każdym zamiarze wprowadzenia zmian do umowy. Dostawcy powiadamiają bezpośrednio swoich odbiorców końcowych, w przejrzysty i zrozumiały sposób, o każdym dostosowaniu cen dostaw oraz o powodach i warunkach takiego dostosowania i o jego zakresie, w odpowiednim czasie, nie później niż dwa tygodnie, a w przypadku odbiorców będących gospodarstwami domowymi – nie później niż jeden miesiąc przed wejściem w życie zmian. Odbiorcy końcowi niezwłocznie informują użytkowników końcowych o nowych warunkach.

4.   Dostawcy oferują odbiorcom końcowym szeroki wybór metod płatności. Takie metody płatności nie mogą w nieuzasadniony sposób różnicować odbiorców. Wszelkie różnice dotyczące opłat związanych z metodami płatności lub systemów przedpłat muszą być obiektywne, niedyskryminacyjne i proporcjonalne oraz nie mogą przekraczać kosztów bezpośrednich ponoszonych przez odbiorcę płatności z tytułu korzystania z określonej metody płatności lub systemu przedpłat, zgodnie z art. 62 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366 (44).

5.   Zgodnie z ust. 4 odbiorcy będący gospodarstwami domowymi, którzy mają dostęp do systemów przedpłat, nie mogą być stawiani w niekorzystnej sytuacji z tego powodu.

6.   Odbiorcom końcowym i, w stosownych przypadkach, użytkownikom końcowym zapewnia się sprawiedliwe i przejrzyste warunki ogólne, które muszą być przedstawione jasnym i jednoznacznym językiem i nie mogą zawierać pozaumownych barier dla korzystania z praw odbiorców, takich jak nadmierna dokumentacja umów. Użytkownicy końcowi otrzymują na wniosek dostęp do tych warunków ogólnych. Odbiorcy końcowi i użytkownicy końcowi muszą być chronieni przed nieuczciwymi lub wprowadzającymi w błąd metodami sprzedaży. Odbiorcy końcowi z niepełnosprawnościami otrzymują wszelkie istotne informacje na temat ich umowy z dostawcą w przystępnych formatach.

7.   Odbiorcy końcowi i użytkownicy końcowi mają prawo do dobrej jakości usługi oraz do rozpatrywania skarg przez ich dostawców. Dostawcy muszą rozpatrywać skargi w prosty, sprawiedliwy i szybki sposób.

8.   Właściwe organy zapewniają egzekwowanie środków ochrony konsumentów ustanowionych w niniejszej dyrektywie. Właściwe organy działają niezależnie od jakichkolwiek interesów rynkowych.

9.   W przypadku planowanego odłączenia odbiorcom końcowym, których to dotyczy, zapewnia się bez dodatkowych kosztów, z dostatecznym wyprzedzeniem, nie później niż jeden miesiąc przed planowanym odłączeniem odpowiednie informacje na temat środków alternatywnych.

Artykuł 22

Informowanie i podnoszenie świadomości

1.   Państwa członkowskie, w stosownych przypadkach we współpracy z władzami regionalnymi i lokalnymi, zapewniają, aby informacje na temat dostępnych środków poprawy efektywności energetycznej, działań indywidualnych oraz ram finansowych i prawnych były przejrzyste, łatwo dostępne i szeroko rozpowszechniane wśród wszystkich odpowiednich uczestników rynku, takich jak odbiorcy końcowi, użytkownicy końcowi, organizacje konsumenckie, przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego, społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej, obywatelskie społeczności energetyczne, władze lokalne i regionalne, agencje energetyczne, dostawcy usług społecznych, przedsiębiorcy budowlani, architekci, inżynierowie, audytorzy środowiskowi i energetyczni oraz instalatorzy elementów budynków w rozumieniu art. 2 pkt 9 dyrektywy 2010/31/UE.

2.   Państwa członkowskie podejmują stosowne działania promujące i umożliwiające efektywne wykorzystanie energii przez odbiorców końcowych i użytkowników końcowych. Działania te są częścią strategii krajowej, takiej jak zintegrowany krajowy plan w dziedzinie energii i klimatu przewidziany w rozporządzeniu (UE) 2018/1999 lub długoterminowa strategia renowacji sporządzana zgodnie z art. 2a dyrektywy 2010/31/UE.

Do celów niniejszego artykułu działania te obejmują instrumenty i strategie promujące zmianę wzorców zachowań, takie jak:

| a) | zachęty podatkowe; |
| --- | --- |

a)

zachęty podatkowe;

| b) | dostęp do finansowania, bonów, grantów lub dotacji; |
| --- | --- |

b)

dostęp do finansowania, bonów, grantów lub dotacji;

| c) | dostępność wspieranych ze środków publicznych ocen zużycia energii i ukierunkowanych usług doradczych oraz wsparcia dla odbiorców w gospodarstwach domowych, w szczególności osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne; |
| --- | --- |

c)

dostępność wspieranych ze środków publicznych ocen zużycia energii i ukierunkowanych usług doradczych oraz wsparcia dla odbiorców w gospodarstwach domowych, w szczególności osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne;

| d) | ukierunkowane usługi doradcze dla MŚP i mikroprzedsiębiorstw; |
| --- | --- |

d)

ukierunkowane usługi doradcze dla MŚP i mikroprzedsiębiorstw;

| e) | dostarczanie informacji w formie przystępnej dla osób z niepełnosprawnościami; |
| --- | --- |

e)

dostarczanie informacji w formie przystępnej dla osób z niepełnosprawnościami;

| f) | wzorcowe projekty; |
| --- | --- |

f)

wzorcowe projekty;

| g) | działania w miejscu pracy; |
| --- | --- |

g)

działania w miejscu pracy;

| h) | działania szkoleniowe; |
| --- | --- |

h)

działania szkoleniowe;

| i) | narzędzia cyfrowe; |
| --- | --- |

i)

narzędzia cyfrowe;

| j) | strategie zaangażowania. |
| --- | --- |

j)

strategie zaangażowania.

3.   Do celów niniejszego artykułu działania, o których mowa w ust. 2, obejmują utworzenie ram wsparcia uczestników rynku takich jak ci, o których mowa w ust. 1, w szczególności:

| a) | utworzenie punktów kompleksowej obsługi lub podobnych mechanizmów świadczenia technicznego, administracyjnego i finansowego doradztwa oraz takiejże pomocy w zakresie efektywności energetycznej, w tym kontroli dotyczących energii w gospodarstwach domowych, renowacji energetycznej budynków, informowania o wymianie starych i nieefektywnych systemów ogrzewania na nowoczesne i bardziej efektywne urządzenia oraz wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych i magazynowania energii w budynkach dla odbiorców końcowych i użytkowników końcowych, zwłaszcza gospodarstw domowych i małych podmiotów niebędących gospodarstwami domowymi, w tym MŚP i mikroprzedsiębiorstw; |
| --- | --- |

a)

utworzenie punktów kompleksowej obsługi lub podobnych mechanizmów świadczenia technicznego, administracyjnego i finansowego doradztwa oraz takiejże pomocy w zakresie efektywności energetycznej, w tym kontroli dotyczących energii w gospodarstwach domowych, renowacji energetycznej budynków, informowania o wymianie starych i nieefektywnych systemów ogrzewania na nowoczesne i bardziej efektywne urządzenia oraz wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych i magazynowania energii w budynkach dla odbiorców końcowych i użytkowników końcowych, zwłaszcza gospodarstw domowych i małych podmiotów niebędących gospodarstwami domowymi, w tym MŚP i mikroprzedsiębiorstw;

| b) | współpracę z podmiotami prywatnymi, które świadczą usługi takie jak audyty energetyczne i oceny zużycia energii, rozwiązania finansowe i przeprowadzanie renowacji energetycznych; |
| --- | --- |

b)

współpracę z podmiotami prywatnymi, które świadczą usługi takie jak audyty energetyczne i oceny zużycia energii, rozwiązania finansowe i przeprowadzanie renowacji energetycznych;

| c) | powiadamianie o opłacalnych i łatwych do osiągnięcia zmianach w wykorzystaniu energii; |
| --- | --- |

c)

powiadamianie o opłacalnych i łatwych do osiągnięcia zmianach w wykorzystaniu energii;

| d) | upowszechnianie informacji o środkach w zakresie efektywności energetycznej i instrumentach finansowych; |
| --- | --- |

d)

upowszechnianie informacji o środkach w zakresie efektywności energetycznej i instrumentach finansowych;

| e) | zapewnienie pojedynczych punktów kontaktowych udostępniających odbiorcom końcowym i użytkownikom końcowym wszystkie niezbędne informacje na temat ich praw, mających zastosowanie przepisów oraz dostępnych dla nich w razie zaistnienia sporu mechanizmów rozstrzygania sporów. Takie pojedyncze punkty kontaktowe mogą być elementem ogólnych punktów informacji dla konsumentów. |
| --- | --- |

e)

zapewnienie pojedynczych punktów kontaktowych udostępniających odbiorcom końcowym i użytkownikom końcowym wszystkie niezbędne informacje na temat ich praw, mających zastosowanie przepisów oraz dostępnych dla nich w razie zaistnienia sporu mechanizmów rozstrzygania sporów. Takie pojedyncze punkty kontaktowe mogą być elementem ogólnych punktów informacji dla konsumentów.

4.   Do celu niniejszego artykułu państwa członkowskie we współpracy z właściwymi organami, a w stosownych przypadkach – z podmiotami prywatnymi, ustanawiają specjalne punkty kompleksowej obsługi lub podobne mechanizmy świadczące pomoc techniczną, administracyjną i finansową w zakresie efektywności energetycznej. Podmioty te:

| a) | przekazują uproszczone informacje na temat technicznych i finansowych możliwości i rozwiązań dla gospodarstw domowych, MŚP, mikroprzedsiębiorstw i instytucji publicznych; |
| --- | --- |

a)

przekazują uproszczone informacje na temat technicznych i finansowych możliwości i rozwiązań dla gospodarstw domowych, MŚP, mikroprzedsiębiorstw i instytucji publicznych;

| b) | zapewniają całościowe wsparcie wszystkim gospodarstwom domowym, ze szczególnym uwzględnieniem gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym i budynków o najgorszej charakterystyce energetycznej, a także akredytowanym przedsiębiorstwom i instalatorom świadczącym usługi w zakresie modernizacji dostosowane do różnych typologii mieszkaniowych i zasięgu geograficznego, jak również zapewniającym wsparcie obejmujące poszczególne etapy projektu modernizacji, w tym w celu ułatwienia wdrożenia minimalnej normy charakterystyki energetycznej, w przypadku gdy unijny akt ustawodawczy przewiduje taką normę; |
| --- | --- |

b)

zapewniają całościowe wsparcie wszystkim gospodarstwom domowym, ze szczególnym uwzględnieniem gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym i budynków o najgorszej charakterystyce energetycznej, a także akredytowanym przedsiębiorstwom i instalatorom świadczącym usługi w zakresie modernizacji dostosowane do różnych typologii mieszkaniowych i zasięgu geograficznego, jak również zapewniającym wsparcie obejmujące poszczególne etapy projektu modernizacji, w tym w celu ułatwienia wdrożenia minimalnej normy charakterystyki energetycznej, w przypadku gdy unijny akt ustawodawczy przewiduje taką normę;

| c) | doradzają na temat zachowania w zakresie zużycia energii. |
| --- | --- |

c)

doradzają na temat zachowania w zakresie zużycia energii.

5.   Specjalne punkty kompleksowej obsługi, o których mowa w ust. 4, w stosownych przypadkach:

| a) | zapewniają informacje na temat wykwalifikowanych specjalistów ds. efektywności energetycznej; |
| --- | --- |

a)

zapewniają informacje na temat wykwalifikowanych specjalistów ds. efektywności energetycznej;

| b) | zbierają zagregowane dane typologiczne z projektów w zakresie efektywności energetycznej, dzielą się doświadczeniami i podają je do wiadomości publicznej; |
| --- | --- |

b)

zbierają zagregowane dane typologiczne z projektów w zakresie efektywności energetycznej, dzielą się doświadczeniami i podają je do wiadomości publicznej;

| c) | łączą potencjalne projekty z uczestnikami rynku, w szczególności lokalne projekty na małą skalę. |
| --- | --- |

c)

łączą potencjalne projekty z uczestnikami rynku, w szczególności lokalne projekty na małą skalę.

Do celów akapitu pierwszego lit. b) Komisja wspiera państwa członkowskie, by ułatwić dzielenie najlepszymi praktykami oraz zacieśnić współpracę transgraniczną w tym zakresie.

6.   Punkty kompleksowej obsługi, o których mowa w ust. 4, oferują specjalne usługi na rzecz osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach.

Komisja przekazuje państwom członkowskim wytyczne dotyczące tworzenia tych punktów kompleksowej obsługi w celu zapewnienia zharmonizowanego podejścia w całej Unii. W wytycznych tych zachęca się do współpracy między instytucjami publicznymi, agencjami energetycznymi i inicjatywami kierowanymi przez społeczność.

7.   Państwa członkowskie zapewniają odpowiednie warunki dla uczestników rynku, aby mogli oni dostarczać odbiorcom końcowym, w tym osobom dotkniętym ubóstwem energetycznym, odbiorcom wrażliwym, oraz, w stosownych przypadkach, osobom zajmującym mieszkania socjalne, MŚP i mikroprzedsiębiorstwom odpowiednie i ukierunkowane informacje oraz porady na temat efektywności energetycznej.

8.   Państwa członkowskie zapewniają odbiorcom końcowym, użytkownikom końcowym, osobom dotkniętym ubóstwem energetycznym, odbiorcom wrażliwym oraz, w stosownych przypadkach, osobom zajmującym mieszkania socjalne dostęp do prostych, sprawiedliwych, przejrzystych, niezależnych, skutecznych i sprawnie działających mechanizmów pozasądowego rozstrzygania sporów dotyczących praw i obowiązków przewidzianych w niniejszej dyrektywie, za pośrednictwem niezależnego mechanizmu, takiego jak rzecznik praw odbiorców energii, lub organ ochrony konsumentów, lub za pośrednictwem organu regulacyjnego. Jeżeli odbiorca końcowy jest konsumentem w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/11/UE (45), takie mechanizmy pozasądowego rozstrzygania sporów muszą spełniać wymogi określone w tej dyrektywie. Do tego celu można wykorzystywać mechanizmy pozasądowego rozstrzygania sporów już istniejące w państwach członkowskich, pod warunkiem że są one równie skuteczne.

W razie potrzeby państwa członkowskie zapewniają współpracę podmiotów alternatywnych metod rozstrzygania sporów, by zapewnić proste, sprawiedliwe, przejrzyste, niezależne, skuteczne i wydajne mechanizmy pozasądowego rozstrzygania sporów dotyczących produktów lub usług związanych lub wiązanych z jakimikolwiek produktami lub usługami objętymi zakresem niniejszej dyrektywy.

Udział przedsiębiorstw w mechanizmach pozasądowego rozstrzygania sporów dla odbiorców będących gospodarstwami domowymi jest obowiązkowy, chyba że dane państwo członkowskie wykaże Komisji, że inne mechanizmy są równie skuteczne.

9.   Bez uszczerbku dla podstawowych przepisów prawa państw członkowskich regulujących własność i najem państwa członkowskie stosują konieczne środki w celu usunięcia regulacyjnych i pozaregulacyjnych barier w uzyskiwaniu efektywności energetycznej, rozdziału zachęt pomiędzy właścicieli a najemców lub pomiędzy właścicieli budynku lub modułu budynku, w celu zapewnienia, aby fakt, że strony te nie uzyskają indywidualnie pełnych korzyści, lub brak zasad dotyczących dzielenia pomiędzy nich kosztów i korzyści nie zniechęcał ich do dokonywania inwestycji na rzecz poprawy efektywności, których w innym wypadku by dokonały.

Działania na rzecz usunięcia takich barier mogą obejmować tworzenie zachęt, uchylanie lub zmianę przepisów ustawowych lub wykonawczych, przyjmowanie wytycznych oraz komunikatów wyjaśniających, upraszczanie procedur administracyjnych, w tym zasad i środków krajowych regulujących procesy decyzyjne w przypadku nieruchomości należącej do kilku właścicieli, oraz możliwość zastosowania rozwiązań przewidujących finansowanie przez stronę trzecią. Działania można połączyć z organizacją kształcenia, szkoleń oraz dostarczaniem szczegółowych informacji i pomocy technicznej w zakresie efektywności energetycznej na rzecz uczestników rynku takich jak ci, o których mowa w ust. 1.

Państwa członkowskie stosują odpowiednie środki w celu wspierania wielostronnego dialogu wśród odpowiednich partnerów, takich jak władze lokalne i regionalne, partnerzy społeczni, organizacje właścicieli i najemców, organizacje konsumenckie, dystrybutorzy energii lub przedsiębiorstwa prowadzące detaliczną sprzedaż energii, przedsiębiorstwa usług energetycznych, społeczności energetyczne działające w zakresie energii odnawialnej, obywatelskie społeczności energetyczne, instytucje i agencje publiczne, z myślą o przedstawieniu propozycji wspólnie przyjętych środków, zachęt i wytycznych dotyczących rozdziału zachęt pomiędzy właścicieli i najemców lub pomiędzy właścicieli budynku lub modułu budynku.

Każde państwo członkowskie zgłasza takie bariery i środki wprowadzone w ramach długoterminowej strategii renowacji ustanowionej na podstawie art. 2a dyrektywy 2010/31/UE i rozporządzenia (UE) 2018/1999.

10.   Komisja zachęca do wymiany i szerokiego rozpowszechniania informacji o dobrych praktykach i metodach w dziedzinie efektywności energetycznej oraz zapewniania pomocy technicznej w zakresie przeciwdziałania rozdziałowi zachęt w państwach członkowskich.

Artykuł 23

Partnerstwa na rzecz efektywności energetycznej

1.   Do dnia 11 października 2024 r. Komisja ocenia, czy kwestie efektywności energetycznej są uwzględniane w ramach istniejących partnerstw. Jeśli ocena wykaże, że kwestie efektywności energetycznej nie są dostatecznie uwzględniane w ramach istniejących partnerstw, Komisja ustanawia sektorowe partnerstwa na rzecz efektywności energetycznej na poziomie Unii oraz podpartnerstwa dla brakujących sektorów, poprzez zapewnienie nawiązania współpracy, w sposób włączający i reprezentatywny, między kluczowymi zainteresowanymi stronami, w tym partnerami społecznymi, w sektorach takich jak ICT, transport oraz finanse i sektor budynków.

Komisja w stosownym przypadku wyznacza przewodniczącego dla każdego unijnego sektorowego partnerstwa na rzecz efektywności energetycznej, jeśli zostanie ustanowione.

2.   Partnerstwa, o których mowa w ust. 1, mają ułatwiać prowadzenie dialogów w dziedzinie klimatu i energii między odpowiednimi podmiotami oraz zachęcać sektory do opracowania planów działania na rzecz efektywności energetycznej, aby nakreślić dostępne środki i opcje technologiczne w celu osiągnięcia oszczędności energii, przygotowania się na energię ze źródeł odnawialnych i obniżenia emisyjności wspomnianych sektorów.

Takie plany działania zapewniają cenny wkład we wspieranie sektorów w planowaniu koniecznych inwestycji potrzebnych do osiągnięcia celów niniejszej dyrektywy i rozporządzenia (UE) 2021/1119, a także ułatwiają współpracę transgraniczną między podmiotami w celu wzmocnienia rynku wewnętrznego.

Artykuł 24

Ochrona i wzmacnianie pozycji odbiorców wrażliwych oraz łagodzenie ubóstwa energetycznego

1.   Bez uszczerbku dla krajowych polityk gospodarczych i społecznych oraz krajowych obowiązków na mocy prawa Unii państwa członkowskie stosują właściwe środki, by wzmacniać pozycję osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne, a także by zapewnić im ochronę.

Definiując pojęcie odbiorców wrażliwych na podstawie art. 3 ust. 3 dyrektywy 2009/73/WE oraz art. 28 ust. 1 dyrektywy (UE) 2019/944, państwa członkowskie uwzględniają użytkowników końcowych.

2.   Bez uszczerbku dla krajowych polityk gospodarczych i społecznych oraz krajowych obowiązków na mocy prawa Unii państwa członkowskie wdrażają środki poprawy efektywności energetycznej i powiązane środki ochrony konsumentów lub działania informacyjne, w szczególności środki określone w art. 8 ust. 3 i art. 22 niniejszej dyrektywy, na zasadzie priorytetu wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne w celu łagodzenia ubóstwa energetycznego. Monitorowanie i składanie sprawozdań na temat tych środków jest prowadzone w ramach istniejących wymogów w zakresie sprawozdawczości określonych w art. 24 rozporządzenia (UE) 2018/1999.

3.   W celu wsparcia odbiorców wrażliwych, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne państwa członkowskie mogą w stosownych przypadkach:

| a) | wdrażać środki poprawy efektywności energetycznej w celu złagodzenia efektów dystrybucyjnych wynikających z innych polityk i środków, takich jak środki podatkowe wdrożone zgodnie z art. 10 niniejszej dyrektywy, lub z zastosowania systemu handlu uprawnieniami do emisji w sektorze budynków i w sektorze transportu zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE; |
| --- | --- |

a)

wdrażać środki poprawy efektywności energetycznej w celu złagodzenia efektów dystrybucyjnych wynikających z innych polityk i środków, takich jak środki podatkowe wdrożone zgodnie z art. 10 niniejszej dyrektywy, lub z zastosowania systemu handlu uprawnieniami do emisji w sektorze budynków i w sektorze transportu zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE;

| b) | jak najlepiej wykorzystywać finansowanie publiczne dostępne na poziomie unijnym i krajowym, w tym, w stosownych przypadkach, wkład finansowy otrzymywany przez państwa członkowskie ze Społecznego Funduszu Klimatycznego na podstawie art. 9 i art. 14 rozporządzenia (UE) 2023/955oraz dochody z aukcji uprawnień do emisji gazów cieplarnianych na podstawie unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji EU ETS, zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE na inwestycje w środki poprawy efektywności energetycznej jako działania priorytetowe; |
| --- | --- |

b)

jak najlepiej wykorzystywać finansowanie publiczne dostępne na poziomie unijnym i krajowym, w tym, w stosownych przypadkach, wkład finansowy otrzymywany przez państwa członkowskie ze Społecznego Funduszu Klimatycznego na podstawie art. 9 i art. 14 rozporządzenia (UE) 2023/955oraz dochody z aukcji uprawnień do emisji gazów cieplarnianych na podstawie unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji EU ETS, zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE na inwestycje w środki poprawy efektywności energetycznej jako działania priorytetowe;

| c) | przeprowadzać wczesne, przyszłościowe inwestycje w środki poprawy efektywności energetycznej, zanim ujawnią się skutki dystrybucyjne innych polityk i środków; |
| --- | --- |

c)

przeprowadzać wczesne, przyszłościowe inwestycje w środki poprawy efektywności energetycznej, zanim ujawnią się skutki dystrybucyjne innych polityk i środków;

| d) | rozwijać pomoc techniczną i propagować wdrażanie narzędzi umożliwiających finansowanie i narzędzi finansowych, takich jak systemy oparte na finansowaniu rachunkowym, lokalna rezerwa na straty kredytowe, fundusze gwarancyjne, fundusze przeznaczone na gruntowne renowacje i renowacje zapewniające minimalny poziom zysków energetycznych; |
| --- | --- |

d)

rozwijać pomoc techniczną i propagować wdrażanie narzędzi umożliwiających finansowanie i narzędzi finansowych, takich jak systemy oparte na finansowaniu rachunkowym, lokalna rezerwa na straty kredytowe, fundusze gwarancyjne, fundusze przeznaczone na gruntowne renowacje i renowacje zapewniające minimalny poziom zysków energetycznych;

| e) | rozwijać pomoc techniczną dla podmiotów społecznych w celu promowania aktywnego zaangażowania odbiorców wrażliwych na rynku energii oraz pozytywnych zmian w ich zachowaniach w zakresie zużycia energii; |
| --- | --- |

e)

rozwijać pomoc techniczną dla podmiotów społecznych w celu promowania aktywnego zaangażowania odbiorców wrażliwych na rynku energii oraz pozytywnych zmian w ich zachowaniach w zakresie zużycia energii;

| f) | zapewniać dostęp do finansowania, grantów lub dotacji związanych z minimalnymi zyskami energetycznymi i w ten sposób ułatwiać dostęp do przystępnych pożyczek bankowych lub specjalnych linii kredytowych. |
| --- | --- |

f)

zapewniać dostęp do finansowania, grantów lub dotacji związanych z minimalnymi zyskami energetycznymi i w ten sposób ułatwiać dostęp do przystępnych pożyczek bankowych lub specjalnych linii kredytowych.

4.   Państwa członkowskie ustanawiają sieć ekspertów z różnych sektorów, takich jak sektor zdrowia, sektor budynków i sektor socjalny lub korzystają z istniejącej sieci, w celu opracowania strategii wspierania lokalnych i krajowych decydentów we wdrażaniu środków poprawy efektywności energetycznej, pomocy technicznej i narzędzi finansowych służących zmniejszaniu ubóstwa energetycznego, lub powierzają to zadanie istniejącej sieci. Państwa członkowskie starają się zapewnić, aby skład sieci ekspertów gwarantował równowagę płci i odzwierciedlał punkty widzenia wszystkich ludzi.

Państwa członkowskie mogą powierzyć sieci ekspertów zadanie doradztwa w zakresie:

| a) | krajowych definicji, wskaźników i kryteriów ubóstwa energetycznego, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz odbiorców wrażliwych, w tym użytkowników końcowych; |
| --- | --- |

a)

krajowych definicji, wskaźników i kryteriów ubóstwa energetycznego, osób dotkniętych ubóstwem energetycznym oraz odbiorców wrażliwych, w tym użytkowników końcowych;

| b) | opracowania lub udoskonalenia odpowiednich wskaźników i zestawów danych, istotnych dla kwestii ubóstwa energetycznego, które powinny być wykorzystywane i zgłaszane; |
| --- | --- |

b)

opracowania lub udoskonalenia odpowiednich wskaźników i zestawów danych, istotnych dla kwestii ubóstwa energetycznego, które powinny być wykorzystywane i zgłaszane;

| c) | metod i środków zapewniających przystępność cenową kosztów utrzymania, propagowania neutralności wydatków mieszkaniowych, lub sposobów zapewnienia, aby środki publiczne zainwestowane w środki poprawy efektywności energetycznej przynosiły korzyści zarówno właścicielom, jak i najemcom budynków i modułów budynków, w szczególności w odniesieniu do osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne; |
| --- | --- |

c)

metod i środków zapewniających przystępność cenową kosztów utrzymania, propagowania neutralności wydatków mieszkaniowych, lub sposobów zapewnienia, aby środki publiczne zainwestowane w środki poprawy efektywności energetycznej przynosiły korzyści zarówno właścicielom, jak i najemcom budynków i modułów budynków, w szczególności w odniesieniu do osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne;

| d) | środków mających na celu zapobieganie lub zaradzenie sytuacjom, w których konkretne grupy są bardziej dotknięte ubóstwem energetycznym lub bardziej nim zagrożone lub bardziej narażone na jego skutki, np. z powodu ich dochodów, płci, stanu zdrowia lub przynależności do grupy mniejszościowej oraz sytuacji demograficznej. |
| --- | --- |

d)

środków mających na celu zapobieganie lub zaradzenie sytuacjom, w których konkretne grupy są bardziej dotknięte ubóstwem energetycznym lub bardziej nim zagrożone lub bardziej narażone na jego skutki, np. z powodu ich dochodów, płci, stanu zdrowia lub przynależności do grupy mniejszościowej oraz sytuacji demograficznej.

ROZDZIAŁ V

EFEKTYWNOŚĆ ZAOPATRZENIA W ENERGIĘ

Artykuł 25

Ocena i planowanie ogrzewania i chłodzenia

1.   W ramach swojego zintegrowanego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu i aktualizacji tego planu na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/1999 każde państwo członkowskie przekazuje Komisji kompleksową ocenę w zakresie ogrzewania i chłodzenia. Ta kompleksowa ocena zawiera informacje określone w załączniku X do niniejszej dyrektywy i towarzyszy jej ocena przeprowadzona na podstawie art. 15 ust. 7 dyrektywy (UE) 2018/2001.

2.   Państwa członkowskie zapewniają, aby zainteresowane strony, których dotyczy kompleksowa ocena, o której mowa w ust. 1, miały możliwość uczestniczenia w przygotowywaniu planów w zakresie ogrzewania i chłodzenia, kompleksowej ocenie oraz politykach i środkach, a jednocześnie zapewniają, aby właściwe organy nie ujawniały ani nie publikowały tajemnic przedsiębiorstwa ani tajemnic handlowych, które zostały wskazane jako takie.

3.   Na użytek kompleksowej oceny, o której mowa w ust. 1, państwa członkowskie przeprowadzają analizę kosztów i korzyści, której zakres obejmuje ich terytorium, z uwzględnieniem warunków klimatycznych, wykonalności ekonomicznej i poprawności technicznej. Analiza kosztów i korzyści umożliwia łatwiejsze określenie najbardziej efektywnych pod względem zasobów i najbardziej opłacalnych rozwiązań, umożliwiających spełnienie wymogów w zakresie ogrzewania i chłodzenia, z uwzględnieniem zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”. Ta analiza kosztów i korzyści może być częścią oceny wpływu na środowisko, przewidzianej w dyrektywie 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (46).

Państwa członkowskie wyznaczają właściwe organy odpowiedzialne za przeprowadzanie analiz kosztów i korzyści, przedstawiają szczegółowe metody i założenia zgodnie z załącznikiem XI oraz ustanawiają i podają do wiadomości publicznej procedury analizy ekonomicznej.

4.   W przypadku gdy w wyniku kompleksowej oceny, o której mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, oraz analizy, o której mowa w ust. 3 niniejszego artykułu, wskazany zostaje potencjał stosowania wysokosprawnej kogeneracji lub efektywnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych wykorzystujących ciepło odpadowe, których korzyści przewyższają koszty, państwa członkowskie podejmują odpowiednie działania w celu rozbudowy sprawnej infrastruktury ciepłowniczej i chłodniczej, wspierania rozbudowy instalacji do wykorzystywania ciepła odpadowego, w tym w sektorze przemysłowym, lub dostosowania do rozwoju wysokosprawnej kogeneracji, a także wykorzystywania ogrzewania i chłodzenia z ciepła odpadowego oraz energii ze źródeł odnawialnych zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu oraz art. 26 ust. 7 i 9.

W przypadku gdy w wyniku kompleksowej oceny, o której mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, i analizy, o której mowa w ust. 3 niniejszego artykułu, nie zostanie wskazany potencjał, którego korzyści przewyższają koszty, w tym koszty administracyjne przeprowadzenia analizy kosztów i korzyści przewidzianej w art. 26 ust. 7, dane państwo członkowskie w stosownych przypadkach wraz z władzami lokalnymi i regionalnymi może zwolnić instalacje z wymogów określonych w ust. 1 i 3 niniejszego artykułu.

5.   Państwa członkowskie przyjmują polityki i środki, które zapewniają, by potencjał określony w kompleksowych ocenach sporządzonych na podstawie ust. 1 niniejszego artykułu został wykorzystany. Te polityki i środki obejmują co najmniej elementy określone w załączniku X. Każde państwo członkowskie zgłasza te polityki i środki w ramach aktualizacji swojego zintegrowanego planu krajowego w dziedzinie energii i klimatu przedłożonego na podstawie art. 14 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2018/1999, w swoim późniejszym zintegrowanym krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu zgłaszanym na podstawie art. 3 i art. 7–12 tego rozporządzenia oraz w odnośnych krajowych sprawozdaniach z postępów w dziedzinie energii i klimatu przedstawianych zgodnie z tym rozporządzeniem.

6.   Państwa członkowskie zapewniają, aby władze lokalne i regionalne przygotowały lokalne plany w zakresie ogrzewania i chłodzenia co najmniej w gminach, w których całkowita liczba ludności przekracza 45 000. Plany te powinny co najmniej:

| a) | być oparte na informacjach i danych przedstawionych w kompleksowych ocenach przeprowadzonych zgodnie z ust. 1 oraz przedstawiać szacunki i mapowanie potencjału zwiększenia efektywności energetycznej, w tym poprzez gotowość niskotemperaturowych systemów ciepłowniczych, wysokosprawną kogenerację, odzyskiwanie ciepła odpadowego, oraz energii ze źródeł odnawialnych w sektorze ogrzewania i chłodzenia na tym konkretnym obszarze; |
| --- | --- |

a)

być oparte na informacjach i danych przedstawionych w kompleksowych ocenach przeprowadzonych zgodnie z ust. 1 oraz przedstawiać szacunki i mapowanie potencjału zwiększenia efektywności energetycznej, w tym poprzez gotowość niskotemperaturowych systemów ciepłowniczych, wysokosprawną kogenerację, odzyskiwanie ciepła odpadowego, oraz energii ze źródeł odnawialnych w sektorze ogrzewania i chłodzenia na tym konkretnym obszarze;

| b) | być zgodne z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim”; |
| --- | --- |

b)

być zgodne z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim”;

| c) | zawierać strategię wykorzystania potencjału określonego na podstawie lit. a); |
| --- | --- |

c)

zawierać strategię wykorzystania potencjału określonego na podstawie lit. a);

| d) | być przygotowane przy udziale wszystkich odpowiednich regionalnych lub lokalnych zainteresowanych stron i zapewniać udział ogółu społeczeństwa, w tym operatorów lokalnej infrastruktury energetycznej; |
| --- | --- |

d)

być przygotowane przy udziale wszystkich odpowiednich regionalnych lub lokalnych zainteresowanych stron i zapewniać udział ogółu społeczeństwa, w tym operatorów lokalnej infrastruktury energetycznej;

| e) | uwzględniać odpowiednią istniejącą infrastrukturę energetyczną; |
| --- | --- |

e)

uwzględniać odpowiednią istniejącą infrastrukturę energetyczną;

| f) | uwzględniać wspólne potrzeby społeczności lokalnych i wielu lokalnych lub regionalnych jednostek administracyjnych lub regionów; |
| --- | --- |

f)

uwzględniać wspólne potrzeby społeczności lokalnych i wielu lokalnych lub regionalnych jednostek administracyjnych lub regionów;

| g) | zawierać ocenę roli społeczności energetycznych i innych inicjatyw prowadzonych przez konsumentów, które mogą aktywnie przyczynić się do realizacji lokalnych projektów w zakresie ogrzewania i chłodzenia; |
| --- | --- |

g)

zawierać ocenę roli społeczności energetycznych i innych inicjatyw prowadzonych przez konsumentów, które mogą aktywnie przyczynić się do realizacji lokalnych projektów w zakresie ogrzewania i chłodzenia;

| h) | obejmować analizę urządzeń i systemów ciepłowniczych i chłodniczych w lokalnych zasobach budowlanych uwzględniającą specyficzne dla danego obszaru możliwości zastosowania środków w zakresie efektywności energetycznej oraz budynki o najgorszej charakterystyce energetycznej i potrzeby wrażliwych gospodarstw domowych; |
| --- | --- |

h)

obejmować analizę urządzeń i systemów ciepłowniczych i chłodniczych w lokalnych zasobach budowlanych uwzględniającą specyficzne dla danego obszaru możliwości zastosowania środków w zakresie efektywności energetycznej oraz budynki o najgorszej charakterystyce energetycznej i potrzeby wrażliwych gospodarstw domowych;

| i) | zawierać ocenę sposobu, w jaki można sfinansować wdrażanie polityk i środków, oraz wskazywać mechanizmy finansowe umożliwiające konsumentom przejście na ogrzewanie i chłodzenie oparte na źródłach odnawialnych; |
| --- | --- |

i)

zawierać ocenę sposobu, w jaki można sfinansować wdrażanie polityk i środków, oraz wskazywać mechanizmy finansowe umożliwiające konsumentom przejście na ogrzewanie i chłodzenie oparte na źródłach odnawialnych;

| j) | obejmować ścieżkę realizacji celów określonych w planach, zgodnie z zasadą neutralności klimatycznej, a także monitorowanie postępów we wdrażaniu określonych polityk i środków; |
| --- | --- |

j)

obejmować ścieżkę realizacji celów określonych w planach, zgodnie z zasadą neutralności klimatycznej, a także monitorowanie postępów we wdrażaniu określonych polityk i środków;

| k) | mieć na celu zastąpienie starych i nieefektywnych urządzeń grzewczych i chłodniczych w instytucjach publicznych wysoce wydajnymi alternatywami z myślą o stopniowym wycofywaniu paliw kopalnych; |
| --- | --- |

k)

mieć na celu zastąpienie starych i nieefektywnych urządzeń grzewczych i chłodniczych w instytucjach publicznych wysoce wydajnymi alternatywami z myślą o stopniowym wycofywaniu paliw kopalnych;

| l) | zawierać ocenę potencjalnych synergii z planami sąsiadujących ze sobą władz regionalnych lub lokalnych, aby zachęcić do wspólnych inwestycji i oszczędności kosztowej. |
| --- | --- |

l)

zawierać ocenę potencjalnych synergii z planami sąsiadujących ze sobą władz regionalnych lub lokalnych, aby zachęcić do wspólnych inwestycji i oszczędności kosztowej.

Państwa członkowskie zapewniają, aby wszystkie zainteresowane strony, w tym podmioty publiczne i odpowiednie zainteresowane podmioty prywatne, miały możliwość uczestniczenia w przygotowywaniu planów w zakresie ogrzewania i chłodzenia, kompleksowej ocenie, o której mowa w ust. 1, oraz politykach i środkach, o których mowa w ust. 5.

W tym celu państwa członkowskie opracowują zalecenia wspierające władze lokalne i regionalne we wdrażaniu na poziomie regionalnym i lokalnym wykorzystującym określony potencjał polityk i środków w zakresie energooszczędnego ogrzewania i chłodzenia opartego na odnawialnych źródłach energii. Państwa członkowskie w jak największym stopniu wspierają władze lokalne i regionalne za pomocą wszelkich środków, w tym systemów wsparcia finansowego i wsparcia technicznego. Państwa członkowskie zapewniają dostosowanie planów w zakresie ogrzewania i chłodzenia do innych wymogów lokalnego planowania w zakresie klimatu, energii i środowiska, aby uniknąć obciążeń administracyjnych dla władz lokalnych i regionalnych oraz zachęcić do skutecznego wdrażania planów.

Lokalne plany w zakresie ogrzewania i chłodzenia mogą być realizowane wspólnie przez grupę kilku sąsiadujących ze sobą władz lokalnych, pod warunkiem że kontekst geograficzny i administracyjny oraz infrastruktura ciepłownicza i chłodnicza są odpowiednie.

Lokalne plany w zakresie ogrzewania i chłodzenia są poddawane ocenie przez właściwy organ, której w razie potrzeby towarzyszą stosowne środki wykonawcze.

Artykuł 26

Zaopatrzenie w energię cieplną i chłodniczą

1.   Aby zapewnić bardziej efektywne zużycie energii pierwotnej oraz zwiększyć udział energii ze źródeł odnawialnych wprowadzanej do sieci, efektywny system ciepłowniczy i chłodniczy spełnia następujące kryteria:

| a) | do dnia 31 grudnia 2027 r. – system, w którym wykorzystuje się w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych lub w co najmniej 50 % ciepło odpadowe, lub w co najmniej 75 % ciepło pochodzące z kogeneracji, lub w co najmniej 50 % połączenie takiej energii i ciepła; |
| --- | --- |

a)

do dnia 31 grudnia 2027 r. – system, w którym wykorzystuje się w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych lub w co najmniej 50 % ciepło odpadowe, lub w co najmniej 75 % ciepło pochodzące z kogeneracji, lub w co najmniej 50 % połączenie takiej energii i ciepła;

| b) | od dnia 1 stycznia 2028 r. – system, w którym wykorzystuje się w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych lub w co najmniej 50 % ciepło odpadowe, w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych i ciepło odpadowe, w co najmniej 80 % ciepło pochodzące z wysokosprawnej kogeneracji, lub co najmniej połączenie takiej energii cieplnej wprowadzanej do sieci, w którym udział energii ze źródeł odnawialnych wynosi co najmniej 5 %, a całkowity udział energii ze źródeł odnawialnych, ciepła odpadowego lub ciepła pochodzącego z wysokosprawnej kogeneracji wynosi co najmniej 50 %; |
| --- | --- |

b)

od dnia 1 stycznia 2028 r. – system, w którym wykorzystuje się w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych lub w co najmniej 50 % ciepło odpadowe, w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych i ciepło odpadowe, w co najmniej 80 % ciepło pochodzące z wysokosprawnej kogeneracji, lub co najmniej połączenie takiej energii cieplnej wprowadzanej do sieci, w którym udział energii ze źródeł odnawialnych wynosi co najmniej 5 %, a całkowity udział energii ze źródeł odnawialnych, ciepła odpadowego lub ciepła pochodzącego z wysokosprawnej kogeneracji wynosi co najmniej 50 %;

| c) | od dnia 1 stycznia 2035 r. – system, w którym wykorzystuje się w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych, w co najmniej 50 % ciepło odpadowe lub w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych i ciepło odpadowe, lub system, w którym całkowity udział energii ze źródeł odnawialnych, ciepła odpadowego lub ciepła pochodzącego z wysokosprawnej kogeneracji wynosi co najmniej 80 % i ponadto całkowity udział energii ze źródeł odnawialnych lub ciepła odpadowego wynosi co najmniej 35 %; |
| --- | --- |

c)

od dnia 1 stycznia 2035 r. – system, w którym wykorzystuje się w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych, w co najmniej 50 % ciepło odpadowe lub w co najmniej 50 % energię ze źródeł odnawialnych i ciepło odpadowe, lub system, w którym całkowity udział energii ze źródeł odnawialnych, ciepła odpadowego lub ciepła pochodzącego z wysokosprawnej kogeneracji wynosi co najmniej 80 % i ponadto całkowity udział energii ze źródeł odnawialnych lub ciepła odpadowego wynosi co najmniej 35 %;

| d) | od dnia 1 stycznia 2040 r. – system, w którym wykorzystuje się w co najmniej 75 % energię ze źródeł odnawialnych, w co najmniej 75 % ciepło odpadowe lub w co najmniej 75 % energię ze źródeł odnawialnych i ciepło odpadowe, lub system, w którym wykorzystuje się w co najmniej 95 % energię ze źródeł odnawialnych, ciepło odpadowe i ciepło pochodzące z wysokosprawnej kogeneracji i ponadto całkowity udział energii ze źródeł odnawialnych lub ciepła odpadowego wynosi co najmniej 35 %; |
| --- | --- |

d)

od dnia 1 stycznia 2040 r. – system, w którym wykorzystuje się w co najmniej 75 % energię ze źródeł odnawialnych, w co najmniej 75 % ciepło odpadowe lub w co najmniej 75 % energię ze źródeł odnawialnych i ciepło odpadowe, lub system, w którym wykorzystuje się w co najmniej 95 % energię ze źródeł odnawialnych, ciepło odpadowe i ciepło pochodzące z wysokosprawnej kogeneracji i ponadto całkowity udział energii ze źródeł odnawialnych lub ciepła odpadowego wynosi co najmniej 35 %;

| e) | od dnia 1 stycznia 2045 r. – system, w którym wykorzystuje się w co najmniej 75 % energię ze źródeł odnawialnych, w co najmniej 75 % ciepło odpadowe lub w co najmniej 75 % energię ze źródeł odnawialnych i ciepło odpadowe; |
| --- | --- |

e)

od dnia 1 stycznia 2045 r. – system, w którym wykorzystuje się w co najmniej 75 % energię ze źródeł odnawialnych, w co najmniej 75 % ciepło odpadowe lub w co najmniej 75 % energię ze źródeł odnawialnych i ciepło odpadowe;

| f) | od dnia 1 stycznia 2050 r. – system, w którym wykorzystuje się wyłącznie energię ze źródeł odnawialnych, wyłącznie ciepło odpadowe lub wyłącznie połączenie energii ze źródeł odnawialnych i ciepła odpadowego. |
| --- | --- |

f)

od dnia 1 stycznia 2050 r. – system, w którym wykorzystuje się wyłącznie energię ze źródeł odnawialnych, wyłącznie ciepło odpadowe lub wyłącznie połączenie energii ze źródeł odnawialnych i ciepła odpadowego.

2.   Jako alternatywę dla kryteriów określonych w ust. 1 niniejszego artykułu państwa członkowskie mogą również wybrać kryteria w zakresie zrównoważonego rozwoju oparte na wielkości emisji gazów cieplarnianych z systemu ciepłowniczego i chłodniczego na jednostkę ciepła lub chłodu dostarczoną odbiorcom, z uwzględnieniem środków wdrożonych w celu wypełnienia obowiązku na podstawie art. 24 ust. 4 dyrektywy (UE) 2018/2001. W przypadku wyboru tych kryteriów efektywny system ciepłowniczy i chłodniczy to system, który ma następujące maksymalne wielkości emisji gazów cieplarnianych na jednostkę ciepła lub chłodu dostarczoną odbiorcom:

| a) | do dnia 31 grudnia 2025 r.: 200 g/kWh; |
| --- | --- |

a)

do dnia 31 grudnia 2025 r.: 200 g/kWh;

| b) | od dnia 1 stycznia 2026 r.: 150 g/kWh; |
| --- | --- |

b)

od dnia 1 stycznia 2026 r.: 150 g/kWh;

| c) | od dnia 1 stycznia 2035 r.: 100 g/kWh; |
| --- | --- |

c)

od dnia 1 stycznia 2035 r.: 100 g/kWh;

| d) | od dnia 1 stycznia 2045 r.: 50 g/kWh; |
| --- | --- |

d)

od dnia 1 stycznia 2045 r.: 50 g/kWh;

| e) | od dnia 1 stycznia 2050 r.: 0 g/kWh. |
| --- | --- |

e)

od dnia 1 stycznia 2050 r.: 0 g/kWh.

3.   Państwa członkowskie mogą zdecydować o stosowaniu kryteriów opartych na wielkości emisji gazów cieplarnianych na jednostkę ciepła lub chłodu w dowolnym okresie, o którym mowa w ust. 2 lit. a)–e) niniejszego artykułu. Jeśli tak zdecydują, powiadamiają Komisję do dnia 11 stycznia 2024 r. w odniesieniu do okresu, o którym mowa w ust. 2 lit. a) niniejszego artykułu, oraz co najmniej sześć miesięcy przed rozpoczęciem odnośnego okresu, o którym mowa w ust. 2 lit. b)–e) niniejszego artykułu. Powiadomienie takie obejmuje środki wdrożone w celu wypełnienia obowiązku na podstawie art. 24 ust. 4 dyrektywy (UE) 2018/2001, jeżeli nie zostały one już zgłoszone w najnowszej aktualizacji krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu.

4.   Aby dany system ciepłowniczy lub chłodniczy mógł być uznawany za efektywny, państwa członkowskie zapewniają, aby w przypadku budowy takiego systemu lub znacznej modernizacji jednostek zaopatrujących ten system ciepłowniczy lub chłodniczy spełniał kryteria określone w ust. 1 lub 2 mające zastosowanie w momencie, gdy system ten rozpoczyna lub kontynuuje eksploatację po modernizacji. Ponadto państwa członkowskie zapewniają, aby w przypadku budowy systemu ciepłowniczego i chłodniczego lub znacznej modernizacji jednostek zaopatrujących ten system:

| a) | nie nastąpił wzrost wykorzystania paliw kopalnych innych niż gaz ziemny w istniejących źródłach ciepła w porównaniu z rocznym zużyciem uśrednionym dla poprzednich trzech lat kalendarzowych pełnej eksploatacji przed modernizacją; oraz |
| --- | --- |

a)

nie nastąpił wzrost wykorzystania paliw kopalnych innych niż gaz ziemny w istniejących źródłach ciepła w porównaniu z rocznym zużyciem uśrednionym dla poprzednich trzech lat kalendarzowych pełnej eksploatacji przed modernizacją; oraz

| b) | aby żadne nowe źródła ciepła w tym systemie nie wykorzystywały paliw kopalnych z wyjątkiem gazu ziemnego, w przypadku budowy takiego źródła lub znacznej jego modernizacji do 2030 r. |
| --- | --- |

b)

aby żadne nowe źródła ciepła w tym systemie nie wykorzystywały paliw kopalnych z wyjątkiem gazu ziemnego, w przypadku budowy takiego źródła lub znacznej jego modernizacji do 2030 r.

5.   Państwa członkowskie zapewniają, aby od dnia 1 stycznia 2025 r., a następnie co pięć lat, operatorzy wszystkich istniejących systemów ciepłowniczych i chłodniczych o całkowitej mocy wyprodukowanych ciepła i chłodu przekraczającej 5 MW, które to systemy nie spełniają kryteriów określonych w ust. 1 lit. b)–e), przygotowywali plan zapewnienia bardziej efektywnego zużycia energii pierwotnej, ograniczenia strat w dystrybucji oraz zwiększenia udziału energii ze źródeł odnawialnych w zaopatrzeniu w energię cieplną i chłodniczą. Plan ten obejmuje środki mające na celu spełnienie kryteriów określonych w ust. 1 lit. b)–e) i wymaga zatwierdzenia przez właściwy organ.

6.   Państwa członkowskie zapewniają, aby centra przetwarzania danych, których całkowita znamionowa moc wejściowa przekracza 1 MW, korzystały z ciepła odpadowego lub innych zastosowań umożliwiających odzyskiwanie ciepła odpadowego, chyba że są w stanie wykazać, że nie jest to technicznie lub ekonomicznie wykonalne zgodnie z oceną, o której mowa w ust. 7.

7.   Aby ocenić wykonalność ekonomiczną zwiększenia efektywności energetycznej w zakresie zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, państwa członkowskie zapewniają, by w przypadku gdy planuje się budowę lub znaczną modernizację następujących instalacji, na poziomie instalacji została przeprowadzona analiza kosztów i korzyści zgodna z załącznikiem XI:

| a) | cieplna instalacja elektroenergetyczna, której średnia roczna całkowita moc wejściowa przekracza 10 MW, w celu oceny kosztów i korzyści zrealizowania tej instalacji jako wysokosprawnej instalacji kogeneracyjnej; |
| --- | --- |

a)

cieplna instalacja elektroenergetyczna, której średnia roczna całkowita moc wejściowa przekracza 10 MW, w celu oceny kosztów i korzyści zrealizowania tej instalacji jako wysokosprawnej instalacji kogeneracyjnej;

| b) | instalacja przemysłowa, której średnia roczna całkowita moc wejściowa przekracza 8 MW, w celu oceny wykorzystania ciepła odpadowego na terenie instalacji i poza nią; |
| --- | --- |

b)

instalacja przemysłowa, której średnia roczna całkowita moc wejściowa przekracza 8 MW, w celu oceny wykorzystania ciepła odpadowego na terenie instalacji i poza nią;

| c) | obiekt infrastruktury usługowej, którego średnia roczna całkowita moc wejściowa przekracza 7 MW, taki jak oczyszczalnia ścieków czy instalacja LNG, w celu oceny wykorzystania ciepła odpadowego na terenie obiektu i poza nim; |
| --- | --- |

c)

obiekt infrastruktury usługowej, którego średnia roczna całkowita moc wejściowa przekracza 7 MW, taki jak oczyszczalnia ścieków czy instalacja LNG, w celu oceny wykorzystania ciepła odpadowego na terenie obiektu i poza nim;

| d) | centrum przetwarzania danych, którego całkowita znamionowa moc wejściowa przekracza 1 MW, w celu oceny analizy kosztów i korzyści – obejmującej m.in. wykonalność techniczną, opłacalność i wpływ na efektywność energetyczną i lokalne zapotrzebowanie na ciepło, z uwzględnieniem różnic między porami roku – wykorzystania ciepła odpadowego w celu zaspokojenia ekonomicznie uzasadnionego zapotrzebowania oraz przyłączenia tej instalacji do sieci ciepłowniczej lub efektywnego/opartego na OZE systemu chłodniczego lub innych instalacji odzyskujących ciepło odpadowe. |
| --- | --- |

d)

centrum przetwarzania danych, którego całkowita znamionowa moc wejściowa przekracza 1 MW, w celu oceny analizy kosztów i korzyści – obejmującej m.in. wykonalność techniczną, opłacalność i wpływ na efektywność energetyczną i lokalne zapotrzebowanie na ciepło, z uwzględnieniem różnic między porami roku – wykorzystania ciepła odpadowego w celu zaspokojenia ekonomicznie uzasadnionego zapotrzebowania oraz przyłączenia tej instalacji do sieci ciepłowniczej lub efektywnego/opartego na OZE systemu chłodniczego lub innych instalacji odzyskujących ciepło odpadowe.

Analiza, o której mowa w lit. d) akapit pierwszy, uwzględnia rozwiązania systemu chłodzenia, które umożliwiają usuwanie lub wychwytywanie ciepła odpadowego na użytecznym poziomie temperatury przy minimalnych nakładach energii pomocniczej.

Państwa członkowskie dążą do usunięcia barier w wykorzystywaniu ciepła odpadowego i zapewniają wsparcie dla upowszechniania korzystania z ciepła odpadowego w przypadku planowania nowych lub modernizacji już istniejących instalacji.

Montaż urządzeń do wychwytywania dwutlenku węgla z instalacji energetycznego spalania w celu składowania geologicznego zgodnie z dyrektywą 2009/31/WE nie jest uznawany za modernizację do celów lit. b) i c) niniejszego ustępu.

Państwa członkowskie wprowadzają wymóg, zgodnie z którym analiza kosztów i korzyści ma być przeprowadzana we współpracy z przedsiębiorstwami odpowiedzialnymi za eksploatację obiektu.

8.   Państwa członkowskie mogą zwolnić z wymogów ust. 7:

| a) | instalacje wytwarzające energię elektryczną w okresach szczytowego obciążenia i instalacje rezerwowe, które mają zgodnie z planami pracować przez mniej niż 1 500 godzin roboczych w roku jako średnia krocząca w ciągu pięciu lat, na podstawie procedury weryfikacji określonej przez państwa członkowskie, zapewniającej spełnienie tego kryterium zwolnienia; |
| --- | --- |

a)

instalacje wytwarzające energię elektryczną w okresach szczytowego obciążenia i instalacje rezerwowe, które mają zgodnie z planami pracować przez mniej niż 1 500 godzin roboczych w roku jako średnia krocząca w ciągu pięciu lat, na podstawie procedury weryfikacji określonej przez państwa członkowskie, zapewniającej spełnienie tego kryterium zwolnienia;

| b) | instalacje, które muszą być lokalizowane w pobliżu miejsca składowania geologicznego zatwierdzonego na mocy dyrektywy 2009/31/WE; |
| --- | --- |

b)

instalacje, które muszą być lokalizowane w pobliżu miejsca składowania geologicznego zatwierdzonego na mocy dyrektywy 2009/31/WE;

| c) | centra przetwarzania danych, których ciepło odpadowe jest lub będzie wykorzystywane w sieci ciepłowniczej lub bezpośrednio do ogrzewania pomieszczeń, przygotowywania ciepłej wody użytkowej lub innych zastosowań w budynku lub grupie budynków lub w obiektach, w których się znajduje. |
| --- | --- |

c)

centra przetwarzania danych, których ciepło odpadowe jest lub będzie wykorzystywane w sieci ciepłowniczej lub bezpośrednio do ogrzewania pomieszczeń, przygotowywania ciepłej wody użytkowej lub innych zastosowań w budynku lub grupie budynków lub w obiektach, w których się znajduje.

Państwa członkowskie mogą również ustanowić wartości progowe, wyrażone jako ilość dostępnego użytecznego ciepła odpadowego, zapotrzebowanie na ciepło lub odległości instalacji przesyłowych od sieci ciepłowniczych, w celu zwolnienia poszczególnych instalacji z ust. 7 lit. c) i d).

Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o zwolnieniach, przyjętych na mocy niniejszego ustępu.

9.   Państwa członkowskie przyjmują kryteria udzielania zezwoleń, o których mowa w art. 8 dyrektywy (UE) 2019/944, lub równoważne kryteria udzielania pozwoleń w celu:

| a) | uwzględniania wyniku kompleksowej oceny, o której mowa w art. 25 ust. 1; |
| --- | --- |

a)

uwzględniania wyniku kompleksowej oceny, o której mowa w art. 25 ust. 1;

| b) | zapewnienia, by wymogi ustanowione w ust. 7 zostały spełnione; |
| --- | --- |

b)

zapewnienia, by wymogi ustanowione w ust. 7 zostały spełnione;

| c) | uwzględniania wyniku analizy kosztów i korzyści, o której mowa w ust. 7. |
| --- | --- |

c)

uwzględniania wyniku analizy kosztów i korzyści, o której mowa w ust. 7.

10.   Państwa członkowskie mogą zwolnić poszczególne instalacje z wymogu – zgodnie z kryteriami udzielania zezwoleń lub równoważnymi kryteriami udzielania pozwoleń, o których mowa w ust. 9 – wdrażania opcji, których korzyści przewyższają koszty, jeżeli wystąpią nadrzędne przyczyny prawne, związane z własnością lub finansami. W tych przypadkach dane państwo członkowskie przekazuje Komisji decyzję wraz z uzasadnieniem w terminie trzech miesięcy od daty podjęcia tej decyzji. Komisja może wydać opinię w sprawie tej decyzji w terminie trzech miesięcy od jego otrzymania.

11.   Ust. 7, 8, 9 i 10 niniejszego artykułu mają zastosowanie do instalacji objętych dyrektywą 2010/75/UE bez uszczerbku dla wymogów ustanowionych w tej dyrektywie.

12.   Państwa członkowskie gromadzą informacje na temat analiz kosztów i korzyści przeprowadzonych zgodnie z ust. 7 lit. a–d). Informacje te powinny zawierać co najmniej dane dotyczące ilości dostarczanej energii cieplnej i parametrów ciepła, liczby planowanych godzin pracy w każdym roku oraz położenia geograficznego obiektów. Dane te są publikowane z należytym uwzględnieniem ich potencjalnej wrażliwości.

13.   Na podstawie zharmonizowanych wartości referencyjnych efektywności, o których mowa w załączniku III lit. d), państwa członkowskie zapewniają, aby można było zagwarantować pochodzenie energii elektrycznej wytworzonej w procesie wysokosprawnej kogeneracji zgodnie z obiektywnymi, przejrzystymi i niedyskryminacyjnymi kryteriami określonymi przez każde państwo członkowskie. Państwa członkowskie zapewniają, aby wspomniana gwarancja pochodzenia spełniała wymogi i zawierała co najmniej informacje ustanowione w załączniku XII. Państwa członkowskie uznają wzajemnie swoje gwarancje pochodzenia, wyłącznie jako dowód na potwierdzenie informacji, o których mowa w niniejszym ustępie. Wszelka odmowa uznania gwarancji pochodzenia za taki dowód, w szczególności z przyczyn związanych z zapobieganiem nadużyciom finansowym, opiera się na obiektywnych, przejrzystych i niedyskryminacyjnych kryteriach. Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o wspomnianej odmowie i przedstawiają jej uzasadnienie. W przypadku odmowy uznania gwarancji pochodzenia Komisja może przyjąć decyzję zmuszającą stronę odmawiającą do uznania gwarancji, szczególnie w odniesieniu do stosowania obiektywnych, przejrzystych i niedyskryminacyjnych kryteriów, na podstawie których takie uznanie następuje.

14.   Państwa członkowskie zapewniają, aby wszelkie dostępne wsparcie dla kogeneracji było uzależnione od tego, czy energia elektryczna wytwarzana i pochodząca z wysokosprawnej kogeneracji oraz ciepło odpadowe są efektywnie wykorzystywane w celu osiągnięcia oszczędności energii pierwotnej. Wsparcie ze środków publicznych dla kogeneracji oraz dla wytwarzania w ramach systemów ciepłowniczych i dla sieci ciepłowniczych podlega w stosownych przypadkach zasadom dotyczącym pomocy państwa.

Artykuł 27

Przetwarzanie, przesył i rozdział energii

1.   Wykonując zadania regulacyjne przewidziane w dyrektywach 2009/73/WE i (UE) 2019/944 w odniesieniu do swoich decyzji dotyczących eksploatacji infrastruktury gazowej i elektroenergetycznej, w tym decyzji dotyczących taryf sieciowych, krajowe organy regulacyjne sektora energetycznego stosują zasadę „ efektywność energetyczna przede wszystkim” zgodnie z art. 3 niniejszej dyrektywy. Obok zasady „efektywność energetyczna przed wszystkim” krajowe organy regulacyjne sektora energetycznego mogą uwzględniać opłacalność, efektywność systemu oraz bezpieczeństwo dostaw i integrację rynkową, przy zachowaniu celów Unii w zakresie klimatu i zrównoważonego rozwoju, o których mowa w art. 18 rozporządzenia (UE) 2019/943 i w art. 13 rozporządzenia (WE) nr 715/2009.

2.   Państwa członkowskie zapewniają, aby przy planowaniu sieci, rozwoju sieci i decyzjach o inwestycjach operatorzy systemów przesyłowych i dystrybucyjnych gazu i energii elektrycznej stosowali zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim” zgodnie z art. 3 niniejszej dyrektywy. Krajowe organy regulacyjne lub inne wyznaczone organy krajowe weryfikują, czy metody stosowane przez operatorów systemów przesyłowych i systemów dystrybucyjnych oceniają rozwiązania alternatywne w analizie kosztów i korzyści i uwzględniają szersze korzyści rozwiązań w zakresie efektywności energetycznej, elastyczności po stronie popytu i inwestycji w aktywa, które przyczyniają się do łagodzenia zmiany klimatu. Krajowe organy regulacyjne i inne wyznaczone organy krajowe weryfikują także wdrażanie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” przez operatorów systemów przesyłowych lub operatorów systemów dystrybucyjnych przy zatwierdzaniu, weryfikacji lub monitorowaniu ich projektów i planów rozwoju sieci na podstawie art. 22 dyrektywy 2009/73/WE i art. 32 ust. 3 i art. 51 dyrektywy (UE) 2019/944. Krajowe organy regulacyjne mogą – w ścisłej współpracy z operatorami systemów przesyłowych i operatorami systemów dystrybucyjnych, którzy mogą się dzielić kluczową techniczną wiedzą fachową – przedstawić metody i wskazówki dotyczące sposobu oceny alternatywnych rozwiązań w analizie kosztów i korzyści.

3.   Państwa członkowskie zapewniają, aby operatorzy systemów przesyłowych i dystrybucyjnych monitorowali i określali ilościowo całkowitą wielkość strat sieciowych i tam gdzie jest to wykonalne pod kątem technicznym i finansowym, optymalizowali sieci i poprawiali ich efektywność. Operatorzy systemów przesyłowych i dystrybucyjnych zgłaszają te środki oraz oczekiwane oszczędności energii uzyskane poprzez ograniczenie strat sieciowych krajowemu organowi regulacyjnemu sektora energetycznego. Państwa członkowskie zapewniają, aby operatorzy systemów przesyłowych i dystrybucyjnych oceniali środki poprawy efektywności energetycznej w odniesieniu do ich istniejących systemów przesyłowych lub dystrybucyjnych gazu lub energii elektrycznej oraz poprawiali efektywność energetyczną w projekcie i eksploatacji infrastruktury, zwłaszcza w kontekście wdrażania inteligentnej sieci. Państwa członkowskie zachęcają operatorów systemów przesyłowych i dystrybucyjnych do opracowywania innowacyjnych rozwiązań w celu poprawy efektywności energetycznej istniejących i przyszłych systemów za pomocą uregulowań opartych na zachętach zgodnie z zasadami taryfowymi, o których mowa w art. 18 rozporządzenia (UE) 2019/943 i w art. 13 rozporządzenia (WE) nr 715/2009.

4.   Krajowe organy regulacyjne sektora energetycznego umieszczają w sprawozdaniu rocznym sporządzanym na podstawie art. 41 dyrektywy 2009/73/WE i na podstawie art. 59 ust. 1 lit. i) dyrektywy (UE) 2019/944 konkretną sekcję dotyczącą postępów osiągniętych w zakresie poprawy efektywności energetycznej w odniesieniu do eksploatacji infrastruktury gazowej i elektroenergetycznej. W sprawozdaniach tych krajowe organy regulacyjne sektora energetycznego przedstawiają ocenę sprawności ogólnej w eksploatacji infrastruktury gazowej i elektroenergetycznej, środki stosowane przez operatorów systemów przesyłowych i dystrybucyjnych oraz, w stosownych przypadkach, zalecenia dotyczące poprawy efektywności energetycznej, w tym opłacalne rozwiązania alternatywne służące zmniejszeniu szczytowych obciążeń i ogólnego zużycia energii elektrycznej.

5.   W odniesieniu do energii elektrycznej państwa członkowskie zapewniają, aby regulacje dotyczące sieci oraz taryfy sieciowe spełniały kryteria określone w załączniku XIII przy uwzględnieniu kodeksów sieciowych i wytycznych opracowanych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2019/943 oraz obowiązku określonego w art. 59 ust. 7 lit. a) dyrektywy (UE) 2019/944, który nakazuje realizowanie niezbędnych inwestycji w sieci w sposób umożliwiający zapewnienie rentowności sieci.

6.   Państwa członkowskie mogą zezwolić na uwzględnianie w systemach i strukturach taryf aspektu społecznego w odniesieniu do przesyłu i rozdziału energii sieciowej, pod warunkiem że jakikolwiek negatywny wpływ tych elementów na system przesyłowy i system dystrybucyjny będzie ograniczony do niezbędnego minimum i że wpływ ten nie będzie nieproporcjonalny do osiąganego celu społecznego.

7.   Krajowe organy regulacyjne zapewniają, by z taryf przesyłu i rozdziału wyeliminowano zachęty, które są szkodliwe dla efektywności energetycznej wytwarzania, przesyłu, rozdziału i dostaw energii elektrycznej i gazu. Państwa członkowskie zapewniają efektywność energetyczną przy projektowaniu infrastruktury i eksploatacji istniejącej infrastruktury, zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2019/943, a także zapewniają, by taryfy umożliwiały reakcję popytu.

8.   Operatorzy systemów przesyłowych i operatorzy systemów dystrybucyjnych muszą być zgodne z załącznikiem XIV.

9.   W stosownych przypadkach krajowe organy regulacyjne mogą zobowiązać operatorów systemów przesyłowych i operatorów systemów dystrybucyjnych, aby zachęcali, poprzez obniżanie opłat za przyłączenie i za korzystanie z systemu, do lokalizowania wysokosprawnych jednostek kogeneracyjnych w pobliżu obszarów zapotrzebowania na ciepło.

10.   Państwa członkowskie mogą zezwolić producentom energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji, którzy wyrażają chęć przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, na ogłoszenie zaproszenia do składania ofert na roboty przyłączeniowe.

11.   Składając sprawozdania zgodnie z dyrektywą 2010/75/UE i nie naruszając art. 9 ust. 2 tej dyrektywy, państwa członkowskie rozważają ujęcie w sprawozdaniach informacji dotyczących poziomów efektywności energetycznej instalacji, w których spalane są paliwa, o całkowitej znamionowej mocy cieplnej wynoszącej 50 MW lub więcej, w świetle odpowiednich najlepszych dostępnych technik opracowanych zgodnie z dyrektywą 2010/75/UE.

ROZDZIAŁ VI

PRZEPISY HORYZONTALNE

Artykuł 28

Dostęp do systemów kwalifikacji, akredytacji i certyfikacji

1.   Państwa członkowskie tworzą sieć zapewniającą odpowiedni poziom kompetencji w odniesieniu do zawodów związanych z efektywnością energetyczną, który odpowiada potrzebom rynku. W ścisłej współpracy z partnerami społecznymi państwa członkowskie zapewniają, aby systemy certyfikacji lub równoważne systemy kwalifikacji, w tym, w razie potrzeby, stosowne programy szkoleniowe, były dostępne dla zawodów związanych z efektywnością energetyczną, w tym dostawców usług energetycznych, dostawców audytów energetycznych, zarządców energii, niezależnych ekspertów, podmiotów instalujących elementy budynków, o których mowa w dyrektywie 2010/31/UE oraz dostawców zintegrowanych prac renowacyjnych, a także aby były wiarygodne i przyczyniały się do realizacji krajowych celów w zakresie efektywności energetycznej i ogólnych celów Unii w zakresie obniżenia emisyjności.

Państwa członkowskie zapewniają, aby podmioty świadczące usługi w zakresie certyfikacji lub równoważnych systemów kwalifikacji, w tym, w razie potrzeby, stosownych programów szkoleniowych, były akredytowane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 (47) lub zatwierdzone zgodnie ze zbliżonymi przepisami krajowymi lub normami.

2.   Państwa członkowskie wspierają udział w programach certyfikacji, szkolenia i kształcenia w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu kompetencji w zakresie zawodów związanych z efektywnością energetyczną zgodnie z potrzebami rynku.

3.   Do dnia 11 października 2024 r. Komisja:

| a) | we współpracy z grupą ekspertów wyznaczonych przez państwa członkowskie ustanawia ramy lub projektuje kampanię mającą zachęcić więcej osób do uprawiania zawodów związanych z efektywnością energetyczną, przy poszanowaniu zasady niedyskryminacji; |
| --- | --- |

a)

we współpracy z grupą ekspertów wyznaczonych przez państwa członkowskie ustanawia ramy lub projektuje kampanię mającą zachęcić więcej osób do uprawiania zawodów związanych z efektywnością energetyczną, przy poszanowaniu zasady niedyskryminacji;

| b) | ocenia rentowność ustanowienia platformy pojedynczego punktu dostępu, w miarę możliwości z wykorzystaniem istniejących inicjatyw, by zapewnić wsparcie państwom członkowskim przy ustanawianiu środków mających zapewnić odpowiedni poziom wykwalifikowanych specjalistów niezbędny, by dotrzymać kroku postępom w dziedzinie efektywności energetycznej na drodze do zrealizowania celów Unii w zakresie klimatu i energii. Platforma ta skupiałaby ekspertów z państw członkowskich, partnerów społecznych, instytucje edukacyjne, środowiska akademickie i inne odpowiednie zainteresowane strony, aby wspierać i promować najlepsze praktyki w ramach systemów kwalifikacji i programów szkoleniowych z myślą o zwiększeniu liczby specjalistów w dziedzinie efektywności energetycznej oraz zapewnieniu przekwalifikowania i podnoszenia kwalifikacji specjalistów, by zaspokoić potrzeby rynku. |
| --- | --- |

b)

ocenia rentowność ustanowienia platformy pojedynczego punktu dostępu, w miarę możliwości z wykorzystaniem istniejących inicjatyw, by zapewnić wsparcie państwom członkowskim przy ustanawianiu środków mających zapewnić odpowiedni poziom wykwalifikowanych specjalistów niezbędny, by dotrzymać kroku postępom w dziedzinie efektywności energetycznej na drodze do zrealizowania celów Unii w zakresie klimatu i energii. Platforma ta skupiałaby ekspertów z państw członkowskich, partnerów społecznych, instytucje edukacyjne, środowiska akademickie i inne odpowiednie zainteresowane strony, aby wspierać i promować najlepsze praktyki w ramach systemów kwalifikacji i programów szkoleniowych z myślą o zwiększeniu liczby specjalistów w dziedzinie efektywności energetycznej oraz zapewnieniu przekwalifikowania i podnoszenia kwalifikacji specjalistów, by zaspokoić potrzeby rynku.

4.   Państwa członkowskie zapewniają, aby krajowe systemy certyfikacji lub równoważne systemy kwalifikacji, w tym, w razie potrzeby, programy szkoleniowe, uwzględniały istniejące normy europejskie lub międzynarodowe w zakresie efektywności energetycznej.

5.   Państwa członkowskie udostępniają publicznie systemy certyfikacji lub równoważne systemy kwalifikacji lub stosowne programy szkoleniowe, o których mowa w ust. 1, a także współpracują między sobą i z Komisją przy porównywaniu oraz uznawaniu systemów.

Państwa członkowskie podejmują odpowiednie działania, by informować odbiorców o dostępności tych systemów, zgodnie z art. 29 ust. 1.

6.   Do dnia 31 grudnia 2024 r., a następnie co najmniej co cztery lata, państwa członkowskie oceniają, czy systemy te zapewniają dostawcom usług energetycznych, audytorom energetycznym, zarządcom energii, niezależnym ekspertom, podmiotom instalującym elementy budynków, o których mowa w dyrektywie 2010/31/UE oraz dostawcom zintegrowanych prac renowacyjnych niezbędny poziom kompetencji i równy dostęp dla wszystkich osób zgodnie z zasadą niedyskryminacji. Państwa członkowskie oceniają również lukę między zapotrzebowaniem na specjalistów a ich dostępnością. Państwa członkowskie podają do wiadomości publicznej ocenę tych systemów i wynikające z niej zalecenia oraz przekazują je za pośrednictwem e-platformy ustanowionej zgodnie z art. 28 rozporządzenia (UE) 2018/1999.

Artykuł 29

Usługi energetyczne

1.   Państwa członkowskie wspierają rynek usług energetycznych oraz dostęp MŚP do tego rynku poprzez rozpowszechnianie jasnych i łatwo dostępnych informacji na temat:

| a) | dostępnych umów na usługi energetyczne oraz klauzul, które należy uwzględnić w takich umowach, aby zagwarantować oszczędności energii i prawa odbiorców końcowych; |
| --- | --- |

a)

dostępnych umów na usługi energetyczne oraz klauzul, które należy uwzględnić w takich umowach, aby zagwarantować oszczędności energii i prawa odbiorców końcowych;

| b) | instrumentów finansowych, zachęt, dotacji, funduszy odnawialnych, gwarancji, systemów zabezpieczenia i kredytów na wspieranie projektów w zakresie usług związanych z efektywnością energetyczną; |
| --- | --- |

b)

instrumentów finansowych, zachęt, dotacji, funduszy odnawialnych, gwarancji, systemów zabezpieczenia i kredytów na wspieranie projektów w zakresie usług związanych z efektywnością energetyczną;

| c) | dostępnych dostawców usług energetycznych, takich jak przedsiębiorstwa usług energetycznych, którzy posiadają kwalifikacje lub certyfikaty, oraz ich kwalifikacji lub certyfikatów zgodnych z art. 28; |
| --- | --- |

c)

dostępnych dostawców usług energetycznych, takich jak przedsiębiorstwa usług energetycznych, którzy posiadają kwalifikacje lub certyfikaty, oraz ich kwalifikacji lub certyfikatów zgodnych z art. 28;

| d) | dostępnych metod monitorowania i weryfikacji oraz systemów kontroli jakości. |
| --- | --- |

d)

dostępnych metod monitorowania i weryfikacji oraz systemów kontroli jakości.

2.   Państwa członkowskie tworzą warunki do rozwoju znaków jakości, m.in. przez organizacje branżowe, w stosownych przypadkach w oparciu o normy europejskie lub międzynarodowe.

3.   Państwa członkowskie publicznie udostępniają i regularnie aktualizują wykaz dostępnych dostawców usług energetycznych, którzy są wykwalifikowani lub certyfikowani, oraz ich kwalifikacji lub certyfikatów zgodnie z art. 28 lub udostępniają interfejs, w którym dostawcy usług energetycznych mogą przedstawiać te informacje.

4.   Państwa członkowskie propagują i zapewniają, tam gdzie jest to technicznie i ekonomicznie wykonalne, stosowanie umów o poprawę efektywności energetycznej do renowacji dużych budynków będących własnością instytucji publicznych. W przypadku renowacji dużych budynków niemieszkalnych o całkowitej powierzchni użytkowej powyżej 750 m2 państwa członkowskie zapewniają, aby instytucje publiczne oceniały wykonalność stosowania umów o poprawę efektywności energetycznej oraz innych usług energetycznych związanych z efektywnością.

Państwa członkowskie mogą zachęcać instytucje publiczne do łączenia umów o poprawę efektywności energetycznej z rozszerzonymi usługami energetycznymi, w tym reakcją strony popytu i magazynowaniem, w celu zapewnienia oszczędności energii i utrzymania uzyskanych wyników na przestrzeni czasu poprzez stałe monitorowanie, skuteczną eksploatację i utrzymanie.

5.   Państwa członkowskie wspierają sektor publiczny w przyjmowaniu ofert usług energetycznych, w szczególności w odniesieniu do modernizacji budynków, poprzez:

| a) | udostępnianie wzorów umów o poprawę efektywności energetycznej, które zawierają co najmniej elementy wymienione w załączniku XV oraz uwzględniają istniejące normy europejskie lub międzynarodowe, dostępne wytyczne przetargowe i przewodnik Eurostatu dotyczący ujęcia statystycznego umów o poprawę efektywności energetycznej w rachunkach narodowych; |
| --- | --- |

a)

udostępnianie wzorów umów o poprawę efektywności energetycznej, które zawierają co najmniej elementy wymienione w załączniku XV oraz uwzględniają istniejące normy europejskie lub międzynarodowe, dostępne wytyczne przetargowe i przewodnik Eurostatu dotyczący ujęcia statystycznego umów o poprawę efektywności energetycznej w rachunkach narodowych;

| b) | udostępnianie informacji o najlepszych praktykach w dziedzinie umów o poprawę efektywności energetycznej, w tym, jeżeli jest dostępna, analizę kosztów i korzyści przeprowadzoną z uwzględnieniem cyklu życia; |
| --- | --- |

b)

udostępnianie informacji o najlepszych praktykach w dziedzinie umów o poprawę efektywności energetycznej, w tym, jeżeli jest dostępna, analizę kosztów i korzyści przeprowadzoną z uwzględnieniem cyklu życia;

| c) | promowanie i publiczne udostępnianie bazy danych zrealizowanych i znajdujących się w trakcie realizacji projektów dotyczących umów o poprawę efektywności energetycznej, która obejmuje prognozowane i osiągnięte oszczędności energii. |
| --- | --- |

c)

promowanie i publiczne udostępnianie bazy danych zrealizowanych i znajdujących się w trakcie realizacji projektów dotyczących umów o poprawę efektywności energetycznej, która obejmuje prognozowane i osiągnięte oszczędności energii.

6.   Państwa członkowskie ułatwiają należyte funkcjonowanie rynku usług energetycznych przez podejmowanie następujących działań:

| a) | wyznaczanie i reklamowanie punktu kontaktowego lub punktów kontaktowych, w których odbiorcy końcowi mogą uzyskać informacje, o których mowa w ust. 1; |
| --- | --- |

a)

wyznaczanie i reklamowanie punktu kontaktowego lub punktów kontaktowych, w których odbiorcy końcowi mogą uzyskać informacje, o których mowa w ust. 1;

| b) | usuwanie barier regulacyjnych i pozaregulacyjnych, które utrudniają korzystanie z umów o poprawę efektywności energetycznej i innych modeli usług z zakresu efektywności energetycznej do celu określenia lub zrealizowania działań na rzecz oszczędności energii lub obydwu; |
| --- | --- |

b)

usuwanie barier regulacyjnych i pozaregulacyjnych, które utrudniają korzystanie z umów o poprawę efektywności energetycznej i innych modeli usług z zakresu efektywności energetycznej do celu określenia lub zrealizowania działań na rzecz oszczędności energii lub obydwu;

| c) | ustanawianie i promowanie roli organów doradczych i niezależnych pośredników rynkowych, w tym punktów kompleksowej obsługi lub podobnych mechanizmów wsparcia, w celu stymulowania rozwoju rynku po stronie popytu i po stronie podaży oraz upublicznianie informacji o tych mechanizmach wsparcia i udostępnianie ich uczestnikom rynku. |
| --- | --- |

c)

ustanawianie i promowanie roli organów doradczych i niezależnych pośredników rynkowych, w tym punktów kompleksowej obsługi lub podobnych mechanizmów wsparcia, w celu stymulowania rozwoju rynku po stronie popytu i po stronie podaży oraz upublicznianie informacji o tych mechanizmach wsparcia i udostępnianie ich uczestnikom rynku.

7.   W celu wspierania właściwego funkcjonowania rynku usług energetycznych państwa członkowskie mogą ustanowić indywidualny mechanizm lub wyznaczyć rzecznika praw odbiorców energii w celu zapewnienia efektywnego rozpatrywania skarg i pozasądowego rozstrzygania sporów wynikających z umów o usługi energetyczne i umów o poprawę efektywności energetycznej.

8.   Państwa członkowskie zapewniają, aby dystrybutorzy energii, operatorzy systemów dystrybucyjnych oraz przedsiębiorstwa prowadzące detaliczną sprzedaż energii powstrzymali się od wszelkich działań, które mogłyby stworzyć bariery dla popytu na usługi energetyczne i dla świadczenia takich usług, lub środków poprawy efektywności energetycznej, lub utrudnić rozwój rynków takich usług lub środków, w tym od zamykania dostępu do rynku dla konkurentów lub nadużywania pozycji dominującej.

Artykuł 30

Krajowy fundusz efektywności energetycznej, wsparcie finansowe i techniczne

1.   Nie naruszając postanowień art. 107 i 108 TFUE, państwa członkowskie ułatwiają tworzenie instrumentów finansowych lub korzystanie z istniejących instrumentów dotyczących środków poprawy efektywności energetycznej w celu zmaksymalizowania korzyści wynikających z finansowania wieloźródłowego i z połączenia dotacji, instrumentów finansowych i pomocy technicznej.

2.   W stosownych przypadkach Komisja bezpośrednio lub za pośrednictwem instytucji finansowych wspiera państwa członkowskie w tworzeniu instrumentów finansowania oraz instrumentów zapewniających pomoc na rozwój projektów na poziomie krajowym, regionalnym lub lokalnym w celu zwiększenia inwestycji w efektywność energetyczną w poszczególnych sektorach oraz w celu ochrony i wzmacniania pozycji osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne, w tym poprzez uwzględnienie perspektywy równości, tak aby nikt nie został pominięty.

3.   Państwa członkowskie przyjmują środki, które promują produkty pożyczkowe na rzecz efektywności energetycznej, takie jak zielone kredyty hipoteczne i zielone pożyczki, zabezpieczone i niezabezpieczone, i zapewniają, by były one oferowane szeroko i w sposób niedyskryminacyjny przez instytucje finansowe oraz aby były widoczne i dostępne dla konsumentów. Państwa członkowskie przyjmują środki mające na celu ułatwienie wdrażania systemów finansowania rachunkowego i podatkowego, z uwzględnieniem wytycznych Komisji przekazanych zgodnie z ust. 10. Państwa członkowskie zapewniają, by banki i inne instytucje finansowe otrzymywały informacje o możliwościach udziału w finansowaniu środków poprawy efektywności energetycznej, w tym poprzez tworzenie partnerstw publiczno-prywatnych. Państwa członkowskie zachęcają do utworzenia instrumentów gwarancji pożyczkowych do celów inwestycji w efektywność energetyczną.

4.   Bez uszczerbku dla postanowień art. 107 i 108 TFUE państwa członkowskie promują ustanawianie systemów wsparcia finansowego w celu większego upowszechnienia środków poprawy efektywności energetycznej na potrzeby znacznej modernizacji systemów indywidualnego ogrzewania i chłodzenia oraz systemów ciepłowniczych i chłodniczych.

5.   Państwa członkowskie promują gromadzenie lokalnej wiedzy fachowej i zapewnianie pomocy technicznej, w stosownych przypadkach z wykorzystaniem istniejących sieci i obiektów, w celu oferowania doradztwa w zakresie najlepszych praktyk dotyczących obniżenia emisyjności lokalnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych, takich jak dostęp do specjalnego wsparcia finansowego.

6.   Komisja ułatwia wymianę najlepszych praktyk między właściwymi władzami lub organami krajowymi i regionalnymi, w tym w ramach dorocznych spotkań organów regulacyjnych oraz za pomocą publicznych baz danych zawierających informacje dotyczące wdrażania środków przez państwa członkowskie i porównywania między państwami.

7.   Aby zmobilizować fundusze prywatne na rzecz środków w zakresie efektywności energetycznej i termomodernizacji oraz aby przyczynić się do realizacji unijnych celów w zakresie efektywności energetycznej oraz wkładów krajowych zgodnie z art. 4 niniejszej dyrektywy, a także celów określonych w dyrektywie 2010/31/UE, Komisja prowadzi dialog zarówno z publicznymi, jak i prywatnymi instytucjami finansowymi, a także z poszczególnymi właściwymi sektorami w celu określenia potrzeb i możliwych do podjęcia działań.

8.   Działania, o których mowa w ust. 7, obejmują następujące elementy:

| a) | stymulowanie inwestycji kapitałowych w efektywność energetyczną poprzez uwzględnianie szerszych skutków oszczędności energii; |
| --- | --- |

a)

stymulowanie inwestycji kapitałowych w efektywność energetyczną poprzez uwzględnianie szerszych skutków oszczędności energii;

| b) | ułatwianie wdrażania specjalnych instrumentów finansowych na rzecz efektywności energetycznej i wielkoskalowych systemów finansowania, które mają zostać ustanowione przez instytucje finansowe; |
| --- | --- |

b)

ułatwianie wdrażania specjalnych instrumentów finansowych na rzecz efektywności energetycznej i wielkoskalowych systemów finansowania, które mają zostać ustanowione przez instytucje finansowe;

| c) | zapewnianie lepszych danych dotyczących wyników w zakresie efektywności energetycznej i finansowania przez:






  (i) | dalsze analizowanie, w jaki sposób inwestycje w efektywność energetyczną poprawiają leżące u ich podstaw wartości aktywów; |
| --- | --- | --- |

c)

zapewnianie lepszych danych dotyczących wyników w zakresie efektywności energetycznej i finansowania przez:

(i)

dalsze analizowanie, w jaki sposób inwestycje w efektywność energetyczną poprawiają leżące u ich podstaw wartości aktywów;

| (ii) | wspieranie badań oceniających monetyzację nieenergetycznych korzyści płynących z inwestycji w efektywność energetyczną. |
| --- | --- |

(ii)

wspieranie badań oceniających monetyzację nieenergetycznych korzyści płynących z inwestycji w efektywność energetyczną.

9.   W celu stymulowania prywatnego finansowania środków w zakresie efektywności energetycznej i termomodernizacji państwa członkowskie wdrażając niniejszą dyrektywę:

| a) | rozważają sposoby lepszego wykorzystywania systemów zarządzania energią i audytów energetycznych, o których mowa w art. 11, aby wpływać na proces decyzyjny; |
| --- | --- |

a)

rozważają sposoby lepszego wykorzystywania systemów zarządzania energią i audytów energetycznych, o których mowa w art. 11, aby wpływać na proces decyzyjny;

| b) | w optymalny sposób wykorzystują możliwości i narzędzia dostępne w budżecie ogólnym i zaproponowane w inicjatywie dotyczącej inteligentnego finansowania na rzecz inteligentnych budynków oraz w komunikacie Komisji z dnia 14 października 2020 r.„Fala renowacji na potrzeby Europy – ekologizacja budynków, tworzenie miejsc pracy, poprawa jakości życia”. |
| --- | --- |

b)

w optymalny sposób wykorzystują możliwości i narzędzia dostępne w budżecie ogólnym i zaproponowane w inicjatywie dotyczącej inteligentnego finansowania na rzecz inteligentnych budynków oraz w komunikacie Komisji z dnia 14 października 2020 r.„Fala renowacji na potrzeby Europy – ekologizacja budynków, tworzenie miejsc pracy, poprawa jakości życia”.

10.   Do dnia 31 grudnia 2024 r. Komisja dostarczy państwom członkowskim i uczestnikom rynku wskazówki, jak uruchomić inwestycje prywatne.

Wskazówki te mają na celu pomoc państwom członkowskim i uczestnikom rynku w rozwijaniu i realizacji ich inwestycji w efektywność energetyczną, w tym w ramach różnych programów unijnych, i zawierają propozycje odpowiednich mechanizmów finansowych i innowacyjnych rozwiązań przewidujących finansowanie, z połączeniem dotacji, instrumentów finansowych i pomocy na rozwój projektów, w celu zwiększenia skali istniejących inicjatyw i wykorzystania programów unijnych jako katalizatora do pozyskiwania i uruchamiania finansowania prywatnego.

11.   Państwa członkowskie mogą utworzyć krajowy fundusz efektywności energetycznej. Fundusz ten ma służyć wdrożeniu środków w zakresie efektywności energetycznej w celu wsparcia państw członkowskich w realizacji ich krajowych wkładów w zakresie efektywności energetycznej i ich orientacyjnych trajektorii, o których mowa w art. 4 ust. 2. Krajowy fundusz efektywności energetycznej może zostać ustanowiony jako specjalny fundusz w ramach istniejącego już krajowego instrumentu wspierającego inwestycje kapitałowe. Krajowy fundusz efektywności energetycznej może być finansowany z dochodów z aukcji uprawnień w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji EU ETS w sektorze budynków i sektorze transportu.

12.   W przypadku gdy państwa członkowskie ustanawiają krajowe fundusze efektywności energetycznej, o których mowa w ust. 11 niniejszego artykułu, tworzą instrumenty finansowe, w tym gwarancje publiczne, w celu większego upowszechnienia prywatnych inwestycji w efektywność energetyczną oraz produktów pożyczkowych na rzecz efektywności energetycznej i innowacyjnych systemów, o których mowa w ust. 3 niniejszego artykułu. Zgodnie z art. 8 ust. 3 i art. 24 krajowy fundusz efektywności energetycznej wspiera wdrożenie środków na zasadzie priorytetu wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne. To wsparcie obejmuje finansowanie środków w zakresie efektywności energetycznej dla MŚP, by pozyskać i uruchomić prywatne finansowanie dla MŚP.

13.   Państwa członkowskie mogą zezwolić instytucjom publicznym na wypełnianie obowiązków określonych w art. 6 ust. 1 przez przekazywanie rocznych składek na rzecz krajowego funduszu efektywności energetycznej w wysokości odpowiadającej wartości inwestycji, które są wymagane, by wypełnić te obowiązki.

14.   Państwa członkowskie mogą przewidzieć, że strony zobowiązane mogą wypełniać swoje obowiązki, o których mowa w art. 8 ust. 1 i 4, przekazując co roku składkę na rzecz krajowego funduszu efektywności energetycznej w wysokości równej wartości inwestycji, które są wymagane, by wypełnić te obowiązki.

15.   Państwa członkowskie mogą wykorzystywać dochody wynikające z rocznych limitów emisji przewidzianych w decyzji nr 406/2009/WE na tworzenie innowacyjnych mechanizmów finansowania na potrzeby poprawy efektywności energetycznej.

16.   Komisja ocenia skuteczność i efektywność finansowania publicznego wspierającego środki w zakresie efektywności energetycznej na poziomie unijnym i krajowym oraz zdolność państw członkowskich do większego upowszechnienia prywatnych inwestycji w efektywność energetyczną, również z uwzględnieniem potrzeb w zakresie finansowania publicznego określonych w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu. Komisja ocenia, czy mechanizm efektywności energetycznej na poziomie unijnym, mający na celu zapewnienie unijnych gwarancji, pomocy technicznej i powiązanych dotacji, aby umożliwić wdrażanie instrumentów finansowych oraz systemów finansowania i wsparcia na poziomie krajowym, mógłby w opłacalny sposób wspierać osiągnięcie unijnych celów w zakresie efektywności energetycznej i klimatu oraz, w stosownych przypadkach, proponuje ustanowienie takiego mechanizmu.

W tym celu Komisja do dnia 30 marca 2024 r. przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie, w odpowiednim przypadku wraz z wnioskami ustawodawczymi.

17.   Państwa członkowskie przedkładają Komisji do dnia 15 marca 2025 r., a następnie co dwa lata, w ramach zintegrowanych krajowych sprawozdań z postępów w dziedzinie energii i klimatu złożonych na podstawie art. 17 i 21 rozporządzenia (UE) 2018/1999, następujące dane:

| a) | wielkość inwestycji publicznych w efektywność energetyczną oraz średni efekt dźwigni osiągnięty dzięki finansowaniu publicznemu wspierającemu środki w zakresie efektywności energetycznej; |
| --- | --- |

a)

wielkość inwestycji publicznych w efektywność energetyczną oraz średni efekt dźwigni osiągnięty dzięki finansowaniu publicznemu wspierającemu środki w zakresie efektywności energetycznej;

| b) | wielkość produktów pożyczkowych na rzecz efektywności energetycznej, z rozróżnieniem na poszczególne produkty; |
| --- | --- |

b)

wielkość produktów pożyczkowych na rzecz efektywności energetycznej, z rozróżnieniem na poszczególne produkty;

| c) | w stosownych przypadkach – krajowe programy finansowania wprowadzone w celu większego upowszechnienia efektywności energetycznej i najlepszych praktyk oraz innowacyjne systemy finansowania na rzecz efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

c)

w stosownych przypadkach – krajowe programy finansowania wprowadzone w celu większego upowszechnienia efektywności energetycznej i najlepszych praktyk oraz innowacyjne systemy finansowania na rzecz efektywności energetycznej.

Aby ułatwić opracowanie sprawozdania, o którym mowa w akapicie pierwszym niniejszego ustępu, Komisja włącza wymogi określone w tym akapicie do wspólnego szablonu ustanowionego aktami wykonawczymi przyjętymi na podstawie art. 17 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2018/1999.

18.   Do celu wywiązania się z obowiązku, o którym mowa w ust. 17 lit. b), i bez uszczerbku dla dodatkowych środków krajowych, państwa członkowskie uwzględniają istniejące obowiązki ujawniania informacji nałożone na instytucje finansowe, w tym:

| a) | przepisy o ujawnianiu informacji nałożone na instytucje kredytowe na mocy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2021/2178 (48); |
| --- | --- |

a)

przepisy o ujawnianiu informacji nałożone na instytucje kredytowe na mocy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2021/2178 (48);

| b) | wymogi dotyczące ujawniania informacji na temat ryzyk w zakresie ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego (ESG) nałożone na instytucje kredytowe zgodnie z art. 449a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 (49). |
| --- | --- |

b)

wymogi dotyczące ujawniania informacji na temat ryzyk w zakresie ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego (ESG) nałożone na instytucje kredytowe zgodnie z art. 449a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 (49).

Aby ułatwić zbieranie i agregowanie danych dotyczących wielkości produktów pożyczkowych na rzecz efektywności energetycznej do celu wywiązania się z obowiązku, o którym mowa w ust. 17 lit. b), do dnia 15 marca 2024 r. Komisja przedstawi państwom członkowskim wskazówki odnośnie do warunków dostępu do danych dotyczących wielkości produktów pożyczkowych na rzecz efektywności energetycznej na poziomie krajowym, zbierania tych danych i ich agregowania.

Artykuł 31

Współczynniki konwersji i współczynniki energii pierwotnej

1.   Do celów porównywania oszczędności energii i konwersji do porównywalnej jednostki zastosowanie mają wartości kaloryczne netto określone w załączniku VI do rozporządzenia (UE) 2018/2066 oraz współczynniki energii pierwotnej ustanowione w ust. 2 niniejszego artykułu, chyba że możliwe jest uzasadnienie wykorzystania innych wartości lub współczynników.

2.   Współczynnik energii pierwotnej ma zastosowanie w przypadku obliczania oszczędności energii w odniesieniu do energii pierwotnej przy wykorzystaniu podejścia oddolnego opartego na zużyciu energii końcowej.

3.   W odniesieniu do oszczędności wyrażonych w kWh energii elektrycznej państwa członkowskie stosują współczynnik w celu dokładnego obliczenia uzyskanych oszczędności zużycia energii pierwotnej. Państwa członkowskie stosują współczynnik domyślny wynoszący 1,9, chyba że korzystają z prawa do określenia innego współczynnika w oparciu o uzasadnione warunki krajowe.

4.   W odniesieniu do oszczędności wyrażonych w kWh innych nośników energii państwa członkowskie stosują współczynnik w celu dokładnego obliczenia uzyskanych oszczędności zużycia energii pierwotnej.

5.   W przypadku gdy państwa członkowskie określają swój własny współczynnik dla wartości domyślnej przewidzianej na podstawie niniejszej dyrektywy, państwa członkowskie określają ten współczynnik za pomocą przejrzystej metody na podstawie warunków krajowych, regionalnych lub lokalnych mających wpływ na zużycie energii pierwotnej. Okoliczności te są umotywowane i weryfikowalne, a także powinny być oparte na obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriach.

6.   W przypadku określania własnego współczynnika państwa członkowskie uwzględniają skład przyszłego koszyka energetycznego zawarty w aktualizacji swoich zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu przedłożonych na podstawie art. 14 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2018/1999 i w późniejszych zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu, które mają być zgłaszane Komisji na podstawie art. 3 oraz art. 7–12 tego rozporządzenia. Jeżeli odbiegają one od wartości domyślnej, państwa członkowskie zgłaszają Komisji współczynnik, który stosują, wraz z metodą obliczenia i danymi bazowymi we wspomnianych aktualizacjach oraz w późniejszych planach.

7.   Do dnia 25 grudnia 2026 r., a następnie co cztery lata, Komisja dokonuje przeglądu współczynników domyślnych na podstawie odnotowanych danych. Przeglądy te przeprowadza się z uwzględnieniem ich wpływu na przepisy prawa Unii, takie jak dyrektywa 2009/125/WE i rozporządzenie (UE) 2017/1369.

ROZDZIAŁ VII

PRZEPISY KOŃCOWE

Artykuł 32

Sankcje

Państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszeń przepisów krajowych przyjętych na podstawie niniejszej dyrektywy i podejmują wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia ich wykonania. Przewidziane sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Państwa członkowskie powiadomią Komisję o tych przepisach i środkach do dnia 11 października 2025 r. a także powiadamiają ją niezwłocznie o wszelkich późniejszych zmianach, które ich dotyczą.

Artykuł 33

Akty delegowane

1.   Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 34 w celu dokonania przeglądu zharmonizowanych wartości referencyjnych sprawności ustanowionych w rozporządzeniu (UE) 2015/2402.

2.   Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 34 w celu zmiany niniejszej dyrektywy poprzez dostosowanie do postępu technicznego wartości, metod obliczeniowych, domyślnych współczynników energii pierwotnej oraz wymogów, o których mowa w art. 31 i w załącznikach II, III, V, VIII–XII oraz XIV.

3.   Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 34 w celu uzupełnienia niniejszej dyrektywy przez ustanowienie, po konsultacji z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, wspólnego unijnego systemu oceny zrównoważonego charakteru centrów przetwarzania danych znajdujących się na terytorium Unii. Komisja przyjmie pierwszy taki akt delegowany do dnia 31 grudnia 2023 r. W ramach wspólnego unijnego systemu zostaje ustanowiona definicja wskaźników zrównoważonego charakteru centrum przetwarzania danych i wyznaczone zostają kluczowe wskaźniki efektywności i metoda ich pomiaru.

Artykuł 34

Wykonywanie przekazanych uprawnień

1.   Powierzenie Komisji uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule.

2.   Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 33, powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia 10 października 2023 r. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem okresu pięciu lat. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu.

3.   Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 33, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.

4.   Przed przyjęciem aktu delegowanego Komisja konsultuje się z ekspertami wyznaczonymi przez każde państwo członkowskie zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa.

5.   Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

6.   Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 33 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady.

Artykuł 35

Przegląd i monitorowanie wdrażania

1.   W kontekście sprawozdania na temat stanu unii energetycznej przedłożonego na podstawie art. 35 rozporządzenia (UE) 2018/1999 Komisja przedstawi sprawozdanie w sprawie funkcjonowania rynku dwutlenku węgla zgodnie z art. 35 ust. 1 i art. 35 ust. 2 lit. c) tego rozporządzenia, uwzględniając skutki wdrażania niniejszej dyrektywy.

2.   Do dnia 31 października 2025 r., a następnie co cztery lata, Komisja ocenia istniejące środki służące zwiększeniu efektywności energetycznej i obniżeniu emisyjności sektora ogrzewania i chłodzenia. Ocena ta uwzględnia wszystkie następujące elementy:

| a) | tendencje w zakresie efektywności energetycznej i emisji gazów cieplarnianych w sektorze ogrzewania i chłodzenia, w tym w systemach ciepłowniczych i chłodniczych; |
| --- | --- |

a)

tendencje w zakresie efektywności energetycznej i emisji gazów cieplarnianych w sektorze ogrzewania i chłodzenia, w tym w systemach ciepłowniczych i chłodniczych;

| b) | wzajemne powiązania między zastosowanymi środkami; |
| --- | --- |

b)

wzajemne powiązania między zastosowanymi środkami;

| c) | zmiany efektywności energetycznej i emisji gazów cieplarnianych w sektorze ogrzewania i chłodzenia; |
| --- | --- |

c)

zmiany efektywności energetycznej i emisji gazów cieplarnianych w sektorze ogrzewania i chłodzenia;

| d) | istniejące i planowane polityki i środki w zakresie efektywności energetycznej oraz polityki i środki w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych na poziomie unijnym i krajowym; |
| --- | --- |

d)

istniejące i planowane polityki i środki w zakresie efektywności energetycznej oraz polityki i środki w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych na poziomie unijnym i krajowym;

| e) | środki przedstawione przez państwa członkowskie w ich kompleksowych ocenach na podstawie art. 25 ust. 1 niniejszej dyrektywy i zgłoszone zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/1999. |
| --- | --- |

e)

środki przedstawione przez państwa członkowskie w ich kompleksowych ocenach na podstawie art. 25 ust. 1 niniejszej dyrektywy i zgłoszone zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/1999.

Do dnia 31 października 2025 r., a następnie co cztery lata, Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z tej oceny, oraz w stosownych przypadkach występuje z wnioskami ustawodawczymi w celu zapewnienia osiągnięcia unijnych celów dotyczących energii i klimatu.

3.   Państwa członkowskie przedkładają Komisji w terminie do dnia 30 kwietnia każdego roku statystykę dotyczącą krajowego wytwarzania energii elektrycznej i ciepła z wysoko- i niskosprawnej kogeneracji, zgodnie ogólnymi zasadami określonymi w załączniku II, w odniesieniu do całkowitej produkcji ciepła i energii elektrycznej. Przedkładają one również roczną statystykę dotyczącą mocy wytwórczych ciepła i energii elektrycznej w procesie kogeneracji oraz paliw wykorzystanych do celów kogeneracji, jak również dotyczącą produkcji i mocy wytwórczych w systemach ciepłowniczych i chłodniczych, w odniesieniu do całkowitej produkcji i mocy wytwórczych ciepła i energii elektrycznej. Państwa członkowskie przedkładają statystykę dotyczącą oszczędności energii pierwotnej osiągniętej dzięki zastosowaniu kogeneracji zgodnie z metodą określoną w załączniku III.

4.   Do dnia 1 stycznia 2021 r. Komisja przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie na podstawie oceny potencjału w zakresie efektywności energetycznej w odniesieniu do konwersji, przetwarzania, przesyłu, transportu i magazynowania energii, w stosownych przypadkach wraz z wnioskami ustawodawczymi.

5.   Z zastrzeżeniem ewentualnych zmian przepisów dyrektywy 2009/73/WE dotyczących rynków detalicznych, Komisja przeprowadzi do dnia 31 grudnia 2021 r. ocenę i przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące przepisów odnoszących się do opomiarowania, rozliczeń i informowania konsumentów w przypadku gazu ziemnego, tak aby dostosować te przepisy, w stosownych przypadkach, do odpowiednich przepisów dotyczących energii elektrycznej zawartych w dyrektywie (UE) 2019/944 w celu wzmocnienia ochrony konsumentów i umożliwienia częstszego otrzymywania przez odbiorców końcowych jasnych i aktualnych informacji na temat zużycia przez nich gazu ziemnego i umożliwienia im regulowania tego zużycia. Jak najszybciej po przedłożeniu tego sprawozdania Komisja, w stosownych przypadkach, przyjmuje wnioski ustawodawcze.

6.   Do dnia 31 października 2022 r. Komisja oceni, czy Unia osiągnęła swoje główne cele w zakresie efektywności energetycznej do 2020 r.

7.   Do dnia 28 lutego 2027 r., a następnie co pięć lat, Komisja dokonuje oceny wdrażania niniejszej dyrektywy i przedstawia sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

Ocena ta obejmuje:

| a) | ocenę ogólnej skuteczności niniejszej dyrektywy oraz potrzeby dalszego dostosowania unijnej polityki w zakresie efektywności energetycznej zgodnie z celami porozumienia paryskiego w oraz w świetle rozwoju sytuacji gospodarczej i zmian w zakresie innowacji; |
| --- | --- |

a)

ocenę ogólnej skuteczności niniejszej dyrektywy oraz potrzeby dalszego dostosowania unijnej polityki w zakresie efektywności energetycznej zgodnie z celami porozumienia paryskiego w oraz w świetle rozwoju sytuacji gospodarczej i zmian w zakresie innowacji;

| b) | szczegółową ocenę łącznego wpływu makroekonomicznego niniejszej dyrektywy, ze szczególnym uwzględnieniem jej wpływu na bezpieczeństwo energetyczne Unii, ceny energii, minimalizowanie ubóstwa energetycznego, wzrost gospodarczy, konkurencyjność, tworzenie miejsc pracy, koszty mobilności i siłę nabywczą gospodarstw domowych; |
| --- | --- |

b)

szczegółową ocenę łącznego wpływu makroekonomicznego niniejszej dyrektywy, ze szczególnym uwzględnieniem jej wpływu na bezpieczeństwo energetyczne Unii, ceny energii, minimalizowanie ubóstwa energetycznego, wzrost gospodarczy, konkurencyjność, tworzenie miejsc pracy, koszty mobilności i siłę nabywczą gospodarstw domowych;

| c) | główne cele Unii w dziedzinie efektywności energetycznej na 2030 r. określone w art. 4 ust. 1, w perspektywie podniesienia tych celów w przypadku znacznego zmniejszenia kosztów wynikającego z rozwoju sytuacji gospodarczej lub rozwoju technologii, w razie konieczności, by osiągnąć cele Unii na 2040 r. lub 2050 r. w zakresie obniżenia emisyjności lub spełnić jej międzynarodowe zobowiązania w zakresie obniżenia emisyjności; |
| --- | --- |

c)

główne cele Unii w dziedzinie efektywności energetycznej na 2030 r. określone w art. 4 ust. 1, w perspektywie podniesienia tych celów w przypadku znacznego zmniejszenia kosztów wynikającego z rozwoju sytuacji gospodarczej lub rozwoju technologii, w razie konieczności, by osiągnąć cele Unii na 2040 r. lub 2050 r. w zakresie obniżenia emisyjności lub spełnić jej międzynarodowe zobowiązania w zakresie obniżenia emisyjności;

| d) | informacje na temat tego, czy państwa członkowskie nadal mają osiągać nowe roczne oszczędności zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) ppkt (iv) w dziesięcioletnich okresach po 2030 r.; |
| --- | --- |

d)

informacje na temat tego, czy państwa członkowskie nadal mają osiągać nowe roczne oszczędności zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) ppkt (iv) w dziesięcioletnich okresach po 2030 r.;

| e) | informacje na temat tego, czy państwa członkowskie nadal mają zapewniać, aby co najmniej 3 % całkowitej powierzchni ogrzewanych lub chłodzonych budynków będących własnością instytucji publicznych było poddawane co roku renowacji zgodnie z art. 6 ust. 1 w celu zmiany wskaźnika renowacji określonego w tym artykule; |
| --- | --- |

e)

informacje na temat tego, czy państwa członkowskie nadal mają zapewniać, aby co najmniej 3 % całkowitej powierzchni ogrzewanych lub chłodzonych budynków będących własnością instytucji publicznych było poddawane co roku renowacji zgodnie z art. 6 ust. 1 w celu zmiany wskaźnika renowacji określonego w tym artykule;

| f) | informacje na temat tego, czy państwa członkowskie nadal mają osiągać część oszczędności energii wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne zgodnie z art. 8 ust. 3 w dziesięcioletnich okresach po 2030 r.; |
| --- | --- |

f)

informacje na temat tego, czy państwa członkowskie nadal mają osiągać część oszczędności energii wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne zgodnie z art. 8 ust. 3 w dziesięcioletnich okresach po 2030 r.;

| g) | informacje na temat tego, czy państwa członkowskie nadal mają osiągać redukcję zużycia energii końcowej zgodnie z art. 5 ust. 1; |
| --- | --- |

g)

informacje na temat tego, czy państwa członkowskie nadal mają osiągać redukcję zużycia energii końcowej zgodnie z art. 5 ust. 1;

| h) | skutki niniejszej dyrektywy z perspektywy wspierania wzrostu gospodarczego, zwiększania produkcji przemysłowej, wprowadzania odnawialnych źródeł energii lub zaawansowanych działań w kierunku neutralności klimatycznej. |
| --- | --- |

h)

skutki niniejszej dyrektywy z perspektywy wspierania wzrostu gospodarczego, zwiększania produkcji przemysłowej, wprowadzania odnawialnych źródeł energii lub zaawansowanych działań w kierunku neutralności klimatycznej.

Ocena ta obejmuje również skutki wysiłków na rzecz elektryfikacji gospodarki oraz wprowadzenia wodoru, w tym ocenę, czy uzasadniona mogłaby być jakakolwiek zmiana w traktowaniu czystych i odnawialnych źródeł energii, a także – w stosownych przypadkach – propozycję, w stosownych przypadkach, sposobów zaradzenia wszelkim potencjalnie zidentyfikowanym niekorzystnym skutkom.

Sprawozdaniu temu towarzyszą szczegółowa ocena potrzeby zmiany niniejszej dyrektywy w celu uproszczenia przepisów oraz, w stosownych przypadkach, dalsze wnioski ustawodawcze.

8.   Do dnia 31 października 2032 r. Komisja oceni, czy Unia osiągnęła swoje główne cele w zakresie efektywności energetycznej do 2030 r.

Artykuł 36

Transpozycja

1.   Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania art. 1, 2 i 3, art. 4 ust. 1—4, art. 4 ust. 5 akapit pierwszy, drugi, czwarty, piąty i szósty, art. 4 ust. 6 i 7, art. 5— 11, art. 12 ust. 2—5, art. 21— 25, art. 26 ust. 1, 2 i 4—14, art. 27, art. 28 ust. 1—5, art. 29—32 oraz załączników I, III—VII, X, XI i XV do dnia 11 października 2025 r.

Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania art. 4 ust. 5 akapit trzeci, art. 12 ust. 1, art. 26 ust. 3 oraz art. 28 ust. 6 w terminach w nich określonych. Niezwłocznie przekazują one Komisji tekst tych przepisów.

Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Przepisy te zawierają także wskazanie, że w istniejących przepisach ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odesłania do dyrektywy uchylonej niniejszą dyrektywą odczytuje się jako odesłania do niniejszej dyrektywy. Sposób dokonywania takiego odniesienia i formułowania takiego wskazania określany jest przez państwa członkowskie.

2.   Państwa członkowskie przekazują Komisji tekst podstawowych przepisów prawa krajowego przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.

Artykuł 37

Zmiana rozporządzenia (UE) 2023/955

W art. 2 rozporządzenia (UE) 2023/955 pkt 1 otrzymuje brzmienie:

| „1) | »ubóstwo energetyczne« oznacza ubóstwo energetyczne zdefiniowane w art. 2 pkt 52 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791. (*1) |
| --- | --- |

„1)

»ubóstwo energetyczne« oznacza ubóstwo energetyczne zdefiniowane w art. 2 pkt 52 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791. (*1)

*1

Artykuł 38

Uchylenie

Dyrektywa 2012/27/UE, zmieniona aktami wymienionymi w części A załącznika XVI, traci moc ze skutkiem od dnia 12 października 2025 r. bez uszczerbku dla zobowiązań państw członkowskich dotyczących terminów transpozycji do prawa krajowego dyrektyw określonych w części B załącznika XVI.

Odesłania do uchylonej dyrektywy rozumie się jako odesłania do niniejszej dyrektywy i odczytuje zgodnie z tabelą korelacji zamieszczoną w załączniku XVII.

Artykuł 39

Wejście w życie i rozpoczęcie stosowania

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej

Artykuły 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19 i 20 i załączniki II, VIII, IX, XII, XIII i XIV stosuje się od dnia 12 października 2025 r.

Artykuł

Art. 37 stosuje się od dnia 30 czerwca 2024 r.

Artykuł 40

Adresaci

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.

Sporządzono w Strasburgu dnia 13 września 2023 r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego

Przewodnicząca

R. METSOLA

W imieniu Rady

Przewodniczący

J. M. ALBARES BUENO

---

(1)  
  Dz.U. C 152 z 6.4.2022, s. 134.

1

(2)  
  Dz.U. C 301 z 5.8.2022, s. 139.

2

(3)  Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia 11 lipca 2023 r. (dotychczas nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym) oraz decyzja Rady z 25 lipca 2023 r.

3

(4)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej, zmiany dyrektyw 2009/125/WE i 2010/30/UE oraz uchylenia dyrektyw 2004/8/WE i 2006/32/WE (Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 1).

4

(5)  Zob. część A załącznika XVI.

5

(6)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/2088 (Dz.U. L 198 z 22.6.2020, s. 13).

6

(7)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 663/2009 i (WE) nr 715/2009, dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady 94/22/WE, 98/70/WE, 2009/31/WE, 2009/73/WE, 2010/31/UE, 2012/27/UE i 2013/30/UE, dyrektyw Rady 2009/119/WE i (UE) 2015/652 oraz uchylenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 525/2013 (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 1).

7

(8)  Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz.U. L 275 z 25.10.2003, s. 32).

8

(9)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/869 z dnia 30 maja 2022 r. w sprawie wytycznych dotyczących transeuropejskiej infrastruktury energetycznej, zmiany rozporządzeń (WE) nr 715/2009, (UE) 2019/942 i (UE) 2019/943 oraz dyrektyw 2009/73/WE i (UE) 2019/944 oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 347/2013 (Dz.U. L 152 z 3.6.2022, s. 45).

9

(10)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniająca dyrektywę 2012/27/UE (Dz.U. L 158 z 14.6.2019, s. 125).

10

(11)  Zalecenie Komisji (UE) 2020/1563 z dnia 14 października 2020 r. dotyczące ubóstwa energetycznego (Dz.U. L 357 z 27.10.2020, s. 35).

11

(12)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/73/WE z 13 lipca 2009 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego i uchylająca dyrektywę 2003/55/WE (Dz.U. L 211 z 14.8.2009, s. 94).

12

(13)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz.U. L 153 z 18.6.2010, s. 13).

13

(14)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią (Dz.U. L 285 z 31.10.2009, s. 10).

14

(15)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1369 z dnia 4 lipca 2017 r. ustanawiające ramy etykietowania energetycznego i uchylające dyrektywę 2010/30/UE (Dz.U. L 198 z 28.7.2017, s. 1).

15

(16)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/740 z dnia 25 maja 2020 r. w sprawie etykietowania opon pod kątem efektywności paliwowej i innych parametrów, zmieniające rozporządzenie (UE) 2017/1369 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1222/2009 (Dz.U. L 177 z 5.6.2020, s. 1).

16

(17)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/783 z dnia 29 kwietnia 2021 r. w sprawie ustanowienia programu działań na rzecz środowiska i klimatu (LIFE) i uchylające rozporządzenie (UE) nr 1293/2013 (Dz.U. L 172 z 17.5.2021, s. 53).

17

(18)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania koncesji (Dz.U. L 094 z 28.3.2014, s. 1.)

18

(19)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE (Dz.U. L 094 z 28.3.2014, s. 65).

19

(20)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE (Dz.U. L 094 z 28.3.2014, s. 243).

20

(21)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola) (Dz.U. L 334 z 17.12.2010, s. 17).

21

(22)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2284 z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie redukcji krajowych emisji niektórych rodzajów zanieczyszczeń atmosferycznych, zmiany dyrektywy 2003/35/WE oraz uchylenia dyrektywy 2001/81/WE (Dz.U. L 344 z 17.12.2016, s. 1).

22

(23)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/842 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie wiążących rocznych redukcji emisji gazów cieplarnianych przez państwa członkowskie od 2021 r. do 2030 r. przyczyniających się do działań w dziedzinie klimatu w celu wywiązania się z zobowiązań wynikających z Porozumienia paryskiego oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 525/2013 (Dz.U. L 156 z 19.6.2018, s. 26).

23

(24)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/31/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie geologicznego składowania dwutlenku węgla oraz zmieniająca dyrektywę Rady 85/337/EWG, dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/60/WE, 2001/80/WE, 2004/35/WE, 2006/12/WE, 2008/1/WE i rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 (Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 114).

24

(25)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 82).

25

(26)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie rynku wewnętrznego energii elektrycznej (Dz.U. L 158 z 14.6.2019, s. 54).

26

(27)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 715/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie warunków dostępu do sieci przesyłowych gazu ziemnego i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1775/2005 (Dz.U. L 211 z 14.8.2009, s. 36).

27

(28)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/955 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ustanowienia Społecznego Funduszu Klimatycznego i zmieniające rozporządzenie (UE) 2021/1060 (Dz.U. L 130 z 16.5.2023, s.1).

28

(29)  Rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 z dnia 17 grudnia 2020 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 (Dz.U. L 433I z 22.12.2020, s. 11).

29

(30)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiające Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (Dz.U. L 57 z 18.2.2021, s. 17).

30

(31)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/523 z dnia 24 marca 2021 r. ustanawiające Program InvestEU i zmieniające rozporządzenie (UE) 2015/1017 (Dz.U. L 107 z 26.3.2021, s. 30).

31

(32)  Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 406/2009/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wysiłków podjętych przez państwa członkowskie, zmierzających do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w celu realizacji do roku 2020 zobowiązań Wspólnoty dotyczących redukcji emisji gazów cieplarnianych (Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 136).

32

(33)  Decyzja Komisji 2014/746/UE z dnia 27 października 2014 r. ustalająca, zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, wykaz sektorów i podsektorów uważanych za narażone na znaczące ryzyko ucieczki emisji na lata 2015–2019 (Dz.U. L 308 z 29.10.2014, s. 114).

33

(34)  
  Dz.U. L 123 z 12.5.2016, s. 1.

34

(35)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmiany rozporządzeń (WE) nr 401/2009 i (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o klimacie) (Dz.U. L 243 z 9.7.2021, s. 1).

35

(36)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1099/2008 z dnia 22 października 2008 r. w sprawie statystyki energii (Dz.U. L 304 z 14.11.2008, s. 1).

36

(37)  Zalecenie Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. dotyczące definicji mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (Dz.U. L 124 z 20.5.2003, s. 36).

37

(38)  Zalecenie Komisji (UE) 2021/1749 z dnia 28 września 2021 r. w sprawie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”: od zasad do praktyki – Wytyczne i przykłady dotyczące jej wdrażania w procesie podejmowania decyzji w sektorze energetycznym i w innych sektorach (Dz.U. L 350 z 4.10.2021, s. 9).

38

(39)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/81/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania niektórych zamówień na roboty budowlane, dostawy i usługi przez instytucje lub podmioty zamawiające w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa i zmieniająca dyrektywy 2004/17/WE i 2004/18/WE (Dz.U. L 216 z 20.8.2009, s. 76).

39

(40)  Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/1780 z dnia 23 września 2019 r. ustanawiające standardowe formularze do publikacji ogłoszeń w dziedzinie zamówień publicznych i uchylające rozporządzenie wykonawcze (UE) 2015/1986 (e-formularze) (Dz.U. L 272 z 25.10.2019, s. 7).

40

(41)  Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/2066 z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie monitorowania i raportowania w zakresie emisji gazów cieplarnianych na podstawie dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz zmieniające rozporządzenie Komisji (UE) nr 601/2012 (Dz.U. L 334 z 31.12.2018, s. 1).

41

(42)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów, zmieniająca dyrektywę Rady 93/13/EWG i dyrektywę 1999/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylająca dyrektywę Rady 85/577/EWG i dyrektywę 97/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 304 z 22.11.2011, s. 64).

42

(43)  Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. L 95 z 21.4.1993, s. 29).

43

(44)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego, zmieniająca dyrektywy 2002/65/WE, 2009/110/WE, 2013/36/UE i rozporządzenie (UE) nr 1093/2010 oraz uchylająca dyrektywę 2007/64/WE (Dz.U. L 337 z 23.12.2015, s. 35).

44

(45)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/11/UE z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie alternatywnych metod rozstrzygania sporów konsumenckich oraz zmiany rozporządzenia (WE) nr 2006/2004 i dyrektywy 2009/22/WE (dyrektywa w sprawie ADR w sporach konsumenckich) (Dz.U. L 165 z 18.6.2013, s. 63).

45

(46)  Dyrektywa 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko (Dz.U. L 197 z 21.7.2001, s. 30).

46

(47)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiające wymagania w zakresie akredytacji i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz.U. L 218 z 13.8.2008, s. 30).

47

(48)  Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/2178 z dnia 6 lipca 2021 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 przez sprecyzowanie treści i prezentacji informacji dotyczących zrównoważonej środowiskowo działalności gospodarczej, które mają być ujawniane przez przedsiębiorstwa podlegające art. 19a lub 29a dyrektywy 2013/34/UE, oraz określenie metody spełnienia tego obowiązku ujawniania informacji (Dz.U. L 443 z 10.12.2021, s. 9).

48

(49)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz.U. L 176 z 27.6.2013, s. 1).

49

---

ZAŁĄCZNIK I

KRAJOWE WKŁADY W REALIZACJĘ UNIJNYCH CELÓW W ZAKRESIE EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ W 2030 R. POD WZGLĘDEM ZUŻYCIA ENERGII KOŃCOWEJ LUB ZUŻYCIA ENERGII PIERWOTNEJ

1.

Formula

Formula

Gdzie CEU to współczynnik korygujący, Target to poziom ambicji danego kraju, a FECB2030 PECB203 to unijny scenariusz odniesienia 2020 wykorzystywany jako poziom bazowy dla 2030 r.

2.

| a) | wkład zależny od wczesnego działania („Fearly-action”); |
| --- | --- |

a)

wkład zależny od wczesnego działania („Fearly-action”);

| b) | wkład zależny od PKB na mieszkańca („Fwealth”); |
| --- | --- |

b)

wkład zależny od PKB na mieszkańca („Fwealth”);

| c) | wkład zależny od energochłonności („Fintensity”); |
| --- | --- |

c)

wkład zależny od energochłonności („Fintensity”);

| d) | wkład od potencjału opłacalnej oszczędności energii („Fpotential”). |
| --- | --- |

d)

wkład od potencjału opłacalnej oszczędności energii („Fpotential”).

3.

Fearly-action oblicza się dla każdego państwa członkowskiego jako iloczyn wielkości oszczędności energii tego państwa i poprawę energochłonności osiągniętą przez każde państwo członkowskie. Wielkość oszczędności energii dla każdego państwa członkowskiego oblicza się na podstawie zmniejszenia zużycia energii (w tonach oleju ekwiwalentnego – toe) w stosunku do zmniejszenia zużycia energii w Unii między trzyletnią średnią unijną za lata 2007–2099 a trzyletnią średnią unijną za lata 2017–2019. Poprawę energochłonności dla każdego państwa członkowskiego oblicza się na podstawie zmniejszenia zużycia energii (w toe/EUR) w stosunku do zmniejszenia zużycia energii w Unii między trzyletnią średnią unijną za lata 2007–2099 a trzyletnią średnią unijną za lata 2017–2019.

4.

Fwealth oblicza się dla każdego państwa członkowskiego na podstawie trzyletniej średniej określonego przez Eurostat wskaźnika realnego PKB na mieszkańca w stosunku do trzyletniej średniej unijnej za lata 2017–2019, według parytetów siły nabywczej (PPP).

5.

Fintensity oblicza się dla każdego państwa członkowskiego na podstawie trzyletniej średniej wskaźnika energochłonności końcowej (FEC lub PEC do realnego PKB wg PPP) w stosunku do trzyletniej średniej unijnej za lata 2017–2019.

6.

Fpotential oblicza się dla każdego państwa członkowskiego na podstawie oszczędności energii końcowej lub pierwotnej w ramach scenariusza PRIMES MIX 55 % na 2030 r. Oszczędności wyrażane są w odniesieniu do prognoz na 2030 r. przedstawionych w unijnym scenariuszu odniesienia 2020.

7.

W odniesieniu do każdego kryterium określonego w pkt 2 lit. a)–d) stosuje się dolną i górną granicę. Poziom ambicji dla współczynników Fwealth Fintensity i Fpotential jest ograniczony do 50 % i 150 % średniego unijnego poziomu ambicji w ramach danego współczynnika. Poziom ambicji dla współczynnika Fearly-action jest ograniczony do 50 % i 100 % średniego unijnego poziomu ambicji w ramach danego współczynnika.

8.

O ile nie stwierdzono inaczej, źródłem danych wejściowych wykorzystanych do obliczania współczynników jest Eurostat.

9.

Ftotal oblicza się jako ważoną sumę wszystkich czterech współczynników (Fearly-action Fwealth Fintensity i Fpotential). Następnie wartość docelową oblicza się jako iloczyn współczynnika łącznego Ftotal i celu unijnego.

10.

Komisja oblicza współczynnik korygujący dla energii pierwotnej i końcowej CEU, który stosuje się w celu kalibracji sumy wyników wzoru w odniesieniu do wszystkich wkładów krajowych w realizację odnośnych unijnych celów w 2030 r. Współczynnik CEU jest identyczny dla wszystkich państw członkowskich.

---

ZAŁĄCZNIK II

OGÓLNE ZASADY OBLICZANIA ILOŚCI ENERGII ELEKTRYCZNEJ Z KOGENERACJI

Część I

Zasady ogólne

Wartości stosowane do obliczania ilości energii elektrycznej z kogeneracji określane są na podstawie przewidywanego lub rzeczywistego funkcjonowania jednostki w normalnych warunkach jej pracy. Dla jednostek mikrokogeneracyjnych obliczenie to może być wykonane na podstawie wartości certyfikowanych.

| 1) | Produkcję energii elektrycznej z kogeneracji uważa się za równą całkowitej rocznej produkcji energii elektrycznej wytworzonej przez daną jednostkę, mierzonej na wyjściu głównych generatorów, jeżeli spełnione są następujące warunki:






  a) | w jednostkach kogeneracyjnych typu (2), (4), (5), (6), (7) i (8), o których mowa w części II, o rocznej sprawności ogólnej ustalonej przez państwa członkowskie na poziomie co najmniej 75 %; |
| --- | --- | --- |

1)

Produkcję energii elektrycznej z kogeneracji uważa się za równą całkowitej rocznej produkcji energii elektrycznej wytworzonej przez daną jednostkę, mierzonej na wyjściu głównych generatorów, jeżeli spełnione są następujące warunki:

a)

w jednostkach kogeneracyjnych typu (2), (4), (5), (6), (7) i (8), o których mowa w części II, o rocznej sprawności ogólnej ustalonej przez państwa członkowskie na poziomie co najmniej 75 %;

| b) | w jednostkach kogeneracyjnych typu (1) i (3), o których mowa w części II, o rocznej sprawności ogólnej ustalonej przez państwa członkowskie na poziomie co najmniej 80 %. |
| --- | --- |

b)

w jednostkach kogeneracyjnych typu (1) i (3), o których mowa w części II, o rocznej sprawności ogólnej ustalonej przez państwa członkowskie na poziomie co najmniej 80 %.

| 2) | W jednostkach kogeneracyjnych o rocznej sprawności ogólnej poniżej wartości wymienionej w pkt 1) lit. a) czyli jednostkach kogeneracyjnych typu (2), (4), (5), (6), (7) i (8), o których mowa w części II, lub o rocznej sprawności ogólnej poniżej wartości wymienionej w pkt 1) lit. b) czyli jednostkach kogeneracyjnych typu (1) i (3), o których mowa w części II, energia elektryczna z kogeneracji obliczana jest według następującego wzoru:
  ECHP=HCHP*C
  gdzie:
  ECHP oznacza ilość energii elektrycznej z kogeneracji;
  C oznacza stosunek energii elektrycznej do ciepła;
  HCHP oznacza ilość ciepła użytkowego z kogeneracji (obliczanego w tym celu jako całkowita produkcja ciepła pomniejszona o wszelkie ciepło wyprodukowane w oddzielnych kotłach lub poprzez upust pary świeżej z wytwornicy pary przed turbiną).
  Obliczanie energii elektrycznej z kogeneracji jest oparte na rzeczywistym stosunku energii elektrycznej do ciepła. Jeżeli rzeczywisty stosunek energii elektrycznej do ciepła dla jednostki kogeneracyjnej jest nieznany, w przypadku jednostek typu (1), (2), (3), (4) i (5), o których mowa w części II, można zastosować następujące wartości domyślne, w szczególności do celów statystycznych, pod warunkiem że wyliczona ilość energii elektrycznej z kogeneracji nie przekracza całkowitej produkcji energii elektrycznej tej jednostki:






  Typ jednostki | Wartość domyślna stosunku energii elektrycznej do ciepła C |
| --- | --- | --- |
| Turbina gazowa w układzie kombinowanym z odzyskiem ciepła | 0,95 |
| Turbina parowa przeciwprężna | 0,45 |
| Turbina parowa upustowo-kondensacyjna | 0,45 |
| Turbina gazowa z odzyskiem ciepła | 0,55 |
| Silnik spalinowy | 0,75 |

2)

W jednostkach kogeneracyjnych o rocznej sprawności ogólnej poniżej wartości wymienionej w pkt 1) lit. a) czyli jednostkach kogeneracyjnych typu (2), (4), (5), (6), (7) i (8), o których mowa w części II, lub o rocznej sprawności ogólnej poniżej wartości wymienionej w pkt 1) lit. b) czyli jednostkach kogeneracyjnych typu (1) i (3), o których mowa w części II, energia elektryczna z kogeneracji obliczana jest według następującego wzoru:

ECHP=HCHP*C

gdzie:

ECHP oznacza ilość energii elektrycznej z kogeneracji;

C oznacza stosunek energii elektrycznej do ciepła;

HCHP oznacza ilość ciepła użytkowego z kogeneracji (obliczanego w tym celu jako całkowita produkcja ciepła pomniejszona o wszelkie ciepło wyprodukowane w oddzielnych kotłach lub poprzez upust pary świeżej z wytwornicy pary przed turbiną).

Obliczanie energii elektrycznej z kogeneracji jest oparte na rzeczywistym stosunku energii elektrycznej do ciepła. Jeżeli rzeczywisty stosunek energii elektrycznej do ciepła dla jednostki kogeneracyjnej jest nieznany, w przypadku jednostek typu (1), (2), (3), (4) i (5), o których mowa w części II, można zastosować następujące wartości domyślne, w szczególności do celów statystycznych, pod warunkiem że wyliczona ilość energii elektrycznej z kogeneracji nie przekracza całkowitej produkcji energii elektrycznej tej jednostki:

Typ jednostki

Wartość domyślna stosunku energii elektrycznej do ciepła C

Turbina gazowa w układzie kombinowanym z odzyskiem ciepła

0,95

Turbina parowa przeciwprężna

0,45

Turbina parowa upustowo-kondensacyjna

0,45

Turbina gazowa z odzyskiem ciepła

0,55

Silnik spalinowy

0,75

Jeżeli państwa członkowskie wprowadzają domyślne wartości stosunku energii elektrycznej do ciepła dla jednostek typu (6), (7), (8), (9), (10) i (11), o których mowa w części II, wartości te są publikowane i podawane do wiadomości Komisji.

| 3) | Jeżeli część energii zawartej w użytym do procesu kogeneracji wsadzie paliwa jest odzyskiwana w postaci substancji chemicznych i wprowadzana ponownie do użytku, część tę można przed obliczeniem sprawności ogólnej odjąć od doprowadzonego wsadu paliwowego, według zasad przedstawionych w pkt 1) i 2). |
| --- | --- |

3)

Jeżeli część energii zawartej w użytym do procesu kogeneracji wsadzie paliwa jest odzyskiwana w postaci substancji chemicznych i wprowadzana ponownie do użytku, część tę można przed obliczeniem sprawności ogólnej odjąć od doprowadzonego wsadu paliwowego, według zasad przedstawionych w pkt 1) i 2).

| 4) | Państwa członkowskie mogą określić stosunek energii elektrycznej do ciepła jako stosunek energii elektrycznej do ciepła użytkowego podczas działania w trybie kogeneracji przy niższej mocy jednostki wytwórczej z zastosowaniem danych eksploatacyjnych konkretnej jednostki. |
| --- | --- |

4)

Państwa członkowskie mogą określić stosunek energii elektrycznej do ciepła jako stosunek energii elektrycznej do ciepła użytkowego podczas działania w trybie kogeneracji przy niższej mocy jednostki wytwórczej z zastosowaniem danych eksploatacyjnych konkretnej jednostki.

| 5) | Do celów obliczeń według pkt 1) i 2) państwa członkowskie mogą stosować okresy sprawozdawcze inne niż roczne okresy sprawozdawcze. |
| --- | --- |

5)

Do celów obliczeń według pkt 1) i 2) państwa członkowskie mogą stosować okresy sprawozdawcze inne niż roczne okresy sprawozdawcze.

Część II

Technologie kogeneracyjne objęte niniejszą dyrektywą

| (1) | Turbina gazowa w układzie kombinowanym z odzyskiem ciepła |
| --- | --- |

(1)

Turbina gazowa w układzie kombinowanym z odzyskiem ciepła

| (2) | Turbina parowa przeciwprężna |
| --- | --- |

(2)

Turbina parowa przeciwprężna

| (3) | Turbina parowa upustowo-kondensacyjna |
| --- | --- |

(3)

Turbina parowa upustowo-kondensacyjna

| (4) | Turbina gazowa z odzyskiem ciepła |
| --- | --- |

(4)

Turbina gazowa z odzyskiem ciepła

| (5) | Silnik spalinowy |
| --- | --- |

(5)

Silnik spalinowy

| (6) | Mikroturbiny |
| --- | --- |

(6)

Mikroturbiny

| (7) | Silniki Stirlinga |
| --- | --- |

(7)

Silniki Stirlinga

| (8) | Ogniwa paliwowe |
| --- | --- |

(8)

Ogniwa paliwowe

| (9) | Silniki parowe |
| --- | --- |

(9)

Silniki parowe

| (10) | Organiczny obieg Rankine’a |
| --- | --- |

(10)

Organiczny obieg Rankine’a

| (11) | Pozostałe rodzaje technologii lub ich kombinacje, w tym kogeneracja. |
| --- | --- |

(11)

Pozostałe rodzaje technologii lub ich kombinacje, w tym kogeneracja.

Przy wdrażaniu i stosowaniu ogólnych zasad obliczania ilości energii elektrycznej z kogeneracji państwa członkowskie korzystają ze szczegółowych wytycznych ustanowionych decyzją Komisji 2008/952/WE (1).

---

(1)  Decyzja Komisji 2008/952/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie określenia szczegółowych wytycznych dotyczących wykonania i stosowania przepisów załącznika II do dyrektywy 2004/8/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 338 z 17.12.2008, s. 55).

---

ZAŁĄCZNIK III

METODA OKREŚLANIA SPRAWNOŚCI PROCESU KOGENERACJI

Wartości stosowane do obliczania sprawności kogeneracji i oszczędności energii pierwotnej określane są na podstawie przewidywanego lub rzeczywistego funkcjonowania jednostki w normalnych warunkach jej pracy.

a)   Wysokosprawna kogeneracja

Do celów niniejszej dyrektywy wysokosprawna kogeneracja spełnia następujące kryteria:

| — | produkcja kogeneracyjna w jednostkach kogeneracyjnych zapewnia oszczędność energii pierwotnej obliczoną zgodnie z lit. b) w wysokości co najmniej 10 % w porównaniu z wartościami referencyjnymi dla rozdzielonej produkcji ciepła i energii elektrycznej; |
| --- | --- |

—

produkcja kogeneracyjna w jednostkach kogeneracyjnych zapewnia oszczędność energii pierwotnej obliczoną zgodnie z lit. b) w wysokości co najmniej 10 % w porównaniu z wartościami referencyjnymi dla rozdzielonej produkcji ciepła i energii elektrycznej;

| — | produkcja w małoskalowych jednostkach kogeneracyjnych i jednostkach mikrokogeneracyjnych zapewniająca oszczędność energii pierwotnej może kwalifikować się jako wysokosprawna kogeneracja; |
| --- | --- |

—

produkcja w małoskalowych jednostkach kogeneracyjnych i jednostkach mikrokogeneracyjnych zapewniająca oszczędność energii pierwotnej może kwalifikować się jako wysokosprawna kogeneracja;

| — | w odniesieniu do jednostek kogeneracyjnych zbudowanych lub znacznie zmodernizowanych po transpozycji niniejszego załącznika bezpośrednie emisje dwutlenku węgla z produkcji kogeneracyjnej, która jest zasilana paliwami kopalnymi, wynoszą mniej niż 270 g CO2 na 1 kWh energii wyprodukowanej w procesie skojarzonego wytwarzania (w tym energii cieplnej/chłodniczej, energii elektrycznej i energii mechanicznej); |
| --- | --- |

—

w odniesieniu do jednostek kogeneracyjnych zbudowanych lub znacznie zmodernizowanych po transpozycji niniejszego załącznika bezpośrednie emisje dwutlenku węgla z produkcji kogeneracyjnej, która jest zasilana paliwami kopalnymi, wynoszą mniej niż 270 g CO2 na 1 kWh energii wyprodukowanej w procesie skojarzonego wytwarzania (w tym energii cieplnej/chłodniczej, energii elektrycznej i energii mechanicznej);

| — | jednostki kogeneracyjne funkcjonujące przed 10 października 2023 r. mogą być objęte odstępstwem od tego wymogu do dnia 1 stycznia 2034 r., pod warunkiem że mają plan stopniowego ograniczania emisji, tak by do dnia 1 stycznia 2034 r. osiągnęły wysokość nieprzekraczającą progu 270 g CO2 na 1 kWh, i że zgłosiły ten plan odnośnym operatorom i właściwym organom. |
| --- | --- |

—

jednostki kogeneracyjne funkcjonujące przed 10 października 2023 r. mogą być objęte odstępstwem od tego wymogu do dnia 1 stycznia 2034 r., pod warunkiem że mają plan stopniowego ograniczania emisji, tak by do dnia 1 stycznia 2034 r. osiągnęły wysokość nieprzekraczającą progu 270 g CO2 na 1 kWh, i że zgłosiły ten plan odnośnym operatorom i właściwym organom.

W przypadku budowy lub znacznej modernizacji jednostki kogeneracyjnej, państwa członkowskie zapewniają, aby nie nastąpił wzrost wykorzystania paliw kopalnych innych niż gaz ziemny w istniejących źródłach energii w porównaniu z rocznym zużyciem uśrednionym dla poprzednich trzech lat kalendarzowych pełnej eksploatacji przed modernizacją oraz aby żadne nowe źródła energii w tym systemie nie wykorzystywały paliw kopalnych innych niż gaz ziemny.

b)   Obliczanie oszczędności energii pierwotnej

Wielkość oszczędności energii pierwotnej uzyskanej dzięki produkcji kogeneracyjnej określonej zgodnie z załącznikiem II oblicza się według następującego wzoru:

Image 1

Gdzie:

PES oznacza oszczędność energii pierwotnej.

CHP Hη oznacza sprawność cieplną produkcji kogeneracyjnej definiowaną jako roczna produkcja ciepła użytkowego podzielona przez wsad paliwa wykorzystany do wyprodukowania sumy ciepła użytkowego i energii elektrycznej z kogeneracji.

Ref Hη oznacza wartość referencyjną sprawności dla produkcji ciepła w układzie rozdzielonym.

CHP Eη oznacza sprawność elektryczną produkcji kogeneracyjnej definiowaną jako roczna produkcja energii elektrycznej z kogeneracji podzielona przez wsad paliwa wykorzystany do wyprodukowania sumy ciepła użytkowego i energii elektrycznej z kogeneracji. Jeżeli dana jednostka kogeneracyjna wytwarza energię mechaniczną, roczna produkcja energii elektrycznej z kogeneracji może zostać zwiększona o dodatkowy element stanowiący ilość energii elektrycznej równą ilości tej energii mechanicznej. Ten dodatkowy element nie uprawnia do wydania gwarancji pochodzenia zgodnie z art. 26 ust. 13.

Ref Eη oznacza wartość referencyjną sprawności dla produkcji energii elektrycznej w układzie rozdzielonym.

c)   Obliczanie oszczędności energii z wykorzystaniem metod alternatywnych

Państwa członkowskie mogą obliczać oszczędność energii pierwotnej z produkcji ciepła i energii elektrycznej oraz mechanicznej w niżej podany sposób, bez zastosowania załącznika II w celu wyłączenia ciepła i energii elektrycznej niepochodzących z kogeneracji, ale będących częścią tego samego procesu. Taką produkcję można uznać za wysokosprawną kogenerację, pod warunkiem że spełnia ona kryteria sprawności określone w niniejszym załączniku lit. a), a w przypadku jednostek kogeneracyjnych o mocy elektrycznej przekraczającej 25 MW, pod warunkiem że ich sprawność ogólna jest wyższa niż 70 %. Jednakże dla celów wydania gwarancji pochodzenia i dla celów statystycznych ilość energii elektrycznej z kogeneracji wytworzonej w takiej produkcji określana jest zgodnie z załącznikiem II.

Jeżeli oszczędność energii pierwotnej dla danego procesu oblicza się z wykorzystaniem metod alternatywnych w sposób opisany powyżej, dla obliczenia oszczędności energii pierwotnej stosuje się wzór przedstawiony w lit. b) niniejszego załącznika po podstawieniu: „Hη” za „CHP Hη” oraz „Eη” za „CHP Eη”, gdzie:

Hη oznacza sprawność cieplną procesu definiowaną jako roczna produkcja ciepła podzielona przez wsad paliwa wykorzystany do wyprodukowania sumy ciepła użytkowego i energii elektrycznej.

Eη oznacza sprawność elektryczną procesu definiowaną jako roczna produkcja energii elektrycznej podzielona przez wsad paliwa wykorzystany do wyprodukowania sumy ciepła i energii elektrycznej. Jeżeli dana jednostka kogeneracyjna wytwarza energię mechaniczną, roczna produkcja energii elektrycznej z kogeneracji może zostać zwiększona o dodatkowy element stanowiący ilość energii elektrycznej równą ilości tej energii mechanicznej. Ten dodatkowy element nie uprawnia do wydania gwarancji pochodzenia zgodnie z art. 26 ust. 13.

Do celów obliczeń według lit. b) i c) niniejszego załącznika państwa członkowskie mogą stosować okresy sprawozdawcze inne niż roczne okresy sprawozdawcze.

Dla jednostek mikrokogeneracji obliczanie oszczędności energii pierwotnej może być wykonane na podstawie wartości certyfikowanych.

d)   Wartości referencyjne sprawności dla rozdzielonej produkcji ciepła i energii elektrycznej

Zharmonizowane wartości referencyjne sprawności składają się z zestawienia wartości zróżnicowanych według odpowiednich czynników, takich jak rok zbudowania jednostki i stosowane paliwa, i są oparte na właściwie udokumentowanej analizie uwzględniającej, między innymi, dane eksploatacyjne w rzeczywistych warunkach, stosowane mieszanki paliw i warunki klimatyczne, jak również stosowane technologie kogeneracyjne.

Wartości referencyjne sprawności dla rozdzielonej produkcji energii elektrycznej i ciepła zgodne ze wzorem przedstawionym w lit. b) ustanawiają sprawność operacyjną rozdzielonej produkcji ciepła i energii elektrycznej, którą ma zastąpić kogeneracja.

Wartości referencyjne sprawności oblicza się według następujących zasad:

| (i) | dla jednostek kogeneracyjnych przy porównywaniu z produkcją energii elektrycznej w układzie rozdzielonym obowiązuje zasada porównywania paliw tej samej kategorii; |
| --- | --- |

(i)

dla jednostek kogeneracyjnych przy porównywaniu z produkcją energii elektrycznej w układzie rozdzielonym obowiązuje zasada porównywania paliw tej samej kategorii;

| (ii) | każda jednostka kogeneracyjna porównywana jest z najlepszą dostępną i ekonomicznie uzasadnioną technologią dla rozdzielonej produkcji ciepła i energii elektrycznej obecną na rynku w roku zbudowania danej jednostki kogeneracyjnej; |
| --- | --- |

(ii)

każda jednostka kogeneracyjna porównywana jest z najlepszą dostępną i ekonomicznie uzasadnioną technologią dla rozdzielonej produkcji ciepła i energii elektrycznej obecną na rynku w roku zbudowania danej jednostki kogeneracyjnej;

| (iii) | wartości referencyjne sprawności dla jednostek kogeneracyjnych starszych niż 10 lat będą ustalane według wartości referencyjnych sprawności dla jednostek mających 10 lat; |
| --- | --- |

(iii)

wartości referencyjne sprawności dla jednostek kogeneracyjnych starszych niż 10 lat będą ustalane według wartości referencyjnych sprawności dla jednostek mających 10 lat;

| (iv) | wartości referencyjne sprawności dla rozdzielonej produkcji energii elektrycznej i ciepła odzwierciedlają różnice klimatyczne pomiędzy państwami członkowskimi. |
| --- | --- |

(iv)

wartości referencyjne sprawności dla rozdzielonej produkcji energii elektrycznej i ciepła odzwierciedlają różnice klimatyczne pomiędzy państwami członkowskimi.

---

ZAŁĄCZNIK IV

WYMOGI W ZAKRESIE EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ W ODNIESIENIU DO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH

W postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego i koncesji instytucje zamawiające i podmioty zamawiające dokonujące zakupu produktów, usług, budynków i robót budowlanych muszą spełniać następujące wymogi:

| a) | w przypadku gdy produkt jest objęty aktem delegowanym przyjętym na podstawie rozporządzenia (UE) 2017/1369, dyrektywy 2010/30/UE lub powiązaną dyrektywą wykonawczą Komisji, nabywają jedynie takie produkty, które spełniają kryterium określone w art. 7 ust. 2 tego rozporządzenia; |
| --- | --- |

a)

w przypadku gdy produkt jest objęty aktem delegowanym przyjętym na podstawie rozporządzenia (UE) 2017/1369, dyrektywy 2010/30/UE lub powiązaną dyrektywą wykonawczą Komisji, nabywają jedynie takie produkty, które spełniają kryterium określone w art. 7 ust. 2 tego rozporządzenia;

| b) | w przypadku gdy produkt nieobjęty lit. a) wchodzi w zakres środka wykonawczego przyjętego na podstawie dyrektywy 2009/125/WE, nabywają jedynie takie produkty, które spełniają wymogi poziomów referencyjnych efektywności energetycznej określonych w ramach przedmiotowego środka wykonawczego; |
| --- | --- |

b)

w przypadku gdy produkt nieobjęty lit. a) wchodzi w zakres środka wykonawczego przyjętego na podstawie dyrektywy 2009/125/WE, nabywają jedynie takie produkty, które spełniają wymogi poziomów referencyjnych efektywności energetycznej określonych w ramach przedmiotowego środka wykonawczego;

| c) | w przypadku gdy produkt lub usługa są objęte unijnymi kryteriami zielonych zamówień publicznych lub dostępnymi równoważnymi kryteriami krajowymi, mającymi znaczenie dla efektywności energetycznej produktu lub usługi, dokładają wszelkich starań, aby nabywać wyłącznie produkty i usługi, które spełniają co najmniej specyfikacje techniczne określone na poziomie podstawowym w odpowiednich unijnych kryteriach zielonych zamówień publicznych lub dostępnych równoważnych kryteriach krajowych, w tym między innymi w odniesieniu do centrów przetwarzania danych, serwerowni i usług w chmurze, oświetlenia drogowego i sygnalizacji świetlnej, komputerów, monitorów, tabletów i smartfonów; |
| --- | --- |

c)

w przypadku gdy produkt lub usługa są objęte unijnymi kryteriami zielonych zamówień publicznych lub dostępnymi równoważnymi kryteriami krajowymi, mającymi znaczenie dla efektywności energetycznej produktu lub usługi, dokładają wszelkich starań, aby nabywać wyłącznie produkty i usługi, które spełniają co najmniej specyfikacje techniczne określone na poziomie podstawowym w odpowiednich unijnych kryteriach zielonych zamówień publicznych lub dostępnych równoważnych kryteriach krajowych, w tym między innymi w odniesieniu do centrów przetwarzania danych, serwerowni i usług w chmurze, oświetlenia drogowego i sygnalizacji świetlnej, komputerów, monitorów, tabletów i smartfonów;

| d) | nabywają jedynie opony spełniające kryterium posiadania najwyższej klasy efektywności paliwowej zgodnie z definicją podaną w rozporządzeniu (UE) 2020/740; wymóg ten nie zabrania instytucjom publicznym nabywania opon o najwyższej klasie przyczepności na mokrej nawierzchni lub zewnętrznego hałasu toczenia, w przypadku gdy jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa lub zdrowia publicznego; |
| --- | --- |

d)

nabywają jedynie opony spełniające kryterium posiadania najwyższej klasy efektywności paliwowej zgodnie z definicją podaną w rozporządzeniu (UE) 2020/740; wymóg ten nie zabrania instytucjom publicznym nabywania opon o najwyższej klasie przyczepności na mokrej nawierzchni lub zewnętrznego hałasu toczenia, w przypadku gdy jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa lub zdrowia publicznego;

| e) | w przetargach na umowy o świadczenie usług zamieszczają obowiązek stosowania przez dostawców usług do celów świadczenia przedmiotowych usług wyłącznie produktów zgodnych z lit. a)–d), w trakcie świadczenia tych usług. Powyższy wymóg ma zastosowanie wyłącznie do nowych produktów nabywanych przez dostawców usług częściowo lub w całości na potrzeby świadczenia danej usługi; |
| --- | --- |

e)

w przetargach na umowy o świadczenie usług zamieszczają obowiązek stosowania przez dostawców usług do celów świadczenia przedmiotowych usług wyłącznie produktów zgodnych z lit. a)–d), w trakcie świadczenia tych usług. Powyższy wymóg ma zastosowanie wyłącznie do nowych produktów nabywanych przez dostawców usług częściowo lub w całości na potrzeby świadczenia danej usługi;

| f) | nabywają lub zawierają nowe umowy najmu obejmujące budynki co najmniej o niemal zerowym zużyciu energii, bez uszczerbku dla art. 6 niniejszej dyrektywy, chyba że ich nabycie ma na celu:






  (i) | gruntowną renowację lub rozbiórkę; |
| --- | --- | --- |

f)

nabywają lub zawierają nowe umowy najmu obejmujące budynki co najmniej o niemal zerowym zużyciu energii, bez uszczerbku dla art. 6 niniejszej dyrektywy, chyba że ich nabycie ma na celu:

(i)

gruntowną renowację lub rozbiórkę;

| (ii) | w przypadku instytucji publicznych – odsprzedaż budynku bez użytkowania go do własnych celów; lub |
| --- | --- |

(ii)

w przypadku instytucji publicznych – odsprzedaż budynku bez użytkowania go do własnych celów; lub

| (iii) | zachowanie go jako budynku urzędowo chronionego jako element wyznaczonego środowiska lub z powodu jego szczególnych wartości architektonicznych lub historycznych. |
| --- | --- |

(iii)

zachowanie go jako budynku urzędowo chronionego jako element wyznaczonego środowiska lub z powodu jego szczególnych wartości architektonicznych lub historycznych.

Zgodność z wymogami ustanowionymi w lit. f) niniejszego załącznika weryfikuje się przy pomocy świadectw charakterystyki energetycznej budynku, o których mowa w art. 11 dyrektywy 2010/31/UE.

---

ZAŁĄCZNIK V

WSPÓLNE METODY I ZASADY OBLICZANIA ODDZIAŁYWANIA SYSTEMÓW ZOBOWIĄZUJĄCYCH DO EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ LUB INNYCH ŚRODKÓW Z DZIEDZINY POLITYKI NA PODSTAWIE ART. 8, 9 I 10 ORAZ ART. 30 UST. 14

1.

Strony zobowiązane, uczestniczące lub uprawnione lub publiczne organy wykonawcze mogą korzystać z następujących metod obliczania oszczędności energii:

| a) | szacowana oszczędność odnosząca się do wyników wcześniejszych usprawnień dotyczących energii, monitorowanych w sposób niezależny, w podobnych instalacjach. Takie ogólne podejście jest nazywane podejściem „ex ante”; |
| --- | --- |

a)

szacowana oszczędność odnosząca się do wyników wcześniejszych usprawnień dotyczących energii, monitorowanych w sposób niezależny, w podobnych instalacjach. Takie ogólne podejście jest nazywane podejściem „ex ante”;

| b) | mierzona oszczędność, w przypadku której oszczędność wynikającą z zastosowania środka lub pakietu środków określa się poprzez wskazanie faktycznego zmniejszenia zużycia energii przy odpowiednim uwzględnieniu takich czynników jak dodatkowość, zajmowanie lokalu, poziomy produkcji i pogoda, które to czynniki mogą wywierać wpływ na zużycie. Takie ogólne podejście jest nazywane podejściem „ex post”; |
| --- | --- |

b)

mierzona oszczędność, w przypadku której oszczędność wynikającą z zastosowania środka lub pakietu środków określa się poprzez wskazanie faktycznego zmniejszenia zużycia energii przy odpowiednim uwzględnieniu takich czynników jak dodatkowość, zajmowanie lokalu, poziomy produkcji i pogoda, które to czynniki mogą wywierać wpływ na zużycie. Takie ogólne podejście jest nazywane podejściem „ex post”;

| c) | oszczędność skalowana, w przypadku której stosuje się techniczne szacunki oszczędności. Podejście to może być stosowane wyłącznie w przypadku, gdy określenie solidnych danych pomiarowych dla konkretnej instalacji jest trudne lub nieproporcjonalnie kosztowne, np. zastąpienie sprężarki lub silnika elektrycznego o innej mocy znamionowej niż moc, na podstawie której dokonany został pomiar niezależnych danych o oszczędnościach, lub w przypadku, gdy te szacunki są opracowywane na podstawie metod i poziomów referencyjnych ustalonych na poziomie krajowym przez wykwalifikowanych lub akredytowanych ekspertów, których działania są niezależne od stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych; |
| --- | --- |

c)

oszczędność skalowana, w przypadku której stosuje się techniczne szacunki oszczędności. Podejście to może być stosowane wyłącznie w przypadku, gdy określenie solidnych danych pomiarowych dla konkretnej instalacji jest trudne lub nieproporcjonalnie kosztowne, np. zastąpienie sprężarki lub silnika elektrycznego o innej mocy znamionowej niż moc, na podstawie której dokonany został pomiar niezależnych danych o oszczędnościach, lub w przypadku, gdy te szacunki są opracowywane na podstawie metod i poziomów referencyjnych ustalonych na poziomie krajowym przez wykwalifikowanych lub akredytowanych ekspertów, których działania są niezależne od stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych;

| d) | przy obliczaniu oszczędności energii do celów art. 8 ust. 3, którą można zaliczyć na poczet wypełnienia obowiązku określonego w tym artykule, państwa członkowskie mogą oszacować oszczędność energii osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne, na podstawie szacunków technicznych z zastosowaniem standardowych warunków lub parametrów dotyczących liczby osób zajmujących mieszkania i dotyczących komfortu cieplnego, takich jak parametry określone w krajowych przepisach budowlanych. Państwa członkowskie powinny informować Komisję o sposobie określania komfortu do celów działań w budynkach i dołączać wyjaśnienia dotyczące stosowanych przez nie metod obliczania; |
| --- | --- |

d)

przy obliczaniu oszczędności energii do celów art. 8 ust. 3, którą można zaliczyć na poczet wypełnienia obowiązku określonego w tym artykule, państwa członkowskie mogą oszacować oszczędność energii osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych, osób w gospodarstwach domowych o niskich dochodach oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne, na podstawie szacunków technicznych z zastosowaniem standardowych warunków lub parametrów dotyczących liczby osób zajmujących mieszkania i dotyczących komfortu cieplnego, takich jak parametry określone w krajowych przepisach budowlanych. Państwa członkowskie powinny informować Komisję o sposobie określania komfortu do celów działań w budynkach i dołączać wyjaśnienia dotyczące stosowanych przez nie metod obliczania;

| e) | badana oszczędność, w przypadku której określa się reakcję odbiorców energii na porady, kampanie informacyjne, systemy etykietowania lub certyfikacji lub też inteligentne pomiary zużycia. Takie podejście jest stosowane wyłącznie w odniesieniu do oszczędności wynikającej ze zmian zachowania odbiorców energii. Nie można go stosować do oszczędności wynikającej z zastosowania środków fizycznych. |
| --- | --- |

e)

badana oszczędność, w przypadku której określa się reakcję odbiorców energii na porady, kampanie informacyjne, systemy etykietowania lub certyfikacji lub też inteligentne pomiary zużycia. Takie podejście jest stosowane wyłącznie w odniesieniu do oszczędności wynikającej ze zmian zachowania odbiorców energii. Nie można go stosować do oszczędności wynikającej z zastosowania środków fizycznych.

2.

| a) | państwa członkowskie wykazują, że jednym z celów nowego lub istniejącego środka z dziedziny polityki jest osiągnięcie oszczędności końcowego zużycia energii na podstawie art. 8 ust. 1 i przedstawiają dowody i ich dokumentację wskazujące na to, że oszczędność energii wynika ze środka z dziedziny polityki, w tym z dobrowolnych porozumień; |
| --- | --- |

a)

państwa członkowskie wykazują, że jednym z celów nowego lub istniejącego środka z dziedziny polityki jest osiągnięcie oszczędności końcowego zużycia energii na podstawie art. 8 ust. 1 i przedstawiają dowody i ich dokumentację wskazujące na to, że oszczędność energii wynika ze środka z dziedziny polityki, w tym z dobrowolnych porozumień;

| b) | należy wykazać, że oszczędności są dodatkowe w stosunku do tych, które uzyskano by tak czy inaczej bez działania stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych lub publicznych organów wykonawczych. W celu określenia oszczędności, które można zgłosić jako dodatkowe, państwa członkowskie uwzględniają, jak zmieniałoby się zużycie energii i zapotrzebowanie na energię w przypadku braku danego środka z dziedziny polityki, przez wzięcie pod uwagę co najmniej następujących czynników: tendencje dotyczące zużycia energii, zmiany zachowań odbiorców, postęp techniczny i zmiany spowodowane innymi środkami wdrażanymi na poziomie unijnym i krajowym; |
| --- | --- |

b)

należy wykazać, że oszczędności są dodatkowe w stosunku do tych, które uzyskano by tak czy inaczej bez działania stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych lub publicznych organów wykonawczych. W celu określenia oszczędności, które można zgłosić jako dodatkowe, państwa członkowskie uwzględniają, jak zmieniałoby się zużycie energii i zapotrzebowanie na energię w przypadku braku danego środka z dziedziny polityki, przez wzięcie pod uwagę co najmniej następujących czynników: tendencje dotyczące zużycia energii, zmiany zachowań odbiorców, postęp techniczny i zmiany spowodowane innymi środkami wdrażanymi na poziomie unijnym i krajowym;

| c) | oszczędności wynikające z wdrożenia obowiązkowych przepisów Unii uznaje się za oszczędności, które miałyby miejsce tak czy inaczej, a tym samym nie mogą być zaliczane jako oszczędności energii na użytek art. 8 ust. 1. W drodze wyjątku od tego wymogu, oszczędności związane z renowacją istniejących budynków, w tym oszczędności wynikające z wdrożenia minimalnych norm charakterystyki energetycznej w budynkach zgodnie z dyrektywą 2010/31/UE, mogą być zaliczane jako oszczędności energii na użytek art. 8 ust. 1 pod warunkiem spełnienia kryterium istotności, o którym mowa w pkt 3 lit. h) niniejszego załącznika. Środki propagujące poprawę efektywności energetycznej w sektorze publicznym na podstawie art. 5 i art. 6 mogą być kwalifikowalne do uwzględnienia na poczet zrealizowania oszczędności energii wymaganych zgodnie z art. 8 ust. 1, pod warunkiem że prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii. Obliczenie oszczędności energii musi być zgodne z niniejszym załącznikiem; |
| --- | --- |

c)

oszczędności wynikające z wdrożenia obowiązkowych przepisów Unii uznaje się za oszczędności, które miałyby miejsce tak czy inaczej, a tym samym nie mogą być zaliczane jako oszczędności energii na użytek art. 8 ust. 1. W drodze wyjątku od tego wymogu, oszczędności związane z renowacją istniejących budynków, w tym oszczędności wynikające z wdrożenia minimalnych norm charakterystyki energetycznej w budynkach zgodnie z dyrektywą 2010/31/UE, mogą być zaliczane jako oszczędności energii na użytek art. 8 ust. 1 pod warunkiem spełnienia kryterium istotności, o którym mowa w pkt 3 lit. h) niniejszego załącznika. Środki propagujące poprawę efektywności energetycznej w sektorze publicznym na podstawie art. 5 i art. 6 mogą być kwalifikowalne do uwzględnienia na poczet zrealizowania oszczędności energii wymaganych zgodnie z art. 8 ust. 1, pod warunkiem że prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii. Obliczenie oszczędności energii musi być zgodne z niniejszym załącznikiem;

| d) | oszczędności końcowego zużycia energii wynikające z wdrożenia środków poprawy efektywności energetycznej podjętych na podstawie nadzwyczajnych przepisów w ramach art. 122 TFUE mogą być zaliczane na użytek art. 8 ust. 1, pod warunkiem że prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii, z wyjątkiem tych oszczędności energii, które wynikają z podjęcia środków w zakresie racjonowania lub ograniczania; |
| --- | --- |

d)

oszczędności końcowego zużycia energii wynikające z wdrożenia środków poprawy efektywności energetycznej podjętych na podstawie nadzwyczajnych przepisów w ramach art. 122 TFUE mogą być zaliczane na użytek art. 8 ust. 1, pod warunkiem że prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii, z wyjątkiem tych oszczędności energii, które wynikają z podjęcia środków w zakresie racjonowania lub ograniczania;

| e) | środki zastosowane na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/842 można uznać za istotne, ale państwa członkowskie muszą wykazać, że środki te prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii. Obliczenie oszczędności energii musi być zgodne z niniejszym załącznikiem; |
| --- | --- |

e)

środki zastosowane na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/842 można uznać za istotne, ale państwa członkowskie muszą wykazać, że środki te prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii. Obliczenie oszczędności energii musi być zgodne z niniejszym załącznikiem;

| f) | państwa członkowskie uwzględniają w obliczeniach jedynie te oszczędności końcowego zużycia energii, które powstały wskutek stosowania sektorowych środków w dziedzinie polityki lub instalacji objętych rozdziałem IVa dyrektywy 2003/87/WE, jeżeli oszczędności te wynikają z wdrożenia art. 9 lub 10 niniejszej dyrektywy i wykraczają poza wymogi ustanowione dyrektywą 2003/87/WE lub poza realizację działań powiązanych z przydziałem bezpłatnych uprawnień na mocy tej dyrektywy. Państwa członkowskie wykazują, że środki w dziedzinie polityki prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii. Obliczenie oszczędności energii musi być zgodne z niniejszym załącznikiem. W przypadku gdy dany podmiot jest stroną zobowiązaną w ramach krajowego systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej na podstawie art. 9 niniejszej dyrektywy i unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji EU ETS w odniesieniu do budynków i transportu drogowego na mocy rozdziału IVa dyrektywy 2003/87/WE, system monitorowania i weryfikacji zapewnia, aby cena emisji dwutlenku węgla przenoszona przy dopuszczaniu paliwa do konsumpcji zgodnie z tym rozdziałem była uwzględniana przy obliczaniu oszczędności energii wynikających ze środków oszczędności energii stosowanych przez ten podmiot i w sprawozdawczości na ten temat; |
| --- | --- |

f)

państwa członkowskie uwzględniają w obliczeniach jedynie te oszczędności końcowego zużycia energii, które powstały wskutek stosowania sektorowych środków w dziedzinie polityki lub instalacji objętych rozdziałem IVa dyrektywy 2003/87/WE, jeżeli oszczędności te wynikają z wdrożenia art. 9 lub 10 niniejszej dyrektywy i wykraczają poza wymogi ustanowione dyrektywą 2003/87/WE lub poza realizację działań powiązanych z przydziałem bezpłatnych uprawnień na mocy tej dyrektywy. Państwa członkowskie wykazują, że środki w dziedzinie polityki prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii. Obliczenie oszczędności energii musi być zgodne z niniejszym załącznikiem. W przypadku gdy dany podmiot jest stroną zobowiązaną w ramach krajowego systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej na podstawie art. 9 niniejszej dyrektywy i unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji EU ETS w odniesieniu do budynków i transportu drogowego na mocy rozdziału IVa dyrektywy 2003/87/WE, system monitorowania i weryfikacji zapewnia, aby cena emisji dwutlenku węgla przenoszona przy dopuszczaniu paliwa do konsumpcji zgodnie z tym rozdziałem była uwzględniana przy obliczaniu oszczędności energii wynikających ze środków oszczędności energii stosowanych przez ten podmiot i w sprawozdawczości na ten temat;

| g) | zaliczenie może nastąpić, pod warunkiem że następuje jedynie w przypadku oszczędności przekraczających następujące poziomy:






  (i) | unijnych norm emisji dla nowych samochodów osobowych i nowych lekkich samochodów dostawczych w związku z wdrożeniem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/631 (1); państwa członkowskie muszą przedstawić uzasadnienie, swoje założenia i metody obliczania, aby wykazać dodatkowość w stosunku do unijnych wymogów dotyczących emisji CO2 nowych pojazdów; |
| --- | --- | --- |

g)

zaliczenie może nastąpić, pod warunkiem że następuje jedynie w przypadku oszczędności przekraczających następujące poziomy:

(i)

unijnych norm emisji dla nowych samochodów osobowych i nowych lekkich samochodów dostawczych w związku z wdrożeniem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/631 (1); państwa członkowskie muszą przedstawić uzasadnienie, swoje założenia i metody obliczania, aby wykazać dodatkowość w stosunku do unijnych wymogów dotyczących emisji CO2 nowych pojazdów;

| (ii) | wymogów unijnych dotyczących wycofywania z obrotu określonych produktów związanych z energią w następstwie wdrożenia środków wykonawczych na mocy dyrektywy 2009/125/WE; państwa członkowskie muszą przedstawić dowody, swoje założenia i metody obliczania, aby wykazać dodatkowość; |
| --- | --- |

(ii)

wymogów unijnych dotyczących wycofywania z obrotu określonych produktów związanych z energią w następstwie wdrożenia środków wykonawczych na mocy dyrektywy 2009/125/WE; państwa członkowskie muszą przedstawić dowody, swoje założenia i metody obliczania, aby wykazać dodatkowość;

| h) | dopuszczalne są polityki mające na celu wspieranie wyższych poziomów efektywności energetycznej produktów, urządzeń, systemów transportowych, pojazdów i paliw, budynków i elementów budynków, procesów lub rynków z wyjątkiem środków w dziedzinie polityki:






  (i) | dotyczących wykorzystania technologii bezpośredniego spalania paliw kopalnych, które to środki są wdrażane jako nowe środki od dnia 1 stycznia 2026 r., oraz |
| --- | --- | --- |

h)

dopuszczalne są polityki mające na celu wspieranie wyższych poziomów efektywności energetycznej produktów, urządzeń, systemów transportowych, pojazdów i paliw, budynków i elementów budynków, procesów lub rynków z wyjątkiem środków w dziedzinie polityki:

(i)

dotyczących wykorzystania technologii bezpośredniego spalania paliw kopalnych, które to środki są wdrażane jako nowe środki od dnia 1 stycznia 2026 r., oraz

| (ii) | wspierających wykorzystanie technologii bezpośredniego spalania paliw kopalnych w budynkach mieszkalnych, które to środki są wdrażane od dnia 1 stycznia 2026 r. |
| --- | --- |

(ii)

wspierających wykorzystanie technologii bezpośredniego spalania paliw kopalnych w budynkach mieszkalnych, które to środki są wdrażane od dnia 1 stycznia 2026 r.

| i) | oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki wdrożonych jako nowe środki od dnia 1 stycznia 2024 r., dotyczących bezpośredniego spalania paliw kopalnych w produktach, urządzeniach, systemach transportowych, pojazdach, budynkach lub robotach budowlanych nie są zaliczane na poczet realizacji obowiązku oszczędności energii na podstawie art. 8 ust. 1 lit. b). W przypadku środków z dziedziny polityki promujących łączenie technologii udział oszczędności energii związanych z technologiami spalania paliw kopalnych nie jest kwalifikowalny od dnia 1 stycznia 2024 r. |
| --- | --- |

i)

oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki wdrożonych jako nowe środki od dnia 1 stycznia 2024 r., dotyczących bezpośredniego spalania paliw kopalnych w produktach, urządzeniach, systemach transportowych, pojazdach, budynkach lub robotach budowlanych nie są zaliczane na poczet realizacji obowiązku oszczędności energii na podstawie art. 8 ust. 1 lit. b). W przypadku środków z dziedziny polityki promujących łączenie technologii udział oszczędności energii związanych z technologiami spalania paliw kopalnych nie jest kwalifikowalny od dnia 1 stycznia 2024 r.

| j) | w drodze odstępstwa od lit. j) w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. oszczędności energii uzyskane dzięki technologiom bezpośredniego spalania paliw kopalnych zwiększającym efektywność energetyczną w energochłonnych przedsiębiorstwach sektora przemysłu można zaliczyć na poczet oszczędności energii wyłącznie do celów art. 8 ust. 1 lit. b) i c) do dnia 31 grudnia 2030 r., pod warunkiem że:






  (i) | przedsiębiorstwo przeprowadziło audyt energetyczny na podstawie art. 11 ust. 2 i przedstawiło plan wdrażania obejmujący:






  — | przegląd wszystkich opłacalnych środków w zakresie efektywności energetycznej przy okresie zwrotu nakładów wynoszącym maksymalnie pięć lat w oparciu o metody dotyczące prostego okresu zwrotu przedstawione przez dane państwo członkowskie; |
| --- | --- | --- | --- |

j)

w drodze odstępstwa od lit. j) w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. oszczędności energii uzyskane dzięki technologiom bezpośredniego spalania paliw kopalnych zwiększającym efektywność energetyczną w energochłonnych przedsiębiorstwach sektora przemysłu można zaliczyć na poczet oszczędności energii wyłącznie do celów art. 8 ust. 1 lit. b) i c) do dnia 31 grudnia 2030 r., pod warunkiem że:

(i)

przedsiębiorstwo przeprowadziło audyt energetyczny na podstawie art. 11 ust. 2 i przedstawiło plan wdrażania obejmujący:

—

przegląd wszystkich opłacalnych środków w zakresie efektywności energetycznej przy okresie zwrotu nakładów wynoszącym maksymalnie pięć lat w oparciu o metody dotyczące prostego okresu zwrotu przedstawione przez dane państwo członkowskie;

| — | harmonogram wdrożenia wszystkich zalecanych środków w zakresie efektywności energetycznej przy okresie zwrotu nakładów wynoszącym maksymalnie pięć lat; |
| --- | --- |

—

harmonogram wdrożenia wszystkich zalecanych środków w zakresie efektywności energetycznej przy okresie zwrotu nakładów wynoszącym maksymalnie pięć lat;

| — | obliczenia dotyczące oczekiwanych oszczędności energii wynikających z wdrożenia zalecanych środków w zakresie efektywności energetycznej; oraz |
| --- | --- |

—

obliczenia dotyczące oczekiwanych oszczędności energii wynikających z wdrożenia zalecanych środków w zakresie efektywności energetycznej; oraz

| — | środki w zakresie efektywności energetycznej powiązane z wykorzystaniem technologii bezpośredniego spalania paliw kopalnych wraz z odpowiednimi informacjami niezbędnymi do:






  — | udowodnienia, że określony środek nie zwiększa ilości potrzebnej energii ani mocy instalacji; |
| --- | --- | --- |

—

środki w zakresie efektywności energetycznej powiązane z wykorzystaniem technologii bezpośredniego spalania paliw kopalnych wraz z odpowiednimi informacjami niezbędnymi do:

—

udowodnienia, że określony środek nie zwiększa ilości potrzebnej energii ani mocy instalacji;

| — | uzasadnienia, że wykorzystanie zrównoważonych technologii opartych na paliwach niekopalnych jest niewykonalne pod kątem technicznym; |
| --- | --- |

—

uzasadnienia, że wykorzystanie zrównoważonych technologii opartych na paliwach niekopalnych jest niewykonalne pod kątem technicznym;

| — | wykazania, że technologia bezpośredniego spalania paliw kopalnych jest zgodna z najbardziej aktualnymi odnośnymi unijnymi przepisami dotyczącymi emisji i zapobiega efektom blokady technologicznej poprzez zapewnienie w przyszłości kompatybilności z neutralnymi dla klimatu alternatywnymi paliwami niekopalnymi i powiązanymi technologiami; |
| --- | --- |

—

wykazania, że technologia bezpośredniego spalania paliw kopalnych jest zgodna z najbardziej aktualnymi odnośnymi unijnymi przepisami dotyczącymi emisji i zapobiega efektom blokady technologicznej poprzez zapewnienie w przyszłości kompatybilności z neutralnymi dla klimatu alternatywnymi paliwami niekopalnymi i powiązanymi technologiami;

| (ii) | kontynuacja stosowania technologii bezpośredniego spalania paliw kopalnych stanowi środek w zakresie efektywności energetycznej mający na celu zmniejszenie zużycia energii przy okresie zwrotu nakładów wynoszącym maksymalnie pięć lat, w oparciu o metody dotyczące prostego okresu zwrotu przedstawione przez dane państwo członkowskie, zalecany w wyniku audytu energetycznego na podstawie art. 11 ust. 2 i uwzględniony w planie wdrażania; |
| --- | --- |

(ii)

kontynuacja stosowania technologii bezpośredniego spalania paliw kopalnych stanowi środek w zakresie efektywności energetycznej mający na celu zmniejszenie zużycia energii przy okresie zwrotu nakładów wynoszącym maksymalnie pięć lat, w oparciu o metody dotyczące prostego okresu zwrotu przedstawione przez dane państwo członkowskie, zalecany w wyniku audytu energetycznego na podstawie art. 11 ust. 2 i uwzględniony w planie wdrażania;

| (iii) | stosowanie technologii bezpośredniego spalania paliw kopalnych jest zgodne z najbardziej aktualnymi odnośnymi unijnymi przepisami dotyczącymi emisji, nie powoduje efektów blokady technologicznej i zapewnia w przyszłości kompatybilność z neutralnymi dla klimatu alternatywnymi paliwami niekopalnymi i powiązanymi technologiami; |
| --- | --- |

(iii)

stosowanie technologii bezpośredniego spalania paliw kopalnych jest zgodne z najbardziej aktualnymi odnośnymi unijnymi przepisami dotyczącymi emisji, nie powoduje efektów blokady technologicznej i zapewnia w przyszłości kompatybilność z neutralnymi dla klimatu alternatywnymi paliwami niekopalnymi i powiązanymi technologiami;

| (iv) | stosowanie technologii bezpośredniego spalania paliw kopalnych w danym przedsiębiorstwie nie prowadzi do zwiększonego zużycia energii i nie zwiększa mocy instalacji w tym przedsiębiorstwie; |
| --- | --- |

(iv)

stosowanie technologii bezpośredniego spalania paliw kopalnych w danym przedsiębiorstwie nie prowadzi do zwiększonego zużycia energii i nie zwiększa mocy instalacji w tym przedsiębiorstwie;

| (v) | przedstawiono dowody, że żadne alternatywne zrównoważone rozwiązanie w zakresie paliw niekopalnych nie jest wykonalne pod kątem technicznym; |
| --- | --- |

(v)

przedstawiono dowody, że żadne alternatywne zrównoważone rozwiązanie w zakresie paliw niekopalnych nie jest wykonalne pod kątem technicznym;

| (vi) | stosowanie technologii bezpośredniego spalania paliw kopalnych prowadzi do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii obliczonych zgodnie z niniejszym załącznikiem; |
| --- | --- |

(vi)

stosowanie technologii bezpośredniego spalania paliw kopalnych prowadzi do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii obliczonych zgodnie z niniejszym załącznikiem;

| (vii) | dowody są publikowane na stronie internetowej lub są publicznie udostępniane wszystkim zainteresowanym obywatelom; |
| --- | --- |

(vii)

dowody są publikowane na stronie internetowej lub są publicznie udostępniane wszystkim zainteresowanym obywatelom;

| k) | środki propagujące instalację małoskalowych technologii energii odnawialnej na budynkach lub w budynkach mogą być kwalifikowalne do uwzględnienia na poczet zrealizowania oszczędności energii wymaganych zgodnie z art. 8 ust. 1, pod warunkiem że prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii. Obliczenie oszczędności energii musi być zgodne z niniejszym załącznikiem; |
| --- | --- |

k)

środki propagujące instalację małoskalowych technologii energii odnawialnej na budynkach lub w budynkach mogą być kwalifikowalne do uwzględnienia na poczet zrealizowania oszczędności energii wymaganych zgodnie z art. 8 ust. 1, pod warunkiem że prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii. Obliczenie oszczędności energii musi być zgodne z niniejszym załącznikiem;

| l) | środki propagujące instalację technologii energii słonecznej termicznej mogą być kwalifikowalne do uwzględnienia na poczet zrealizowania oszczędności energii wymaganych zgodnie z art. 8 ust. 1, pod warunkiem że prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii. Ciepło produkowane z wykorzystaniem technologii energii słonecznej termicznej z promieniowania słonecznego można wyłączyć z ich końcowego zużycia energii; |
| --- | --- |

l)

środki propagujące instalację technologii energii słonecznej termicznej mogą być kwalifikowalne do uwzględnienia na poczet zrealizowania oszczędności energii wymaganych zgodnie z art. 8 ust. 1, pod warunkiem że prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii. Ciepło produkowane z wykorzystaniem technologii energii słonecznej termicznej z promieniowania słonecznego można wyłączyć z ich końcowego zużycia energii;

| m) | polityki, które przyspieszają upowszechnianie się bardziej efektywnych energetycznie produktów i pojazdów, z wyjątkiem polityk, które zostały wdrożone jako nowe środki od dnia 1 stycznia 2024 r. i dotyczą wykorzystania bezpośredniego spalania paliw kopalnych, można zgłosić w całości pod warunkiem wykazania, że upowszechnienie ma miejsce przed upływem przewidywanego średniego cyklu życia produktu lub pojazdu bądź przed upływem zwykłego terminu wymiany produktu lub pojazdu, a oszczędności zgłasza się tylko w okresie do końca przewidywanego średniego cyklu życia produktu lub pojazdu, który ma zostać wymieniony; |
| --- | --- |

m)

polityki, które przyspieszają upowszechnianie się bardziej efektywnych energetycznie produktów i pojazdów, z wyjątkiem polityk, które zostały wdrożone jako nowe środki od dnia 1 stycznia 2024 r. i dotyczą wykorzystania bezpośredniego spalania paliw kopalnych, można zgłosić w całości pod warunkiem wykazania, że upowszechnienie ma miejsce przed upływem przewidywanego średniego cyklu życia produktu lub pojazdu bądź przed upływem zwykłego terminu wymiany produktu lub pojazdu, a oszczędności zgłasza się tylko w okresie do końca przewidywanego średniego cyklu życia produktu lub pojazdu, który ma zostać wymieniony;

| n) | propagując upowszechnianie środków w zakresie efektywności energetycznej, państwa członkowskie, w odpowiednich przypadkach, zapewniają, aby przestrzegane były normy jakości w odniesieniu do produktów, usług i stosowania środków lub aby były wprowadzane, w przypadku gdy takich norm jeszcze nie ustanowiono; |
| --- | --- |

n)

propagując upowszechnianie środków w zakresie efektywności energetycznej, państwa członkowskie, w odpowiednich przypadkach, zapewniają, aby przestrzegane były normy jakości w odniesieniu do produktów, usług i stosowania środków lub aby były wprowadzane, w przypadku gdy takich norm jeszcze nie ustanowiono;

| o) | w celu uwzględnienia różnic klimatycznych między regionami państwa członkowskie mogą wybrać pomiędzy dostosowaniem oszczędności do wartości standardowej a dostosowaniem różnych oszczędności energii odpowiednio do różnic temperaturowych występujących między regionami; |
| --- | --- |

o)

w celu uwzględnienia różnic klimatycznych między regionami państwa członkowskie mogą wybrać pomiędzy dostosowaniem oszczędności do wartości standardowej a dostosowaniem różnych oszczędności energii odpowiednio do różnic temperaturowych występujących między regionami;

| p) | przy obliczaniu oszczędności energii bierze się pod uwagę cały czas obowiązywania środków oraz tempo zmniejszania się oszczędności z upływem czasu. Obliczenie to obejmuje oszczędności, jakie zostaną osiągnięte w związku z każdym działaniem indywidualnym w okresie od daty jego wdrożenia do końca każdego okresu objętego obowiązkiem. Państwa członkowskie mogą także przyjąć inną metodę, która – według szacunków – pozwoli na osiągnięcie co najmniej takiej samej wielkości oszczędności ogółem. W przypadku gdy państwa członkowskie stosują taką metodę, zapewniają, aby wielkość oszczędności energii ogółem obliczona za pomocą tych innych metod nie przekraczała wielkości oszczędności energii, która byłaby wynikiem obliczeń przy zaliczaniu oszczędności, jakie zostaną osiągnięte w związku z każdym działaniem indywidualnym w okresie od daty jego wdrożenia do 2030 r. Państwa członkowskie szczegółowo opisują w swoich zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu zgłaszanych na podstawie art. 3 i art. 7–12 rozporządzenia (UE) 2018/1999 inną metodę, którą stosowały, oraz określają działania podjęte w celu zapewnienia spełnienia wiążącego wymogu dotyczącego obliczania. |
| --- | --- |

p)

przy obliczaniu oszczędności energii bierze się pod uwagę cały czas obowiązywania środków oraz tempo zmniejszania się oszczędności z upływem czasu. Obliczenie to obejmuje oszczędności, jakie zostaną osiągnięte w związku z każdym działaniem indywidualnym w okresie od daty jego wdrożenia do końca każdego okresu objętego obowiązkiem. Państwa członkowskie mogą także przyjąć inną metodę, która – według szacunków – pozwoli na osiągnięcie co najmniej takiej samej wielkości oszczędności ogółem. W przypadku gdy państwa członkowskie stosują taką metodę, zapewniają, aby wielkość oszczędności energii ogółem obliczona za pomocą tych innych metod nie przekraczała wielkości oszczędności energii, która byłaby wynikiem obliczeń przy zaliczaniu oszczędności, jakie zostaną osiągnięte w związku z każdym działaniem indywidualnym w okresie od daty jego wdrożenia do 2030 r. Państwa członkowskie szczegółowo opisują w swoich zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu zgłaszanych na podstawie art. 3 i art. 7–12 rozporządzenia (UE) 2018/1999 inną metodę, którą stosowały, oraz określają działania podjęte w celu zapewnienia spełnienia wiążącego wymogu dotyczącego obliczania.

3.

| a) | środki z dziedziny polityki i działania indywidualne przynoszą weryfikowalne oszczędności końcowego zużycia energii; |
| --- | --- |

a)

środki z dziedziny polityki i działania indywidualne przynoszą weryfikowalne oszczędności końcowego zużycia energii;

| b) | odpowiedzialność, odpowiednio, każdej strony uczestniczącej, strony uprawnionej lub publicznego organu wykonawczego jest jasno określona; |
| --- | --- |

b)

odpowiedzialność, odpowiednio, każdej strony uczestniczącej, strony uprawnionej lub publicznego organu wykonawczego jest jasno określona;

| c) | oszczędności energii, które zostały lub mają zostać osiągnięte, są określane w przejrzysty sposób; |
| --- | --- |

c)

oszczędności energii, które zostały lub mają zostać osiągnięte, są określane w przejrzysty sposób;

| d) | wielkość oszczędności energii, która jest wymagana lub która ma zostać osiągnięta za pomocą danego środka z dziedziny polityki, jest wyrażana w postaci zużycia energii pierwotnej lub zużycia energii końcowej, z zastosowaniem wartości kalorycznych netto lub współczynników energii pierwotnej, o których mowa w art. 31; |
| --- | --- |

d)

wielkość oszczędności energii, która jest wymagana lub która ma zostać osiągnięta za pomocą danego środka z dziedziny polityki, jest wyrażana w postaci zużycia energii pierwotnej lub zużycia energii końcowej, z zastosowaniem wartości kalorycznych netto lub współczynników energii pierwotnej, o których mowa w art. 31;

| e) | roczne sprawozdanie dotyczące oszczędności energii osiągniętych przez strony uprawnione, strony uczestniczące i publiczne organy wykonawcze jest przedstawiane i udostępniane publicznie wraz z danymi dotyczącymi rocznych tendencji w zakresie oszczędności energii; |
| --- | --- |

e)

roczne sprawozdanie dotyczące oszczędności energii osiągniętych przez strony uprawnione, strony uczestniczące i publiczne organy wykonawcze jest przedstawiane i udostępniane publicznie wraz z danymi dotyczącymi rocznych tendencji w zakresie oszczędności energii;

| f) | monitorowanie wyników i przyjmowanie odpowiednich środków w przypadku niezadowalających postępów; |
| --- | --- |

f)

monitorowanie wyników i przyjmowanie odpowiednich środków w przypadku niezadowalających postępów;

| g) | oszczędności energii wynikające z działania indywidualnego nie mogą być zgłaszane przez więcej niż jedną stronę; |
| --- | --- |

g)

oszczędności energii wynikające z działania indywidualnego nie mogą być zgłaszane przez więcej niż jedną stronę;

| h) | wykazuje się, że działania strony uczestniczącej, strony uprawnionej lub publicznego organu wykonawczego są istotne dla osiągnięcia zgłoszonych oszczędności energii; |
| --- | --- |

h)

wykazuje się, że działania strony uczestniczącej, strony uprawnionej lub publicznego organu wykonawczego są istotne dla osiągnięcia zgłoszonych oszczędności energii;

| i) | działania strony uczestniczącej, strony uprawnionej lub publicznego organu wykonawczego nie mają negatywnych skutków dla osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne. |
| --- | --- |

i)

działania strony uczestniczącej, strony uprawnionej lub publicznego organu wykonawczego nie mają negatywnych skutków dla osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne.

4.

| a) | zaliczenie następuje jedynie w przypadku oszczędności energii wynikających ze środków podatkowych powyżej minimalnych poziomów opodatkowania mających zastosowanie do paliw zgodnie z wymogami dyrektyw Rady 2003/96/WE (2) lub 2006/112/WE (3); |
| --- | --- |

a)

zaliczenie następuje jedynie w przypadku oszczędności energii wynikających ze środków podatkowych powyżej minimalnych poziomów opodatkowania mających zastosowanie do paliw zgodnie z wymogami dyrektyw Rady 2003/96/WE (2) lub 2006/112/WE (3);

| b) | krótkookresowa elastyczność cen na potrzeby obliczania skutków środków podatkowych (opodatkowanie energii) musi odzwierciedlać reakcje popytu na energię na zmiany cen oraz musi być oszacowana w oparciu o aktualne i reprezentatywne oficjalne źródła danych, które mają zastosowanie do danego państwa członkowskiego, oraz, w stosownych przypadkach, na podstawie badań towarzyszących przeprowadzonych przez niezależny instytut. W przypadku stosowania elastyczności cenowej innej niż elastyczność krótkookresowa państwa członkowskie wyjaśniają, w jaki sposób w poziomie bazowym stosowanym do oszacowania oszczędności energii uwzględniono poprawę efektywności energetycznej wynikającą z wdrożenia innych przepisów unijnych lub w jaki sposób uniknięto podwójnego naliczania oszczędności energii wynikających z innych przepisów unijnych; |
| --- | --- |

b)

krótkookresowa elastyczność cen na potrzeby obliczania skutków środków podatkowych (opodatkowanie energii) musi odzwierciedlać reakcje popytu na energię na zmiany cen oraz musi być oszacowana w oparciu o aktualne i reprezentatywne oficjalne źródła danych, które mają zastosowanie do danego państwa członkowskiego, oraz, w stosownych przypadkach, na podstawie badań towarzyszących przeprowadzonych przez niezależny instytut. W przypadku stosowania elastyczności cenowej innej niż elastyczność krótkookresowa państwa członkowskie wyjaśniają, w jaki sposób w poziomie bazowym stosowanym do oszacowania oszczędności energii uwzględniono poprawę efektywności energetycznej wynikającą z wdrożenia innych przepisów unijnych lub w jaki sposób uniknięto podwójnego naliczania oszczędności energii wynikających z innych przepisów unijnych;

| c) | oszczędność energii wynikającą z towarzyszących instrumentów polityki podatkowej, łącznie z zachętami podatkowymi lub wpłatami do funduszy, rozlicza się oddzielnie. |
| --- | --- |

c)

oszczędność energii wynikającą z towarzyszących instrumentów polityki podatkowej, łącznie z zachętami podatkowymi lub wpłatami do funduszy, rozlicza się oddzielnie.

| d) | aby uniknąć nakładania się na siebie przepisów unijnych i innych środków z dziedziny polityki, do oceny oszczędności energii uzyskanych dzięki środkom podatkowym powinno się wykorzystywać szacunki elastyczności krótkookresowej; |
| --- | --- |

d)

aby uniknąć nakładania się na siebie przepisów unijnych i innych środków z dziedziny polityki, do oceny oszczędności energii uzyskanych dzięki środkom podatkowym powinno się wykorzystywać szacunki elastyczności krótkookresowej;

| e) | państwa członkowskie określają efekty dystrybucyjne opodatkowania i równoważnych środków w odniesieniu do osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne oraz przedstawiają skutki środków łagodzących wdrożonych zgodnie z art. 24 ust. 1, 2 i 3; |
| --- | --- |

e)

państwa członkowskie określają efekty dystrybucyjne opodatkowania i równoważnych środków w odniesieniu do osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne oraz przedstawiają skutki środków łagodzących wdrożonych zgodnie z art. 24 ust. 1, 2 i 3;

| f) | państwa członkowskie przedstawiają dowody, w tym metody obliczania, potwierdzające, że oszczędności energii nie są uwzględniane podwójnie w przypadku nakładania się skutków środków opodatkowania energii lub emisji dwutlenku węgla lub handlu uprawnieniami do emisji zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE. |
| --- | --- |

f)

państwa członkowskie przedstawiają dowody, w tym metody obliczania, potwierdzające, że oszczędności energii nie są uwzględniane podwójnie w przypadku nakładania się skutków środków opodatkowania energii lub emisji dwutlenku węgla lub handlu uprawnieniami do emisji zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE.

5.

Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/1999 państwa członkowskie zgłaszają Komisji zaproponowaną przez siebie szczegółową metodę funkcjonowania systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej oraz alternatywne środki, o których mowa w art. 9 i 10 oraz art. 30 ust. 14 niniejszej dyrektywy. Tego rodzaju powiadomienie obejmuje, z wyjątkiem środków podatkowych, informacje na temat:

| a) | poziomu oszczędności energii wymaganego zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lub oczekiwanych oszczędności w ciągu całego okresu od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r.; |
| --- | --- |

a)

poziomu oszczędności energii wymaganego zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lub oczekiwanych oszczędności w ciągu całego okresu od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r.;

| b) | sposobu rozłożenia w okresie objętym obowiązkiem obliczonej wielkości nowych oszczędności energii wymaganych na podstawie art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lub oczekiwanych oszczędności energii; |
| --- | --- |

b)

sposobu rozłożenia w okresie objętym obowiązkiem obliczonej wielkości nowych oszczędności energii wymaganych na podstawie art. 8 ust. 1 akapit pierwszy lub oczekiwanych oszczędności energii;

| c) | stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych lub publicznych organów wykonawczych; |
| --- | --- |

c)

stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych lub publicznych organów wykonawczych;

| d) | docelowych sektorów; |
| --- | --- |

d)

docelowych sektorów;

| e) | środków z dziedziny polityki i indywidualnych działań, w tym oczekiwanych całkowitych skumulowanych oszczędności energii dla każdego środka; |
| --- | --- |

e)

środków z dziedziny polityki i indywidualnych działań, w tym oczekiwanych całkowitych skumulowanych oszczędności energii dla każdego środka;

| f) | środków z dziedziny polityki lub programów lub środków finansowanych w ramach krajowego funduszu efektywności energetycznej wdrażanych na zasadzie priorytetu wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne; |
| --- | --- |

f)

środków z dziedziny polityki lub programów lub środków finansowanych w ramach krajowego funduszu efektywności energetycznej wdrażanych na zasadzie priorytetu wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne;

| g) | udziału i wielkości oszczędności energii, którą należy osiągnąć u osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne; |
| --- | --- |

g)

udziału i wielkości oszczędności energii, którą należy osiągnąć u osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne;

| h) | w stosownych przypadkach, stosowanych wskaźników, średniej arytmetycznej udziałów i rezultatów wdrożenia środków z dziedziny polityki ustanowionych na podstawie art. 8 ust. 3; |
| --- | --- |

h)

w stosownych przypadkach, stosowanych wskaźników, średniej arytmetycznej udziałów i rezultatów wdrożenia środków z dziedziny polityki ustanowionych na podstawie art. 8 ust. 3;

| i) | w stosownych przypadkach, wpływu i negatywnych skutków, jakie środki z dziedziny polityki wdrożone na podstawie art. 8 ust. 3 mają dla osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne; |
| --- | --- |

i)

w stosownych przypadkach, wpływu i negatywnych skutków, jakie środki z dziedziny polityki wdrożone na podstawie art. 8 ust. 3 mają dla osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne;

| j) | okresu obowiązywania obowiązku dla systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej; |
| --- | --- |

j)

okresu obowiązywania obowiązku dla systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej;

| k) | w stosownych przypadkach, wielkości oszczędności energii lub celów w zakresie redukcji kosztów, które strony zobowiązane muszą osiągnąć wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne; |
| --- | --- |

k)

w stosownych przypadkach, wielkości oszczędności energii lub celów w zakresie redukcji kosztów, które strony zobowiązane muszą osiągnąć wśród osób dotkniętych ubóstwem energetycznym, odbiorców wrażliwych oraz, w stosownych przypadkach, osób zajmujących mieszkania socjalne;

| l) | działań przewidzianych przez środek w dziedzinie polityki; |
| --- | --- |

l)

działań przewidzianych przez środek w dziedzinie polityki;

| m) | metody obliczania, w tym sposobów określania dodatkowości i istotności oraz metod i poziomów referencyjnych stosowanych do oszczędności szacowanych i skalowanych, oraz, w stosownych przypadkach, zastosowanych wartości kalorycznych netto i współczynnikach konwersji; |
| --- | --- |

m)

metody obliczania, w tym sposobów określania dodatkowości i istotności oraz metod i poziomów referencyjnych stosowanych do oszczędności szacowanych i skalowanych, oraz, w stosownych przypadkach, zastosowanych wartości kalorycznych netto i współczynnikach konwersji;

| n) | okresów obowiązywania środków i sposobu ich obliczania lub na czym się opierają; |
| --- | --- |

n)

okresów obowiązywania środków i sposobu ich obliczania lub na czym się opierają;

| o) | podejścia służącego uwzględnieniu różnych warunków klimatycznych na terytorium państwa członkowskiego; |
| --- | --- |

o)

podejścia służącego uwzględnieniu różnych warunków klimatycznych na terytorium państwa członkowskiego;

| p) | systemów monitorowania i weryfikacji odnośnie do środków na podstawie art. 9 i 10 oraz sposobów zapewnienia ich niezależności od stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych; |
| --- | --- |

p)

systemów monitorowania i weryfikacji odnośnie do środków na podstawie art. 9 i 10 oraz sposobów zapewnienia ich niezależności od stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych;

| q) | w przypadku podatków:






  (i) | docelowych sektorów i segmentu podatników; |
| --- | --- | --- |

q)

w przypadku podatków:

(i)

docelowych sektorów i segmentu podatników;

| (ii) | publicznego organu wykonawczego; |
| --- | --- |

(ii)

publicznego organu wykonawczego;

| (iii) | oczekiwanych oszczędności; |
| --- | --- |

(iii)

oczekiwanych oszczędności;

| (iv) | okresu obowiązywania środka podatkowego; |
| --- | --- |

(iv)

okresu obowiązywania środka podatkowego;

| (v) | metody obliczeniowej, z uwzględnieniem zastosowanej elastyczności cenowej i sposobu jej ustalenia; |
| --- | --- |

(v)

metody obliczeniowej, z uwzględnieniem zastosowanej elastyczności cenowej i sposobu jej ustalenia;

| (vi) | sposobu, w jaki uniknięto pokrywania się z unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji EU ETS zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE oraz wyeliminowano ryzyko podwójnego zaliczania. |
| --- | --- |

(vi)

sposobu, w jaki uniknięto pokrywania się z unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji EU ETS zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE oraz wyeliminowano ryzyko podwójnego zaliczania.

---

(1)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/631 z dnia 17 kwietnia 2019 r. określające normy emisji CO2 dla nowych samochodów osobowych i dla nowych lekkich pojazdów użytkowych oraz uchylające rozporządzenia (WE) nr 443/2009 i (UE) nr 510/2011 (Dz.U. L 111 z 25.4.2019, s. 13).

1

2

(2)  Dyrektywa Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz.U. L 283 z 31.10.2003, s. 51).

2

(3)  Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 347 z 11.12.2006, s. 1).

3

---

ZAŁĄCZNIK VI

KRYTERIA MINIMALNE DOTYCZĄCE AUDYTÓW ENERGETYCZNYCH, W TYM AUDYTÓW PRZEPROWADZANYCH W RAMACH SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ENERGIĄ

Audyty energetyczne, o których mowa w art. 11:

| a) | oparte są na aktualnych, mierzonych, możliwych do zidentyfikowania danych operacyjnych dotyczących zużycia energii i (w odniesieniu do elektryczności) profili obciążenia; |
| --- | --- |

a)

oparte są na aktualnych, mierzonych, możliwych do zidentyfikowania danych operacyjnych dotyczących zużycia energii i (w odniesieniu do elektryczności) profili obciążenia;

| b) | zawierają szczegółowy przegląd profilu zużycia energii w budynkach lub zespołach budynków, operacjach lub instalacjach przemysłowych, w tym w transporcie; |
| --- | --- |

b)

zawierają szczegółowy przegląd profilu zużycia energii w budynkach lub zespołach budynków, operacjach lub instalacjach przemysłowych, w tym w transporcie;

| c) | określają środki w zakresie efektywności energetycznej w celu zmniejszenia zużycia energii; |
| --- | --- |

c)

określają środki w zakresie efektywności energetycznej w celu zmniejszenia zużycia energii;

| d) | określają potencjał opłacalnego wykorzystania lub wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych; |
| --- | --- |

d)

określają potencjał opłacalnego wykorzystania lub wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych;

| e) | opierają się, o ile to możliwe, na analizie kosztowej cyklu życia, a nie na prostym okresie zwrotu nakładów, tak aby uwzględnić oszczędności długoterminowe, wartości rezydualne inwestycji długoterminowych oraz stopy dyskontowe; |
| --- | --- |

e)

opierają się, o ile to możliwe, na analizie kosztowej cyklu życia, a nie na prostym okresie zwrotu nakładów, tak aby uwzględnić oszczędności długoterminowe, wartości rezydualne inwestycji długoterminowych oraz stopy dyskontowe;

| f) | są proporcjonalne i wystarczająco reprezentatywne, aby pozwolić na nakreślenie rzetelnego obrazu ogólnej charakterystyki energetycznej oraz wiarygodne określenie istotnych możliwości poprawy. |
| --- | --- |

f)

są proporcjonalne i wystarczająco reprezentatywne, aby pozwolić na nakreślenie rzetelnego obrazu ogólnej charakterystyki energetycznej oraz wiarygodne określenie istotnych możliwości poprawy.

Audyty energetyczne umożliwiają przeprowadzenie szczegółowych i potwierdzonych obliczeń dotyczących proponowanych środków, tak aby dostarczyć klarownych informacji o potencjalnych oszczędnościach.

Dane stosowane w audytach energetycznych muszą być zdatne do przechowywania do celów analizy historycznej i kontroli wyników.

---

ZAŁĄCZNIK VII

MINIMALNE WYMOGI W ZAKRESIE MONITOROWANIA I PUBLIKOWANIA CHARAKTERYSTYKI ENERGETYCZNEJ CENTRÓW PRZETWARZANIA DANYCH

Monitorowane i publikowane są co najmniej następujące informacje w odniesieniu do charakterystyki energetycznej centrów przetwarzania danych, o których mowa w art. 12:

| a) | nazwa centrum przetwarzania danych; nazwa właściciela i operatorów centrum przetwarzania danych; data rozpoczęcia działalności przez ten centrum oraz gmina, w której znajduje się centrum przetwarzania danych; |
| --- | --- |

a)

nazwa centrum przetwarzania danych; nazwa właściciela i operatorów centrum przetwarzania danych; data rozpoczęcia działalności przez ten centrum oraz gmina, w której znajduje się centrum przetwarzania danych;

| b) | powierzchnia pomieszczeń centrum przetwarzania danych, zainstalowana moc, roczny przepływ danych przychodzących i wychodzących oraz ilość danych przechowywanych i przetwarzanych w centrum przetwarzania danych; |
| --- | --- |

b)

powierzchnia pomieszczeń centrum przetwarzania danych, zainstalowana moc, roczny przepływ danych przychodzących i wychodzących oraz ilość danych przechowywanych i przetwarzanych w centrum przetwarzania danych;

| c) | wyniki centrum przetwarzania danych w ostatnim pełnym roku kalendarzowym zgodnie z kluczowymi wskaźnikami efektywności dotyczącymi, między innymi, zużycia energii, wykorzystania mocy, wartości zadanych temperatury, wykorzystania ciepła odpadowego, zużycia wody i wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych – z wykorzystaniem, w stosownych przypadkach, normy EN/CENELEC EN 50600-4 „Technika informatyczna – Wyposażenie i infrastruktura centrów przetwarzania danych”, do czasu wejścia w życie aktu delegowanego przyjętego na podstawie art. 33 ust. 3. |
| --- | --- |

c)

wyniki centrum przetwarzania danych w ostatnim pełnym roku kalendarzowym zgodnie z kluczowymi wskaźnikami efektywności dotyczącymi, między innymi, zużycia energii, wykorzystania mocy, wartości zadanych temperatury, wykorzystania ciepła odpadowego, zużycia wody i wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych – z wykorzystaniem, w stosownych przypadkach, normy EN/CENELEC EN 50600-4 „Technika informatyczna – Wyposażenie i infrastruktura centrów przetwarzania danych”, do czasu wejścia w życie aktu delegowanego przyjętego na podstawie art. 33 ust. 3.

---

ZAŁĄCZNIK VIII

MINIMALNE WYMOGI DOTYCZĄCE ROZLICZEŃ I INFORMACJI O ROZLICZENIACH NA PODSTAWIE RZECZYWISTEGO ZUŻYCIA GAZU ZIEMNEGO

1.   Minimalne wymogi dotyczące rachunków

1.1.   Rozliczenia na podstawie rzeczywistego zużycia

Aby umożliwić odbiorcom końcowym regulowanie własnego zużycia energii, co najmniej raz w roku powinno dokonywać się rozliczenia na podstawie rzeczywistego zużycia, a co najmniej raz na kwartał należy udostępnić informacje o rozliczeniach – na wniosek lub w przypadku gdy odbiorcy wybrali opcję otrzymywania elektronicznych rozliczeń – a w innych przypadkach dwa razy do roku. Gaz wykorzystywany wyłącznie do gotowania może zostać zwolniony z tego wymogu.

1.2.   Minimum informacji, jakie należy ująć w rachunku

W stosownych przypadkach państwa członkowskie zapewniają udostępnienie odbiorcom końcowym wraz z rachunkami, umowami, transakcjami lub otrzymanymi ze stacji dystrybucji pokwitowaniami, albo w ich ramach, następujących informacji sformułowanych w jasny i zrozumiały sposób:

| a) | rzeczywiste ceny bieżące i rzeczywiste zużycie energii; |
| --- | --- |

a)

rzeczywiste ceny bieżące i rzeczywiste zużycie energii;

| b) | porównanie bieżącego zużycia energii przez odbiorcę końcowego ze zużyciem w tym samym okresie poprzedniego roku, najlepiej w formie graficznej; |
| --- | --- |

b)

porównanie bieżącego zużycia energii przez odbiorcę końcowego ze zużyciem w tym samym okresie poprzedniego roku, najlepiej w formie graficznej;

| c) | informacje kontaktowe dotyczące organizacji konsumentów zrzeszających odbiorców końcowych, agencji energetycznych lub podobnych podmiotów, łącznie ze stronami internetowymi, na których możliwe jest uzyskanie informacji o dostępnych środkach poprawy efektywności energetycznej, porównaniach profilów odbiorców końcowych lub obiektywnych technicznych specyfikacjach urządzeń pobierających energię. |
| --- | --- |

c)

informacje kontaktowe dotyczące organizacji konsumentów zrzeszających odbiorców końcowych, agencji energetycznych lub podobnych podmiotów, łącznie ze stronami internetowymi, na których możliwe jest uzyskanie informacji o dostępnych środkach poprawy efektywności energetycznej, porównaniach profilów odbiorców końcowych lub obiektywnych technicznych specyfikacjach urządzeń pobierających energię.

Ponadto, ilekroć jest to możliwe i zasadne, państwa członkowskie zapewniają udostępnienie odbiorcom końcowym sformułowanego w jasny i zrozumiały sposób porównania z przeciętnym znormalizowanym lub referencyjnym odbiorcą końcowym z tej samej kategorii użytkowników w ich rachunkach, umowach, transakcjach lub otrzymanych ze stacji dystrybucyjnych pokwitowaniach lub w załączeniu do nich lub udostępnienie odesłania do tych informacji.

1.3.   Zalecenia dotyczące efektywności energetycznej, zamieszczane na rachunkach i innych informacjach zwrotnych przeznaczonych dla odbiorców końcowych

Przy wysyłce umów i zmian w umowach oraz w rachunkach przeznaczonych dla odbiorców lub za pośrednictwem stron internetowych skierowanych do odbiorców indywidualnych dystrybutorzy energii, operatorzy systemów dystrybucyjnych oraz przedsiębiorstwa prowadzące detaliczną sprzedaż energii podają swoim odbiorcom, w jasny i zrozumiały sposób, dane kontaktowe niezależnych urzędów ochrony konsumentów, agencji energetycznych lub podobnych podmiotów, łącznie ze stronami internetowymi, gdzie możliwe jest uzyskanie informacji o dostępnych środkach w zakresie efektywności energetycznej, profilach referencyjnych w zakresie zużycia energii oraz specyfikacjach technicznych urządzeń pobierających energię, z których mogą skorzystać w celu obniżenia zużycia energii przez te urządzenia.

---

ZAŁĄCZNIK IX

MINIMALNE WYMOGI W ZAKRESIE ROZLICZEŃ I INFORMACJI O ZUŻYCIU W ODNIESIENIU DO OGRZEWANIA, CHŁODZENIA I CIEPŁEJ WODY UŻYTKOWEJ

1.   Rozliczenia na podstawie rzeczywistego zużycia lub odczytów podzielników kosztów ciepła

Aby umożliwić użytkownikom końcowym regulowanie ich własnego zużycia energii, rozliczenia muszą się odbywać na podstawie rzeczywistego zużycia lub odczytów podzielników kosztów ciepła co najmniej raz w roku.

2.   Minimalna częstotliwość rozliczeń lub podawania informacji o zużyciu

Do dnia 31 grudnia 2021 r., w przypadku gdy zostały zainstalowane liczniki umożliwiające zdalny odczyt lub podzielniki kosztów ciepła, informacje o rozliczeniach lub o zużyciu w oparciu o rzeczywiste zużycie lub odczyty podzielników kosztów ciepła muszą być udostępniane użytkownikom końcowym co najmniej raz na kwartał na wniosek lub jeżeli odbiorcy końcowi wybrali opcję otrzymywania elektronicznych rozliczeń, a w innych przypadkach dwa razy w roku.

Od dnia 1 stycznia 2022 r., w przypadku gdy zostały zainstalowane liczniki umożliwiające zdalny odczyt lub podzielniki kosztów ciepła, informacje o rozliczeniach lub o zużyciu w oparciu o rzeczywiste zużycie lub odczyty podzielników kosztów ciepła muszą być udostępniane użytkownikom końcowym co najmniej co miesiąc. Mogą być one również udostępniane w internecie i być aktualizowane tak często, jak na to pozwalają stosowane urządzenia i systemy. Z tego wymogu można zwolnić ogrzewanie i chłodzenie poza sezonem grzewczym lub chłodniczym.

3.   Minimum informacji, jakie należy ująć w rachunku

Państwa członkowskie zapewniają udostępnienie użytkownikom końcowym razem z ich rachunkami następujących informacji sformułowanych w jasny i zrozumiały sposób, w przypadku gdy są one oparte na rzeczywistym zużyciu lub odczytach podzielnika kosztów:

| a) | rzeczywiste ceny bieżące i rzeczywiste zużycie energii lub całkowity koszt ciepła i odczyty podzielników kosztów ciepła; |
| --- | --- |

a)

rzeczywiste ceny bieżące i rzeczywiste zużycie energii lub całkowity koszt ciepła i odczyty podzielników kosztów ciepła;

| b) | stosowany koszyk paliw oraz powiązane roczne ilości emisji gazów cieplarnianych, z uwzględnieniem użytkowników końcowych zaopatrywanych przez system ciepłowniczy lub system chłodniczy, a także opis poszczególnych zastosowanych podatków, opłat i taryf; |
| --- | --- |

b)

stosowany koszyk paliw oraz powiązane roczne ilości emisji gazów cieplarnianych, z uwzględnieniem użytkowników końcowych zaopatrywanych przez system ciepłowniczy lub system chłodniczy, a także opis poszczególnych zastosowanych podatków, opłat i taryf;

| c) | porównanie bieżącego zużycia energii przez użytkowników końcowych z zużyciem w tym samym okresie poprzedniego roku w formie graficznej i z korektą na warunki klimatyczne odnośnie do ogrzewania i chłodzenia; |
| --- | --- |

c)

porównanie bieżącego zużycia energii przez użytkowników końcowych z zużyciem w tym samym okresie poprzedniego roku w formie graficznej i z korektą na warunki klimatyczne odnośnie do ogrzewania i chłodzenia;

| d) | informacje kontaktowe dotyczące organizacji konsumentów zrzeszających odbiorców końcowych, agencji energetycznych lub podobnych podmiotów, łącznie ze stronami internetowymi, gdzie możliwe jest uzyskanie informacji o dostępnych środkach poprawy efektywności energetycznej, porównaniach profilów odbiorców końcowych lub obiektywnych technicznych specyfikacjach urządzeń pobierających energię; |
| --- | --- |

d)

informacje kontaktowe dotyczące organizacji konsumentów zrzeszających odbiorców końcowych, agencji energetycznych lub podobnych podmiotów, łącznie ze stronami internetowymi, gdzie możliwe jest uzyskanie informacji o dostępnych środkach poprawy efektywności energetycznej, porównaniach profilów odbiorców końcowych lub obiektywnych technicznych specyfikacjach urządzeń pobierających energię;

| e) | informacje na temat właściwych procedur składania skarg, możliwości zwrócenia się do rzecznika praw lub alternatywnych metod rozstrzygania sporów, mających zastosowanie w państwach członkowskich; |
| --- | --- |

e)

informacje na temat właściwych procedur składania skarg, możliwości zwrócenia się do rzecznika praw lub alternatywnych metod rozstrzygania sporów, mających zastosowanie w państwach członkowskich;

| f) | porównanie z przeciętnym znormalizowanym lub referencyjnym użytkownikiem końcowym z tej samej kategorii użytkowników. W przypadku rachunków elektronicznych takie porównania mogą zamiast tego zostać udostępnione w internecie i w postaci odesłania w rachunkach. |
| --- | --- |

f)

porównanie z przeciętnym znormalizowanym lub referencyjnym użytkownikiem końcowym z tej samej kategorii użytkowników. W przypadku rachunków elektronicznych takie porównania mogą zamiast tego zostać udostępnione w internecie i w postaci odesłania w rachunkach.

Państwa członkowskie mogą ograniczyć zakres wymogu przekazywania informacji na temat emisji gazów cieplarnianych zgodnie z akapitem pierwszym lit. b), tak aby informacje te obejmowały jedynie dostawy z systemów ciepłowniczych o całkowitej znamionowej mocy cieplnej wejściowej przekraczającej 20 MW;

Rachunki, których podstawą nie jest rzeczywiste zużycie lub odczyty podzielników kosztów ciepła, zawierają jasne i zrozumiałe wyjaśnienie tego, jak obliczono kwotę podaną na rachunku, oraz co najmniej informacje, o których mowa w lit. d) i e).

---

ZAŁĄCZNIK X

POTENCJAŁ EFEKTYWNOŚCI W ZAKRESIE OGRZEWANIA I CHŁODZENIA

Kompleksowa ocena krajowego potencjału w zakresie ogrzewania i chłodzenia, o której mowa w art. 25 ust. 1, zawiera i opiera się na następujących elementach:

Część I

PRZEGLĄD OGRZEWANIA I CHŁODZENIA

| 1. | Zapotrzebowanie na ogrzewanie i chłodzenie pod względem szacowanej energii użytecznej (1) oraz ilościowe określenie zużycia energii końcowej w GWh rocznie (2) w podziale na sektory:






  a) | budynków mieszkalnych; |
| --- | --- | --- |

1.

a)

budynków mieszkalnych;

| b) | usług; |
| --- | --- |

b)

usług;

| c) | przemysłu; |
| --- | --- |

c)

przemysłu;

| d) | jakikolwiek inny sektor, który indywidualnie zużywa ponad 5 % całkowitego krajowego zapotrzebowania na użytkowe ciepło i chłód. |
| --- | --- |

d)

jakikolwiek inny sektor, który indywidualnie zużywa ponad 5 % całkowitego krajowego zapotrzebowania na użytkowe ciepło i chłód.

| 2. | Określenie, a w przypadku lit. a) ppkt (i) określenie lub oszacowanie, bieżącego zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą:






  a) | według technologii, w GWh rocznie (3), w ramach sektorów, o których mowa w pkt 1, rozróżniając w miarę możliwości pomiędzy energią pochodzącą z paliw kopalnych i źródeł odnawialnych:






  (i) | wytwarzaną na miejscu w obiektach mieszkalnych i usługowych przy zastosowaniu:






  — | kotłów ciepłowniczych, |
| --- | --- | --- | --- | --- |

2.

a)

według technologii, w GWh rocznie (3), w ramach sektorów, o których mowa w pkt 1, rozróżniając w miarę możliwości pomiędzy energią pochodzącą z paliw kopalnych i źródeł odnawialnych:

(i)

wytwarzaną na miejscu w obiektach mieszkalnych i usługowych przy zastosowaniu:

—

kotłów ciepłowniczych,

| — | wysokosprawnej kogeneracji ciepła i energii elektrycznej, |
| --- | --- |

—

wysokosprawnej kogeneracji ciepła i energii elektrycznej,

| — | pompy ciepła, |
| --- | --- |

—

pompy ciepła,

| — | innych technologii i źródeł wytwarzania energii na miejscu; |
| --- | --- |

—

innych technologii i źródeł wytwarzania energii na miejscu;

| (ii) | wytwarzaną na miejscu w obiektach niebędących obiektami usługowymi i mieszkalnymi przy zastosowaniu:






  — | kotłów ciepłowniczych, |
| --- | --- | --- |

(ii)

wytwarzaną na miejscu w obiektach niebędących obiektami usługowymi i mieszkalnymi przy zastosowaniu:

—

kotłów ciepłowniczych,

| — | wysokosprawnej kogeneracji ciepła i energii elektrycznej, |
| --- | --- |

—

wysokosprawnej kogeneracji ciepła i energii elektrycznej,

| — | pompy ciepła, |
| --- | --- |

—

pompy ciepła,

| — | innych technologii i źródeł wytwarzania energii na miejscu; |
| --- | --- |

—

innych technologii i źródeł wytwarzania energii na miejscu;

| (iii) | dostarczaną z zewnątrz przy zastosowaniu:






  — | wysokosprawnej kogeneracji ciepła i energii elektrycznej, |
| --- | --- | --- |

(iii)

dostarczaną z zewnątrz przy zastosowaniu:

—

wysokosprawnej kogeneracji ciepła i energii elektrycznej,

| — | ciepła odpadowego, |
| --- | --- |

—

ciepła odpadowego,

| — | innych technologii i źródeł dostarczania energii z zewnątrz; |
| --- | --- |

—

innych technologii i źródeł dostarczania energii z zewnątrz;

| b) | wskazanie instalacji wytwarzających ciepło odpadowe lub chłód odpadowy oraz ich potencjał w zakresie zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, w GWh rocznie:






  (i) | instalacji ciepłowniczych, które mogą zaopatrywać w ciepło odpadowe lub mogą być zmodernizowane w celu zaopatrywania w takie ciepło, o całkowitej mocy cieplnej wejściowej przekraczającej 50 MW; |
| --- | --- | --- |

b)

wskazanie instalacji wytwarzających ciepło odpadowe lub chłód odpadowy oraz ich potencjał w zakresie zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, w GWh rocznie:

(i)

instalacji ciepłowniczych, które mogą zaopatrywać w ciepło odpadowe lub mogą być zmodernizowane w celu zaopatrywania w takie ciepło, o całkowitej mocy cieplnej wejściowej przekraczającej 50 MW;

| (ii) | instalacji wykorzystujących kogenerację energii cieplnej i mocy przy zastosowaniu technologii, o których mowa w załączniku II część II, o całkowitej mocy cieplnej wejściowej przekraczającej 20 MW; |
| --- | --- |

(ii)

instalacji wykorzystujących kogenerację energii cieplnej i mocy przy zastosowaniu technologii, o których mowa w załączniku II część II, o całkowitej mocy cieplnej wejściowej przekraczającej 20 MW;

| (iii) | spalarni odpadów; |
| --- | --- |

(iii)

spalarni odpadów;

| (iv) | instalacji energii odnawialnej o całkowitej mocy cieplnej wejściowej przekraczającej 20 MW, innych niż instalacje określone w ppkt (i) i (ii), generujących ogrzewanie lub chłodzenie z wykorzystaniem energii ze źródeł odnawialnych; |
| --- | --- |

(iv)

instalacji energii odnawialnej o całkowitej mocy cieplnej wejściowej przekraczającej 20 MW, innych niż instalacje określone w ppkt (i) i (ii), generujących ogrzewanie lub chłodzenie z wykorzystaniem energii ze źródeł odnawialnych;

| (v) | instalacji przemysłowych o całkowitej mocy cieplnej wejściowej przekraczającej 20 MW, które mogą zapewniać ciepło odpadowe; |
| --- | --- |

(v)

instalacji przemysłowych o całkowitej mocy cieplnej wejściowej przekraczającej 20 MW, które mogą zapewniać ciepło odpadowe;

| c) | udział energii ze źródeł odnawialnych oraz ciepła lub chłodu odpadowego w końcowym zużyciu energii przez sektor systemów ciepłowniczych i chłodniczych (4) w ciągu ostatnich pięciu lat, zgodnie z dyrektywą (UE) 2018/2001; |
| --- | --- |

c)

udział energii ze źródeł odnawialnych oraz ciepła lub chłodu odpadowego w końcowym zużyciu energii przez sektor systemów ciepłowniczych i chłodniczych (4) w ciągu ostatnich pięciu lat, zgodnie z dyrektywą (UE) 2018/2001;

| 3. | Zagregowane dane dotyczące jednostek kogeneracyjnych w istniejących sieciach ciepłowniczych i chłodniczych, w pięciu zakresach mocy, obejmujące:






  a) | zużycie energii pierwotnej; |
| --- | --- | --- |

3.

a)

zużycie energii pierwotnej;

| b) | sprawność ogólną; |
| --- | --- |

b)

sprawność ogólną;

| c) | oszczędności energii pierwotnej; |
| --- | --- |

c)

oszczędności energii pierwotnej;

| d) | współczynniki emisji CO2. |
| --- | --- |

d)

współczynniki emisji CO2.

| 4. | Zagregowane dane dotyczące istniejących sieci ciepłowniczych i chłodniczych zaopatrywanych z kogeneracji w pięciu zakresach mocy obejmujące:






  a) | ogólne zużycie energii pierwotnej; |
| --- | --- | --- |

4.

a)

ogólne zużycie energii pierwotnej;

| b) | zużycie energii pierwotnej z jednostek kogeneracyjnych; |
| --- | --- |

b)

zużycie energii pierwotnej z jednostek kogeneracyjnych;

| c) | udział kogeneracji w zaopatrzeniu systemów ciepłowniczych lub chłodniczych; |
| --- | --- |

c)

udział kogeneracji w zaopatrzeniu systemów ciepłowniczych lub chłodniczych;

| d) | straty w systemach ciepłowniczych; |
| --- | --- |

d)

straty w systemach ciepłowniczych;

| e) | straty w systemach chłodniczych; |
| --- | --- |

e)

straty w systemach chłodniczych;

| f) | gęstość przyłączenia; |
| --- | --- |

f)

gęstość przyłączenia;

| g) | udział systemów w podziale na różne grupy temperatury eksploatacji. |
| --- | --- |

g)

udział systemów w podziale na różne grupy temperatury eksploatacji.

| 5. | Mapa całego terytorium kraju, która przy zapewnieniu ochrony wrażliwych informacji handlowych, wskazuje:






  a) | obszary zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie w następstwie analizy określonej w pkt 1, przy zastosowaniu spójnych kryteriów w celu koncentrowania się na obszarach o dużym zapotrzebowaniu na energię w gminach i aglomeracjach miejskich; |
| --- | --- | --- |

5.

a)

obszary zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie w następstwie analizy określonej w pkt 1, przy zastosowaniu spójnych kryteriów w celu koncentrowania się na obszarach o dużym zapotrzebowaniu na energię w gminach i aglomeracjach miejskich;

| b) | istniejące punkty zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, wskazanych na podstawie pkt 2 lit. b), oraz instalacje przesyłowych systemu ciepłowniczego; |
| --- | --- |

b)

istniejące punkty zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, wskazanych na podstawie pkt 2 lit. b), oraz instalacje przesyłowych systemu ciepłowniczego;

| c) | planowane punkty zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, spełniających kryteria wskazane w pkt 2 lit. b), oraz wyznaczone nowe obszary dla systemu ciepłowniczego i chłodniczego. |
| --- | --- |

c)

planowane punkty zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, spełniających kryteria wskazane w pkt 2 lit. b), oraz wyznaczone nowe obszary dla systemu ciepłowniczego i chłodniczego.

| 6. | Prognoza tendencji zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie w celu zobrazowania perspektywy na kolejne 30 lat, w GWh, z uwzględnieniem w szczególności prognoz na najbliższe 10 lat, zmiany zapotrzebowania w budynkach i różnych sektorach przemysłu oraz wpływu polityki i strategii związanych z zarządzaniem zapotrzebowaniem, takich jak długoterminowe strategie renowacji budynków zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/844 (5). |
| --- | --- |

6.

Część II

CELE, STRATEGIE I ŚRODKI Z DZIEDZINY POLITYKI

| 7. | Planowany wkład państwa członkowskiego w realizację jego krajowych założeń, celów i wkładów w odniesieniu do pięciu wymiarów unii energetycznej, jak określono w art. 3 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) 2018/1999, osiągnięty poprzez efektywność w zakresie ogrzewania i chłodzenia, w szczególności w odniesieniu do art. 4 lit. b) pkt 1–4 oraz art. 15 ust. 4) lit. b) tego rozporządzenia, ze wskazaniem, który z tych elementów ma charakter dodatkowy w stosunku do krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu zgłoszonego na podstawie art. 3 i art. 7–12 tego rozporządzenia. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Ogólny przegląd istniejących strategii i środków opisanych w najnowszym sprawozdaniu przedłożonym zgodnie z art. 3, 20 i 21 oraz art. 27 lit. a) rozporządzenia (UE) 2018/1999. |
| --- | --- |

8.

Część III

ANALIZA POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO W ZAKRESIE EFEKTYWNOŚCI W ZAKRESIE OGRZEWANIA I CHŁODZENIA

| 9. | Analizę potencjału gospodarczego (6) różnych technologii w zakresie ogrzewania i chłodzenia należy przeprowadzić w odniesieniu do całego terytorium kraju z wykorzystaniem analizy kosztów i korzyści, o której mowa w art. 25 ust. 3, i określić alternatywne scenariusze bardziej efektywnych i odnawialnych technologii grzewczych i chłodniczych, rozróżniając w stosownych przypadkach pomiędzy energią pochodzącą z paliw kopalnianych i źródeł odnawialnych.
  Należy wziąć pod uwagę następujące technologie:






  a) | przemysłowe ciepło i chłód odpadowy; |
| --- | --- | --- |

9.

Należy wziąć pod uwagę następujące technologie:

a)

przemysłowe ciepło i chłód odpadowy;

| b) | spalanie odpadów; |
| --- | --- |

b)

spalanie odpadów;

| c) | wysokosprawna kogeneracja; |
| --- | --- |

c)

wysokosprawna kogeneracja;

| d) | odnawialne źródła energii – takie jak energia geotermalna, słoneczna i biomasa) – inne niż źródła wykorzystywane w procesie wysokosprawnej kogeneracji; |
| --- | --- |

d)

odnawialne źródła energii – takie jak energia geotermalna, słoneczna i biomasa) – inne niż źródła wykorzystywane w procesie wysokosprawnej kogeneracji;

| e) | pompy ciepła; |
| --- | --- |

e)

pompy ciepła;

| f) | ograniczanie strat ciepła i chłodu z istniejących sieci systemu ciepłowniczego i chłodniczego. |
| --- | --- |

f)

ograniczanie strat ciepła i chłodu z istniejących sieci systemu ciepłowniczego i chłodniczego.

| g) | systemy ciepłownicze i chłodnicze; |
| --- | --- |

g)

systemy ciepłownicze i chłodnicze;

| 10. | Analiza potencjału gospodarczego obejmuje następujące etapy i kwestie:






  a) | Kwestie:






  (i) | analiza kosztów i korzyści do celów art. 25 ust. 3 obejmuje analizę ekonomiczną uwzględniającą czynniki społeczno-ekonomiczne i środowiskowe (7) oraz analizę finansową przeprowadzaną w celu oceny projektów z punktu widzenia inwestorów; zarówno analizy ekonomiczne, jak i finansowe wykorzystują wartość bieżącą netto jako kryterium oceny; |
| --- | --- | --- | --- |

10.

a)

Kwestie:

(i)

analiza kosztów i korzyści do celów art. 25 ust. 3 obejmuje analizę ekonomiczną uwzględniającą czynniki społeczno-ekonomiczne i środowiskowe (7) oraz analizę finansową przeprowadzaną w celu oceny projektów z punktu widzenia inwestorów; zarówno analizy ekonomiczne, jak i finansowe wykorzystują wartość bieżącą netto jako kryterium oceny;

| (ii) | scenariusz bazowy powinien służyć jako punkt odniesienia i uwzględnia strategie realizowane w czasie opracowywania takiej kompleksowej oceny (8) oraz powinien być powiązany z danymi zgromadzonymi na podstawie części I i części II pkt 6 niniejszego załącznika; |
| --- | --- |

(ii)

scenariusz bazowy powinien służyć jako punkt odniesienia i uwzględnia strategie realizowane w czasie opracowywania takiej kompleksowej oceny (8) oraz powinien być powiązany z danymi zgromadzonymi na podstawie części I i części II pkt 6 niniejszego załącznika;

| (iii) | scenariusze alternatywne do scenariusza bazowego uwzględniają cele rozporządzenia (UE) 2018/1999 w zakresie efektywności energetycznej i energii ze źródeł odnawialnych; każdy scenariusz przedstawia następujące elementy w porównaniu ze scenariuszem bazowym:






  — | potencjał gospodarczy ocenianych technologii z wykorzystaniem wartości bieżącej netto jako kryterium, |
| --- | --- | --- |

(iii)

scenariusze alternatywne do scenariusza bazowego uwzględniają cele rozporządzenia (UE) 2018/1999 w zakresie efektywności energetycznej i energii ze źródeł odnawialnych; każdy scenariusz przedstawia następujące elementy w porównaniu ze scenariuszem bazowym:

—

potencjał gospodarczy ocenianych technologii z wykorzystaniem wartości bieżącej netto jako kryterium,

| — | ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, |
| --- | --- |

—

ograniczenia emisji gazów cieplarnianych,

| — | oszczędność energii pierwotnej w GWh rocznie, |
| --- | --- |

—

oszczędność energii pierwotnej w GWh rocznie,

| — | wpływ na udział energii ze źródeł odnawialnych w krajowym koszyku energetycznym. |
| --- | --- |

—

wpływ na udział energii ze źródeł odnawialnych w krajowym koszyku energetycznym.

Scenariusze, które nie są możliwe do realizacji ze względów technicznych, finansowych czy z powodu przepisów krajowych, można wykluczyć na wczesnym etapie analizy kosztów i korzyści, pod warunkiem że jest to uzasadnione na podstawie wnikliwych, jawnych i dobrze udokumentowanych analiz.

W analizowanych scenariuszach ocena i podejmowane decyzje powinny uwzględniać koszty i oszczędność energii wynikające ze zwiększonej elastyczności zaopatrzenia w energię i ze sprawniejszego funkcjonowania sieci elektroenergetycznych, w tym koszty, których udało się uniknąć, a także oszczędności związane z obniżonymi inwestycjami w infrastrukturę.

| b) | Koszty i korzyści:
  Koszty i korzyści, o których mowa w lit. a), obejmują co najmniej następujące koszty i korzyści:






  (i) | koszty:






  — | koszty kapitałowe rzeczowych aktywów trwałych, |
| --- | --- | --- | --- |

b)

Koszty i korzyści:

Koszty i korzyści, o których mowa w lit. a), obejmują co najmniej następujące koszty i korzyści:

(i)

koszty:

—

koszty kapitałowe rzeczowych aktywów trwałych,

| — | koszty kapitałowe powiązanych sieci energetycznych, |
| --- | --- |

—

koszty kapitałowe powiązanych sieci energetycznych,

| — | zmienne i stałe koszty operacyjne, |
| --- | --- |

—

zmienne i stałe koszty operacyjne,

| — | koszty energii, |
| --- | --- |

—

koszty energii,

| — | koszty środowiskowe, zdrowotne oraz koszty w zakresie bezpieczeństwa, w możliwie szerokim zakresie, |
| --- | --- |

—

koszty środowiskowe, zdrowotne oraz koszty w zakresie bezpieczeństwa, w możliwie szerokim zakresie,

| — | koszty związane z rynkiem pracy, bezpieczeństwo energetyczne i konkurencyjność, w możliwie szerokim zakresie. |
| --- | --- |

—

koszty związane z rynkiem pracy, bezpieczeństwo energetyczne i konkurencyjność, w możliwie szerokim zakresie.

| (ii) | korzyści:






  — | wartość wytworzonego dobra dla odbiorcy (energia cieplna, chłód i energia elektryczna), |
| --- | --- | --- |

(ii)

korzyści:

—

wartość wytworzonego dobra dla odbiorcy (energia cieplna, chłód i energia elektryczna),

| — | korzyści zewnętrzne, takie jak korzyści środowiskowe, korzyści pod względem emisji gazów cieplarnianych oraz korzyści w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa, w możliwie szerokim zakresie, |
| --- | --- |

—

korzyści zewnętrzne, takie jak korzyści środowiskowe, korzyści pod względem emisji gazów cieplarnianych oraz korzyści w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa, w możliwie szerokim zakresie,

| — | skutki dla rynku pracy, bezpieczeństwo energetyczne i konkurencyjność, w możliwie szerokim zakresie. |
| --- | --- |

—

skutki dla rynku pracy, bezpieczeństwo energetyczne i konkurencyjność, w możliwie szerokim zakresie.

| c) | Scenariusze istotne w odniesieniu do scenariusza bazowego:
  Należy uwzględnić wszystkie istotne scenariusze w odniesieniu do scenariusza bazowego, w tym rolę efektywnego indywidualnego ogrzewania i chłodzenia. Analiza kosztów i korzyści może obejmować ocenę projektu albo grupy projektów w przypadku oceny o szerszym zakresie lokalnym, regionalnym lub krajowym w celu ustalenia najbardziej opłacalnego i korzystnego rozwiązania ciepłowniczego lub chłodniczego w porównaniu do scenariusza bazowego dla danego obszaru geograficznego na potrzeby planowania; |
| --- | --- |

c)

Scenariusze istotne w odniesieniu do scenariusza bazowego:

Należy uwzględnić wszystkie istotne scenariusze w odniesieniu do scenariusza bazowego, w tym rolę efektywnego indywidualnego ogrzewania i chłodzenia. Analiza kosztów i korzyści może obejmować ocenę projektu albo grupy projektów w przypadku oceny o szerszym zakresie lokalnym, regionalnym lub krajowym w celu ustalenia najbardziej opłacalnego i korzystnego rozwiązania ciepłowniczego lub chłodniczego w porównaniu do scenariusza bazowego dla danego obszaru geograficznego na potrzeby planowania;

| d) | Granice i zintegrowane podejście:






  (i) | granica geograficzna obejmuje odpowiedni, dobrze określony obszar geograficzny; |
| --- | --- | --- |

d)

Granice i zintegrowane podejście:

(i)

granica geograficzna obejmuje odpowiedni, dobrze określony obszar geograficzny;

| (ii) | analiza kosztów i korzyści uwzględnia wszystkie odpowiednie scentralizowane lub zdecentralizowane zasoby dostępne po stronie zaopatrzenia w obrębie granicy systemowej i geograficznej, w tym technologie uwzględnione w części III pkt 9 niniejszego załącznika, oraz tendencje w zakresie zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie i jego charakterystykę. |
| --- | --- |

(ii)

analiza kosztów i korzyści uwzględnia wszystkie odpowiednie scentralizowane lub zdecentralizowane zasoby dostępne po stronie zaopatrzenia w obrębie granicy systemowej i geograficznej, w tym technologie uwzględnione w części III pkt 9 niniejszego załącznika, oraz tendencje w zakresie zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie i jego charakterystykę.

| e) | Założenia:






  (i) | na potrzeby analiz kosztów i korzyści państwa członkowskie przedstawiają założenia dotyczące cen dla głównych czynników wejściowych i wyjściowych oraz stopy dyskontowe; |
| --- | --- | --- |

e)

Założenia:

(i)

na potrzeby analiz kosztów i korzyści państwa członkowskie przedstawiają założenia dotyczące cen dla głównych czynników wejściowych i wyjściowych oraz stopy dyskontowe;

| (ii) | stopa dyskontowa zastosowana w analizie ekonomicznej do obliczenia wartości bieżącej netto dobierana jest zgodnie z wytycznymi europejskimi lub krajowymi; |
| --- | --- |

(ii)

stopa dyskontowa zastosowana w analizie ekonomicznej do obliczenia wartości bieżącej netto dobierana jest zgodnie z wytycznymi europejskimi lub krajowymi;

| (iii) | państwa członkowskie wykorzystują krajowe, europejskie lub międzynarodowe prognozy rozwoju cen energii stosownie do potrzeb w kontekście krajowym, regionalnym lub lokalnym; |
| --- | --- |

(iii)

państwa członkowskie wykorzystują krajowe, europejskie lub międzynarodowe prognozy rozwoju cen energii stosownie do potrzeb w kontekście krajowym, regionalnym lub lokalnym;

| (iv) | ceny stosowane w analizie ekonomicznej odzwierciedlają koszty i korzyści społeczno-gospodarcze. Koszty zewnętrzne, takie jak skutki środowiskowe i zdrowotne, powinny być uwzględniane w możliwie szerokim zakresie, mianowicie w przypadku gdy istnieje cena rynkowa lub gdy są one już zawarte w europejskich lub krajowych przepisach. |
| --- | --- |

(iv)

ceny stosowane w analizie ekonomicznej odzwierciedlają koszty i korzyści społeczno-gospodarcze. Koszty zewnętrzne, takie jak skutki środowiskowe i zdrowotne, powinny być uwzględniane w możliwie szerokim zakresie, mianowicie w przypadku gdy istnieje cena rynkowa lub gdy są one już zawarte w europejskich lub krajowych przepisach.

| f) | Analiza wrażliwości: analizę wrażliwości uwzględnia się w celu oceny kosztów i korzyści projektu lub grupy projektów w oparciu o zmienne czynniki mające istotny wpływ na wynik obliczeń, takie jak różne ceny energii, poziomy zapotrzebowania, stopy dyskontowe i inne. |
| --- | --- |

f)

Analiza wrażliwości: analizę wrażliwości uwzględnia się w celu oceny kosztów i korzyści projektu lub grupy projektów w oparciu o zmienne czynniki mające istotny wpływ na wynik obliczeń, takie jak różne ceny energii, poziomy zapotrzebowania, stopy dyskontowe i inne.

Część IV

POTENCJALNE NOWE STRATEGIE I ŚRODKI Z DZIEDZINY POLITYKI

| 11. | Przegląd ustawodawczych i nieustawodawczych środków z zakresu polityki (9) w celu wykorzystania potencjału gospodarczego określonego zgodnie z pkt 9 i 10, wraz z prognozą dotyczącą:






  a) | ograniczeń emisji gazów cieplarnianych; |
| --- | --- | --- |

11.

a)

ograniczeń emisji gazów cieplarnianych;

| b) | oszczędności energii pierwotnej w GWh rocznie; |
| --- | --- |

b)

oszczędności energii pierwotnej w GWh rocznie;

| c) | wpływu na udział wysokosprawnej kogeneracji; |
| --- | --- |

c)

wpływu na udział wysokosprawnej kogeneracji;

| d) | wpływu na udział energii ze źródeł odnawialnych w krajowym koszyku energetycznym oraz w sektorze ogrzewania i chłodzenia; |
| --- | --- |

d)

wpływu na udział energii ze źródeł odnawialnych w krajowym koszyku energetycznym oraz w sektorze ogrzewania i chłodzenia;

| e) | powiązania z krajowym programowaniem finansowym i oszczędności dla budżetu publicznego i uczestników rynku; |
| --- | --- |

e)

powiązania z krajowym programowaniem finansowym i oszczędności dla budżetu publicznego i uczestników rynku;

| f) | szacowanych środków wsparcia publicznego, o ile takie istnieją, z ich rocznym budżetem i wskazaniem potencjalnego elementu pomocy. |
| --- | --- |

f)

szacowanych środków wsparcia publicznego, o ile takie istnieją, z ich rocznym budżetem i wskazaniem potencjalnego elementu pomocy.

---

(1)  Ilość energii cieplnej potrzebnej do zaspokojenia zapotrzebowania użytkowników końcowych na ogrzewanie i chłodzenie.

(2)  Należy wykorzystać najnowsze dostępne dane.

(3)  Należy wykorzystać najnowsze dostępne dane.

(4)  Wskazanie „chłodzenia wykorzystującego energię ze źródeł odnawialnych”, po ustaleniu metody obliczania ilości energii ze źródeł odnawialnych wykorzystywanej do chłodzenia oraz systemów chłodzenia zgodnie z art. 35 dyrektywy (UE) 2018/2001, powinno zostać przeprowadzone zgodnie z tą dyrektywą. Do tego czasu należy je przeprowadzać zgodnie z właściwą metodologią krajową.

(5)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/844 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków i dyrektywę 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej (Dz.U. L 156 z 19.6.2018, s. 75).

(6)  Analiza potencjału ekonomicznego powinna wskazać ilość energii (w GWh), którą można wygenerować rocznie w ramach każdej analizowanej technologii. Należy również wziąć pod uwagę ograniczenia i wzajemne powiązania w ramach systemu energetycznego. Podczas analizy można również korzystać z modeli zakładających eksploatację charakterystyczną dla powszechnie stosowanych rodzajów technologii lub systemów.

(7)  W tym ocenę, o której mowa w art. 15 ust. 7 dyrektywy (UE) 2018/2001.

(8)  W scenariuszu bazowym uwzględnia się strategie polityczne przyjęte przed końcem roku poprzedzającego rok, do końca którego należy przedstawić kompleksową ocenę. Oznacza to, że strategii politycznych przyjętych w ciągu roku poprzedzającego ostateczny termin przedstawienia kompleksowej oceny nie należy brać pod uwagę.

(9)  Przegląd obejmuje środki i programy finansowania, które mogą zostać przyjęte w czasie przeprowadzania kompleksowej oceny, nie przesądzające kwestii oddzielnego powiadomienia o systemach wsparcia publicznego do celów oceny pomocy państwa.

---

ZAŁĄCZNIK XI

ANALIZY KOSZTÓW I KORZYŚCI

Analizy kosztów i korzyści dostarczają informacji do celów środków, o których mowa w art. 25 ust. 3 i art. 26 ust. 7:

Jeżeli planowana jest instalacja stricte elektryczna lub instalacja bez odzysku ciepła, dokonuje się porównania między planowanymi instalacjami lub planowaną modernizacją a równoważną instalacją wytwarzającą taką samą ilość energii elektrycznej lub ciepła technologicznego, niemniej z odzyskiem ciepła odpadowego i zaopatrującą w ciepło za pomocą wysokosprawnej kogeneracji lub sieci ciepłowniczych i chłodniczych.

W danych granicach geograficznych w ocenie bierze się pod uwagę planowaną instalację oraz wszelkie odpowiednie istniejące lub potencjalne punkty zapotrzebowania na ciepło lub chłodzenie, które mogą być z niej zaopatrywane, z uwzględnieniem racjonalnych możliwości, np. wykonalności technicznej i odległości.

Granice systemowe ustala się na poziomie, w którym uwzględniona jest planowana instalacja oraz obciążenia cieplne i chłodnicze, takie jak budynek/budynki i proces przemysłowy. W tych granicach ustala się i porównuje łączny koszt dostarczania ciepła i energii elektrycznej w odniesieniu do obu przypadków.

Obciążenia cieplne lub chłodnicze obejmują istniejące obciążenia cieplne lub chłodnicze, takie jak instalacja przemysłowa lub istniejący system ciepłowniczy lub chłodniczy, a także, na obszarach miejskich, obciążenia cieplne lub chłodnicze i koszty, które istniałyby, gdyby zespół budynków lub część miasta były zaopatrywane przez nową sieć ciepłowniczą lub chłodniczą lub były do niej podłączone.

Analizy kosztów i korzyści oparte są na opisie planowanej instalacji i porównaniu instalacji, z uwzględnieniem mocy elektrycznej i cieplnej, odpowiednio do przypadku, rodzaju paliwa, przewidywanego użytkowania oraz planowanej ilości godzin pracy co roku, lokalizacji oraz zapotrzebowania na energię elektryczną i cieplną.

Ocena wykorzystania ciepła odpadowego musi uwzględniać obecne technologie. Ocena musi uwzględniać bezpośrednie wykorzystanie ciepła odpadowego lub jego podniesienie do wyższych poziomów temperatury. Jeżeli ciepło odpadowe jest odzyskiwane na terenie obiektu, ocenia się co najmniej wykorzystanie wymienników ciepła, pomp ciepła i technologii przekształcania ciepła w energię elektryczną. Jeżeli ciepło odpadowe jest odzyskiwane poza terenem obiektu, ocenia się co najmniej instalacje przemysłowe, obiekty rolne i sieci ciepłownicze jako potencjalne punkty odbioru.

Do celów porównania uwzględnia się zapotrzebowanie na energię cieplną i sposoby ogrzewania i chłodzenia wykorzystywane przez pobliskie punkty zapotrzebowania na ciepło lub chłodzenie. Porównanie obejmuje koszty związane z infrastrukturą odnoszące się do instalacji planowanej i instalacji porównawczej.

Do celów art. 26 ust. 7 analizy kosztów i korzyści uwzględniają analizę ekonomiczną obejmującą analizę finansową, która odzwierciedla rzeczywiste transakcje przepływów pieniężnych z nakładów inwestycyjnych na indywidualne instalacje i ich eksploatacji.

Projektami o pozytywnym wyniku analizy kosztów i korzyści są projekty, w których suma zdyskontowanych korzyści w analizie ekonomicznej jest większa niż suma zdyskontowanych kosztów (nadwyżka korzyści).

Państwa członkowskie określają zasady przewodnie dotyczące metod, założeń i horyzontu czasowego do celów analizy ekonomicznej.

Państwa członkowskie mogą wymagać, by przedsiębiorstwa odpowiedzialne za eksploatację cieplnych instalacji wytwórczych energii elektrycznej, przedsiębiorstwa przemysłowe, sieci ciepłownicze i chłodnicze lub inne podmioty objęte zakresem określonej granicy systemowej i geograficznej, przekazywały dane do wykorzystania w ocenie kosztów i korzyści indywidualnej instalacji.

---

ZAŁĄCZNIK XII

GWARANCJE POCHODZENIA ENERGII ELEKTRYCZNEJ WYTWARZANEJ W PROCESIE WYSOKOSPRAWNEJ KOGENERACJI

| 1) | Państwa członkowskie podejmują środki mające na celu zapewnienie, by:






  a) | gwarancja pochodzenia energii elektrycznej wytwarzanej w procesie wysokosprawnej kogeneracji:






  — | umożliwiała producentom wykazanie, że sprzedawana przez nich energia elektryczna jest wytwarzana w procesie wysokosprawnej kogeneracji; gwarancję wydaje się w tym celu na wniosek producenta; |
| --- | --- | --- | --- |

1)

Państwa członkowskie podejmują środki mające na celu zapewnienie, by:

a)

gwarancja pochodzenia energii elektrycznej wytwarzanej w procesie wysokosprawnej kogeneracji:

—

umożliwiała producentom wykazanie, że sprzedawana przez nich energia elektryczna jest wytwarzana w procesie wysokosprawnej kogeneracji; gwarancję wydaje się w tym celu na wniosek producenta;

| — | była dokładna, wiarygodna i odporna na fałszerstwa; |
| --- | --- |

—

była dokładna, wiarygodna i odporna na fałszerstwa;

| — | była wydawana, przesyłana i unieważniana drogą elektroniczną; |
| --- | --- |

—

była wydawana, przesyłana i unieważniana drogą elektroniczną;

| b) | dana jednostka energii z wysokosprawnej kogeneracji była brana pod uwagę tylko jeden raz. |
| --- | --- |

b)

dana jednostka energii z wysokosprawnej kogeneracji była brana pod uwagę tylko jeden raz.

| 2) | Gwarancja pochodzenia, o której mowa w art. 26 ust. 13, zawiera co najmniej następujące informacje:






  a) | oznaczenie, lokalizację, rodzaj i moc (cieplną i elektryczną) instalacji, w której wyprodukowano energię; |
| --- | --- | --- |

2)

Gwarancja pochodzenia, o której mowa w art. 26 ust. 13, zawiera co najmniej następujące informacje:

a)

oznaczenie, lokalizację, rodzaj i moc (cieplną i elektryczną) instalacji, w której wyprodukowano energię;

| b) | daty i miejsca produkcji; |
| --- | --- |

b)

daty i miejsca produkcji;

| c) | dolną wartość kaloryczną źródła paliwa, z którego wyprodukowano energię elektryczną; |
| --- | --- |

c)

dolną wartość kaloryczną źródła paliwa, z którego wyprodukowano energię elektryczną;

| d) | ilość i zastosowanie ciepła wytworzonego wraz z energią elektryczną; |
| --- | --- |

d)

ilość i zastosowanie ciepła wytworzonego wraz z energią elektryczną;

| e) | ilość energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji, której dotyczy gwarancja pochodzenia, zgodnie z załącznikiem III; |
| --- | --- |

e)

ilość energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji, której dotyczy gwarancja pochodzenia, zgodnie z załącznikiem III;

| f) | oszczędności energii pierwotnej obliczone zgodnie z załącznikiem III na podstawie zharmonizowanych wartości referencyjnych efektywności wskazanych załączniku III, w lit. d); |
| --- | --- |

f)

oszczędności energii pierwotnej obliczone zgodnie z załącznikiem III na podstawie zharmonizowanych wartości referencyjnych efektywności wskazanych załączniku III, w lit. d);

| g) | nominalną sprawność elektryczną i cieplną zakładu; |
| --- | --- |

g)

nominalną sprawność elektryczną i cieplną zakładu;

| h) | to, czy i w jakim stopniu instalacja korzystała ze wsparcia inwestycyjnego; |
| --- | --- |

h)

to, czy i w jakim stopniu instalacja korzystała ze wsparcia inwestycyjnego;

| i) | to, czy i w jakim stopniu jednostka energii korzystała w jakikolwiek inny sposób z krajowego systemu wsparcia, oraz rodzaj systemu wsparcia; |
| --- | --- |

i)

to, czy i w jakim stopniu jednostka energii korzystała w jakikolwiek inny sposób z krajowego systemu wsparcia, oraz rodzaj systemu wsparcia;

| j) | datę oddania instalacji do eksploatacji; oraz |
| --- | --- |

j)

datę oddania instalacji do eksploatacji; oraz

| k) | atę wydania, kraj wydający oraz niepowtarzalny numer identyfikacyjny. |
| --- | --- |

k)

atę wydania, kraj wydający oraz niepowtarzalny numer identyfikacyjny.

Gwarancja pochodzenia jest wystawiana dla standardowej jednostki 1 MWh. Odnosi się do produkcji energii elektrycznej netto mierzonej na granicy stacji i wysyłanej do sieci.

---

ZAŁĄCZNIK XIII

KRYTERIA EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ DOTYCZĄCE REGULACJI SIECI ENERGETYCZNEJ ORAZ TARYF SIECI ELEKTROENERGETYCZNYCH

1.

Taryfy sieciowe są przejrzyste i niedyskryminujące oraz zgodne z art. 18 rozporządzenia (UE) 2019/943 i odzwierciedlają oszczędności kosztów w sieci uzyskane dzięki działaniom po stronie zapotrzebowania, zarządzaniu zapotrzebowaniem oraz rozproszonemu wytwarzaniu, łącznie z oszczędnościami wynikającymi z obniżenia kosztu dostawy lub inwestycji sieciowych oraz optymalizacji funkcjonowania sieci.

2.

| a) | przesunięcia obciążenia po stronie odbiorców końcowych z godzin szczytu na godziny poza szczytem, z uwzględnieniem dostępności energii ze źródeł odnawialnych, energii z kogeneracji i rozproszonego wytwarzania; |
| --- | --- |

a)

przesunięcia obciążenia po stronie odbiorców końcowych z godzin szczytu na godziny poza szczytem, z uwzględnieniem dostępności energii ze źródeł odnawialnych, energii z kogeneracji i rozproszonego wytwarzania;

| b) | uzyskania oszczędności energii przez niezależnych koncentratorów w wyniku działań po stronie popytu wśród użytkowników rozproszonych; |
| --- | --- |

b)

uzyskania oszczędności energii przez niezależnych koncentratorów w wyniku działań po stronie popytu wśród użytkowników rozproszonych;

| c) | obniżenia zapotrzebowania w wyniku podjęcia przez dostawców usług energetycznych, w tym przedsiębiorstw usług energetycznych, środków w zakresie efektywności energetycznej; |
| --- | --- |

c)

obniżenia zapotrzebowania w wyniku podjęcia przez dostawców usług energetycznych, w tym przedsiębiorstw usług energetycznych, środków w zakresie efektywności energetycznej;

| d) | przyłączania i dysponowania jednostkami wytwórczymi przy niższych poziomach napięcia; |
| --- | --- |

d)

przyłączania i dysponowania jednostkami wytwórczymi przy niższych poziomach napięcia;

| e) | przyłączenia jednostek wytwórczych znajdujących się bliżej punktów odbioru; oraz |
| --- | --- |

e)

przyłączenia jednostek wytwórczych znajdujących się bliżej punktów odbioru; oraz

| f) | magazynowania energii. |
| --- | --- |

f)

magazynowania energii.

3.

| a) | taryfy strefowe; |
| --- | --- |

a)

taryfy strefowe;

| b) | ustalanie krytycznych cen szczytowych; |
| --- | --- |

b)

ustalanie krytycznych cen szczytowych;

| c) | ustalanie cen w czasie rzeczywistym; oraz |
| --- | --- |

c)

ustalanie cen w czasie rzeczywistym; oraz

| d) | rabaty w godzinach szczytu. |
| --- | --- |

d)

rabaty w godzinach szczytu.

---

ZAŁĄCZNIK XIV

WYMOGI W ZAKRESIE EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ OBOWIĄZUJĄCE OPERATORÓW SYSTEMÓW PRZESYŁOWYCH I OPERATORÓW SYSTEMÓW DYSTRYBUCYJNYCH

Operatorzy systemów przesyłowych i operatorzy systemów dystrybucyjnych:

| a) | ustanawiają i podają do publicznej wiadomości regulamin dotyczący ponoszenia i podziału kosztów dostosowań technicznych, takich jak przyłączenia do sieci, wzmocnienie istniejących sieci i uruchomienie nowych sieci, poprawa funkcjonowania sieci oraz zasady niedyskryminacyjnego wprowadzania w życie kodeksów sieciowych koniecznych w celu włączenia do wzajemnie połączonej sieci nowych producentów dostarczających do systemu energię elektryczną uzyskiwaną w procesie wysokosprawnej kogeneracji; |
| --- | --- |

a)

ustanawiają i podają do publicznej wiadomości regulamin dotyczący ponoszenia i podziału kosztów dostosowań technicznych, takich jak przyłączenia do sieci, wzmocnienie istniejących sieci i uruchomienie nowych sieci, poprawa funkcjonowania sieci oraz zasady niedyskryminacyjnego wprowadzania w życie kodeksów sieciowych koniecznych w celu włączenia do wzajemnie połączonej sieci nowych producentów dostarczających do systemu energię elektryczną uzyskiwaną w procesie wysokosprawnej kogeneracji;

| b) | przedstawiają nowym producentom energii elektrycznej wytwarzanej w procesie wysokosprawnej kogeneracji, pragnącym przyłączyć się do systemu, wymagane wyczerpujące i niezbędne informacje, w tym:






  (i) | wyczerpujące i szczegółowe oszacowanie kosztów związanych z przyłączeniem; |
| --- | --- | --- |

b)

przedstawiają nowym producentom energii elektrycznej wytwarzanej w procesie wysokosprawnej kogeneracji, pragnącym przyłączyć się do systemu, wymagane wyczerpujące i niezbędne informacje, w tym:

(i)

wyczerpujące i szczegółowe oszacowanie kosztów związanych z przyłączeniem;

| (ii) | rozsądny i precyzyjny harmonogram przyjęcia i rozpatrzenia wniosku o przyłączenie do sieci; |
| --- | --- |

(ii)

rozsądny i precyzyjny harmonogram przyjęcia i rozpatrzenia wniosku o przyłączenie do sieci;

| (iii) | rozsądny orientacyjny harmonogram każdego proponowanego przyłączenia do sieci. Pełny proces przyłączenia do sieci nie powinien trwać dłużej niż 24 miesiące, z uwzględnieniem praktycznej wykonalności i niedyskryminacji; |
| --- | --- |

(iii)

rozsądny orientacyjny harmonogram każdego proponowanego przyłączenia do sieci. Pełny proces przyłączenia do sieci nie powinien trwać dłużej niż 24 miesiące, z uwzględnieniem praktycznej wykonalności i niedyskryminacji;

| c) | znormalizowane i uproszczone procedury przyłączenia rozproszonych producentów energii z wysokosprawnej kogeneracji w celu ułatwienia im przyłączenia do sieci. |
| --- | --- |

c)

znormalizowane i uproszczone procedury przyłączenia rozproszonych producentów energii z wysokosprawnej kogeneracji w celu ułatwienia im przyłączenia do sieci.

Regulamin, o którym mowa w akapicie pierwszym lit. a), opiera się na obiektywnych, przejrzystych i niedyskryminacyjnych kryteriach, ze szczególnym uwzględnieniem wszystkich kosztów i korzyści związanych z przyłączeniem tych producentów do sieci. Może on odnosić się do różnych rodzajów przyłączeń.

---

ZAŁĄCZNIK XV

MINIMALNE ELEMENTY, JAKIE POWINNY ZNAJDOWAĆ SIĘ W UMOWACH O POPRAWĘ EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ LUB W ODNOŚNYCH SPECYFIKACJACH PRZETARGOWYCH

| — | Ustalenia i zalecenia określone w analizach i audytach energetycznych przeprowadzonych przed zawarciem umowy, które obejmują zużycie energii budynku, w celu wdrożenia środków poprawy efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

—

Ustalenia i zalecenia określone w analizach i audytach energetycznych przeprowadzonych przed zawarciem umowy, które obejmują zużycie energii budynku, w celu wdrożenia środków poprawy efektywności energetycznej.

| — | Jednoznaczny i przejrzysty wykaz działań w zakresie efektywności, jakie należy podjąć lub wyniki w zakresie efektywności, jakie mają zostać uzyskane. |
| --- | --- |

—

Jednoznaczny i przejrzysty wykaz działań w zakresie efektywności, jakie należy podjąć lub wyniki w zakresie efektywności, jakie mają zostać uzyskane.

| — | Gwarantowane oszczędności, jakie mają zostać uzyskane w wyniku wdrożenia środków określonych w umowie. |
| --- | --- |

—

Gwarantowane oszczędności, jakie mają zostać uzyskane w wyniku wdrożenia środków określonych w umowie.

| — | Okres obowiązywania i etapy umowy, jej warunki i okres wypowiedzenia. |
| --- | --- |

—

Okres obowiązywania i etapy umowy, jej warunki i okres wypowiedzenia.

| — | Jednoznaczny i przejrzysty wykaz obowiązków każdej z umawiających się stron. |
| --- | --- |

—

Jednoznaczny i przejrzysty wykaz obowiązków każdej z umawiających się stron.

| — | Data (daty) odniesienia dla ustalenia uzyskanych oszczędności. |
| --- | --- |

—

Data (daty) odniesienia dla ustalenia uzyskanych oszczędności.

| — | Jednoznaczny i przejrzysty wykaz kroków, jakie należy podjąć w celu wdrożenia środka lub pakietu środków, oraz, w stosownych przypadkach, powiązanych kosztów. |
| --- | --- |

—

Jednoznaczny i przejrzysty wykaz kroków, jakie należy podjąć w celu wdrożenia środka lub pakietu środków, oraz, w stosownych przypadkach, powiązanych kosztów.

| — | Obowiązek pełnego wdrożenia środków określonych w umowie oraz udokumentowania wszystkich zmian wprowadzonych w trakcie trwania projektu. |
| --- | --- |

—

Obowiązek pełnego wdrożenia środków określonych w umowie oraz udokumentowania wszystkich zmian wprowadzonych w trakcie trwania projektu.

| — | Przepisy określające włączenie równoważnych wymogów w każdym przypadku podwykonawstwa realizowanego przez strony trzecie. |
| --- | --- |

—

Przepisy określające włączenie równoważnych wymogów w każdym przypadku podwykonawstwa realizowanego przez strony trzecie.

| — | Jednoznaczne i przejrzyste przedstawienie finansowych skutków projektu oraz podziału udziałów obu stron w uzyskanych oszczędnościach pieniężnych, mianowicie wynagrodzenie dostawcy usług. |
| --- | --- |

—

Jednoznaczne i przejrzyste przedstawienie finansowych skutków projektu oraz podziału udziałów obu stron w uzyskanych oszczędnościach pieniężnych, mianowicie wynagrodzenie dostawcy usług.

| — | Jednoznaczne i przejrzyste postanowienia dotyczące ustalenia wysokości i weryfikacji uzyskanych gwarantowanych oszczędności, kontroli jakości i gwarancji. |
| --- | --- |

—

Jednoznaczne i przejrzyste postanowienia dotyczące ustalenia wysokości i weryfikacji uzyskanych gwarantowanych oszczędności, kontroli jakości i gwarancji.

| — | Postanowienia zawierające wyjaśnienie procedury postępowania w zmieniających się warunkach ramowych, które mają wpływ na treść i wynik umowy, mianowicie zmienne ceny energii oraz intensywność użytkowania instalacji. |
| --- | --- |

—

Postanowienia zawierające wyjaśnienie procedury postępowania w zmieniających się warunkach ramowych, które mają wpływ na treść i wynik umowy, mianowicie zmienne ceny energii oraz intensywność użytkowania instalacji.

| — | Szczegółowe informacje dotyczące obowiązków każdej z umawiających się stron oraz sankcji za ich naruszenie. |
| --- | --- |

—

Szczegółowe informacje dotyczące obowiązków każdej z umawiających się stron oraz sankcji za ich naruszenie.

---

ZAŁĄCZNIK XVI

Część A

Uchylona dyrektywa wraz z wykazem jej kolejnych zmian (o których mowa w art. 39)

| Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE
  (Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 1) | |
| --- | --- |
| Dyrektywa Rady 2013/12/UE
  (Dz.U. L 141 z 28.5.2013, s. 28) | |
| Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/844
  (Dz.U. L 156 z 19.6.2018, s. 75) | jedynie art. 2 |
| Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2002
  (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 210) | |
| Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999
  (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 1) | jedynie art. 54 |
| Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/504
  (Dz.U. L 85I z 27.3.2019, s. 66) | jedynie art. 1 |
| Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2019/826
  (Dz.U. L 137 z 23.5.2019, s. 3) | |
| Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944
  (Dz.U. L 158 z 14.6.2019, s. 125) | jedynie art. 70 |

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE

(Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 1)

Dyrektywa Rady 2013/12/UE

(Dz.U. L 141 z 28.5.2013, s. 28)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/844

(Dz.U. L 156 z 19.6.2018, s. 75)

jedynie art. 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2002

(Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 210)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999

(Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 1)

jedynie art. 54

Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/504

(Dz.U. L 85I z 27.3.2019, s. 66)

jedynie art. 1

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2019/826

(Dz.U. L 137 z 23.5.2019, s. 3)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944

(Dz.U. L 158 z 14.6.2019, s. 125)

jedynie art. 70

Część B

Terminy transpozycji do prawa krajowego (o których mowa w art. 39)

| Dyrektywa | Termin transpozycji |
| --- | --- |
| 2012/27/UE | 5 czerwca 2014 r. |
| (UE) 2018/844 | 10 marca 2020 r. |
| (UE) 2018/2002 | 25 czerwca 2020 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 5–10 oraz pkt 3 i 4 załącznika
  25 października 2020 r. w odniesieniu do art. 1 pkt 5–10 oraz pkt 3 i 4 załącznika |
| (UE) 2019/944 | 31 grudnia 2019 r. w odniesieniu do art. 70 pkt 5 lit. a)
  25 października 2020 r. w odniesieniu do art. 70 pkt 4
  31 grudnia 2020 r. w odniesieniu do art. 70 pkt 1–3, pkt 5 lit b) oraz pkt 6 |

Dyrektywa

Termin transpozycji

2012/27/UE

5 czerwca 2014 r.

(UE) 2018/844

10 marca 2020 r.

(UE) 2018/2002

25 czerwca 2020 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 5–10 oraz pkt 3 i 4 załącznika

25 października 2020 r. w odniesieniu do art. 1 pkt 5–10 oraz pkt 3 i 4 załącznika

(UE) 2019/944

31 grudnia 2019 r. w odniesieniu do art. 70 pkt 5 lit. a)

25 października 2020 r. w odniesieniu do art. 70 pkt 4

31 grudnia 2020 r. w odniesieniu do art. 70 pkt 1–3, pkt 5 lit b) oraz pkt 6

---

ZAŁĄCZNIK XVII

Tabela korelacji

| Dyrektywa 2012/27/UE | Niniejsza dyrektywa |
| --- | --- |
| art. 1 | art. 1 |
| art. 2 formuła wprowadzająca | art. 2 formuła wprowadzająca |
| art. 2 pkt 1 | art. 2 pkt 1 |
| - | art. 2 pkt 2, 3 i 4 |
| art. 2 pkt 2 | art. 2 pkt 5 |
| art. 2 pkt 3 | art. 2 pkt 6 |
| - | art. 2 ust. 7 |
| art. 2 pkt 4 | art. 2 pkt 8 |
| art. 2 pkt 5 | art. 2 pkt 9 |
| art. 2 pkt 6 | art. 2 pkt 10 |
| art. 2 pkt 7 | art. 2 pkt 11 |
| art. 2 pkt 8 | art. 2 pkt 12 |
| art. 2 pkt 9 | - |
| art. 2 pkt 10 | art. 2 pkt 13 |
| _ | art. 2 pkt 14 i 15 |
| art. 2 pkt 11 | art. 2 pkt 16 |
| art. 2 pkt 12 | art. 2 pkt 17 |
| art. 2 pkt 13 | art. 2 pkt 18 |
| art. 2 pkt 14 | art. 2 pkt 19 |
| art. 2 pkt 15 | art. 2 pkt 20 |
| art. 2 pkt 16 | art. 2 pkt 21 |
| art. 2 pkt 17 | art. 2 pkt 22 |
| art. 2 pkt 18 | art. 2 pkt 23 |
| art. 2 pkt 19 | art. 2 pkt 24 |
| art. 2 pkt 20 | art. 2 pkt 25 |
| art. 2 pkt 21 | art. 2 pkt 26 |
| art. 2 pkt 22 | art. 2 pkt 27 |
| art. 2 pkt 23 | art. 2 pkt 28 |
| art. 2 pkt 24 | art. 2 pkt 29 |
| - | art. 2 pkt 30 |
| - | art. 2 pkt 31 |
| art. 2 pkt 25 | art. 2 pkt 32 |
| art. 2 pkt 26 | - |
| art. 2 pkt 27 | art. 2 pkt 33 |
| art. 2 pkt 28 | art. 2 pkt 34 |
| art. 2 pkt 29 | art. 2 pkt 35 |
| art. 2 pkt 30 | art. 2 pkt 36 |
| art. 2 pkt 31 | art. 2 pkt 37 |
| art. 2 pkt 32 | art. 2 pkt 38 |
| art. 2 pkt 33 | art. 2 pkt 39 |
| art. 2 pkt 34 | art. 2 pkt 40 |
| art. 2 pkt 35 | art. 2 pkt 41 |
| art. 2 pkt 36 | art. 2 pkt 42 |
| art. 2 pkt 37 | art. 2 pkt 43 |
| art. 2 pkt 38 | art. 2 pkt 44 |
| art. 2 pkt 39 | art. 2 pkt 45 |
| art. 2 pkt 40 | - |
| art. 2 pkt 41 | art. 2 pkt 46 |
| art. 2 pkt 42 | art. 2 pkt 47 |
| art. 2 pkt 43 | art. 2 pkt 48 |
| - | art. 2 pkt 49 |
| art. 2 pkt 44 | art. 2 pkt 50 |
| art. 2 pkt 45 | art. 2 pkt 51 |
| - | art. 2 pkt 52, 53, 54, 55 i 56 |
| - | art. 3 |
| - | art. 4 ust. 1 |
| art. 3 ust. 1 akapit pierwszy | art. 4 ust. 2 akapit pierwszy
  art. 4 ust. 2 akapit drugi |
| art. 3 ust. 1 akapit drugi formuła wprowadzająca | art. 4 ust. 3 akapit pierwszy formuła wprowadzająca |
| art. 3 ust. 1 akapit drugi lit. a) i b) | art. 4 ust. 3 akapit pierwszy lit. a) i b) |
| art. 3 ust. 1 akapit drugi lit. c) | - |
| art. 3 ust. 1 akapit drugi lit. d) | art. 4 ust. 3 akapit pierwszy lit. c) |
| art. 3 ust. 1 akapit trzeci formuła wprowadzająca | - |
| - | art. 4 ust. 3 akapit pierwszy lit. d) formuła wprowadzająca |
| - | art. 4 ust. 3 akapit pierwszy lit. d) pkt (i), (ii) i (iii) |
| art. 3 ust. 1 akapit trzeci lit. a) | art. 4 ust. 3 akapit pierwszy lit. d) pkt (iv) |
| - | art. 4 ust. 3 akapit pierwszy lit. e) formuła wprowadzająca |
| art. 3 ust. 1 akapit trzeci lit. b) | art. 4 ust. 3 akapit pierwszy lit. e) pkt (i) |
| art. 3 ust. 1 akapit trzeci lit. c) | art. 4 ust. 3 akapit pierwszy lit. e) pkt (ii) |
| art. 3 ust. 1 akapit trzeci lit. d) | art. 4 ust. 3 akapit pierwszy lit. e) pkt (iii) |
| art. 3 ust. 1 akapit trzeci lit. e) | - |
| - | art. 4 ust. 3 akapit pierwszy lit. e) pkt (iv) |
| art. 3 ust. 2 i 3 | - |
| art. 3 ust. 4 | art. 35 ust. 6 |
| art. 3 ust. 5 i 6 | - |
| - | art. 4 ust. 4 |
| - | art. 4 ust. 5 |
| | art. 4 ust. 6 |
| | art. 4 ust. 7 |
| - | art. 5 |
| art. 5 ust. 1 akapit pierwszy | art. 6 ust. 1 akapit pierwszy |
| art. 5 ust. 1 akapit drugi | art. 6 ust. 1 akapit piąty |
| - | art. 6 ust. 1 akapit drugi i trzeci |
| art. 5 ust. 1 akapit trzeci | art. 6 ust. 1 akapit czwarty |
| art. 5 ust. 1 akapity czwarty i piąty | - |
| art. 5 ust. 2
  - | art. 6 ust. 2
  art. 6 ust. 2 akapit drugi |
| art. 5 ust. 3 | art. 6 ust. 3 |
| art. 5 ust. 4 | art. 6 ust. 4 |
| art. 5 ust. 5 | art. 6 ust. 5 |
| art. 5 ust. 5 akapit pierwszy lit. b) | art. 6 ust. 5 akapit drugi lit. c) |
| - | art. 6 ust. 5 akapit drugi lit. b) |
| art. 5 ust. 6 | art. 6 ust. 6 |
| - | art. 6 ust. 6 akapit drugi lit. a) |
| art. 5 ust. 6, akapit drugi | art. 6 ust. 6 akapit drugi lit. b) |
| art. 5 ust. 6, akapit trzeci | art. 6 ust. 6 akapit trzeci |
| art. 5 ust. 7 | - |
| art. 6 ust. 1 akapit pierwszy | art. 7 ust. 1 akapit pierwszy |
| art. 6 ust. 1 akapit drugi | art. 7 ust. 1 akapit pierwszy |
| | art. 7 ust. 1 akapit drugi |
| | - |
| art. 6 ust. 2, 3 i 4 | art. 7 ust. 2, 3 i 4 |
| - | art. 7 ust. 5, 6, 7 i 8 |
| - | |
| art. 7 ust. 1 formuła wprowadzająca lit. a) i b) | art. 8 ust. 1 formuła wprowadzająca lit. a) i b) |
| - | art. 8 ust. 1 lit. c) |
| art. 7 ust. 1 akapit drugi | art. 8 ust. 5 |
| art. 7 ust. 1 akapit trzeci | art. 8 ust. 1 akapit piąty |
| art. 7 ust. 1 akapit czwarty | art. 8 ust. 1 akapit czwarty |
| - | art. 8 ust. 3 i 4 |
| art. 7 ust. 2 | art. 8 ust. 6 |
| art. 7 ust. 3 | art. 8 ust. 7 |
| art. 7 ust. 4 | art. 8 ust. 8 |
| art. 7 ust. 5 | art. 8 ust. 9 |
| art. 7 ust. 6 | art. 8 ust. 10 |
| art. 7 ust. 7 | - |
| art. 7 ust. 8 | - |
| art. 7 ust. 9 | - |
| art. 7 ust. 10 | art. 8 ust. 2 |
| art. 7 ust. 11 | - |
| | art. 8 ust. 11, 12 i 13 |
| art. 7 ust. 12 | art. 8 ust. 14 |
| art. 7a ust. 1 | art. 9 ust. 1 |
| art. 7a ust. 2 | art. 9 ust. 3 |
| art. 7a ust. 3 | art. 9 ust. 4 |
| - | art. 9 ust. 2 |
| - | art. 9 ust. 5, 6 i 7 |
| art. 7a ust. 4 i 5 | art. 9 ust. 8 i 9 |
| - | art. 9 ust. 10 |
| art. 7a ust. 6 i 7 | art. 9 ust. 11 i 12 |
| art. 7b ust. 1 i 2 | art. 10 ust. 1 i 2 |
| - | art. 10 ust. 3 i 4 |
| - | art. 11 ust. 1 i 2 |
| - | art. 11 ust. 3 i 4 |
| art. 8 ust. 1 i 2 | art. 11 ust. 5 i 6 i 7 |
| art. 8 ust. 3 i 4 | - |
| - | art. 11 ust. 8 |
| art. 8 ust. 5 | art. 11 ust. 9 |
| - | art. 11 ust. 10 |
| art. 8 ust. 6 | art. 11 ust. 11 |
| art. 8 ust. 7 | art. 11 ust. 12 |
| - | art. 12 |
| art. 9 | art. 13 |
| art. 9a | art. 14 |
| art. 9b | art. 15 |
| art. 9c | art. 16 |
| art. 10 | art. 17 |
| art. 10a | art. 18 |
| art. 11 | art. 19 |
| art. 12 | art. 20 |
| - | art. 21 |
| - | art. 22 ust. 1 |
| art. 12 ust. 1 | art. 22 ust. 2 |
| art. 12 ust. 2 formuła wprowadzająca oraz lit. a) pkt (i)–(v) | art. 22 ust. 2 akapit drugi lit. a)–g)
  art. 22 ust. 2 akapit drugi lit. h) |
| art. 12 ust. 2 lit. b) | art. 22 ust. 3 akapit trzeci |
| - | art. 22 ust. 3 akapit trzeci, lit. a) i b) |
| art. 12 ust. 2 lit. b) pkt (i) i (ii) | art. 22 ust. 3 akapit trzeci lit. c) i d) |
| - | art. 22 ust. 3 akapit trzeci lit. e) |
| - | art. 22 ust. 4— 9 |
| - | Art. 23 |
| - | art. 24 |
| art. 13 | art. 32 |
| art. 14 ust. 1 | art. 25 ust. 1 |
| - | art. 25 ust. 2 |
| art. 14 ust. 2 | art. 25 ust. 5 |
| art. 14 ust. 3 | art. 25 ust. 3 akapit pierwszy |
| - | art. 25 ust. 3 akapit drugi |
| art. 14 ust. 4 | art. 25 ust. 4 |
| - | art. 25 ust. 6 |
| - | art. 26 ust. 1, 2, 3, 4, 5 i 6 |
| art. 14 ust. 5 formuła wprowadzająca oraz lit. a) | art. 26 ust. 7 formuła wprowadzająca oraz lit. a) |
| art. 14 ust. 5 lit. b), c) i d) | - |
| - | art. 26 ust. 7 lit. b), c) i d) oraz akapit drugi |
| art. 14 ust. 5 akapity drugi i trzeci | art. 26 ust. 7 akapity trzeci i czwarty |
| art. 14 ust. 6 lit. a) | art. 26 ust. 8 lit. a) |
| art. 14 ust. 6 lit. b) | - |
| art. 14 ust. 6 lit. c) | art. 26 ust. 8 lit. b) |
| - | art. 26 ust. 8 lit. c) |
| art. 14 ust. 6 akapity drugi i trzeci | art. 26 ust. 8 akapity drugi i trzeci |
| art. 14 ust. 7, 8 i 9 | art. 26 ust. 9, 10 i 11 |
| - | art. 26 ust. 12 |
| art. 14 ust. 10 i 11 | art. 26 ust. 13 i 14 |
| art. 15 ust. 1 akapit pierwszy | art. 27 ust. 1 |
| art. 15 ust. 1 akapity drugi i trzeci | - |
| - | art. 27 ust. 2, 3 i 4 |
| art. 15 ust. 1 akapit czwarty | art. 27 ust. 5 |
| art. 15 ust. 2 i 2a | - |
| art. 15 ust. 3, 4 i 5, akapit pierwszy | art. 27 ust. 6, 7 i 8 |
| art. 15 ust. 5 akapit drugi | - |
| art. 15 ust. 6 akapit pierwszy | - |
| art. 15 ust. 6 akapit drugi | art. 27 ust. 9 |
| art. 15 ust. 7 | art. 27 ust. 10 |
| art. 15 ust. 9 akapit pierwszy | art. 27 ust. 11 |
| art. 15 ust. 9 akapit drugi | - |
| art. 16 ust. 1 i 2 | - |
| - | art. 28 ust. 1, 2, 3 i 5 |
| art. 16 ust. 3 | art. 28 ust. 4 |
| art. 17 ust. 1 akapit pierwszy | - |
| art. 17 ust. 1 akapit drugi | art. 30 ust. 3 |
| art. 17 ust. 2 | art. 22 ust. 7 |
| art. 17 ust. 3 | - |
| art. 17 ust. 4 | - |
| art. 17 ust. 5 | art. 22 ust. 10 |
| art. 18 ust. 1 formuła wprowadzająca | art. 29 ust. 1 formuła wprowadzająca |
| art. 18 ust. 1 lit. a) pkt (i) i (ii) | art. 29 ust. 1 lit. a) i b) |
| - | art. 29 ust. 1 lit. c) i d) |
| art. 18 ust. 1 lit. b) | art. 29 ust. 2 |
| art. 18 ust. 1 lit. c) | art. 29 ust. 3 |
| - | art. 29 ust. 4 |
| art. 18 ust. 1 lit. d) pkt (i) i (ii) | art. 29 ust. 5 lit. a) i b) |
| - | art. 29 ust. 5 lit. c) |
| art. 18 ust. 2 lit. a) i b) | art. 29 ust. 6 lit. a) i b) |
| art. 18 ust. 2 lit. c) i d) | - |
| - | art. 29 ust. 6 lit. c) |
| - | art. 29 ust. 7 |
| art. 18 ust. 3 | art. 29 ust. 8 |
| art. 19 ust. 1 lit. a) | art. 22 ust. 5 akapit pierwszy |
| art. 19 ust. 1 lit. b) | art. 7 ust. 7 akapit pierwszy |
| art. 19 ust. 1 akapit drugi | art. 22 ust. 9 akapit drugi |
| art. 19 ust. 2 | - |
| art. 20 ust. 1 i 2 | art. 30 ust. 1 i 2 |
| - | art. 30 ust. 3, 4 i 5 |
| art. 20 ust. 3, 3a, 3b i 3c | art. 30ust. 6, 7, 8 i 9 |
| art. 20 ust. 3d | art. 30 ust. 10 akapit pierwszy |
| - | art. 30 ust. 10 akapit drugi |
| art. 20 ust. 4, 5, 6 i 7 | art. 30 ust.11, 13, 14 i 15 |
| - | art. 30 ust. 12 |
| - | art. 30 ust. 16 |
| - | art. 30 ust. 17 i 18 |
| art. 21 | art. 31 ust. 1 |
| Załącznik IV przypis 3 | art. 31 ust. 2, 3 i 4 |
| - | art. 31 ust. 5 |
| Załącznik IV przypis 3 | art. 31 ust. 6 i 7 |
| art. 22 ust. 1 i 2 | art. 33 ust. 1 i 2 |
| - | art. 33 ust. 3 |
| art. 23 | art. 34 |
| art. 24 ust. 4a, 5 i 6 | art. 35 ust. 1, 2 i 3 |
| art. 24 ust. 7, 8, 9, 10 i 12 | - |
| art. 24 ust. 13 i 14 | art. 35 ust. 4 i 5 |
| art. 24 ust. 15 formuła wprowadzająca | art. 35 ust. 7 formuła wprowadzająca |
| art. 24 ust. 15 lit. a) | - |
| art. 24 ust. 15 lit. b) | art. 35 ust. 7 lit. a) |
| - | art. 35 ust. 7 lit. b), c) d), e), f), g) i h) |
| - | art. 35 ust. 7, akapit drugi |
| art. 24 ust. 8 | art. 35 ust. 7 akapit trzeci |
| art. 25 | - |
| art. 26 | - |
| art. 28 | art. 36 |
| - | art. 37 |
| art. 27 akapit pierwszy | art. 38 akapit pierwszy |
| art. 27 akapit drugi | - |
| art. 27 akapit trzeci | art. 38 akapit drugi |
| | |
| art. 28 ust. 1 akapit pierwszy | art. 36 ust. 1 akapit pierwszy |
| art. 28 ust. 1 akapit drugi | - |
| art. 28 ust. 1 akapity trzeci i czwarty | art. 36 ust. 1 akapit drugi |
| art. 28 ust. 2 | art. 36 ust. 2 |
| art. 29 | art. 39 |
| - | art. 39 akapit drugi |
| - | art. 39 akapit trzeci |
| art. 30 | art. 40 |
| - | załącznik I |
| załącznik I | załącznik II |
| załącznik II | załącznik III |
| załącznik III | załącznik IV |
| załącznik IV | - |
| załącznik V | załącznik V |
| załącznik VI
  - | załącznik VI
  załącznik VII |
| załącznik VII | załącznik VIII |
| załącznik VIIa | załącznik IX |
| załącznik VIII | Załącznik X |
| załącznik IX | załącznik XI |
| załącznik X | załącznik XII |
| załącznik XI | załącznik XIII |
| załącznik XII | załącznik XIV |
| załącznik XIII | załącznik XV |
| załącznik XV | - |
| - | załącznik XVI |
| - | załącznik XVII |

Dyrektywa 2012/27/UE

Niniejsza dyrektywa

art. 1

art. 1

art. 2 formuła wprowadzająca

art. 2 formuła wprowadzająca

art. 2 pkt 1

art. 2 pkt 1

-

art. 2 pkt 2, 3 i 4

art. 2 pkt 2

art. 2 pkt 5

art. 2 pkt 3

art. 2 pkt 6

-

art. 2 ust. 7

art. 2 pkt 4

art. 2 pkt 8

art. 2 pkt 5

art. 2 pkt 9

art. 2 pkt 6

art. 2 pkt 10

art. 2 pkt 7

art. 2 pkt 11

art. 2 pkt 8

art. 2 pkt 12

art. 2 pkt 9

-

art. 2 pkt 10

art. 2 pkt 13

_

art. 2 pkt 14 i 15

art. 2 pkt 11

art. 2 pkt 16

art. 2 pkt 12

art. 2 pkt 17

art. 2 pkt 13

art. 2 pkt 18

art. 2 pkt 14

art. 2 pkt 19

art. 2 pkt 15

art. 2 pkt 20

art. 2 pkt 16

art. 2 pkt 21

art. 2 pkt 17

art. 2 pkt 22

art. 2 pkt 18

art. 2 pkt 23

art. 2 pkt 19

art. 2 pkt 24

art. 2 pkt 20

art. 2 pkt 25

art. 2 pkt 21

art. 2 pkt 26

art. 2 pkt 22

art. 2 pkt 27

art. 2 pkt 23

art. 2 pkt 28

art. 2 pkt 24

art. 2 pkt 29

-

art. 2 pkt 30

-

art. 2 pkt 31

art. 2 pkt 25

art. 2 pkt 32

art. 2 pkt 26

-

art. 2 pkt 27

art. 2 pkt 33

art. 2 pkt 28

art. 2 pkt 34

art. 2 pkt 29

art. 2 pkt 35

art. 2 pkt 30

art. 2 pkt 36

art. 2 pkt 31

art. 2 pkt 37

art. 2 pkt 32

art. 2 pkt 38

art. 2 pkt 33

art. 2 pkt 39

art. 2 pkt 34

art. 2 pkt 40

art. 2 pkt 35

art. 2 pkt 41

art. 2 pkt 36

art. 2 pkt 42

art. 2 pkt 37

art. 2 pkt 43

art. 2 pkt 38

art. 2 pkt 44

art. 2 pkt 39

art. 2 pkt 45

art. 2 pkt 40

-

art. 2 pkt 41

art. 2 pkt 46

art. 2 pkt 42

art. 2 pkt 47

art. 2 pkt 43

art. 2 pkt 48

-

art. 2 pkt 49

art. 2 pkt 44

art. 2 pkt 50

art. 2 pkt 45

art. 2 pkt 51

-

art. 2 pkt 52, 53, 54, 55 i 56

-

art. 3

-

art. 4 ust. 1

art. 3 ust. 1 akapit pierwszy

art. 4 ust. 2 akapit pierwszy

art. 4 ust. 2 akapit drugi

art. 3 ust. 1 akapit drugi formuła wprowadzająca

art. 4 ust. 3 akapit pierwszy formuła wprowadzająca

art. 3 ust. 1 akapit drugi lit. a) i b)

art. 4 ust. 3 akapit pierwszy lit. a) i b)

art. 3 ust. 1 akapit drugi lit. c)

-

art. 3 ust. 1 akapit drugi lit. d)

art. 4 ust. 3 akapit pierwszy lit. c)

art. 3 ust. 1 akapit trzeci formuła wprowadzająca

-

-

art. 4 ust. 3 akapit pierwszy lit. d) formuła wprowadzająca

-

art. 4 ust. 3 akapit pierwszy lit. d) pkt (i), (ii) i (iii)

art. 3 ust. 1 akapit trzeci lit. a)

art. 4 ust. 3 akapit pierwszy lit. d) pkt (iv)

-

art. 4 ust. 3 akapit pierwszy lit. e) formuła wprowadzająca

art. 3 ust. 1 akapit trzeci lit. b)

art. 4 ust. 3 akapit pierwszy lit. e) pkt (i)

art. 3 ust. 1 akapit trzeci lit. c)

art. 4 ust. 3 akapit pierwszy lit. e) pkt (ii)

art. 3 ust. 1 akapit trzeci lit. d)

art. 4 ust. 3 akapit pierwszy lit. e) pkt (iii)

art. 3 ust. 1 akapit trzeci lit. e)

-

-

art. 4 ust. 3 akapit pierwszy lit. e) pkt (iv)

art. 3 ust. 2 i 3

-

art. 3 ust. 4

art. 35 ust. 6

art. 3 ust. 5 i 6

-

-

art. 4 ust. 4

-

art. 4 ust. 5

art. 4 ust. 6

art. 4 ust. 7

-

art. 5

art. 5 ust. 1 akapit pierwszy

art. 6 ust. 1 akapit pierwszy

art. 5 ust. 1 akapit drugi

art. 6 ust. 1 akapit piąty

-

art. 6 ust. 1 akapit drugi i trzeci

art. 5 ust. 1 akapit trzeci

art. 6 ust. 1 akapit czwarty

art. 5 ust. 1 akapity czwarty i piąty

-

art. 5 ust. 2

-

art. 6 ust. 2

art. 6 ust. 2 akapit drugi

art. 5 ust. 3

art. 6 ust. 3

art. 5 ust. 4

art. 6 ust. 4

art. 5 ust. 5

art. 6 ust. 5

art. 5 ust. 5 akapit pierwszy lit. b)

art. 6 ust. 5 akapit drugi lit. c)

-

art. 6 ust. 5 akapit drugi lit. b)

art. 5 ust. 6

art. 6 ust. 6

-

art. 6 ust. 6 akapit drugi lit. a)

art. 5 ust. 6, akapit drugi

art. 6 ust. 6 akapit drugi lit. b)

art. 5 ust. 6, akapit trzeci

art. 6 ust. 6 akapit trzeci

art. 5 ust. 7

-

art. 6 ust. 1 akapit pierwszy

art. 7 ust. 1 akapit pierwszy

art. 6 ust. 1 akapit drugi

art. 7 ust. 1 akapit pierwszy

art. 7 ust. 1 akapit drugi

-

art. 6 ust. 2, 3 i 4

art. 7 ust. 2, 3 i 4

-

art. 7 ust. 5, 6, 7 i 8

-

art. 7 ust. 1 formuła wprowadzająca lit. a) i b)

art. 8 ust. 1 formuła wprowadzająca lit. a) i b)

-

art. 8 ust. 1 lit. c)

art. 7 ust. 1 akapit drugi

art. 8 ust. 5

art. 7 ust. 1 akapit trzeci

art. 8 ust. 1 akapit piąty

art. 7 ust. 1 akapit czwarty

art. 8 ust. 1 akapit czwarty

-

art. 8 ust. 3 i 4

art. 7 ust. 2

art. 8 ust. 6

art. 7 ust. 3

art. 8 ust. 7

art. 7 ust. 4

art. 8 ust. 8

art. 7 ust. 5

art. 8 ust. 9

art. 7 ust. 6

art. 8 ust. 10

art. 7 ust. 7

-

art. 7 ust. 8

-

art. 7 ust. 9

-

art. 7 ust. 10

art. 8 ust. 2

art. 7 ust. 11

-

art. 8 ust. 11, 12 i 13

art. 7 ust. 12

art. 8 ust. 14

art. 7a ust. 1

art. 9 ust. 1

art. 7a ust. 2

art. 9 ust. 3

art. 7a ust. 3

art. 9 ust. 4

-

art. 9 ust. 2

-

art. 9 ust. 5, 6 i 7

art. 7a ust. 4 i 5

art. 9 ust. 8 i 9

-

art. 9 ust. 10

art. 7a ust. 6 i 7

art. 9 ust. 11 i 12

art. 7b ust. 1 i 2

art. 10 ust. 1 i 2

-

art. 10 ust. 3 i 4

-

art. 11 ust. 1 i 2

-

art. 11 ust. 3 i 4

art. 8 ust. 1 i 2

art. 11 ust. 5 i 6 i 7

art. 8 ust. 3 i 4

-

-

art. 11 ust. 8

art. 8 ust. 5

art. 11 ust. 9

-

art. 11 ust. 10

art. 8 ust. 6

art. 11 ust. 11

art. 8 ust. 7

art. 11 ust. 12

-

art. 12

art. 9

art. 13

art. 9a

art. 14

art. 9b

art. 15

art. 9c

art. 16

art. 10

art. 17

art. 10a

art. 18

art. 11

art. 19

art. 12

art. 20

-

art. 21

-

art. 22 ust. 1

art. 12 ust. 1

art. 22 ust. 2

art. 12 ust. 2 formuła wprowadzająca oraz lit. a) pkt (i)–(v)

art. 22 ust. 2 akapit drugi lit. a)–g)

art. 22 ust. 2 akapit drugi lit. h)

art. 12 ust. 2 lit. b)

art. 22 ust. 3 akapit trzeci

-

art. 22 ust. 3 akapit trzeci, lit. a) i b)

art. 12 ust. 2 lit. b) pkt (i) i (ii)

art. 22 ust. 3 akapit trzeci lit. c) i d)

-

art. 22 ust. 3 akapit trzeci lit. e)

-

art. 22 ust. 4— 9

-

Art. 23

-

art. 24

art. 13

art. 32

art. 14 ust. 1

art. 25 ust. 1

-

art. 25 ust. 2

art. 14 ust. 2

art. 25 ust. 5

art. 14 ust. 3

art. 25 ust. 3 akapit pierwszy

-

art. 25 ust. 3 akapit drugi

art. 14 ust. 4

art. 25 ust. 4

-

art. 25 ust. 6

-

art. 26 ust. 1, 2, 3, 4, 5 i 6

art. 14 ust. 5 formuła wprowadzająca oraz lit. a)

art. 26 ust. 7 formuła wprowadzająca oraz lit. a)

art. 14 ust. 5 lit. b), c) i d)

-

-

art. 26 ust. 7 lit. b), c) i d) oraz akapit drugi

art. 14 ust. 5 akapity drugi i trzeci

art. 26 ust. 7 akapity trzeci i czwarty

art. 14 ust. 6 lit. a)

art. 26 ust. 8 lit. a)

art. 14 ust. 6 lit. b)

-

art. 14 ust. 6 lit. c)

art. 26 ust. 8 lit. b)

-

art. 26 ust. 8 lit. c)

art. 14 ust. 6 akapity drugi i trzeci

art. 26 ust. 8 akapity drugi i trzeci

art. 14 ust. 7, 8 i 9

art. 26 ust. 9, 10 i 11

-

art. 26 ust. 12

art. 14 ust. 10 i 11

art. 26 ust. 13 i 14

art. 15 ust. 1 akapit pierwszy

art. 27 ust. 1

art. 15 ust. 1 akapity drugi i trzeci

-

-

art. 27 ust. 2, 3 i 4

art. 15 ust. 1 akapit czwarty

art. 27 ust. 5

art. 15 ust. 2 i 2a

-

art. 15 ust. 3, 4 i 5, akapit pierwszy

art. 27 ust. 6, 7 i 8

art. 15 ust. 5 akapit drugi

-

art. 15 ust. 6 akapit pierwszy

-

art. 15 ust. 6 akapit drugi

art. 27 ust. 9

art. 15 ust. 7

art. 27 ust. 10

art. 15 ust. 9 akapit pierwszy

art. 27 ust. 11

art. 15 ust. 9 akapit drugi

-

art. 16 ust. 1 i 2

-

-

art. 28 ust. 1, 2, 3 i 5

art. 16 ust. 3

art. 28 ust. 4

art. 17 ust. 1 akapit pierwszy

-

art. 17 ust. 1 akapit drugi

art. 30 ust. 3

art. 17 ust. 2

art. 22 ust. 7

art. 17 ust. 3

-

art. 17 ust. 4

-

art. 17 ust. 5

art. 22 ust. 10

art. 18 ust. 1 formuła wprowadzająca

art. 29 ust. 1 formuła wprowadzająca

art. 18 ust. 1 lit. a) pkt (i) i (ii)

art. 29 ust. 1 lit. a) i b)

-

art. 29 ust. 1 lit. c) i d)

art. 18 ust. 1 lit. b)

art. 29 ust. 2

art. 18 ust. 1 lit. c)

art. 29 ust. 3

-

art. 29 ust. 4

art. 18 ust. 1 lit. d) pkt (i) i (ii)

art. 29 ust. 5 lit. a) i b)

-

art. 29 ust. 5 lit. c)

art. 18 ust. 2 lit. a) i b)

art. 29 ust. 6 lit. a) i b)

art. 18 ust. 2 lit. c) i d)

-

-

art. 29 ust. 6 lit. c)

-

art. 29 ust. 7

art. 18 ust. 3

art. 29 ust. 8

art. 19 ust. 1 lit. a)

art. 22 ust. 5 akapit pierwszy

art. 19 ust. 1 lit. b)

art. 7 ust. 7 akapit pierwszy

art. 19 ust. 1 akapit drugi

art. 22 ust. 9 akapit drugi

art. 19 ust. 2

-

art. 20 ust. 1 i 2

art. 30 ust. 1 i 2

-

art. 30 ust. 3, 4 i 5

art. 20 ust. 3, 3a, 3b i 3c

art. 30ust. 6, 7, 8 i 9

art. 20 ust. 3d

art. 30 ust. 10 akapit pierwszy

-

art. 30 ust. 10 akapit drugi

art. 20 ust. 4, 5, 6 i 7

art. 30 ust.11, 13, 14 i 15

-

art. 30 ust. 12

-

art. 30 ust. 16

-

art. 30 ust. 17 i 18

art. 21

art. 31 ust. 1

Załącznik IV przypis 3

art. 31 ust. 2, 3 i 4

-

art. 31 ust. 5

Załącznik IV przypis 3

art. 31 ust. 6 i 7

art. 22 ust. 1 i 2

art. 33 ust. 1 i 2

-

art. 33 ust. 3

art. 23

art. 34

art. 24 ust. 4a, 5 i 6

art. 35 ust. 1, 2 i 3

art. 24 ust. 7, 8, 9, 10 i 12

-

art. 24 ust. 13 i 14

art. 35 ust. 4 i 5

art. 24 ust. 15 formuła wprowadzająca

art. 35 ust. 7 formuła wprowadzająca

art. 24 ust. 15 lit. a)

-

art. 24 ust. 15 lit. b)

art. 35 ust. 7 lit. a)

-

art. 35 ust. 7 lit. b), c) d), e), f), g) i h)

-

art. 35 ust. 7, akapit drugi

art. 24 ust. 8

art. 35 ust. 7 akapit trzeci

art. 25

-

art. 26

-

art. 28

art. 36

-

art. 37

art. 27 akapit pierwszy

art. 38 akapit pierwszy

art. 27 akapit drugi

-

art. 27 akapit trzeci

art. 38 akapit drugi

art. 28 ust. 1 akapit pierwszy

art. 36 ust. 1 akapit pierwszy

art. 28 ust. 1 akapit drugi

-

art. 28 ust. 1 akapity trzeci i czwarty

art. 36 ust. 1 akapit drugi

art. 28 ust. 2

art. 36 ust. 2

art. 29

art. 39

-

art. 39 akapit drugi

-

art. 39 akapit trzeci

art. 30

art. 40

-

załącznik I

załącznik I

załącznik II

załącznik II

załącznik III

załącznik III

załącznik IV

załącznik IV

-

załącznik V

załącznik V

załącznik VI

-

załącznik VI

załącznik VII

załącznik VII

załącznik VIII

załącznik VIIa

załącznik IX

załącznik VIII

Załącznik X

załącznik IX

załącznik XI

załącznik X

załącznik XII

załącznik XI

załącznik XIII

załącznik XII

załącznik XIV

załącznik XIII

załącznik XV

załącznik XV

-

-

załącznik XVI

-

załącznik XVII

---

II Akty o charakterze nieustawodawczym

ROZPORZĄDZENIA

| 20.9.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 231/112 |
| --- | --- | --- | --- |

20.9.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 231/112

---

ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2023/1792

z dnia 13 września 2023 r.

zatwierdzające zmianę na poziomie Unii w specyfikacji produktu oznaczonego chronioną nazwą pochodzenia lub chronionym oznaczeniem geograficznym [„Ribera del Guadiana” (ChNP)]

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2019/33 z dnia 17 października 2018 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do wniosków o objęcie ochroną nazw pochodzenia, oznaczeń geograficznych i określeń tradycyjnych w sektorze wina, procedury zgłaszania sprzeciwu, ograniczeń stosowania, zmian w specyfikacji produktu, unieważnienia ochrony oraz etykietowania i prezentacji (1), w szczególności jego art. 15 ust. 2,

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | Komisja rozpatrzyła wniosek o zatwierdzenie zmiany na poziomie Unii w specyfikacji produktu objętego chronioną nazwą pochodzenia „Ribera del Guadiana”, przekazany przez Hiszpanię zgodnie z art. 105 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 (2) w związku z art. 15 rozporządzenia delegowanego (UE) 2019/33. |
| --- | --- |

(1)

Komisja rozpatrzyła wniosek o zatwierdzenie zmiany na poziomie Unii w specyfikacji produktu objętego chronioną nazwą pochodzenia „Ribera del Guadiana”, przekazany przez Hiszpanię zgodnie z art. 105 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 (2) w związku z art. 15 rozporządzenia delegowanego (UE) 2019/33.

| (2) | Komisja opublikowała wniosek o zatwierdzenie zmiany na poziomie Unii w specyfikacji produktu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (3) zgodnie z art. 97 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013. |
| --- | --- |

(2)

Komisja opublikowała wniosek o zatwierdzenie zmiany na poziomie Unii w specyfikacji produktu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (3) zgodnie z art. 97 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013.

| (3) | Komisja nie otrzymała żadnego oświadczenia o sprzeciwie na podstawie art. 98 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013. |
| --- | --- |

(3)

Komisja nie otrzymała żadnego oświadczenia o sprzeciwie na podstawie art. 98 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013.

| (4) | Należy zatem zatwierdzić zmianę na poziomie Unii w specyfikacji produktu zgodnie z art. 99 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 w związku z art. 15 ust. 2 rozporządzenia delegowanego (UE) 2019/33, |
| --- | --- |

(4)

Należy zatem zatwierdzić zmianę na poziomie Unii w specyfikacji produktu zgodnie z art. 99 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 w związku z art. 15 ust. 2 rozporządzenia delegowanego (UE) 2019/33,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Niniejszym zatwierdza się zmianę w specyfikacji produktu opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej dotyczącą nazwy „Ribera del Guadiana” (ChNP).

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 13 września 2023 r.

W imieniu Komisji,

za Przewodniczącą,

Janusz WOJCIECHOWSKI

Członek Komisji

---

(1)  
  Dz.U. L 9 z 11.1.2019, s. 2.

1

(2)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 671).

2

(3)  
  Dz.U. C 215 z 19.6.2023, s. 25.

3

---

DECYZJE

| 20.9.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 231/114 |
| --- | --- | --- | --- |

20.9.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 231/114

---

DECYZJA PRZEDSTAWICIELI RZĄDÓW PAŃSTW CZŁONKOWSKICH (UE) 2023/1793

z dnia 15 września 2023 r.

w sprawie mianowania dwojga sędziów Sądu

PRZEDSTAWICIELE RZĄDÓW PAŃSTW CZŁONKOWSKICH UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 19,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 254 i 255,

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | Kadencja dwudziestu trzech sędziów Sądu wygasła z dniem 31 sierpnia 2019 r. |
| --- | --- |

(1)

Kadencja dwudziestu trzech sędziów Sądu wygasła z dniem 31 sierpnia 2019 r.

| (2) | W tym kontekście zaproponowano, aby stanowisko sędziego Sądu objął Saulius Lukas KALĖDA na okres kadencji kończącej się w dniu 31 sierpnia 2025 r. |
| --- | --- |

(2)

W tym kontekście zaproponowano, aby stanowisko sędziego Sądu objął Saulius Lukas KALĖDA na okres kadencji kończącej się w dniu 31 sierpnia 2025 r.

| (3) | Ponadto na mocy art. 5 i 7 Protokołu nr 3 w sprawie Statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i w związku z rezygnacją Stena FRIMODTA NIELSENA należy mianować sędziego Sądu na okres pozostający do końca kadencji Stena FRIMODTA NIELSENA, to jest do dnia 31 sierpnia 2028 r. |
| --- | --- |

(3)

Ponadto na mocy art. 5 i 7 Protokołu nr 3 w sprawie Statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i w związku z rezygnacją Stena FRIMODTA NIELSENA należy mianować sędziego Sądu na okres pozostający do końca kadencji Stena FRIMODTA NIELSENA, to jest do dnia 31 sierpnia 2028 r.

| (4) | Zaproponowano, aby zwolnione w ten sposób stanowisko objęła Louise SPANGSBERG GRØNFELDT. |
| --- | --- |

(4)

Zaproponowano, aby zwolnione w ten sposób stanowisko objęła Louise SPANGSBERG GRØNFELDT.

| (5) | Komitet ustanowiony na mocy art. 255 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej pozytywnie zaopiniował wyżej wymienionych kandydatów do wykonywania funkcji sędziego Sądu, |
| --- | --- |

(5)

Komitet ustanowiony na mocy art. 255 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej pozytywnie zaopiniował wyżej wymienionych kandydatów do wykonywania funkcji sędziego Sądu,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Saulius Lukas KALĖDA zostaje niniejszym mianowany sędzią Sądu na okres od dnia wejścia w życie niniejszej decyzji do dnia 31 sierpnia 2025 r.

Artykuł 2

Louise SPANGSBERG GRØNFELDT zostaje niniejszym mianowana sędzią Sądu na okres od dnia wejścia w życie niniejszej decyzji do dnia 31 sierpnia 2028 r.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Sporządzono w Brukseli dnia 15 września 2023 r.

Przewodniczący

M. ALONSO ALONSO

---

| 20.9.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 231/115 |
| --- | --- | --- | --- |

20.9.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 231/115

---

DECYZJA RADY (UE) 2023/1794

z dnia 18 września 2023 r.

w sprawie stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej w ramach Komitetu ds. Zamówień Rządowych w kwestii przyjęcia regulaminu wewnętrznego tego Komitetu w odniesieniu do wyboru przewodniczącego

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 ust. 4 akapit pierwszy w związku z art. 218 ust. 9,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | Porozumienie w sprawie zamówień rządowych jest porozumieniem wielostronnym w ramach Światowej Organizacji Handlu, mającym na celu wzajemne otwarcie rynków zamówień rządowych między jego stronami. Zmieniona wersja tego porozumienia weszła w życie dnia 6 kwietnia 2014 r. (zwanego dalej „zmienionym GPA”). |
| --- | --- |

(1)

Porozumienie w sprawie zamówień rządowych jest porozumieniem wielostronnym w ramach Światowej Organizacji Handlu, mającym na celu wzajemne otwarcie rynków zamówień rządowych między jego stronami. Zmieniona wersja tego porozumienia weszła w życie dnia 6 kwietnia 2014 r. (zwanego dalej „zmienionym GPA”).

| (2) | W art. XXI ust. 1 zmienionego GPA ustanawia się Komitet ds. Zamówień Rządowych (zwany dalej „Komitetem”) w celu umożliwienia stronom konsultacji we wszelkich kwestiach związanych z funkcjonowaniem zmienionego GPA lub realizacją jego celów. |
| --- | --- |

(2)

W art. XXI ust. 1 zmienionego GPA ustanawia się Komitet ds. Zamówień Rządowych (zwany dalej „Komitetem”) w celu umożliwienia stronom konsultacji we wszelkich kwestiach związanych z funkcjonowaniem zmienionego GPA lub realizacją jego celów.

| (3) | Art. XXI ust. 1 zmienionego GPA stanowi, że Komitet wybiera swojego przewodniczącego. |
| --- | --- |

(3)

Art. XXI ust. 1 zmienionego GPA stanowi, że Komitet wybiera swojego przewodniczącego.

| (4) | Projekt regulaminu wewnętrznego w odniesieniu do wyboru przewodniczącego został rozesłany przez Komitet w dniu 12 maja 2023 r. |
| --- | --- |

(4)

Projekt regulaminu wewnętrznego w odniesieniu do wyboru przewodniczącego został rozesłany przez Komitet w dniu 12 maja 2023 r.

| (5) | Należy ustalić stanowisko, jakie powinno zostać zajęte w imieniu Unii w ramach Komitetu w kwestii przyjęcia jego regulaminu wewnętrznego, gdyż regulamin ten będzie wiążący dla Unii. |
| --- | --- |

(5)

Należy ustalić stanowisko, jakie powinno zostać zajęte w imieniu Unii w ramach Komitetu w kwestii przyjęcia jego regulaminu wewnętrznego, gdyż regulamin ten będzie wiążący dla Unii.

| (6) | Należy zatem przyjąć projekt regulaminu wewnętrznego w odniesieniu do wyboru przewodniczącego, rozesłany przez Komitet w dniu 12 maja 2023 r., w celu uregulowania funkcjonowania Komitetu, |
| --- | --- |

(6)

Należy zatem przyjąć projekt regulaminu wewnętrznego w odniesieniu do wyboru przewodniczącego, rozesłany przez Komitet w dniu 12 maja 2023 r., w celu uregulowania funkcjonowania Komitetu,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej w ramach Komitetu ds. Zamówień Rządowych ustanowionego Porozumieniem w sprawie zamówień rządowych, polega na poparciu przyjęcia jego regulaminu wewnętrznego w odniesieniu do wyboru przewodniczącego.

Tekst tego regulaminu wewnętrznego jest dołączony do niniejszej decyzji.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.

Sporządzono w Brukseli dnia 18 września 2023 r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

L. PLANAS PUCHADES

---

Regulamin wewnętrzny w odniesieniu do wyboru przewodniczącego Komitetu WTO ds. Zamówień Rządowych

1.

Strony co roku wybierają przewodniczącego spośród swoich przedstawicieli w Komitecie ds. Zamówień Rządowych.

2.

Strony mogą podjąć decyzję o przedłużeniu kadencji przewodniczącego na podstawie planu jego prac na kolejny rok.

3.

Wyboru przewodniczącego dokonuje się na podstawie zdolności, doświadczenia, dyspozycyjności i kompetencji kandydata do wypełnienia odpowiednich obowiązków. Przewodniczący pełni funkcję we własnym imieniu.

4.

Ustępujący przewodniczący przeprowadza konsultacje w celu ułatwienia wyboru. W przypadku braku przewodniczącego strony mogą mianować, w drodze konsensusu, tymczasowego przewodniczącego lub zwrócić się do strony, która obsadzała dotychczas stanowisko przewodniczącego, o przeprowadzenie takich konsultacji.

5.

Przed konsultacjami lub w ich trakcie kandydat lub kandydaci na stanowisko przewodniczącego mają możliwość przedstawienia stronom swoich planów na okres przewodniczenia Komitetowi.

6.

Mianowania dokonuje się na pierwszym zwyczajnym posiedzeniu Komitetu w danym roku. Jeżeli pojawia się wakat przewodniczącego w trakcie roku, strony dążą do jak najszybszego znalezienia następcy.

7.

Mianowanie staje się skuteczne z chwilą zakończenia posiedzenia, o którym mowa w poprzednim ustępie. Jeżeli w tym czasie stanowisko przewodniczącego jest nieobsadzone, mianowanie staje się skuteczne niezwłocznie.

8.

Przewodniczący pozostaje na stanowisku do końca pierwszego zwyczajnego posiedzenia w kolejnym roku kalendarzowym, chyba że nie jest już w stanie pełnić swojej funkcji lub zrzeka się mandatu we wcześniejszym terminie.

9.

Jeżeli strony nie są w stanie osiągnąć konsensusu w sprawie wyboru przewodniczącego, w związku z czym Komitet nie może wywiązać się z obowiązku odbywania posiedzeń co najmniej raz w roku, Komitet może mianować spośród kandydatów, w drodze konsensusu, tymczasowego przewodniczącego lub ewentualnie zwrócić się do strony, która obsadzała dotychczas stanowisko przewodniczącego, o tymczasowe ułatwianie odbywania posiedzeń Komitetu do czasu mianowania przewodniczącego.

10.

Strony mogą zdecydować o uzupełnieniu regulaminu wewnętrznego o dodatkowe postanowienia. Przeglądu regulaminu wewnętrznego można dokonać w ciągu pięciu lat od jego przyjęcia.

---

| 20.9.2023 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 231/118 |
| --- | --- | --- | --- |

20.9.2023

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 231/118

---

DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI (UE) 2023/1795

z dnia 10 lipca 2023 r.

na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, stwierdzająca odpowiedni stopień ochrony danych osobowych zapewniony w ramach ochrony danych UE–USA

(notyfikowana jako dokument nr C(2023) 4745)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (1), w szczególności jego art. 45 ust. 3,

a także mając na uwadze, co następuje:

1.   WPROWADZENIE

WPROWADZENIE

| (1) | W rozporządzeniu (UE) 2016/679 (2) określono zasady dotyczące przekazywania danych osobowych przez administratorów lub podmioty przetwarzające w Unii do państw trzecich i organizacji międzynarodowych w zakresie, w jakim takie przekazywanie wchodzi w zakres stosowania rozporządzenia. Zasady dotyczące międzynarodowego przekazywania danych określono w rozdziale V tego rozporządzenia. Chociaż przepływ danych osobowych do państw spoza Unii Europejskiej oraz z takich państw jest niezbędnym warunkiem rozwoju handlu transgranicznego i współpracy międzynarodowej, przekazywanie danych osobowych państwom trzecim i organizacjom międzynarodowym nie może obniżać stopnia ochrony zapewnianego tym danym w Unii (3). |
| --- | --- |

(1)

W rozporządzeniu (UE) 2016/679 (2) określono zasady dotyczące przekazywania danych osobowych przez administratorów lub podmioty przetwarzające w Unii do państw trzecich i organizacji międzynarodowych w zakresie, w jakim takie przekazywanie wchodzi w zakres stosowania rozporządzenia. Zasady dotyczące międzynarodowego przekazywania danych określono w rozdziale V tego rozporządzenia. Chociaż przepływ danych osobowych do państw spoza Unii Europejskiej oraz z takich państw jest niezbędnym warunkiem rozwoju handlu transgranicznego i współpracy międzynarodowej, przekazywanie danych osobowych państwom trzecim i organizacjom międzynarodowym nie może obniżać stopnia ochrony zapewnianego tym danym w Unii (3).

2

3

| (2) | Zgodnie z art. 45 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2016/679 Komisja może w drodze aktu wykonawczego przyjąć decyzję stwierdzającą, że państwo trzecie, terytorium lub określony sektor lub określone sektory w tym państwie trzecim zapewniają odpowiedni stopień ochrony. Przy spełnieniu tego warunku przekazywanie danych osobowych do państwa trzeciego może się odbywać bez potrzeby uzyskania dodatkowego zezwolenia, jak przewidziano w art. 45 ust. 1 i motywie 103 rozporządzenia (UE) 2016/679. |
| --- | --- |

(2)

Zgodnie z art. 45 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2016/679 Komisja może w drodze aktu wykonawczego przyjąć decyzję stwierdzającą, że państwo trzecie, terytorium lub określony sektor lub określone sektory w tym państwie trzecim zapewniają odpowiedni stopień ochrony. Przy spełnieniu tego warunku przekazywanie danych osobowych do państwa trzeciego może się odbywać bez potrzeby uzyskania dodatkowego zezwolenia, jak przewidziano w art. 45 ust. 1 i motywie 103 rozporządzenia (UE) 2016/679.

| (3) | Jak określono w art. 45 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2016/679, przy przyjmowaniu decyzji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony należy opierać się na wszechstronnej analizie porządku prawnego państwa trzeciego, obejmującej zarówno jego przepisy dotyczące podmiotów odbierających dane, jak i ograniczenia oraz zabezpieczenia w zakresie dostępu organów publicznych do danych osobowych. W swojej ocenie Komisja musi ustalić, czy dane państwo trzecie daje gwarancje zapewniające stopień ochrony „zasadniczo odpowiadający” stopniowi ochrony zapewnianemu w Unii (motyw 104 rozporządzenia (UE) 2016/679). To, czy tak jest w istocie, należy oceniać w świetle przepisów Unii, w szczególności rozporządzenia (UE) 2016/679, a także orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Trybunał Sprawiedliwości) (4). |
| --- | --- |

(3)

Jak określono w art. 45 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2016/679, przy przyjmowaniu decyzji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony należy opierać się na wszechstronnej analizie porządku prawnego państwa trzeciego, obejmującej zarówno jego przepisy dotyczące podmiotów odbierających dane, jak i ograniczenia oraz zabezpieczenia w zakresie dostępu organów publicznych do danych osobowych. W swojej ocenie Komisja musi ustalić, czy dane państwo trzecie daje gwarancje zapewniające stopień ochrony „zasadniczo odpowiadający” stopniowi ochrony zapewnianemu w Unii (motyw 104 rozporządzenia (UE) 2016/679). To, czy tak jest w istocie, należy oceniać w świetle przepisów Unii, w szczególności rozporządzenia (UE) 2016/679, a także orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Trybunał Sprawiedliwości) (4).

4

| (4) | Jak wyjaśnił Trybunał Sprawiedliwości w swoim wyroku z dnia 6 października 2015 r. w sprawie C-362/14, Maximillian Schrems/Data Protection Commissioner (5) (Schrems), nie oznacza to konieczności stwierdzenia identycznego stopnia ochrony. W szczególności środki, z których korzysta dane państwo trzecie do zapewnienia ochrony danych osobowych, mogą różnić się od środków stosowanych w Unii, o ile w praktyce skutecznie zapewniają odpowiedni stopień ochrony (6). Odpowiedni standard ochrony nie wymaga zatem dokładnego powielenia przepisów unijnych. Przy określaniu odpowiedniości chodzi raczej o stwierdzenie, czy biorąc pod uwagę istotę prawa do prywatności oraz jego skuteczne wprowadzenie w życie, egzekwowanie i nadzór nad jego przestrzeganiem, dany zagraniczny system zapewnia jako całość wymagany stopień ochrony (7). Ponadto zgodnie z tym wyrokiem przy stosowaniu tego standardu Komisja powinna w szczególności ocenić, czy ramy prawne danego państwa trzeciego zawierają reguły służące do ograniczenia ingerencji w prawa podstawowe osób, których dane zostały przekazane z Unii, których to ingerencji organy państwowe tego kraju mogłyby dokonywać przy okazji dążenia do realizacji uzasadnionego prawem celu, takiego jak bezpieczeństwo narodowe, oraz czy zapewniają skuteczną ochronę prawną przed ingerencjami tego rodzaju (8). Wytyczne w tym zakresie zawiera również dokument w sprawie odpowiedniego stopnia ochrony Europejskiej Rady Ochrony Danych, który ma na celu dalsze wyjaśnienie tego standardu (9). |
| --- | --- |

(4)

Jak wyjaśnił Trybunał Sprawiedliwości w swoim wyroku z dnia 6 października 2015 r. w sprawie C-362/14, Maximillian Schrems/Data Protection Commissioner (5) (Schrems), nie oznacza to konieczności stwierdzenia identycznego stopnia ochrony. W szczególności środki, z których korzysta dane państwo trzecie do zapewnienia ochrony danych osobowych, mogą różnić się od środków stosowanych w Unii, o ile w praktyce skutecznie zapewniają odpowiedni stopień ochrony (6). Odpowiedni standard ochrony nie wymaga zatem dokładnego powielenia przepisów unijnych. Przy określaniu odpowiedniości chodzi raczej o stwierdzenie, czy biorąc pod uwagę istotę prawa do prywatności oraz jego skuteczne wprowadzenie w życie, egzekwowanie i nadzór nad jego przestrzeganiem, dany zagraniczny system zapewnia jako całość wymagany stopień ochrony (7). Ponadto zgodnie z tym wyrokiem przy stosowaniu tego standardu Komisja powinna w szczególności ocenić, czy ramy prawne danego państwa trzeciego zawierają reguły służące do ograniczenia ingerencji w prawa podstawowe osób, których dane zostały przekazane z Unii, których to ingerencji organy państwowe tego kraju mogłyby dokonywać przy okazji dążenia do realizacji uzasadnionego prawem celu, takiego jak bezpieczeństwo narodowe, oraz czy zapewniają skuteczną ochronę prawną przed ingerencjami tego rodzaju (8). Wytyczne w tym zakresie zawiera również dokument w sprawie odpowiedniego stopnia ochrony Europejskiej Rady Ochrony Danych, który ma na celu dalsze wyjaśnienie tego standardu (9).

5

6

7

8

9

| (5) | Standard obowiązujący w odniesieniu do takiej ingerencji w podstawowe prawa do prywatności i ochrony danych został doprecyzowany przez Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 16 lipca 2020 r. w sprawie C-311/18, Data Protection Commissioner/Facebook Ireland Limited i Maximillian Schrems (Schrems II), w którym unieważniono decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2016/1250 (10) w sprawie dawnych ram dotyczących transatlantyckich przepływów danych, Tarczy Prywatności UE–USA (Tarcza Prywatności). Trybunał Sprawiedliwości uznał, że ograniczenia ochrony danych osobowych, które wynikają z wewnętrznych regulacji Stanów Zjednoczonych dotyczących dostępu i wykorzystywania przez organy amerykańskich władz publicznych takich przekazywanych z Unii do Stanów Zjednoczonych danych do celów ochrony bezpieczeństwa narodowego nie stanowią uregulowania tych ograniczeń w sposób odpowiadający wymogom merytorycznie równoważnym tym ustanowionym w prawie Unii w odniesieniu do konieczności i proporcjonalności takich ingerencji w prawo do ochrony danych (11). Trybunał Sprawiedliwości uznał również, że nie było możliwości podniesienia środka odwoławczego przed organem oferującego osobom, których dane są przekazywane do Stanów Zjednoczonych, zabezpieczenia merytorycznie równoważne tym wymaganym w art. 47 karty dotyczącym prawa do skutecznego środka odwoławczego (12). |
| --- | --- |

(5)

Standard obowiązujący w odniesieniu do takiej ingerencji w podstawowe prawa do prywatności i ochrony danych został doprecyzowany przez Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 16 lipca 2020 r. w sprawie C-311/18, Data Protection Commissioner/Facebook Ireland Limited i Maximillian Schrems (Schrems II), w którym unieważniono decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2016/1250 (10) w sprawie dawnych ram dotyczących transatlantyckich przepływów danych, Tarczy Prywatności UE–USA (Tarcza Prywatności). Trybunał Sprawiedliwości uznał, że ograniczenia ochrony danych osobowych, które wynikają z wewnętrznych regulacji Stanów Zjednoczonych dotyczących dostępu i wykorzystywania przez organy amerykańskich władz publicznych takich przekazywanych z Unii do Stanów Zjednoczonych danych do celów ochrony bezpieczeństwa narodowego nie stanowią uregulowania tych ograniczeń w sposób odpowiadający wymogom merytorycznie równoważnym tym ustanowionym w prawie Unii w odniesieniu do konieczności i proporcjonalności takich ingerencji w prawo do ochrony danych (11). Trybunał Sprawiedliwości uznał również, że nie było możliwości podniesienia środka odwoławczego przed organem oferującego osobom, których dane są przekazywane do Stanów Zjednoczonych, zabezpieczenia merytorycznie równoważne tym wymaganym w art. 47 karty dotyczącym prawa do skutecznego środka odwoławczego (12).

10

11

12

| (6) | W następstwie wyroku w sprawie Schrems II Komisja rozpoczęła rozmowy z rządem Stanów Zjednoczonych w celu ewentualnego przyjęcia nowej decyzji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony, która spełniałaby wymogi określone w art. 45 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2016/679, zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości. W wyniku przeprowadzonych rozmów Stany Zjednoczone przyjęły w dniu 7 października 2022 r. rozporządzenie wykonawcze 14086 w sprawie wzmocnienia zabezpieczeń na potrzeby amerykańskich działań w zakresie rozpoznania radioelektronicznego (rozporządzenie wykonawcze 14086), które jest uzupełnione zarządzeniem w sprawie Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych wydanym przez prokuratora generalnego USA (zarządzenie prokuratora generalnego) (13). Zaktualizowano ponadto ramy ochrony danych UE–USA (DPF UE–USA lub DPF) – ramy mające zastosowanie do podmiotów komercyjnych przetwarzających dane przekazywane z Unii na podstawie niniejszej decyzji. |
| --- | --- |

(6)

W następstwie wyroku w sprawie Schrems II Komisja rozpoczęła rozmowy z rządem Stanów Zjednoczonych w celu ewentualnego przyjęcia nowej decyzji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony, która spełniałaby wymogi określone w art. 45 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2016/679, zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości. W wyniku przeprowadzonych rozmów Stany Zjednoczone przyjęły w dniu 7 października 2022 r. rozporządzenie wykonawcze 14086 w sprawie wzmocnienia zabezpieczeń na potrzeby amerykańskich działań w zakresie rozpoznania radioelektronicznego (rozporządzenie wykonawcze 14086), które jest uzupełnione zarządzeniem w sprawie Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych wydanym przez prokuratora generalnego USA (zarządzenie prokuratora generalnego) (13). Zaktualizowano ponadto ramy ochrony danych UE–USA (DPF UE–USA lub DPF) – ramy mające zastosowanie do podmiotów komercyjnych przetwarzających dane przekazywane z Unii na podstawie niniejszej decyzji.

13

| (7) | Komisja uważnie przeanalizowała prawo i praktykę Stanów Zjednoczonych, w tym rozporządzenie wykonawcze 14086 i zarządzenie prokuratora generalnego. W oparciu o ustalenia przedstawione w motywach 9–200 Komisja stwierdza, że Stany Zjednoczone zapewniają odpowiedni stopień ochrony danych osobowych przekazywanych zgodnie z DPF UE–USA przez administratora lub podmiot przetwarzający w Unii (14) certyfikowanym podmiotom w Stanach Zjednoczonych. |
| --- | --- |

(7)

Komisja uważnie przeanalizowała prawo i praktykę Stanów Zjednoczonych, w tym rozporządzenie wykonawcze 14086 i zarządzenie prokuratora generalnego. W oparciu o ustalenia przedstawione w motywach 9–200 Komisja stwierdza, że Stany Zjednoczone zapewniają odpowiedni stopień ochrony danych osobowych przekazywanych zgodnie z DPF UE–USA przez administratora lub podmiot przetwarzający w Unii (14) certyfikowanym podmiotom w Stanach Zjednoczonych.

14

| (8) | Niniejsza decyzja skutkuje tym, że przekazywanie danych osobowych przez administratorów i podmioty przetwarzające w Unii (15) certyfikowanym podmiotom w Stanach Zjednoczonych może się odbywać bez potrzeby uzyskania dodatkowego zezwolenia. Nie ma ona wpływu na bezpośrednie stosowanie rozporządzenia (UE) 2016/679 w odniesieniu do takich podmiotów, jeżeli spełnione są warunki dotyczące terytorialnego zakresu stosowania tego rozporządzenia, określone w jego art. 3. |
| --- | --- |

(8)

Niniejsza decyzja skutkuje tym, że przekazywanie danych osobowych przez administratorów i podmioty przetwarzające w Unii (15) certyfikowanym podmiotom w Stanach Zjednoczonych może się odbywać bez potrzeby uzyskania dodatkowego zezwolenia. Nie ma ona wpływu na bezpośrednie stosowanie rozporządzenia (UE) 2016/679 w odniesieniu do takich podmiotów, jeżeli spełnione są warunki dotyczące terytorialnego zakresu stosowania tego rozporządzenia, określone w jego art. 3.

15

2.   RAMY OCHRONY DANYCH UE–USA

RAMY OCHRONY DANYCH UE–USA

2.1.   Zakres podmiotowy i przedmiotowy

Zakres podmiotowy i przedmiotowy

2.1.1.   
  Podmioty certyfikowane

Podmioty certyfikowane

| (9) | DPF UE–USA opierają się na systemie certyfikacji, zgodnie z którym amerykańskie podmioty zobowiązują się przestrzegać zbioru zasad ochrony prywatności – „zasad ramowych ochrony danych UE–USA”, w tym zasad uzupełniających (zwanych dalej łącznie: „zasadami”) – wydanych przez Departament Handlu Stanów Zjednoczonych (DoC) i zawartych w załączniku I do niniejszej decyzji (16). Aby kwalifikować się do certyfikacji zgodnie z DPF UE–USA, podmiot musi respektować uprawnienia Federalnej Komisji Handlu (FTC) lub Departamentu Transportu Stanów Zjednoczonych (DoT) w zakresie prowadzenia dochodzeń i egzekwowania prawa (17). Zasady mają zastosowanie niezwłocznie po certyfikacji. Jak wyjaśniono szczegółowo w motywach 48–52, podmioty objęte DPF UE–USA są zobowiązane do corocznego dokonywania ponownej certyfikacji potwierdzającej ich zobowiązanie do przestrzegania zasad (18). |
| --- | --- |

(9)

DPF UE–USA opierają się na systemie certyfikacji, zgodnie z którym amerykańskie podmioty zobowiązują się przestrzegać zbioru zasad ochrony prywatności – „zasad ramowych ochrony danych UE–USA”, w tym zasad uzupełniających (zwanych dalej łącznie: „zasadami”) – wydanych przez Departament Handlu Stanów Zjednoczonych (DoC) i zawartych w załączniku I do niniejszej decyzji (16). Aby kwalifikować się do certyfikacji zgodnie z DPF UE–USA, podmiot musi respektować uprawnienia Federalnej Komisji Handlu (FTC) lub Departamentu Transportu Stanów Zjednoczonych (DoT) w zakresie prowadzenia dochodzeń i egzekwowania prawa (17). Zasady mają zastosowanie niezwłocznie po certyfikacji. Jak wyjaśniono szczegółowo w motywach 48–52, podmioty objęte DPF UE–USA są zobowiązane do corocznego dokonywania ponownej certyfikacji potwierdzającej ich zobowiązanie do przestrzegania zasad (18).

16

17

18

2.1.2.   
  Definicja danych osobowych i pojęć administratora i „przedstawiciela”

Definicja danych osobowych i pojęć administratora i „przedstawiciela”

| (10) | Ochrona zapewniana zgodnie z DPF UE–USA ma zastosowanie do wszystkich danych osobowych, które zostały przekazane z Unii do podmiotów w USA, które przyjęły zasady w drodze certyfikacji w DoC, z wyjątkiem danych gromadzonych w celu ich publikacji w prasie, radiu lub telewizji albo w innej formie publicznego rozpowszechnienia materiału dziennikarskiego oraz informacji w uprzednio opublikowanym materiale rozpowszechnionym z archiwów środków masowego przekazu (19). Takich danych nie można zatem przekazywać na podstawie DPF UE–USA. |
| --- | --- |

(10)

Ochrona zapewniana zgodnie z DPF UE–USA ma zastosowanie do wszystkich danych osobowych, które zostały przekazane z Unii do podmiotów w USA, które przyjęły zasady w drodze certyfikacji w DoC, z wyjątkiem danych gromadzonych w celu ich publikacji w prasie, radiu lub telewizji albo w innej formie publicznego rozpowszechnienia materiału dziennikarskiego oraz informacji w uprzednio opublikowanym materiale rozpowszechnionym z archiwów środków masowego przekazu (19). Takich danych nie można zatem przekazywać na podstawie DPF UE–USA.

19

| (11) | W zasadach dane osobowe zdefiniowano w taki sam sposób jak w rozporządzeniu (UE) 2016/679, tj. jako „dane dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej, wchodzące w zakres RODO, otrzymane z UE przez podmiot w Stanach Zjednoczonych i zapisane w dowolnej formie” (20). W związku z tym obejmują one również spseudonimizowane (lub „kodowane za pomocą klucza”) dane badawcze (również w przypadku, gdy klucz nie jest udostępniany amerykańskiemu podmiotowi otrzymującemu dane) (21). Podobnie pojęcie „przetwarzania” jest zdefiniowane jako „każda operacja lub każdy zestaw operacji dokonywanych na danych osobowych przy pomocy środków zautomatyzowanych lub innych środków, jak np. gromadzenie, rejestracja, porządkowanie, przechowywanie, dostosowanie lub modyfikacja, odzyskiwanie, przeszukiwanie, wykorzystywanie, ujawnianie lub rozpowszechnianie, a także usuwanie lub niszczenie” (22). |
| --- | --- |

(11)

W zasadach dane osobowe zdefiniowano w taki sam sposób jak w rozporządzeniu (UE) 2016/679, tj. jako „dane dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej, wchodzące w zakres RODO, otrzymane z UE przez podmiot w Stanach Zjednoczonych i zapisane w dowolnej formie” (20). W związku z tym obejmują one również spseudonimizowane (lub „kodowane za pomocą klucza”) dane badawcze (również w przypadku, gdy klucz nie jest udostępniany amerykańskiemu podmiotowi otrzymującemu dane) (21). Podobnie pojęcie „przetwarzania” jest zdefiniowane jako „każda operacja lub każdy zestaw operacji dokonywanych na danych osobowych przy pomocy środków zautomatyzowanych lub innych środków, jak np. gromadzenie, rejestracja, porządkowanie, przechowywanie, dostosowanie lub modyfikacja, odzyskiwanie, przeszukiwanie, wykorzystywanie, ujawnianie lub rozpowszechnianie, a także usuwanie lub niszczenie” (22).

20

21

22

| (12) | DPF UE–USA mają zastosowanie do podmiotów w USA, które kwalifikują się jako administratorzy (tj. jako osoba fizyczna lub podmiot, które samodzielnie lub wspólnie z innymi podmiotami określają cele i sposoby przetwarzania danych osobowych) (23) lub podmioty przetwarzające dane (tj. przedstawiciele działający w imieniu administratora) (24). Amerykańskie podmioty przetwarzające muszą być zobowiązane umownie do działania wyłącznie zgodnie z instrukcjami unijnego administratora i do wspomagania tego administratora w udzielaniu odpowiedzi osobom fizycznym, które korzystają ze swoich praw wynikających z zasad (25). W przypadku dalszego przetwarzania podmiot przetwarzający musi ponadto zawrzeć umowę z podmiotem dokonującym dalszego przetwarzania, gwarantującą taki sam stopień ochrony jak stopień zapewniany przez zasady oraz musi podjąć działania w celu zapewnienia prawidłowego wykonania tej umowy (26). |
| --- | --- |

(12)

DPF UE–USA mają zastosowanie do podmiotów w USA, które kwalifikują się jako administratorzy (tj. jako osoba fizyczna lub podmiot, które samodzielnie lub wspólnie z innymi podmiotami określają cele i sposoby przetwarzania danych osobowych) (23) lub podmioty przetwarzające dane (tj. przedstawiciele działający w imieniu administratora) (24). Amerykańskie podmioty przetwarzające muszą być zobowiązane umownie do działania wyłącznie zgodnie z instrukcjami unijnego administratora i do wspomagania tego administratora w udzielaniu odpowiedzi osobom fizycznym, które korzystają ze swoich praw wynikających z zasad (25). W przypadku dalszego przetwarzania podmiot przetwarzający musi ponadto zawrzeć umowę z podmiotem dokonującym dalszego przetwarzania, gwarantującą taki sam stopień ochrony jak stopień zapewniany przez zasady oraz musi podjąć działania w celu zapewnienia prawidłowego wykonania tej umowy (26).

23

24

25

26

2.2.   Zasady ramowe ochrony danych UE–USA

Zasady ramowe ochrony danych UE–USA

2.2.1.   
  Ograniczenie celu i wybór

Ograniczenie celu i wybór

| (13) | Dane osobowe powinno się przetwarzać zgodnie z prawem i rzetelnie. Powinny być zbierane w określonym celu, a następnie wykorzystywane tylko w takim zakresie, w jakim nie jest to niezgodne z celem przetwarzania. |
| --- | --- |

(13)

Dane osobowe powinno się przetwarzać zgodnie z prawem i rzetelnie. Powinny być zbierane w określonym celu, a następnie wykorzystywane tylko w takim zakresie, w jakim nie jest to niezgodne z celem przetwarzania.

| (14) | W DPF UE–USA zapewniają to różne zasady. Po pierwsze, zgodnie z zasadą integralności danych i ograniczenia celu oraz z art. 5 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (UE) 2016/679, podmiot nie może przetwarzać danych osobowych w sposób niezgodny z celem, dla którego były one pierwotnie gromadzone lub na który osoba, której dane dotyczą, wyraziła następnie zgodę (27). |
| --- | --- |

(14)

W DPF UE–USA zapewniają to różne zasady. Po pierwsze, zgodnie z zasadą integralności danych i ograniczenia celu oraz z art. 5 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (UE) 2016/679, podmiot nie może przetwarzać danych osobowych w sposób niezgodny z celem, dla którego były one pierwotnie gromadzone lub na który osoba, której dane dotyczą, wyraziła następnie zgodę (27).

zasadą integralności danych i ograniczenia celu

,

27

| (15) | Po drugie, zanim dojdzie do wykorzystania danych osobowych w nowym (zmienionym) celu, który jest znacząco różny od pierwotnego celu, ale nadal z nim zgodny, lub do ujawnienia ich stronie trzeciej, podmiot musi zapewnić osobom, których dane dotyczą, możliwość wyrażenia sprzeciwu (klauzula opt-out), zgodnie z zasadą wyboru (28), za pomocą jasnego, jednoznacznego i łatwo dostępnego mechanizmu. Co ważne, zasada ta nie zastępuje wyraźnego zakazu przetwarzania danych w sposób niezgodny z zasadami (29). |
| --- | --- |

(15)

Po drugie, zanim dojdzie do wykorzystania danych osobowych w nowym (zmienionym) celu, który jest znacząco różny od pierwotnego celu, ale nadal z nim zgodny, lub do ujawnienia ich stronie trzeciej, podmiot musi zapewnić osobom, których dane dotyczą, możliwość wyrażenia sprzeciwu (klauzula opt-out), zgodnie z zasadą wyboru (28), za pomocą jasnego, jednoznacznego i łatwo dostępnego mechanizmu. Co ważne, zasada ta nie zastępuje wyraźnego zakazu przetwarzania danych w sposób niezgodny z zasadami (29).

opt-out

zasadą wyboru

28

29

2.2.2.   
  Przetwarzanie szczególnych kategorii danych osobowych

Przetwarzanie szczególnych kategorii danych osobowych

| (16) | Jeżeli przetwarzane są „szczególne kategorie danych osobowych”, powinny istnieć szczególne zabezpieczenia. |
| --- | --- |

(16)

Jeżeli przetwarzane są „szczególne kategorie danych osobowych”, powinny istnieć szczególne zabezpieczenia.

| (17) | Zgodnie z zasadą wyboru szczególne zabezpieczenia mają zastosowanie do przetwarzania „informacji szczególnie chronionych”, tj. danych osobowych dotyczących informacji medycznych lub stanu zdrowia, pochodzenia rasowego lub etnicznego, poglądów politycznych, przekonań religijnych lub filozoficznych, członkostwa w związkach zawodowych, danych związanych z życiem seksualnym danej osoby lub wszelkich innych informacji przekazanych przez stronę trzecią, które ta strona określa i traktuje jako szczególnie chronione (30). Oznacza to, że wszelkie dane uważane za wrażliwe na mocy unijnego prawa o ochronie danych (w tym dane dotyczące orientacji seksualnej, dane genetyczne i dane biometryczne) będą traktowane przez podmioty certyfikowane jako szczególnie chronione zgodnie z DPF UE–USA. |
| --- | --- |

(17)

Zgodnie z zasadą wyboru szczególne zabezpieczenia mają zastosowanie do przetwarzania „informacji szczególnie chronionych”, tj. danych osobowych dotyczących informacji medycznych lub stanu zdrowia, pochodzenia rasowego lub etnicznego, poglądów politycznych, przekonań religijnych lub filozoficznych, członkostwa w związkach zawodowych, danych związanych z życiem seksualnym danej osoby lub wszelkich innych informacji przekazanych przez stronę trzecią, które ta strona określa i traktuje jako szczególnie chronione (30). Oznacza to, że wszelkie dane uważane za wrażliwe na mocy unijnego prawa o ochronie danych (w tym dane dotyczące orientacji seksualnej, dane genetyczne i dane biometryczne) będą traktowane przez podmioty certyfikowane jako szczególnie chronione zgodnie z DPF UE–USA.

zasadą wyboru

30

| (18) | Co do zasady podmioty muszą uzyskać wyraźną zgodę (tj. zezwolenie) osób fizycznych na wykorzystywanie informacji szczególnie chronionych w celach innych niż cele, dla których były pierwotnie gromadzone lub na które osoba fizyczna wyraziła później zgodę (poprzez udzielenie zezwolenia), lub na ujawnienie ich stronom trzecim (31). |
| --- | --- |

(18)

Co do zasady podmioty muszą uzyskać wyraźną zgodę (tj. zezwolenie) osób fizycznych na wykorzystywanie informacji szczególnie chronionych w celach innych niż cele, dla których były pierwotnie gromadzone lub na które osoba fizyczna wyraziła później zgodę (poprzez udzielenie zezwolenia), lub na ujawnienie ich stronom trzecim (31).

31

| (19) | Nie wymaga się uzyskania takiej zgody w ściśle określonych okolicznościach podobnych do porównywalnych wyjątków przewidzianych w unijnym prawie o ochronie danych, np. gdy przetwarzanie danych wrażliwych leży w żywotnym interesie osoby, jest konieczne do ustalenia roszczeń prawnych, lub jest wymagane do udzielenia opieki medycznej lub postawienia diagnozy (32); |
| --- | --- |

(19)

Nie wymaga się uzyskania takiej zgody w ściśle określonych okolicznościach podobnych do porównywalnych wyjątków przewidzianych w unijnym prawie o ochronie danych, np. gdy przetwarzanie danych wrażliwych leży w żywotnym interesie osoby, jest konieczne do ustalenia roszczeń prawnych, lub jest wymagane do udzielenia opieki medycznej lub postawienia diagnozy (32);

32

2.2.3.   
  Prawidłowość, minimalizacja i bezpieczeństwo danych

Prawidłowość, minimalizacja i bezpieczeństwo danych

| (20) | Dane powinny być prawidłowe i w stosownych przypadkach uaktualniane. Powinny być również adekwatne, stosowne oraz ograniczone do celów, w których są przetwarzane, a także co do zasady przechowywane przez okres nie dłuższy niż jest to niezbędne do celów, w których przetwarza się dane osobowe. |
| --- | --- |

(20)

Dane powinny być prawidłowe i w stosownych przypadkach uaktualniane. Powinny być również adekwatne, stosowne oraz ograniczone do celów, w których są przetwarzane, a także co do zasady przechowywane przez okres nie dłuższy niż jest to niezbędne do celów, w których przetwarza się dane osobowe.

| (21) | Zgodnie z zasadą integralności danych i ograniczenia celu (33) dane osobowe muszą być ograniczone do tego, co jest istotne dla celu przetwarzania. Podmioty muszą ponadto – w zakresie niezbędnym do osiągnięcia celów przetwarzania – podjąć zasadne działania w celu zapewnienia, aby dane osobowe były zgodne ze swoim przeznaczeniem, prawidłowe, kompletne i aktualne. |
| --- | --- |

(21)

Zgodnie z zasadą integralności danych i ograniczenia celu (33) dane osobowe muszą być ograniczone do tego, co jest istotne dla celu przetwarzania. Podmioty muszą ponadto – w zakresie niezbędnym do osiągnięcia celów przetwarzania – podjąć zasadne działania w celu zapewnienia, aby dane osobowe były zgodne ze swoim przeznaczeniem, prawidłowe, kompletne i aktualne.

zasadą integralności danych i ograniczenia celu

33

| (22) | Dane osobowe można ponadto przechowywać w postaci identyfikującej osobę fizyczną lub umożliwiającej jej zidentyfikowanie (a zatem w postaci danych osobowych) (34) wyłącznie dopóty, dopóki służy to celowi lub celom, dla których dane te pierwotnie zgromadzono lub na które osoba fizyczna wyraziła później zgodę zgodnie z zasadą wyboru. Obowiązek ten nie uniemożliwia podmiotom dalszego przetwarzania danych osobowych przez dłuższy okres, ale tylko przez taki czas i w takim zakresie, który jest z rozsądnego punktu widzenia potrzebny do osiągnięcia jednego z następujących celów szczegółowych podobnych do porównywalnych wyjątków przewidzianych w unijnym prawie o ochronie danych: archiwizacji w interesie publicznym, badań na potrzeby dziennikarstwa, literatury i sztuki, nauki i historii oraz analizy statystycznej (35). Jeśli dane osobowe są przechowywane do jednego z tych celów, ich przetwarzanie podlega gwarancjom zapewnianym przez zasady (36). |
| --- | --- |

(22)

Dane osobowe można ponadto przechowywać w postaci identyfikującej osobę fizyczną lub umożliwiającej jej zidentyfikowanie (a zatem w postaci danych osobowych) (34) wyłącznie dopóty, dopóki służy to celowi lub celom, dla których dane te pierwotnie zgromadzono lub na które osoba fizyczna wyraziła później zgodę zgodnie z zasadą wyboru. Obowiązek ten nie uniemożliwia podmiotom dalszego przetwarzania danych osobowych przez dłuższy okres, ale tylko przez taki czas i w takim zakresie, który jest z rozsądnego punktu widzenia potrzebny do osiągnięcia jednego z następujących celów szczegółowych podobnych do porównywalnych wyjątków przewidzianych w unijnym prawie o ochronie danych: archiwizacji w interesie publicznym, badań na potrzeby dziennikarstwa, literatury i sztuki, nauki i historii oraz analizy statystycznej (35). Jeśli dane osobowe są przechowywane do jednego z tych celów, ich przetwarzanie podlega gwarancjom zapewnianym przez zasady (36).

34

zasadą wyboru

35

36

| (23) | Dane osobowe powinny być także przetwarzane w sposób zapewniający im bezpieczeństwo, w tym ochronę przed niedozwolonym lub niezgodnym z prawem przetwarzaniem oraz przypadkową utratą, zniszczeniem lub uszkodzeniem. W tym celu administratorzy i podmioty przetwarzające powinni wdrożyć odpowiednie środki techniczne lub organizacyjne, aby chronić dane osobowe przed ewentualnymi zagrożeniami. Środki te należy ocenić, biorąc pod uwagę stan wiedzy technicznej, koszty ich wdrożenia oraz charakter, zakres, kontekst i cele przetwarzania, a także zagrożenia dla praw osób fizycznych. |
| --- | --- |

(23)

Dane osobowe powinny być także przetwarzane w sposób zapewniający im bezpieczeństwo, w tym ochronę przed niedozwolonym lub niezgodnym z prawem przetwarzaniem oraz przypadkową utratą, zniszczeniem lub uszkodzeniem. W tym celu administratorzy i podmioty przetwarzające powinni wdrożyć odpowiednie środki techniczne lub organizacyjne, aby chronić dane osobowe przed ewentualnymi zagrożeniami. Środki te należy ocenić, biorąc pod uwagę stan wiedzy technicznej, koszty ich wdrożenia oraz charakter, zakres, kontekst i cele przetwarzania, a także zagrożenia dla praw osób fizycznych.

| (24) | W DPF UE–USA zapewnia to zasada bezpieczeństwa, która wymaga, podobnie jak art. 32 rozporządzenia (UE) 2016/679, stosowania zasadnych i odpowiednich środków bezpieczeństwa, biorąc pod uwagę zagrożenia związane z przetwarzaniem i charakterem danych (37). |
| --- | --- |

(24)

W DPF UE–USA zapewnia to zasada bezpieczeństwa, która wymaga, podobnie jak art. 32 rozporządzenia (UE) 2016/679, stosowania zasadnych i odpowiednich środków bezpieczeństwa, biorąc pod uwagę zagrożenia związane z przetwarzaniem i charakterem danych (37).

zasada bezpieczeństwa

37

2.2.4.   
  Przejrzystość

Przejrzystość

| (25) | Osoby, których dane dotyczą, powinny być informowane o głównych cechach przetwarzania ich danych osobowych. |
| --- | --- |

(25)

Osoby, których dane dotyczą, powinny być informowane o głównych cechach przetwarzania ich danych osobowych.

| (26) | Zapewnia to zasada powiadomienia (38), zgodnie z którą – podobnie jak w przypadku wymogów w zakresie przejrzystości określonych w rozporządzeniu (UE) 2016/679 – podmioty są zobowiązane do przekazania osobom, których dane dotyczą, informacji na temat, między innymi: (i) uczestnictwa podmiotu w DPF, (ii) rodzaju gromadzonych danych, (iii) celu przetwarzania, (iv) rodzaju lub tożsamości stron trzecich, którym dane osobowe mogą zostać ujawnione, oraz celów takiego ujawnienia, (v) ich praw indywidualnych, (vi) sposobu kontaktowania się z podmiotem oraz (vii) dostępnych środków dochodzenia roszczeń. |
| --- | --- |

(26)

Zapewnia to zasada powiadomienia (38), zgodnie z którą – podobnie jak w przypadku wymogów w zakresie przejrzystości określonych w rozporządzeniu (UE) 2016/679 – podmioty są zobowiązane do przekazania osobom, których dane dotyczą, informacji na temat, między innymi: (i) uczestnictwa podmiotu w DPF, (ii) rodzaju gromadzonych danych, (iii) celu przetwarzania, (iv) rodzaju lub tożsamości stron trzecich, którym dane osobowe mogą zostać ujawnione, oraz celów takiego ujawnienia, (v) ich praw indywidualnych, (vi) sposobu kontaktowania się z podmiotem oraz (vii) dostępnych środków dochodzenia roszczeń.

zasada powiadomienia

38

| (27) | Powiadomienie to musi być sformułowane jasno i jednoznacznie z chwilą, gdy osoby fizyczne zostały po raz pierwszy poproszone o przekazanie danych osobowych, lub w najbliższym możliwym terminie po zwróceniu się do tych osób o dane osobowe po raz pierwszy, ale w każdym przypadku przed użyciem takich danych w celu znacząco różnym, ale nadal zgodnym, z tym, w którym były one gromadzone, lub przed ujawnieniem ich stronie trzeciej (39). |
| --- | --- |

(27)

Powiadomienie to musi być sformułowane jasno i jednoznacznie z chwilą, gdy osoby fizyczne zostały po raz pierwszy poproszone o przekazanie danych osobowych, lub w najbliższym możliwym terminie po zwróceniu się do tych osób o dane osobowe po raz pierwszy, ale w każdym przypadku przed użyciem takich danych w celu znacząco różnym, ale nadal zgodnym, z tym, w którym były one gromadzone, lub przed ujawnieniem ich stronie trzeciej (39).

39

| (28) | Podmioty muszą ponadto upublicznić swoje strategie polityczne w obszarze ochrony prywatności odzwierciedlające zasady (lub – w przypadku danych dotyczących zasobów ludzkich – udostępnić je osobom, których to dotyczy) oraz zamieścić linki do strony internetowej DoC (wraz z dalszymi szczegółowymi informacjami na temat certyfikacji, praw osób, których dane dotyczą, oraz dostępnych mechanizmów ochrony prawnej), wykaz podmiotów objętych ramami ochrony danych (wykaz DPF) oraz stronę internetową odpowiedniego podmiotu świadczącego usługi w zakresie pozasądowego rozstrzygania sporów (40). |
| --- | --- |

(28)

Podmioty muszą ponadto upublicznić swoje strategie polityczne w obszarze ochrony prywatności odzwierciedlające zasady (lub – w przypadku danych dotyczących zasobów ludzkich – udostępnić je osobom, których to dotyczy) oraz zamieścić linki do strony internetowej DoC (wraz z dalszymi szczegółowymi informacjami na temat certyfikacji, praw osób, których dane dotyczą, oraz dostępnych mechanizmów ochrony prawnej), wykaz podmiotów objętych ramami ochrony danych (wykaz DPF) oraz stronę internetową odpowiedniego podmiotu świadczącego usługi w zakresie pozasądowego rozstrzygania sporów (40).

40

2.2.5.   
  Prawa indywidualne

Prawa indywidualne

| (29) | Osobom, których dane dotyczą, powinny przysługiwać określone prawa, które można egzekwować wobec administratora lub podmiotu przetwarzającego, w szczególności prawo dostępu do zebranych danych, prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania oraz prawo do sprostowania i usunięcia danych. |
| --- | --- |

(29)

Osobom, których dane dotyczą, powinny przysługiwać określone prawa, które można egzekwować wobec administratora lub podmiotu przetwarzającego, w szczególności prawo dostępu do zebranych danych, prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania oraz prawo do sprostowania i usunięcia danych.

| (30) | Zgodnie z określoną w DPF UE–USA zasadą dostępu (41) osobom fizycznym przysługują takie prawa. W szczególności osoby, których dane dotyczą, mają prawo, bez konieczności uzasadnienia, uzyskać od podmiotu potwierdzenie, że przetwarza on ich dane osobowe, uzyskać te dane oraz uzyskać informacje o celu przetwarzania, kategoriach przetwarzanych danych osobowych oraz (kategoriach) odbiorców, którym dane są ujawniane (42). Podmioty są zobowiązane do udzielania odpowiedzi na wnioski o udostępnienie danych w rozsądnym terminie (43). Podmiot może wyznaczyć rozsądne ograniczenia co do liczby wniosków o udostępnienie danych składanych przez daną osobę fizyczną, które zostaną rozpatrzone w określonym okresie, oraz jest uprawniony do pobierania opłaty z tego tytułu, o ile nie będzie ona nadmiernie wysoka, na przykład w przypadku, gdy wnioski o udostępnienie danych są ewidentnie nadużywane, w szczególności ze względu na ich powtarzalność (44). |
| --- | --- |

(30)

Zgodnie z określoną w DPF UE–USA zasadą dostępu (41) osobom fizycznym przysługują takie prawa. W szczególności osoby, których dane dotyczą, mają prawo, bez konieczności uzasadnienia, uzyskać od podmiotu potwierdzenie, że przetwarza on ich dane osobowe, uzyskać te dane oraz uzyskać informacje o celu przetwarzania, kategoriach przetwarzanych danych osobowych oraz (kategoriach) odbiorców, którym dane są ujawniane (42). Podmioty są zobowiązane do udzielania odpowiedzi na wnioski o udostępnienie danych w rozsądnym terminie (43). Podmiot może wyznaczyć rozsądne ograniczenia co do liczby wniosków o udostępnienie danych składanych przez daną osobę fizyczną, które zostaną rozpatrzone w określonym okresie, oraz jest uprawniony do pobierania opłaty z tego tytułu, o ile nie będzie ona nadmiernie wysoka, na przykład w przypadku, gdy wnioski o udostępnienie danych są ewidentnie nadużywane, w szczególności ze względu na ich powtarzalność (44).

zasadą dostępu

41

42

43

44

| (31) | Prawo dostępu może zostać ograniczone wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach, podobnych do tych przewidzianych w unijnym prawie o ochronie danych, w szczególności jeżeli istnieje ryzyko naruszenia uzasadnionych praw innych osób; jeżeli obciążenia związane z udzieleniem dostępu lub koszty udzielenia dostępu byłyby nieproporcjonalne w stosunku do zagrożeń dla prywatności osoby fizycznej, biorąc pod uwagę okoliczności danej sprawy (chociaż koszty i obciążenia nie mają decydującego znaczenia przy ustalaniu, czy udzielenie dostępu jest w danym przypadku zasadne); jeżeli ich ujawnienie mogłoby utrudnić zapewnienie ochrony istotnego nadrzędnego interesu publicznego, takiego jak bezpieczeństwo narodowe, bezpieczeństwo publiczne lub obronność; dane zawierają poufne informacje handlowe; lub dane przetwarza się wyłącznie w celach naukowych lub statystycznych (45). Każda odmowa lub każde ograniczenie prawa muszą być koniecznie i należycie uzasadnione, przy czym to na podmiocie spoczywa obowiązek wykazania spełnienia wspomnianych wymogów (46). Dokonując tej oceny, podmiot musi w szczególności wziąć pod uwagę interesy danej osoby (47). Jeśli możliwe jest odseparowanie informacji od innych danych, których dotyczy ograniczenie, podmiot musi utajnić informacje chronione oraz ujawnić pozostałe informacje (48). |
| --- | --- |

(31)

Prawo dostępu może zostać ograniczone wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach, podobnych do tych przewidzianych w unijnym prawie o ochronie danych, w szczególności jeżeli istnieje ryzyko naruszenia uzasadnionych praw innych osób; jeżeli obciążenia związane z udzieleniem dostępu lub koszty udzielenia dostępu byłyby nieproporcjonalne w stosunku do zagrożeń dla prywatności osoby fizycznej, biorąc pod uwagę okoliczności danej sprawy (chociaż koszty i obciążenia nie mają decydującego znaczenia przy ustalaniu, czy udzielenie dostępu jest w danym przypadku zasadne); jeżeli ich ujawnienie mogłoby utrudnić zapewnienie ochrony istotnego nadrzędnego interesu publicznego, takiego jak bezpieczeństwo narodowe, bezpieczeństwo publiczne lub obronność; dane zawierają poufne informacje handlowe; lub dane przetwarza się wyłącznie w celach naukowych lub statystycznych (45). Każda odmowa lub każde ograniczenie prawa muszą być koniecznie i należycie uzasadnione, przy czym to na podmiocie spoczywa obowiązek wykazania spełnienia wspomnianych wymogów (46). Dokonując tej oceny, podmiot musi w szczególności wziąć pod uwagę interesy danej osoby (47). Jeśli możliwe jest odseparowanie informacji od innych danych, których dotyczy ograniczenie, podmiot musi utajnić informacje chronione oraz ujawnić pozostałe informacje (48).

45

46

47

48

| (32) | Osoby, których dane dotyczą, mają ponadto prawo do uzyskania sprostowania lub zmiany nieprawidłowych danych oraz usunięcia danych, które zostały przetworzone z naruszeniem zasad (49). Ponadto, jak wyjaśniono w motywie 15, osoby fizyczne mają prawo sprzeciwu wobec przetwarzania ich danych lub prawo do wycofania zgody na przetwarzanie ich danych w celach zasadniczo różnych niż te, w których dane zgromadzono (ale zgodnych z tymi celami), oraz wobec ujawnienia ich danych stronom trzecim. Gdy dane osobowe są wykorzystywane w celach związanych z marketingiem bezpośrednim, osoby fizyczne mają ogólne prawo do wycofania zgody na przetwarzanie w dowolnym momencie (50). |
| --- | --- |

(32)

Osoby, których dane dotyczą, mają ponadto prawo do uzyskania sprostowania lub zmiany nieprawidłowych danych oraz usunięcia danych, które zostały przetworzone z naruszeniem zasad (49). Ponadto, jak wyjaśniono w motywie 15, osoby fizyczne mają prawo sprzeciwu wobec przetwarzania ich danych lub prawo do wycofania zgody na przetwarzanie ich danych w celach zasadniczo różnych niż te, w których dane zgromadzono (ale zgodnych z tymi celami), oraz wobec ujawnienia ich danych stronom trzecim. Gdy dane osobowe są wykorzystywane w celach związanych z marketingiem bezpośrednim, osoby fizyczne mają ogólne prawo do wycofania zgody na przetwarzanie w dowolnym momencie (50).

49

50

| (33) | Zasady nie odnoszą się konkretnie do kwestii decyzji wpływających na osobę, której dane dotyczą, opierających się wyłącznie na zautomatyzowanym przetwarzaniu danych osobowych. Jeżeli jednak chodzi o dane osobowe zebrane w Unii, wszelkie decyzje opierające się na zautomatyzowanym przetwarzaniu podejmowane są zazwyczaj przez administratora w Unii (który ma bezpośrednie powiązanie z zainteresowaną osobą, której dane dotyczą) i bezpośrednio podlegają tym samym przepisom rozporządzenia (UE) 2016/679 (51). Obejmuje to scenariusze przekazywania, w których za przetwarzanie odpowiada zagraniczny (np. amerykański) podmiot gospodarczy działający w charakterze przedstawiciela (podmiotu przetwarzającego) w imieniu administratora w Unii (lub działający w charakterze podwykonawcy przetwarzania w imieniu unijnego podmiotu przetwarzającego po otrzymaniu danych od unijnego administratora, który je zebrał), który na tej podstawie podejmuje następnie decyzję. |
| --- | --- |

(33)

Zasady nie odnoszą się konkretnie do kwestii decyzji wpływających na osobę, której dane dotyczą, opierających się wyłącznie na zautomatyzowanym przetwarzaniu danych osobowych. Jeżeli jednak chodzi o dane osobowe zebrane w Unii, wszelkie decyzje opierające się na zautomatyzowanym przetwarzaniu podejmowane są zazwyczaj przez administratora w Unii (który ma bezpośrednie powiązanie z zainteresowaną osobą, której dane dotyczą) i bezpośrednio podlegają tym samym przepisom rozporządzenia (UE) 2016/679 (51). Obejmuje to scenariusze przekazywania, w których za przetwarzanie odpowiada zagraniczny (np. amerykański) podmiot gospodarczy działający w charakterze przedstawiciela (podmiotu przetwarzającego) w imieniu administratora w Unii (lub działający w charakterze podwykonawcy przetwarzania w imieniu unijnego podmiotu przetwarzającego po otrzymaniu danych od unijnego administratora, który je zebrał), który na tej podstawie podejmuje następnie decyzję.

51

| (34) | Zostało to potwierdzone w badaniu zleconym przez Komisję w 2018 r. w kontekście drugiego corocznego przeglądu funkcjonowania Tarczy Prywatności (52), w którym stwierdzono, że w tamtym czasie nie było dowodów sugerujących, że podmioty uczestniczące w programie Tarczy Prywatności zwykle podejmowały zautomatyzowane decyzje na podstawie danych osobowych przekazywanych zgodnie z Tarczą Prywatności. |
| --- | --- |

(34)

Zostało to potwierdzone w badaniu zleconym przez Komisję w 2018 r. w kontekście drugiego corocznego przeglądu funkcjonowania Tarczy Prywatności (52), w którym stwierdzono, że w tamtym czasie nie było dowodów sugerujących, że podmioty uczestniczące w programie Tarczy Prywatności zwykle podejmowały zautomatyzowane decyzje na podstawie danych osobowych przekazywanych zgodnie z Tarczą Prywatności.

52

| (35) | W każdym przypadku w obszarach, w których najbardziej prawdopodobne jest, że przedsiębiorstwa stosują zautomatyzowane przetwarzanie danych osobowych, podejmując decyzje mające wpływ na osoby fizyczne (np. udzielanie kredytów, oferty kredytów, zatrudnienie, mieszkalnictwo i ubezpieczenia), w prawie amerykańskim zagwarantowano szczególne środki ochrony przed niekorzystnymi decyzjami (53). Wspomniane akty prawne zazwyczaj zapewniają osobom fizycznym prawo do poznania szczegółowych powodów będących podstawą decyzji (np. odrzucenia wniosku o kredyt), prawo do zakwestionowania niekompletnych lub nieprawidłowych informacji (i podważenia faktu powołania się na czynniki niezgodne z prawem) oraz prawo do ochrony prawnej. W obszarze kredytów konsumenckich ustawa o rzetelnej sprawozdawczości kredytowej i ustawa o równych możliwościach kredytowych zawierają gwarancje, które zapewniają konsumentom pewną formę prawa do zażądania wyjaśnień i prawa do zakwestionowania decyzji. Ustawy te dotyczą szerokiego zakresu dziedzin, między innymi kredytów, zatrudnienia, mieszkalnictwa i ubezpieczeń. Niektóre przepisy antydyskryminacyjne, takie jak tytuł VII ustawy o prawach obywatelskich i ustawa o uczciwych praktykach w mieszkalnictwie, zapewniają ponadto osobom fizycznym ochronę w odniesieniu do modeli wykorzystywanych w zautomatyzowanym podejmowaniu decyzji, które mogą prowadzić do dyskryminacji ze względu na określone cechy, oraz przyznają osobom fizycznym prawa do kwestionowania takich decyzji, w tym decyzji zautomatyzowanych. W odniesieniu do informacji dotyczących zdrowia zasada dotycząca prywatności określona w ustawie o możliwości przenoszenia ubezpieczenia zdrowotnego i odpowiedzialności w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego zapewnia określone prawa, które są podobne do tych przewidzianych w rozporządzeniu (UE) 2016/679 odnoszących się do dostępu do osobistych informacji dotyczących zdrowia. W wytycznych amerykańskich organów istnieje ponadto wymóg, by dostawcy usług medycznych otrzymywali informacje, które umożliwią im informowanie osób fizycznych o zautomatyzowanych systemach podejmowania decyzji stosowanych w sektorze medycznym (54). |
| --- | --- |

(35)

W każdym przypadku w obszarach, w których najbardziej prawdopodobne jest, że przedsiębiorstwa stosują zautomatyzowane przetwarzanie danych osobowych, podejmując decyzje mające wpływ na osoby fizyczne (np. udzielanie kredytów, oferty kredytów, zatrudnienie, mieszkalnictwo i ubezpieczenia), w prawie amerykańskim zagwarantowano szczególne środki ochrony przed niekorzystnymi decyzjami (53). Wspomniane akty prawne zazwyczaj zapewniają osobom fizycznym prawo do poznania szczegółowych powodów będących podstawą decyzji (np. odrzucenia wniosku o kredyt), prawo do zakwestionowania niekompletnych lub nieprawidłowych informacji (i podważenia faktu powołania się na czynniki niezgodne z prawem) oraz prawo do ochrony prawnej. W obszarze kredytów konsumenckich ustawa o rzetelnej sprawozdawczości kredytowej i ustawa o równych możliwościach kredytowych zawierają gwarancje, które zapewniają konsumentom pewną formę prawa do zażądania wyjaśnień i prawa do zakwestionowania decyzji. Ustawy te dotyczą szerokiego zakresu dziedzin, między innymi kredytów, zatrudnienia, mieszkalnictwa i ubezpieczeń. Niektóre przepisy antydyskryminacyjne, takie jak tytuł VII ustawy o prawach obywatelskich i ustawa o uczciwych praktykach w mieszkalnictwie, zapewniają ponadto osobom fizycznym ochronę w odniesieniu do modeli wykorzystywanych w zautomatyzowanym podejmowaniu decyzji, które mogą prowadzić do dyskryminacji ze względu na określone cechy, oraz przyznają osobom fizycznym prawa do kwestionowania takich decyzji, w tym decyzji zautomatyzowanych. W odniesieniu do informacji dotyczących zdrowia zasada dotycząca prywatności określona w ustawie o możliwości przenoszenia ubezpieczenia zdrowotnego i odpowiedzialności w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego zapewnia określone prawa, które są podobne do tych przewidzianych w rozporządzeniu (UE) 2016/679 odnoszących się do dostępu do osobistych informacji dotyczących zdrowia. W wytycznych amerykańskich organów istnieje ponadto wymóg, by dostawcy usług medycznych otrzymywali informacje, które umożliwią im informowanie osób fizycznych o zautomatyzowanych systemach podejmowania decyzji stosowanych w sektorze medycznym (54).

53

54

| (36) | W związku z tym przepisy te zapewniają środki ochrony podobne do środków ochrony przewidzianych w unijnych przepisach o ochronie danych w mało prawdopodobnej sytuacji, w której sam podmiot objęty DPF UE–USA podjąłby zautomatyzowane decyzje. |
| --- | --- |

(36)

W związku z tym przepisy te zapewniają środki ochrony podobne do środków ochrony przewidzianych w unijnych przepisach o ochronie danych w mało prawdopodobnej sytuacji, w której sam podmiot objęty DPF UE–USA podjąłby zautomatyzowane decyzje.

2.2.6.   
  Ograniczenia dotyczące dalszego przekazywania

Ograniczenia dotyczące dalszego przekazywania

| (37) | Stopień ochrony zapewnianej danym osobowym przekazywanym z Unii podmiotom w Stanach Zjednoczonych nie może zostać obniżony wskutek dalszego przekazywania takich danych odbiorcy ze Stanów Zjednoczonych lub innego państwa trzeciego. |
| --- | --- |

(37)

Stopień ochrony zapewnianej danym osobowym przekazywanym z Unii podmiotom w Stanach Zjednoczonych nie może zostać obniżony wskutek dalszego przekazywania takich danych odbiorcy ze Stanów Zjednoczonych lub innego państwa trzeciego.

| (38) | Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za dalsze przekazywanie (55) zasady szczególne mają zastosowanie do tzw. „dalszego przekazywania”, tj. przekazywania danych osobowych przez podmiot objęty DPF UE–USA administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu będącymi stroną trzecią, bez względu na to, czy ten administrator lub podmiot przetwarzający ma siedzibę w USA lub w państwie trzecim poza Stanami Zjednoczonymi (i Unią). Wszelkie dalsze przekazywanie może mieć miejsce wyłącznie (i) w ograniczonym i określonym celu, (ii) na podstawie umowy między podmiotem objętym DPF UE–USA a stroną trzecią (56) (lub porównywalnego uzgodnienia w ramach grupy przedsiębiorstw (57)) i (iii) tylko wtedy, gdy umowa ta zobowiązuje stronę trzecią do zapewnienia takiego samego stopnia ochrony jak ten gwarantowany przez zasady. |
| --- | --- |

(38)

Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za dalsze przekazywanie (55) zasady szczególne mają zastosowanie do tzw. „dalszego przekazywania”, tj. przekazywania danych osobowych przez podmiot objęty DPF UE–USA administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu będącymi stroną trzecią, bez względu na to, czy ten administrator lub podmiot przetwarzający ma siedzibę w USA lub w państwie trzecim poza Stanami Zjednoczonymi (i Unią). Wszelkie dalsze przekazywanie może mieć miejsce wyłącznie (i) w ograniczonym i określonym celu, (ii) na podstawie umowy między podmiotem objętym DPF UE–USA a stroną trzecią (56) (lub porównywalnego uzgodnienia w ramach grupy przedsiębiorstw (57)) i (iii) tylko wtedy, gdy umowa ta zobowiązuje stronę trzecią do zapewnienia takiego samego stopnia ochrony jak ten gwarantowany przez zasady.

zasadą odpowiedzialności za dalsze przekazywanie

55

56

57

| (39) | Ten obowiązek zapewnienia takiego samego stopnia ochrony jak stopień zagwarantowany w zasadach, w związku z zasadą integralności danych i ograniczenia celu, oznacza w szczególności, że strona trzecia może tylko przetwarzać przekazane jej dane osobowe do celów zgodnych z celami, dla których je pierwotnie zgromadzono lub dla których osoba fizyczna je następnie zatwierdziła (zgodnie z zasadą wyboru). |
| --- | --- |

(39)

Ten obowiązek zapewnienia takiego samego stopnia ochrony jak stopień zagwarantowany w zasadach, w związku z zasadą integralności danych i ograniczenia celu, oznacza w szczególności, że strona trzecia może tylko przetwarzać przekazane jej dane osobowe do celów zgodnych z celami, dla których je pierwotnie zgromadzono lub dla których osoba fizyczna je następnie zatwierdziła (zgodnie z zasadą wyboru).

zasadą integralności danych i ograniczenia celu

zasadą wyboru

| (40) | Zasadę odpowiedzialności za dalsze przekazywanie należy interpretować również w związku z zasadą powiadomienia, a w przypadku dalszego przekazywania administratorowi danych będącemu stroną trzecią (58) – zasadą wyboru; zgodnie z tymi zasadami osoby, których dane dotyczą, muszą być (między innymi) informowane o rodzaju/tożsamości jakiegokolwiek odbiorcy będącego stroną trzecią do celu dalszego przekazywania oraz o oferowanym im wyborze, a także mogą sprzeciwić się (wycofać zgodę) lub w przypadku danych wrażliwych udzielić „wyraźnej zgody” na dalsze przekazywanie. |
| --- | --- |

(40)

Zasadę odpowiedzialności za dalsze przekazywanie należy interpretować również w związku z zasadą powiadomienia, a w przypadku dalszego przekazywania administratorowi danych będącemu stroną trzecią (58) – zasadą wyboru; zgodnie z tymi zasadami osoby, których dane dotyczą, muszą być (między innymi) informowane o rodzaju/tożsamości jakiegokolwiek odbiorcy będącego stroną trzecią do celu dalszego przekazywania oraz o oferowanym im wyborze, a także mogą sprzeciwić się (wycofać zgodę) lub w przypadku danych wrażliwych udzielić „wyraźnej zgody” na dalsze przekazywanie.

Zasadę odpowiedzialności za dalsze przekazywanie

zasadą powiadomienia

58

zasadą wyboru

| (41) | Obowiązek zapewnienia takiego samego stopnia ochrony jak stopień wymagany w zasadach ma zastosowanie do wszystkich stron trzecich zaangażowanych w przetwarzanie danych przekazywanych w taki sposób bez względu na ich położenie (w USA lub w innym państwie trzecim) oraz w przypadku gdy pierwotny odbiorca będący stroną trzecią sam przekazuje te dane innemu odbiorcy będącemu stroną trzecią przykładowo do celów dalszego przetwarzania. |
| --- | --- |

(41)

Obowiązek zapewnienia takiego samego stopnia ochrony jak stopień wymagany w zasadach ma zastosowanie do wszystkich stron trzecich zaangażowanych w przetwarzanie danych przekazywanych w taki sposób bez względu na ich położenie (w USA lub w innym państwie trzecim) oraz w przypadku gdy pierwotny odbiorca będący stroną trzecią sam przekazuje te dane innemu odbiorcy będącemu stroną trzecią przykładowo do celów dalszego przetwarzania.

| (42) | We wszystkich przypadkach w umowie z odbiorcą będącym stroną trzecią należy przewidzieć, aby ten odbiorca powiadomił podmiot objęty DPF UE–USA, jeżeli ustali, że nie jest w stanie dłużej spełniać swojego obowiązku. W przypadku dokonania takiego ustalenia przetwarzanie przez stronę trzecią musi ustać lub konieczne będzie zastosowanie innych zasadnych i właściwych środków, aby znaleźć rozwiązanie zaistniałej sytuacji (59). |
| --- | --- |

(42)

We wszystkich przypadkach w umowie z odbiorcą będącym stroną trzecią należy przewidzieć, aby ten odbiorca powiadomił podmiot objęty DPF UE–USA, jeżeli ustali, że nie jest w stanie dłużej spełniać swojego obowiązku. W przypadku dokonania takiego ustalenia przetwarzanie przez stronę trzecią musi ustać lub konieczne będzie zastosowanie innych zasadnych i właściwych środków, aby znaleźć rozwiązanie zaistniałej sytuacji (59).

59

| (43) | Dodatkowe środki ochrony mają zastosowanie w przypadku dalszego przekazywania danych przedstawicielowi będącemu stroną trzecią (tj. podmiotowi przetwarzającemu). W takim przypadku amerykański podmiot musi zapewnić, aby przedstawiciel działał wyłącznie zgodnie z jego instrukcjami, i zastosować zasadne i właściwe środki: (i) w celu zapewnienia skutecznego przetwarzania przez przedstawiciela danych osobowych przekazanych w sposób zgodny z obowiązkami tego podmiotu na mocy zasad oraz (ii) w celu zaprzestania nieuprawnionego przetwarzania i naprawienia zaistniałej sytuacji, po otrzymaniu stosownego wniosku (60). Podmiot może zostać zobowiązany przez DoC do przedstawienia streszczenia lub poświadczonej kopii postanowień dotyczących prywatności zawartych w umowie (61). W przypadku problemów związanych ze zgodnością w łańcuchu (dalszego) przetwarzania podmiot działający jako administrator danych osobowych będzie co do zasady ponosił odpowiedzialność, jak określono w zasadzie dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności, chyba że udowodni, że nie jest odpowiedzialny za zdarzenie powodujące szkodę (62). |
| --- | --- |

(43)

Dodatkowe środki ochrony mają zastosowanie w przypadku dalszego przekazywania danych przedstawicielowi będącemu stroną trzecią (tj. podmiotowi przetwarzającemu). W takim przypadku amerykański podmiot musi zapewnić, aby przedstawiciel działał wyłącznie zgodnie z jego instrukcjami, i zastosować zasadne i właściwe środki: (i) w celu zapewnienia skutecznego przetwarzania przez przedstawiciela danych osobowych przekazanych w sposób zgodny z obowiązkami tego podmiotu na mocy zasad oraz (ii) w celu zaprzestania nieuprawnionego przetwarzania i naprawienia zaistniałej sytuacji, po otrzymaniu stosownego wniosku (60). Podmiot może zostać zobowiązany przez DoC do przedstawienia streszczenia lub poświadczonej kopii postanowień dotyczących prywatności zawartych w umowie (61). W przypadku problemów związanych ze zgodnością w łańcuchu (dalszego) przetwarzania podmiot działający jako administrator danych osobowych będzie co do zasady ponosił odpowiedzialność, jak określono w zasadzie dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności, chyba że udowodni, że nie jest odpowiedzialny za zdarzenie powodujące szkodę (62).

60

61

zasadzie dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności

62

2.2.7.   
  Rozliczalność

Rozliczalność

| (44) | Zgodnie z zasadą rozliczalności podmioty przetwarzające dane są zobowiązane do wdrożenia odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych, aby skutecznie przestrzegać swoich obowiązków w zakresie ochrony danych oraz być w stanie wykazać taką zgodność, zwłaszcza wobec właściwego organu nadzorczego. |
| --- | --- |

(44)

Zgodnie z zasadą rozliczalności podmioty przetwarzające dane są zobowiązane do wdrożenia odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych, aby skutecznie przestrzegać swoich obowiązków w zakresie ochrony danych oraz być w stanie wykazać taką zgodność, zwłaszcza wobec właściwego organu nadzorczego.

| (45) | Jeżeli podmiot dobrowolnie zdecyduje się na certyfikację (63) zgodnie z DPF UE–USA, ma obowiązek skutecznie przestrzegać zasad, co musi być możliwe do wyegzekwowania. Zgodnie z zasadą dotyczącą ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności (64) podmioty objęte DPF UE–USA muszą przedstawić skuteczne mechanizmy służące zapewnieniu zgodności z zasadami. Podmioty muszą również zastosować środki w celu sprawdzenia (65), czy ich polityka ochrony prywatności odpowiada zasadom i czy jest w istocie przestrzegana. Można tego dokonać za pośrednictwem systemu samooceny, który musi obejmować wewnętrzne procedury zapewniające przeszkolenie pracowników w zakresie wdrażania polityki ochrony prywatności danego podmiotu oraz przeprowadzanie okresowego, obiektywnego przeglądu zgodności lub zewnętrznych przeglądów zgodności, które mogą odbywać się w formie audytów lub kontroli wyrywkowych albo poprzez wykorzystanie narzędzi technologicznych. |
| --- | --- |

(45)

Jeżeli podmiot dobrowolnie zdecyduje się na certyfikację (63) zgodnie z DPF UE–USA, ma obowiązek skutecznie przestrzegać zasad, co musi być możliwe do wyegzekwowania. Zgodnie z zasadą dotyczącą ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności (64) podmioty objęte DPF UE–USA muszą przedstawić skuteczne mechanizmy służące zapewnieniu zgodności z zasadami. Podmioty muszą również zastosować środki w celu sprawdzenia (65), czy ich polityka ochrony prywatności odpowiada zasadom i czy jest w istocie przestrzegana. Można tego dokonać za pośrednictwem systemu samooceny, który musi obejmować wewnętrzne procedury zapewniające przeszkolenie pracowników w zakresie wdrażania polityki ochrony prywatności danego podmiotu oraz przeprowadzanie okresowego, obiektywnego przeglądu zgodności lub zewnętrznych przeglądów zgodności, które mogą odbywać się w formie audytów lub kontroli wyrywkowych albo poprzez wykorzystanie narzędzi technologicznych.

63

zasadą dotyczącą ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności

64

65

| (46) | Podmioty muszą ponadto zachowywać dokumenty dotyczące wdrażania praktyk zgodnie z DPF UE–USA oraz udostępniać je na żądanie, w toku dochodzenia bądź badania skargi dotyczącej nieprzestrzegania zasad, niezależnemu organowi ds. rozstrzygania sporów bądź właściwemu organowi egzekwowania prawa (66). |
| --- | --- |

(46)

Podmioty muszą ponadto zachowywać dokumenty dotyczące wdrażania praktyk zgodnie z DPF UE–USA oraz udostępniać je na żądanie, w toku dochodzenia bądź badania skargi dotyczącej nieprzestrzegania zasad, niezależnemu organowi ds. rozstrzygania sporów bądź właściwemu organowi egzekwowania prawa (66).

66

2.3.   Zarządzanie, nadzór i egzekwowanie

Zarządzanie, nadzór i egzekwowanie

| (47) | Programem DPF UE–USA będzie zarządzał i będzie go monitorował DoC. Ramy te przewidują mechanizmy nadzoru i egzekwowania w celu kontroli i zapewnienia przestrzegania zasad przez podmioty objęte DPF UE–USA oraz usunięcie każdego przypadku nieprzestrzegania zasad. Wspomniane mechanizmy opisano w zasadach (załącznik I) i zobowiązaniach podjętych przez DoC (załącznik III), FTC (załącznik IV) i DoT (załącznik V). |
| --- | --- |

(47)

Programem DPF UE–USA będzie zarządzał i będzie go monitorował DoC. Ramy te przewidują mechanizmy nadzoru i egzekwowania w celu kontroli i zapewnienia przestrzegania zasad przez podmioty objęte DPF UE–USA oraz usunięcie każdego przypadku nieprzestrzegania zasad. Wspomniane mechanizmy opisano w zasadach (załącznik I) i zobowiązaniach podjętych przez DoC (załącznik III), FTC (załącznik IV) i DoT (załącznik V).

2.3.1.   
  (Ponowna) certyfikacja

(Ponowna) certyfikacja

| (48) | Aby dokonać certyfikacji zgodnie z DPF UE–USA (lub corocznej ponownej certyfikacji), podmioty mają obowiązek publicznie zadeklarować swoje zobowiązanie do przestrzegania zasad, udostępnić swoją politykę ochrony prywatności oraz w pełni ją wdrożyć (67). W ramach wniosku o (ponowną) certyfikację podmioty muszą przedłożyć DoC informacje dotyczące, między innymi, nazwy odpowiedniego podmiotu, opisu celów, w których podmiot będzie przetwarzał dane osobowe, danych osobowych, które będą objęte certyfikacją, a także wybranej metody kontroli, odpowiedniego niezależnego mechanizmu ochrony prawnej i organu ustawowego właściwego do egzekwowania przestrzegania zasad (68). |
| --- | --- |

(48)

Aby dokonać certyfikacji zgodnie z DPF UE–USA (lub corocznej ponownej certyfikacji), podmioty mają obowiązek publicznie zadeklarować swoje zobowiązanie do przestrzegania zasad, udostępnić swoją politykę ochrony prywatności oraz w pełni ją wdrożyć (67). W ramach wniosku o (ponowną) certyfikację podmioty muszą przedłożyć DoC informacje dotyczące, między innymi, nazwy odpowiedniego podmiotu, opisu celów, w których podmiot będzie przetwarzał dane osobowe, danych osobowych, które będą objęte certyfikacją, a także wybranej metody kontroli, odpowiedniego niezależnego mechanizmu ochrony prawnej i organu ustawowego właściwego do egzekwowania przestrzegania zasad (68).

67

68

| (49) | Podmioty mogą otrzymywać dane osobowe na podstawie DPF UE–USA od dnia umieszczenia ich w wykazie DPF przez DoC. Aby zagwarantować pewność prawa i uniknąć „fałszywych oświadczeń”, podmioty dokonujące po raz pierwszy certyfikacji nie mogą publicznie informować o przestrzeganiu przez siebie zasad, zanim DoC nie stwierdzi, że zgłoszenie certyfikacji podmiotu jest kompletne, i nie doda podmiotu do wykazu DPF (69). Aby móc nadal korzystać z DPF UE–USA w celu otrzymywania danych osobowych z Unii, podmioty takie muszą co roku ponownie dokonywać certyfikacji swojego uczestnictwa w przedmiotowych ramach. Podmiot, który z jakiegokolwiek powodu wycofuje się z DPF UE–USA, musi usunąć wszelkie oświadczenia, które sugerują, że wciąż aktywnie uczestniczy w ramach (70). |
| --- | --- |

(49)

Podmioty mogą otrzymywać dane osobowe na podstawie DPF UE–USA od dnia umieszczenia ich w wykazie DPF przez DoC. Aby zagwarantować pewność prawa i uniknąć „fałszywych oświadczeń”, podmioty dokonujące po raz pierwszy certyfikacji nie mogą publicznie informować o przestrzeganiu przez siebie zasad, zanim DoC nie stwierdzi, że zgłoszenie certyfikacji podmiotu jest kompletne, i nie doda podmiotu do wykazu DPF (69). Aby móc nadal korzystać z DPF UE–USA w celu otrzymywania danych osobowych z Unii, podmioty takie muszą co roku ponownie dokonywać certyfikacji swojego uczestnictwa w przedmiotowych ramach. Podmiot, który z jakiegokolwiek powodu wycofuje się z DPF UE–USA, musi usunąć wszelkie oświadczenia, które sugerują, że wciąż aktywnie uczestniczy w ramach (70).

69

70

| (50) | Jak wynika z zobowiązań określonych w załączniku III, DoC zweryfikuje, czy podmioty spełniają wszystkie wymogi certyfikacyjne i czy wprowadziły (publiczną) politykę prywatności zawierającą informacje wymagane zgodnie z zasadą powiadomienia (71). Opierając się na doświadczeniach z procesem (ponownej) certyfikacji w ramach Tarczy Prywatności, DoC przeprowadzi szereg kontroli, między innymi w celu sprawdzenia, czy polityka ochrony prywatności podmiotów zawiera hiperłącze do właściwego formularza skargi na stronie internetowej odpowiedniego mechanizmu rozstrzygania sporów oraz – w przypadku gdy zgłoszenie certyfikacji obejmuje kilka podmiotów i spółek zależnych jednego podmiotu – czy polityka prywatności każdego z tych podmiotów spełnia wymogi certyfikacyjne i jest łatwo dostępna dla osób, których dane dotyczą (72). W razie potrzeby DoC przeprowadzi ponadto kontrole krzyżowe z FTC i DoT w celu sprawdzenia, czy podmioty podlegają organowi nadzoru wskazanemu w ich zgłoszeniach (ponownej) certyfikacji, oraz będzie współpracować z organami ds. rozstrzygania sporów stosującymi alternatywne metody rozwiązywania sporów w celu sprawdzenia, czy podmioty są zarejestrowane w niezależnym mechanizmie ochrony prawnej wskazanym w ich zgłoszeniu (ponownej) certyfikacji (73). |
| --- | --- |

(50)

Jak wynika z zobowiązań określonych w załączniku III, DoC zweryfikuje, czy podmioty spełniają wszystkie wymogi certyfikacyjne i czy wprowadziły (publiczną) politykę prywatności zawierającą informacje wymagane zgodnie z zasadą powiadomienia (71). Opierając się na doświadczeniach z procesem (ponownej) certyfikacji w ramach Tarczy Prywatności, DoC przeprowadzi szereg kontroli, między innymi w celu sprawdzenia, czy polityka ochrony prywatności podmiotów zawiera hiperłącze do właściwego formularza skargi na stronie internetowej odpowiedniego mechanizmu rozstrzygania sporów oraz – w przypadku gdy zgłoszenie certyfikacji obejmuje kilka podmiotów i spółek zależnych jednego podmiotu – czy polityka prywatności każdego z tych podmiotów spełnia wymogi certyfikacyjne i jest łatwo dostępna dla osób, których dane dotyczą (72). W razie potrzeby DoC przeprowadzi ponadto kontrole krzyżowe z FTC i DoT w celu sprawdzenia, czy podmioty podlegają organowi nadzoru wskazanemu w ich zgłoszeniach (ponownej) certyfikacji, oraz będzie współpracować z organami ds. rozstrzygania sporów stosującymi alternatywne metody rozwiązywania sporów w celu sprawdzenia, czy podmioty są zarejestrowane w niezależnym mechanizmie ochrony prawnej wskazanym w ich zgłoszeniu (ponownej) certyfikacji (73).

zasadą powiadomienia

71

72

73

| (51) | DoC poinformuje podmioty, że w celu zakończenia (ponownej) certyfikacji muszą one zaradzić wszystkim problemom zidentyfikowanym podczas przeprowadzonego przez DoC przeglądu. W przypadku gdy podmiot nie odpowie w terminie określonym przez DoC (przy ponownej certyfikacji oczekuje się na przykład, że proces zostanie zakończony w terminie 45 dni) (74) lub w inny sposób nie zakończy certyfikacji, zgłoszenie zostanie uznane za wycofane. W takim przypadku każde podanie fałszywych informacji dotyczących uczestnictwa lub zgodności z DPF UE–USA może skutkować podjęciem czynności egzekucyjnych ze strony FTC lub DoT (75). |
| --- | --- |

(51)

DoC poinformuje podmioty, że w celu zakończenia (ponownej) certyfikacji muszą one zaradzić wszystkim problemom zidentyfikowanym podczas przeprowadzonego przez DoC przeglądu. W przypadku gdy podmiot nie odpowie w terminie określonym przez DoC (przy ponownej certyfikacji oczekuje się na przykład, że proces zostanie zakończony w terminie 45 dni) (74) lub w inny sposób nie zakończy certyfikacji, zgłoszenie zostanie uznane za wycofane. W takim przypadku każde podanie fałszywych informacji dotyczących uczestnictwa lub zgodności z DPF UE–USA może skutkować podjęciem czynności egzekucyjnych ze strony FTC lub DoT (75).

74

75

| (52) | W celu zagwarantowania prawidłowego stosowania DPF UE-USA zainteresowane strony, takie jak osoby, których dane dotyczą, podmioty przekazujące dane i krajowe organy ochrony danych muszą być w stanie identyfikować te podmioty, które przestrzegają zasad. W celu zapewnienia takiej przejrzystości w „punkcie wejścia” DoC zobowiązał się prowadzić i publicznie udostępniać wykaz podmiotów, które przyjęły zasady w drodze certyfikacji oraz podlegają właściwości co najmniej jednego organu egzekwowania prawa wymienionego w załącznikach IV i V do niniejszej decyzji (76). DoC będzie aktualizował wykaz na podstawie dokonywanych przez podmioty corocznych zgłoszeń dotyczących ponownej certyfikacji oraz gdy dany podmiot wycofa się lub zostanie usunięty z DPF UE–USA. Ponadto, w celu zapewnienia przejrzystości także w „punkcie wyjścia”, DoC będzie prowadził i publicznie udostępniał oficjalny rejestr podmiotów, które usunięto z wykazu, za każdym razem przedstawiając powód takiego usunięcia (77). DoC dostarczy ponadto link do strony internetowej FTC dotyczącej DPF UE–USA, zawierającej wykaz czynności egzekucyjnych FTC zgodnie z przedmiotowymi ramami (78). |
| --- | --- |

(52)

W celu zagwarantowania prawidłowego stosowania DPF UE-USA zainteresowane strony, takie jak osoby, których dane dotyczą, podmioty przekazujące dane i krajowe organy ochrony danych muszą być w stanie identyfikować te podmioty, które przestrzegają zasad. W celu zapewnienia takiej przejrzystości w „punkcie wejścia” DoC zobowiązał się prowadzić i publicznie udostępniać wykaz podmiotów, które przyjęły zasady w drodze certyfikacji oraz podlegają właściwości co najmniej jednego organu egzekwowania prawa wymienionego w załącznikach IV i V do niniejszej decyzji (76). DoC będzie aktualizował wykaz na podstawie dokonywanych przez podmioty corocznych zgłoszeń dotyczących ponownej certyfikacji oraz gdy dany podmiot wycofa się lub zostanie usunięty z DPF UE–USA. Ponadto, w celu zapewnienia przejrzystości także w „punkcie wyjścia”, DoC będzie prowadził i publicznie udostępniał oficjalny rejestr podmiotów, które usunięto z wykazu, za każdym razem przedstawiając powód takiego usunięcia (77). DoC dostarczy ponadto link do strony internetowej FTC dotyczącej DPF UE–USA, zawierającej wykaz czynności egzekucyjnych FTC zgodnie z przedmiotowymi ramami (78).

76

77

78

2.3.2.   
  Monitorowanie zgodności

Monitorowanie zgodności

| (53) | DoC będzie na bieżąco monitorować skuteczne przestrzeganie zasad przez podmioty objęte DPF UE–USA za pomocą różnego rodzaju mechanizmów (79). W szczególności DoC będzie przeprowadzać „kontrole wyrywkowe” losowo wybranych podmiotów, a także kontrole wyrywkowe ad hoc określonych podmiotów, w przypadku gdy wykryte zostaną potencjalne problemy dotyczące zgodności (np. zgłoszone DoC przez strony trzecie) w celu sprawdzenia, czy (i) osoba lub osoby odpowiedzialne za kontakty zajmujące się rozpatrywaniem skarg i wniosków osób, których dane dotyczą, są dostępne i odpowiednio reagują; (ii) polityka prywatności podmiotu jest łatwo dostępna, zarówno na jego stronie internetowej, jak i za pośrednictwem linku na stronie internetowej DoC; (iii) polityka prywatności podmiotu jest niezmiennie zgodna z wymogami certyfikacyjnymi oraz (iv) wybrany przez podmiot niezależny mechanizm rozstrzygania sporów jest dostępny do rozpatrywania skarg (80). |
| --- | --- |

(53)

DoC będzie na bieżąco monitorować skuteczne przestrzeganie zasad przez podmioty objęte DPF UE–USA za pomocą różnego rodzaju mechanizmów (79). W szczególności DoC będzie przeprowadzać „kontrole wyrywkowe” losowo wybranych podmiotów, a także kontrole wyrywkowe ad hoc określonych podmiotów, w przypadku gdy wykryte zostaną potencjalne problemy dotyczące zgodności (np. zgłoszone DoC przez strony trzecie) w celu sprawdzenia, czy (i) osoba lub osoby odpowiedzialne za kontakty zajmujące się rozpatrywaniem skarg i wniosków osób, których dane dotyczą, są dostępne i odpowiednio reagują; (ii) polityka prywatności podmiotu jest łatwo dostępna, zarówno na jego stronie internetowej, jak i za pośrednictwem linku na stronie internetowej DoC; (iii) polityka prywatności podmiotu jest niezmiennie zgodna z wymogami certyfikacyjnymi oraz (iv) wybrany przez podmiot niezależny mechanizm rozstrzygania sporów jest dostępny do rozpatrywania skarg (80).

79

ad hoc

80

| (54) | Jeśli istnieją wiarygodne dowody na to, że podmiot nie spełnia swoich zobowiązań wynikających z DPF UE–USA (włącznie z sytuacją, gdy DoC otrzyma skargi lub podmiot nie odpowie na zapytania DoC w zadowalający sposób), DoC zażąda od podmiotu wypełnienia i przedłożenia szczegółowego kwestionariusza (81). Podmiot, który nie przedłoży terminowo uzupełnionego w sposób zadowalający kwestionariusza, zostanie skierowany do odpowiedniego organu (FTC lub DoT) w celu podjęcia ewentualnych czynności egzekucyjnych (82). Jako element działań w zakresie monitorowania zgodności w ramach Tarczy Prywatności DoC regularnie przeprowadzał wyrywkowe kontrole, o których mowa w motywie 53, i stale monitorował publiczne sprawozdania, co pozwoliło na zidentyfikowanie problemów dotyczących przestrzegania zasad, podjęcie działań zaradczych i rozwiązanie tych problemów (83). Podmioty, które uporczywie nie przestrzegają zasad, zostaną usunięte z wykazu podmiotów objętych DPF i będą zobowiązane do zwrócenia lub usunięcia danych osobowych, które otrzymały zgodnie z przedmiotowymi ramami ochrony danych (84). |
| --- | --- |

(54)

Jeśli istnieją wiarygodne dowody na to, że podmiot nie spełnia swoich zobowiązań wynikających z DPF UE–USA (włącznie z sytuacją, gdy DoC otrzyma skargi lub podmiot nie odpowie na zapytania DoC w zadowalający sposób), DoC zażąda od podmiotu wypełnienia i przedłożenia szczegółowego kwestionariusza (81). Podmiot, który nie przedłoży terminowo uzupełnionego w sposób zadowalający kwestionariusza, zostanie skierowany do odpowiedniego organu (FTC lub DoT) w celu podjęcia ewentualnych czynności egzekucyjnych (82). Jako element działań w zakresie monitorowania zgodności w ramach Tarczy Prywatności DoC regularnie przeprowadzał wyrywkowe kontrole, o których mowa w motywie 53, i stale monitorował publiczne sprawozdania, co pozwoliło na zidentyfikowanie problemów dotyczących przestrzegania zasad, podjęcie działań zaradczych i rozwiązanie tych problemów (83). Podmioty, które uporczywie nie przestrzegają zasad, zostaną usunięte z wykazu podmiotów objętych DPF i będą zobowiązane do zwrócenia lub usunięcia danych osobowych, które otrzymały zgodnie z przedmiotowymi ramami ochrony danych (84).

81

82

83

84

| (55) | W innych przypadkach usunięcia, np. w przypadku dobrowolnego wycofania się z udziału w programie lub niedopełnienia obowiązku odnowienia certyfikacji, podmiot musi usunąć albo zwrócić takie dane, albo może je zatrzymać, jeżeli co roku przedstawi DoC swoje zobowiązanie do stosowania zasad lub zapewniania odpowiedniej ochrony danych osobowych za pomocą innych zatwierdzonych środków (na przykład stosując umowę w pełni odzwierciedlającą wymogi odpowiednich standardowych klauzul umownych zatwierdzonych przez Komisję) (85). W takim przypadku podmiot musi również wskazać osobę odpowiedzialną za kontakty w obrębie podmiotu, która odpowie na wszystkie zapytania związane z DPF UE–USA. |
| --- | --- |

(55)

W innych przypadkach usunięcia, np. w przypadku dobrowolnego wycofania się z udziału w programie lub niedopełnienia obowiązku odnowienia certyfikacji, podmiot musi usunąć albo zwrócić takie dane, albo może je zatrzymać, jeżeli co roku przedstawi DoC swoje zobowiązanie do stosowania zasad lub zapewniania odpowiedniej ochrony danych osobowych za pomocą innych zatwierdzonych środków (na przykład stosując umowę w pełni odzwierciedlającą wymogi odpowiednich standardowych klauzul umownych zatwierdzonych przez Komisję) (85). W takim przypadku podmiot musi również wskazać osobę odpowiedzialną za kontakty w obrębie podmiotu, która odpowie na wszystkie zapytania związane z DPF UE–USA.

85

2.3.3.   
  Identyfikacja fałszywych oświadczeń o uczestnictwie i przeciwdziałanie im

Identyfikacja fałszywych oświadczeń o uczestnictwie i przeciwdziałanie im

| (56) | DoC będzie monitorować wszelkie fałszywe oświadczenia o uczestnictwie w DPF UE–USA lub niewłaściwym użyciu znaku certyfikującego DPF UE–USA, zarówno z urzędu, jak i na podstawie skarg (np. otrzymanych od organów ochrony danych) (86). W szczególności DoC będzie na bieżąco sprawdzać, czy podmioty, które (i) wycofały się z udziału w programie DPF UE–USA, (ii) nie dokonały corocznej ponownej certyfikacji (tj. albo rozpoczęły coroczny proces ponownej certyfikacji, ale nie ukończyły go w odpowiednim czasie, albo nawet nie rozpoczęły tego procesu), (iii) zostały usunięte z wykazu uczestników, w szczególności z powodu „uporczywego nieprzestrzegania zasad”, lub (iv) nie ukończyły wstępnej certyfikacji (tj. rozpoczęły proces wstępnej certyfikacji, ale nie ukończyły go w odpowiednim czasie), usunęły z wszelkich odpowiednich opublikowanych polityk prywatności odniesienia do DPF UE–USA sugerujące, że podmiot aktywnie uczestniczy w DPF (87). DoC przeprowadzi również wyszukiwanie w internecie w celu zidentyfikowania odniesień do DPF UE–USA w politykach prywatności podmiotów, w tym w celu zidentyfikowania fałszywych oświadczeń podmiotów, które nigdy nie były objęte DPF UE–USA (88). |
| --- | --- |

(56)

DoC będzie monitorować wszelkie fałszywe oświadczenia o uczestnictwie w DPF UE–USA lub niewłaściwym użyciu znaku certyfikującego DPF UE–USA, zarówno z urzędu, jak i na podstawie skarg (np. otrzymanych od organów ochrony danych) (86). W szczególności DoC będzie na bieżąco sprawdzać, czy podmioty, które (i) wycofały się z udziału w programie DPF UE–USA, (ii) nie dokonały corocznej ponownej certyfikacji (tj. albo rozpoczęły coroczny proces ponownej certyfikacji, ale nie ukończyły go w odpowiednim czasie, albo nawet nie rozpoczęły tego procesu), (iii) zostały usunięte z wykazu uczestników, w szczególności z powodu „uporczywego nieprzestrzegania zasad”, lub (iv) nie ukończyły wstępnej certyfikacji (tj. rozpoczęły proces wstępnej certyfikacji, ale nie ukończyły go w odpowiednim czasie), usunęły z wszelkich odpowiednich opublikowanych polityk prywatności odniesienia do DPF UE–USA sugerujące, że podmiot aktywnie uczestniczy w DPF (87). DoC przeprowadzi również wyszukiwanie w internecie w celu zidentyfikowania odniesień do DPF UE–USA w politykach prywatności podmiotów, w tym w celu zidentyfikowania fałszywych oświadczeń podmiotów, które nigdy nie były objęte DPF UE–USA (88).

86

87

88

| (57) | W przypadku, gdy DoC stwierdzi, że odniesienia do DPF UE–USA nie zostały usunięte lub są niewłaściwie wykorzystywane, poinformuje podmiot o możliwym zgłoszeniu sprawy do FTC/DoT (89). Jeśli podmiot nie odpowie w sposób zadowalający, DoC przekaże sprawę odpowiedniej agencji w celu podjęcia ewentualnych czynności egzekucyjnych (90). Każde podanie do publicznej wiadomości fałszywej informacji dotyczącej przestrzegania przez podmiot zasad w postaci wprowadzających w błąd oświadczeń lub praktyk stanowi podstawę wszczęcia postępowania przez FTC, DoT lub inny odpowiedni organ egzekwowania prawa Stanów Zjednoczonych. Podanie DoC fałszywych informacji stanowi podstawę wszczęcia postępowania na podstawie ustawy o fałszywych oświadczeniach (tytuł 18 § 1001 U.S.C.). |
| --- | --- |

(57)

W przypadku, gdy DoC stwierdzi, że odniesienia do DPF UE–USA nie zostały usunięte lub są niewłaściwie wykorzystywane, poinformuje podmiot o możliwym zgłoszeniu sprawy do FTC/DoT (89). Jeśli podmiot nie odpowie w sposób zadowalający, DoC przekaże sprawę odpowiedniej agencji w celu podjęcia ewentualnych czynności egzekucyjnych (90). Każde podanie do publicznej wiadomości fałszywej informacji dotyczącej przestrzegania przez podmiot zasad w postaci wprowadzających w błąd oświadczeń lub praktyk stanowi podstawę wszczęcia postępowania przez FTC, DoT lub inny odpowiedni organ egzekwowania prawa Stanów Zjednoczonych. Podanie DoC fałszywych informacji stanowi podstawę wszczęcia postępowania na podstawie ustawy o fałszywych oświadczeniach (tytuł 18 § 1001 U.S.C.).

89

90

2.3.4.   
  Egzekwowanie prawa

Egzekwowanie prawa

| (58) | W celu zapewnienia odpowiedniego stopnia ochrony danych w praktyce, należy ustanowić niezależny organ nadzorczy, któremu powierzone zostaną uprawnienia do monitorowania i egzekwowania zgodności z przepisami o ochronie danych. |
| --- | --- |

(58)

W celu zapewnienia odpowiedniego stopnia ochrony danych w praktyce, należy ustanowić niezależny organ nadzorczy, któremu powierzone zostaną uprawnienia do monitorowania i egzekwowania zgodności z przepisami o ochronie danych.

| (59) | Podmioty objęte DPF UE–USA muszą podlegać jurysdykcji właściwych organów amerykańskich – FTC i DoT – które mają niezbędne uprawnienia do prowadzenia dochodzeń i egzekwowania przepisów prawa w celu skutecznego zapewnienia przestrzegania zasad przez te podmioty (91). |
| --- | --- |

(59)

Podmioty objęte DPF UE–USA muszą podlegać jurysdykcji właściwych organów amerykańskich – FTC i DoT – które mają niezbędne uprawnienia do prowadzenia dochodzeń i egzekwowania przepisów prawa w celu skutecznego zapewnienia przestrzegania zasad przez te podmioty (91).

91

| (60) | FTC jest niezależnym organem składającym się z pięciu komisarzy, którzy są mianowani przez Prezydenta za radą i zgodą Senatu (92). Komisarze powoływani są na siedmioletnią kadencję i mogą zostać odwołani przez Prezydenta wyłącznie z powodu braku efektywności, zaniedbania obowiązków lub niewłaściwego sprawowania urzędu. W skład FTC nie może wchodzić więcej niż trzech komisarzy wywodzących się z tej samej partii politycznej, a w okresie swojej kadencji komisarze nie mogą angażować się w żadną inną działalność ani podejmować żadnej innej pracy. |
| --- | --- |

(60)

FTC jest niezależnym organem składającym się z pięciu komisarzy, którzy są mianowani przez Prezydenta za radą i zgodą Senatu (92). Komisarze powoływani są na siedmioletnią kadencję i mogą zostać odwołani przez Prezydenta wyłącznie z powodu braku efektywności, zaniedbania obowiązków lub niewłaściwego sprawowania urzędu. W skład FTC nie może wchodzić więcej niż trzech komisarzy wywodzących się z tej samej partii politycznej, a w okresie swojej kadencji komisarze nie mogą angażować się w żadną inną działalność ani podejmować żadnej innej pracy.

92

| (61) | FTC może badać zgodność z zasadami, a także fałszywe oświadczenia o przestrzeganiu zasad lub o udziale w DPF UE–USA składane przez podmioty, które nie figurują już w wykazie DPF albo które nigdy nie dokonały certyfikacji (93). FTC może wyegzekwować przestrzeganie zasad za pomocą decyzji administracyjnych lub orzeczeń sądu federalnego (w tym „ugód” uzyskanych w drodze porozumienia) (94) o nałożeniu wstępnych lub stałych nakazów lub zakazów sądowych lub innych środków ochrony prawnej i systematycznie będzie monitorować stosowanie się do takich decyzji lub orzeczeń (95). Jeżeli podmioty nie przestrzegają takich decyzji lub orzeczeń, FTC może dochodzić sankcji cywilnych i innych środków ochrony prawnej, w tym za wszelkie szkody spowodowane niezgodnym z prawem postępowaniem. Każda ugoda wystawiona na rzecz podmiotu objętego DPF UE–USA będzie zawierała postanowienia dotyczące samozgłaszania (96), a podmioty będą zobowiązane do podawania do wiadomości publicznej wszelkich istotnych i związanych z DPF UE–USA sekcji wszelkich przedłożonych FTC sprawozdań dotyczących przestrzegania zasad lub sprawozdań z oceny. Ponadto FTC będzie prowadziło internetowy wykaz podmiotów podlegających decyzjom FTC lub orzeczeniom sądu w sprawach dotyczących DPF UE–USA (97). |
| --- | --- |

(61)

FTC może badać zgodność z zasadami, a także fałszywe oświadczenia o przestrzeganiu zasad lub o udziale w DPF UE–USA składane przez podmioty, które nie figurują już w wykazie DPF albo które nigdy nie dokonały certyfikacji (93). FTC może wyegzekwować przestrzeganie zasad za pomocą decyzji administracyjnych lub orzeczeń sądu federalnego (w tym „ugód” uzyskanych w drodze porozumienia) (94) o nałożeniu wstępnych lub stałych nakazów lub zakazów sądowych lub innych środków ochrony prawnej i systematycznie będzie monitorować stosowanie się do takich decyzji lub orzeczeń (95). Jeżeli podmioty nie przestrzegają takich decyzji lub orzeczeń, FTC może dochodzić sankcji cywilnych i innych środków ochrony prawnej, w tym za wszelkie szkody spowodowane niezgodnym z prawem postępowaniem. Każda ugoda wystawiona na rzecz podmiotu objętego DPF UE–USA będzie zawierała postanowienia dotyczące samozgłaszania (96), a podmioty będą zobowiązane do podawania do wiadomości publicznej wszelkich istotnych i związanych z DPF UE–USA sekcji wszelkich przedłożonych FTC sprawozdań dotyczących przestrzegania zasad lub sprawozdań z oceny. Ponadto FTC będzie prowadziło internetowy wykaz podmiotów podlegających decyzjom FTC lub orzeczeniom sądu w sprawach dotyczących DPF UE–USA (97).

93

94

95

96

97

| (62) | W odniesieniu do Tarczy Prywatności FTC podjęła czynności egzekucyjne w około 22 sprawach, zarówno w odniesieniu do naruszeń określonych wymogów przedmiotowego programu (np. brak potwierdzenia wobec DoC, że podmiot nieprzerwanie stosował środki ochrony w ramach Tarczy Prywatności po opuszczeniu programu, brak weryfikacji w drodze samooceny albo zewnętrznych przeglądów zgodności z wymogami, że podmiot przestrzegał zasad programu) (98), jak i fałszywych oświadczeń o uczestnictwie w programie (np. ze strony podmiotów, które nie wykonały niezbędnych kroków w celu uzyskania certyfikacji lub pozwoliły na jej wygaśnięcie, ale fałszywie twierdziły, że nadal ją posiadają) (99). Takie czynności egzekucyjne wynikały między innymi z aktywnego wykorzystania wezwań administracyjnych do uzyskania materiałów od niektórych uczestników programu Tarczy Prywatności w celu sprawdzenia, czy nie doszło do istotnych naruszeń zobowiązań wynikających z Tarczy Prywatności (100). |
| --- | --- |

(62)

W odniesieniu do Tarczy Prywatności FTC podjęła czynności egzekucyjne w około 22 sprawach, zarówno w odniesieniu do naruszeń określonych wymogów przedmiotowego programu (np. brak potwierdzenia wobec DoC, że podmiot nieprzerwanie stosował środki ochrony w ramach Tarczy Prywatności po opuszczeniu programu, brak weryfikacji w drodze samooceny albo zewnętrznych przeglądów zgodności z wymogami, że podmiot przestrzegał zasad programu) (98), jak i fałszywych oświadczeń o uczestnictwie w programie (np. ze strony podmiotów, które nie wykonały niezbędnych kroków w celu uzyskania certyfikacji lub pozwoliły na jej wygaśnięcie, ale fałszywie twierdziły, że nadal ją posiadają) (99). Takie czynności egzekucyjne wynikały między innymi z aktywnego wykorzystania wezwań administracyjnych do uzyskania materiałów od niektórych uczestników programu Tarczy Prywatności w celu sprawdzenia, czy nie doszło do istotnych naruszeń zobowiązań wynikających z Tarczy Prywatności (100).

98

99

100

| (63) | Ogólniej rzecz biorąc, w ostatnich latach FTC podjęła działania egzekucyjne w szeregu spraw dotyczących zgodności ze szczegółowymi wymogami w zakresie ochrony danych, które są również przewidziane w DPF UE-USA, np. w odniesieniu do zasad ograniczenia celu i przechowywania danych (101), minimalizacji danych (102), bezpieczeństwa danych (103) i dokładności danych (104). |
| --- | --- |

(63)

Ogólniej rzecz biorąc, w ostatnich latach FTC podjęła działania egzekucyjne w szeregu spraw dotyczących zgodności ze szczegółowymi wymogami w zakresie ochrony danych, które są również przewidziane w DPF UE-USA, np. w odniesieniu do zasad ograniczenia celu i przechowywania danych (101), minimalizacji danych (102), bezpieczeństwa danych (103) i dokładności danych (104).

101

102

103

104

| (64) | Na mocy prawa federalnego DoT dysponuje wyłącznym uprawnieniem do regulowania praktyk ochrony prywatności przewoźników lotniczych i uprawnieniem dzielonym z FTC w odniesieniu do praktyk ochrony prywatności stosowanych przez pośredników sprzedaży biletów w sprzedaży usług transportu lotniczego. Urzędnicy DoT w pierwszej kolejności dążą do osiągnięcia ugody, a jeśli nie jest to możliwe, mogą wszcząć postępowanie egzekucyjne obejmujące postępowanie dowodowe przed sędzią administracyjnym w DoT, uprawnionym do wydawania nakazów zaprzestania stosowania zaskarżonych praktyk i nakładania kar cywilnych (105). Sędziowie administracyjni korzystają z szeregu środków ochrony na mocy ustawy o postępowaniu administracyjnym w celu zapewnienia ich niezawisłości i bezstronności. Mogą oni na przykład zostać odwołani z urzędu wyłącznie z ważnego powodu; są przydzielani do spraw rotacyjnie; nie mogą wykonywać działań zawodowych niezgodnych z zakresem ich obowiązków jako sędziów administracyjnych; nie podlegają nadzorowi zespołu dochodzeniowego organu, przez który są zatrudnieni (w tym przypadku DoT); oraz muszą wykonywać swoją funkcję sądowniczą/wykonawczą w sposób bezstronny (106). DoT zobowiązany jest monitorować decyzje służące egzekwowaniu przepisów i zapewnić, aby decyzje wydane w sprawach dotyczących DPF UE–USA były dostępne na jego stronie internetowej (107). |
| --- | --- |

(64)

Na mocy prawa federalnego DoT dysponuje wyłącznym uprawnieniem do regulowania praktyk ochrony prywatności przewoźników lotniczych i uprawnieniem dzielonym z FTC w odniesieniu do praktyk ochrony prywatności stosowanych przez pośredników sprzedaży biletów w sprzedaży usług transportu lotniczego. Urzędnicy DoT w pierwszej kolejności dążą do osiągnięcia ugody, a jeśli nie jest to możliwe, mogą wszcząć postępowanie egzekucyjne obejmujące postępowanie dowodowe przed sędzią administracyjnym w DoT, uprawnionym do wydawania nakazów zaprzestania stosowania zaskarżonych praktyk i nakładania kar cywilnych (105). Sędziowie administracyjni korzystają z szeregu środków ochrony na mocy ustawy o postępowaniu administracyjnym w celu zapewnienia ich niezawisłości i bezstronności. Mogą oni na przykład zostać odwołani z urzędu wyłącznie z ważnego powodu; są przydzielani do spraw rotacyjnie; nie mogą wykonywać działań zawodowych niezgodnych z zakresem ich obowiązków jako sędziów administracyjnych; nie podlegają nadzorowi zespołu dochodzeniowego organu, przez który są zatrudnieni (w tym przypadku DoT); oraz muszą wykonywać swoją funkcję sądowniczą/wykonawczą w sposób bezstronny (106). DoT zobowiązany jest monitorować decyzje służące egzekwowaniu przepisów i zapewnić, aby decyzje wydane w sprawach dotyczących DPF UE–USA były dostępne na jego stronie internetowej (107).

105

106

107

2.4.   Dochodzenie roszczeń

Dochodzenie roszczeń

| (65) | W celu zapewnienia odpowiedniej ochrony, a w szczególności egzekwowania praw indywidualnych, osoba, której dane dotyczą, powinna mieć możliwość dochodzenia roszczeń na drodze administracyjnej i sądowej. |
| --- | --- |

(65)

W celu zapewnienia odpowiedniej ochrony, a w szczególności egzekwowania praw indywidualnych, osoba, której dane dotyczą, powinna mieć możliwość dochodzenia roszczeń na drodze administracyjnej i sądowej.

| (66) | DPF UE–USA, za pośrednictwem zasady dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności, nakłada na podmioty obowiązek zapewnienia osobom fizycznym, na które fakt nieprzestrzegania zasad wywarł wpływ, możliwości skorzystania z mechanizmu ochrony prawnej, tj. możliwości złożenia przez osoby z Unii, których dane dotyczą, skarg na nieprzestrzeganie zasad przez podmioty objęte DPF UE–USA, a także możliwości rozpatrzenia tych skarg, w razie potrzeby w drodze decyzji zapewniającej skuteczny środek ochrony prawnej (108). W ramach podejmowanych działań w obszarze certyfikacji podmioty muszą spełnić wymogi przewidziane w tej zasadzie, zapewniając możliwość skorzystania ze skutecznych i łatwo dostępnych niezależnych mechanizmów ochrony prawnej umożliwiających badanie i szybkie rozstrzyganie skarg oraz sporów poszczególnych osób fizycznych bez konieczności ponoszenia przez nie jakichkolwiek kosztów (109). |
| --- | --- |

(66)

DPF UE–USA, za pośrednictwem zasady dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności, nakłada na podmioty obowiązek zapewnienia osobom fizycznym, na które fakt nieprzestrzegania zasad wywarł wpływ, możliwości skorzystania z mechanizmu ochrony prawnej, tj. możliwości złożenia przez osoby z Unii, których dane dotyczą, skarg na nieprzestrzeganie zasad przez podmioty objęte DPF UE–USA, a także możliwości rozpatrzenia tych skarg, w razie potrzeby w drodze decyzji zapewniającej skuteczny środek ochrony prawnej (108). W ramach podejmowanych działań w obszarze certyfikacji podmioty muszą spełnić wymogi przewidziane w tej zasadzie, zapewniając możliwość skorzystania ze skutecznych i łatwo dostępnych niezależnych mechanizmów ochrony prawnej umożliwiających badanie i szybkie rozstrzyganie skarg oraz sporów poszczególnych osób fizycznych bez konieczności ponoszenia przez nie jakichkolwiek kosztów (109).

zasady dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności

108

109

| (67) | Podmioty mogą wybrać niezależne mechanizmy ochrony prawnej w Unii albo w Stanach Zjednoczonych. Jak szczegółowo wyjaśniono w motywie 73, obejmuje to możliwość podjęcia dobrowolnego zobowiązania do współpracy z unijnymi organami ochrony danych. W przypadkach, w których podmioty przetwarzają dane o zasobach ludzkich, takie zobowiązanie do współpracy z unijnymi organami ochrony danych jest obowiązkowe. Wśród innych rozwiązań alternatywnych należy wymienić niezależne pozasądowe rozstrzyganie sporów lub programy prywatności opracowane przez podmioty sektora prywatnego, w które wbudowano przedmiotowe zasady. Wspomniane programy muszą obejmować skuteczne mechanizmy egzekwowania prawa zgodne z wymogami zasady dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności. |
| --- | --- |

(67)

Podmioty mogą wybrać niezależne mechanizmy ochrony prawnej w Unii albo w Stanach Zjednoczonych. Jak szczegółowo wyjaśniono w motywie 73, obejmuje to możliwość podjęcia dobrowolnego zobowiązania do współpracy z unijnymi organami ochrony danych. W przypadkach, w których podmioty przetwarzają dane o zasobach ludzkich, takie zobowiązanie do współpracy z unijnymi organami ochrony danych jest obowiązkowe. Wśród innych rozwiązań alternatywnych należy wymienić niezależne pozasądowe rozstrzyganie sporów lub programy prywatności opracowane przez podmioty sektora prywatnego, w które wbudowano przedmiotowe zasady. Wspomniane programy muszą obejmować skuteczne mechanizmy egzekwowania prawa zgodne z wymogami zasady dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności.

zasady dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności

| (68) | Tym samym DPF UE–USA zapewnia osobom, których dane dotyczą, szereg środków służących egzekwowaniu przysługujących im praw, składaniu skarg na nieprzestrzeganie zasad przez podmioty prowadzące działania zarówno na rynku unijnym, jak i amerykańskim, a także uzyskanie rozstrzygnięcia takich skarg, w razie potrzeby w drodze decyzji zapewniającej skuteczny środek ochrony prawnej. Osoby fizyczne mogą wnieść skargę bezpośrednio do podmiotu, niezależnego organu ds. rozstrzygania sporów wyznaczonego przez podmiot, krajowych organów ochrony danych, DoC lub FTC. Jeżeli skargi wniesione przez osoby fizyczne nie zostaną rozstrzygnięte w ramach żadnego z wymienionych mechanizmów ochrony prawnej lub egzekwowania prawa, osoby fizyczne mają również prawo poddać sprawę pod arbitraż (załącznik I do załącznika I do niniejszej decyzji). Poza panelem arbitrażowym, do którego można wnieść dany spór wyłącznie po wyczerpaniu określonych środków ochrony prawnej, osoby fizyczne mogą podjąć decyzję o zastosowaniu dowolnego mechanizmu dochodzenia roszczeń lub wszystkich tych mechanizmów jednocześnie i nie są zobowiązane do ograniczenia się wyłącznie do jednego mechanizmu ani do korzystania z nich w określonym porządku. |
| --- | --- |

(68)

Tym samym DPF UE–USA zapewnia osobom, których dane dotyczą, szereg środków służących egzekwowaniu przysługujących im praw, składaniu skarg na nieprzestrzeganie zasad przez podmioty prowadzące działania zarówno na rynku unijnym, jak i amerykańskim, a także uzyskanie rozstrzygnięcia takich skarg, w razie potrzeby w drodze decyzji zapewniającej skuteczny środek ochrony prawnej. Osoby fizyczne mogą wnieść skargę bezpośrednio do podmiotu, niezależnego organu ds. rozstrzygania sporów wyznaczonego przez podmiot, krajowych organów ochrony danych, DoC lub FTC. Jeżeli skargi wniesione przez osoby fizyczne nie zostaną rozstrzygnięte w ramach żadnego z wymienionych mechanizmów ochrony prawnej lub egzekwowania prawa, osoby fizyczne mają również prawo poddać sprawę pod arbitraż (załącznik I do załącznika I do niniejszej decyzji). Poza panelem arbitrażowym, do którego można wnieść dany spór wyłącznie po wyczerpaniu określonych środków ochrony prawnej, osoby fizyczne mogą podjąć decyzję o zastosowaniu dowolnego mechanizmu dochodzenia roszczeń lub wszystkich tych mechanizmów jednocześnie i nie są zobowiązane do ograniczenia się wyłącznie do jednego mechanizmu ani do korzystania z nich w określonym porządku.

| (69) | Po pierwsze, osoby z Unii, których dane dotyczą, mogą zgłaszać roszczenia dotyczące nieprzestrzegania zasad za pośrednictwem osób odpowiedzialnych za bezpośrednie kontakty w podmiotach objętych DPF UE–USA (110). Aby ułatwić rozstrzygnięcie sporu, podmiot musi wdrożyć skuteczny mechanizm dochodzenia roszczeń w celu rozpatrywania takich skarg. Dlatego też prowadzona przez dany podmiot polityka ochrony prywatności musi zapewniać osobom fizycznym wyraźne informacje na temat osoby odpowiedzialnej za kontakty wewnątrz podmiotu albo poza podmiotem, która będzie rozpatrywać skargi (w tym wszelkie istotne organy w Unii, które mogą odpowiadać na zapytania lub skargi), oraz na temat wyznaczonego niezależnego organu ds. rozstrzygania sporów (zob. motyw 70). Po otrzymaniu skargi złożonej przez osobę fizyczną bezpośrednio lub za pośrednictwem DoC w następstwie zgłoszenia przez organ ochrony danych podmiot musi, w terminie 45 dni, udzielić odpowiedzi osobie z Unii, której dane dotyczą (111). Podobnie podmioty są zobowiązane do bezzwłocznego reagowania na zapytania i inne wnioski o udzielenie informacji złożone przez DoC lub organ ochrony danych (112) (jeżeli podmiot zobowiązał się do współpracy z organem ochrony danych) dotyczące przestrzegania przez nie zasad. |
| --- | --- |

(69)

Po pierwsze, osoby z Unii, których dane dotyczą, mogą zgłaszać roszczenia dotyczące nieprzestrzegania zasad za pośrednictwem osób odpowiedzialnych za bezpośrednie kontakty w podmiotach objętych DPF UE–USA (110). Aby ułatwić rozstrzygnięcie sporu, podmiot musi wdrożyć skuteczny mechanizm dochodzenia roszczeń w celu rozpatrywania takich skarg. Dlatego też prowadzona przez dany podmiot polityka ochrony prywatności musi zapewniać osobom fizycznym wyraźne informacje na temat osoby odpowiedzialnej za kontakty wewnątrz podmiotu albo poza podmiotem, która będzie rozpatrywać skargi (w tym wszelkie istotne organy w Unii, które mogą odpowiadać na zapytania lub skargi), oraz na temat wyznaczonego niezależnego organu ds. rozstrzygania sporów (zob. motyw 70). Po otrzymaniu skargi złożonej przez osobę fizyczną bezpośrednio lub za pośrednictwem DoC w następstwie zgłoszenia przez organ ochrony danych podmiot musi, w terminie 45 dni, udzielić odpowiedzi osobie z Unii, której dane dotyczą (111). Podobnie podmioty są zobowiązane do bezzwłocznego reagowania na zapytania i inne wnioski o udzielenie informacji złożone przez DoC lub organ ochrony danych (112) (jeżeli podmiot zobowiązał się do współpracy z organem ochrony danych) dotyczące przestrzegania przez nie zasad.

110

111

112

| (70) | Po drugie, osoby fizyczne mogą również wnieść skargę bezpośrednio do niezależnego organu ds. rozstrzygania sporów (w Stanach Zjednoczonych albo Unii) wyznaczonego przez podmiot w celu badania i rozstrzygania skarg osób fizycznych (chyba że są w oczywisty sposób bezpodstawne lub niepoważne) oraz zapewnienia właściwej nieodpłatnej ochrony prawnej osobie fizycznej (113). Sankcje i środki ochrony prawnej nałożone przez taki organ muszą być wystarczająco rygorystyczne, aby zapewnić przestrzeganie zasad przez podmioty, oraz powinny przewidywać usunięcie lub skorygowanie przez podmiot skutków nieprzestrzegania zasad oraz, w zależności od okoliczności, zakończenie dalszego przetwarzania danych osobowych lub ich usunięcie, a także podanie do publicznej wiadomości stwierdzonych przypadków nieprzestrzegania zasad (114). Wyznaczone przez podmiot niezależne organy ds. rozstrzygania sporów będą zobowiązane do umieszczania na swoich ogólnodostępnych stronach internetowych stosownych informacji na temat DPF UE–USA i usług, jakie świadczą w ramach tego programu (115). Co roku muszą publikować sprawozdanie roczne zawierające zagregowane dane statystyczne dotyczące takich usług (116). |
| --- | --- |

(70)

Po drugie, osoby fizyczne mogą również wnieść skargę bezpośrednio do niezależnego organu ds. rozstrzygania sporów (w Stanach Zjednoczonych albo Unii) wyznaczonego przez podmiot w celu badania i rozstrzygania skarg osób fizycznych (chyba że są w oczywisty sposób bezpodstawne lub niepoważne) oraz zapewnienia właściwej nieodpłatnej ochrony prawnej osobie fizycznej (113). Sankcje i środki ochrony prawnej nałożone przez taki organ muszą być wystarczająco rygorystyczne, aby zapewnić przestrzeganie zasad przez podmioty, oraz powinny przewidywać usunięcie lub skorygowanie przez podmiot skutków nieprzestrzegania zasad oraz, w zależności od okoliczności, zakończenie dalszego przetwarzania danych osobowych lub ich usunięcie, a także podanie do publicznej wiadomości stwierdzonych przypadków nieprzestrzegania zasad (114). Wyznaczone przez podmiot niezależne organy ds. rozstrzygania sporów będą zobowiązane do umieszczania na swoich ogólnodostępnych stronach internetowych stosownych informacji na temat DPF UE–USA i usług, jakie świadczą w ramach tego programu (115). Co roku muszą publikować sprawozdanie roczne zawierające zagregowane dane statystyczne dotyczące takich usług (116).

113

114

115

116

| (71) | W ramach swoich procedur kontroli zgodności DoC może sprawdzić, czy podmioty objęte DPF UE–USA faktycznie zarejestrowały się, jak twierdzą, w niezależnych mechanizmach ochrony prawnej (117). Zarówno podmioty, jak i odpowiedzialne niezależne mechanizmy ochrony prawnej są zobowiązane do bezzwłocznego reagowania na złożone przez DoC zapytania i wnioski o informacje dotyczące DPF UE–USA. DoC będzie współpracować z niezależnymi mechanizmami ochrony prawnej w celu zweryfikowania, czy na swoich stronach internetowych podmioty te podają informacje dotyczące zasad i usług, które świadczą zgodnie z DPF UE–USA oraz czy publikują sprawozdania roczne (118). |
| --- | --- |

(71)

W ramach swoich procedur kontroli zgodności DoC może sprawdzić, czy podmioty objęte DPF UE–USA faktycznie zarejestrowały się, jak twierdzą, w niezależnych mechanizmach ochrony prawnej (117). Zarówno podmioty, jak i odpowiedzialne niezależne mechanizmy ochrony prawnej są zobowiązane do bezzwłocznego reagowania na złożone przez DoC zapytania i wnioski o informacje dotyczące DPF UE–USA. DoC będzie współpracować z niezależnymi mechanizmami ochrony prawnej w celu zweryfikowania, czy na swoich stronach internetowych podmioty te podają informacje dotyczące zasad i usług, które świadczą zgodnie z DPF UE–USA oraz czy publikują sprawozdania roczne (118).

117

118

| (72) | W przypadkach, w których podmiot nie zastosuje się do orzeczenia organu ds. rozstrzygania sporów lub organu samoregulacyjnego, ten ostatni musi zgłosić taki przypadek DoC i FTC (lub innemu amerykańskiemu organowi właściwemu do badania przypadków nieprzestrzegania zasad przez podmioty) lub właściwemu sądowi (119). Jeżeli podmiot odmówi zastosowania się do ostatecznego ustalenia dowolnego organu samoregulacyjnego ds. ochrony prywatności, niezależnego organu ds. rozwiązywania sporów lub organu rządowego lub gdy organ taki uzna, że podmiot często nie przestrzega zasad, sytuacja taka może zostać uznana za uporczywe nieprzestrzeganie zasad, w rezultacie czego DoC – po przekazaniu podmiotowi nieprzestrzegającemu zasad stosownego powiadomienia z trzydziestodniowym wyprzedzeniem, aby zapewnić mu możliwość ustosunkowania się do zarzutów – skreśli ten podmiot z wykazu podmiotów objętych DPF (120). Jeżeli po usunięciu podmiotu z wykazu w dalszym ciągu będzie on deklarował zgodność z zasadami DPF UE–USA, DoC przekaże sprawę do rozpoznania FTC lub innemu organowi egzekwowania prawa (121). |
| --- | --- |

(72)

W przypadkach, w których podmiot nie zastosuje się do orzeczenia organu ds. rozstrzygania sporów lub organu samoregulacyjnego, ten ostatni musi zgłosić taki przypadek DoC i FTC (lub innemu amerykańskiemu organowi właściwemu do badania przypadków nieprzestrzegania zasad przez podmioty) lub właściwemu sądowi (119). Jeżeli podmiot odmówi zastosowania się do ostatecznego ustalenia dowolnego organu samoregulacyjnego ds. ochrony prywatności, niezależnego organu ds. rozwiązywania sporów lub organu rządowego lub gdy organ taki uzna, że podmiot często nie przestrzega zasad, sytuacja taka może zostać uznana za uporczywe nieprzestrzeganie zasad, w rezultacie czego DoC – po przekazaniu podmiotowi nieprzestrzegającemu zasad stosownego powiadomienia z trzydziestodniowym wyprzedzeniem, aby zapewnić mu możliwość ustosunkowania się do zarzutów – skreśli ten podmiot z wykazu podmiotów objętych DPF (120). Jeżeli po usunięciu podmiotu z wykazu w dalszym ciągu będzie on deklarował zgodność z zasadami DPF UE–USA, DoC przekaże sprawę do rozpoznania FTC lub innemu organowi egzekwowania prawa (121).

119

120

121

| (73) | Po trzecie, osoby fizyczne mogą również wnosić skargi do krajowego organu ochrony danych w Unii, który może skorzystać ze swoich uprawnień dochodzeniowych i naprawczych na mocy rozporządzenia (UE) 2016/679. Podmioty są zobowiązane do współpracy przy badaniu i rozstrzyganiu skarg przez organ ochrony danych, jeżeli dotyczą one przetwarzania danych o zasobach ludzkich gromadzonych w kontekście stosunku pracy albo jeżeli dany podmiot dobrowolnie poddał się nadzorowi organów ochrony danych (122). W szczególności podmioty muszą odpowiadać na zapytania, postępować zgodnie z zaleceniami organów ochrony danych, w tym środkami ochrony prawnej lub środkami odszkodowawczymi, oraz przekazywać organowi ochrony danych pisemne potwierdzenie o podjęciu takich działań (123). W przypadku niezastosowania się do porady udzielonej przez organ ochrony danych organ ten przekazuje takie sprawy do DoC (który może usunąć podmioty z wykazu DPF UE-USA) lub, w przypadku ewentualnych działań egzekucyjnych, do FTC lub DoT (z powodu braku współpracy z organami ochrony danych lub nieprzestrzegania zasad na mocy prawa amerykańskiego można podjąć działania) (124). |
| --- | --- |

(73)

Po trzecie, osoby fizyczne mogą również wnosić skargi do krajowego organu ochrony danych w Unii, który może skorzystać ze swoich uprawnień dochodzeniowych i naprawczych na mocy rozporządzenia (UE) 2016/679. Podmioty są zobowiązane do współpracy przy badaniu i rozstrzyganiu skarg przez organ ochrony danych, jeżeli dotyczą one przetwarzania danych o zasobach ludzkich gromadzonych w kontekście stosunku pracy albo jeżeli dany podmiot dobrowolnie poddał się nadzorowi organów ochrony danych (122). W szczególności podmioty muszą odpowiadać na zapytania, postępować zgodnie z zaleceniami organów ochrony danych, w tym środkami ochrony prawnej lub środkami odszkodowawczymi, oraz przekazywać organowi ochrony danych pisemne potwierdzenie o podjęciu takich działań (123). W przypadku niezastosowania się do porady udzielonej przez organ ochrony danych organ ten przekazuje takie sprawy do DoC (który może usunąć podmioty z wykazu DPF UE-USA) lub, w przypadku ewentualnych działań egzekucyjnych, do FTC lub DoT (z powodu braku współpracy z organami ochrony danych lub nieprzestrzegania zasad na mocy prawa amerykańskiego można podjąć działania) (124).

122

123

124

| (74) | W celu ułatwienia współpracy w zakresie skutecznego rozpatrywania skarg zarówno DoC, jak i FTC ustanowiły specjalne stanowisko osoby odpowiedzialnej za kontakty, odpowiadającej za bezpośrednie kontakty z organami ochrony danych (125). Takie osoby odpowiedzialne za kontakty pomagają w przypadku zapytań organu ochrony danych dotyczących zgodności podmiotu z zasadami. |
| --- | --- |

(74)

W celu ułatwienia współpracy w zakresie skutecznego rozpatrywania skarg zarówno DoC, jak i FTC ustanowiły specjalne stanowisko osoby odpowiedzialnej za kontakty, odpowiadającej za bezpośrednie kontakty z organami ochrony danych (125). Takie osoby odpowiedzialne za kontakty pomagają w przypadku zapytań organu ochrony danych dotyczących zgodności podmiotu z zasadami.

125

| (75) | Porady organów ochrony danych (126) są udzielane dopiero wówczas, gdy obie strony sporu miały należytą możliwość wypowiedzenia się i przedstawienia wszystkich dowodów zgodnie z własnym uznaniem. Panel może przekazać porady tak szybko, jak stanowi wymóg należytej procedury, i co do zasady w ciągu 60 dni po otrzymaniu skargi (127). Jeżeli podmiot nie zastosuje się do porad w ciągu 25 dni od ich otrzymania i nie poda zadowalającego usprawiedliwienia takiego opóźnienia, panel może zawiadomić go o swoim zamiarze przekazania sprawy FTC (lub innemu właściwemu amerykańskiemu organowi egzekwowania prawa) albo o zamiarze stwierdzenia poważnego naruszenia zobowiązania do współpracy. W pierwszym przypadku może to prowadzić do podjęcia czynności egzekucyjnych na podstawie sekcji 5 ustawy o FTC (lub podobnej ustawy) (128). W drugim przypadku panel poinformuje DoC, który uzna fakt niezastosowania się przez podmiot do wydanych przez panel organów ochrony danych zaleceń za uporczywe nieprzestrzeganie zasad, co doprowadzi do usunięcia podmiotu z wykazu podmiotów objętych DPF. |
| --- | --- |

(75)

Porady organów ochrony danych (126) są udzielane dopiero wówczas, gdy obie strony sporu miały należytą możliwość wypowiedzenia się i przedstawienia wszystkich dowodów zgodnie z własnym uznaniem. Panel może przekazać porady tak szybko, jak stanowi wymóg należytej procedury, i co do zasady w ciągu 60 dni po otrzymaniu skargi (127). Jeżeli podmiot nie zastosuje się do porad w ciągu 25 dni od ich otrzymania i nie poda zadowalającego usprawiedliwienia takiego opóźnienia, panel może zawiadomić go o swoim zamiarze przekazania sprawy FTC (lub innemu właściwemu amerykańskiemu organowi egzekwowania prawa) albo o zamiarze stwierdzenia poważnego naruszenia zobowiązania do współpracy. W pierwszym przypadku może to prowadzić do podjęcia czynności egzekucyjnych na podstawie sekcji 5 ustawy o FTC (lub podobnej ustawy) (128). W drugim przypadku panel poinformuje DoC, który uzna fakt niezastosowania się przez podmiot do wydanych przez panel organów ochrony danych zaleceń za uporczywe nieprzestrzeganie zasad, co doprowadzi do usunięcia podmiotu z wykazu podmiotów objętych DPF.

126

127

128

| (76) | Jeżeli organ ochrony danych, do którego skierowano skargę, nie podejmie żadnego działania w celu rozstrzygnięcia skargi lub podjęte przez niego działanie okaże się niewystarczające, skarżący będący osobą fizyczną może zaskarżyć takie działanie (zaniechanie) do sądów krajowych danego państwa członkowskiego UE. |
| --- | --- |

(76)

Jeżeli organ ochrony danych, do którego skierowano skargę, nie podejmie żadnego działania w celu rozstrzygnięcia skargi lub podjęte przez niego działanie okaże się niewystarczające, skarżący będący osobą fizyczną może zaskarżyć takie działanie (zaniechanie) do sądów krajowych danego państwa członkowskiego UE.

| (77) | Osoby fizyczne mogą również wnieść skargi do organów ochrony danych nawet w przypadku, gdy panel organów ochrony danych nie został wyznaczony jako organ ds. rozstrzygania sporów danego podmiotu. W takich przypadkach organ ochrony danych może przekazać otrzymane skargi do rozpoznania przez DoC albo FTC. Aby ułatwić i pogłębić współpracę w kwestiach dotyczących skarg wnoszonych przez osoby fizyczne i nieprzestrzegania zasad przez podmioty objęte DPF UE–USA, DoC powoła specjalną osobę odpowiedzialną za kontakty, która będzie działała jako łącznik oraz będzie pomagać organowi ochrony danych w udzielaniu odpowiedzi na zapytania dotyczące przestrzegania zasad przez dany podmiot (129). Podobnie FTC zobowiązało się do ustanowienia specjalnej osoby odpowiedzialnej za kontakty (130). |
| --- | --- |

(77)

Osoby fizyczne mogą również wnieść skargi do organów ochrony danych nawet w przypadku, gdy panel organów ochrony danych nie został wyznaczony jako organ ds. rozstrzygania sporów danego podmiotu. W takich przypadkach organ ochrony danych może przekazać otrzymane skargi do rozpoznania przez DoC albo FTC. Aby ułatwić i pogłębić współpracę w kwestiach dotyczących skarg wnoszonych przez osoby fizyczne i nieprzestrzegania zasad przez podmioty objęte DPF UE–USA, DoC powoła specjalną osobę odpowiedzialną za kontakty, która będzie działała jako łącznik oraz będzie pomagać organowi ochrony danych w udzielaniu odpowiedzi na zapytania dotyczące przestrzegania zasad przez dany podmiot (129). Podobnie FTC zobowiązało się do ustanowienia specjalnej osoby odpowiedzialnej za kontakty (130).

129

130

| (78) | Po czwarte, DoC zobowiązał się do przyjmowania i rozpatrywania skarg oraz dokładania wszelkich starań w celu rozstrzygnięcia skarg dotyczących nieprzestrzegania zasad przez podmioty (131). W tym celu DoC zapewnia organom ochrony danych szczegółowe procedury przekazywania skarg osobie wyznaczonej do kontaktów, śledzenia ich oraz kontaktowania się z podmiotami w celu ułatwienia procesu rozstrzygania skarg (132). Aby przyspieszyć proces rozpatrywania skarg osób fizycznych, osoba wyznaczona do kontaktów współpracuje bezpośrednio z odpowiednim organem ochrony danych w kwestiach przestrzegania zasad, a w szczególności przekazuje mu aktualne informacje na temat statusu skarg w okresie nie dłuższym niż 90 dni od daty zgłoszenia (133). Dzięki temu osoby, których dane dotyczą, będą mogły składać skargi dotyczące nieprzestrzegania zasad przez podmioty objęte DPF UE–USA bezpośrednio ich krajowemu organowi ochrony danych, który następnie przekaże je DoC jako amerykańskiemu organowi zarządzającemu DPF UE–USA. |
| --- | --- |

(78)

Po czwarte, DoC zobowiązał się do przyjmowania i rozpatrywania skarg oraz dokładania wszelkich starań w celu rozstrzygnięcia skarg dotyczących nieprzestrzegania zasad przez podmioty (131). W tym celu DoC zapewnia organom ochrony danych szczegółowe procedury przekazywania skarg osobie wyznaczonej do kontaktów, śledzenia ich oraz kontaktowania się z podmiotami w celu ułatwienia procesu rozstrzygania skarg (132). Aby przyspieszyć proces rozpatrywania skarg osób fizycznych, osoba wyznaczona do kontaktów współpracuje bezpośrednio z odpowiednim organem ochrony danych w kwestiach przestrzegania zasad, a w szczególności przekazuje mu aktualne informacje na temat statusu skarg w okresie nie dłuższym niż 90 dni od daty zgłoszenia (133). Dzięki temu osoby, których dane dotyczą, będą mogły składać skargi dotyczące nieprzestrzegania zasad przez podmioty objęte DPF UE–USA bezpośrednio ich krajowemu organowi ochrony danych, który następnie przekaże je DoC jako amerykańskiemu organowi zarządzającemu DPF UE–USA.

131

132

133

| (79) | Jeżeli, na podstawie kontroli przeprowadzonej z urzędu, skarg lub innych informacji, DoC stwierdzi, że podmiot uporczywie nie przestrzega zasad ochrony prywatności, wówczas może usunąć taki podmiot z wykazu podmiotów objętych DPF (134). Odmowa zastosowania się do ostatecznego ustalenia dowolnej instytucji samoregulującej ochronę prywatności, niezależnego organu rozstrzygania sporów lub organu rządowego, w tym organu ochrony danych, zostanie uznana za uporczywe nieprzestrzeganie zasad (135). |
| --- | --- |

(79)

Jeżeli, na podstawie kontroli przeprowadzonej z urzędu, skarg lub innych informacji, DoC stwierdzi, że podmiot uporczywie nie przestrzega zasad ochrony prywatności, wówczas może usunąć taki podmiot z wykazu podmiotów objętych DPF (134). Odmowa zastosowania się do ostatecznego ustalenia dowolnej instytucji samoregulującej ochronę prywatności, niezależnego organu rozstrzygania sporów lub organu rządowego, w tym organu ochrony danych, zostanie uznana za uporczywe nieprzestrzeganie zasad (135).

134

135

| (80) | Po piąte, podmiot objęty DPF UE–USA musi podlegać jurysdykcji organów amerykańskich, w szczególności FTC (136), które mają niezbędne uprawnienia w zakresie prowadzenia dochodzeń i egzekwowania prawa, aby skutecznie zapewnić przestrzeganie zasad przez ten podmiot. FTC priorytetowo traktuje zgłoszenia dotyczące nieprzestrzegania zasad otrzymane od niezależnego organu ds. rozstrzygania sporów lub organu samoregulacyjnego, DoC i organów ochrony danych (działających z własnej inicjatywy lub na podstawie skarg), aby ustalić, czy doszło do naruszenia przepisów sekcji 5 ustawy o FTC (137). FTC zobowiązało się do ustanowienia standardowego procesu zgłaszania, wyznaczenia osoby odpowiedzialnej za kontakty w agencji, która będzie zajmowała się zgłoszeniami organów ochrony danych, oraz do wymiany informacji na temat zgłoszeń. Ponadto FTC może przyjmować skargi bezpośrednio od osób fizycznych i z urzędu przeprowadzać dochodzenia dotyczące DPF UE–USA, w szczególności w ramach szerzej zakrojonych dochodzeń dotyczących kwestii prywatności. |
| --- | --- |

(80)

Po piąte, podmiot objęty DPF UE–USA musi podlegać jurysdykcji organów amerykańskich, w szczególności FTC (136), które mają niezbędne uprawnienia w zakresie prowadzenia dochodzeń i egzekwowania prawa, aby skutecznie zapewnić przestrzeganie zasad przez ten podmiot. FTC priorytetowo traktuje zgłoszenia dotyczące nieprzestrzegania zasad otrzymane od niezależnego organu ds. rozstrzygania sporów lub organu samoregulacyjnego, DoC i organów ochrony danych (działających z własnej inicjatywy lub na podstawie skarg), aby ustalić, czy doszło do naruszenia przepisów sekcji 5 ustawy o FTC (137). FTC zobowiązało się do ustanowienia standardowego procesu zgłaszania, wyznaczenia osoby odpowiedzialnej za kontakty w agencji, która będzie zajmowała się zgłoszeniami organów ochrony danych, oraz do wymiany informacji na temat zgłoszeń. Ponadto FTC może przyjmować skargi bezpośrednio od osób fizycznych i z urzędu przeprowadzać dochodzenia dotyczące DPF UE–USA, w szczególności w ramach szerzej zakrojonych dochodzeń dotyczących kwestii prywatności.

136

137

| (81) | Po szóste, w ramach mechanizmu ochrony prawnej „ostatniej szansy”, w przypadku gdy żadne z pozostałych dostępnych środków odwoławczych nie przyniosły zadowalającego rozstrzygnięcia skargi osoby fizycznej, osoba z Unii, której dane dotyczą, może poddać sprawę pod arbitraż panelu ds. ram ochrony danych UE–USA (panel DPF UE–USA) (138). Podmioty muszą poinformować osoby fizyczne o możliwości wystąpienia o arbitraż i są zobowiązane do udzielenia odpowiedzi, w przypadku gdy dana osoba fizyczna zdecyduje się skorzystać z tej możliwości, przekazując powiadomienie stosownemu podmiotowi (139). |
| --- | --- |

(81)

Po szóste, w ramach mechanizmu ochrony prawnej „ostatniej szansy”, w przypadku gdy żadne z pozostałych dostępnych środków odwoławczych nie przyniosły zadowalającego rozstrzygnięcia skargi osoby fizycznej, osoba z Unii, której dane dotyczą, może poddać sprawę pod arbitraż panelu ds. ram ochrony danych UE–USA (panel DPF UE–USA) (138). Podmioty muszą poinformować osoby fizyczne o możliwości wystąpienia o arbitraż i są zobowiązane do udzielenia odpowiedzi, w przypadku gdy dana osoba fizyczna zdecyduje się skorzystać z tej możliwości, przekazując powiadomienie stosownemu podmiotowi (139).

138

139

| (82) | Panel DPF UE–USA składa się z co najmniej dziesięciu arbitrów, którzy zostaną wyznaczeni przez DoC i Komisję w oparciu o ich niezależność, prawość oraz doświadczenie w zakresie amerykańskich przepisów dotyczących ochrony prywatności i unijnego prawa o ochronie danych. W odniesieniu do każdego sporu dotyczącego osoby fizycznej strony wybierają z tej grupy panel złożony z jednego arbitra lub trzech (140) arbitrów. |
| --- | --- |

(82)

Panel DPF UE–USA składa się z co najmniej dziesięciu arbitrów, którzy zostaną wyznaczeni przez DoC i Komisję w oparciu o ich niezależność, prawość oraz doświadczenie w zakresie amerykańskich przepisów dotyczących ochrony prywatności i unijnego prawa o ochronie danych. W odniesieniu do każdego sporu dotyczącego osoby fizycznej strony wybierają z tej grupy panel złożony z jednego arbitra lub trzech (140) arbitrów.

140

| (83) | Międzynarodowe Centrum Rozstrzygania Sporów (ICDR), międzynarodowy oddział Amerykańskiego Stowarzyszenia Arbitrażowego (AAA), zostało wybrane przez DoC do zarządzania postępowaniami arbitrażowymi. Postępowania przed panelem DPF UE–USA będą regulowane uzgodnionym regulaminem arbitrażowym oraz kodeksem postępowania obowiązującym wyznaczonych arbitrów. Strona internetowa ICDR-AAA zawiera jasne i zwięzłe informacje dla osób fizycznych na temat mechanizmu arbitrażowego i procedury występowania o arbitraż. |
| --- | --- |

(83)

Międzynarodowe Centrum Rozstrzygania Sporów (ICDR), międzynarodowy oddział Amerykańskiego Stowarzyszenia Arbitrażowego (AAA), zostało wybrane przez DoC do zarządzania postępowaniami arbitrażowymi. Postępowania przed panelem DPF UE–USA będą regulowane uzgodnionym regulaminem arbitrażowym oraz kodeksem postępowania obowiązującym wyznaczonych arbitrów. Strona internetowa ICDR-AAA zawiera jasne i zwięzłe informacje dla osób fizycznych na temat mechanizmu arbitrażowego i procedury występowania o arbitraż.

| (84) | Regulamin arbitrażowy uzgodniony między DoC i Komisją uzupełnia DPF UE–USA, w którym przewidziano szereg elementów przyczyniających się do zwiększenia dostępności tego mechanizmu dla osób z Unii, których dane dotyczą: (i) przygotowując skargę do rozpoznania przez panel, osoba, której dane dotyczą, może korzystać ze wsparcia swojego krajowego organu ochrony danych; (ii) chociaż miejscem prowadzenia postępowania arbitrażowego będą Stany Zjednoczone, osoba z Unii, której dane dotyczą, może zdecydować się na udział w nim za pośrednictwem wideokonferencji lub konferencji telefonicznej, która zostanie zorganizowana nieodpłatnie; (iii) choć zasadniczo postępowanie arbitrażowe będzie prowadzone w języku angielskim, po otrzymaniu uzasadnionego wniosku tłumaczenie ustne podczas postępowania arbitrażowego oraz tłumaczenie pisemne zostanie co do zasady zapewnione nieodpłatnie; (iv) chociaż każda ze stron musi ponieść własne koszty zastępstwa procesowego, jeżeli jest reprezentowana przed panelem przez pełnomocnika, DoC będzie prowadzić fundusz zasilany rocznymi składkami wpłacanymi przez podmioty objęte DPF UE–USA, które mają pokryć koszty procedury arbitrażowej, do kwot maksymalnych, które zostaną ustalone przez organy amerykańskie w porozumieniu z Komisją (141). |
| --- | --- |

(84)

Regulamin arbitrażowy uzgodniony między DoC i Komisją uzupełnia DPF UE–USA, w którym przewidziano szereg elementów przyczyniających się do zwiększenia dostępności tego mechanizmu dla osób z Unii, których dane dotyczą: (i) przygotowując skargę do rozpoznania przez panel, osoba, której dane dotyczą, może korzystać ze wsparcia swojego krajowego organu ochrony danych; (ii) chociaż miejscem prowadzenia postępowania arbitrażowego będą Stany Zjednoczone, osoba z Unii, której dane dotyczą, może zdecydować się na udział w nim za pośrednictwem wideokonferencji lub konferencji telefonicznej, która zostanie zorganizowana nieodpłatnie; (iii) choć zasadniczo postępowanie arbitrażowe będzie prowadzone w języku angielskim, po otrzymaniu uzasadnionego wniosku tłumaczenie ustne podczas postępowania arbitrażowego oraz tłumaczenie pisemne zostanie co do zasady zapewnione nieodpłatnie; (iv) chociaż każda ze stron musi ponieść własne koszty zastępstwa procesowego, jeżeli jest reprezentowana przed panelem przez pełnomocnika, DoC będzie prowadzić fundusz zasilany rocznymi składkami wpłacanymi przez podmioty objęte DPF UE–USA, które mają pokryć koszty procedury arbitrażowej, do kwot maksymalnych, które zostaną ustalone przez organy amerykańskie w porozumieniu z Komisją (141).

141

| (85) | Panel ds. DPF UE–USA jest uprawniony do przyznania niepieniężnego godziwego zadośćuczynienia danej osobie fizycznej (142), które jest niezbędne do usunięcia niezgodności z zasadami. Chociaż panel, podejmując decyzję, uwzględnia inne środki ochrony prawnej uzyskane już w ramach innych mechanizmów DPF UE–USA, osoby fizyczne mogą nadal wnieść o arbitraż, jeżeli uznają te inne środki ochrony prawnej za niewystarczające. Pozwala to osobom z Unii, których dane dotyczą, wszczęcie arbitrażu we wszystkich przypadkach, gdy działanie lub bezczynność właściwych podmiotów objętych DPF UE–USA, niezależnych mechanizmów ochrony prawnej lub właściwych organów amerykańskich (np. FTC) nie doprowadziły do zadowalającego rozstrzygnięcia ich skarg. Z arbitrażu nie można skorzystać w przypadku, gdy organ ochrony danych jest uprawniony z mocy prawa do rozstrzygnięcia konkretnego roszczenia dotyczącego podmiotu objętego DPF UE–USA, tj. w tych przypadkach, w których podmiot albo jest zobowiązany do współpracy i zastosowania się do porad organów ochrony danych dotyczących przetwarzania danych o zasobach ludzkich zgromadzonych w ramach stosunku pracy, albo dobrowolnie się do tego zobowiązał. Osoby fizyczne mogą dochodzić wykonania orzeczenia arbitrażowego przed sądami amerykańskimi zgodnie z federalną ustawą o arbitrażu, co zapewnia środek ochrony prawnej w sytuacji, gdy podmiot nie wywiąże się ze spoczywających na nim zobowiązań. |
| --- | --- |

(85)

Panel ds. DPF UE–USA jest uprawniony do przyznania niepieniężnego godziwego zadośćuczynienia danej osobie fizycznej (142), które jest niezbędne do usunięcia niezgodności z zasadami. Chociaż panel, podejmując decyzję, uwzględnia inne środki ochrony prawnej uzyskane już w ramach innych mechanizmów DPF UE–USA, osoby fizyczne mogą nadal wnieść o arbitraż, jeżeli uznają te inne środki ochrony prawnej za niewystarczające. Pozwala to osobom z Unii, których dane dotyczą, wszczęcie arbitrażu we wszystkich przypadkach, gdy działanie lub bezczynność właściwych podmiotów objętych DPF UE–USA, niezależnych mechanizmów ochrony prawnej lub właściwych organów amerykańskich (np. FTC) nie doprowadziły do zadowalającego rozstrzygnięcia ich skarg. Z arbitrażu nie można skorzystać w przypadku, gdy organ ochrony danych jest uprawniony z mocy prawa do rozstrzygnięcia konkretnego roszczenia dotyczącego podmiotu objętego DPF UE–USA, tj. w tych przypadkach, w których podmiot albo jest zobowiązany do współpracy i zastosowania się do porad organów ochrony danych dotyczących przetwarzania danych o zasobach ludzkich zgromadzonych w ramach stosunku pracy, albo dobrowolnie się do tego zobowiązał. Osoby fizyczne mogą dochodzić wykonania orzeczenia arbitrażowego przed sądami amerykańskimi zgodnie z federalną ustawą o arbitrażu, co zapewnia środek ochrony prawnej w sytuacji, gdy podmiot nie wywiąże się ze spoczywających na nim zobowiązań.

142

| (86) | Po siódme, jeżeli podmiot nie wywiąże się ze swojego zobowiązania do przestrzegania zasad i opublikowanej polityki ochrony prywatności, wówczas mogą być dostępne inne sądowe środki odwoławcze na mocy prawa amerykańskiego, takie jak możliwość uzyskania odszkodowania. Osoby fizyczne mogą na przykład pod pewnymi warunkami skorzystać z sądowych środków odwoławczych (takich jak odszkodowanie) na mocy stanowego prawa ochrony konsumentów w przypadkach podania fałszywych informacji w celu wprowadzenia w błąd, podejmowania nieuczciwych lub oszukańczych działań lub stosowania nieuczciwych lub oszukańczych praktyk (143) oraz na mocy prawa deliktów (w szczególności w przypadku czynów niedozwolonych polegających na naruszeniu miru domowego (144), przywłaszczeniu nazwiska lub wizerunku (145) oraz publicznym ujawnieniu informacji o charakterze prywatnym (146)). |
| --- | --- |

(86)

Po siódme, jeżeli podmiot nie wywiąże się ze swojego zobowiązania do przestrzegania zasad i opublikowanej polityki ochrony prywatności, wówczas mogą być dostępne inne sądowe środki odwoławcze na mocy prawa amerykańskiego, takie jak możliwość uzyskania odszkodowania. Osoby fizyczne mogą na przykład pod pewnymi warunkami skorzystać z sądowych środków odwoławczych (takich jak odszkodowanie) na mocy stanowego prawa ochrony konsumentów w przypadkach podania fałszywych informacji w celu wprowadzenia w błąd, podejmowania nieuczciwych lub oszukańczych działań lub stosowania nieuczciwych lub oszukańczych praktyk (143) oraz na mocy prawa deliktów (w szczególności w przypadku czynów niedozwolonych polegających na naruszeniu miru domowego (144), przywłaszczeniu nazwiska lub wizerunku (145) oraz publicznym ujawnieniu informacji o charakterze prywatnym (146)).

143

144

145

146

| (87) | Wszystkie opisane powyżej sposoby dochodzenia roszczeń gwarantują, że każda skarga dotycząca niezgodności z DPF UE-USA przez certyfikowane podmioty zostanie skutecznie rozstrzygnięta i naprawiona. |
| --- | --- |

(87)

Wszystkie opisane powyżej sposoby dochodzenia roszczeń gwarantują, że każda skarga dotycząca niezgodności z DPF UE-USA przez certyfikowane podmioty zostanie skutecznie rozstrzygnięta i naprawiona.

3.   DOSTĘP ORGANÓW PUBLICZNYCH W STANACH ZJEDNOCZONYCH DO DANYCH OSOBOWYCH PRZEKAZYWANYCH Z UNII EUROPEJSKIEJ I KORZYSTANIE Z TYCH DANYCH PRZEZ TE ORGANY

DOSTĘP ORGANÓW PUBLICZNYCH W STANACH ZJEDNOCZONYCH DO DANYCH OSOBOWYCH PRZEKAZYWANYCH Z UNII EUROPEJSKIEJ I KORZYSTANIE Z TYCH DANYCH PRZEZ TE ORGANY

| (88) | Komisja oceniła również ograniczenia i zabezpieczenia, w tym mechanizmy nadzoru i indywidualne mechanizmy dochodzenia roszczeń dostępnych w prawie Stanów Zjednoczonych, jeśli chodzi o zbieranie i późniejsze wykorzystanie przez amerykańskie organy publiczne danych osobowych przekazywanych w interesie publicznym administratorom i podmiotom przetwarzającym w Stanach Zjednoczonych, szczególnie do celów ścigania przestępstw i bezpieczeństwa narodowego (dostęp rządowy) (147). Oceniając, czy warunki dostępu rządu do danych przekazywanych do Stanów Zjednoczonych na podstawie niniejszej decyzji spełniają kryterium „zasadniczej równoważności” przewidziane w art. 45 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2016/679, zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości w świetle Karty praw podstawowych, Komisja uwzględniła szereg kryteriów. |
| --- | --- |

(88)

Komisja oceniła również ograniczenia i zabezpieczenia, w tym mechanizmy nadzoru i indywidualne mechanizmy dochodzenia roszczeń dostępnych w prawie Stanów Zjednoczonych, jeśli chodzi o zbieranie i późniejsze wykorzystanie przez amerykańskie organy publiczne danych osobowych przekazywanych w interesie publicznym administratorom i podmiotom przetwarzającym w Stanach Zjednoczonych, szczególnie do celów ścigania przestępstw i bezpieczeństwa narodowego (dostęp rządowy) (147). Oceniając, czy warunki dostępu rządu do danych przekazywanych do Stanów Zjednoczonych na podstawie niniejszej decyzji spełniają kryterium „zasadniczej równoważności” przewidziane w art. 45 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2016/679, zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości w świetle Karty praw podstawowych, Komisja uwzględniła szereg kryteriów.

147

| (89) | W szczególności wszelkie ograniczenia prawa do ochrony danych osobowych muszą być przewidziane przepisami prawa, a podstawa prawna, która pozwala na ingerencję w takie prawo, musi sama określać zakres ograniczenia w wykonywaniu danego prawa (148). Ponadto, aby spełnić wymóg proporcjonalności, zgodnie z którym odstępstwa od ochrony danych osobowych i ograniczenia tej ochrony powinny mieć zastosowanie tylko w takim zakresie, w jakim jest to absolutnie niezbędne w społeczeństwie demokratycznym do osiągnięcia szczególnych celów interesu ogólnego, równoważnych z celami uznanymi przez Unię, taka podstawa prawna musi określać jasne i precyzyjne zasady regulujące zakres i stosowanie środków oraz przewidywać wymagane zabezpieczenia, aby osoby, których dane zostały przekazane, miały wystarczające gwarancje skutecznej ochrony swoich danych osobowych przed ryzykiem nadużyć (149). Ponadto takie zasady i zabezpieczenia muszą mieć charakter prawnie wiążący i być możliwe do wyegzekwowania przez osoby fizyczne (150). W szczególności osoby, których dane dotyczą, muszą mieć możliwość wytoczenia powództwa przed niezależnym i bezstronnym sądem, aby uzyskać dostęp do swoich danych osobowych lub uzyskać sprostowanie lub usunięcie takich danych (151). |
| --- | --- |

(89)

W szczególności wszelkie ograniczenia prawa do ochrony danych osobowych muszą być przewidziane przepisami prawa, a podstawa prawna, która pozwala na ingerencję w takie prawo, musi sama określać zakres ograniczenia w wykonywaniu danego prawa (148). Ponadto, aby spełnić wymóg proporcjonalności, zgodnie z którym odstępstwa od ochrony danych osobowych i ograniczenia tej ochrony powinny mieć zastosowanie tylko w takim zakresie, w jakim jest to absolutnie niezbędne w społeczeństwie demokratycznym do osiągnięcia szczególnych celów interesu ogólnego, równoważnych z celami uznanymi przez Unię, taka podstawa prawna musi określać jasne i precyzyjne zasady regulujące zakres i stosowanie środków oraz przewidywać wymagane zabezpieczenia, aby osoby, których dane zostały przekazane, miały wystarczające gwarancje skutecznej ochrony swoich danych osobowych przed ryzykiem nadużyć (149). Ponadto takie zasady i zabezpieczenia muszą mieć charakter prawnie wiążący i być możliwe do wyegzekwowania przez osoby fizyczne (150). W szczególności osoby, których dane dotyczą, muszą mieć możliwość wytoczenia powództwa przed niezależnym i bezstronnym sądem, aby uzyskać dostęp do swoich danych osobowych lub uzyskać sprostowanie lub usunięcie takich danych (151).

148

149

150

151

3.1.   Dostęp amerykańskich organów publicznych do danych na potrzeby ścigania przestępstw i wykorzystanie tych danych przez te organy w tym samym celu

Dostęp amerykańskich organów publicznych do danych na potrzeby ścigania przestępstw i wykorzystanie tych danych przez te organy w tym samym celu

| (90) | W odniesieniu do ingerencji w dane osobowe przekazywane na podstawie DPF UE–USA do celów ścigania przestępstw w prawie Stanów Zjednoczonych nakłada się szereg ograniczeń w zakresie dostępu do danych osobowych i ich wykorzystywania, a także zapewnia się mechanizmy nadzoru i dochodzenia roszczeń zgodne z wymogami, o których mowa w motywie 89 niniejszej decyzji. Warunki uzyskania takiego dostępu oraz zabezpieczenia mające zastosowanie do wykonywania tych uprawnień poddano szczegółowej ocenie w kolejnych sekcjach. W tym względzie rząd USA (za pośrednictwem Departamentu Sprawiedliwości – DoJ) również złożył zapewnienia dotyczące obowiązujących ograniczeń i zabezpieczeń (załącznik VI do niniejszej decyzji). |
| --- | --- |

(90)

W odniesieniu do ingerencji w dane osobowe przekazywane na podstawie DPF UE–USA do celów ścigania przestępstw w prawie Stanów Zjednoczonych nakłada się szereg ograniczeń w zakresie dostępu do danych osobowych i ich wykorzystywania, a także zapewnia się mechanizmy nadzoru i dochodzenia roszczeń zgodne z wymogami, o których mowa w motywie 89 niniejszej decyzji. Warunki uzyskania takiego dostępu oraz zabezpieczenia mające zastosowanie do wykonywania tych uprawnień poddano szczegółowej ocenie w kolejnych sekcjach. W tym względzie rząd USA (za pośrednictwem Departamentu Sprawiedliwości – DoJ) również złożył zapewnienia dotyczące obowiązujących ograniczeń i zabezpieczeń (załącznik VI do niniejszej decyzji).

3.1.1.   
  Podstawy prawne, ograniczenia i zabezpieczenia

Podstawy prawne, ograniczenia i zabezpieczenia

3.1.1.1.   Ograniczenia i zabezpieczenia odnoszące się do gromadzenia danych osobowych do celów związanych ze ściganiem przestępstw

Ograniczenia i zabezpieczenia odnoszące się do gromadzenia danych osobowych do celów związanych ze ściganiem przestępstw

| (91) | Dane osobowe przetwarzane przez certyfikowane podmioty amerykańskie, które byłyby przekazywane z Unii na podstawie DPF UE–USA, mogą być wykorzystywane do celów ścigania przestępstw przez amerykańskich prokuratorów federalnych i federalnych agentów śledczych w ramach różnych procedur, jak wyjaśniono bardziej szczegółowo w motywach 92–99. Procedury te mają zastosowanie w ten sam sposób, gdy informacje uzyskiwane są od dowolnego podmiotu amerykańskiego, niezależnie od narodowości lub miejsca zamieszkania osoby, której dane dotyczą (152). |
| --- | --- |

(91)

Dane osobowe przetwarzane przez certyfikowane podmioty amerykańskie, które byłyby przekazywane z Unii na podstawie DPF UE–USA, mogą być wykorzystywane do celów ścigania przestępstw przez amerykańskich prokuratorów federalnych i federalnych agentów śledczych w ramach różnych procedur, jak wyjaśniono bardziej szczegółowo w motywach 92–99. Procedury te mają zastosowanie w ten sam sposób, gdy informacje uzyskiwane są od dowolnego podmiotu amerykańskiego, niezależnie od narodowości lub miejsca zamieszkania osoby, której dane dotyczą (152).

152

| (92) | Po pierwsze, na wniosek federalnego funkcjonariusza organów ścigania lub pełnomocnika rządu, sędzia może wydać nakaz przeszukania lub zajęcia (w tym informacji przechowywanych w formie elektronicznej) (153). Nakaz taki może zostać wydany tylko wtedy, gdy istnieje „uzasadnione podejrzenie” (154), że „przedmioty podlegające zajęciu” (dowody przestępstwa, nielegalnie posiadane przedmioty lub składniki majątku zaprojektowane lub przeznaczone do wykorzystania lub wykorzystane do popełnienia przestępstwa) prawdopodobnie znajdują się w miejscu wskazanym w nakazie. W nakazie należy określić składnik majątku lub przedmiot, który ma zostać zajęty, oraz wskazać sędziego, któremu nakaz musi zostać przekazany. Osoba, której dotyczy przeszukanie lub której składnik majątku jest przedmiotem przeszukania, może wystąpić o wyłączenie z postępowania dowodów uzyskanych w wyniku bezprawnego przeszukania lub pochodzących z takiego przeszukania, jeżeli dowody te zostały przedstawione przeciwko tej osobie w postępowaniu karnym (155). W przypadku gdy posiadacz danych (np. przedsiębiorstwo) jest zobowiązany do ujawnienia danych na mocy nakazu, może w szczególności zakwestionować wymóg ujawnienia jako nadmiernie obciążający (156). |
| --- | --- |

(92)

Po pierwsze, na wniosek federalnego funkcjonariusza organów ścigania lub pełnomocnika rządu, sędzia może wydać nakaz przeszukania lub zajęcia (w tym informacji przechowywanych w formie elektronicznej) (153). Nakaz taki może zostać wydany tylko wtedy, gdy istnieje „uzasadnione podejrzenie” (154), że „przedmioty podlegające zajęciu” (dowody przestępstwa, nielegalnie posiadane przedmioty lub składniki majątku zaprojektowane lub przeznaczone do wykorzystania lub wykorzystane do popełnienia przestępstwa) prawdopodobnie znajdują się w miejscu wskazanym w nakazie. W nakazie należy określić składnik majątku lub przedmiot, który ma zostać zajęty, oraz wskazać sędziego, któremu nakaz musi zostać przekazany. Osoba, której dotyczy przeszukanie lub której składnik majątku jest przedmiotem przeszukania, może wystąpić o wyłączenie z postępowania dowodów uzyskanych w wyniku bezprawnego przeszukania lub pochodzących z takiego przeszukania, jeżeli dowody te zostały przedstawione przeciwko tej osobie w postępowaniu karnym (155). W przypadku gdy posiadacz danych (np. przedsiębiorstwo) jest zobowiązany do ujawnienia danych na mocy nakazu, może w szczególności zakwestionować wymóg ujawnienia jako nadmiernie obciążający (156).

153

154

155

156

| (93) | Po drugie, wezwanie może zostać wydane przez wielką ławę przysięgłych (sądowe ciało dochodzeniowe wyznaczone przez sędziego) w kontekście dochodzeń w sprawie niektórych poważnych przestępstw (157), co do zasady na wniosek prokuratora federalnego, w celu zażądania od danej osoby przedstawienia lub udostępnienia rejestrów związanych z prowadzoną działalnością, informacji przechowywanych w formie elektronicznej lub dostarczenia innych przedmiotów materialnych. Ponadto różnego rodzaju ustawy dopuszczają możliwość stosowania wezwań administracyjnych w celu pozyskania rejestrów dotyczących prowadzonej działalności, informacji przechowywanych w formie elektronicznej lub innych przedmiotów materialnych lub uzyskania dostępu do takich rejestrów, informacji lub przedmiotów w ramach postępowań w przedmiocie nadużyć w obszarze opieki zdrowotnej, znęcania się nad dziećmi, ochrony tajnych służb, spraw dotyczących substancji kontrolowanych i prowadzonych przez Inspektora Generalnego dochodzeń (158). W obu przypadkach informacje muszą mieć istotne znaczenie dla prowadzonego dochodzenia, a wezwanie nie może być nieuzasadnione, tj. jego zakres nie może być zbyt szeroki ani nie może mieć zbyt uciążliwego lub obciążającego charakteru (i wezwanie takie może zostać zakwestionowane przez odbiorcę z tych powodów) (159). |
| --- | --- |

(93)

Po drugie, wezwanie może zostać wydane przez wielką ławę przysięgłych (sądowe ciało dochodzeniowe wyznaczone przez sędziego) w kontekście dochodzeń w sprawie niektórych poważnych przestępstw (157), co do zasady na wniosek prokuratora federalnego, w celu zażądania od danej osoby przedstawienia lub udostępnienia rejestrów związanych z prowadzoną działalnością, informacji przechowywanych w formie elektronicznej lub dostarczenia innych przedmiotów materialnych. Ponadto różnego rodzaju ustawy dopuszczają możliwość stosowania wezwań administracyjnych w celu pozyskania rejestrów dotyczących prowadzonej działalności, informacji przechowywanych w formie elektronicznej lub innych przedmiotów materialnych lub uzyskania dostępu do takich rejestrów, informacji lub przedmiotów w ramach postępowań w przedmiocie nadużyć w obszarze opieki zdrowotnej, znęcania się nad dziećmi, ochrony tajnych służb, spraw dotyczących substancji kontrolowanych i prowadzonych przez Inspektora Generalnego dochodzeń (158). W obu przypadkach informacje muszą mieć istotne znaczenie dla prowadzonego dochodzenia, a wezwanie nie może być nieuzasadnione, tj. jego zakres nie może być zbyt szeroki ani nie może mieć zbyt uciążliwego lub obciążającego charakteru (i wezwanie takie może zostać zakwestionowane przez odbiorcę z tych powodów) (159).

157

158

159

| (94) | Bardzo podobne warunki mają zastosowanie do wezwań administracyjnych wydanych w celu uzyskania dostępu do danych będących w posiadaniu przedsiębiorstw w Stanach Zjednoczonych w sprawach cywilnych lub regulacyjnych („interes publiczny”). Uprawnienia agencji o kompetencjach cywilnych i regulacyjnych do wydawania takich wezwań administracyjnych muszą zostać ustanowione w statucie. Zastosowanie wezwania administracyjnego podlega „testowi zasadności”, który wymaga, aby dochodzenie było prowadzone w uzasadnionym celu, informacje, o które wystąpiono na podstawie wezwania, były istotne dla tego celu, agencja nie posiadała już informacji, których żąda za pomocą wezwania, i dopełniono niezbędnych kroków administracyjnych w celu wydania wezwania (160). W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono również potrzebę wyważenia znaczenia żądanych informacji dla interesu publicznego oraz znaczenia osobistej i organizacyjnej ochrony prywatności (161). Chociaż zastosowanie wezwania administracyjnego nie podlega uprzedniej zgodzie organu sądowego, podlega ono kontroli sądowej w przypadku zakwestionowania przez podmiot z wyżej wymienionych powodów lub w przypadku, gdy agencja wydająca nakaz dąży do wystąpienia do sądu o zobowiązanie danego podmiotu do zastosowania się do treści wezwania administracyjnego (162). Oprócz tych ogólnych nadrzędnych ograniczeń, z poszczególnych ustaw mogą wynikać szczególne (surowsze) wymogi (163). |
| --- | --- |

(94)

Bardzo podobne warunki mają zastosowanie do wezwań administracyjnych wydanych w celu uzyskania dostępu do danych będących w posiadaniu przedsiębiorstw w Stanach Zjednoczonych w sprawach cywilnych lub regulacyjnych („interes publiczny”). Uprawnienia agencji o kompetencjach cywilnych i regulacyjnych do wydawania takich wezwań administracyjnych muszą zostać ustanowione w statucie. Zastosowanie wezwania administracyjnego podlega „testowi zasadności”, który wymaga, aby dochodzenie było prowadzone w uzasadnionym celu, informacje, o które wystąpiono na podstawie wezwania, były istotne dla tego celu, agencja nie posiadała już informacji, których żąda za pomocą wezwania, i dopełniono niezbędnych kroków administracyjnych w celu wydania wezwania (160). W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono również potrzebę wyważenia znaczenia żądanych informacji dla interesu publicznego oraz znaczenia osobistej i organizacyjnej ochrony prywatności (161). Chociaż zastosowanie wezwania administracyjnego nie podlega uprzedniej zgodzie organu sądowego, podlega ono kontroli sądowej w przypadku zakwestionowania przez podmiot z wyżej wymienionych powodów lub w przypadku, gdy agencja wydająca nakaz dąży do wystąpienia do sądu o zobowiązanie danego podmiotu do zastosowania się do treści wezwania administracyjnego (162). Oprócz tych ogólnych nadrzędnych ograniczeń, z poszczególnych ustaw mogą wynikać szczególne (surowsze) wymogi (163).

160

161

162

163

| (95) | Po trzecie, niektóre podstawy prawne umożliwiają organom egzekwowania prawa w sprawach karnych uzyskanie dostępu do danych komunikacyjnych. Sąd może wydać nakaz sądowy upoważniający do gromadzenia zarejestrowanych w czasie rzeczywistym informacji billingowych, informacji o trasowaniu, informacji adresowych i informacji przekazywanych w ramach sygnalizacji telekomunikacyjnej dotyczących danego numeru telefonu lub adresu e-mail (za pomocą urządzenia rejestrującego wybierane numery lub urządzenia śledzącego), jeśli stwierdzi, że organ poświadczył, że informacje, które mogą zostać pozyskane, mają istotne znaczenie dla toczącego się dochodzenia (164). Nakaz musi zawierać, między innymi, określenie tożsamości podejrzanego, jeśli jest znana, cechy komunikacji, której nakaz dotyczy, oraz oświadczenie dotyczące przestępstwa, do którego odnoszą się gromadzone informacje. Korzystanie z urządzenia rejestrującego wybierane numery lub urządzenia śledzącego może być dozwolone na maksymalny okres sześćdziesięciu dni, który to okres może zostać przedłużony wyłącznie na podstawie nowego nakazu sądowego. |
| --- | --- |

(95)

Po trzecie, niektóre podstawy prawne umożliwiają organom egzekwowania prawa w sprawach karnych uzyskanie dostępu do danych komunikacyjnych. Sąd może wydać nakaz sądowy upoważniający do gromadzenia zarejestrowanych w czasie rzeczywistym informacji billingowych, informacji o trasowaniu, informacji adresowych i informacji przekazywanych w ramach sygnalizacji telekomunikacyjnej dotyczących danego numeru telefonu lub adresu e-mail (za pomocą urządzenia rejestrującego wybierane numery lub urządzenia śledzącego), jeśli stwierdzi, że organ poświadczył, że informacje, które mogą zostać pozyskane, mają istotne znaczenie dla toczącego się dochodzenia (164). Nakaz musi zawierać, między innymi, określenie tożsamości podejrzanego, jeśli jest znana, cechy komunikacji, której nakaz dotyczy, oraz oświadczenie dotyczące przestępstwa, do którego odnoszą się gromadzone informacje. Korzystanie z urządzenia rejestrującego wybierane numery lub urządzenia śledzącego może być dozwolone na maksymalny okres sześćdziesięciu dni, który to okres może zostać przedłużony wyłącznie na podstawie nowego nakazu sądowego.

164

| (96) | Ponadto uzyskanie dostępu do informacji na temat abonentów, danych o ruchu oraz treści komunikatów przechowywanych przez dostawców usług internetowych, przedsiębiorstwa telekomunikacyjne oraz innych dostawców usług internetowych będących stronami trzecimi do celów związanych ze ściganiem przestępstw możliwe jest na podstawie ustawy o przechowywanych danych przekazywanych za pomocą łączności elektronicznej (165). Aby uzyskać dostęp do treści komunikatów przekazywanych za pomocą łączności elektronicznej, organy egzekwowania prawa w sprawach karnych muszą co do zasady uzyskać nakaz wydany przez sędziego na podstawie uzasadnionego podejrzenia, że dane konto użytkownika zawiera dowody popełnienia przestępstwa (166). Aby uzyskać dostęp do danych zgromadzonych przy rejestracji abonentów, ich adresów IP, powiązanych z tymi adresami znaczników czasu oraz informacji billingowych, organy egzekwowania prawa w sprawach karnych mogą skorzystać z nakazu. Aby uzyskać dostęp do większości innych przechowywanych informacji niedotyczących treści, takich jak nagłówki wiadomości e-mail bez tematu, organ egzekwowania prawa w sprawach karnych musi uzyskać nakaz sądowy, który zostanie wydany, jeśli sędzia uzna, że istnieją konkretne uzasadnione przesłanki świadczące o tym, że żądane informacje mają istotne i zasadnicze znaczenie dla toczącego się dochodzenia. |
| --- | --- |

(96)

Ponadto uzyskanie dostępu do informacji na temat abonentów, danych o ruchu oraz treści komunikatów przechowywanych przez dostawców usług internetowych, przedsiębiorstwa telekomunikacyjne oraz innych dostawców usług internetowych będących stronami trzecimi do celów związanych ze ściganiem przestępstw możliwe jest na podstawie ustawy o przechowywanych danych przekazywanych za pomocą łączności elektronicznej (165). Aby uzyskać dostęp do treści komunikatów przekazywanych za pomocą łączności elektronicznej, organy egzekwowania prawa w sprawach karnych muszą co do zasady uzyskać nakaz wydany przez sędziego na podstawie uzasadnionego podejrzenia, że dane konto użytkownika zawiera dowody popełnienia przestępstwa (166). Aby uzyskać dostęp do danych zgromadzonych przy rejestracji abonentów, ich adresów IP, powiązanych z tymi adresami znaczników czasu oraz informacji billingowych, organy egzekwowania prawa w sprawach karnych mogą skorzystać z nakazu. Aby uzyskać dostęp do większości innych przechowywanych informacji niedotyczących treści, takich jak nagłówki wiadomości e-mail bez tematu, organ egzekwowania prawa w sprawach karnych musi uzyskać nakaz sądowy, który zostanie wydany, jeśli sędzia uzna, że istnieją konkretne uzasadnione przesłanki świadczące o tym, że żądane informacje mają istotne i zasadnicze znaczenie dla toczącego się dochodzenia.

165

166

| (97) | Dostawcy, którzy otrzymują wnioski na podstawie ustawy o przechowywanych danych przekazywanych za pomocą łączności elektronicznej, mogą według własnego uznania powiadomić klienta lub abonenta, których dane mają zostać pozyskane, z wyjątkiem sytuacji, gdy odpowiedni organ egzekwowania prawa w sprawach karnych uzyska nakaz ochronny zakazujący dokonania takiego powiadomienia (167). Taki nakaz ochronny jest nakazem sądowym, na mocy którego od dostawcy usług łączności elektronicznej lub dostawcy zdalnych usług komputerowych, do którego skierowane są nakaz, wezwanie sądowe lub nakaz sądowy, wymaga się, aby nie powiadamiał żadnej innej osoby o istnieniu nakazu, wezwania sądowego lub nakazu sądowego tak długo, jak sąd uzna za stosowne. Nakazy ochronne wydaje się wówczas, gdy sąd uzna, że istnieją powody, by przypuszczać, że powiadomienie poważnie zagroziłoby dochodzeniu lub nadmiernie opóźniłoby proces, np. ze względu na spowodowanie zagrożenia życia lub bezpieczeństwa fizycznego osoby, ucieczkę przed oskarżeniem, zastraszenie potencjalnych świadków itp. Na mocy memorandum zastępcy prokuratora generalnego (które ma charakter wiążący dla wszystkich prawników i przedstawicieli DoJ) wymagane jest, aby prokuratorzy dokonali szczegółowej oceny potrzeby wydania nakazu ochronnego i uzasadnili sądowi, w jaki sposób w danej sprawie spełnione zostały ustawowe kryteria uzyskania nakazu ochronnego (168). Na mocy memorandum wymaga się również, aby wnioski o wydanie nakazów ochronnych zasadniczo nie miały na celu opóźnienia powiadomienia o więcej niż jeden rok. W przypadkach gdy w wyjątkowych okolicznościach konieczne mogą być nakazy o dłuższym okresie obowiązywania, o takie nakazy można ubiegać się wyłącznie za pisemną zgodą przełożonego wyznaczonego przez prokuratora Stanów Zjednoczonych lub odpowiedniego asystenta prokuratora generalnego. Ponadto zamykając dochodzenie, prokurator musi niezwłocznie ocenić, czy istnieją podstawy do utrzymania w mocy wszelkich niewykonanych nakazów ochronnych, a jeśli tak nie jest, zobowiązany jest uchylić nakaz ochronny i upewnić się, że dostawca usług został o tym fakcie powiadomiony (169). |
| --- | --- |

(97)

Dostawcy, którzy otrzymują wnioski na podstawie ustawy o przechowywanych danych przekazywanych za pomocą łączności elektronicznej, mogą według własnego uznania powiadomić klienta lub abonenta, których dane mają zostać pozyskane, z wyjątkiem sytuacji, gdy odpowiedni organ egzekwowania prawa w sprawach karnych uzyska nakaz ochronny zakazujący dokonania takiego powiadomienia (167). Taki nakaz ochronny jest nakazem sądowym, na mocy którego od dostawcy usług łączności elektronicznej lub dostawcy zdalnych usług komputerowych, do którego skierowane są nakaz, wezwanie sądowe lub nakaz sądowy, wymaga się, aby nie powiadamiał żadnej innej osoby o istnieniu nakazu, wezwania sądowego lub nakazu sądowego tak długo, jak sąd uzna za stosowne. Nakazy ochronne wydaje się wówczas, gdy sąd uzna, że istnieją powody, by przypuszczać, że powiadomienie poważnie zagroziłoby dochodzeniu lub nadmiernie opóźniłoby proces, np. ze względu na spowodowanie zagrożenia życia lub bezpieczeństwa fizycznego osoby, ucieczkę przed oskarżeniem, zastraszenie potencjalnych świadków itp. Na mocy memorandum zastępcy prokuratora generalnego (które ma charakter wiążący dla wszystkich prawników i przedstawicieli DoJ) wymagane jest, aby prokuratorzy dokonali szczegółowej oceny potrzeby wydania nakazu ochronnego i uzasadnili sądowi, w jaki sposób w danej sprawie spełnione zostały ustawowe kryteria uzyskania nakazu ochronnego (168). Na mocy memorandum wymaga się również, aby wnioski o wydanie nakazów ochronnych zasadniczo nie miały na celu opóźnienia powiadomienia o więcej niż jeden rok. W przypadkach gdy w wyjątkowych okolicznościach konieczne mogą być nakazy o dłuższym okresie obowiązywania, o takie nakazy można ubiegać się wyłącznie za pisemną zgodą przełożonego wyznaczonego przez prokuratora Stanów Zjednoczonych lub odpowiedniego asystenta prokuratora generalnego. Ponadto zamykając dochodzenie, prokurator musi niezwłocznie ocenić, czy istnieją podstawy do utrzymania w mocy wszelkich niewykonanych nakazów ochronnych, a jeśli tak nie jest, zobowiązany jest uchylić nakaz ochronny i upewnić się, że dostawca usług został o tym fakcie powiadomiony (169).

167

168

169

| (98) | Organy egzekwowania prawa w sprawach karnych mogą również przechwytywać w czasie rzeczywistym komunikaty przekazywane za pomocą łączności kablowej, ustnie lub za pomocą łączności elektronicznej na podstawie nakazu sądowego, w którym sędzia stwierdzi m.in., że istnieje uzasadnione podejrzenie, iż informacje uzyskane dzięki zainstalowaniu podsłuchu lub zastosowaniu środków przechwytywania komunikatów przekazywanych drogą elektroniczną pozwolą uzyskać dowody popełnienia przestępstwa federalnego lub ustalić miejsce pobytu osoby ukrywającej się przed wymiarem sprawiedliwości (170). |
| --- | --- |

(98)

Organy egzekwowania prawa w sprawach karnych mogą również przechwytywać w czasie rzeczywistym komunikaty przekazywane za pomocą łączności kablowej, ustnie lub za pomocą łączności elektronicznej na podstawie nakazu sądowego, w którym sędzia stwierdzi m.in., że istnieje uzasadnione podejrzenie, iż informacje uzyskane dzięki zainstalowaniu podsłuchu lub zastosowaniu środków przechwytywania komunikatów przekazywanych drogą elektroniczną pozwolą uzyskać dowody popełnienia przestępstwa federalnego lub ustalić miejsce pobytu osoby ukrywającej się przed wymiarem sprawiedliwości (170).

170

| (99) | Dalszą ochronę gwarantują różnego rodzaju polityki i wytyczne Departamentu Sprawiedliwości, takie jak wytyczne prokuratora generalnego w sprawie krajowych operacji Federalnego Biura Śledczego (FBI) (AGG-DOM), na mocy których, między innymi, wymagane jest, aby FBI stosowało jak najmniej inwazyjne metody dochodzeniowe, biorąc pod uwagę ich wpływ na prywatność i wolności obywatelskie (171). |
| --- | --- |

(99)

Dalszą ochronę gwarantują różnego rodzaju polityki i wytyczne Departamentu Sprawiedliwości, takie jak wytyczne prokuratora generalnego w sprawie krajowych operacji Federalnego Biura Śledczego (FBI) (AGG-DOM), na mocy których, między innymi, wymagane jest, aby FBI stosowało jak najmniej inwazyjne metody dochodzeniowe, biorąc pod uwagę ich wpływ na prywatność i wolności obywatelskie (171).

171

| (100) | Zgodnie z oświadczeniami przedstawionymi przez rząd USA te same lub większe zabezpieczenia opisane powyżej mają zastosowanie do dochodzeń w sprawach egzekwowania prawa na szczeblu stanowym (w odniesieniu do dochodzeń prowadzonych na podstawie przepisów prawa stanowego) (172). W szczególności przepisy konstytucyjne, a także ustawy i orzecznictwo na szczeblu państwowym potwierdzają wspomniane powyżej środki ochrony przed nieuzasadnionymi przeszukaniami i zajęciami, wymagając wydania nakazu przeszukania (173). Podobnie jak w przypadku ochrony przyznanej na szczeblu federalnym, nakazy przeszukania mogą być wydawane wyłącznie po wykazaniu prawdopodobnej przyczyny i muszą określać miejsce, które ma zostać przeszukane, oraz osobę lub przedmiot, które mają zostać zatrzymane lub zajęte (174). |
| --- | --- |

(100)

Zgodnie z oświadczeniami przedstawionymi przez rząd USA te same lub większe zabezpieczenia opisane powyżej mają zastosowanie do dochodzeń w sprawach egzekwowania prawa na szczeblu stanowym (w odniesieniu do dochodzeń prowadzonych na podstawie przepisów prawa stanowego) (172). W szczególności przepisy konstytucyjne, a także ustawy i orzecznictwo na szczeblu państwowym potwierdzają wspomniane powyżej środki ochrony przed nieuzasadnionymi przeszukaniami i zajęciami, wymagając wydania nakazu przeszukania (173). Podobnie jak w przypadku ochrony przyznanej na szczeblu federalnym, nakazy przeszukania mogą być wydawane wyłącznie po wykazaniu prawdopodobnej przyczyny i muszą określać miejsce, które ma zostać przeszukane, oraz osobę lub przedmiot, które mają zostać zatrzymane lub zajęte (174).

172

173

174

3.1.1.2.   Dalsze wykorzystywanie zebranych informacji

Dalsze wykorzystywanie zebranych informacji

| (101) | W odniesieniu do dalszego wykorzystywania danych zebranych przez federalne organy egzekwowania prawa w sprawach karnych, różnego rodzaju ustawy, wytyczne i normy przewidują określone zabezpieczenia. Z wyjątkiem konkretnych instrumentów mających zastosowanie do działalności FBI (AGG-DOM i poradnika FBI dotyczącego prowadzenia dochodzeń i operacji na szczeblu krajowym), wymogi opisane w niniejszej sekcji mają zasadniczo zastosowanie do dalszego wykorzystywania danych przez dowolny organ federalny, w tym do danych, do których uzyskano dostęp do celów cywilnych lub regulacyjnych. Obejmuje to wymogi wynikające z not/rozporządzeń Urzędu ds. Administracji i Budżetu, ustawy federalnej o modernizacji bezpieczeństwa informacji, ustawy o administracji elektronicznej oraz ustawy o rejestrach federalnych. |
| --- | --- |

(101)

W odniesieniu do dalszego wykorzystywania danych zebranych przez federalne organy egzekwowania prawa w sprawach karnych, różnego rodzaju ustawy, wytyczne i normy przewidują określone zabezpieczenia. Z wyjątkiem konkretnych instrumentów mających zastosowanie do działalności FBI (AGG-DOM i poradnika FBI dotyczącego prowadzenia dochodzeń i operacji na szczeblu krajowym), wymogi opisane w niniejszej sekcji mają zasadniczo zastosowanie do dalszego wykorzystywania danych przez dowolny organ federalny, w tym do danych, do których uzyskano dostęp do celów cywilnych lub regulacyjnych. Obejmuje to wymogi wynikające z not/rozporządzeń Urzędu ds. Administracji i Budżetu, ustawy federalnej o modernizacji bezpieczeństwa informacji, ustawy o administracji elektronicznej oraz ustawy o rejestrach federalnych.

| (102) | Zgodnie z uprawnieniami nadanymi na mocy ustawy Clinger-Cohen (P.L. 104–106, dział E) i ustawy o bezpieczeństwie komputerowym z 1987 r. (P.L. 100–235) Urząd ds. Administracji i Budżetu (OMB) wydał okólnik nr A–130 w celu ustanowienia ogólnych wiążących wytycznych mających zastosowanie do wszystkich agencji federalnych (w tym do organów egzekwowania prawa), w przypadku gdy przetwarzają one dane identyfikujące osobę (175). Zgodnie z treścią tego okólnika wymagane jest w szczególności, aby wszystkie agencje federalne „ograniczyły tworzenie, gromadzenie, wykorzystywanie, przetwarzanie, przechowywanie, utrzymywanie, rozpowszechnianie i ujawnianie danych identyfikujących osobę do tych, które są prawnie dozwolone, istotne i z rozsądnego punktu widzenia uznane za niezbędne do prawidłowego wykonywania funkcji upoważnionej agencji” (176). Ponadto w zakresie, w jakim jest to wykonalne, agencje federalne muszą zapewnić, by dane identyfikujące osobę były prawidłowe, istotne, aktualne i kompletne oraz ograniczone do minimum niezbędnego do prawidłowego wykonywania funkcji agencji. Ogólniej rzecz ujmując, agencje federalne muszą ustanowić kompleksowy program ochrony prywatności w celu zapewnienia zgodności z obowiązującymi wymogami dotyczącymi ochrony prywatności, opracować i oceniać polityki prywatności oraz zarządzać ryzykiem związanym z ochroną prywatności, stosować procedury wykrywania, dokumentowania i zgłaszania incydentów związanych z przestrzeganiem zasad ochrony prywatności, opracowywać szkolenia i programy mające na celu zwiększenie świadomości na temat ochrony prywatności dla pracowników i wykonawców, oraz wdrożyć zasady i procedury na rzecz zapewnienia, by personel ponosił odpowiedzialność za przestrzeganie wymogów i zasad dotyczących ochrony prywatności (177). |
| --- | --- |

(102)

Zgodnie z uprawnieniami nadanymi na mocy ustawy Clinger-Cohen (P.L. 104–106, dział E) i ustawy o bezpieczeństwie komputerowym z 1987 r. (P.L. 100–235) Urząd ds. Administracji i Budżetu (OMB) wydał okólnik nr A–130 w celu ustanowienia ogólnych wiążących wytycznych mających zastosowanie do wszystkich agencji federalnych (w tym do organów egzekwowania prawa), w przypadku gdy przetwarzają one dane identyfikujące osobę (175). Zgodnie z treścią tego okólnika wymagane jest w szczególności, aby wszystkie agencje federalne „ograniczyły tworzenie, gromadzenie, wykorzystywanie, przetwarzanie, przechowywanie, utrzymywanie, rozpowszechnianie i ujawnianie danych identyfikujących osobę do tych, które są prawnie dozwolone, istotne i z rozsądnego punktu widzenia uznane za niezbędne do prawidłowego wykonywania funkcji upoważnionej agencji” (176). Ponadto w zakresie, w jakim jest to wykonalne, agencje federalne muszą zapewnić, by dane identyfikujące osobę były prawidłowe, istotne, aktualne i kompletne oraz ograniczone do minimum niezbędnego do prawidłowego wykonywania funkcji agencji. Ogólniej rzecz ujmując, agencje federalne muszą ustanowić kompleksowy program ochrony prywatności w celu zapewnienia zgodności z obowiązującymi wymogami dotyczącymi ochrony prywatności, opracować i oceniać polityki prywatności oraz zarządzać ryzykiem związanym z ochroną prywatności, stosować procedury wykrywania, dokumentowania i zgłaszania incydentów związanych z przestrzeganiem zasad ochrony prywatności, opracowywać szkolenia i programy mające na celu zwiększenie świadomości na temat ochrony prywatności dla pracowników i wykonawców, oraz wdrożyć zasady i procedury na rzecz zapewnienia, by personel ponosił odpowiedzialność za przestrzeganie wymogów i zasad dotyczących ochrony prywatności (177).

175

176

177

| (103) | Ponadto zgodnie z ustawą o administracji elektronicznej (178) wszystkie agencje federalne (w tym organy egzekwowania prawa w sprawach karnych) są zobowiązane do wprowadzenia zabezpieczeń zapewniających bezpieczeństwo informacji, współmiernych do ryzyka i wielkości szkody, która wynikałaby z nieuprawnionego dostępu, wykorzystywania, ujawniania, zakłócenia, zmodyfikowania lub zniszczenia, oraz do wyznaczenia głównego urzędnika ds. informacji w celu zapewnienia spełnienia wymogów w zakresie bezpieczeństwa informacji oraz przeprowadzenia corocznej niezależnej oceny (np. przez Inspektora Generalnego, zob. motyw 109) ich programu i praktyk na rzecz bezpieczeństwa informacji (179). Podobnie zgodnie z ustawą o rejestrach federalnych (FRA) (180) i dodatkowymi regulacjami (181) informacje przechowywane przez agencje federalne muszą podlegać zabezpieczeniom zapewniającym fizyczną integralność danych oraz chroniącym dane przed nieuprawnionym dostępem. |
| --- | --- |

(103)

Ponadto zgodnie z ustawą o administracji elektronicznej (178) wszystkie agencje federalne (w tym organy egzekwowania prawa w sprawach karnych) są zobowiązane do wprowadzenia zabezpieczeń zapewniających bezpieczeństwo informacji, współmiernych do ryzyka i wielkości szkody, która wynikałaby z nieuprawnionego dostępu, wykorzystywania, ujawniania, zakłócenia, zmodyfikowania lub zniszczenia, oraz do wyznaczenia głównego urzędnika ds. informacji w celu zapewnienia spełnienia wymogów w zakresie bezpieczeństwa informacji oraz przeprowadzenia corocznej niezależnej oceny (np. przez Inspektora Generalnego, zob. motyw 109) ich programu i praktyk na rzecz bezpieczeństwa informacji (179). Podobnie zgodnie z ustawą o rejestrach federalnych (FRA) (180) i dodatkowymi regulacjami (181) informacje przechowywane przez agencje federalne muszą podlegać zabezpieczeniom zapewniającym fizyczną integralność danych oraz chroniącym dane przed nieuprawnionym dostępem.

178

179

180

181

| (104) | Zgodnie z ustawowym upoważnieniem federalnym, w tym z ustawą federalną o modernizacji bezpieczeństwa informacji z 2014 r., OMB oraz Narodowy Instytut Standaryzacji i Technologii (NIST) opracowały normy wiążące dla agencji federalnych (w tym dla organów egzekwowania prawa w sprawach karnych), w których szczegółowo określono minimalne wymogi w zakresie bezpieczeństwa informacji, które należy wdrożyć i które obejmują kontrole dostępu, zapewnienie podnoszenia świadomości i szkoleń, planowanie ewentualnościowe, reagowanie na incydenty, narzędzia w zakresie audytów i rozliczalności, zapewnienie integralności systemu i danych, przeprowadzanie ocen ryzyka związanego z prywatnością i bezpieczeństwem itp. (182) Ponadto zgodnie z wytycznymi OMB wszystkie agencje federalne (w tym organy egzekwowania prawa w sprawach karnych) muszą utrzymywać i wdrożyć plan postępowania w razie naruszenia ochrony danych, w tym reagowania na takie naruszenia oraz oceny ryzyka wystąpienia szkód (183). |
| --- | --- |

(104)

Zgodnie z ustawowym upoważnieniem federalnym, w tym z ustawą federalną o modernizacji bezpieczeństwa informacji z 2014 r., OMB oraz Narodowy Instytut Standaryzacji i Technologii (NIST) opracowały normy wiążące dla agencji federalnych (w tym dla organów egzekwowania prawa w sprawach karnych), w których szczegółowo określono minimalne wymogi w zakresie bezpieczeństwa informacji, które należy wdrożyć i które obejmują kontrole dostępu, zapewnienie podnoszenia świadomości i szkoleń, planowanie ewentualnościowe, reagowanie na incydenty, narzędzia w zakresie audytów i rozliczalności, zapewnienie integralności systemu i danych, przeprowadzanie ocen ryzyka związanego z prywatnością i bezpieczeństwem itp. (182) Ponadto zgodnie z wytycznymi OMB wszystkie agencje federalne (w tym organy egzekwowania prawa w sprawach karnych) muszą utrzymywać i wdrożyć plan postępowania w razie naruszenia ochrony danych, w tym reagowania na takie naruszenia oraz oceny ryzyka wystąpienia szkód (183).

182

183

| (105) | Jeśli chodzi o przechowywanie danych, zgodnie z ustawą o rejestrach federalnych (FRA) (184) agencje federalne Stanów Zjednoczonych (w tym organy egzekwowania prawa w sprawach karnych) są zobowiązane do określenia okresów przechowywania swojej dokumentacji (po których upływie dokumentacja ta musi zostać usunięta), które to okresy muszą zostać zatwierdzone przez Krajową Administrację Archiwów i Rejestrów (185). Długość tych okresów przechowywania jest uzależniona od różnych czynników, takich jak rodzaj dochodzenia, to, czy dowody są nadal istotne dla danego dochodzenia, itp. Jeśli chodzi o FBI, zgodnie z AGG-DOM FBI musi mieć taki plan przechowywania dokumentacji oraz prowadzić system, za którego pomocą można szybko sprawdzić status i podstawę dochodzeń. |
| --- | --- |

(105)

Jeśli chodzi o przechowywanie danych, zgodnie z ustawą o rejestrach federalnych (FRA) (184) agencje federalne Stanów Zjednoczonych (w tym organy egzekwowania prawa w sprawach karnych) są zobowiązane do określenia okresów przechowywania swojej dokumentacji (po których upływie dokumentacja ta musi zostać usunięta), które to okresy muszą zostać zatwierdzone przez Krajową Administrację Archiwów i Rejestrów (185). Długość tych okresów przechowywania jest uzależniona od różnych czynników, takich jak rodzaj dochodzenia, to, czy dowody są nadal istotne dla danego dochodzenia, itp. Jeśli chodzi o FBI, zgodnie z AGG-DOM FBI musi mieć taki plan przechowywania dokumentacji oraz prowadzić system, za którego pomocą można szybko sprawdzić status i podstawę dochodzeń.

184

185

| (106) | Okólnik OMB nr A-130 również zawiera określone wymogi dotyczące rozpowszechniania danych identyfikujących osobę. Co do zasady rozpowszechnianie i ujawnianie danych identyfikujących osobę musi ograniczać się do tego, co jest prawnie dozwolone, istotne i racjonalnie uznane za niezbędne do właściwego wykonywania funkcji agencji (186). Podczas udostępniania danych identyfikujących osobę innym podmiotom rządowym amerykańskie agencje federalne muszą, w stosownych przypadkach, narzucić warunki (w tym warunek wdrożenia konkretnych kontroli bezpieczeństwa i prywatności) regulujące przetwarzanie takich danych na podstawie umów pisemnych (w tym kontraktów, umów w sprawie wykorzystywania danych, umów w sprawie wymiany danych i protokołów ustaleń) (187). Jeżeli chodzi o powody, dla których informacje mogą być rozpowszechniane, w wytycznych AGG-DOM i w poradniku FBI dotyczącym prowadzenia dochodzeń i operacji na szczeblu krajowym (188) przewidziano, że FBI może podlegać wymogowi prawnemu (np. na mocy umowy międzynarodowej) rozpowszechniania danych lub może udostępniać informacje w określonych okolicznościach, np. innym agencjom amerykańskim, jeżeli ujawnienie jest zgodne z celem, dla którego zebrano informacje, i są związane z obowiązkami tych agencji; komisjom kongresowym; agencjom zagranicznym, jeżeli dane są związane z ich obowiązkami, a ich rozpowszechnianie jest zgodne z interesami Stanów Zjednoczonych; ich rozpowszechnianie jest szczególnie niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa lub ochrony osób lub mienia lub do ochrony przed przestępstwem lub zagrożeniem bezpieczeństwa narodowego lub do zapobieżenia przestępstwu lub zagrożeniu bezpieczeństwa narodowego, a ujawnienie jest zgodne z celem, dla którego zebrano dane (189). |
| --- | --- |

(106)

Okólnik OMB nr A-130 również zawiera określone wymogi dotyczące rozpowszechniania danych identyfikujących osobę. Co do zasady rozpowszechnianie i ujawnianie danych identyfikujących osobę musi ograniczać się do tego, co jest prawnie dozwolone, istotne i racjonalnie uznane za niezbędne do właściwego wykonywania funkcji agencji (186). Podczas udostępniania danych identyfikujących osobę innym podmiotom rządowym amerykańskie agencje federalne muszą, w stosownych przypadkach, narzucić warunki (w tym warunek wdrożenia konkretnych kontroli bezpieczeństwa i prywatności) regulujące przetwarzanie takich danych na podstawie umów pisemnych (w tym kontraktów, umów w sprawie wykorzystywania danych, umów w sprawie wymiany danych i protokołów ustaleń) (187). Jeżeli chodzi o powody, dla których informacje mogą być rozpowszechniane, w wytycznych AGG-DOM i w poradniku FBI dotyczącym prowadzenia dochodzeń i operacji na szczeblu krajowym (188) przewidziano, że FBI może podlegać wymogowi prawnemu (np. na mocy umowy międzynarodowej) rozpowszechniania danych lub może udostępniać informacje w określonych okolicznościach, np. innym agencjom amerykańskim, jeżeli ujawnienie jest zgodne z celem, dla którego zebrano informacje, i są związane z obowiązkami tych agencji; komisjom kongresowym; agencjom zagranicznym, jeżeli dane są związane z ich obowiązkami, a ich rozpowszechnianie jest zgodne z interesami Stanów Zjednoczonych; ich rozpowszechnianie jest szczególnie niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa lub ochrony osób lub mienia lub do ochrony przed przestępstwem lub zagrożeniem bezpieczeństwa narodowego lub do zapobieżenia przestępstwu lub zagrożeniu bezpieczeństwa narodowego, a ujawnienie jest zgodne z celem, dla którego zebrano dane (189).

186

187

188

189

3.1.2.   
  Nadzór

Nadzór

| (107) | Działalność federalnych organów ścigania podlega nadzorowi ze strony różnych podmiotów (190). Jak wyjaśniono w motywach 92–99, w większości przypadków obejmuje to uprzedni nadzór ze strony wymiaru sprawiedliwości, który musi zezwolić na indywidualne środki zbierania danych przed ich zastosowaniem. Ponadto inne organy nadzorują różne etapy działalności organów egzekwowania prawa w sprawach karnych, w tym gromadzenie i przetwarzanie danych osobowych. Te organy sądowe i pozasądowe wspólnie zapewniają, aby organy egzekwowania prawa podlegały niezależnemu nadzorowi. |
| --- | --- |

(107)

Działalność federalnych organów ścigania podlega nadzorowi ze strony różnych podmiotów (190). Jak wyjaśniono w motywach 92–99, w większości przypadków obejmuje to uprzedni nadzór ze strony wymiaru sprawiedliwości, który musi zezwolić na indywidualne środki zbierania danych przed ich zastosowaniem. Ponadto inne organy nadzorują różne etapy działalności organów egzekwowania prawa w sprawach karnych, w tym gromadzenie i przetwarzanie danych osobowych. Te organy sądowe i pozasądowe wspólnie zapewniają, aby organy egzekwowania prawa podlegały niezależnemu nadzorowi.

190

| (108) | Po pierwsze, urzędnicy ds. prywatności i wolności obywatelskich pełnią obowiązki w różnych departamentach, którym powierzono obowiązki w zakresie ścigania przestępstw (191). Chociaż konkretne uprawnienia tych urzędników mogą się nieco różnić w zależności od ustawy stanowiącej podstawę prawną, zazwyczaj obejmują nadzór nad procedurami w celu zapewnienia, aby dany departament lub dana agencja odpowiednio uwzględniały kwestie dotyczące prywatności i wolności obywatelskich oraz aby wdrażały odpowiednie procedury rozpatrywania skarg złożonych przez osoby fizyczne, które uważają, że ich prywatność lub wolności obywatelskie zostały naruszone. Szefowie poszczególnych departamentów lub agencji muszą dopilnować, aby urzędnicy ds. prywatności i wolności obywatelskich dysponowali materiałami i zasobami niezbędnymi do wykonywania swoich uprawnień, mieli dostęp do wszelkich materiałów i zasobów osobowych niezbędnych do wypełniania swoich funkcji oraz byli informowani o proponowanych zmianach polityki, a także aby konsultowano się z nimi w sprawie odnośnych zmian (192). Urzędnicy ds. prywatności i wolności obywatelskich składają Kongresowi okresowe sprawozdania dotyczące m.in. liczby i rodzaju skarg otrzymanych przez departament/agencję oraz podsumowanie sposobu rozpatrzenia takich skarg, prowadzonych przeglądów i postępowań oraz wpływu działań przeprowadzonych przez urzędnika (193). |
| --- | --- |

(108)

Po pierwsze, urzędnicy ds. prywatności i wolności obywatelskich pełnią obowiązki w różnych departamentach, którym powierzono obowiązki w zakresie ścigania przestępstw (191). Chociaż konkretne uprawnienia tych urzędników mogą się nieco różnić w zależności od ustawy stanowiącej podstawę prawną, zazwyczaj obejmują nadzór nad procedurami w celu zapewnienia, aby dany departament lub dana agencja odpowiednio uwzględniały kwestie dotyczące prywatności i wolności obywatelskich oraz aby wdrażały odpowiednie procedury rozpatrywania skarg złożonych przez osoby fizyczne, które uważają, że ich prywatność lub wolności obywatelskie zostały naruszone. Szefowie poszczególnych departamentów lub agencji muszą dopilnować, aby urzędnicy ds. prywatności i wolności obywatelskich dysponowali materiałami i zasobami niezbędnymi do wykonywania swoich uprawnień, mieli dostęp do wszelkich materiałów i zasobów osobowych niezbędnych do wypełniania swoich funkcji oraz byli informowani o proponowanych zmianach polityki, a także aby konsultowano się z nimi w sprawie odnośnych zmian (192). Urzędnicy ds. prywatności i wolności obywatelskich składają Kongresowi okresowe sprawozdania dotyczące m.in. liczby i rodzaju skarg otrzymanych przez departament/agencję oraz podsumowanie sposobu rozpatrzenia takich skarg, prowadzonych przeglądów i postępowań oraz wpływu działań przeprowadzonych przez urzędnika (193).

191

192

193

| (109) | Po drugie, niezależny Inspektor Generalny nadzoruje działalność Departamentu Sprawiedliwości, w tym FBI (194). Inspektorzy Generalni są niezależni ustawowo (195) i odpowiadają za przeprowadzanie niezależnych dochodzeń, audytów oraz kontroli programów i operacji departamentu. Mają wgląd we wszystkie rejestry, sprawozdania, audyty, przeglądy, dokumenty, opracowania, zalecenia lub inne istotne materiały, w razie potrzeby na mocy wezwania, oraz mogą odbierać zeznania (196). Chociaż Inspektorzy Generalni wydają niewiążące zalecenia dotyczące działań naprawczych, ich sprawozdania, m.in. na temat działań następczych (lub braku takich działań) (197), co do zasady są podawane do publicznej wiadomości i wysyłane do Kongresu, który na ich podstawie może wykonywać swoją funkcję nadzorczą (zob. motyw 111) (198). |
| --- | --- |

(109)

Po drugie, niezależny Inspektor Generalny nadzoruje działalność Departamentu Sprawiedliwości, w tym FBI (194). Inspektorzy Generalni są niezależni ustawowo (195) i odpowiadają za przeprowadzanie niezależnych dochodzeń, audytów oraz kontroli programów i operacji departamentu. Mają wgląd we wszystkie rejestry, sprawozdania, audyty, przeglądy, dokumenty, opracowania, zalecenia lub inne istotne materiały, w razie potrzeby na mocy wezwania, oraz mogą odbierać zeznania (196). Chociaż Inspektorzy Generalni wydają niewiążące zalecenia dotyczące działań naprawczych, ich sprawozdania, m.in. na temat działań następczych (lub braku takich działań) (197), co do zasady są podawane do publicznej wiadomości i wysyłane do Kongresu, który na ich podstawie może wykonywać swoją funkcję nadzorczą (zob. motyw 111) (198).

194

195

196

197

198

| (110) | Po trzecie, w zakresie, w jakim prowadzą one działania antyterrorystyczne, departamenty odpowiedzialne za egzekwowanie prawa w sprawach karnych podlegają nadzorowi Rady Nadzoru nad Prywatnością i Wolnościami Obywatelskimi (PCLOB), niezależnej agencji w ramach władzy wykonawczej złożonej z dwupartyjnego, pięcioosobowego zarządu powoływanego przez Prezydenta na sześcioletnią kadencję za zgodą Senatu (199). Zgodnie ze statutem założycielskim PCLOB powierzono obowiązki w obszarze kształtowania i wdrażania polityki walki z terroryzmem, aby zapewnić ochronę prywatności i wolności obywatelskich. W swoim przeglądzie Rada ma dostęp do wszystkich stosownych rejestrów, sprawozdań, audytów, przeglądów, dokumentów, opracowań i zaleceń agencji, z uwzględnieniem informacji niejawnych, oraz może przeprowadzać przesłuchania i odbierać zeznania (200). Rada otrzymuje sprawozdania od urzędników ds. wolności obywatelskich i prywatności z szeregu departamentów/agencji federalnych (201), może wydawać zalecenia skierowane do rządu i organów egzekwowania prawa i regularnie sporządza sprawozdania dla komisji Kongresu i dla Prezydenta (202). Sprawozdania Rady, w tym te przedkładane Kongresowi, muszą być w możliwie największym stopniu dostępne publicznie (203). |
| --- | --- |

(110)

Po trzecie, w zakresie, w jakim prowadzą one działania antyterrorystyczne, departamenty odpowiedzialne za egzekwowanie prawa w sprawach karnych podlegają nadzorowi Rady Nadzoru nad Prywatnością i Wolnościami Obywatelskimi (PCLOB), niezależnej agencji w ramach władzy wykonawczej złożonej z dwupartyjnego, pięcioosobowego zarządu powoływanego przez Prezydenta na sześcioletnią kadencję za zgodą Senatu (199). Zgodnie ze statutem założycielskim PCLOB powierzono obowiązki w obszarze kształtowania i wdrażania polityki walki z terroryzmem, aby zapewnić ochronę prywatności i wolności obywatelskich. W swoim przeglądzie Rada ma dostęp do wszystkich stosownych rejestrów, sprawozdań, audytów, przeglądów, dokumentów, opracowań i zaleceń agencji, z uwzględnieniem informacji niejawnych, oraz może przeprowadzać przesłuchania i odbierać zeznania (200). Rada otrzymuje sprawozdania od urzędników ds. wolności obywatelskich i prywatności z szeregu departamentów/agencji federalnych (201), może wydawać zalecenia skierowane do rządu i organów egzekwowania prawa i regularnie sporządza sprawozdania dla komisji Kongresu i dla Prezydenta (202). Sprawozdania Rady, w tym te przedkładane Kongresowi, muszą być w możliwie największym stopniu dostępne publicznie (203).

199

200

201

202

203

| (111) | Ponadto działania w zakresie ścigania przestępstw podlegają nadzorowi ze strony konkretnych komisji działających w Kongresie Stanów Zjednoczonych (Komisje ds. Sprawiedliwości w Izbie Reprezentantów i w Senacie). Komisje ds. Sprawiedliwości przeprowadzają regularny nadzór w różnych formach, w szczególności w formie przesłuchań, dochodzeń, przeglądów i sprawozdań (204). |
| --- | --- |

(111)

Ponadto działania w zakresie ścigania przestępstw podlegają nadzorowi ze strony konkretnych komisji działających w Kongresie Stanów Zjednoczonych (Komisje ds. Sprawiedliwości w Izbie Reprezentantów i w Senacie). Komisje ds. Sprawiedliwości przeprowadzają regularny nadzór w różnych formach, w szczególności w formie przesłuchań, dochodzeń, przeglądów i sprawozdań (204).

204

3.1.3.   
  Dochodzenie roszczeń

Dochodzenie roszczeń

| (112) | Jak już wskazano, w większości przypadków organy egzekwowania prawa w sprawach karnych muszą uzyskać wcześniej zgodę organu sądowego na gromadzenie danych osobowych. Chociaż wcześniejsza zgoda organu sądowego nie jest wymagana w odniesieniu do wezwań administracyjnych, wezwania te ograniczają się do określonych sytuacji i będą podlegać niezależnej kontroli sądowej przynajmniej wtedy, gdy rząd dochodzi egzekwowania prawa w sądzie. W szczególności adresaci wezwań administracyjnych mogą podważyć je w sądzie na tej podstawie, że są one niezasadne, tj. przesadzone, opresyjne lub uciążliwe (205). |
| --- | --- |

(112)

Jak już wskazano, w większości przypadków organy egzekwowania prawa w sprawach karnych muszą uzyskać wcześniej zgodę organu sądowego na gromadzenie danych osobowych. Chociaż wcześniejsza zgoda organu sądowego nie jest wymagana w odniesieniu do wezwań administracyjnych, wezwania te ograniczają się do określonych sytuacji i będą podlegać niezależnej kontroli sądowej przynajmniej wtedy, gdy rząd dochodzi egzekwowania prawa w sądzie. W szczególności adresaci wezwań administracyjnych mogą podważyć je w sądzie na tej podstawie, że są one niezasadne, tj. przesadzone, opresyjne lub uciążliwe (205).

205

| (113) | Osoby fizyczne mogą najpierw składać wnioski lub skargi do organów egzekwowania prawa w sprawach karnych dotyczące przetwarzania ich danych osobowych. Obejmuje to możliwość wnioskowania o dostęp do danych osobowych i ich korektę (206). Jeżeli chodzi o działania związane ze zwalczaniem terroryzmu, osoby fizyczne mogą również złożyć skargę do urzędników ds. prywatności i wolności obywatelskich (lub innych urzędników ds. ochrony prywatności) w organach egzekwowania prawa (207). |
| --- | --- |

(113)

Osoby fizyczne mogą najpierw składać wnioski lub skargi do organów egzekwowania prawa w sprawach karnych dotyczące przetwarzania ich danych osobowych. Obejmuje to możliwość wnioskowania o dostęp do danych osobowych i ich korektę (206). Jeżeli chodzi o działania związane ze zwalczaniem terroryzmu, osoby fizyczne mogą również złożyć skargę do urzędników ds. prywatności i wolności obywatelskich (lub innych urzędników ds. ochrony prywatności) w organach egzekwowania prawa (207).

206

207

| (114) | Ponadto w prawie amerykańskim osobom fizycznym zapewniono szereg sądowych środków odwoławczych wobec organu publicznego lub jednego z urzędników takiego organu, w przypadku gdy te organy przetwarzają dane osobowe (208). Ze wspomnianych środków przewidzianych w szczególności w ustawie o postępowaniu administracyjnym, ustawie o dostępie do informacji publicznej i ustawie o ochronie danych w łączności elektronicznej mogą skorzystać wszystkie osoby fizyczne, niezależnie od ich obywatelstwa, o ile spełnią odpowiednie warunki. |
| --- | --- |

(114)

Ponadto w prawie amerykańskim osobom fizycznym zapewniono szereg sądowych środków odwoławczych wobec organu publicznego lub jednego z urzędników takiego organu, w przypadku gdy te organy przetwarzają dane osobowe (208). Ze wspomnianych środków przewidzianych w szczególności w ustawie o postępowaniu administracyjnym, ustawie o dostępie do informacji publicznej i ustawie o ochronie danych w łączności elektronicznej mogą skorzystać wszystkie osoby fizyczne, niezależnie od ich obywatelstwa, o ile spełnią odpowiednie warunki.

208

| (115) | Co do zasady, zgodnie z przepisami dotyczącymi kontroli sądowej ustanowionymi w ustawie o postępowaniu administracyjnym (209)„każda osoba doznająca krzywdy w świetle prawa w wyniku działania agencji lub dotknięta negatywnymi skutkami takiego działania lub poszkodowana w wyniku działań prowadzonych przez agencję” może wystąpić o kontrolę sądową (210). Obejmuje to możliwość wystąpienia do sądu o „uznanie za bezprawne i uchylenie działań, ustaleń i wniosków agencji, w przypadku których okazało się, że są [...] arbitralne, nieprzemyślane, stanowią nadużycie uprawnień lub w inny sposób są niezgodne z prawem” (211). |
| --- | --- |

(115)

Co do zasady, zgodnie z przepisami dotyczącymi kontroli sądowej ustanowionymi w ustawie o postępowaniu administracyjnym (209)„każda osoba doznająca krzywdy w świetle prawa w wyniku działania agencji lub dotknięta negatywnymi skutkami takiego działania lub poszkodowana w wyniku działań prowadzonych przez agencję” może wystąpić o kontrolę sądową (210). Obejmuje to możliwość wystąpienia do sądu o „uznanie za bezprawne i uchylenie działań, ustaleń i wniosków agencji, w przypadku których okazało się, że są [...] arbitralne, nieprzemyślane, stanowią nadużycie uprawnień lub w inny sposób są niezgodne z prawem” (211).

209

210

211

| (116) | Ściślej rzecz ujmując, w tytule II ustawy o ochronie danych w łączności elektronicznej (212) ustanowiono system ustawowych praw w obszarze prywatności, który reguluje kwestie związane z dostępem organów egzekwowania prawa do treści komunikatów przekazywanych za pomocą łączności przewodowej, ustnie lub za pomocą łączności elektronicznej przechowywanych przez dostawców usług będących stronami trzecimi (213). W świetle przepisów ustawy bezprawny (tj. w braku stosownego upoważnienia wydanego przez sąd lub innego zezwolenia) dostęp do takich komunikatów jest uznawany za przestępstwo i daje pokrzywdzonej osobie prawo wytoczenia powództwa cywilnego przed amerykański sąd federalny o odszkodowanie za faktycznie poniesione szkody lub o odszkodowanie karne, a także o zasądzenie godziwego zadośćuczynienia od Stanów Zjednoczonych lub od urzędnika rządowego, który umyślnie dopuścił się tego rodzaju czynów zabronionych, lub wystąpienia z wnioskiem o wydanie deklaratywnego orzeczenia ustalającego wobec takiego urzędnika lub wobec Stanów Zjednoczonych. |
| --- | --- |

(116)

Ściślej rzecz ujmując, w tytule II ustawy o ochronie danych w łączności elektronicznej (212) ustanowiono system ustawowych praw w obszarze prywatności, który reguluje kwestie związane z dostępem organów egzekwowania prawa do treści komunikatów przekazywanych za pomocą łączności przewodowej, ustnie lub za pomocą łączności elektronicznej przechowywanych przez dostawców usług będących stronami trzecimi (213). W świetle przepisów ustawy bezprawny (tj. w braku stosownego upoważnienia wydanego przez sąd lub innego zezwolenia) dostęp do takich komunikatów jest uznawany za przestępstwo i daje pokrzywdzonej osobie prawo wytoczenia powództwa cywilnego przed amerykański sąd federalny o odszkodowanie za faktycznie poniesione szkody lub o odszkodowanie karne, a także o zasądzenie godziwego zadośćuczynienia od Stanów Zjednoczonych lub od urzędnika rządowego, który umyślnie dopuścił się tego rodzaju czynów zabronionych, lub wystąpienia z wnioskiem o wydanie deklaratywnego orzeczenia ustalającego wobec takiego urzędnika lub wobec Stanów Zjednoczonych.

212

213

| (117) | Ponadto w kilku innych ustawach przyznaje się osobom fizycznym prawo do wytoczenia powództwa przeciwko organowi publicznemu lub urzędnikowi Stanów Zjednoczonych w związku z przetwarzaniem ich danych osobowych, takich jak ustawa o podsłuchach (214), ustawa o oszustwach i nadużyciach komputerowych (215), ustawa federalna o roszczeniach z tytułu czynu niedozwolonego (216), ustawa o prawie do prywatności w kwestiach finansowych (217) oraz ustawa o rzetelnej sprawozdawczości kredytowej (218). |
| --- | --- |

(117)

Ponadto w kilku innych ustawach przyznaje się osobom fizycznym prawo do wytoczenia powództwa przeciwko organowi publicznemu lub urzędnikowi Stanów Zjednoczonych w związku z przetwarzaniem ich danych osobowych, takich jak ustawa o podsłuchach (214), ustawa o oszustwach i nadużyciach komputerowych (215), ustawa federalna o roszczeniach z tytułu czynu niedozwolonego (216), ustawa o prawie do prywatności w kwestiach finansowych (217) oraz ustawa o rzetelnej sprawozdawczości kredytowej (218).

214

215

216

217

218

| (118) | Ponadto zgodnie z Ustawą o dostępie do informacji publicznej (219) (tytuł 5 § 552 U.S.C.) każdy ma prawo do wglądu w rejestr prowadzony przez agencję federalną, w tym w przypadku, gdy zawiera on dane osobowe tej osoby. Po wyczerpaniu administracyjnych środków ochrony prawnej – do egzekwowania tego prawa przed sądem, o ile wspomniane rejestry nie są objęte ochroną przed publicznym ujawnieniem na mocy wyjątku lub przepisów szczególnych wyłączających ich jawność ze względów związanych z egzekwowaniem prawa (220). W takim przypadku sąd oceni, czy zastosowanie ma jakikolwiek wyjątek lub czy został on zgodnie z prawem przywołany przez właściwy organ publiczny. |
| --- | --- |

(118)

Ponadto zgodnie z Ustawą o dostępie do informacji publicznej (219) (tytuł 5 § 552 U.S.C.) każdy ma prawo do wglądu w rejestr prowadzony przez agencję federalną, w tym w przypadku, gdy zawiera on dane osobowe tej osoby. Po wyczerpaniu administracyjnych środków ochrony prawnej – do egzekwowania tego prawa przed sądem, o ile wspomniane rejestry nie są objęte ochroną przed publicznym ujawnieniem na mocy wyjątku lub przepisów szczególnych wyłączających ich jawność ze względów związanych z egzekwowaniem prawa (220). W takim przypadku sąd oceni, czy zastosowanie ma jakikolwiek wyjątek lub czy został on zgodnie z prawem przywołany przez właściwy organ publiczny.

219

220

3.2.   Dostęp amerykańskich organów publicznych do danych w celach związanych z bezpieczeństwem narodowym i korzystanie przez amerykańskie organy publiczne z tych danych w celach związanych z bezpieczeństwem narodowym

Dostęp amerykańskich organów publicznych do danych w celach związanych z bezpieczeństwem narodowym i korzystanie przez amerykańskie organy publiczne z tych danych w celach związanych z bezpieczeństwem narodowym

| (119) | W prawie Stanów Zjednoczonych ustanowiono różne ograniczenia i zabezpieczenia w zakresie dostępu do danych osobowych i korzystania z nich do celów bezpieczeństwa narodowego, a także mechanizmy nadzoru i dochodzenia roszczeń, które są zgodne z wymogami określonymi w motywie 89 niniejszej decyzji. Warunki uzyskania takiego dostępu oraz zabezpieczenia mające zastosowanie do wykonywania tych uprawnień poddano szczegółowej ocenie w kolejnych sekcjach. |
| --- | --- |

(119)

W prawie Stanów Zjednoczonych ustanowiono różne ograniczenia i zabezpieczenia w zakresie dostępu do danych osobowych i korzystania z nich do celów bezpieczeństwa narodowego, a także mechanizmy nadzoru i dochodzenia roszczeń, które są zgodne z wymogami określonymi w motywie 89 niniejszej decyzji. Warunki uzyskania takiego dostępu oraz zabezpieczenia mające zastosowanie do wykonywania tych uprawnień poddano szczegółowej ocenie w kolejnych sekcjach.

3.2.1.   
  Podstawy prawne, ograniczenia i zabezpieczenia

Podstawy prawne, ograniczenia i zabezpieczenia

3.2.1.1.   Obowiązujące ramy prawne

Obowiązujące ramy prawne

| (120) | Organy amerykańskie mogą gromadzić dane osobowe przekazywane z Unii do podmiotów objętych DPF UE–USA do celów bezpieczeństwa narodowego na podstawie różnych instrumentów prawnych, z zastrzeżeniem szczególnych warunków i zabezpieczeń. |
| --- | --- |

(120)

Organy amerykańskie mogą gromadzić dane osobowe przekazywane z Unii do podmiotów objętych DPF UE–USA do celów bezpieczeństwa narodowego na podstawie różnych instrumentów prawnych, z zastrzeżeniem szczególnych warunków i zabezpieczeń.

| (121) | Po otrzymaniu danych osobowych przez podmioty mające siedzibę w Stanach Zjednoczonych, amerykańskie agencje wywiadowcze mogą ubiegać się o dostęp do tych danych jedynie do celów związanych z bezpieczeństwem narodowym wyłącznie zgodnie z ustawą stanowiącą podstawę prawną, w szczególności zgodnie z ustawą o kontroli wywiadu lub przepisami prawa stanowionego zezwalających na dostęp z wykorzystaniem wezwań do przedstawienia informacji do celów bezpieczeństwa narodowego (221). W ustawie o kontroli wywiadu przewidziano szereg podstaw prawnych, na których można się oprzeć przy gromadzeniu (i późniejszym przetwarzaniu) danych osobowych osób z Unii, których dane dotyczą, przekazywanych zgodnie z DPF UE–USA (sekcja 105 ustawy o kontroli wywiadu (222), sekcja 302 ustawy o kontroli wywiadu (223), sekcja 402 ustawy o kontroli wywiadu (224), sekcja 501 ustawy o kontroli wywiadu (225) i sekcja 702 ustawy o kontroli wywiadu (226)), co opisano bardziej szczegółowo w motywach 142–152. |
| --- | --- |

(121)

Po otrzymaniu danych osobowych przez podmioty mające siedzibę w Stanach Zjednoczonych, amerykańskie agencje wywiadowcze mogą ubiegać się o dostęp do tych danych jedynie do celów związanych z bezpieczeństwem narodowym wyłącznie zgodnie z ustawą stanowiącą podstawę prawną, w szczególności zgodnie z ustawą o kontroli wywiadu lub przepisami prawa stanowionego zezwalających na dostęp z wykorzystaniem wezwań do przedstawienia informacji do celów bezpieczeństwa narodowego (221). W ustawie o kontroli wywiadu przewidziano szereg podstaw prawnych, na których można się oprzeć przy gromadzeniu (i późniejszym przetwarzaniu) danych osobowych osób z Unii, których dane dotyczą, przekazywanych zgodnie z DPF UE–USA (sekcja 105 ustawy o kontroli wywiadu (222), sekcja 302 ustawy o kontroli wywiadu (223), sekcja 402 ustawy o kontroli wywiadu (224), sekcja 501 ustawy o kontroli wywiadu (225) i sekcja 702 ustawy o kontroli wywiadu (226)), co opisano bardziej szczegółowo w motywach 142–152.

221

222

223

224

225

226

| (122) | Amerykańskie agencje wywiadowcze mają również możliwość gromadzenia danych osobowych poza Stanami Zjednoczonymi, przy czym może to obejmować dane osobowe, które są w tranzycie między Unią a Stanami Zjednoczonymi. Gromadzenie danych osobowych poza Stanami Zjednoczonymi opiera się na rozporządzeniu wykonawczym 12333 („rozporządzenie wykonawcze 12333”) (227) wydanym przez Prezydenta (228). |
| --- | --- |

(122)

Amerykańskie agencje wywiadowcze mają również możliwość gromadzenia danych osobowych poza Stanami Zjednoczonymi, przy czym może to obejmować dane osobowe, które są w tranzycie między Unią a Stanami Zjednoczonymi. Gromadzenie danych osobowych poza Stanami Zjednoczonymi opiera się na rozporządzeniu wykonawczym 12333 („rozporządzenie wykonawcze 12333”) (227) wydanym przez Prezydenta (228).

227

228

| (123) | Gromadzenie danych w ramach rozpoznania radioelektronicznego jest formą gromadzenia danych wywiadowczych najwłaściwszą dla obecnego stwierdzania odpowiedniego stopnia ochrony, ponieważ dotyczy ona gromadzenia komunikatów elektronicznych i danych z systemów informacyjnych. Takie gromadzenie danych mogą przeprowadzać amerykańskie agencje wywiadowcze zarówno w Stanach Zjednoczonych (na podstawie ustawy o kontroli wywiadu), jak i w ramach tranzytu danych do Stanów Zjednoczonych (na podstawie rozporządzenia wykonawczego 12333). |
| --- | --- |

(123)

Gromadzenie danych w ramach rozpoznania radioelektronicznego jest formą gromadzenia danych wywiadowczych najwłaściwszą dla obecnego stwierdzania odpowiedniego stopnia ochrony, ponieważ dotyczy ona gromadzenia komunikatów elektronicznych i danych z systemów informacyjnych. Takie gromadzenie danych mogą przeprowadzać amerykańskie agencje wywiadowcze zarówno w Stanach Zjednoczonych (na podstawie ustawy o kontroli wywiadu), jak i w ramach tranzytu danych do Stanów Zjednoczonych (na podstawie rozporządzenia wykonawczego 12333).

| (124) | 7 października 2022 r. Prezydent Stanów Zjednoczonych wydał rozporządzenie wykonawcze 14086 w sprawie wzmocnienia zabezpieczeń w odniesieniu do działań Stanów Zjednoczonych w zakresie rozpoznania radioelektronicznego, w którym określono ograniczenia i zabezpieczenia dotyczące wszystkich prowadzonych przez Stany Zjednoczone działań w zakresie rozpoznania radioelektronicznego. To rozporządzenie wykonawcze zastępuje w znacznej mierze dyrektywę polityczną Prezydenta nr 28 (PPD-28) (229), a jego celem jest wzmocnienie warunków, ograniczeń i zabezpieczeń mających zastosowanie do wszystkich działań w zakresie rozpoznania radioelektronicznego (tj. na podstawie ustawy o kontroli wywiadu i rozporządzenia wykonawczego 12333) na niezależnie od miejsca ich wykonywania (230) oraz ustanowienie nowego mechanizmu dochodzenia roszczeń, za którego pośrednictwem osoby fizyczne mogą powoływać się na te zabezpieczenia oraz je egzekwować (231) (więcej szczegółów podano w motywach 176–194). W ten sposób rozporządzenie to wdraża do prawa amerykańskiego wynik rozmów przeprowadzonych między UE i USA po unieważnieniu przez Trybunał Sprawiedliwości decyzji Komisji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony w ramach Tarczy Prywatności (zob. motyw 6). W związku z tym stanowi ono szczególnie ważny element ram prawnych będących przedmiotem oceny w niniejszej decyzji. |
| --- | --- |

(124)

7 października 2022 r. Prezydent Stanów Zjednoczonych wydał rozporządzenie wykonawcze 14086 w sprawie wzmocnienia zabezpieczeń w odniesieniu do działań Stanów Zjednoczonych w zakresie rozpoznania radioelektronicznego, w którym określono ograniczenia i zabezpieczenia dotyczące wszystkich prowadzonych przez Stany Zjednoczone działań w zakresie rozpoznania radioelektronicznego. To rozporządzenie wykonawcze zastępuje w znacznej mierze dyrektywę polityczną Prezydenta nr 28 (PPD-28) (229), a jego celem jest wzmocnienie warunków, ograniczeń i zabezpieczeń mających zastosowanie do wszystkich działań w zakresie rozpoznania radioelektronicznego (tj. na podstawie ustawy o kontroli wywiadu i rozporządzenia wykonawczego 12333) na niezależnie od miejsca ich wykonywania (230) oraz ustanowienie nowego mechanizmu dochodzenia roszczeń, za którego pośrednictwem osoby fizyczne mogą powoływać się na te zabezpieczenia oraz je egzekwować (231) (więcej szczegółów podano w motywach 176–194). W ten sposób rozporządzenie to wdraża do prawa amerykańskiego wynik rozmów przeprowadzonych między UE i USA po unieważnieniu przez Trybunał Sprawiedliwości decyzji Komisji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony w ramach Tarczy Prywatności (zob. motyw 6). W związku z tym stanowi ono szczególnie ważny element ram prawnych będących przedmiotem oceny w niniejszej decyzji.

229

230

231

| (125) | Ograniczenia i zabezpieczenia wprowadzone rozporządzeniem wykonawczym 14086 uzupełniają ograniczenia i zabezpieczenia przewidziane w sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu i rozporządzeniu wykonawczym 12333. Wymogi opisane poniżej (w sekcjach 3.2.1.2 i 3.2.1.3) muszą być stosowane przez agencje wywiadowcze podczas angażowania się w działania w zakresie rozpoznania radioelektronicznego zgodnie z sekcją 702 ustawy o kontroli wywiadu i rozporządzeniem wykonawczym 12333, np. przy wyborze/identyfikowaniu kategorii danych wywiadowczych, które mają zostać pozyskane zgodnie z sekcją 702 ustawy o kontroli wywiadu; gromadzeniu danych w obszarze wywiadu lub kontrwywiadu zagranicznego zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym 12333; oraz podejmowaniu indywidualnych decyzji o ukierunkowywaniu na podstawie sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu i rozporządzenia wykonawczego 12333. |
| --- | --- |

(125)

Ograniczenia i zabezpieczenia wprowadzone rozporządzeniem wykonawczym 14086 uzupełniają ograniczenia i zabezpieczenia przewidziane w sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu i rozporządzeniu wykonawczym 12333. Wymogi opisane poniżej (w sekcjach 3.2.1.2 i 3.2.1.3) muszą być stosowane przez agencje wywiadowcze podczas angażowania się w działania w zakresie rozpoznania radioelektronicznego zgodnie z sekcją 702 ustawy o kontroli wywiadu i rozporządzeniem wykonawczym 12333, np. przy wyborze/identyfikowaniu kategorii danych wywiadowczych, które mają zostać pozyskane zgodnie z sekcją 702 ustawy o kontroli wywiadu; gromadzeniu danych w obszarze wywiadu lub kontrwywiadu zagranicznego zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym 12333; oraz podejmowaniu indywidualnych decyzji o ukierunkowywaniu na podstawie sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu i rozporządzenia wykonawczego 12333.

| (126) | Wymogi określone w tym rozporządzeniu wykonawczym wydanym przez Prezydenta są wiążące dla całej Wspólnoty Wywiadowczej. Muszą one być wdrażane w ramach strategii politycznych i procedur agencji, które przekładają je na konkretne kierunki codziennej działalności. W tym względzie rozporządzenie wykonawcze 14086 zapewnia amerykańskim agencjom wywiadowczym maksymalnie rok na aktualizację ich obowiązujących strategii politycznych i procedur (tj. do 7 października 2023 r.) w celu dostosowania ich do wymogów tego rozporządzenia wykonawczego. Takie zaktualizowane strategie polityczne i procedury muszą być opracowywane w porozumieniu z prokuratorem generalnym, urzędnikiem ds. ochrony wolności obywatelskich Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych (Urząd Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności) i Radą Nadzoru nad Ochroną Danych i Wolnościami Obywatelskimi (PCLOB) – niezależnym organem nadzorczym uprawnionym do przeglądu strategii politycznych realizowanych przez władzę wykonawczą i ich wdrażania w celu ochrony prywatności i wolności obywatelskich (zob. motyw 110 w odniesieniu do roli i statusu PCLOB) – oraz muszą być podawane do wiadomości publicznej (232). Ponadto po wprowadzeniu zaktualizowanych strategii politycznych i procedur PCLOB przeprowadzi przegląd w celu zapewnia ich zgodności z rozporządzeniem wykonawczym. W terminie 180 dni po zakończeniu takiego przeglądu przez PCLOB każda agencja wywiadowcza musi starannie rozważyć i wdrożyć wszystkie zalecenia PCLOB lub w inny sposób zastosować się do nich. 3 lipca 2023 r. rząd USA opublikował takie zaktualizowane strategie i procedury (233). |
| --- | --- |

(126)

Wymogi określone w tym rozporządzeniu wykonawczym wydanym przez Prezydenta są wiążące dla całej Wspólnoty Wywiadowczej. Muszą one być wdrażane w ramach strategii politycznych i procedur agencji, które przekładają je na konkretne kierunki codziennej działalności. W tym względzie rozporządzenie wykonawcze 14086 zapewnia amerykańskim agencjom wywiadowczym maksymalnie rok na aktualizację ich obowiązujących strategii politycznych i procedur (tj. do 7 października 2023 r.) w celu dostosowania ich do wymogów tego rozporządzenia wykonawczego. Takie zaktualizowane strategie polityczne i procedury muszą być opracowywane w porozumieniu z prokuratorem generalnym, urzędnikiem ds. ochrony wolności obywatelskich Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych (Urząd Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności) i Radą Nadzoru nad Ochroną Danych i Wolnościami Obywatelskimi (PCLOB) – niezależnym organem nadzorczym uprawnionym do przeglądu strategii politycznych realizowanych przez władzę wykonawczą i ich wdrażania w celu ochrony prywatności i wolności obywatelskich (zob. motyw 110 w odniesieniu do roli i statusu PCLOB) – oraz muszą być podawane do wiadomości publicznej (232). Ponadto po wprowadzeniu zaktualizowanych strategii politycznych i procedur PCLOB przeprowadzi przegląd w celu zapewnia ich zgodności z rozporządzeniem wykonawczym. W terminie 180 dni po zakończeniu takiego przeglądu przez PCLOB każda agencja wywiadowcza musi starannie rozważyć i wdrożyć wszystkie zalecenia PCLOB lub w inny sposób zastosować się do nich. 3 lipca 2023 r. rząd USA opublikował takie zaktualizowane strategie i procedury (233).

232

233

3.2.1.2.   Ograniczenia i zabezpieczenia odnoszące się do gromadzenia danych osobowych do celów związanych z bezpieczeństwem narodowym

Ograniczenia i zabezpieczenia odnoszące się do gromadzenia danych osobowych do celów związanych z bezpieczeństwem narodowym

| (127) | W rozporządzeniu wykonawczym 14086 określono szereg nadrzędnych wymogów, które mają zastosowanie do wszystkich działań w zakresie rozpoznania radioelektronicznego (gromadzenie, wykorzystywanie, rozpowszechnianie itp. danych osobowych). |
| --- | --- |

(127)

W rozporządzeniu wykonawczym 14086 określono szereg nadrzędnych wymogów, które mają zastosowanie do wszystkich działań w zakresie rozpoznania radioelektronicznego (gromadzenie, wykorzystywanie, rozpowszechnianie itp. danych osobowych).

| (128) | Po pierwsze, podstawą takich działań muszą być przepisy ustawy lub upoważnienie wydane przez Prezydenta i takie działania muszą być podejmowane zgodnie z prawem amerykańskim, w tym zgodnie z konstytucją (234). |
| --- | --- |

(128)

Po pierwsze, podstawą takich działań muszą być przepisy ustawy lub upoważnienie wydane przez Prezydenta i takie działania muszą być podejmowane zgodnie z prawem amerykańskim, w tym zgodnie z konstytucją (234).

234

| (129) | Po drugie, muszą istnieć odpowiednie zabezpieczenia w celu zapewnienia, by prywatność i wolności obywatelskie miały kluczowe znaczenie w kontekście planowania takich działań (235). |
| --- | --- |

(129)

Po drugie, muszą istnieć odpowiednie zabezpieczenia w celu zapewnienia, by prywatność i wolności obywatelskie miały kluczowe znaczenie w kontekście planowania takich działań (235).

235

| (130) | W szczególności wszystkie działania w zakresie rozpoznania radioelektronicznego mogą być prowadzone wyłącznie „po ustaleniu, na podstawie racjonalnej oceny wszystkich istotnych czynników, że działania te są niezbędne do realizacji zatwierdzonego priorytetu wywiadowczego” (w odniesieniu do terminu „zatwierdzony priorytet wywiadowczy” zob. motyw 135) (236). |
| --- | --- |

(130)

W szczególności wszystkie działania w zakresie rozpoznania radioelektronicznego mogą być prowadzone wyłącznie „po ustaleniu, na podstawie racjonalnej oceny wszystkich istotnych czynników, że działania te są niezbędne do realizacji zatwierdzonego priorytetu wywiadowczego” (w odniesieniu do terminu „zatwierdzony priorytet wywiadowczy” zob. motyw 135) (236).

236

| (131) | Ponadto takie działania mogą być prowadzone wyłącznie „w takim zakresie i w taki sposób, które są proporcjonalne do zatwierdzonego priorytetu wywiadowczego, w odniesieniu do którego zostały one dozwolone” (237). Innymi słowy, należy osiągnąć odpowiednią równowagę „między znaczeniem realizowanego priorytetu wywiadowczego a wpływem na prywatność i wolności obywatelskie osób fizycznych, których to dotyczy, niezależnie od ich narodowości lub miejsca zamieszkania” (238). |
| --- | --- |

(131)

Ponadto takie działania mogą być prowadzone wyłącznie „w takim zakresie i w taki sposób, które są proporcjonalne do zatwierdzonego priorytetu wywiadowczego, w odniesieniu do którego zostały one dozwolone” (237). Innymi słowy, należy osiągnąć odpowiednią równowagę „między znaczeniem realizowanego priorytetu wywiadowczego a wpływem na prywatność i wolności obywatelskie osób fizycznych, których to dotyczy, niezależnie od ich narodowości lub miejsca zamieszkania” (238).

237

238

| (132) | Ponadto, aby zapewnić zgodność z tymi wymogami ogólnymi, które odzwierciedlają zasady legalności, konieczności i proporcjonalności, działania w zakresie rozpoznania radioelektronicznego podlegają nadzorowi (więcej szczegółów na ten temat podano w sekcji 3.2.2) (239). |
| --- | --- |

(132)

Ponadto, aby zapewnić zgodność z tymi wymogami ogólnymi, które odzwierciedlają zasady legalności, konieczności i proporcjonalności, działania w zakresie rozpoznania radioelektronicznego podlegają nadzorowi (więcej szczegółów na ten temat podano w sekcji 3.2.2) (239).

239

| (133) | Te nadrzędne wymogi są ponadto uzasadnione w kontekście gromadzenia danych w ramach rozpoznania radioelektronicznego poprzez szereg warunków i ograniczeń zapewniających, aby ingerowanie w prawa osób fizycznych było ograniczone do tego, co jest niezbędne i proporcjonalne do realizacji uzasadnionego celu. |
| --- | --- |

(133)

Te nadrzędne wymogi są ponadto uzasadnione w kontekście gromadzenia danych w ramach rozpoznania radioelektronicznego poprzez szereg warunków i ograniczeń zapewniających, aby ingerowanie w prawa osób fizycznych było ograniczone do tego, co jest niezbędne i proporcjonalne do realizacji uzasadnionego celu.

| (134) | Po pierwsze, w rozporządzeniu wykonawczym ogranicza się powody, dla których dane mogą być gromadzone w ramach działań w zakresie rozpoznania radioelektronicznego, na dwa sposoby. Z jednej strony w rozporządzeniu wykonawczym określono uzasadnione cele, które można realizować przez gromadzenie danych w wyniku rozpoznania radioelektronicznego, np. w celu zrozumienia lub oceny możliwości, zamiarów lub działań zagranicznych podmiotów, w tym międzynarodowych organizacji terrorystycznych, które stwarzają faktyczne lub potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego Stanów Zjednoczonych, w celu ochrony przed zagranicznymi zdolnościami i działaniami wojskowymi oraz w celu zrozumienia lub oceny transgranicznych zagrożeń, które wpływają na bezpieczeństwo globalne, takich jak zmiana klimatu i inne zmiany ekologiczne, zagrożenia dla zdrowia publicznego i zagrożenia natury humanitarnej (240). Z drugiej strony w rozporządzeniu wykonawczym wymieniono określone cele, których nigdy nie wolno realizować za pomocą działań w zakresie rozpoznania radioelektronicznego, np. w celu wywołania krytyki lub sprzeciwu lub swobodnego wyrażania pomysłów lub opinii politycznych przez jednostki lub prasę, w celu działania na niekorzyść danej jednostki ze względu na jej pochodzenie etniczne, rasę, płeć, tożsamość płciową, orientację seksualną lub religię lub w celu przyznania przewagi konkurencyjnej amerykańskim przedsiębiorstwom (241). |
| --- | --- |

(134)

Po pierwsze, w rozporządzeniu wykonawczym ogranicza się powody, dla których dane mogą być gromadzone w ramach działań w zakresie rozpoznania radioelektronicznego, na dwa sposoby. Z jednej strony w rozporządzeniu wykonawczym określono uzasadnione cele, które można realizować przez gromadzenie danych w wyniku rozpoznania radioelektronicznego, np. w celu zrozumienia lub oceny możliwości, zamiarów lub działań zagranicznych podmiotów, w tym międzynarodowych organizacji terrorystycznych, które stwarzają faktyczne lub potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego Stanów Zjednoczonych, w celu ochrony przed zagranicznymi zdolnościami i działaniami wojskowymi oraz w celu zrozumienia lub oceny transgranicznych zagrożeń, które wpływają na bezpieczeństwo globalne, takich jak zmiana klimatu i inne zmiany ekologiczne, zagrożenia dla zdrowia publicznego i zagrożenia natury humanitarnej (240). Z drugiej strony w rozporządzeniu wykonawczym wymieniono określone cele, których nigdy nie wolno realizować za pomocą działań w zakresie rozpoznania radioelektronicznego, np. w celu wywołania krytyki lub sprzeciwu lub swobodnego wyrażania pomysłów lub opinii politycznych przez jednostki lub prasę, w celu działania na niekorzyść danej jednostki ze względu na jej pochodzenie etniczne, rasę, płeć, tożsamość płciową, orientację seksualną lub religię lub w celu przyznania przewagi konkurencyjnej amerykańskim przedsiębiorstwom (241).

240

241

| (135) | Ponadto agencje wywiadowcze nie mogą powoływać się na uzasadnione cele określone w rozporządzeniu wykonawczym 14086 same w sobie, aby uzasadnić gromadzenie danych w wyniku rozpoznania radioelektronicznego, lecz cele te muszą być dodatkowo poparte – w przypadku celów operacyjnych – bardziej konkretnymi priorytetami, w odniesieniu do których można gromadzić dane w wyniku rozpoznania radioelektronicznego. Innymi słowy, faktyczne gromadzenie danych może odbywać się wyłącznie w celu realizacji bardziej konkretnego priorytetu. Takie priorytety są ustalane za pośrednictwem specjalnego procesu, którego celem jest zapewnienie zgodności z mającymi zastosowanie wymogami prawnymi, w tym wymogami dotyczącymi prywatności i wolności obywatelskich. Ściślej rzecz ujmując, priorytety wywiadowcze są najpierw opracowywane przez Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych (za pośrednictwem tak zwanych ram amerykańskich priorytetów wywiadowczych), a następnie przedstawiane Prezydentowi do zatwierdzenia (242). Przed zaproponowaniem priorytetów wywiadowczych Prezydentowi Dyrektor musi, zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym 14086, uzyskać od Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych ocenę każdego priorytetu pod kątem tego, czy dany priorytet 1) przyczynia się do realizacji co najmniej jednego uzasadnionego celu wymienionego w rozporządzeniu wykonawczym; 2) ani nie został zaprojektowany z myślą o gromadzeniu danych w wyniku rozpoznania radioelektronicznego, ani nie przewiduje się, że spowoduje on gromadzenie danych w wyniku rozpoznania radioelektronicznego na potrzeby realizacji zakazanego celu wymienionego w rozporządzeniu wykonawczym; oraz 3) został określony po odpowiednim uwzględnieniu prywatności i wolności obywatelskich wszystkich osób, niezależnie od ich narodowości lub miejsca zamieszkania (243). W przypadku gdy Dyrektor nie zgodzi się z oceną Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności, obie opinie muszą zostać przedstawione Prezydentowi (244). |
| --- | --- |

(135)

Ponadto agencje wywiadowcze nie mogą powoływać się na uzasadnione cele określone w rozporządzeniu wykonawczym 14086 same w sobie, aby uzasadnić gromadzenie danych w wyniku rozpoznania radioelektronicznego, lecz cele te muszą być dodatkowo poparte – w przypadku celów operacyjnych – bardziej konkretnymi priorytetami, w odniesieniu do których można gromadzić dane w wyniku rozpoznania radioelektronicznego. Innymi słowy, faktyczne gromadzenie danych może odbywać się wyłącznie w celu realizacji bardziej konkretnego priorytetu. Takie priorytety są ustalane za pośrednictwem specjalnego procesu, którego celem jest zapewnienie zgodności z mającymi zastosowanie wymogami prawnymi, w tym wymogami dotyczącymi prywatności i wolności obywatelskich. Ściślej rzecz ujmując, priorytety wywiadowcze są najpierw opracowywane przez Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych (za pośrednictwem tak zwanych ram amerykańskich priorytetów wywiadowczych), a następnie przedstawiane Prezydentowi do zatwierdzenia (242). Przed zaproponowaniem priorytetów wywiadowczych Prezydentowi Dyrektor musi, zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym 14086, uzyskać od Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych ocenę każdego priorytetu pod kątem tego, czy dany priorytet 1) przyczynia się do realizacji co najmniej jednego uzasadnionego celu wymienionego w rozporządzeniu wykonawczym; 2) ani nie został zaprojektowany z myślą o gromadzeniu danych w wyniku rozpoznania radioelektronicznego, ani nie przewiduje się, że spowoduje on gromadzenie danych w wyniku rozpoznania radioelektronicznego na potrzeby realizacji zakazanego celu wymienionego w rozporządzeniu wykonawczym; oraz 3) został określony po odpowiednim uwzględnieniu prywatności i wolności obywatelskich wszystkich osób, niezależnie od ich narodowości lub miejsca zamieszkania (243). W przypadku gdy Dyrektor nie zgodzi się z oceną Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności, obie opinie muszą zostać przedstawione Prezydentowi (244).

242

243

244

| (136) | W związku z tym proces ten w szczególności zapewnia uwzględnienie kwestii związanych z prywatnością już na początkowym etapie, kiedy priorytety wywiadowcze są opracowywane. |
| --- | --- |

(136)

W związku z tym proces ten w szczególności zapewnia uwzględnienie kwestii związanych z prywatnością już na początkowym etapie, kiedy priorytety wywiadowcze są opracowywane.

| (137) | Po drugie, po ustaleniu priorytetu wywiadowczego szereg wymogów determinuje wydanie decyzji, czy można gromadzić dane w ramach rozpoznania radioelektronicznego w celu realizacji takiego priorytetu, a jeśli tak, to w jakim zakresie. Wymogi te zapewniają wypełnienie nadrzędnych standardów niezbędności i proporcjonalności określonych w sekcji 2 lit. a) rozporządzenia wykonawczego. |
| --- | --- |

(137)

Po drugie, po ustaleniu priorytetu wywiadowczego szereg wymogów determinuje wydanie decyzji, czy można gromadzić dane w ramach rozpoznania radioelektronicznego w celu realizacji takiego priorytetu, a jeśli tak, to w jakim zakresie. Wymogi te zapewniają wypełnienie nadrzędnych standardów niezbędności i proporcjonalności określonych w sekcji 2 lit. a) rozporządzenia wykonawczego.

| (138) | W szczególności dane w ramach rozpoznania radioelektronicznego mogą być gromadzone wyłącznie „po ustaleniu, na podstawie racjonalnej oceny wszystkich istotnych czynników, że gromadzenie tych danych jest niezbędne do realizacji konkretnego priorytetu wywiadowczego” (245). Przy ustalaniu, czy konkretne działanie w obszarze gromadzenia danych w wyniku rozpoznania radioelektronicznego jest niezbędne do realizacji zatwierdzonego priorytetu wywiadowczego, amerykańskie agencje wywiadowcze muszą wziąć pod uwagę dostępność, wykonalność i stosowność innych, mniej inwazyjnych źródeł i metod, w tym wywodzących się ze źródeł dyplomatycznych i publicznych (246). Jeżeli takie alternatywne mniej inwazyjne źródła i metody są dostępne, należy stosować je w pierwszej kolejności (247). |
| --- | --- |

(138)

W szczególności dane w ramach rozpoznania radioelektronicznego mogą być gromadzone wyłącznie „po ustaleniu, na podstawie racjonalnej oceny wszystkich istotnych czynników, że gromadzenie tych danych jest niezbędne do realizacji konkretnego priorytetu wywiadowczego” (245). Przy ustalaniu, czy konkretne działanie w obszarze gromadzenia danych w wyniku rozpoznania radioelektronicznego jest niezbędne do realizacji zatwierdzonego priorytetu wywiadowczego, amerykańskie agencje wywiadowcze muszą wziąć pod uwagę dostępność, wykonalność i stosowność innych, mniej inwazyjnych źródeł i metod, w tym wywodzących się ze źródeł dyplomatycznych i publicznych (246). Jeżeli takie alternatywne mniej inwazyjne źródła i metody są dostępne, należy stosować je w pierwszej kolejności (247).

245

246

247

| (139) | Jeżeli na podstawie wspomnianych kryteriów gromadzenie danych w ramach rozpoznania radioelektronicznego zostanie uznane za niezbędne, musi być ono „dostosowane do danych potrzeb” i „nie może wywierać nieproporcjonalnego wpływu na prywatność i wolności obywatelskie” (248). W celu zapewnienia, by na prywatność i wolności obywatelskie nie był wywierany nieproporcjonalny wpływ– tj. aby osiągnąć właściwą równowagę między potrzebami związanymi z bezpieczeństwem narodowym a ochroną prywatności i wolności obywatelskich – należy odpowiednio uwzględnić wszystkie istotne czynniki, takie jak charakter realizowanego celu, inwazyjność działania polegającego na gromadzeniu danych, w tym jego czas trwania, prawdopodobny wkład gromadzenia danych w realizację celu, konsekwencje dla osób fizycznych, które można racjonalnie przewidzieć, oraz charakter i wrażliwość danych, które mają być gromadzone (249). |
| --- | --- |

(139)

Jeżeli na podstawie wspomnianych kryteriów gromadzenie danych w ramach rozpoznania radioelektronicznego zostanie uznane za niezbędne, musi być ono „dostosowane do danych potrzeb” i „nie może wywierać nieproporcjonalnego wpływu na prywatność i wolności obywatelskie” (248). W celu zapewnienia, by na prywatność i wolności obywatelskie nie był wywierany nieproporcjonalny wpływ– tj. aby osiągnąć właściwą równowagę między potrzebami związanymi z bezpieczeństwem narodowym a ochroną prywatności i wolności obywatelskich – należy odpowiednio uwzględnić wszystkie istotne czynniki, takie jak charakter realizowanego celu, inwazyjność działania polegającego na gromadzeniu danych, w tym jego czas trwania, prawdopodobny wkład gromadzenia danych w realizację celu, konsekwencje dla osób fizycznych, które można racjonalnie przewidzieć, oraz charakter i wrażliwość danych, które mają być gromadzone (249).

248

249

| (140) | Jeżeli chodzi o rodzaj gromadzenia danych w wyniku rozpoznania radioelektronicznego, gromadzenie danych w Stanach Zjednoczonych, które jest najistotniejsze z punktu widzenia obecnego stwierdzania odpowiedniego stopnia ochrony, ponieważ dotyczy danych, które zostały przekazane podmiotom w Stanach Zjednoczonych, powinno być zawsze ukierunkowane, jak wyjaśniono bardziej szczegółowo w motywach 142–153. |
| --- | --- |

(140)

Jeżeli chodzi o rodzaj gromadzenia danych w wyniku rozpoznania radioelektronicznego, gromadzenie danych w Stanach Zjednoczonych, które jest najistotniejsze z punktu widzenia obecnego stwierdzania odpowiedniego stopnia ochrony, ponieważ dotyczy danych, które zostały przekazane podmiotom w Stanach Zjednoczonych, powinno być zawsze ukierunkowane, jak wyjaśniono bardziej szczegółowo w motywach 142–153.

| (141) | „Hurtowe gromadzenie danych” (250) można przeprowadzić wyłącznie poza Stanami Zjednoczonymi na podstawie rozporządzenia wykonawczego 12333. Również w tym przypadku, zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym 14086, należy nadać priorytet ukierunkowanemu gromadzeniu danych (251). Z kolei hurtowe gromadzenie danych jest dozwolone wyłącznie w sytuacji, w której nie można w racjonalny sposób uzyskać informacji niezbędnych do realizacji zatwierdzonego priorytetu wywiadowczego w drodze gromadzenia ukierunkowanego (252). Jeżeli konieczne jest przeprowadzenie hurtowego gromadzenia danych poza Stanami Zjednoczonymi, zastosowanie mają szczególne zabezpieczenia określone w rozporządzeniu wykonawczym 14086 (253). Po pierwsze, należy stosować metody i środki techniczne w celu ograniczenia gromadzonych danych wyłącznie do tego, co jest niezbędne do realizacji zatwierdzonego priorytetu wywiadowczego, przy jednoczesnym ograniczeniu do minimum gromadzenia informacji nieistotnych (254). Po drugie, w rozporządzeniu wykonawczym ogranicza się wykorzystywanie informacji zgromadzonych hurtowo (w tym w drodze zapytań) do sześciu celów szczegółowych, w tym celów dotyczących ochrony przed terroryzmem, brania zakładników oraz przetrzymywania w niewoli osób przez rząd innego państwa, podmiot lub osobę z innego państwa bądź w ich imieniu; ochrony przed szpiegostwem, sabotażem lub zamachem na rzecz obcego państwa; ochrony przed zagrożeniami wynikającymi z opracowywania, posiadania lub rozprzestrzeniania broni masowego rażenia lub powiązanych technologii i zagrożeń itp. (255) Ponadto wszelkie zapytania dotyczące danych zgromadzonych hurtowo w ramach rozpoznania radioelektronicznego mogą mieć miejsce, w stosownych przypadkach, wyłącznie w celu realizacji zatwierdzonego priorytetu wywiadowczego – z myślą o realizacji wspomnianych sześciu celów oraz zgodnie ze strategiami politycznymi i procedurami, w których odpowiednio uwzględniono wpływ tych zapytań na prywatność i wolności obywatelskie wszystkich osób, niezależnie od ich narodowości lub miejsca zamieszkania (256). |
| --- | --- |

(141)

„Hurtowe gromadzenie danych” (250) można przeprowadzić wyłącznie poza Stanami Zjednoczonymi na podstawie rozporządzenia wykonawczego 12333. Również w tym przypadku, zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym 14086, należy nadać priorytet ukierunkowanemu gromadzeniu danych (251). Z kolei hurtowe gromadzenie danych jest dozwolone wyłącznie w sytuacji, w której nie można w racjonalny sposób uzyskać informacji niezbędnych do realizacji zatwierdzonego priorytetu wywiadowczego w drodze gromadzenia ukierunkowanego (252). Jeżeli konieczne jest przeprowadzenie hurtowego gromadzenia danych poza Stanami Zjednoczonymi, zastosowanie mają szczególne zabezpieczenia określone w rozporządzeniu wykonawczym 14086 (253). Po pierwsze, należy stosować metody i środki techniczne w celu ograniczenia gromadzonych danych wyłącznie do tego, co jest niezbędne do realizacji zatwierdzonego priorytetu wywiadowczego, przy jednoczesnym ograniczeniu do minimum gromadzenia informacji nieistotnych (254). Po drugie, w rozporządzeniu wykonawczym ogranicza się wykorzystywanie informacji zgromadzonych hurtowo (w tym w drodze zapytań) do sześciu celów szczegółowych, w tym celów dotyczących ochrony przed terroryzmem, brania zakładników oraz przetrzymywania w niewoli osób przez rząd innego państwa, podmiot lub osobę z innego państwa bądź w ich imieniu; ochrony przed szpiegostwem, sabotażem lub zamachem na rzecz obcego państwa; ochrony przed zagrożeniami wynikającymi z opracowywania, posiadania lub rozprzestrzeniania broni masowego rażenia lub powiązanych technologii i zagrożeń itp. (255) Ponadto wszelkie zapytania dotyczące danych zgromadzonych hurtowo w ramach rozpoznania radioelektronicznego mogą mieć miejsce, w stosownych przypadkach, wyłącznie w celu realizacji zatwierdzonego priorytetu wywiadowczego – z myślą o realizacji wspomnianych sześciu celów oraz zgodnie ze strategiami politycznymi i procedurami, w których odpowiednio uwzględniono wpływ tych zapytań na prywatność i wolności obywatelskie wszystkich osób, niezależnie od ich narodowości lub miejsca zamieszkania (256).

250

251

252

253

254

255

256

| (142) | Gromadzenie w wyniku rozpoznania radioelektronicznego danych, które zostały przekazane podmiotowi w Stanach Zjednoczonych, podlega nie tylko wymogom określonym w rozporządzeniu wykonawczym 14086, lecz także konkretnym ograniczeniom i zabezpieczeniom, które reguluje sekcja 702 ustawy o kontroli wywiadu (257). Zgodnie z przepisami sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu zezwala się na gromadzenie danych wywiadowczych poprzez ukierunkowywanie działań na osoby niebędące obywatelami ani rezydentami USA, w odniesieniu do których można racjonalnie założyć, że znajdują się one poza terytorium Stanów Zjednoczonych, przy obowiązkowej pomocy ze strony amerykańskich dostawców usług łączności elektronicznej (258). Na potrzeby gromadzenia danych wywiadowczych zgodnie z sekcją 702 ustawy o kontroli wywiadu prokurator generalny i Dyrektor Krajowych Służb Wywiadowczych przedkładają coroczne certyfikacje do Sądu ds. Kontroli Wywiadu, który określa kategorie danych wywiadowczych, które należy pozyskać (259). Certyfikacjom muszą towarzyszyć procedury ukierunkowywania, minimalizacji i zapytań, które są również zatwierdzane przez sąd i prawnie wiążące dla amerykańskich agencji wywiadowczych. |
| --- | --- |

(142)

Gromadzenie w wyniku rozpoznania radioelektronicznego danych, które zostały przekazane podmiotowi w Stanach Zjednoczonych, podlega nie tylko wymogom określonym w rozporządzeniu wykonawczym 14086, lecz także konkretnym ograniczeniom i zabezpieczeniom, które reguluje sekcja 702 ustawy o kontroli wywiadu (257). Zgodnie z przepisami sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu zezwala się na gromadzenie danych wywiadowczych poprzez ukierunkowywanie działań na osoby niebędące obywatelami ani rezydentami USA, w odniesieniu do których można racjonalnie założyć, że znajdują się one poza terytorium Stanów Zjednoczonych, przy obowiązkowej pomocy ze strony amerykańskich dostawców usług łączności elektronicznej (258). Na potrzeby gromadzenia danych wywiadowczych zgodnie z sekcją 702 ustawy o kontroli wywiadu prokurator generalny i Dyrektor Krajowych Służb Wywiadowczych przedkładają coroczne certyfikacje do Sądu ds. Kontroli Wywiadu, który określa kategorie danych wywiadowczych, które należy pozyskać (259). Certyfikacjom muszą towarzyszyć procedury ukierunkowywania, minimalizacji i zapytań, które są również zatwierdzane przez sąd i prawnie wiążące dla amerykańskich agencji wywiadowczych.

257

258

259

| (143) | Sąd ds. Kontroli Wywiadu jest niezależnym sądem (260) utworzonym na mocy ustawy federalnej, którego orzeczenia można zaskarżyć przed Sądem Odwoławczym ds. Kontroli Wywiadu (261), a ostatecznie przed Sądem Najwyższym Stanów Zjednoczonych (262). Sąd ds. Kontroli Wywiadu (oraz Sąd Odwoławczy ds. Kontroli Wywiadu) korzysta ze wsparcia stałego zespołu składającego się z pięciu adwokatów i pięciu ekspertów technicznych w dziedzinie bezpieczeństwa narodowego i wolności obywatelskich (263). Spośród tej grupy sąd powołuje jedną osobę, która będzie pełniła funkcję amicus curiae, tj. osoby zapewniającej wsparcie przy rozpatrywaniu wszelkich wniosków o wydanie nakazu lub wniosków o dokonanie przeglądu zawierających nową lub istotną wykładnię przepisów ustawowych, chyba że sąd stwierdzi, że powołanie takiej osoby w danym przypadku nie byłoby właściwe (264). Instytucja amicus curiae służy przede wszystkim zapewnieniu odpowiedniego uwzględnienia w ocenie przeprowadzonej przez sąd kwestii związanych z prywatnością. Sąd może również powołać osobę fizyczną lub podmiot do pełnienia funkcji amicus curiae i dzielenia się swoją wiedzą techniczną, jeżeli uzna to za stosowne lub – po otrzymaniu odpowiedniego wniosku – może udzielić osobie fizycznej lub podmiotowi zgody na złożenie raportu amicus curiae (265). |
| --- | --- |

(143)

Sąd ds. Kontroli Wywiadu jest niezależnym sądem (260) utworzonym na mocy ustawy federalnej, którego orzeczenia można zaskarżyć przed Sądem Odwoławczym ds. Kontroli Wywiadu (261), a ostatecznie przed Sądem Najwyższym Stanów Zjednoczonych (262). Sąd ds. Kontroli Wywiadu (oraz Sąd Odwoławczy ds. Kontroli Wywiadu) korzysta ze wsparcia stałego zespołu składającego się z pięciu adwokatów i pięciu ekspertów technicznych w dziedzinie bezpieczeństwa narodowego i wolności obywatelskich (263). Spośród tej grupy sąd powołuje jedną osobę, która będzie pełniła funkcję amicus curiae, tj. osoby zapewniającej wsparcie przy rozpatrywaniu wszelkich wniosków o wydanie nakazu lub wniosków o dokonanie przeglądu zawierających nową lub istotną wykładnię przepisów ustawowych, chyba że sąd stwierdzi, że powołanie takiej osoby w danym przypadku nie byłoby właściwe (264). Instytucja amicus curiae służy przede wszystkim zapewnieniu odpowiedniego uwzględnienia w ocenie przeprowadzonej przez sąd kwestii związanych z prywatnością. Sąd może również powołać osobę fizyczną lub podmiot do pełnienia funkcji amicus curiae i dzielenia się swoją wiedzą techniczną, jeżeli uzna to za stosowne lub – po otrzymaniu odpowiedniego wniosku – może udzielić osobie fizycznej lub podmiotowi zgody na złożenie raportu amicus curiae (265).

260

261

262

263

amicus curiae

264

amicus curiae

amicus curiae

amicus curiae

265

| (144) | Sąd ds. Kontroli Wywiadu dokonuje przeglądów certyfikacji i powiązanych procedur (w szczególności procedur ukierunkowywania i minimalizacji) pod względem zgodności z wymogami określonymi w ustawie o kontroli wywiadu. Jeżeli sąd ten stwierdzi, że wymogi nie zostały spełnione, może odmówić wydania certyfikatu w całości lub w części i zażądać zmiany procedur (266). W tym kontekście Sąd ds. Kontroli Wywiadu wielokrotnie podkreślał, że jego przegląd procedur ukierunkowywania i minimalizacji określonych w sekcji 702 nie ogranicza się wyłącznie do samych tych procedur, lecz także obejmuje sposób ich wdrażania przez rząd (267). |
| --- | --- |

(144)

Sąd ds. Kontroli Wywiadu dokonuje przeglądów certyfikacji i powiązanych procedur (w szczególności procedur ukierunkowywania i minimalizacji) pod względem zgodności z wymogami określonymi w ustawie o kontroli wywiadu. Jeżeli sąd ten stwierdzi, że wymogi nie zostały spełnione, może odmówić wydania certyfikatu w całości lub w części i zażądać zmiany procedur (266). W tym kontekście Sąd ds. Kontroli Wywiadu wielokrotnie podkreślał, że jego przegląd procedur ukierunkowywania i minimalizacji określonych w sekcji 702 nie ogranicza się wyłącznie do samych tych procedur, lecz także obejmuje sposób ich wdrażania przez rząd (267).

266

267

| (145) | Agencja Bezpieczeństwa Narodowego (agencja wywiadowcza odpowiedzialna za ukierunkowywanie, o którym mowa w sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu) dokonuje indywidualnych ustaleń w zakresie ukierunkowywania zgodnie z procedurami ukierunkowywania zatwierdzonymi przez Sąd ds. Kontroli Wywiadu, które nakładają na Agencję Bezpieczeństwa Narodowego obowiązek dokonania oceny, w oparciu o całokształt okoliczności, że przez ukierunkowanie działań na konkretną osobę można pozyskać dane wywiadowcze należące do kategorii wskazanej w certyfikacji (268). Ocena ta musi być szczegółowa i oparta na faktach, jak również musi opierać się na osądzie analitycznym, specjalistycznym szkoleniu i doświadczeniu analityka oraz na charakterze danych wywiadowczych, które mają zostać pozyskane (269). Ukierunkowanie przeprowadza się przez określenie tak zwanych selektorów, które pozwalają określić konkretne narzędzia komunikacyjne, takie jak adres e-mail lub numer telefonu osoby, na którą ukierunkowano działania, lecz nigdy kluczowe słowa ani imiona i nazwiska osób fizycznych (270). |
| --- | --- |

(145)

Agencja Bezpieczeństwa Narodowego (agencja wywiadowcza odpowiedzialna za ukierunkowywanie, o którym mowa w sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu) dokonuje indywidualnych ustaleń w zakresie ukierunkowywania zgodnie z procedurami ukierunkowywania zatwierdzonymi przez Sąd ds. Kontroli Wywiadu, które nakładają na Agencję Bezpieczeństwa Narodowego obowiązek dokonania oceny, w oparciu o całokształt okoliczności, że przez ukierunkowanie działań na konkretną osobę można pozyskać dane wywiadowcze należące do kategorii wskazanej w certyfikacji (268). Ocena ta musi być szczegółowa i oparta na faktach, jak również musi opierać się na osądzie analitycznym, specjalistycznym szkoleniu i doświadczeniu analityka oraz na charakterze danych wywiadowczych, które mają zostać pozyskane (269). Ukierunkowanie przeprowadza się przez określenie tak zwanych selektorów, które pozwalają określić konkretne narzędzia komunikacyjne, takie jak adres e-mail lub numer telefonu osoby, na którą ukierunkowano działania, lecz nigdy kluczowe słowa ani imiona i nazwiska osób fizycznych (270).

268

269

270

| (146) | Analitycy Agencji Bezpieczeństwa Narodowego identyfikują najpierw osoby niebędące obywatelami ani rezydentami USA przebywające za granicą, których objęcie nadzorem – w ocenie analityków – umożliwi pozyskanie stosownych zagranicznych informacji wywiadowczych określonych w certyfikacji (271). Jak określono w procedurach Agencji Bezpieczeństwa Narodowego w zakresie ukierunkowywania, Agencja Bezpieczeństwa Narodowego może objąć nadzorem osobę, na którą ukierunkowano działania, wyłącznie pod warunkiem, że ma już pewne informacje na jej temat (272). Informacje te mogą pochodzić z danych uzyskanych z różnych źródeł, na przykład z wywiadu osobowego. Za pośrednictwem tych innych źródeł analityk musi również zidentyfikować konkretny selektor (tj. konto komunikacyjne) wykorzystywany przez osobę, która może być potencjalnym celem namierzania. Po zidentyfikowaniu tych poszczególnych osób i zatwierdzeniu ukierunkowywania na nie działań w ramach rozbudowanego mechanizmu przeglądu wykorzystywanego przez Agencję Bezpieczeństwa Narodowego (273) przydziela się (tj. opracowuje i wdraża) selektory identyfikujące narzędzia komunikacyjne (takie jak adresy e-mail), które są wykorzystywane przez osoby, na które ukierunkowano działania (274). |
| --- | --- |

(146)

Analitycy Agencji Bezpieczeństwa Narodowego identyfikują najpierw osoby niebędące obywatelami ani rezydentami USA przebywające za granicą, których objęcie nadzorem – w ocenie analityków – umożliwi pozyskanie stosownych zagranicznych informacji wywiadowczych określonych w certyfikacji (271). Jak określono w procedurach Agencji Bezpieczeństwa Narodowego w zakresie ukierunkowywania, Agencja Bezpieczeństwa Narodowego może objąć nadzorem osobę, na którą ukierunkowano działania, wyłącznie pod warunkiem, że ma już pewne informacje na jej temat (272). Informacje te mogą pochodzić z danych uzyskanych z różnych źródeł, na przykład z wywiadu osobowego. Za pośrednictwem tych innych źródeł analityk musi również zidentyfikować konkretny selektor (tj. konto komunikacyjne) wykorzystywany przez osobę, która może być potencjalnym celem namierzania. Po zidentyfikowaniu tych poszczególnych osób i zatwierdzeniu ukierunkowywania na nie działań w ramach rozbudowanego mechanizmu przeglądu wykorzystywanego przez Agencję Bezpieczeństwa Narodowego (273) przydziela się (tj. opracowuje i wdraża) selektory identyfikujące narzędzia komunikacyjne (takie jak adresy e-mail), które są wykorzystywane przez osoby, na które ukierunkowano działania (274).

271

272

273

274

| (147) | Agencja Bezpieczeństwa Narodowego musi udokumentować faktyczną podstawę wyboru osoby, na którą ukierunkowano działania, (275) i w regularnych odstępach po wstępnym ukierunkowaniu działań na tę osobę musi potwierdzić, że norma w zakresie ukierunkowania jest cały czas spełniana (276). Jeżeli norma ta nie jest już spełniana, należy zaprzestać gromadzenia informacji (277). Urzędnicy biur ds. nadzoru nad służbami wywiadowczymi w Departamencie Sprawiedliwości, którzy mają obowiązek zgłaszać wszelkie naruszenia Sądowi ds. Kontroli Wywiadu i Kongresowi, co dwa miesiące dokonują przeglądu wyboru każdej osoby, na którą Agencja Bezpieczeństwa Narodowego ukierunkowała działania, oraz jej dokumentacji dotyczącej każdej zarejestrowanej oceny i uzasadnienia ukierunkowania w celu zapewnienia zgodności z procedurami ukierunkowywania (278). Dokumentacja pisemna Agencji Bezpieczeństwa Narodowego ułatwia Sądowi ds. Kontroli Wywiadu nadzorowanie tego, czy konkretne osoby fizyczne są prawidłowo namierzane na podstawie sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu, zgodnie z jego uprawnieniami nadzorczymi opisanymi w motywach 173–174 (279). Ponadto Dyrektor Krajowych Służb Wywiadowczych jest również zobowiązany do podawania co roku całkowitej liczby namierzanych osób zgodnie z sekcją 702 ustawy o kontroli wywiadu w publicznych, składanych do roku statystycznych sprawozdaniach z przejrzystości. Przedsiębiorstwa, które otrzymują dyrektywy na podstawie sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu, mogą publikować dane zagregowane (za pośrednictwem sprawozdań z przejrzystości) dotyczące otrzymywanych wniosków (280). |
| --- | --- |

(147)

Agencja Bezpieczeństwa Narodowego musi udokumentować faktyczną podstawę wyboru osoby, na którą ukierunkowano działania, (275) i w regularnych odstępach po wstępnym ukierunkowaniu działań na tę osobę musi potwierdzić, że norma w zakresie ukierunkowania jest cały czas spełniana (276). Jeżeli norma ta nie jest już spełniana, należy zaprzestać gromadzenia informacji (277). Urzędnicy biur ds. nadzoru nad służbami wywiadowczymi w Departamencie Sprawiedliwości, którzy mają obowiązek zgłaszać wszelkie naruszenia Sądowi ds. Kontroli Wywiadu i Kongresowi, co dwa miesiące dokonują przeglądu wyboru każdej osoby, na którą Agencja Bezpieczeństwa Narodowego ukierunkowała działania, oraz jej dokumentacji dotyczącej każdej zarejestrowanej oceny i uzasadnienia ukierunkowania w celu zapewnienia zgodności z procedurami ukierunkowywania (278). Dokumentacja pisemna Agencji Bezpieczeństwa Narodowego ułatwia Sądowi ds. Kontroli Wywiadu nadzorowanie tego, czy konkretne osoby fizyczne są prawidłowo namierzane na podstawie sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu, zgodnie z jego uprawnieniami nadzorczymi opisanymi w motywach 173–174 (279). Ponadto Dyrektor Krajowych Służb Wywiadowczych jest również zobowiązany do podawania co roku całkowitej liczby namierzanych osób zgodnie z sekcją 702 ustawy o kontroli wywiadu w publicznych, składanych do roku statystycznych sprawozdaniach z przejrzystości. Przedsiębiorstwa, które otrzymują dyrektywy na podstawie sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu, mogą publikować dane zagregowane (za pośrednictwem sprawozdań z przejrzystości) dotyczące otrzymywanych wniosków (280).

275

276

277

278

279

280

| (148) | W odniesieniu do pozostałych podstaw prawnych gromadzenia danych osobowych przekazywanych podmiotom w Stanach Zjednoczonych zastosowanie mają różne ograniczenia i zabezpieczenia. Ogólnie rzecz biorąc, szczególnie zabrania się hurtowego gromadzenia danych na podstawie sekcji 402 ustawy o kontroli wywiadu (podstawa prawna do stosowania urządzeń rejestrujących wybierane numery oraz urządzeń śledzących) oraz poprzez korzystanie z wezwania do przedstawienia informacji do celów bezpieczeństwa narodowego, a zamiast tego wymaga się stosowania konkretnych „terminów umożliwiających selekcję” (281). |
| --- | --- |

(148)

W odniesieniu do pozostałych podstaw prawnych gromadzenia danych osobowych przekazywanych podmiotom w Stanach Zjednoczonych zastosowanie mają różne ograniczenia i zabezpieczenia. Ogólnie rzecz biorąc, szczególnie zabrania się hurtowego gromadzenia danych na podstawie sekcji 402 ustawy o kontroli wywiadu (podstawa prawna do stosowania urządzeń rejestrujących wybierane numery oraz urządzeń śledzących) oraz poprzez korzystanie z wezwania do przedstawienia informacji do celów bezpieczeństwa narodowego, a zamiast tego wymaga się stosowania konkretnych „terminów umożliwiających selekcję” (281).

281

| (149) | Na potrzeby prowadzenia tradycyjnego zindywidualizowanego dozoru elektronicznego (zgodnie z sekcją 105 ustawy o kontroli wywiadu) agencje wywiadowcze muszą złożyć do Sądu ds. Kontroli Wywiadu wniosek z przedstawieniem stanu faktycznego i okoliczności, na które powołały się, aby uzasadnić swoje przekonanie, że dany obiekt jest użytkowany lub wkrótce będzie użytkowany przez obce państwo lub przez agenta obcego państwa (282). Sąd ds. Kontroli Wywiadu oceni m.in., czy na podstawie przedstawionych faktów istnieje uzasadnione podejrzenie, że dane zdarzenie faktycznie miało miejsce (283). |
| --- | --- |

(149)

Na potrzeby prowadzenia tradycyjnego zindywidualizowanego dozoru elektronicznego (zgodnie z sekcją 105 ustawy o kontroli wywiadu) agencje wywiadowcze muszą złożyć do Sądu ds. Kontroli Wywiadu wniosek z przedstawieniem stanu faktycznego i okoliczności, na które powołały się, aby uzasadnić swoje przekonanie, że dany obiekt jest użytkowany lub wkrótce będzie użytkowany przez obce państwo lub przez agenta obcego państwa (282). Sąd ds. Kontroli Wywiadu oceni m.in., czy na podstawie przedstawionych faktów istnieje uzasadnione podejrzenie, że dane zdarzenie faktycznie miało miejsce (283).

282

283

| (150) | W celu przeprowadzenia przeszukania lokalu lub mienia, które ma doprowadzić do inspekcji, zajęcia itp. informacji, materiałów lub mienia (np. urządzenia komputerowego) na podstawie sekcji 301 ustawy o kontroli wywiadu, wymagane jest złożenie wniosku o wydanie nakazu do Sądu ds. Kontroli Wywiadu (284). W takim wniosku należy wykazać między innymi, że istnieje uzasadnione podejrzenie, że celem przeszukania jest obce państwo lub agent obcego państwa, że lokal lub mienie, które mają zostać przeszukane, można wykorzystać do pozyskania danych wywiadowczych oraz że lokal, który ma zostać przeszukany, jest własnością (agenta) obcego państwa, jest użytkowany przez obce państwo (lub jego agenta), znajduje się w posiadaniu obcego państwa (lub jego agenta) lub jest przekazywany na rzecz (agenta) obcego państwa lub przez niego (285). |
| --- | --- |

(150)

W celu przeprowadzenia przeszukania lokalu lub mienia, które ma doprowadzić do inspekcji, zajęcia itp. informacji, materiałów lub mienia (np. urządzenia komputerowego) na podstawie sekcji 301 ustawy o kontroli wywiadu, wymagane jest złożenie wniosku o wydanie nakazu do Sądu ds. Kontroli Wywiadu (284). W takim wniosku należy wykazać między innymi, że istnieje uzasadnione podejrzenie, że celem przeszukania jest obce państwo lub agent obcego państwa, że lokal lub mienie, które mają zostać przeszukane, można wykorzystać do pozyskania danych wywiadowczych oraz że lokal, który ma zostać przeszukany, jest własnością (agenta) obcego państwa, jest użytkowany przez obce państwo (lub jego agenta), znajduje się w posiadaniu obcego państwa (lub jego agenta) lub jest przekazywany na rzecz (agenta) obcego państwa lub przez niego (285).

284

285

| (151) | Podobnie instalacja urządzeń rejestrujących wybierane numery lub urządzeń śledzących (zgodnie z sekcją 402 ustawy o kontroli wywiadu) wymaga złożenia wniosku o wydanie nakazu do Sądu ds. Kontroli Wywiadu (lub amerykańskiego sędziego pokoju) i zastosowanie konkretnego terminu umożliwiającego selekcję, tj. terminu, który w konkretny sposób identyfikuje daną osobę, konto itd. i jest stosowany w celu ograniczenia w jak największym stopniu zakresu żądanych informacji (286). Ta podstawa prawna odnosi się nie do treści komunikatów, lecz raczej dotyczy informacji na temat klienta lub abonenta korzystającego z usługi (takich jak imię i nazwisko, adres, numer abonenta, okres/rodzaj otrzymywanej usługi, źródło/mechanizm płatności). |
| --- | --- |

(151)

Podobnie instalacja urządzeń rejestrujących wybierane numery lub urządzeń śledzących (zgodnie z sekcją 402 ustawy o kontroli wywiadu) wymaga złożenia wniosku o wydanie nakazu do Sądu ds. Kontroli Wywiadu (lub amerykańskiego sędziego pokoju) i zastosowanie konkretnego terminu umożliwiającego selekcję, tj. terminu, który w konkretny sposób identyfikuje daną osobę, konto itd. i jest stosowany w celu ograniczenia w jak największym stopniu zakresu żądanych informacji (286). Ta podstawa prawna odnosi się nie do treści komunikatów, lecz raczej dotyczy informacji na temat klienta lub abonenta korzystającego z usługi (takich jak imię i nazwisko, adres, numer abonenta, okres/rodzaj otrzymywanej usługi, źródło/mechanizm płatności).

286

| (152) | W sekcji 501 (287) ustawy o kontroli wywiadu, która dopuszcza możliwość gromadzenia rejestrów związanych z prowadzoną działalnością wspólnego przewoźnika (tj. dowolnej osoby lub dowolnego podmiotu przewożących ludzi lub składniki majątku drogą lądową, kolejową, wodną lub powietrzną za wynagrodzeniem), publicznego obiektu noclegowego (np. hotelu, motelu lub zajazdu), wypożyczalni pojazdów lub punktu fizycznego składowania (tj. w którym udostępnia się przestrzeń lub świadczy usługi związane z przechowywaniem towarów i materiałów) (288), również wymaga się złożenia wniosku do Sądu ds. Kontroli Wywiadu lub sędziego pokoju. We wniosku tym należy wskazać rejestry, o które się wnosi, oraz konkretne i jasne fakty dające podstawy, by sądzić, że osoba, której rejestry dotyczą, działa na korzyść obcego państwa lub jest jego agentem (289). |
| --- | --- |

(152)

W sekcji 501 (287) ustawy o kontroli wywiadu, która dopuszcza możliwość gromadzenia rejestrów związanych z prowadzoną działalnością wspólnego przewoźnika (tj. dowolnej osoby lub dowolnego podmiotu przewożących ludzi lub składniki majątku drogą lądową, kolejową, wodną lub powietrzną za wynagrodzeniem), publicznego obiektu noclegowego (np. hotelu, motelu lub zajazdu), wypożyczalni pojazdów lub punktu fizycznego składowania (tj. w którym udostępnia się przestrzeń lub świadczy usługi związane z przechowywaniem towarów i materiałów) (288), również wymaga się złożenia wniosku do Sądu ds. Kontroli Wywiadu lub sędziego pokoju. We wniosku tym należy wskazać rejestry, o które się wnosi, oraz konkretne i jasne fakty dające podstawy, by sądzić, że osoba, której rejestry dotyczą, działa na korzyść obcego państwa lub jest jego agentem (289).

287

288

289

| (153) | Wezwania do przedstawienia informacji do celów bezpieczeństwa narodowego są ponadto dozwolone na mocy różnych ustaw i umożliwiają agencjom dochodzeniowo-śledczym uzyskanie określonych informacji (nieobejmujących treści komunikacji) od niektórych podmiotów (np. instytucji finansowych, biur informacji kredytowej, dostawców usług łączności elektronicznej) zawartych w sprawozdaniach kredytowych, dokumentacji finansowej i dokumentacji abonenta elektronicznego i dokumentacji dotyczącej transakcji (290). W ustawie dotyczącej wezwań do przedstawienia informacji do celów bezpieczeństwa narodowego, która zezwala na dostęp do łączności elektronicznej i która może być wykorzystywana wyłącznie przez FBI, ustanowiono wymóg opatrzenia każdego wniosku elementem umożliwiającym bezpośrednią identyfikację danej osoby, podmiotu, numeru telefonicznego lub rachunku oraz poświadczenia, że informacje te są istotne w kontekście zatwierdzonego dochodzenia dotyczącego bezpieczeństwa narodowego w celu zapewnienia ochrony przed terroryzmem międzynarodowym lub tajnymi działaniami wywiadowczymi (291). Odbiorcy wezwania do przedstawienia informacji do celów bezpieczeństwa narodowego mają prawo zakwestionować je przed sądem (292). |
| --- | --- |

(153)

Wezwania do przedstawienia informacji do celów bezpieczeństwa narodowego są ponadto dozwolone na mocy różnych ustaw i umożliwiają agencjom dochodzeniowo-śledczym uzyskanie określonych informacji (nieobejmujących treści komunikacji) od niektórych podmiotów (np. instytucji finansowych, biur informacji kredytowej, dostawców usług łączności elektronicznej) zawartych w sprawozdaniach kredytowych, dokumentacji finansowej i dokumentacji abonenta elektronicznego i dokumentacji dotyczącej transakcji (290). W ustawie dotyczącej wezwań do przedstawienia informacji do celów bezpieczeństwa narodowego, która zezwala na dostęp do łączności elektronicznej i która może być wykorzystywana wyłącznie przez FBI, ustanowiono wymóg opatrzenia każdego wniosku elementem umożliwiającym bezpośrednią identyfikację danej osoby, podmiotu, numeru telefonicznego lub rachunku oraz poświadczenia, że informacje te są istotne w kontekście zatwierdzonego dochodzenia dotyczącego bezpieczeństwa narodowego w celu zapewnienia ochrony przed terroryzmem międzynarodowym lub tajnymi działaniami wywiadowczymi (291). Odbiorcy wezwania do przedstawienia informacji do celów bezpieczeństwa narodowego mają prawo zakwestionować je przed sądem (292).

290

291

292

3.2.1.3.   Dalsze wykorzystywanie zebranych informacji

Dalsze wykorzystywanie zebranych informacji

| (154) | Przetwarzanie danych osobowych zgromadzonych przez amerykańskie agencje wywiadowcze za pośrednictwem rozpoznania radioelektronicznego podlega licznym zabezpieczeniom. |
| --- | --- |

(154)

Przetwarzanie danych osobowych zgromadzonych przez amerykańskie agencje wywiadowcze za pośrednictwem rozpoznania radioelektronicznego podlega licznym zabezpieczeniom.

| (155) | Po pierwsze, każda agencja wywiadowcza musi zapewnić odpowiednie bezpieczeństwo danych i uniemożliwić osobom nieupoważnionym dostęp do danych osobowych zgromadzonych za pośrednictwem rozpoznania radioelektronicznego. W tym względzie w różnych instrumentach, takich jak ustawy, wytyczne i normy, dodatkowo określono minimalne wymogi w zakresie bezpieczeństwa informacji, które należy wprowadzić (np. uwierzytelnianie wieloskładnikowe, szyfrowanie itp.) (293). Dostęp do gromadzonych danych musi być ograniczony do upoważnionych i przeszkolonych pracowników, którzy potrzebują danych, aby wywiązywać się ze swoich obowiązków (294). Co do zasady agencje wywiadowcze muszą zapewnić swoim pracownikom odpowiednie szkolenia, w tym szkolenia w zakresie procedur zgłaszania naruszeń prawa i reagowania na nie (w tym w zakresie rozporządzenia wykonawczego 14086) (295). |
| --- | --- |

(155)

Po pierwsze, każda agencja wywiadowcza musi zapewnić odpowiednie bezpieczeństwo danych i uniemożliwić osobom nieupoważnionym dostęp do danych osobowych zgromadzonych za pośrednictwem rozpoznania radioelektronicznego. W tym względzie w różnych instrumentach, takich jak ustawy, wytyczne i normy, dodatkowo określono minimalne wymogi w zakresie bezpieczeństwa informacji, które należy wprowadzić (np. uwierzytelnianie wieloskładnikowe, szyfrowanie itp.) (293). Dostęp do gromadzonych danych musi być ograniczony do upoważnionych i przeszkolonych pracowników, którzy potrzebują danych, aby wywiązywać się ze swoich obowiązków (294). Co do zasady agencje wywiadowcze muszą zapewnić swoim pracownikom odpowiednie szkolenia, w tym szkolenia w zakresie procedur zgłaszania naruszeń prawa i reagowania na nie (w tym w zakresie rozporządzenia wykonawczego 14086) (295).

293

294

295

| (156) | Po drugie, agencje wywiadowcze muszą przestrzegać standardów Wspólnoty Wywiadowczej w zakresie prawidłowości i obiektywności, w szczególności w odniesieniu do zapewnienia jakości i wiarygodności danych, uwzględniania alternatywnych źródeł informacji i obiektywności w przeprowadzaniu analiz (296). |
| --- | --- |

(156)

Po drugie, agencje wywiadowcze muszą przestrzegać standardów Wspólnoty Wywiadowczej w zakresie prawidłowości i obiektywności, w szczególności w odniesieniu do zapewnienia jakości i wiarygodności danych, uwzględniania alternatywnych źródeł informacji i obiektywności w przeprowadzaniu analiz (296).

296

| (157) | Po trzecie, w odniesieniu do przechowywania danych, w rozporządzeniu wykonawczym 14086 wyjaśniono, że dane osobowe osób niebędących obywatelami ani rezydentami USA podlegają okresom przechowywania takim samym jak te, które mają zastosowanie do danych obywateli i rezydentów USA (297). Agencje wywiadowcze są zobowiązane do określenia konkretnych okresów przechowywania danych lub czynników, które należy wziąć pod uwagę przy określaniu długości mających zastosowanie okresów przechowywania danych (np. czy informacje stanowią dowód popełnienia przestępstwa; czy informacje są danymi wywiadowczymi; czy informacje te są potrzebne do ochrony bezpieczeństwa osób lub organizacji, w tym ofiar lub celów międzynarodowego terroryzmu, określonych w różnych instrumentach prawnych (298). |
| --- | --- |

(157)

Po trzecie, w odniesieniu do przechowywania danych, w rozporządzeniu wykonawczym 14086 wyjaśniono, że dane osobowe osób niebędących obywatelami ani rezydentami USA podlegają okresom przechowywania takim samym jak te, które mają zastosowanie do danych obywateli i rezydentów USA (297). Agencje wywiadowcze są zobowiązane do określenia konkretnych okresów przechowywania danych lub czynników, które należy wziąć pod uwagę przy określaniu długości mających zastosowanie okresów przechowywania danych (np. czy informacje stanowią dowód popełnienia przestępstwa; czy informacje są danymi wywiadowczymi; czy informacje te są potrzebne do ochrony bezpieczeństwa osób lub organizacji, w tym ofiar lub celów międzynarodowego terroryzmu, określonych w różnych instrumentach prawnych (298).

297

298

| (158) | Po czwarte, w odniesieniu do rozpowszechniania danych osobowych zgromadzonych za pośrednictwem rozpoznania radioelektronicznego zastosowanie mają przepisy szczególne. Zgodnie z ogólnym wymogiem dane osobowe osób niebędących obywatelami ani rezydentami USA mogą być rozpowszechniane tylko wtedy, gdy dotyczą tego samego rodzaju informacji, które mogą być rozpowszechniane na temat obywateli i rezydentów USA, np. informacji potrzebnych do ochrony bezpieczeństwa osoby lub podmiotu (takich jak cele, ofiary lub zakładnicy międzynarodowych organizacji terrorystycznych) (299). Dane osobowe nie mogą być ponadto rozpowszechniane wyłącznie ze względu na obywatelstwo lub kraj zamieszkania danej osoby lub w celu obejścia wymogów rozporządzenia wykonawczego 14086 (300). Rozpowszechnianie danych w rządzie USA może mieć miejsce wyłącznie wówczas, gdy upoważniona i przeszkolona osoba ma uzasadnione przekonanie, że odbiorca musi znać te informacje (301) i będzie je odpowiednio chronił (302). Aby określić, czy dane osobowe mogą być rozpowszechniane odbiorcom spoza rządu amerykańskiego (w tym rządowi obcego państwa lub organizacji międzynarodowej), należy uwzględnić cel rozpowszechniania, charakter i zakres rozpowszechnianych danych oraz potencjalny szkodliwy wpływ na daną osobę lub dane osoby (303). |
| --- | --- |

(158)

Po czwarte, w odniesieniu do rozpowszechniania danych osobowych zgromadzonych za pośrednictwem rozpoznania radioelektronicznego zastosowanie mają przepisy szczególne. Zgodnie z ogólnym wymogiem dane osobowe osób niebędących obywatelami ani rezydentami USA mogą być rozpowszechniane tylko wtedy, gdy dotyczą tego samego rodzaju informacji, które mogą być rozpowszechniane na temat obywateli i rezydentów USA, np. informacji potrzebnych do ochrony bezpieczeństwa osoby lub podmiotu (takich jak cele, ofiary lub zakładnicy międzynarodowych organizacji terrorystycznych) (299). Dane osobowe nie mogą być ponadto rozpowszechniane wyłącznie ze względu na obywatelstwo lub kraj zamieszkania danej osoby lub w celu obejścia wymogów rozporządzenia wykonawczego 14086 (300). Rozpowszechnianie danych w rządzie USA może mieć miejsce wyłącznie wówczas, gdy upoważniona i przeszkolona osoba ma uzasadnione przekonanie, że odbiorca musi znać te informacje (301) i będzie je odpowiednio chronił (302). Aby określić, czy dane osobowe mogą być rozpowszechniane odbiorcom spoza rządu amerykańskiego (w tym rządowi obcego państwa lub organizacji międzynarodowej), należy uwzględnić cel rozpowszechniania, charakter i zakres rozpowszechnianych danych oraz potencjalny szkodliwy wpływ na daną osobę lub dane osoby (303).

299

300

301

302

303

| (159) | Ponadto – w celu ułatwienia nadzoru nad spełnianiem obowiązujących wymogów prawnych oraz skutecznego dochodzenia roszczeń – każda agencja wywiadowcza jest zobowiązana na podstawie rozporządzenia wykonawczego 14086 do przechowywania odpowiedniej dokumentacji dotyczącej gromadzenia danych w ramach rozpoznania radioelektronicznego. Wymogi dotyczące dokumentacji obejmują elementy takie jak faktyczna podstawa oceny, że określone działanie związane z gromadzeniem danych jest niezbędne do realizacji zatwierdzonego priorytetu wywiadowczego (304). |
| --- | --- |

(159)

Ponadto – w celu ułatwienia nadzoru nad spełnianiem obowiązujących wymogów prawnych oraz skutecznego dochodzenia roszczeń – każda agencja wywiadowcza jest zobowiązana na podstawie rozporządzenia wykonawczego 14086 do przechowywania odpowiedniej dokumentacji dotyczącej gromadzenia danych w ramach rozpoznania radioelektronicznego. Wymogi dotyczące dokumentacji obejmują elementy takie jak faktyczna podstawa oceny, że określone działanie związane z gromadzeniem danych jest niezbędne do realizacji zatwierdzonego priorytetu wywiadowczego (304).

304

| (160) | Oprócz wyżej wymienionych zabezpieczeń zawartych w rozporządzeniu wykonawczym 14086 dotyczących wykorzystywania informacji zgromadzonych w wyniku rozpoznania radioelektronicznego wszystkie agencje wywiadowcze Stanów Zjednoczonych podlegają bardziej ogólnym wymogom dotyczącym ograniczenia celu, minimalizacji danych, dokładności, bezpieczeństwa, przechowywania i rozpowszechniania, w szczególności na podstawie okólnika OMB nr A-130, ustawy o administracji elektronicznej, ustawy o rejestrach federalnych (zob. motywy 101–106) oraz wytycznych Komitetu ds. Systemów Bezpieczeństwa Narodowego (CNSS) (305). |
| --- | --- |

(160)

Oprócz wyżej wymienionych zabezpieczeń zawartych w rozporządzeniu wykonawczym 14086 dotyczących wykorzystywania informacji zgromadzonych w wyniku rozpoznania radioelektronicznego wszystkie agencje wywiadowcze Stanów Zjednoczonych podlegają bardziej ogólnym wymogom dotyczącym ograniczenia celu, minimalizacji danych, dokładności, bezpieczeństwa, przechowywania i rozpowszechniania, w szczególności na podstawie okólnika OMB nr A-130, ustawy o administracji elektronicznej, ustawy o rejestrach federalnych (zob. motywy 101–106) oraz wytycznych Komitetu ds. Systemów Bezpieczeństwa Narodowego (CNSS) (305).

305

3.2.2.   
  Nadzór

Nadzór

| (161) | Działalność amerykańskich agencji wywiadowczych podlega nadzorowi różnych organów. |
| --- | --- |

(161)

Działalność amerykańskich agencji wywiadowczych podlega nadzorowi różnych organów.

| (162) | Po pierwsze, zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym 14086 każda agencja wywiadowcza musi posiadać urzędników wysokiego szczebla ds. prawnych, nadzoru i zgodności, by zapewnić zgodność z mającym zastosowanie prawem amerykańskim (306). W szczególności muszą oni prowadzić okresowy nadzór nad działaniami w zakresie rozpoznania radioelektronicznego i zapewniać usuwanie wszelkich niezgodności. Agencje wywiadowcze muszą zapewnić takim urzędnikom dostęp do wszystkich istotnych informacji, by umożliwić im wykonywanie funkcji nadzorczych, i nie mogą podejmować żadnych działań utrudniających działania nadzorcze lub w sposób niewłaściwy wpływających na takie działania (307). Każdy przypadek istotnej niezgodności (308) stwierdzony przez urzędnika ds. nadzoru lub innego pracownika należy ponadto niezwłocznie zgłosić szefowi agencji wywiadowczej i Dyrektorowi Krajowych Służb Wywiadowczych, którzy muszą zapewnić podjęcie wszelkich niezbędnych działań, by zaradzić i zapobiec ponownemu wystąpieniu istotnej niezgodności (309). |
| --- | --- |

(162)

Po pierwsze, zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym 14086 każda agencja wywiadowcza musi posiadać urzędników wysokiego szczebla ds. prawnych, nadzoru i zgodności, by zapewnić zgodność z mającym zastosowanie prawem amerykańskim (306). W szczególności muszą oni prowadzić okresowy nadzór nad działaniami w zakresie rozpoznania radioelektronicznego i zapewniać usuwanie wszelkich niezgodności. Agencje wywiadowcze muszą zapewnić takim urzędnikom dostęp do wszystkich istotnych informacji, by umożliwić im wykonywanie funkcji nadzorczych, i nie mogą podejmować żadnych działań utrudniających działania nadzorcze lub w sposób niewłaściwy wpływających na takie działania (307). Każdy przypadek istotnej niezgodności (308) stwierdzony przez urzędnika ds. nadzoru lub innego pracownika należy ponadto niezwłocznie zgłosić szefowi agencji wywiadowczej i Dyrektorowi Krajowych Służb Wywiadowczych, którzy muszą zapewnić podjęcie wszelkich niezbędnych działań, by zaradzić i zapobiec ponownemu wystąpieniu istotnej niezgodności (309).

306

307

308

309

| (163) | Tę funkcję nadzorczą pełnią urzędnicy, którym wyznaczono określone role w zakresie zgodności, jak również urzędnicy ds. prywatności i wolności obywatelskich oraz Inspektorzy Generalni (310). |
| --- | --- |

(163)

Tę funkcję nadzorczą pełnią urzędnicy, którym wyznaczono określone role w zakresie zgodności, jak również urzędnicy ds. prywatności i wolności obywatelskich oraz Inspektorzy Generalni (310).

310

| (164) | Podobnie jak w przypadku organów egzekwowania prawa w sprawach karnych we wszystkich agencjach wywiadowczych funkcjonują urzędnicy ds. prywatności i wolności obywatelskich (311). Uprawnienia tych urzędników zazwyczaj obejmują nadzór nad procedurami w celu zapewnienia, aby dany departament lub dana agencja odpowiednio uwzględniały kwestie dotyczące prywatności i wolności obywatelskich oraz aby wdrażały odpowiednie procedury rozpatrywania skarg złożonych przez osoby fizyczne, które uważają, że ich prywatność lub wolności obywatelskie zostały naruszone (w niektórych przypadkach, podobnie jak Urząd Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych, sami mogą mieć uprawnienia do badania skarg (312)). Szefowie agencji wywiadowczych muszą dopilnować, aby urzędnicy ds. prywatności i wolności obywatelskich dysponowali zasobami niezbędnymi do wykonywania swoich uprawnień, mieli dostęp do wszelkich materiałów i zasobów osobowych niezbędnych do wypełniania swoich funkcji oraz byli informowani o proponowanych zmianach polityki, a także aby konsultowano się z nimi w sprawie odnośnych zmian (313). Urzędnicy ds. prywatności i wolności obywatelskich składają PCLOB okresowe sprawozdania dotyczące m.in. liczby i rodzaju skarg otrzymanych przez departament/agencję oraz podsumowanie sposobu rozpatrzenia takich skarg, prowadzonych przeglądów i postępowań oraz wpływu działań przeprowadzonych przez urzędnika (314). |
| --- | --- |

(164)

Podobnie jak w przypadku organów egzekwowania prawa w sprawach karnych we wszystkich agencjach wywiadowczych funkcjonują urzędnicy ds. prywatności i wolności obywatelskich (311). Uprawnienia tych urzędników zazwyczaj obejmują nadzór nad procedurami w celu zapewnienia, aby dany departament lub dana agencja odpowiednio uwzględniały kwestie dotyczące prywatności i wolności obywatelskich oraz aby wdrażały odpowiednie procedury rozpatrywania skarg złożonych przez osoby fizyczne, które uważają, że ich prywatność lub wolności obywatelskie zostały naruszone (w niektórych przypadkach, podobnie jak Urząd Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych, sami mogą mieć uprawnienia do badania skarg (312)). Szefowie agencji wywiadowczych muszą dopilnować, aby urzędnicy ds. prywatności i wolności obywatelskich dysponowali zasobami niezbędnymi do wykonywania swoich uprawnień, mieli dostęp do wszelkich materiałów i zasobów osobowych niezbędnych do wypełniania swoich funkcji oraz byli informowani o proponowanych zmianach polityki, a także aby konsultowano się z nimi w sprawie odnośnych zmian (313). Urzędnicy ds. prywatności i wolności obywatelskich składają PCLOB okresowe sprawozdania dotyczące m.in. liczby i rodzaju skarg otrzymanych przez departament/agencję oraz podsumowanie sposobu rozpatrzenia takich skarg, prowadzonych przeglądów i postępowań oraz wpływu działań przeprowadzonych przez urzędnika (314).

311

312

313

314

| (165) | Po drugie, każda agencja wywiadowcza posiada niezależnego Inspektora Generalnego odpowiadającego m.in. za nadzorowanie działań wywiadowczych. Obejmuje to, w obrębie Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych, Biuro Inspektora Generalnego Wspólnoty Wywiadowczej, które sprawuje kompleksową jurysdykcję nad całą Wspólnotą Wywiadowczą i jest uprawnione do badania skarg lub informacji na temat zarzutów dotyczących postępowania niezgodnego z prawem lub nadużyć władzy w związku z programami i działaniami prowadzonymi w ramach Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych lub Wspólnoty Wywiadowczej (315). Tak jak w przypadku organów egzekwowania prawa w sprawach karnych (zob. motyw 109) tacy Inspektorzy Generalni są ustawowo niezależni (316) i odpowiedzialni za przeprowadzanie audytów i dochodzeń dotyczących programów i działań prowadzonych przez odpowiednią agencję do krajowych celów wywiadowczych, w tym w odniesieniu do nadużyć lub naruszeń prawa (317). Mają wgląd we wszystkie rejestry, sprawozdania, audyty, przeglądy, dokumenty, opracowania, zalecenia lub inne istotne materiały, w razie potrzeby na mocy wezwania, oraz mogą odbierać zeznania (318). Inspektorzy Generalni kierują sprawy o podejrzenie popełnienia przestępstwa do organów ścigania i formułują zalecenia dotyczące działań naprawczych skierowane do szefów agencji (319). Chociaż ich zalecenia są niewiążące, to sprawozdania, m.in. na temat działań następczych (lub braku takich działań) (320), co do zasady są podawane do publicznej wiadomości i wysyłane do Kongresu, który na ich podstawie może wykonywać swoją funkcję nadzorczą (zob. motywy 168–169) (321). |
| --- | --- |

(165)

Po drugie, każda agencja wywiadowcza posiada niezależnego Inspektora Generalnego odpowiadającego m.in. za nadzorowanie działań wywiadowczych. Obejmuje to, w obrębie Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych, Biuro Inspektora Generalnego Wspólnoty Wywiadowczej, które sprawuje kompleksową jurysdykcję nad całą Wspólnotą Wywiadowczą i jest uprawnione do badania skarg lub informacji na temat zarzutów dotyczących postępowania niezgodnego z prawem lub nadużyć władzy w związku z programami i działaniami prowadzonymi w ramach Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych lub Wspólnoty Wywiadowczej (315). Tak jak w przypadku organów egzekwowania prawa w sprawach karnych (zob. motyw 109) tacy Inspektorzy Generalni są ustawowo niezależni (316) i odpowiedzialni za przeprowadzanie audytów i dochodzeń dotyczących programów i działań prowadzonych przez odpowiednią agencję do krajowych celów wywiadowczych, w tym w odniesieniu do nadużyć lub naruszeń prawa (317). Mają wgląd we wszystkie rejestry, sprawozdania, audyty, przeglądy, dokumenty, opracowania, zalecenia lub inne istotne materiały, w razie potrzeby na mocy wezwania, oraz mogą odbierać zeznania (318). Inspektorzy Generalni kierują sprawy o podejrzenie popełnienia przestępstwa do organów ścigania i formułują zalecenia dotyczące działań naprawczych skierowane do szefów agencji (319). Chociaż ich zalecenia są niewiążące, to sprawozdania, m.in. na temat działań następczych (lub braku takich działań) (320), co do zasady są podawane do publicznej wiadomości i wysyłane do Kongresu, który na ich podstawie może wykonywać swoją funkcję nadzorczą (zob. motywy 168–169) (321).

315

316

317

318

319

320

321

| (166) | Po trzecie, Rada Nadzoru nad Służbami Wywiadowczymi, ustanowiona w ramach prezydenckiej Rady Konsultacyjnej ds. Wywiadu, jest odpowiedzialna za monitorowanie przestrzegania przepisów konstytucji i wszystkich mających zastosowanie przepisów przez amerykańskie organy wywiadowcze (322). Rada Konsultacyjna ds. Wywiadu jest organem doradczym Biura Wykonawczego Prezydenta. W jej skład wchodzi 16 członków spoza rządu amerykańskiego powołanych przez Prezydenta. W skład Rady Nadzoru nad Służbami Wywiadowczymi wchodzi maksymalnie pięciu członków wyznaczonych przez Prezydenta spośród członków Rady Konsultacyjnej ds. Wywiadu. Zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym 12333 (323) szefowie wszystkich agencji wywiadowczych są zobowiązani do zgłaszania Radzie Nadzoru nad Służbami Wywiadowczymi wszelkich działań wywiadowczych, co do których istnieją powody, by sądzić, że mogą być niezgodne z prawem lub sprzeczne z rozporządzeniem wykonawczym lub dyrektywą prezydencką. Aby zapewnić Radzie Nadzoru nad Służbami Wywiadowczymi dostęp do informacji niezbędnych do wykonywania jej funkcji, w rozporządzeniu wykonawczym 13462 zobowiązano Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych i szefów agencji wywiadowczych do przekazywania wszelkich informacji i udzielania pomocy, które Rada ta uzna za potrzebne do wykonywania swoich funkcji, w zakresie dozwolonym przez prawo (324). Rada Nadzoru nad Służbami Wywiadowczymi jest z kolei zobowiązana do informowania Prezydenta o działaniach wywiadowczych, które jej zdaniem mogą naruszać prawo amerykańskie (w tym rozporządzenia wykonawcze), a nie są odpowiednio traktowane przez prokuratora generalnego, Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych lub szefa agencji wywiadowczej (325). Rada Nadzoru nad Służbami Wywiadowczymi ma ponadto obowiązek informowania prokuratora generalnego o możliwych naruszeniach prawa karnego. |
| --- | --- |

(166)

Po trzecie, Rada Nadzoru nad Służbami Wywiadowczymi, ustanowiona w ramach prezydenckiej Rady Konsultacyjnej ds. Wywiadu, jest odpowiedzialna za monitorowanie przestrzegania przepisów konstytucji i wszystkich mających zastosowanie przepisów przez amerykańskie organy wywiadowcze (322). Rada Konsultacyjna ds. Wywiadu jest organem doradczym Biura Wykonawczego Prezydenta. W jej skład wchodzi 16 członków spoza rządu amerykańskiego powołanych przez Prezydenta. W skład Rady Nadzoru nad Służbami Wywiadowczymi wchodzi maksymalnie pięciu członków wyznaczonych przez Prezydenta spośród członków Rady Konsultacyjnej ds. Wywiadu. Zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym 12333 (323) szefowie wszystkich agencji wywiadowczych są zobowiązani do zgłaszania Radzie Nadzoru nad Służbami Wywiadowczymi wszelkich działań wywiadowczych, co do których istnieją powody, by sądzić, że mogą być niezgodne z prawem lub sprzeczne z rozporządzeniem wykonawczym lub dyrektywą prezydencką. Aby zapewnić Radzie Nadzoru nad Służbami Wywiadowczymi dostęp do informacji niezbędnych do wykonywania jej funkcji, w rozporządzeniu wykonawczym 13462 zobowiązano Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych i szefów agencji wywiadowczych do przekazywania wszelkich informacji i udzielania pomocy, które Rada ta uzna za potrzebne do wykonywania swoich funkcji, w zakresie dozwolonym przez prawo (324). Rada Nadzoru nad Służbami Wywiadowczymi jest z kolei zobowiązana do informowania Prezydenta o działaniach wywiadowczych, które jej zdaniem mogą naruszać prawo amerykańskie (w tym rozporządzenia wykonawcze), a nie są odpowiednio traktowane przez prokuratora generalnego, Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych lub szefa agencji wywiadowczej (325). Rada Nadzoru nad Służbami Wywiadowczymi ma ponadto obowiązek informowania prokuratora generalnego o możliwych naruszeniach prawa karnego.

322

323

324

325

| (167) | Po czwarte, agencje wywiadowcze podlegają nadzorowi Rady Nadzoru nad Prywatnością i Wolnościami Obywatelskimi. Zgodnie ze statutem założycielskim PCLOB powierzono obowiązki w obszarze kształtowania i wdrażania polityki walki z terroryzmem, aby zapewnić ochronę prywatności i wolności obywatelskich. W swoim przeglądzie działalności agencji wywiadowczych Rada ma dostęp do wszystkich stosownych rejestrów, sprawozdań, audytów, przeglądów, dokumentów, opracowań i zaleceń agencji, z uwzględnieniem informacji niejawnych, oraz może przeprowadzać przesłuchania i odbierać zeznania (326). Rada otrzymuje sprawozdania od urzędników ds. wolności obywatelskich i prywatności z szeregu departamentów/agencji federalnych (327), może wydawać zalecenia skierowane do rządu i agencji wywiadowczych i regularnie sporządza sprawozdania dla komisji Kongresu i dla Prezydenta (328). Sprawozdania Rady, w tym te przedkładane Kongresowi, muszą być w możliwie największym stopniu dostępne publicznie (329). PCLOB wydała kilka sprawozdań dotyczących nadzoru i sprawozdań z działań następczych zawierających analizę programów prowadzonych na podstawie sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu i ochrony prywatności w tym kontekście, wdrożenia dyrektywy politycznej Prezydenta nr 28 i rozporządzenia wykonawczego 12333 (330). Zadaniem PCLOB jest również pełnienie określonych funkcji nadzorczych w odniesieniu do wdrażania rozporządzenia wykonawczego 14086, w szczególności sprawdzanie, czy procedury stosowane przez agencje są zgodne z tym rozporządzeniem wykonawczym (zob. motyw 126), oraz ocena poprawności funkcjonowania mechanizmu dochodzenia roszczeń (zob. motyw 194). |
| --- | --- |

(167)

Po czwarte, agencje wywiadowcze podlegają nadzorowi Rady Nadzoru nad Prywatnością i Wolnościami Obywatelskimi. Zgodnie ze statutem założycielskim PCLOB powierzono obowiązki w obszarze kształtowania i wdrażania polityki walki z terroryzmem, aby zapewnić ochronę prywatności i wolności obywatelskich. W swoim przeglądzie działalności agencji wywiadowczych Rada ma dostęp do wszystkich stosownych rejestrów, sprawozdań, audytów, przeglądów, dokumentów, opracowań i zaleceń agencji, z uwzględnieniem informacji niejawnych, oraz może przeprowadzać przesłuchania i odbierać zeznania (326). Rada otrzymuje sprawozdania od urzędników ds. wolności obywatelskich i prywatności z szeregu departamentów/agencji federalnych (327), może wydawać zalecenia skierowane do rządu i agencji wywiadowczych i regularnie sporządza sprawozdania dla komisji Kongresu i dla Prezydenta (328). Sprawozdania Rady, w tym te przedkładane Kongresowi, muszą być w możliwie największym stopniu dostępne publicznie (329). PCLOB wydała kilka sprawozdań dotyczących nadzoru i sprawozdań z działań następczych zawierających analizę programów prowadzonych na podstawie sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu i ochrony prywatności w tym kontekście, wdrożenia dyrektywy politycznej Prezydenta nr 28 i rozporządzenia wykonawczego 12333 (330). Zadaniem PCLOB jest również pełnienie określonych funkcji nadzorczych w odniesieniu do wdrażania rozporządzenia wykonawczego 14086, w szczególności sprawdzanie, czy procedury stosowane przez agencje są zgodne z tym rozporządzeniem wykonawczym (zob. motyw 126), oraz ocena poprawności funkcjonowania mechanizmu dochodzenia roszczeń (zob. motyw 194).

326

327

328

329

330

| (168) | Po piąte, niezależnie od mechanizmów nadzoru funkcjonujących w strukturze władzy wykonawczej, specjalne komisje w Kongresie Stanów Zjednoczonych (Komisja ds. Wywiadu i Komisja ds. Sprawiedliwości w Izbie Reprezentantów i w Senacie) są zobowiązane do sprawowania nadzoru nad wszystkimi działaniami Stanów Zjednoczonych w obszarze wywiadu zagranicznego. Członkowie tych komisji są uprawnieni do uzyskania dostępu do informacji niejawnych oraz do zapoznania się z metodami i programami wywiadowczymi (331). Komisje sprawują funkcje nadzorcze w różnych formach, w szczególności w formie przesłuchań, dochodzeń, przeglądów i sprawozdań (332). |
| --- | --- |

(168)

Po piąte, niezależnie od mechanizmów nadzoru funkcjonujących w strukturze władzy wykonawczej, specjalne komisje w Kongresie Stanów Zjednoczonych (Komisja ds. Wywiadu i Komisja ds. Sprawiedliwości w Izbie Reprezentantów i w Senacie) są zobowiązane do sprawowania nadzoru nad wszystkimi działaniami Stanów Zjednoczonych w obszarze wywiadu zagranicznego. Członkowie tych komisji są uprawnieni do uzyskania dostępu do informacji niejawnych oraz do zapoznania się z metodami i programami wywiadowczymi (331). Komisje sprawują funkcje nadzorcze w różnych formach, w szczególności w formie przesłuchań, dochodzeń, przeglądów i sprawozdań (332).

331

332

| (169) | Komisje Kongresu otrzymują regularne sprawozdania z działań wywiadowczych, m.in. od prokuratora generalnego, Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych, agencji wywiadowczych i innych organów nadzoru (np. Inspektorów Generalnych), zob. motywy 164–165. W szczególności zgodnie z ustawą o bezpieczeństwie narodowym „Prezydent zapewnia kongresowym komisjom ds. wywiadu dostęp do pełnych i aktualnych informacji na temat działalności wywiadowczej Stanów Zjednoczonych, w tym do informacji o wszelkich istotnych planowanych działaniach wywiadowczych, zgodnie z wymogami ustanowionymi w niniejszym podrozdziale” (333). Ponadto „Prezydent zapewnia niezwłoczne zgłaszanie wszelkich niezgodnych z prawem działań wywiadowczych kongresowym komisjom ds. wywiadu oraz przekazywanie im informacji o wszelkich działaniach naprawczych, które zostały podjęte lub które mają zostać podjęte w związku z taką niezgodną z prawem działalnością” (334). |
| --- | --- |

(169)

Komisje Kongresu otrzymują regularne sprawozdania z działań wywiadowczych, m.in. od prokuratora generalnego, Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych, agencji wywiadowczych i innych organów nadzoru (np. Inspektorów Generalnych), zob. motywy 164–165. W szczególności zgodnie z ustawą o bezpieczeństwie narodowym „Prezydent zapewnia kongresowym komisjom ds. wywiadu dostęp do pełnych i aktualnych informacji na temat działalności wywiadowczej Stanów Zjednoczonych, w tym do informacji o wszelkich istotnych planowanych działaniach wywiadowczych, zgodnie z wymogami ustanowionymi w niniejszym podrozdziale” (333). Ponadto „Prezydent zapewnia niezwłoczne zgłaszanie wszelkich niezgodnych z prawem działań wywiadowczych kongresowym komisjom ds. wywiadu oraz przekazywanie im informacji o wszelkich działaniach naprawczych, które zostały podjęte lub które mają zostać podjęte w związku z taką niezgodną z prawem działalnością” (334).

333

334

| (170) | Ze szczególnych ustaw wynikają ponadto dodatkowe wymogi w zakresie sprawozdawczości. W szczególności zgodnie z ustawą o kontroli wywiadu prokurator generalny jest zobowiązany do przekazywania Komisji ds. Wywiadu i Komisji ds. Sprawiedliwości w Senacie i Izbie Reprezentantów „pełnych informacji” na temat działań podejmowanych przez rząd zgodnie z określonymi sekcjami ustawy o kontroli wywiadu (335). Na mocy ustawy o kontroli wywiadu rząd został również zobowiązany do przekazywania komisjom Kongresu kopii wszystkich orzeczeń, zarządzeń lub opinii Sądu ds. Kontroli Wywiadu lub Sądu Odwoławczego ds. Kontroli Wywiadu, w których dokonano „istotnej interpretacji przepisów” ustawy o kontroli wywiadu lub w których dokonano „wykładni” tych przepisów. Jeżeli chodzi o sprawowanie nadzoru, o którym mowa w sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu, taki nadzór parlamentarny sprawuje się za pośrednictwem sprawozdań, które zgodnie z przepisami ustawy należy przekazywać Komisji ds. Wywiadu i Komisji ds. Sprawiedliwości, a także poprzez częste organizowanie odpraw i wysłuchań. Wśród tych sprawozdań należy wymienić sprawozdanie półroczne prokuratora generalnego dotyczące stosowania przepisów sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu wraz z dokumentami potwierdzającymi, uwzględniając sprawozdania Departamentu Sprawiedliwości i Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych dotyczące przestrzegania zasad oraz opis wszelkich przypadków nieprzestrzegania zasad (336), a także odrębną ocenę półroczną przeprowadzaną przez prokuratora generalnego i przygotowywany przez Departament Sprawiedliwości dokument dotyczący zgodności z procedurami ukierunkowywania i minimalizacji (337). |
| --- | --- |

(170)

Ze szczególnych ustaw wynikają ponadto dodatkowe wymogi w zakresie sprawozdawczości. W szczególności zgodnie z ustawą o kontroli wywiadu prokurator generalny jest zobowiązany do przekazywania Komisji ds. Wywiadu i Komisji ds. Sprawiedliwości w Senacie i Izbie Reprezentantów „pełnych informacji” na temat działań podejmowanych przez rząd zgodnie z określonymi sekcjami ustawy o kontroli wywiadu (335). Na mocy ustawy o kontroli wywiadu rząd został również zobowiązany do przekazywania komisjom Kongresu kopii wszystkich orzeczeń, zarządzeń lub opinii Sądu ds. Kontroli Wywiadu lub Sądu Odwoławczego ds. Kontroli Wywiadu, w których dokonano „istotnej interpretacji przepisów” ustawy o kontroli wywiadu lub w których dokonano „wykładni” tych przepisów. Jeżeli chodzi o sprawowanie nadzoru, o którym mowa w sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu, taki nadzór parlamentarny sprawuje się za pośrednictwem sprawozdań, które zgodnie z przepisami ustawy należy przekazywać Komisji ds. Wywiadu i Komisji ds. Sprawiedliwości, a także poprzez częste organizowanie odpraw i wysłuchań. Wśród tych sprawozdań należy wymienić sprawozdanie półroczne prokuratora generalnego dotyczące stosowania przepisów sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu wraz z dokumentami potwierdzającymi, uwzględniając sprawozdania Departamentu Sprawiedliwości i Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych dotyczące przestrzegania zasad oraz opis wszelkich przypadków nieprzestrzegania zasad (336), a także odrębną ocenę półroczną przeprowadzaną przez prokuratora generalnego i przygotowywany przez Departament Sprawiedliwości dokument dotyczący zgodności z procedurami ukierunkowywania i minimalizacji (337).

335

336

337

| (171) | Ponadto zgodnie z ustawą o kontroli wywiadu rząd Stanów Zjednoczonych jest zobowiązany do ujawniania co roku Kongresowi (i społeczeństwu) liczby nakazów na mocy ustawy o kontroli wywiadu, o które się ubiegano i które otrzymano, a także szacunków dotyczących m.in. liczby obywateli i rezydentów USA oraz liczby osób niebędących obywatelami ani rezydentami USA objętych nadzorem (338). W ustawie przewidziano również dodatkowy wymóg podawania do wiadomości publicznej liczby wydanych wezwań do przedstawienia informacji do celów bezpieczeństwa narodowego, ponownie w odniesieniu do obywateli i rezydentów USA i osób niebędących obywatelami ani rezydentami USA (zapewniając jednocześnie odbiorcom nakazów i certyfikatów wydanych na podstawie ustawy o kontroli wywiadu oraz wezwań do przedstawienia informacji do celów bezpieczeństwa narodowego możliwość opublikowania – w określonych przypadkach – sprawozdań z przejrzystości) (339). |
| --- | --- |

(171)

Ponadto zgodnie z ustawą o kontroli wywiadu rząd Stanów Zjednoczonych jest zobowiązany do ujawniania co roku Kongresowi (i społeczeństwu) liczby nakazów na mocy ustawy o kontroli wywiadu, o które się ubiegano i które otrzymano, a także szacunków dotyczących m.in. liczby obywateli i rezydentów USA oraz liczby osób niebędących obywatelami ani rezydentami USA objętych nadzorem (338). W ustawie przewidziano również dodatkowy wymóg podawania do wiadomości publicznej liczby wydanych wezwań do przedstawienia informacji do celów bezpieczeństwa narodowego, ponownie w odniesieniu do obywateli i rezydentów USA i osób niebędących obywatelami ani rezydentami USA (zapewniając jednocześnie odbiorcom nakazów i certyfikatów wydanych na podstawie ustawy o kontroli wywiadu oraz wezwań do przedstawienia informacji do celów bezpieczeństwa narodowego możliwość opublikowania – w określonych przypadkach – sprawozdań z przejrzystości) (339).

338

339

| (172) | Ogólniej rzecz ujmując, Wspólnota Wywiadowcza Stanów Zjednoczonych podejmuje różne działania mające na celu zapewnienie przejrzystości swoich działań wywiadowczych. Na przykład w 2015 r. Urząd Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych przyjął zasady przejrzystości danych wywiadowczych i plan wdrażania przejrzystości oraz zarządził, aby każda agencja wywiadowcza wyznaczała urzędnika ds. przejrzystości danych wywiadowczych w celu zwiększenia przejrzystości i prowadzenia inicjatyw w zakresie przejrzystości (340). W ramach tych działań Wspólnota Wywiadowcza upubliczniła i nadal upublicznia odtajnione części polityk, procedur, sprawozdań dotyczących nadzoru, sprawozdań na temat działań prowadzonych na podstawie sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu i rozporządzenia wykonawczego 12333, orzeczeń Sądu ds. Kontroli Wywiadu i innych materiałów, m.in. na specjalnej stronie internetowej „IC on the Record” zarządzanej przez Urząd Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych (341). |
| --- | --- |

(172)

Ogólniej rzecz ujmując, Wspólnota Wywiadowcza Stanów Zjednoczonych podejmuje różne działania mające na celu zapewnienie przejrzystości swoich działań wywiadowczych. Na przykład w 2015 r. Urząd Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych przyjął zasady przejrzystości danych wywiadowczych i plan wdrażania przejrzystości oraz zarządził, aby każda agencja wywiadowcza wyznaczała urzędnika ds. przejrzystości danych wywiadowczych w celu zwiększenia przejrzystości i prowadzenia inicjatyw w zakresie przejrzystości (340). W ramach tych działań Wspólnota Wywiadowcza upubliczniła i nadal upublicznia odtajnione części polityk, procedur, sprawozdań dotyczących nadzoru, sprawozdań na temat działań prowadzonych na podstawie sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu i rozporządzenia wykonawczego 12333, orzeczeń Sądu ds. Kontroli Wywiadu i innych materiałów, m.in. na specjalnej stronie internetowej „IC on the Record” zarządzanej przez Urząd Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych (341).

340

341

| (173) | Poza nadzorem organów nadzoru wymienionych w motywach 162–168 gromadzenie danych osobowych zgodnie z sekcją 702 ustawy o kontroli wywiadu podlega ponadto nadzorowi Sądu ds. Kontroli Wywiadu (342). Zgodnie z zasadą 13 regulaminu Sądu ds. Kontroli Wywiadu urzędnicy ds. zgodności w amerykańskich agencjach wywiadowczych są zobowiązani do zgłaszania wszelkich naruszeń przepisów sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu dotyczących procedur ukierunkowywania, minimalizacji i zapytań do DoJ i Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych, które z kolei zgłaszają je do Sądu ds. Kontroli Wywiadu. DoJ i Urząd Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych przedkładają ponadto Sądowi ds. Kontroli Wywiadu półroczne wspólne sprawozdania oceniające w zakresie nadzoru, w których określają tendencje dotyczące przestrzegania zasad ukierunkowywania, dostarczają danych statystycznych, opisują kategorie przypadków nieprzestrzegania zasad; opisują szczegółowo przyczyny wystąpienia niektórych przypadków niezgodności z procedurami ukierunkowywania oraz przedstawiają zastosowane przez agencje wywiadowcze środki służące uniknięciu ich ponownego wystąpienia (343). |
| --- | --- |

(173)

Poza nadzorem organów nadzoru wymienionych w motywach 162–168 gromadzenie danych osobowych zgodnie z sekcją 702 ustawy o kontroli wywiadu podlega ponadto nadzorowi Sądu ds. Kontroli Wywiadu (342). Zgodnie z zasadą 13 regulaminu Sądu ds. Kontroli Wywiadu urzędnicy ds. zgodności w amerykańskich agencjach wywiadowczych są zobowiązani do zgłaszania wszelkich naruszeń przepisów sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu dotyczących procedur ukierunkowywania, minimalizacji i zapytań do DoJ i Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych, które z kolei zgłaszają je do Sądu ds. Kontroli Wywiadu. DoJ i Urząd Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych przedkładają ponadto Sądowi ds. Kontroli Wywiadu półroczne wspólne sprawozdania oceniające w zakresie nadzoru, w których określają tendencje dotyczące przestrzegania zasad ukierunkowywania, dostarczają danych statystycznych, opisują kategorie przypadków nieprzestrzegania zasad; opisują szczegółowo przyczyny wystąpienia niektórych przypadków niezgodności z procedurami ukierunkowywania oraz przedstawiają zastosowane przez agencje wywiadowcze środki służące uniknięciu ich ponownego wystąpienia (343).

342

343

| (174) | W stosownych przypadkach (np. w przypadku stwierdzenia naruszeń procedur ukierunkowywania) Sąd ten może nakazać odpowiedniej agencji wywiadowczej podjęcie działań zaradczych (344). Wspomniane działania mogą mieć różne formy: od pojedynczych środków, np. zakończenia uzyskiwania danych i usunięcia nielegalnie pozyskanych danych, po środki strukturalne, w tym zmianę praktyki gromadzenia, m.in. pod względem wytycznych i szkolenia dla pracowników (345). Ponadto podczas corocznego przeglądu certyfikacji na podstawie sekcji 702 Sąd ds. Kontroli Wywiadu bierze pod uwagę przypadki nieprzestrzegania zasad w celu ustalenia, czy przedstawione certyfikacje są zgodne z wymogami ustawy o kontroli wywiadu. Podobnie Sąd ds. Kontroli Wywiadu – jeśli uzna, że certyfikacje rządu nie spełniły wymogów, między innymi z powodu określonych przypadków nieprzestrzegania zasad – może wydać tak zwany „nakaz usunięcia uchybień” zobowiązujący rząd do naprawienia naruszenia w ciągu 30 dni lub do zaprzestania bądź nierozpoczynania wdrażania certyfikacji zgodnie z sekcją 702. Ponadto Sąd ds. Kontroli Wywiadu ocenia obserwowane przez siebie tendencje w zakresie przestrzegania zasad i może wymagać wprowadzenia zmian w procedurach lub dodatkowego nadzoru i sprawozdawczości w celu uwzględnienia tendencji w zakresie przestrzegania zasad (346). |
| --- | --- |

(174)

W stosownych przypadkach (np. w przypadku stwierdzenia naruszeń procedur ukierunkowywania) Sąd ten może nakazać odpowiedniej agencji wywiadowczej podjęcie działań zaradczych (344). Wspomniane działania mogą mieć różne formy: od pojedynczych środków, np. zakończenia uzyskiwania danych i usunięcia nielegalnie pozyskanych danych, po środki strukturalne, w tym zmianę praktyki gromadzenia, m.in. pod względem wytycznych i szkolenia dla pracowników (345). Ponadto podczas corocznego przeglądu certyfikacji na podstawie sekcji 702 Sąd ds. Kontroli Wywiadu bierze pod uwagę przypadki nieprzestrzegania zasad w celu ustalenia, czy przedstawione certyfikacje są zgodne z wymogami ustawy o kontroli wywiadu. Podobnie Sąd ds. Kontroli Wywiadu – jeśli uzna, że certyfikacje rządu nie spełniły wymogów, między innymi z powodu określonych przypadków nieprzestrzegania zasad – może wydać tak zwany „nakaz usunięcia uchybień” zobowiązujący rząd do naprawienia naruszenia w ciągu 30 dni lub do zaprzestania bądź nierozpoczynania wdrażania certyfikacji zgodnie z sekcją 702. Ponadto Sąd ds. Kontroli Wywiadu ocenia obserwowane przez siebie tendencje w zakresie przestrzegania zasad i może wymagać wprowadzenia zmian w procedurach lub dodatkowego nadzoru i sprawozdawczości w celu uwzględnienia tendencji w zakresie przestrzegania zasad (346).

344

345

346

3.2.3.   
  Dochodzenie roszczeń

Dochodzenie roszczeń

| (175) | Jak wyjaśniono szczegółowo w niniejszej sekcji, osoby z Unii, których dane dotyczą, mogą skorzystać w Stanach Zjednoczonych z licznych możliwości wytoczenia powództwa przed niezależnym i bezstronnym sądem posiadającym odpowiednie uprawnienia. Łącznie umożliwiają one osobom fizycznym dostęp do ich danych osobowych, weryfikację zgodności z prawem dostępu organów rządowych do ich danych oraz – w przypadku stwierdzenia naruszenia – naprawienie takiego naruszenia, w tym poprzez sprostowanie lub usunięcie ich danych osobowych. |
| --- | --- |

(175)

Jak wyjaśniono szczegółowo w niniejszej sekcji, osoby z Unii, których dane dotyczą, mogą skorzystać w Stanach Zjednoczonych z licznych możliwości wytoczenia powództwa przed niezależnym i bezstronnym sądem posiadającym odpowiednie uprawnienia. Łącznie umożliwiają one osobom fizycznym dostęp do ich danych osobowych, weryfikację zgodności z prawem dostępu organów rządowych do ich danych oraz – w przypadku stwierdzenia naruszenia – naprawienie takiego naruszenia, w tym poprzez sprostowanie lub usunięcie ich danych osobowych.

| (176) | Po pierwsze, na mocy rozporządzenia wykonawczego 14086 ustanowiono specjalny mechanizm dochodzenia roszczeń, uzupełniony zarządzeniem prokuratora generalnego ustanawiającym Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych, w celu rozpatrywania i rozstrzygania skarg od osób fizycznych dotyczących działań USA w zakresie rozpoznania radioelektronicznego. Każda fizyczna osoba w UE jest uprawniona do złożenia skargi w ramach mechanizmu dochodzenia roszczeń dotyczącej domniemanego naruszenia amerykańskiego prawa regulującego działania w zakresie rozpoznania radioelektronicznego (np. rozporządzenia wykonawczego 14086, sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu, rozporządzenia wykonawczego 12333), które negatywnie wpływa na jego interesy w zakresie ochrony prywatności i wolności obywatelskich (347). Ten mechanizm dochodzenia roszczeń jest dostępny dla osób z krajów lub regionalnych organizacji integracji gospodarczej, które zostały wyznaczone przez prokuratora generalnego USA jako „kraje kwalifikujące się” (348). 30 czerwca 2023 r. prokurator generalny wyznaczył Unię Europejską i trzy państwa Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, które razem stanowią Europejski Obszar Gospodarczy, na podstawie sekcji 3 lit. f) rozporządzenia wykonawczego 14086 jako „kraj kwalifikujący się” (349). Decyzja ta pozostaje bez uszczerbku dla art. 4 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

(176)

Po pierwsze, na mocy rozporządzenia wykonawczego 14086 ustanowiono specjalny mechanizm dochodzenia roszczeń, uzupełniony zarządzeniem prokuratora generalnego ustanawiającym Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych, w celu rozpatrywania i rozstrzygania skarg od osób fizycznych dotyczących działań USA w zakresie rozpoznania radioelektronicznego. Każda fizyczna osoba w UE jest uprawniona do złożenia skargi w ramach mechanizmu dochodzenia roszczeń dotyczącej domniemanego naruszenia amerykańskiego prawa regulującego działania w zakresie rozpoznania radioelektronicznego (np. rozporządzenia wykonawczego 14086, sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu, rozporządzenia wykonawczego 12333), które negatywnie wpływa na jego interesy w zakresie ochrony prywatności i wolności obywatelskich (347). Ten mechanizm dochodzenia roszczeń jest dostępny dla osób z krajów lub regionalnych organizacji integracji gospodarczej, które zostały wyznaczone przez prokuratora generalnego USA jako „kraje kwalifikujące się” (348). 30 czerwca 2023 r. prokurator generalny wyznaczył Unię Europejską i trzy państwa Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu, które razem stanowią Europejski Obszar Gospodarczy, na podstawie sekcji 3 lit. f) rozporządzenia wykonawczego 14086 jako „kraj kwalifikujący się” (349). Decyzja ta pozostaje bez uszczerbku dla art. 4 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej.

347

348

349

| (177) | Osoba z Unii, której dane dotyczą, chcąca złożyć taką skargę, musi złożyć ją do organu nadzorczego w państwie członkowskim właściwego w sprawach nadzoru przetwarzania danych osobowych przez organy publiczne (organu ochrony danych) (350). Dzięki temu osoby fizyczne mają łatwy dostęp do mechanizmu dochodzenia roszczeń, gdyż mogą zwrócić się do organu „w pobliżu miejsca zamieszkania”, z którym mogą komunikować się w swoim języku ojczystym. Po zweryfikowaniu wymogów dotyczących złożenia skargi, o których mowa w motywie 178, właściwy organ ochrony danych przekaże skargę, za pośrednictwem sekretariatu Europejskiej Rady Ochrony Danych, do mechanizmu dochodzenia roszczeń. |
| --- | --- |

(177)

Osoba z Unii, której dane dotyczą, chcąca złożyć taką skargę, musi złożyć ją do organu nadzorczego w państwie członkowskim właściwego w sprawach nadzoru przetwarzania danych osobowych przez organy publiczne (organu ochrony danych) (350). Dzięki temu osoby fizyczne mają łatwy dostęp do mechanizmu dochodzenia roszczeń, gdyż mogą zwrócić się do organu „w pobliżu miejsca zamieszkania”, z którym mogą komunikować się w swoim języku ojczystym. Po zweryfikowaniu wymogów dotyczących złożenia skargi, o których mowa w motywie 178, właściwy organ ochrony danych przekaże skargę, za pośrednictwem sekretariatu Europejskiej Rady Ochrony Danych, do mechanizmu dochodzenia roszczeń.

350

| (178) | Wniesienie skargi do mechanizmu dochodzenia roszczeń podlega niskim wymogom dopuszczalności, ponieważ osoby fizyczne nie muszą wykazać, że ich dane były faktycznie amerykańskich przedmiotem działań w zakresie rozpoznania radioelektronicznego (351). Jednocześnie, aby zapewnić punkt wyjścia dla mechanizmu dochodzenia roszczeń w celu przeprowadzenia przeglądu, należy podać pewne podstawowe informacje, np. dotyczące danych osobowych, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że zostały przekazane do USA, oraz środków, za pomocą których zakłada się, że zostały przekazane; tożsamości jednostek rządu USA, które uważa się za zaangażowane w domniemane naruszenie (jeśli są znane); podstawy zarzutu, że doszło do naruszenia prawa amerykańskiego (chociaż to również nie wymaga wykazania, że dane osobowe zostały faktycznie zgromadzone przez amerykańskie agencje wywiadowcze), oraz charakteru żądanego zadośćuczynienia. |
| --- | --- |

(178)

Wniesienie skargi do mechanizmu dochodzenia roszczeń podlega niskim wymogom dopuszczalności, ponieważ osoby fizyczne nie muszą wykazać, że ich dane były faktycznie amerykańskich przedmiotem działań w zakresie rozpoznania radioelektronicznego (351). Jednocześnie, aby zapewnić punkt wyjścia dla mechanizmu dochodzenia roszczeń w celu przeprowadzenia przeglądu, należy podać pewne podstawowe informacje, np. dotyczące danych osobowych, co do których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że zostały przekazane do USA, oraz środków, za pomocą których zakłada się, że zostały przekazane; tożsamości jednostek rządu USA, które uważa się za zaangażowane w domniemane naruszenie (jeśli są znane); podstawy zarzutu, że doszło do naruszenia prawa amerykańskiego (chociaż to również nie wymaga wykazania, że dane osobowe zostały faktycznie zgromadzone przez amerykańskie agencje wywiadowcze), oraz charakteru żądanego zadośćuczynienia.

351

| (179) | Wstępne badanie skarg kierowanych do tego mechanizmu dochodzenia roszczeń przeprowadza Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych, którego istniejącą ustawową rolę i uprawnienia rozszerzono na te konkretne działania podejmowane zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym 14086 (352). W ramach Wspólnoty Wywiadowczej Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności odpowiada między innymi za zapewnienie, by ochronę wolności obywatelskich i prywatności odpowiednio uwzględniono w strategiach politycznych i procedurach Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych i agencji wywiadowczych; za nadzorowanie przestrzegania przez Urząd Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych obowiązujących wymogów dotyczących wolności obywatelskich i prywatności; oraz za przeprowadzanie ocen wpływu na prywatność (353). Odwołanie osoby pełniącej funkcję w Biurze Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych może nastąpić wyłącznie przez Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych z ważnej przyczyny, tj. w przypadku uchybienia, niewłaściwego sprawowania urzędu, naruszenia bezpieczeństwa, zaniedbania obowiązków lub niezdolności do sprawowania urzędu (354). |
| --- | --- |

(179)

Wstępne badanie skarg kierowanych do tego mechanizmu dochodzenia roszczeń przeprowadza Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych, którego istniejącą ustawową rolę i uprawnienia rozszerzono na te konkretne działania podejmowane zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym 14086 (352). W ramach Wspólnoty Wywiadowczej Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności odpowiada między innymi za zapewnienie, by ochronę wolności obywatelskich i prywatności odpowiednio uwzględniono w strategiach politycznych i procedurach Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych i agencji wywiadowczych; za nadzorowanie przestrzegania przez Urząd Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych obowiązujących wymogów dotyczących wolności obywatelskich i prywatności; oraz za przeprowadzanie ocen wpływu na prywatność (353). Odwołanie osoby pełniącej funkcję w Biurze Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych może nastąpić wyłącznie przez Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych z ważnej przyczyny, tj. w przypadku uchybienia, niewłaściwego sprawowania urzędu, naruszenia bezpieczeństwa, zaniedbania obowiązków lub niezdolności do sprawowania urzędu (354).

352

353

354

| (180) | Przy przeprowadzaniu przeglądu Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych ma dostęp do informacji na potrzeby swojej oceny i może korzystać z pomocy urzędników ds. prywatności i wolności obywatelskich w poszczególnych agencjach wywiadowczych (355). Agencje wywiadowcze nie mogą utrudniać przeglądów przeprowadzanych przez Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych ani wywierać na nie niewłaściwego wpływu. Dotyczy to również Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych, który nie może ingerować w przegląd (356). Rozpatrując skargę, Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych musi „stosować prawo bezstronnie”, mając na uwadze zarówno interesy bezpieczeństwa narodowego w działaniach w zakresie rozpoznania radioelektronicznego, jak i zabezpieczenia prywatności (357). |
| --- | --- |

(180)

Przy przeprowadzaniu przeglądu Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych ma dostęp do informacji na potrzeby swojej oceny i może korzystać z pomocy urzędników ds. prywatności i wolności obywatelskich w poszczególnych agencjach wywiadowczych (355). Agencje wywiadowcze nie mogą utrudniać przeglądów przeprowadzanych przez Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych ani wywierać na nie niewłaściwego wpływu. Dotyczy to również Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych, który nie może ingerować w przegląd (356). Rozpatrując skargę, Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych musi „stosować prawo bezstronnie”, mając na uwadze zarówno interesy bezpieczeństwa narodowego w działaniach w zakresie rozpoznania radioelektronicznego, jak i zabezpieczenia prywatności (357).

355

356

357

| (181) | W ramach przeglądu Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych ustala, czy doszło do naruszenia obowiązującego prawa amerykańskiego, a jeżeli tak – podejmuje decyzję o zastosowaniu odpowiednich środków zaradczych (358). Są to środki, które umożliwiają pełne zrekompensowanie stwierdzonego naruszenia, takie jak zaniechanie bezprawnego pozyskiwania danych, usunięcie danych zgromadzonych niezgodnie z prawem, usunięcie wyników nieprawidłowo dokonanych zapytań odnoszących się do danych zgromadzonych zgodnie z prawem w inny sposób, ograniczenie dostępu do danych zgromadzonych zgodnie z prawem do odpowiednio przeszkolonego personelu lub wycofanie sprawozdań służb wywiadowczych zawierających dane, które pozyskano bez uzyskania prawnego upoważnienia lub które rozpowszechniano niezgodnie z prawem (359). Decyzje podjęte przez Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych w sprawie skarg indywidualnych (w tym decyzje w sprawie środków zaradczych) są wiążące dla zainteresowanych agencji wywiadowczych (360). |
| --- | --- |

(181)

W ramach przeglądu Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych ustala, czy doszło do naruszenia obowiązującego prawa amerykańskiego, a jeżeli tak – podejmuje decyzję o zastosowaniu odpowiednich środków zaradczych (358). Są to środki, które umożliwiają pełne zrekompensowanie stwierdzonego naruszenia, takie jak zaniechanie bezprawnego pozyskiwania danych, usunięcie danych zgromadzonych niezgodnie z prawem, usunięcie wyników nieprawidłowo dokonanych zapytań odnoszących się do danych zgromadzonych zgodnie z prawem w inny sposób, ograniczenie dostępu do danych zgromadzonych zgodnie z prawem do odpowiednio przeszkolonego personelu lub wycofanie sprawozdań służb wywiadowczych zawierających dane, które pozyskano bez uzyskania prawnego upoważnienia lub które rozpowszechniano niezgodnie z prawem (359). Decyzje podjęte przez Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych w sprawie skarg indywidualnych (w tym decyzje w sprawie środków zaradczych) są wiążące dla zainteresowanych agencji wywiadowczych (360).

358

359

360

| (182) | Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych przechowuje dokumentację przeglądu oraz wydaje niejawną decyzję zawierającą podstawę dokonanych ustaleń faktycznych, ustalenia w odniesieniu do tego, czy doszło do naruszenia objętego zakresem, oraz wskazanie odpowiedniego środka zaradczego (361). Jeżeli w wyniku przeglądu Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych ujawnione zostanie naruszenie ze strony organu podlegającego nadzorowi Sądu ds. Kontroli Wywiadu, Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności musi również przedstawić niejawne sprawozdanie asystentowi prokuratora generalnego ds. bezpieczeństwa narodowego, który z kolei jest zobowiązany do zgłoszenia niezgodności Sądowi ds. Kontroli Wywiadu, który może podjąć dalsze czynności egzekucyjne (zgodnie z procedurą opisaną w motywach 173–174) (362). |
| --- | --- |

(182)

Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych przechowuje dokumentację przeglądu oraz wydaje niejawną decyzję zawierającą podstawę dokonanych ustaleń faktycznych, ustalenia w odniesieniu do tego, czy doszło do naruszenia objętego zakresem, oraz wskazanie odpowiedniego środka zaradczego (361). Jeżeli w wyniku przeglądu Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych ujawnione zostanie naruszenie ze strony organu podlegającego nadzorowi Sądu ds. Kontroli Wywiadu, Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności musi również przedstawić niejawne sprawozdanie asystentowi prokuratora generalnego ds. bezpieczeństwa narodowego, który z kolei jest zobowiązany do zgłoszenia niezgodności Sądowi ds. Kontroli Wywiadu, który może podjąć dalsze czynności egzekucyjne (zgodnie z procedurą opisaną w motywach 173–174) (362).

361

362

| (183) | Po zakończeniu przeglądu Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych informuje skarżącego za pośrednictwem organu krajowego, że „kontrola nie wykazała żadnych naruszeń objętych zakresem albo [że] Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych wydało decyzję nakazującą wdrożenie odpowiednich środków zaradczych” (363). Umożliwia to zapewnienie ochrony poufności działań prowadzonych w celu ochrony bezpieczeństwa narodowego, przy jednoczesnym zapewnieniu osobom fizycznym decyzji potwierdzającej, że ich skarga została należycie zbadana i rozpatrzona. Osoba fizyczna może ponadto zakwestionować tę decyzję. W tym celu zostanie ona poinformowana o możliwości odwołania się do Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych w celu dokonania przeglądu ustaleń Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności (zob. motyw 184 i dalsze) oraz o tym, że w przypadku wszczęcia postępowania przez Sąd zostanie wybrany rzecznik specjalny, który będzie reprezentował interesy skarżącego (364). |
| --- | --- |

(183)

Po zakończeniu przeglądu Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych informuje skarżącego za pośrednictwem organu krajowego, że „kontrola nie wykazała żadnych naruszeń objętych zakresem albo [że] Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych wydało decyzję nakazującą wdrożenie odpowiednich środków zaradczych” (363). Umożliwia to zapewnienie ochrony poufności działań prowadzonych w celu ochrony bezpieczeństwa narodowego, przy jednoczesnym zapewnieniu osobom fizycznym decyzji potwierdzającej, że ich skarga została należycie zbadana i rozpatrzona. Osoba fizyczna może ponadto zakwestionować tę decyzję. W tym celu zostanie ona poinformowana o możliwości odwołania się do Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych w celu dokonania przeglądu ustaleń Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności (zob. motyw 184 i dalsze) oraz o tym, że w przypadku wszczęcia postępowania przez Sąd zostanie wybrany rzecznik specjalny, który będzie reprezentował interesy skarżącego (364).

363

364

| (184) | Każdy skarżący oraz każda jednostka Wspólnoty Wywiadowczej mogą wnieść o przegląd decyzji Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych przed Sądem Odwoławczym ds. Ochrony Danych. Takie wnioski o przegląd należy złożyć w ciągu 60 dni od otrzymania od Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych powiadomienia o zakończeniu przeglądu oraz muszą one zawierać wszystkie informacje, które osoba fizyczna chce przekazać Sądowi Odwoławczemu ds. Ochrony Danych (np. argumenty dotyczące kwestii prawnych lub zastosowania prawa do okoliczności faktycznych sprawy) (365). Osoby z Unii, których dane dotyczą, mogą ponownie złożyć wniosek do właściwego organu ochrony danych (zob. motyw 177). |
| --- | --- |

(184)

Każdy skarżący oraz każda jednostka Wspólnoty Wywiadowczej mogą wnieść o przegląd decyzji Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych przed Sądem Odwoławczym ds. Ochrony Danych. Takie wnioski o przegląd należy złożyć w ciągu 60 dni od otrzymania od Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych powiadomienia o zakończeniu przeglądu oraz muszą one zawierać wszystkie informacje, które osoba fizyczna chce przekazać Sądowi Odwoławczemu ds. Ochrony Danych (np. argumenty dotyczące kwestii prawnych lub zastosowania prawa do okoliczności faktycznych sprawy) (365). Osoby z Unii, których dane dotyczą, mogą ponownie złożyć wniosek do właściwego organu ochrony danych (zob. motyw 177).

365

| (185) | Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych jest niezależnym sądem ustanowionym przez prokuratora generalnego na podstawie rozporządzenia wykonawczego 14086 (366). W jego skład wchodzi co najmniej sześciu sędziów powołanych przez prokuratora generalnego w porozumieniu z PCLOB, sekretarza handlu i Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych na czteroletnią odnawialną kadencję (367). Przy powoływaniu sędziów prokurator generalny opiera się na kryteriach stosowanych przez władzę wykonawczą przy ocenie kandydatów na sędziów federalnych, nadając istotne znaczenie wcześniejszemu doświadczeniu sędziowskiemu (368). Sędziowie muszą być ponadto prawnikami praktykami (tj. aktywnymi członkami palestry o nieposzlakowanej opinii oraz muszą być należycie uprawnieni do wykonywania zawodu) i mieć odpowiednie doświadczenie w dziedzinie prawa dotyczącego prywatności i bezpieczeństwa narodowego. Prokurator generalny musi dołożyć starań, by co najmniej połowa sędziów w danym czasie miała wcześniejsze doświadczenie sędziowskie, a wszyscy sędziowie muszą mieć poświadczenia bezpieczeństwa, aby móc uzyskać dostęp do informacji niejawnych dotyczących bezpieczeństwa narodowego (369). |
| --- | --- |

(185)

Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych jest niezależnym sądem ustanowionym przez prokuratora generalnego na podstawie rozporządzenia wykonawczego 14086 (366). W jego skład wchodzi co najmniej sześciu sędziów powołanych przez prokuratora generalnego w porozumieniu z PCLOB, sekretarza handlu i Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych na czteroletnią odnawialną kadencję (367). Przy powoływaniu sędziów prokurator generalny opiera się na kryteriach stosowanych przez władzę wykonawczą przy ocenie kandydatów na sędziów federalnych, nadając istotne znaczenie wcześniejszemu doświadczeniu sędziowskiemu (368). Sędziowie muszą być ponadto prawnikami praktykami (tj. aktywnymi członkami palestry o nieposzlakowanej opinii oraz muszą być należycie uprawnieni do wykonywania zawodu) i mieć odpowiednie doświadczenie w dziedzinie prawa dotyczącego prywatności i bezpieczeństwa narodowego. Prokurator generalny musi dołożyć starań, by co najmniej połowa sędziów w danym czasie miała wcześniejsze doświadczenie sędziowskie, a wszyscy sędziowie muszą mieć poświadczenia bezpieczeństwa, aby móc uzyskać dostęp do informacji niejawnych dotyczących bezpieczeństwa narodowego (369).

366

367

368

369

| (186) | Do Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych mogą zostać powołane wyłącznie osoby, które spełniają kwalifikacje, o których mowa w motywie 185, oraz które w chwili powołania ani w ciągu ostatnich dwóch lat nie były zatrudnione przez instytucje władzy wykonawczej. Podobnie podczas kadencji na stanowiskach sędziów Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych nie mogą oni również pełnić żadnych oficjalnych funkcji ani nie mogą być zatrudnieni w rządzie Stanów Zjednoczonych (na innym stanowisku niż sędziowie Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych) (370). |
| --- | --- |

(186)

Do Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych mogą zostać powołane wyłącznie osoby, które spełniają kwalifikacje, o których mowa w motywie 185, oraz które w chwili powołania ani w ciągu ostatnich dwóch lat nie były zatrudnione przez instytucje władzy wykonawczej. Podobnie podczas kadencji na stanowiskach sędziów Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych nie mogą oni również pełnić żadnych oficjalnych funkcji ani nie mogą być zatrudnieni w rządzie Stanów Zjednoczonych (na innym stanowisku niż sędziowie Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych) (370).

370

| (187) | Niezależność procesu orzekania osiąga się za pomocą szeregu gwarancji. W szczególności jednostki władzy wykonawczej (prokurator generalny i agencje wywiadowcze) nie mogą ingerować w kontrolę prowadzoną przez Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych ani wywierać na nią niewłaściwego wpływu (371). Sam Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych jest zobowiązany do bezstronnego rozpoznawania spraw (372) i działa zgodnie z własnym regulaminem (przyjętym większością głosów). Ponadto sędziowie Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych mogą zostać odwołani jedynie przez prokuratora generalnego i wyłącznie z podaniem przyczyny (tj. niewłaściwe postępowanie, niewłaściwe sprawowanie urzędu, naruszenie bezpieczeństwa, zaniedbanie obowiązków lub niezdolność do orzekania), po należytym uwzględnieniu norm mających zastosowanie do sędziów federalnych, określonych w regulaminie prowadzenia postępowań sądowych i niezdolności do prowadzenia postępowań sądowych (373). |
| --- | --- |

(187)

Niezależność procesu orzekania osiąga się za pomocą szeregu gwarancji. W szczególności jednostki władzy wykonawczej (prokurator generalny i agencje wywiadowcze) nie mogą ingerować w kontrolę prowadzoną przez Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych ani wywierać na nią niewłaściwego wpływu (371). Sam Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych jest zobowiązany do bezstronnego rozpoznawania spraw (372) i działa zgodnie z własnym regulaminem (przyjętym większością głosów). Ponadto sędziowie Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych mogą zostać odwołani jedynie przez prokuratora generalnego i wyłącznie z podaniem przyczyny (tj. niewłaściwe postępowanie, niewłaściwe sprawowanie urzędu, naruszenie bezpieczeństwa, zaniedbanie obowiązków lub niezdolność do orzekania), po należytym uwzględnieniu norm mających zastosowanie do sędziów federalnych, określonych w regulaminie prowadzenia postępowań sądowych i niezdolności do prowadzenia postępowań sądowych (373).

371

372

373

| (188) | Wnioski składane do Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych są rozpatrywane przez panel składający się z trzech sędziów, w tym z prezesa sądu, którzy muszą postępować zgodnie z kodeksem postępowania sędziów amerykańskich (374). Każdy panel wspiera rzecznik specjalny (375), który ma dostęp do wszystkich informacji dotyczących danej sprawy, w tym informacji niejawnych (376). Rola rzecznika specjalnego polega na dopilnowaniu, aby interesy skarżącego były odpowiednio reprezentowane i aby panel Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych był dobrze poinformowany o wszystkich istotnych okolicznościach prawnych i faktycznych (377). Aby uzyskać więcej informacji na temat wniosku o kontrolę złożonego przez osobę fizyczną do Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych i móc zająć stanowisko w tej sprawie, rzecznik specjalny może zwrócić się do skarżącego o przekazanie dodatkowych informacji, kierując do niego pytania na piśmie (378). |
| --- | --- |

(188)

Wnioski składane do Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych są rozpatrywane przez panel składający się z trzech sędziów, w tym z prezesa sądu, którzy muszą postępować zgodnie z kodeksem postępowania sędziów amerykańskich (374). Każdy panel wspiera rzecznik specjalny (375), który ma dostęp do wszystkich informacji dotyczących danej sprawy, w tym informacji niejawnych (376). Rola rzecznika specjalnego polega na dopilnowaniu, aby interesy skarżącego były odpowiednio reprezentowane i aby panel Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych był dobrze poinformowany o wszystkich istotnych okolicznościach prawnych i faktycznych (377). Aby uzyskać więcej informacji na temat wniosku o kontrolę złożonego przez osobę fizyczną do Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych i móc zająć stanowisko w tej sprawie, rzecznik specjalny może zwrócić się do skarżącego o przekazanie dodatkowych informacji, kierując do niego pytania na piśmie (378).

374

375

376

377

378

| (189) | Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych przeprowadza przegląd ustaleń dokonanych przez Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych (zarówno pod kątem tego, czy doszło do naruszenia obowiązującego prawa amerykańskiego, jak i pod kątem odpowiednich środków zaradczych) na podstawie co najmniej protokołu dochodzenia prowadzonego przez to biuro, jak również wszelkich informacji i uwag przedstawionych przez skarżącego, rzecznika specjalnego lub agencję wywiadowczą (379). Panel Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych ma dostęp do wszystkich informacji niezbędnych do przeprowadzenia kontroli, które to informacje może uzyskać za pośrednictwem Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych (panel może na przykład zwrócić się do tego biura o uzupełnienie dokumentacji o dodatkowe informacje lub ustalenia faktyczne, jeżeli jest to niezbędne do przeprowadzenia kontroli) (380). |
| --- | --- |

(189)

Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych przeprowadza przegląd ustaleń dokonanych przez Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych (zarówno pod kątem tego, czy doszło do naruszenia obowiązującego prawa amerykańskiego, jak i pod kątem odpowiednich środków zaradczych) na podstawie co najmniej protokołu dochodzenia prowadzonego przez to biuro, jak również wszelkich informacji i uwag przedstawionych przez skarżącego, rzecznika specjalnego lub agencję wywiadowczą (379). Panel Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych ma dostęp do wszystkich informacji niezbędnych do przeprowadzenia kontroli, które to informacje może uzyskać za pośrednictwem Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych (panel może na przykład zwrócić się do tego biura o uzupełnienie dokumentacji o dodatkowe informacje lub ustalenia faktyczne, jeżeli jest to niezbędne do przeprowadzenia kontroli) (380).

379

380

| (190) | Przeprowadzając kontrolę, Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych może 1) stwierdzić, że nie ma żadnych dowodów wskazujących na to, że prowadzone były działania w zakresie rozpoznania radioelektronicznego, które obejmowały dane osobowe skarżącego, 2) stwierdzić, że ustalenia Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych są prawidłowe pod względem prawnym i poparte istotnymi dowodami, lub 3) dokonać swoich własnych ustaleń, jeżeli nie zgadza się z ustaleniami tego biura (w kwestii tego, czy doszło do naruszenia obowiązującego prawa amerykańskiego, lub w kwestii odpowiednich środków zaradczych) (381). |
| --- | --- |

(190)

Przeprowadzając kontrolę, Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych może 1) stwierdzić, że nie ma żadnych dowodów wskazujących na to, że prowadzone były działania w zakresie rozpoznania radioelektronicznego, które obejmowały dane osobowe skarżącego, 2) stwierdzić, że ustalenia Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych są prawidłowe pod względem prawnym i poparte istotnymi dowodami, lub 3) dokonać swoich własnych ustaleń, jeżeli nie zgadza się z ustaleniami tego biura (w kwestii tego, czy doszło do naruszenia obowiązującego prawa amerykańskiego, lub w kwestii odpowiednich środków zaradczych) (381).

381

| (191) | We wszystkich przypadkach Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych wydaje orzeczenie na piśmie, przyjęte większością głosów. Jeżeli w wyniku kontroli ujawnione zostanie naruszenie obowiązujących przepisów, w orzeczeniu należy określić wszelkie odpowiednie środki zaradcze, które obejmują usunięcie bezprawnie zgromadzonych danych, usunięcie wyników nieprawidłowo przeprowadzonych zapytań, ograniczenie dostępu do danych zgromadzonych zgodnie z prawem do odpowiednio przeszkolonego personelu lub wycofanie sprawozdań służb wywiadowczych zawierających dane, które zostały pozyskane bez upoważnienia prawnego lub które były rozpowszechniane niezgodnie z prawem (382). Orzeczenie Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych jest wiążące i ostateczne w odniesieniu do wniesionej do niego skargi (383). Ponadto, jeżeli w wyniku kontroli ujawnione zostanie naruszenie ze strony jakiegokolwiek organu podlegającego nadzorowi Sądu ds. Kontroli Wywiadu, Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych musi również przedstawić niejawne sprawozdanie asystentowi prokuratora generalnego ds. bezpieczeństwa narodowego, który z kolei jest zobowiązany do zgłoszenia niezgodności Sądowi ds. Kontroli Wywiadu, który może podjąć dalsze czynności egzekucyjne (zgodnie z procedurą opisaną w motywach 173–174) (384). |
| --- | --- |

(191)

We wszystkich przypadkach Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych wydaje orzeczenie na piśmie, przyjęte większością głosów. Jeżeli w wyniku kontroli ujawnione zostanie naruszenie obowiązujących przepisów, w orzeczeniu należy określić wszelkie odpowiednie środki zaradcze, które obejmują usunięcie bezprawnie zgromadzonych danych, usunięcie wyników nieprawidłowo przeprowadzonych zapytań, ograniczenie dostępu do danych zgromadzonych zgodnie z prawem do odpowiednio przeszkolonego personelu lub wycofanie sprawozdań służb wywiadowczych zawierających dane, które zostały pozyskane bez upoważnienia prawnego lub które były rozpowszechniane niezgodnie z prawem (382). Orzeczenie Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych jest wiążące i ostateczne w odniesieniu do wniesionej do niego skargi (383). Ponadto, jeżeli w wyniku kontroli ujawnione zostanie naruszenie ze strony jakiegokolwiek organu podlegającego nadzorowi Sądu ds. Kontroli Wywiadu, Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych musi również przedstawić niejawne sprawozdanie asystentowi prokuratora generalnego ds. bezpieczeństwa narodowego, który z kolei jest zobowiązany do zgłoszenia niezgodności Sądowi ds. Kontroli Wywiadu, który może podjąć dalsze czynności egzekucyjne (zgodnie z procedurą opisaną w motywach 173–174) (384).

382

383

384

| (192) | Każde orzeczenie panelu Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych przekazuje się Biuru Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych (385). W przypadkach, w których kontrola prowadzona przez Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych została wszczęta na podstawie wniosku skarżącego, organ krajowy informuje skarżącego, że sąd ten zakończył przeprowadzanie kontroli i że „kontrola nie wykazała żadnych naruszeń objętych zakresem albo [że] Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych wydał orzeczenie nakazujące wdrożenie odpowiednich środków zaradczych” (386). Biuro Ochrony Prywatności i Wolności Obywatelskich przy DoJ prowadzi rejestr wszystkich informacji poddanych kontroli przez Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych i wszystkich wydanych orzeczeń, który to rejestr zostaje udostępniony przyszłym panelom tego sądu jako niewiążący precedens (387). |
| --- | --- |

(192)

Każde orzeczenie panelu Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych przekazuje się Biuru Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych (385). W przypadkach, w których kontrola prowadzona przez Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych została wszczęta na podstawie wniosku skarżącego, organ krajowy informuje skarżącego, że sąd ten zakończył przeprowadzanie kontroli i że „kontrola nie wykazała żadnych naruszeń objętych zakresem albo [że] Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych wydał orzeczenie nakazujące wdrożenie odpowiednich środków zaradczych” (386). Biuro Ochrony Prywatności i Wolności Obywatelskich przy DoJ prowadzi rejestr wszystkich informacji poddanych kontroli przez Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych i wszystkich wydanych orzeczeń, który to rejestr zostaje udostępniony przyszłym panelom tego sądu jako niewiążący precedens (387).

385

386

387

| (193) | DoC jest również zobowiązany do prowadzenia rejestru w odniesieniu do każdego skarżącego, który złożył skargę (388). Aby zwiększyć przejrzystość, DoC musi co najmniej co pięć lat kontaktować się z odpowiednimi agencjami wywiadowczymi w celu zweryfikowania, czy informacje dotyczące kontroli przeprowadzonej przez Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych zostały odtajnione (389). Jeżeli tak, osoba fizyczna zostanie powiadomiona o tym, że takie informacje mogą być dostępne zgodnie z obowiązującym prawem (tj. że osoba ta może złożyć wniosek o uzyskanie dostępu do tych informacji na podstawie ustawy o swobodnym dostępie do informacji, zob. motyw 199). |
| --- | --- |

(193)

DoC jest również zobowiązany do prowadzenia rejestru w odniesieniu do każdego skarżącego, który złożył skargę (388). Aby zwiększyć przejrzystość, DoC musi co najmniej co pięć lat kontaktować się z odpowiednimi agencjami wywiadowczymi w celu zweryfikowania, czy informacje dotyczące kontroli przeprowadzonej przez Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych zostały odtajnione (389). Jeżeli tak, osoba fizyczna zostanie powiadomiona o tym, że takie informacje mogą być dostępne zgodnie z obowiązującym prawem (tj. że osoba ta może złożyć wniosek o uzyskanie dostępu do tych informacji na podstawie ustawy o swobodnym dostępie do informacji, zob. motyw 199).

388

389

| (194) | Ponadto prawidłowe funkcjonowanie tego mechanizmu dochodzenia roszczeń będzie podlegało regularnej i niezależnej ocenie. Dokładniej rzecz ujmując, zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym 14086 funkcjonowanie mechanizmu dochodzenia roszczeń podlega corocznemu przeglądowi przez PCLOB, który jest niezależnym organem (zob. motyw 110) (390). W ramach tego przeglądu PCLOB oceni m.in., czy Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych i Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych rozpatrzyli skargi w odpowiednim terminie; czy uzyskali pełny dostęp do niezbędnych informacji; czy materialne zabezpieczenia przewidziane w rozporządzeniu wykonawczym 14086 zostały prawidłowo uwzględnione w procesie przeglądu oraz czy Wspólnota Wywiadowcza zastosowała się do wszystkich ustaleń dokonanych przez Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych i Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych. PCLOB sporządzi sprawozdanie z wyniku swojego przeglądu, skierowane do Prezydenta, prokuratora generalnego, Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych, szefów agencji wywiadowczych, Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych i kongresowych komisji ds. wywiadu, które zostanie upublicznione również w wersji jawnej, jak również zostanie uwzględnione w okresowym przeglądzie funkcjonowania niniejszej decyzji, który zostanie przeprowadzony przez Komisję. Prokurator generalny, Dyrektor Krajowych Służb Wywiadowczych, Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych i szefowie agencji wywiadowczych są zobowiązani do wdrożenia lub uwzględnienia w inny sposób wszystkich zaleceń przedstawionych w takich sprawozdaniach. Oprócz tego PCLOB przeprowadzi coroczną certyfikację publiczną w celu ustalenia, czy mechanizm dochodzenia roszczeń jest wykorzystywany do rozpatrywania skarg zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu wykonawczym 14086. |
| --- | --- |

(194)

Ponadto prawidłowe funkcjonowanie tego mechanizmu dochodzenia roszczeń będzie podlegało regularnej i niezależnej ocenie. Dokładniej rzecz ujmując, zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym 14086 funkcjonowanie mechanizmu dochodzenia roszczeń podlega corocznemu przeglądowi przez PCLOB, który jest niezależnym organem (zob. motyw 110) (390). W ramach tego przeglądu PCLOB oceni m.in., czy Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych i Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych rozpatrzyli skargi w odpowiednim terminie; czy uzyskali pełny dostęp do niezbędnych informacji; czy materialne zabezpieczenia przewidziane w rozporządzeniu wykonawczym 14086 zostały prawidłowo uwzględnione w procesie przeglądu oraz czy Wspólnota Wywiadowcza zastosowała się do wszystkich ustaleń dokonanych przez Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych i Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych. PCLOB sporządzi sprawozdanie z wyniku swojego przeglądu, skierowane do Prezydenta, prokuratora generalnego, Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych, szefów agencji wywiadowczych, Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych i kongresowych komisji ds. wywiadu, które zostanie upublicznione również w wersji jawnej, jak również zostanie uwzględnione w okresowym przeglądzie funkcjonowania niniejszej decyzji, który zostanie przeprowadzony przez Komisję. Prokurator generalny, Dyrektor Krajowych Służb Wywiadowczych, Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych i szefowie agencji wywiadowczych są zobowiązani do wdrożenia lub uwzględnienia w inny sposób wszystkich zaleceń przedstawionych w takich sprawozdaniach. Oprócz tego PCLOB przeprowadzi coroczną certyfikację publiczną w celu ustalenia, czy mechanizm dochodzenia roszczeń jest wykorzystywany do rozpatrywania skarg zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu wykonawczym 14086.

390

| (195) | Oprócz szczególnego mechanizmu dochodzenia roszczeń ustanowionego na mocy rozporządzenia wykonawczego 14086 wszystkim osobom fizycznym (niezależnie od obywatelstwa lub miejsca pobytu) dostępne są również środki dochodzenia roszczeń przed amerykańskimi sądami powszechnymi (391). |
| --- | --- |

(195)

Oprócz szczególnego mechanizmu dochodzenia roszczeń ustanowionego na mocy rozporządzenia wykonawczego 14086 wszystkim osobom fizycznym (niezależnie od obywatelstwa lub miejsca pobytu) dostępne są również środki dochodzenia roszczeń przed amerykańskimi sądami powszechnymi (391).

391

| (196) | W szczególności w ustawie o kontroli wywiadu i powiązanej ustawie przewidziano możliwość wytoczenia powództwa cywilnego przez osoby fizyczne o odszkodowanie pieniężne przeciwko Stanom Zjednoczonym, w przypadku gdy informacje na ich temat zostały bezprawnie i umyślnie wykorzystane lub ujawnione (392); pozwania amerykańskich urzędników rządowych działających we własnym imieniu o odszkodowanie pieniężne (393) oraz zakwestionowania legalności dozoru (i wystąpienia o ograniczenie rozpowszechniania informacji), w przypadku gdy rząd zamierza wykorzystać lub ujawnić jakiekolwiek informacje uzyskane lub pochodzące z dozoru elektronicznego przeciwko danej osobie w postępowaniu sądowym lub administracyjnym w Stanach Zjednoczonych (394). Mówiąc bardziej ogólnie, jeżeli rząd zamierza wykorzystywać informacje uzyskane podczas działań wywiadowczych przeciwko podejrzanemu w postępowaniu karnym, w wymogach konstytucyjnych i ustawowych (395) przewidziane są obowiązki ujawnienia określonych informacji, tak aby oskarżony mógł zakwestionować legalność gromadzenia i wykorzystywania dowodów przez rząd. |
| --- | --- |

(196)

W szczególności w ustawie o kontroli wywiadu i powiązanej ustawie przewidziano możliwość wytoczenia powództwa cywilnego przez osoby fizyczne o odszkodowanie pieniężne przeciwko Stanom Zjednoczonym, w przypadku gdy informacje na ich temat zostały bezprawnie i umyślnie wykorzystane lub ujawnione (392); pozwania amerykańskich urzędników rządowych działających we własnym imieniu o odszkodowanie pieniężne (393) oraz zakwestionowania legalności dozoru (i wystąpienia o ograniczenie rozpowszechniania informacji), w przypadku gdy rząd zamierza wykorzystać lub ujawnić jakiekolwiek informacje uzyskane lub pochodzące z dozoru elektronicznego przeciwko danej osobie w postępowaniu sądowym lub administracyjnym w Stanach Zjednoczonych (394). Mówiąc bardziej ogólnie, jeżeli rząd zamierza wykorzystywać informacje uzyskane podczas działań wywiadowczych przeciwko podejrzanemu w postępowaniu karnym, w wymogach konstytucyjnych i ustawowych (395) przewidziane są obowiązki ujawnienia określonych informacji, tak aby oskarżony mógł zakwestionować legalność gromadzenia i wykorzystywania dowodów przez rząd.

392

393

394

395

| (197) | Ponadto istnieje szereg konkretnych możliwości uzyskania ochrony prawnej przeciwko urzędnikom rządowym ze względu na bezprawny dostęp administracji rządowej do danych osobowych lub ich bezprawne wykorzystanie przez administrację rządową, w tym rzekomo do celów bezpieczeństwa narodowego (tj. ustawa o oszustwach i nadużyciach komputerowych (396); ustawa o ochronie danych w łączności elektronicznej (397) oraz ustawa o prawie do prywatności w kwestiach finansowych (398)). Wszystkie te kroki prawne dotyczą określonych danych, celów lub rodzajów dostępu (np. zdalnego dostępu za pomocą komputera i internetu) i można z nich skorzystać pod pewnymi warunkami (np. celowe/umyślne postępowanie, postępowanie wykraczające poza kompetencje, powstała szkoda). |
| --- | --- |

(197)

Ponadto istnieje szereg konkretnych możliwości uzyskania ochrony prawnej przeciwko urzędnikom rządowym ze względu na bezprawny dostęp administracji rządowej do danych osobowych lub ich bezprawne wykorzystanie przez administrację rządową, w tym rzekomo do celów bezpieczeństwa narodowego (tj. ustawa o oszustwach i nadużyciach komputerowych (396); ustawa o ochronie danych w łączności elektronicznej (397) oraz ustawa o prawie do prywatności w kwestiach finansowych (398)). Wszystkie te kroki prawne dotyczą określonych danych, celów lub rodzajów dostępu (np. zdalnego dostępu za pomocą komputera i internetu) i można z nich skorzystać pod pewnymi warunkami (np. celowe/umyślne postępowanie, postępowanie wykraczające poza kompetencje, powstała szkoda).

396

397

398

| (198) | W ustawie o postępowaniu administracyjnym (399) przewiduje się bardziej ogólną możliwość dochodzenia roszczeń, zgodnie z którą „każda osoba doznająca krzywdy w świetle prawa w wyniku działania agencji lub dotknięta negatywnymi skutkami takiego działania lub poszkodowana w wyniku działań prowadzonych przez agencję” może wystąpić o kontrolę sądową (400). Obejmuje to możliwość wystąpienia do sądu o „uznanie za bezprawne i uchylenie działań, ustaleń i wniosków agencji, w przypadku których okazało się, że są [...] arbitralne, nieprzemyślane, stanowią nadużycie uprawnień lub w inny sposób są niezgodne z prawem” (401). Na przykład w 2015 r. federalny sąd apelacyjny orzekł w przedmiocie roszczenia na podstawie ustawy o postępowaniu administracyjnym, że hurtowe gromadzenie telefonicznych metadanych przez rząd Stanów Zjednoczonych nie jest dozwolone na mocy sekcji 501 ustawy o kontroli wywiadu (402). |
| --- | --- |

(198)

W ustawie o postępowaniu administracyjnym (399) przewiduje się bardziej ogólną możliwość dochodzenia roszczeń, zgodnie z którą „każda osoba doznająca krzywdy w świetle prawa w wyniku działania agencji lub dotknięta negatywnymi skutkami takiego działania lub poszkodowana w wyniku działań prowadzonych przez agencję” może wystąpić o kontrolę sądową (400). Obejmuje to możliwość wystąpienia do sądu o „uznanie za bezprawne i uchylenie działań, ustaleń i wniosków agencji, w przypadku których okazało się, że są [...] arbitralne, nieprzemyślane, stanowią nadużycie uprawnień lub w inny sposób są niezgodne z prawem” (401). Na przykład w 2015 r. federalny sąd apelacyjny orzekł w przedmiocie roszczenia na podstawie ustawy o postępowaniu administracyjnym, że hurtowe gromadzenie telefonicznych metadanych przez rząd Stanów Zjednoczonych nie jest dozwolone na mocy sekcji 501 ustawy o kontroli wywiadu (402).

399

400

401

402

| (199) | Ponadto oprócz środków dochodzenia roszczeń, o których mowa w motywach 176–198, każda osoba fizyczna ma prawo uzyskać dostęp do istniejących rejestrów agencji federalnej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym jeżeli rejestry te zawierają dane osobowe tej osoby fizycznej (403). Uzyskanie takiego dostępu może również ułatwić wnoszenie spraw do sądów powszechnych, w tym wykazywanie legitymacji procesowej. Agencje mogą zachować informacje, które wchodzą w zakres zamkniętej listy pewnych wyjątków, obejmujących dostęp do informacji niejawnych dotyczących bezpieczeństwa narodowego i informacji dotyczących badania egzekwowania prawa (404), lecz skarżący, którzy nie są usatysfakcjonowani odpowiedzią, mogą ją zaskarżyć, wnosząc o kontrolę administracyjną i, następnie, sądową (przed sądami federalnymi) (405). |
| --- | --- |

(199)

Ponadto oprócz środków dochodzenia roszczeń, o których mowa w motywach 176–198, każda osoba fizyczna ma prawo uzyskać dostęp do istniejących rejestrów agencji federalnej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym jeżeli rejestry te zawierają dane osobowe tej osoby fizycznej (403). Uzyskanie takiego dostępu może również ułatwić wnoszenie spraw do sądów powszechnych, w tym wykazywanie legitymacji procesowej. Agencje mogą zachować informacje, które wchodzą w zakres zamkniętej listy pewnych wyjątków, obejmujących dostęp do informacji niejawnych dotyczących bezpieczeństwa narodowego i informacji dotyczących badania egzekwowania prawa (404), lecz skarżący, którzy nie są usatysfakcjonowani odpowiedzią, mogą ją zaskarżyć, wnosząc o kontrolę administracyjną i, następnie, sądową (przed sądami federalnymi) (405).

403

404

405

| (200) | Z powyższego wynika, że gdy organy ścigania i organy bezpieczeństwa narodowego Stanów Zjednoczonych uzyskują dostęp do danych osobowych objętych zakresem niniejszej decyzji, dostęp taki jest regulowany ramami prawnymi które określają warunki, na jakich dostęp ten może mieć miejsce, i zapewniają ograniczenie dostępu do danych i ich dalszego wykorzystywania do tego, co jest niezbędne i proporcjonalne do realizowanego celu interesu publicznego. Na te zabezpieczenia mogą powołać się osoby fizyczne, którym przysługują prawa do skutecznego dochodzenia roszczeń. |
| --- | --- |

(200)

Z powyższego wynika, że gdy organy ścigania i organy bezpieczeństwa narodowego Stanów Zjednoczonych uzyskują dostęp do danych osobowych objętych zakresem niniejszej decyzji, dostęp taki jest regulowany ramami prawnymi które określają warunki, na jakich dostęp ten może mieć miejsce, i zapewniają ograniczenie dostępu do danych i ich dalszego wykorzystywania do tego, co jest niezbędne i proporcjonalne do realizowanego celu interesu publicznego. Na te zabezpieczenia mogą powołać się osoby fizyczne, którym przysługują prawa do skutecznego dochodzenia roszczeń.

4.   WNIOSEK

WNIOSEK

| (201) | Komisja uważa, że Stany Zjednoczone – za pośrednictwem zasad wydanych przez DoC Stanów Zjednoczonych – zapewniają stopień ochrony danych osobowych przekazywanych z Unii do certyfikowanych podmiotów w Stanach Zjednoczonych na podstawie ram ochrony danych UE–USA, który zasadniczo odpowiada stopniowi ochrony zagwarantowanemu w rozporządzeniu (UE) 2016/679. |
| --- | --- |

(201)

Komisja uważa, że Stany Zjednoczone – za pośrednictwem zasad wydanych przez DoC Stanów Zjednoczonych – zapewniają stopień ochrony danych osobowych przekazywanych z Unii do certyfikowanych podmiotów w Stanach Zjednoczonych na podstawie ram ochrony danych UE–USA, który zasadniczo odpowiada stopniowi ochrony zagwarantowanemu w rozporządzeniu (UE) 2016/679.

| (202) | Ponadto Komisja stwierdza, że zobowiązania w zakresie przejrzystości oraz zarządzanie DPF przez DoC gwarantują skuteczne stosowanie zasad. Oprócz tego mechanizmy nadzoru i możliwości dochodzenia roszczeń przewidziane w prawie Stanów Zjednoczonych – rozumiane jako całość – zapewniają możliwość identyfikowania przypadków naruszenia przepisów o ochronie danych i w praktyce nakładania kar za te naruszenia oraz oferują osobom, których dane dotyczą, możliwość skorzystania ze środków ochrony prawnej w celu uzyskania dostępu do dotyczących ich danych osobowych, a także – ostatecznie – sprostowania lub usunięcia takich danych. |
| --- | --- |

(202)

Ponadto Komisja stwierdza, że zobowiązania w zakresie przejrzystości oraz zarządzanie DPF przez DoC gwarantują skuteczne stosowanie zasad. Oprócz tego mechanizmy nadzoru i możliwości dochodzenia roszczeń przewidziane w prawie Stanów Zjednoczonych – rozumiane jako całość – zapewniają możliwość identyfikowania przypadków naruszenia przepisów o ochronie danych i w praktyce nakładania kar za te naruszenia oraz oferują osobom, których dane dotyczą, możliwość skorzystania ze środków ochrony prawnej w celu uzyskania dostępu do dotyczących ich danych osobowych, a także – ostatecznie – sprostowania lub usunięcia takich danych.

| (203) | Co więcej, na podstawie dostępnych informacji na temat amerykańskiego porządku prawnego, w tym informacji zawartych w załącznikach VI i VII, Komisja uważa, że wszelkie ingerencje w interes publiczny, w szczególności do celów ścigania przestępstw oraz bezpieczeństwa narodowego, jakich dopuszczają się amerykańskie organy publiczne w odniesieniu do praw podstawowych osób fizycznych, których dane osobowe są przekazywane z Unii do Stanów Zjednoczonych na podstawie ram ochrony danych UE–USA, będą ograniczać się do tego, co jest ściśle niezbędne do osiągnięcia danego uzasadnionego celu, oraz że istnieje skuteczna ochrona prawna przed takimi ingerencjami. W świetle powyższych ustaleń należy zatem uznać, że Stany Zjednoczone zapewniają odpowiedni stopień ochrony w rozumieniu art. 45 rozporządzenia (UE) 2016/679, interpretowanego w świetle Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, danych osobowych przekazywanych z Unii do podmiotów certyfikowanych na podstawie ram ochrony danych UE–USA. |
| --- | --- |

(203)

Co więcej, na podstawie dostępnych informacji na temat amerykańskiego porządku prawnego, w tym informacji zawartych w załącznikach VI i VII, Komisja uważa, że wszelkie ingerencje w interes publiczny, w szczególności do celów ścigania przestępstw oraz bezpieczeństwa narodowego, jakich dopuszczają się amerykańskie organy publiczne w odniesieniu do praw podstawowych osób fizycznych, których dane osobowe są przekazywane z Unii do Stanów Zjednoczonych na podstawie ram ochrony danych UE–USA, będą ograniczać się do tego, co jest ściśle niezbędne do osiągnięcia danego uzasadnionego celu, oraz że istnieje skuteczna ochrona prawna przed takimi ingerencjami. W świetle powyższych ustaleń należy zatem uznać, że Stany Zjednoczone zapewniają odpowiedni stopień ochrony w rozumieniu art. 45 rozporządzenia (UE) 2016/679, interpretowanego w świetle Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, danych osobowych przekazywanych z Unii do podmiotów certyfikowanych na podstawie ram ochrony danych UE–USA.

| (204) | Biorąc pod uwagę to, że ograniczenia, zabezpieczenia i mechanizm dochodzenia roszczeń ustanowione na mocy rozporządzenia wykonawczego 14086 są zasadniczymi elementami amerykańskich ram prawnych, na których opiera się ocena Komisji, przyjęcie niniejszej decyzji jest mianowicie uzależnione od przyjęcia zaktualizowanych strategii politycznych i procedur wdrażania rozporządzenia wykonawczego 14086 przez wszystkie amerykańskie agencje wywiadowcze oraz od wskazania Unii jako kwalifikującego się podmiotu do celów mechanizmu dochodzenia roszczeń, które to przyjęcia miały odpowiednio miejsce 3 lipca 2023 r. (zob. motyw 126) i 30 czerwca 2023 r. (zob. motyw 176). |
| --- | --- |

(204)

Biorąc pod uwagę to, że ograniczenia, zabezpieczenia i mechanizm dochodzenia roszczeń ustanowione na mocy rozporządzenia wykonawczego 14086 są zasadniczymi elementami amerykańskich ram prawnych, na których opiera się ocena Komisji, przyjęcie niniejszej decyzji jest mianowicie uzależnione od przyjęcia zaktualizowanych strategii politycznych i procedur wdrażania rozporządzenia wykonawczego 14086 przez wszystkie amerykańskie agencje wywiadowcze oraz od wskazania Unii jako kwalifikującego się podmiotu do celów mechanizmu dochodzenia roszczeń, które to przyjęcia miały odpowiednio miejsce 3 lipca 2023 r. (zob. motyw 126) i 30 czerwca 2023 r. (zob. motyw 176).

5.   SKUTKI NINIEJSZEJ DECYZJI I DZIAŁANIA ORGANÓW OCHRONY DANYCH

SKUTKI NINIEJSZEJ DECYZJI I DZIAŁANIA ORGANÓW OCHRONY DANYCH

| (205) | Państwa członkowskie i ich organy mają obowiązek stosować środki niezbędne do zapewnienia zgodności z aktami instytucji unijnych, ponieważ domniemywa się, że akty te są zgodne z prawem, a zatem wywołują skutki prawne do chwili ich uchylenia, stwierdzenia ich nieważności w postępowaniu o stwierdzenie nieważności lub orzeczenia o ich nieważności w następstwie wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym lub zarzutu niezgodności z prawem. |
| --- | --- |

(205)

Państwa członkowskie i ich organy mają obowiązek stosować środki niezbędne do zapewnienia zgodności z aktami instytucji unijnych, ponieważ domniemywa się, że akty te są zgodne z prawem, a zatem wywołują skutki prawne do chwili ich uchylenia, stwierdzenia ich nieważności w postępowaniu o stwierdzenie nieważności lub orzeczenia o ich nieważności w następstwie wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym lub zarzutu niezgodności z prawem.

| (206) | Decyzja stwierdzająca odpowiedni stopień ochrony danych osobowych przyjęta przez Komisję na podstawie art. 45 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2016/679 jest zatem wiążąca dla wszystkich organów państw członkowskich, do których jest skierowana, w tym ich niezależnych organów nadzorczych. W szczególności przekazywanie danych przez administratora lub podmiot przetwarzający w Unii certyfikowanym podmiotom w Stanach Zjednoczonych może odbywać się bez konieczności uzyskania jakiegokolwiek dodatkowego zezwolenia. |
| --- | --- |

(206)

Decyzja stwierdzająca odpowiedni stopień ochrony danych osobowych przyjęta przez Komisję na podstawie art. 45 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2016/679 jest zatem wiążąca dla wszystkich organów państw członkowskich, do których jest skierowana, w tym ich niezależnych organów nadzorczych. W szczególności przekazywanie danych przez administratora lub podmiot przetwarzający w Unii certyfikowanym podmiotom w Stanach Zjednoczonych może odbywać się bez konieczności uzyskania jakiegokolwiek dodatkowego zezwolenia.

| (207) | Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 58 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2016/679 i jak wyjaśnił Trybunał Sprawiedliwości w wyroku w sprawie Schrems (406), jeżeli krajowy organ ochrony danych kwestionuje, w tym na podstawie skargi, zgodność wydanej przez Komisję decyzji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony z przysługującymi osobie fizycznej prawami podstawowymi do prywatności i ochrony danych, należy zapewnić w prawie krajowym drogę prawną umożliwiającą tej osobie podniesienie tych zarzutów przed sądem krajowym, który może być zobowiązany do wystąpienia z odesłaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości (407). |
| --- | --- |

(207)

Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 58 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2016/679 i jak wyjaśnił Trybunał Sprawiedliwości w wyroku w sprawie Schrems (406), jeżeli krajowy organ ochrony danych kwestionuje, w tym na podstawie skargi, zgodność wydanej przez Komisję decyzji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony z przysługującymi osobie fizycznej prawami podstawowymi do prywatności i ochrony danych, należy zapewnić w prawie krajowym drogę prawną umożliwiającą tej osobie podniesienie tych zarzutów przed sądem krajowym, który może być zobowiązany do wystąpienia z odesłaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości (407).

406

407

6.   MONITOROWANIE I PRZEGLĄD NINIEJSZEJ DECYZJI

MONITOROWANIE I PRZEGLĄD NINIEJSZEJ DECYZJI

| (208) | Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości (408), a także jak wskazano w art. 45 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2016/679, Komisja powinna ciągle monitorować istotne zmiany zachodzące w państwie trzecim po przyjęciu decyzji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony, aby ocenić, czy państwo trzecie nadal zapewnia zasadniczo równoważny stopień ochrony. Taka kontrola jest wymagana w każdym przypadku, gdy Komisja otrzyma informacje budzące uzasadnione wątpliwości w tym względzie. |
| --- | --- |

(208)

Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości (408), a także jak wskazano w art. 45 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2016/679, Komisja powinna ciągle monitorować istotne zmiany zachodzące w państwie trzecim po przyjęciu decyzji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony, aby ocenić, czy państwo trzecie nadal zapewnia zasadniczo równoważny stopień ochrony. Taka kontrola jest wymagana w każdym przypadku, gdy Komisja otrzyma informacje budzące uzasadnione wątpliwości w tym względzie.

408

| (209) | W związku z powyższym Komisja powinna na bieżąco monitorować sytuację w zakresie ram prawnych i rzeczywistej praktyki w Stanach Zjednoczonych w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych, podlegających ocenie w niniejszej decyzji. Aby ułatwić ten proces, władze Stanów Zjednoczonych powinny niezwłocznie informować Komisję o istotnych zmianach w porządku prawnym Stanów Zjednoczonych, które mają wpływ na ramy prawne będące przedmiotem niniejszej decyzji, a także o wszelkich zmianach praktyk związanych z przetwarzaniem danych osobowych poddanych ocenie w niniejszej decyzji, zarówno w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych przez certyfikowane podmioty w Stanach Zjednoczonych, jak i ograniczeń i zabezpieczeń dotyczących dostępu do danych osobowych przez organy publiczne. |
| --- | --- |

(209)

W związku z powyższym Komisja powinna na bieżąco monitorować sytuację w zakresie ram prawnych i rzeczywistej praktyki w Stanach Zjednoczonych w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych, podlegających ocenie w niniejszej decyzji. Aby ułatwić ten proces, władze Stanów Zjednoczonych powinny niezwłocznie informować Komisję o istotnych zmianach w porządku prawnym Stanów Zjednoczonych, które mają wpływ na ramy prawne będące przedmiotem niniejszej decyzji, a także o wszelkich zmianach praktyk związanych z przetwarzaniem danych osobowych poddanych ocenie w niniejszej decyzji, zarówno w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych przez certyfikowane podmioty w Stanach Zjednoczonych, jak i ograniczeń i zabezpieczeń dotyczących dostępu do danych osobowych przez organy publiczne.

| (210) | Ponadto, aby Komisja mogła skutecznie realizować funkcję monitorowania, państwa członkowskie powinny informować ją o wszelkich istotnych działaniach podejmowanych przez organy ochrony danych państw członkowskich, zwłaszcza w odniesieniu do zapytań lub skarg osób z Unii, których dane dotyczą, dotyczących przekazywania danych osobowych z Unii certyfikowanym podmiotom w Stanach Zjednoczonych. Komisja powinna być również informowana o wszelkich sygnałach świadczących o tym, że działania amerykańskich organów publicznych odpowiedzialnych za zapobieganie przestępczości, prowadzenie postępowań przygotowawczych, wykrywanie lub ściganie czynów zabronionych, lub za bezpieczeństwo narodowe, w tym wszelkich organów nadzoru, nie gwarantują wymaganego stopnia ochrony. |
| --- | --- |

(210)

Ponadto, aby Komisja mogła skutecznie realizować funkcję monitorowania, państwa członkowskie powinny informować ją o wszelkich istotnych działaniach podejmowanych przez organy ochrony danych państw członkowskich, zwłaszcza w odniesieniu do zapytań lub skarg osób z Unii, których dane dotyczą, dotyczących przekazywania danych osobowych z Unii certyfikowanym podmiotom w Stanach Zjednoczonych. Komisja powinna być również informowana o wszelkich sygnałach świadczących o tym, że działania amerykańskich organów publicznych odpowiedzialnych za zapobieganie przestępczości, prowadzenie postępowań przygotowawczych, wykrywanie lub ściganie czynów zabronionych, lub za bezpieczeństwo narodowe, w tym wszelkich organów nadzoru, nie gwarantują wymaganego stopnia ochrony.

| (211) | W zastosowaniu art. 45 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2016/679 (409) Komisja po przyjęciu niniejszej decyzji powinna okresowo sprawdzać, czy ustalenia odnoszące się do adekwatności stopnia ochrony gwarantowanego przez Stany Zjednoczone zgodnie z DPF UE–USA są nadal faktycznie i prawnie uzasadnione. Biorąc pod uwagę to, że w szczególności w rozporządzeniu wykonawczym 14086 i zarządzeniu prokuratora generalnego nałożono wymóg utworzenia nowych mechanizmów i wdrożenia nowych zabezpieczeń, niniejsza decyzja powinna zostać poddana pierwszemu przeglądowi w ciągu jednego roku od jej wejścia w życie w celu zweryfikowania, czy wszystkie istotne elementy zostały w pełni wdrożone i czy funkcjonują one skutecznie w praktyce. Po przeprowadzeniu tego pierwszego przeglądu oraz w zależności od jego wyników Komisja, w ścisłym porozumieniu z komitetem powołanym na podstawie art. 93 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2016/679 i Europejską Radą Ochrony Danych, podejmie decyzję w sprawie częstotliwości przyszłych przeglądów (410). |
| --- | --- |

(211)

W zastosowaniu art. 45 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2016/679 (409) Komisja po przyjęciu niniejszej decyzji powinna okresowo sprawdzać, czy ustalenia odnoszące się do adekwatności stopnia ochrony gwarantowanego przez Stany Zjednoczone zgodnie z DPF UE–USA są nadal faktycznie i prawnie uzasadnione. Biorąc pod uwagę to, że w szczególności w rozporządzeniu wykonawczym 14086 i zarządzeniu prokuratora generalnego nałożono wymóg utworzenia nowych mechanizmów i wdrożenia nowych zabezpieczeń, niniejsza decyzja powinna zostać poddana pierwszemu przeglądowi w ciągu jednego roku od jej wejścia w życie w celu zweryfikowania, czy wszystkie istotne elementy zostały w pełni wdrożone i czy funkcjonują one skutecznie w praktyce. Po przeprowadzeniu tego pierwszego przeglądu oraz w zależności od jego wyników Komisja, w ścisłym porozumieniu z komitetem powołanym na podstawie art. 93 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2016/679 i Europejską Radą Ochrony Danych, podejmie decyzję w sprawie częstotliwości przyszłych przeglądów (410).

409

410

| (212) | W celu przeprowadzenia przeglądów Komisja powinna spotkać się z przedstawicielami DoC, FTC i DoT oraz – w stosownych przypadkach – z przedstawicielami innych departamentów i agencji zaangażowanych we wdrażanie DPF UE–USA oraz, w sprawach związanych z dostępem organów rządowych do danych, z przedstawicielami DoJ, Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych (w tym Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności), innych jednostek Wspólnoty Wywiadowczej i Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych oraz rzecznikami specjalnymi. Uczestnictwo w tym spotkaniu powinno być otwarte dla przedstawicieli członków Europejskiej Rady Ochrony Danych. |
| --- | --- |

(212)

W celu przeprowadzenia przeglądów Komisja powinna spotkać się z przedstawicielami DoC, FTC i DoT oraz – w stosownych przypadkach – z przedstawicielami innych departamentów i agencji zaangażowanych we wdrażanie DPF UE–USA oraz, w sprawach związanych z dostępem organów rządowych do danych, z przedstawicielami DoJ, Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych (w tym Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności), innych jednostek Wspólnoty Wywiadowczej i Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych oraz rzecznikami specjalnymi. Uczestnictwo w tym spotkaniu powinno być otwarte dla przedstawicieli członków Europejskiej Rady Ochrony Danych.

| (213) | Przeglądy powinny uwzględniać wszystkie aspekty funkcjonowania niniejszej decyzji w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych w Stanach Zjednoczonych, w szczególności stosowanie i wdrażanie zasad, przy czym szczególną uwagę należy poświęcić środkom ochronnym w związku z dalszym przekazywaniem danych; nowym rozstrzygnięciom w orzecznictwie w tej dziedzinie; skuteczności korzystania z praw indywidualnych; monitorowaniu i egzekwowaniu zgodności z zasadami, a także ograniczeniom i zabezpieczeniom w odniesieniu do dostępu rządu, w szczególności wdrażaniu i stosowaniu zabezpieczeń wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym 14086, w tym poprzez polityki i procedury opracowane przez agencje wywiadowcze; wzajemnym powiązaniom między rozporządzeniem wykonawczym 14086 a sekcją 702 ustawy o kontroli wywiadu i rozporządzeniem wykonawczym 12333; oraz skuteczności mechanizmów nadzoru i możliwości dochodzenia roszczeń (w tym funkcjonowania nowego mechanizmu dochodzenia roszczeń ustanowionego na mocy rozporządzenia wykonawczego 14086). W kontekście takich przeglądów uwaga zostanie również poświęcona współpracy między organami ochrony danych a właściwymi organami Stanów Zjednoczonych, w tym opracowaniu wytycznych i innych narzędzi interpretacyjnych dotyczących stosowania zasad, a także innych aspektów funkcjonowania ram. |
| --- | --- |

(213)

Przeglądy powinny uwzględniać wszystkie aspekty funkcjonowania niniejszej decyzji w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych w Stanach Zjednoczonych, w szczególności stosowanie i wdrażanie zasad, przy czym szczególną uwagę należy poświęcić środkom ochronnym w związku z dalszym przekazywaniem danych; nowym rozstrzygnięciom w orzecznictwie w tej dziedzinie; skuteczności korzystania z praw indywidualnych; monitorowaniu i egzekwowaniu zgodności z zasadami, a także ograniczeniom i zabezpieczeniom w odniesieniu do dostępu rządu, w szczególności wdrażaniu i stosowaniu zabezpieczeń wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym 14086, w tym poprzez polityki i procedury opracowane przez agencje wywiadowcze; wzajemnym powiązaniom między rozporządzeniem wykonawczym 14086 a sekcją 702 ustawy o kontroli wywiadu i rozporządzeniem wykonawczym 12333; oraz skuteczności mechanizmów nadzoru i możliwości dochodzenia roszczeń (w tym funkcjonowania nowego mechanizmu dochodzenia roszczeń ustanowionego na mocy rozporządzenia wykonawczego 14086). W kontekście takich przeglądów uwaga zostanie również poświęcona współpracy między organami ochrony danych a właściwymi organami Stanów Zjednoczonych, w tym opracowaniu wytycznych i innych narzędzi interpretacyjnych dotyczących stosowania zasad, a także innych aspektów funkcjonowania ram.

| (214) | Na podstawie przeglądu Komisja powinna przygotować ogólnodostępne sprawozdanie, które przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. |
| --- | --- |

(214)

Na podstawie przeglądu Komisja powinna przygotować ogólnodostępne sprawozdanie, które przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

7.   ZAWIESZENIE, UCHYLENIE LUB ZMIANA NINIEJSZEJ DECYZJI

ZAWIESZENIE, UCHYLENIE LUB ZMIANA NINIEJSZEJ DECYZJI

| (215) | W przypadku gdy z dostępnych informacji, w szczególności informacji uzyskanych w wyniku monitorowania niniejszej decyzji lub przedstawionych przez władze Stanów Zjednoczonych lub państw członkowskich, wynika, że zapewniany stopień ochrony danych przekazywanych na podstawie niniejszej decyzji może nie być już odpowiedni, Komisja powinna powiadomić o tym właściwe organy Stanów Zjednoczonych i zwrócić się o zastosowanie właściwych środków w określonym, rozsądnym terminie. |
| --- | --- |

(215)

W przypadku gdy z dostępnych informacji, w szczególności informacji uzyskanych w wyniku monitorowania niniejszej decyzji lub przedstawionych przez władze Stanów Zjednoczonych lub państw członkowskich, wynika, że zapewniany stopień ochrony danych przekazywanych na podstawie niniejszej decyzji może nie być już odpowiedni, Komisja powinna powiadomić o tym właściwe organy Stanów Zjednoczonych i zwrócić się o zastosowanie właściwych środków w określonym, rozsądnym terminie.

| (216) | Jeśli po upływie tego określonego terminu właściwe organy Stanów Zjednoczonych nie zastosują tych środków lub w inny zadowalający sposób nie wykażą, że niniejsza decyzja jest nadal oparta na odpowiednim stopniu ochrony, Komisja rozpocznie procedurę, o której mowa w art. 93 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2016/679, w celu częściowego lub całkowitego zawieszenia lub uchylenia niniejszej decyzji. |
| --- | --- |

(216)

Jeśli po upływie tego określonego terminu właściwe organy Stanów Zjednoczonych nie zastosują tych środków lub w inny zadowalający sposób nie wykażą, że niniejsza decyzja jest nadal oparta na odpowiednim stopniu ochrony, Komisja rozpocznie procedurę, o której mowa w art. 93 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2016/679, w celu częściowego lub całkowitego zawieszenia lub uchylenia niniejszej decyzji.

| (217) | Ewentualnie Komisja rozpocznie tę procedurę w celu zmiany decyzji, zwłaszcza uzależniając przekazywanie danych od spełnienia dodatkowych warunków lub ograniczając zakres stwierdzenia odpowiedniego stopnia ochrony wyłącznie do przekazywania danych, co do których zapewniono ciągłość odpowiedniego stopnia ochrony. |
| --- | --- |

(217)

Ewentualnie Komisja rozpocznie tę procedurę w celu zmiany decyzji, zwłaszcza uzależniając przekazywanie danych od spełnienia dodatkowych warunków lub ograniczając zakres stwierdzenia odpowiedniego stopnia ochrony wyłącznie do przekazywania danych, co do których zapewniono ciągłość odpowiedniego stopnia ochrony.

| (218) | W szczególności Komisja powinna rozpocząć procedurę zawieszenia lub uchylania w przypadku:






  a) | oznak, że podmioty, które otrzymały dane osobowe z Unii na podstawie niniejszej decyzji, nie przestrzegają zasad oraz że właściwe organy ds. nadzoru i egzekwowania przepisów nie zajęły się skutecznie takimi przypadkami niezgodności; |
| --- | --- | --- |

(218)

W szczególności Komisja powinna rozpocząć procedurę zawieszenia lub uchylania w przypadku:

a)

oznak, że podmioty, które otrzymały dane osobowe z Unii na podstawie niniejszej decyzji, nie przestrzegają zasad oraz że właściwe organy ds. nadzoru i egzekwowania przepisów nie zajęły się skutecznie takimi przypadkami niezgodności;

| b) | oznak, że organy Stanów Zjednoczonych nie przestrzegają obowiązujących warunków i ograniczeń dostępu amerykańskich organów publicznych do danych osobowych przekazywanych zgodnie z DPF UE–USA do celów egzekwowania prawa i bezpieczeństwa narodowego; lub |
| --- | --- |

b)

oznak, że organy Stanów Zjednoczonych nie przestrzegają obowiązujących warunków i ograniczeń dostępu amerykańskich organów publicznych do danych osobowych przekazywanych zgodnie z DPF UE–USA do celów egzekwowania prawa i bezpieczeństwa narodowego; lub

| c) | nieskutecznego rozpatrywania skarg wnoszonych przez osoby z Unii, których dane dotyczą, w tym przez Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych lub Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych. |
| --- | --- |

c)

nieskutecznego rozpatrywania skarg wnoszonych przez osoby z Unii, których dane dotyczą, w tym przez Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych lub Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych.

| (219) | Komisja powinna również rozważyć wszczęcie procedury prowadzącej do zmiany, zawieszenia lub uchylenia niniejszej decyzji, jeżeli właściwe organy amerykańskie nie przedłożą informacji lub wyjaśnień wymaganych w związku z oceną stopnia ochrony zapewnianego w odniesieniu do danych osobowych przekazywanych z Unii do Stanów Zjednoczonych albo w odniesieniu do oceny zgodności z niniejszą decyzją. W tej kwestii Komisja powinna uwzględnić również zakres, w jakim właściwe informacje można uzyskać z innych źródeł. |
| --- | --- |

(219)

Komisja powinna również rozważyć wszczęcie procedury prowadzącej do zmiany, zawieszenia lub uchylenia niniejszej decyzji, jeżeli właściwe organy amerykańskie nie przedłożą informacji lub wyjaśnień wymaganych w związku z oceną stopnia ochrony zapewnianego w odniesieniu do danych osobowych przekazywanych z Unii do Stanów Zjednoczonych albo w odniesieniu do oceny zgodności z niniejszą decyzją. W tej kwestii Komisja powinna uwzględnić również zakres, w jakim właściwe informacje można uzyskać z innych źródeł.

| (220) | W należycie uzasadnionych, szczególnie pilnych przypadkach, na przykład gdyby rozporządzenie wykonawcze 14086 lub zarządzenie prokuratora generalnego zostało zmienione w taki sposób, który zmniejsza stopień ochrony opisany w niniejszej decyzji lub gdyby wskazanie przez prokuratora generalnego Unii jako kwalifikującego się podmiotu do celów mechanizmu dochodzenia roszczeń zostało wycofane, Komisja skorzysta z możliwości przyjęcia zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 93 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2016/679, mających natychmiastowe zastosowanie aktów wykonawczych zawieszających, uchylających lub zmieniających niniejszą decyzję. |
| --- | --- |

(220)

W należycie uzasadnionych, szczególnie pilnych przypadkach, na przykład gdyby rozporządzenie wykonawcze 14086 lub zarządzenie prokuratora generalnego zostało zmienione w taki sposób, który zmniejsza stopień ochrony opisany w niniejszej decyzji lub gdyby wskazanie przez prokuratora generalnego Unii jako kwalifikującego się podmiotu do celów mechanizmu dochodzenia roszczeń zostało wycofane, Komisja skorzysta z możliwości przyjęcia zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 93 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2016/679, mających natychmiastowe zastosowanie aktów wykonawczych zawieszających, uchylających lub zmieniających niniejszą decyzję.

8.   UWAGI KOŃCOWE

UWAGI KOŃCOWE

| (221) | Europejska Rada Ochrony Danych opublikowała swoją opinię (411), która została uwzględniona podczas przygotowywania niniejszej decyzji. |
| --- | --- |

(221)

Europejska Rada Ochrony Danych opublikowała swoją opinię (411), która została uwzględniona podczas przygotowywania niniejszej decyzji.

411

| (222) | Parlament Europejski przyjął rezolucję w sprawie adekwatności ochrony zapewnianej przez ramy ochrony danych UE–USA (412). |
| --- | --- |

(222)

Parlament Europejski przyjął rezolucję w sprawie adekwatności ochrony zapewnianej przez ramy ochrony danych UE–USA (412).

412

| (223) | Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią Komitetu ustanowionego na podstawie art. 93 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2016/679, |
| --- | --- |

(223)

Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią Komitetu ustanowionego na podstawie art. 93 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2016/679,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Do celów art. 45 rozporządzenia (UE) 2016/679 Stany Zjednoczone zapewniają odpowiedni stopień ochrony danych osobowych przekazywanych z Unii do podmiotów w Stanach Zjednoczonych, które są wymienione w „wykazie DPF” prowadzonym i udostępnianym publicznie przez Departament Handlu Stanów Zjednoczonych, zgodnie z załącznikiem I sekcja I pkt 3.

Artykuł 2

W każdym przypadku, gdy właściwe organy w państwach członkowskich, w celu ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem ich danych osobowych, wykonują swoje uprawnienia na podstawie art. 58 rozporządzenia (UE) 2016/679 w odniesieniu do przekazywania danych, o którym mowa w art. 1 niniejszej decyzji, dane państwo członkowskie niezwłocznie informuje o tym fakcie Komisję.

Artykuł 3

1.   Komisja stale monitoruje stosowanie ram prawnych, które są przedmiotem niniejszej decyzji, w tym warunków, na jakich odbywa się dalsze przekazywanie danych, wykonywanie praw indywidualnych oraz uzyskiwanie przez organy publiczne Stanów Zjednoczonych dostępu do danych przekazywanych na podstawie niniejszej decyzji, w celu ustalenia, czy Stany Zjednoczone nadal zapewniają odpowiedni stopień ochrony, o którym mowa w art. 1.

2.   Państwa członkowskie i Komisja informują się nawzajem o przypadkach, w których wydaje się, że organy w Stanach Zjednoczonych posiadające ustawowe uprawnienia do egzekwowania zasad przedstawionych w załączniku I nie wdrożyły skutecznych mechanizmów wykrywania i nadzoru umożliwiających identyfikowanie przypadków naruszenia zasad określonych w załączniku I faktyczne nakładanie kar za takie naruszenia.

3.   Państwa członkowskie i Komisja informują się nawzajem o wszelkich przesłankach wskazujących, że ingerencje organów publicznych Stanów Zjednoczonych, które odpowiadają za zapewnienie bezpieczeństwa narodowego, egzekwowanie prawa lub realizację innych celów interesu publicznego, w prawo osób fizycznych do ochrony ich danych osobowych wykraczają poza to, co jest niezbędne i proporcjonalne, lub że nie zapewniono żadnej skutecznej ochrony prawnej przed takimi ingerencjami.

4.   Po roku od dnia powiadomienia państw członkowskich o wydaniu niniejszej decyzji, a następnie z częstotliwością, o której Komisja zdecyduje w ścisłym porozumieniu z komitetem powołanym na podstawie art. 93 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2016/679 i Europejską Radą Ochrony Danych, Komisja ocenia ustalenie, o którym mowa w art. 1 ust. 1, na podstawie wszystkich dostępnych informacji, w tym informacji otrzymanych w ramach przeglądu przeprowadzanego wspólnie z właściwymi organami Stanów Zjednoczonych.

5.   Jeżeli Komisja wejdzie w posiadanie dowodów na to, że odpowiedni stopień ochrony nie jest już zapewniony, powiadamia o tym właściwe organy Stanów Zjednoczonych. W razie potrzeby Komisja postanowi o zawieszeniu, zmianie albo uchyleniu niniejszej decyzji albo o ograniczeniu jej zakresu, zgodnie z art. 45 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2016/679. Komisja może również przyjąć taką decyzję, jeżeli brak współpracy ze strony rządu Stanów Zjednoczonych nie pozwala Komisji ustalić, czy Stany Zjednoczone nadal zapewniają odpowiedni stopień ochrony.

Artykuł 4

Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 10 lipca 2023 r.

W imieniu Komisji

Didier REYNDERS

Członek Komisji

---

(1)  
  Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1.

1

(2)  Dla ułatwienia, wykaz skrótów stosowanych w niniejszej decyzji znajduje się w załączniku VIII.

2

(3)  Zob. motyw 101 rozporządzenia (UE) 2016/679.

3

(4)  Zob. niedawna sprawa C-311/18, Facebook Ireland i Schrems (Schrems II), ECLI:EU:C:2020:559.

4

(5)  Sprawa C-362/14, Maximilian Schrems/Data Protection Commissioner (Schrems), ECLI:EU:C:2015:650, pkt 73.

5

(6)  Wyrok w sprawie Schrems, pkt 74.

6

(7)  Zob. komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady „Wymiana i ochrona danych osobowych w zglobalizowanym świecie” z dnia 10 stycznia 2017 r., COM(2017) 7, pkt 3.1, s. 6–7.

7

(8)  Wyrok w sprawie Schrems, pkt 88–89.

8

(9)  Europejska Rada Ochrony Danych, dokument w sprawie odpowiedniego stopnia ochrony, WP 254 rev.01, dokument dostępny pod adresem: https://ec.europa.eu/newsroom/article29/item-detail.cfm?item_id=614108

9

(10)  Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2016/1250 z dnia 12 lipca 2016 r. przyjęta na mocy dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, w sprawie adekwatności ochrony zapewnianej przez Tarczę Prywatności UE–USA (Dz.U. L 207 z 1.8.2016, s. 1).

10

(11)  Schrems II, pkt 185.

11

(12)  Schrems II, pkt 197.

12

(13)  Tytuł 28 część 302 kodeksu przepisów federalnych.

13

(14)  Niniejsza decyzja ma znaczenie dla EOG. W Porozumieniu o Europejskim Obszarze Gospodarczym (Porozumienie EOG) przewidziano rozszerzenie rynku wewnętrznego Unii Europejskiej na trzy państwa EOG – Islandię, Liechtenstein i Norwegię. Decyzja Wspólnego Komitetu włączająca rozporządzenie (UE) 2016/679 do załącznika XI do Porozumienia EOG została przyjęta przez Wspólny Komitet EOG w dniu 6 lipca 2018 r. i weszła w życie w dniu 20 lipca 2018 r. Rozporządzenie jest zatem objęte tym porozumieniem. Do celów niniejszej decyzji odniesienia do UE i państw członkowskich UE należy zatem rozumieć jako obejmujące również państwa EOG.

14

(15)  Niniejsza decyzja nie ma wpływu na wymogi rozporządzenia (UE) 2016/679, które mają zastosowanie do podmiotów (administratorów i podmiotów przetwarzających) w Unii przekazujących dane, na przykład w zakresie ograniczenia celu, minimalizacji danych, przejrzystości i bezpieczeństwa danych (zob. także art. 44 rozporządzenia (UE) 2016/679).

15

(16)  Zob. w tym zakresie Schrems, pkt 81, w którym Trybunał Sprawiedliwości potwierdził, że system samocertyfikacji może zapewnić odpowiedni poziom ochrony.

16

(17)  Załącznik I sekcja I pkt 2. FTC posiada szeroką właściwość w obszarze związanym z handlem, z pewnymi wyjątkami, np. w odniesieniu do banków, linii lotniczych, zakładów ubezpieczeń i wspólnej działalności transportowej dostawców usług telekomunikacyjnych (chociaż orzeczenie amerykańskiego sądu apelacyjnego dla dziewiątego okręgu z dnia 26 lutego 2018 r. w sprawie FTC/AT i T potwierdziło, że FTC ma właściwość w obszarze niewspólnej działalności transportowej takich podmiotów). Zob. także załącznik IV przypis 2. DoT jest właściwy do egzekwowania przestrzegania przepisów przez linie lotnicze i agentów sprzedaży biletów (w odniesieniu do transportu lotniczego), zob. załącznik V, sekcja A.

17

(18)  Załącznik I sekcja III pkt 6.

18

(19)  Załącznik I sekcja III pkt 2.

19

(20)  Załącznik I sekcja I pkt 8 lit. a).

20

(21)  Załącznik I sekcja III pkt 14 lit. g).

21

(22)  Załącznik I sekcja I pkt 8 lit. b).

22

(23)  Załącznik I sekcja I pkt 8 lit. c).

23

(24)  Zob. np. załącznik I sekcja II pkt 2 lit. b) i sekcja II pkt 3 lit. b) i pkt 7 lit. d), w których wyjaśniono, że przedstawiciele działają w imieniu administratora danych, zgodnie z jego instrukcjami i szczególnymi zobowiązaniami umownymi.

24

(25)  Załącznik I sekcja III pkt 10 lit. a). Zob. również wytyczne przygotowane przez DoC w porozumieniu z Europejską Radą Ochrony Danych w ramach Tarczy Prywatności, w których wyjaśniono obowiązki amerykańskich podmiotów przetwarzających otrzymujących dane osobowe z Unii zgodnie z przedmiotowymi ramami. Ponieważ przepisy te nie uległy zmianie, wytyczne/FAQ pozostają aktualne w ramach DPF UE-USA (https://www.privacyshield.gov/article?id=Processing-FAQs).

25

(26)  Załącznik I sekcja II pkt 3 lit. b).

26

(27)  Załącznik I sekcja II pkt 5 lit. a). Dopuszczalne cele mogą obejmować audyt, zapobieganie oszustwom lub inne cele zgodne z oczekiwaniami, jakie może mieć racjonalna osoba pod względem gromadzenia danych (zob. załącznik I przypis 6).

27

(28)  Załącznik I sekcja II pkt 2 lit. a). Nie dotyczy to sytuacji, w których podmiot przekazuje dane osobowe podmiotowi przetwarzającemu działającemu w jego imieniu i zgodnie z jego instrukcjami (załącznik I sekcja II pkt 2 lit. b)). W takim przypadku podmiot musi jednak zawrzeć umowę i zapewnić zgodność z zasadą odpowiedzialności za dalsze przekazywanie, opisaną szczegółowo w motywie 43. Zasada wyboru (jak również zasada powiadomienia) może zostać ponadto ograniczona, gdy dane osobowe są przetwarzane w kontekście badania due diligence (w ramach potencjalnego połączenia lub przejęcia) lub audytów, tak długo oraz w takim zakresie, w jakim jest to konieczne do spełnienia wymogów ustawowych lub wymogów interesu publicznego, lub w takim zakresie i tak długo, jak stosowanie tych zasad naruszałoby prawnie uzasadnione interesy podmiotu w szczególnym kontekście dochodzeń lub badań due diligence (załącznik I sekcja III pkt 4). Zasada uzupełniająca 15 (załącznik I sekcja III pkt 15 lit. a i b) przewiduje również wyjątek od zasady wyboru (jak również od zasad powiadomienia i odpowiedzialności za dalsze przekazywanie) w odniesieniu do danych osobowych pochodzących z ogólnodostępnych źródeł (chyba że podmiot przekazujący dane z UE wskaże, że informacje te podlegają ograniczeniom wiążącym się z koniecznością zastosowania tych zasad) lub danych osobowych pochodzących z ogólnodostępnych rejestrów (o ile nie są one połączone z informacjami z rejestrów niepublicznych i pod warunkiem przestrzegania wszelkich warunków uzyskania dostępu do takich informacji). Podobnie zasada uzupełniająca 14 (załącznik I sekcja III pkt 14 lit. f)) przewiduje wyjątek od zasady wyboru (jak również zasad powiadomienia i odpowiedzialności za dalsze przekazywanie)w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych przez przedsiębiorstwo zajmujące się wytwarzaniem produktów farmaceutycznych i wyrobów medycznych przy podejmowaniu działań dotyczących monitorowania bezpieczeństwa stosowania i skuteczności produktów, w zakresie, w jakim zapewnienie zgodności z tymi zasadami uniemożliwia spełnienie wymogów regulacyjnych.

28

odpowiedzialności za dalsze przekazywanie

Zasada wyboru

zasada powiadomienia

wyboru

powiadomienia

odpowiedzialności za dalsze przekazywanie

(29)  Ma to zastosowanie do każdorazowego przekazywania danych zgodnie z DPF UE–USA, w tym jeżeli dotyczy to danych zgromadzonych w kontekście stosunku pracy. Chociaż amerykański podmiot certyfikowany może zatem co do zasady wykorzystywać dane o zasobach ludzkich do różnych, niezwiązanych z zatrudnieniem celów (np. niektórych materiałów marketingowych), musi on przestrzegać zakazu przetwarzania danych w sposób niezgodny z zasadami, a ponadto może to czynić wyłącznie zgodnie z zasadami powiadomienia i wyboru. W wyjątkowych przypadkach podmiot może wykorzystywać dane osobowe do dodatkowego, zgodnego celu nie stosując zasad powiadomienia i wyboru, ale wyłącznie w okresie i w stopniu, w którym będzie to niezbędne do uniknięcia negatywnego wpływu na zdolność podmiotu do dokonywania awansów, powoływania na stanowiska lub do podejmowania podobnych decyzji dotyczących zatrudnienia (zob. załącznik I sekcja III pkt 9 lit. b) ppkt (iv)). Dzięki zakazowi podejmowania przez amerykański podmiot jakichkolwiek działań odwetowych wobec pracownika, który skorzystał z takiego wyboru, w tym nakładania jakichkolwiek ograniczeń w zakresie możliwości zatrudnienia, pracownik – mimo stosunku podporządkowania i nieodłącznie z nim związanej zależności – będzie wolny od presji, a zatem będzie mógł dokonać naprawdę wolnego wyboru. Zob. załącznik I sekcja III pkt 9 lit. b) ppkt (i).

29

powiadomienia

wyboru

powiadomienia

wyboru

(30)  Załącznik I sekcja II pkt 2 lit. c).

30

(31)  Załącznik I sekcja II pkt 2 lit. c).

31

(32)  Załącznik I sekcja III pkt 1.

32

(33)  Załącznik I sekcja II pkt 5.

33

(34)  Zob. załącznik I przypis 7, w którym wyjaśniono, że osobę fizyczną uznaje się za „możliwą do zidentyfikowania”, o ile podmiot lub strona trzecia może racjonalnie zidentyfikować tę osobę, biorąc pod uwagę środki, jakimi można się racjonalnie posłużyć w celu identyfikacji (uwzględniając między innymi koszt i czas potrzebny do zidentyfikowania danej osoby oraz technologię dostępną w momencie przetwarzania danych).

34

(35)  Załącznik I sekcja II pkt 5 lit. b).

35

(36)  
  Ibid.

36

Ibid

(37)  Załącznik I sekcja II pkt 4 lit. a). W odniesieniu do danych o zasobach ludzkich zgodnie z DPF UE–USA wymaga się ponadto od pracodawców uwzględnienia preferencji pracowników w obszarze ochrony prywatności poprzez ograniczanie dostępu do danych osobowych, anonimizację pewnych danych lub przypisywanie kodów lub pseudonimów (załącznik I sekcja III pkt 9 lit. b) ppkt (iii)).

37

(38)  Załącznik I sekcja II pkt 1.

38

(39)  Załącznik I sekcja II pkt 1 lit. b). W zasadzie uzupełniającej 14 (załącznik I sekcja III pkt 14 lit. b) i c)) określono przepisy szczególne dotyczące przetwarzania danych osobowych w kontekście badań w dziedzinie zdrowia i badań klinicznych. W szczególności zasada ta umożliwia podmiotom przetwarzanie danych z badań klinicznych nawet po wycofaniu się danej osoby z badania, o ile osoba ta została w jednoznaczny sposób poinformowana o tym fakcie w powiadomieniu przekazanym jej w chwili, gdy wyraziła zgodę na udział w badaniu. Podobnie gdy podmiot objęty DPF UE–USA otrzymuje dane osobowe do celów badań w dziedzinie zdrowia, może je wykorzystywać do nowej działalności badawczej wyłącznie zgodnie z zasadami powiadomienia i wyboru. W takim przypadku w powiadomieniu przekazanym osobie fizycznej należy zasadniczo zawrzeć informacje o wszelkich przyszłych sposobach korzystania z danych (np. o zamiarze wykorzystania ich do celów związanych prowadzeniem powiązanych badań). W przypadku gdy od samego początku nie jest możliwe uwzględnienie wszystkich przyszłych zastosowań określonych danych (ponieważ decyzja o wykorzystaniu danych do celów związanych z nowymi badaniami może zostać podjęta w rezultacie wyciągnięcia nowych wniosków bądź rozwoju medycyny lub badań), należy zawrzeć wyjaśnienie, że dane osobowe mogą być wykorzystywane do celów związanych z przyszłymi badaniami medycznymi i farmaceutycznymi, których charakteru nie można obecnie przewidzieć. Jeżeli takie dalsze wykorzystanie nie jest spójne z ogólnymi celami badawczymi, dla których zebrano dane (tj. jeżeli nowe cele są zasadniczo różne, ale nadal zgodne z pierwotnym celem, zob. motywy 14–15), należy uzyskać nową zgodę (tj. opt-in). Zob. ponadto szczegółowe ograniczenia/wyjątki od zasady powiadomienia opisane w przypisie 28.

39

powiadomienia

wyboru

opt-in

powiadomienia

(40)  Załącznik I sekcja III pkt 6 lit. d).

40

(41)  Zob. również zasada uzupełniająca dotycząca „dostępu” (załącznik I sekcja III pkt 8).

41

(42)  Załącznik I sekcja III pkt 8 lit. a) ppkt (i)–(ii).

42

(43)  Załącznik I sekcja III pkt 8 lit. i).

43

(44)  Załącznik I sekcja III pkt 8 lit. f) ppkt (i)–(ii) oraz lit. g).

44

(45)  Załącznik I sekcja III pkt 4; pkt 8 lit. b), c), e); pkt 14 lit. e), f) oraz pkt 15 lit. d).

45

(46)  Załącznik I sekcja III pkt 8 lit. e) ppkt (ii). Podmiot musi poinformować osobę fizyczną o powodach odmowy lub ograniczenia i wskazać punkt kontaktowy, do którego należy kierować ewentualne dalsze pytania, sekcja III pkt 8 lit. a) ppkt (iii).

46

(47)  Załącznik I sekcja III pkt 8 lit. a) ppkt (ii)–(iii).

47

(48)  Załącznik I sekcja III pkt 8 lit. a) ppkt (i).

48

(49)  Załącznik I sekcja II pkt 6 oraz sekcja III pkt 8 lit. a) ppkt (i).

49

(50)  Załącznik I sekcja III pkt 8 ppkt 12.

50

(51)  Natomiast w wyjątkowych przypadkach, w których amerykański podmiot ma bezpośrednie powiązanie z osobą z Unii, której dane dotyczą, wynika to zazwyczaj z faktu, że podmiot ten oferuje towary i usługi danej osobie z Unii lub że monitoruje on jej zachowanie. W tym scenariuszu sam amerykański podmiot objęty jest zakresem stosowania rozporządzenia (UE) 2016/679 (art. 3 ust. 2) i ma tym samym obowiązek bezpośrednio przestrzegać unijnych przepisów o ochronie danych.

51

(52)  SWD(2018) 497 final, pkt 4.1.5. Badanie koncentrowało się na (i) zakresie, w jakim podmioty uczestniczące w programie Tarczy Prywatności w USA podejmują decyzje dotyczące osób fizycznych, opierając się na zautomatyzowanym przetwarzaniu danych osobowych przekazywanych z przedsiębiorstw w UE w ramach Tarczy Prywatności, oraz (ii) gwarancjach dla osób fizycznych, które amerykańskie prawo federalne przewiduje w tego rodzaju sytuacjach, i warunkach stosowania tych gwarancji.

52

(53)  Zob. np. ustawa o równych możliwościach kredytowych (tytuł 15 § 1691 i nast. U.S.C.), ustawa o rzetelnej sprawozdawczości kredytowej (tytuł 15 § 1681 i nast. U.S.C.) lub ustawa o uczciwych praktykach w mieszkalnictwie (tytuł 42 § 3601 i nast. U.S.C.). Stany Zjednoczone przyjęły ponadto zasady Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju dotyczące sztucznej inteligencji, które obejmują między innymi zasady dotyczące przejrzystości, zdolności wyjaśniania, bezpieczeństwa i rozliczalności.

53

(54)  Zob. np. wytyczne dostępne na stronie:2042-What personal health information do individuals have a right under HIPAA to access from their health care providers and health plans? | HHS.gov.

54

(55)  Zob. załącznik I sekcja II pkt 3 oraz zasada uzupełniająca „Obowiązkowe umowy dotyczące dalszego przekazywania” (załącznik I sekcja III pkt 10).

55

(56)  W drodze wyjątku od tej ogólnej zasady dopuszcza się możliwość dalszego przekazywania danych osobowych niewielkiej liczby pracowników przez podmiot bez konieczności zawarcia umowy z odbiorcą w przypadku wystąpienia sporadycznych, związanych z zatrudnieniem potrzeb operacyjnych, np. rezerwacji biletu lotniczego, pokoju hotelowego lub wykupienia polisy ubezpieczeniowej. Również w tym przypadku podmiot nadal musi jednak przestrzegać zasad powiadomienia i wyboru (zob. załącznik I sekcja III pkt 9 lit. e)).

56

powiadomienia

wyboru

(57)  Zob. zasada uzupełniająca „Obowiązkowe umowy dotyczące dalszego przekazywania” (załącznik I sekcja III pkt 10 lit. b)). Chociaż zasada ta umożliwia przekazywanie danych w oparciu również o instrumenty pozaumowne (np. wewnątrzgrupowe programy zgodności i kontroli), w tekście wyraźnie zaznaczono, że instrumenty te muszą zawsze „zapewniać ciągłość ochrony danych osobowych zgodnie z zasadami”. Co więcej, przyjmując że amerykański podmiot certyfikowany pozostanie odpowiedzialny za zgodność z zasadami, będzie on miał silną motywację do stosowania instrumentów, które istotnie są skuteczne w praktyce.

57

(58)  Osoby fizyczne nie będą miały prawa do wycofania zgody, jeżeli dane osobowe przekazuje się stronie trzeciej, która działa jako przedstawiciel upoważniony do wykonania czynności w imieniu i zgodnie z instrukcjami amerykańskiego podmiotu. Wymaga to jednak zawarcia umowy z przedstawicielem, a amerykański podmiot będzie odpowiedzialny za zagwarantowanie środków ochrony przewidzianych w zasadach poprzez wykonywanie swoich uprawnień do wydawania instrukcji.

58

(59)  Sytuacja przedstawia się różnie w zależności od tego, czy strona trzecia jest administratorem, czy też podmiotem przetwarzającym (przedstawicielem). W pierwszym scenariuszu w umowie ze stroną trzecią należy przewidzieć, że podmiot przetwarzający zaprzestanie przetwarzania lub zastosuje inne zasadne i właściwe środki, aby znaleźć rozwiązanie zaistniałej sytuacji. W drugim scenariuszu to podmiot objęty DPF UE–USA – jako podmiot kontrolujący przetwarzanie, którego instrukcje wiążą przedstawiciela w jego działaniach – ma zastosować te środki. Zob. załącznik I sekcja II pkt 3.

59

(60)  Załącznik I sekcja II pkt 3 lit. b).

60

(61)  
  Ibid.

61

Ibid

(62)  Załącznik I sekcja II pkt 7 lit. d).

62

(63)  Zob. również zasada uzupełniająca „Samocertyfikacja” (załącznik I sekcja III pkt 6).

63

(64)  Zob. również zasada uzupełniająca „Rozstrzyganie sporów i egzekwowanie prawa” (załącznik I sekcja III pkt 11).

64

(65)  Zob. również zasada uzupełniająca „Kontrola” (załącznik I sekcja III pkt 7).

65

(66)  Załącznik I sekcja III pkt 7.

66

(67)  Załącznik I sekcja I pkt 2.

67

(68)  Załącznik I sekcja III pkt 6 lit. b) oraz załącznik III, zob. „Weryfikacja wymogów samocertyfikacji”.

68

(69)  Załącznik I przypis 12.

69

(70)  Załącznik I sekcja III pkt 6 lit. h).

70

(71)  Załącznik I sekcja III pkt 6 lit. a) i przypis 12 oraz załącznik III, zob. sekcja „Weryfikacja wymogów samocertyfikacji”.

71

(72)  Załącznik III sekcja „Weryfikacja wymogów samocertyfikacji”.

72

(73)  Podobnie DoC będzie współpracować ze stroną trzecią, która będzie depozytariuszem środków zebranych w ramach opłaty na rzecz panelu organu ochrony danych (zob. motyw 73) w celu sprawdzenia, czy podmioty wybierające organy ochrony danych jako niezależne mechanizmy ochrony prawnej uiściły opłatę za dany rok. Zob. załącznik III sekcja „Weryfikacja wymogów samocertyfikacji”.

73

(74)  Załącznik III przypis 2.

74

(75)  Zob. załącznik III sekcja „Weryfikacja wymogów samocertyfikacji”.

75

(76)  Informacje na temat zarządzania wykazem podmiotów objętych DPF można znaleźć w załączniku III (zob. wprowadzenie w części „Zarządzanie i nadzór nad programem ram ochrony danych przez Departament Handlu”) oraz w załączniku I (sekcja I pkt 3, sekcja I pkt 4, sekcja III pkt 6 lit. d) i sekcja III pkt 11 lit. g)).

76

(77)  Załącznik III, zob. wprowadzenie w części „Zarządzanie i nadzór nad programem ram ochrony danych przez Departament Handlu”.

77

(78)  Zob. załącznik III sekcja „Dostosowanie strony internetowej ram ochrony danych do indywidualnych potrzeb docelowych odbiorców”.

78

(79)  Zob. załącznik III sekcja „Dokonywanie z urzędu przeglądów i oceny przestrzegania zasad programu ram ochrony danych”.

79

(80)  W ramach swoich działań monitorujących DoC może korzystać z różnego rodzaju narzędzi, takich jak kontrole niedziałających linków przekierowujących do polityk prywatności lub aktywne monitorowanie wiadomości w poszukiwaniu doniesień dostarczających wiarygodnych dowodów niezgodności.

80

(81)  Zob. załącznik III sekcja „Dokonywanie z urzędu przeglądów i oceny przestrzegania zasad programu ram ochrony danych”.

81

(82)  Zob. załącznik III sekcja „Dokonywanie z urzędu przeglądów i oceny przestrzegania zasad programu ram ochrony danych”.

82

(83)  Podczas drugiego rocznego przeglądu Tarczy Prywatności DoC poinformował, że przeprowadził kontrole wyrywkowe 100 podmiotów i w 21 przypadkach przesłał kwestionariusze dotyczące zgodności (po czym wykryte problemy zostały usunięte), zob. SWD(2018) 497 final, s. 9. Podobnie podczas trzeciego rocznego przeglądu Tarczy Prywatności DoC poinformował, że dzięki monitorowaniu publicznych sprawozdań wykrył trzy przypadki naruszeń i rozpoczął działania polegające na przeprowadzaniu kontroli wyrywkowych w 30 przedsiębiorstwach każdego miesiąca, co doprowadziło do działań następczych w postaci kwestionariuszy dotyczących zgodności przesłanych w 28 % przypadków (po czym wykryte problemy zostały natychmiast usunięte lub, w trzech przypadkach, rozwiązane po wystosowaniu pisma zawierającego ostrzeżenia), zob. SWD(2019) 495 final, s. 8.

83

(84)  Załącznik I sekcja III pkt 11 lit. g). Do uporczywego nieprzestrzegania zasad dochodzi w szczególności, gdy podmiot odmawia zastosowania się do ostatecznego ustalenia dowolnej instytucji samoregulującej ochronę prywatności, niezależnego organu rozstrzygania sporów lub organu egzekwowania prawa.

84

(85)  Załącznik I sekcja III pkt 6 lit. f).

85

(86)  Załącznik III sekcja „Wyszukiwanie fałszywych oświadczeń dotyczących uczestnictwa w programie i przeciwdziałanie im”.

86

(87)  
  Ibid.

87

Ibid

(88)  
  Ibid.

88

Ibid

(89)  
  Ibid.

89

Ibid

(90)  W ramach Tarczy Prywatności podczas trzeciego rocznego przeglądu programu DoC poinformował, że zidentyfikował 669 przypadków fałszywych oświadczeń o uczestnictwie (w okresie między październikiem 2018 r. a październikiem 2019 r.), z czego większość spraw została rozwiązana po wystosowaniu przez DoC pisma zawierającego ostrzeżenia, a 143 sprawy zostały skierowane do FTC (zob. motyw 62 poniżej). Zob. SWD(2019) 495 final, s. 10.

90

(91)  Podmiot objęty DPF UE–USA musi publicznie zobowiązać się do przestrzegania zasad, podać do wiadomości publicznej stosowaną przez siebie politykę ochrony prywatności opracowaną zgodnie z tymi zasadami i w pełni wdrożyć te zasady. W razie nieprzestrzegania zasad przez podmiot można dochodzić wykonania tego obowiązku na podstawie sekcji 5 ustawy o FTC, w której ustanowiono zakaz podejmowania nieuczciwych i wprowadzających w błąd działań w ramach wymiany handlowej lub mających wpływ na wymianę handlową (tytuł 15 § 45 U.S.C.) oraz na podstawie tytułu 49 § 41712 U.S.C., w którym zakazuje się przewoźnikowi lub pośrednikowi sprzedaży biletów stosowania nieuczciwych lub wprowadzających w błąd praktyk w sprzedaży usług transportu lotniczego lub sprzedaży transportu lotniczego.

91

(92)  Tytuł 15 § 41 U.S.C.

92

(93)  ZAŁĄCZNIK IV

93

(94)  Z informacji przekazanych przez FTC wynika, że FTC nie jest uprawnione do przeprowadzania kontroli na miejscu przy podejmowaniu działań w obszarze ochrony prywatności. FTC może jednak zażądać od podmiotu przedstawienia dokumentów i oświadczeń świadków (zob. sekcja 20 ustawy o FTC) i w przypadku nieprzestrzegania zasad może egzekwować nakazy przedstawienia dokumentów i oświadczeń świadków na drodze sądowej.

94

(95)  Zob. załącznik IV sekcja „Ubieganie się o wydanie decyzji i zarządzeń i monitorowanie ich przestrzegania”.

95

(96)  Na mocy decyzji FTC lub orzeczeń sądu przedsiębiorstwa są zobowiązane do wdrożenia programów ochrony prywatności i regularnego udostępniania FTC sprawozdań dotyczących przestrzegania zasad lub ocen tych programów przeprowadzonych przez niezależne strony trzecie.

96

(97)  Załącznik IV sekcja „Ubieganie się o wydanie decyzji i zarządzeń i monitorowanie ich przestrzegania”.

97

(98)  Zob. SWD(2019) 495 final, s. 11.

98

(99)  Zob. sprawy wymienione na stronie internetowej FTC, dostępnej pod adresem https://www.ftc.gov/business-guidance/privacy-security/privacy-shield Zob. także SWD(2017) 344 final, s. 17; SWD(2018) 497 final, s. 12 oraz SWD(2019) 495 final, s. 11.

99

(100)  Zob. np. Prepared Remarks of Chairman Joseph Simons at the Second Privacy Shield Annual Review [Uwagi przygotowane przez przewodniczącego Josepha Simonsa na drugim dorocznym przeglądzie Tarczy Prywatności] (ftc.gov).

100

(101)  Zob. np. postanowienie FTC w sprawie Drizly, LLC, m.in. zobowiązujące przedsiębiorstwo (1) do zniszczenia wszelkich zgromadzonych przez nie danych osobowych, które nie są niezbędne do dostarczania produktów lub świadczenia usług konsumentom, 2) powstrzymania się od gromadzenia lub przechowywania danych osobowych, chyba że jest to konieczne do konkretnych celów określonych w harmonogramie zatrzymywania.

101

(102)  Zob. np. postanowienie FTC w sprawie CafePress (24 marca 2022 r.), w którym zawarto między innymi wymóg zminimalizowania ilości gromadzonych danych.

102

(103)  Zob. np. działania egzekucyjne FTC w sprawach Drizzly, LLC i CafePress, w których wymagała ona od odpowiednich przedsiębiorstw wprowadzenia specjalnego programu bezpieczeństwa lub szczególnych środków bezpieczeństwa. Ponadto w odniesieniu do naruszeń ochrony danych zob. również postanowienie FTC z dnia 27 stycznia 2023 r. w sprawie Chegg, ugoda zawarta z Equifax w 2019 r. (https://www.ftc.gov/news-events/news/press-releases/2019/07/equifax-pay-575-million-part-settlement-ftc-cfpb-states-related-2017-data-breach).

103

(104)  Zob. np. sprawa RealPage, Inc (16 października 2018 r.), w której FTC podjęła działania egzekucyjne na podstawie FCRA przeciwko przedsiębiorstwu zajmującemu się monitorowaniem najemców, które przekazało właścicielom nieruchomości i przedsiębiorstwom zarządzającym nieruchomościami podstawowe sprawozdania na temat osób fizycznych na podstawie informacji z historii najmu, informacji z rejestrów publicznych (w tym historii przestępstw i eksmisji) oraz informacji kredytowych, które wykorzystano jako czynnik decydujący o kwalifikowalności do dostępu do mieszkań. FTC stwierdziła, że przedsiębiorstwo nie wprowadziło racjonalnych środków w celu zapewnienia dokładności informacji, które dostarczyło w oparciu o narzędzie samodecyzyjne.

104

(105)  Zob. załącznik V sekcja „Praktyki w zakresie egzekwowania prawa”.

105

(106)  Zob. tytuł 5 § 3105, § 7521 lit. a), § 554 lit. d) oraz § 556 lit. b) pkt 3 U.S.C.

106

(107)  Załącznik V, zob. sekcja „Monitorowanie i publikowanie decyzji służących egzekwowaniu przepisów w sprawach naruszeń DPF UE–USA”.

107

(108)  Załącznik I sekcja II pkt 7.

108

(109)  Załącznik I sekcja III pkt 11.

109

(110)  Załącznik I sekcja III pkt 11 lit. d) ppkt (i).

110

(111)  Załącznik I sekcja III pkt 11 lit. d) ppkt (i).

111

(112)  Tj. organ zajmujący się zapytaniami wyznaczony przez grupę organów ochrony danych przewidzianą w ramach zasady uzupełniającej dotyczącej „Roli organów ochrony danych” (załącznik I sekcja III pkt 5).

112

(113)  Załącznik I sekcja III pkt 11 lit. d).

113

(114)  Załącznik I sekcja II pkt 7 oraz sekcja III pkt 11 lit. e).

114

(115)  Załącznik I sekcja III pkt 11 lit. d) ppkt (ii).

115

(116)  Sprawozdanie roczne musi zawierać następujące informacje: 1) łączną liczbę skarg związanych z DPF UE–USA otrzymanych w roku sprawozdawczym; 2) rodzaje otrzymanych skarg; 3) wskaźniki pomiaru jakości rozstrzygania sporów, np. czas niezbędny do rozpatrzenia skarg; oraz 4) wyniki rozpatrywania otrzymanych skarg, w szczególności liczbę i rodzaj zastosowanych środków ochrony prawnej lub nałożonych sankcji.

116

(117)  Załącznik I sekcja „Weryfikacja wymogów samocertyfikacji”.

117

(118)  Zob. załącznik III sekcja „Ułatwianie współpracy z organami pozasądowego rozstrzygania sporów świadczącymi usługi związane z zasadami”. Zob. także załącznik I sekcja III pkt 11 lit. d) ppkt (ii)–(iii).

118

(119)  Zob. załącznik I sekcja III pkt 11 lit. e).

119

(120)  Zob. załącznik I sekcja III pkt 11 lit. g), w szczególności ppkt (ii) i (iii).

120

(121)  Zob. załącznik III sekcja „Wyszukiwanie fałszywych oświadczeń dotyczących uczestnictwa w programie i podejmowanie działań zaradczych”.

121

(122)  Załącznik I sekcja II pkt 7 lit. b).

122

(123)  Załącznik I sekcja III pkt 5.

123

(124)  Załącznik I sekcja III pkt 5 lit c) ppkt (ii).

124

(125)  Załącznik III (zob. sekcja „Ułatwianie współpracy z organami ochrony danych”) i załącznik IV (zob. sekcje „Określanie pierwszeństwa zgłoszeń i ich badanie” oraz „Współpraca w zakresie egzekwowania prawa z unijnymi organami ochrony danych”).

125

(126)  Organy ochrony danych powinny przyjąć regulamin nieformalnego panelu organów ochrony danych w oparciu o ich zdolność do organizacji pracy i wzajemnej współpracy.

126

(127)  Załącznik I sekcja III pkt 5 lit c) ppkt (i).

127

(128)  Załącznik I sekcja III pkt 5 lit c) ppkt (ii).

128

(129)  Zob. załącznik III sekcja „Ułatwianie współpracy z organami ochrony danych”.

129

(130)  Zob. załącznik IV sekcje „Określanie pierwszeństwa zgłoszeń i ich badanie” oraz „Współpraca w zakresie egzekwowania prawa z unijnymi organami ochrony danych”.

130

(131)  Załącznik III, zob. np. sekcja „Ułatwianie współpracy z organami ochrony danych”.

131

(132)  Załącznik I sekcja II pkt 7 lit. e) oraz załącznik III sekcja „Ułatwianie współpracy z organami ochrony danych”.

132

(133)  
  Ibid.

133

Ibid

(134)  Załącznik I sekcja III pkt 11 lit. g).

134

(135)  Załącznik I sekcja III pkt 11 lit. g).

135

(136)  Podmiot objęty DPF UE–USA musi publicznie zobowiązać się do przestrzegania zasad, podać do wiadomości publicznej stosowaną przez siebie politykę ochrony prywatności opracowaną zgodnie z tymi zasadami i w pełni wdrożyć te zasady. W razie nieprzestrzegania zasad przez podmiot można dochodzić wykonania tego obowiązku na podstawie sekcji 5 ustawy o FTC, w której ustanowiono zakaz podejmowania nieuczciwych i wprowadzających w błąd działań w ramach wymiany handlowej lub mających wpływ na wymianę handlową.

136

(137)  Zob. także podobne zobowiązania podjęte przez DoT, załącznik V.

137

(138)  Zob. załącznik I do załącznika I „Model arbitrażowy”.

138

(139)  Zob. załącznik I sekcja II pkt 1 lit. a) ppkt (xi) oraz sekcja II pkt 7 lit. c).

139

(140)  Liczba arbitrów w danym panelu zostanie uzgodniona między stronami.

140

(141)  Załącznik I do załącznika I, sekcja G pkt 6.

141

(142)  Osoby fizyczne nie mogą dochodzić odszkodowania w postępowaniu arbitrażowym, ale wszczęcie postępowania arbitrażowego nie uniemożliwia dochodzenia odszkodowania przed amerykańskimi sądami powszechnymi.

142

(143)  Zob. np. stanowe przepisy dotyczące ochrony konsumentów w Kalifornii (kodeks cywilny Kalifornii, §§ 1750–1785 (Zachód) – ustawa o środkach ochrony prawnej konsumentów); dystrykt Kolumbii (kodeks dystryktu Kolumbii, §§ 28–3901); Floryda (statuty Florydy, §§ 501.201–501.213 – ustawa o wprowadzających w błąd i nieuczciwych praktykach handlowych); Illinois (statut stanu Illinois nr 815, §§ 505/1–505/12 – ustawa o oszustwach konsumenckich i wprowadzających w błąd praktykach biznesowych); Pensylwania (statut Pensylwanii nr 73, §§ 201-1–201-9.3 (Zachód) – ustawa o nieuczciwych praktykach handlowych i ochronie konsumentów).

143

(144)  Tj. w przypadku celowej ingerencji w prywatne sprawy osoby fizycznej lub dotyczące jej kwestie w sposób, który byłby wysoce obraźliwy dla racjonalnej osoby ((drugi) zbiór prawa, czyny niedozwolone, § 652 lit. b)).

144

(145)  Ten czyn niedozwolony ma zwykle zastosowanie w przypadku przywłaszczenia i wykorzystania nazwiska lub wizerunku osoby fizycznej w celu reklamowania przedsiębiorstwa lub produktu lub w podobnym celu komercyjnym (zob. (drugi) zbiór prawa, czyny niedozwolone, § 652 pkt C).

145

(146)  Tj. w przypadku, gdy upubliczniane są informacje dotyczące życia prywatnego danej osoby będące informacjami wysoce obraźliwymi dla racjonalnej osoby, przy czym informacje te nie są przedmiotem uzasadnionego zainteresowania ogółu ((drugi) zbiór prawa, czyny niedozwolone, § 652 pkt D).

146

(147)  Jest to również istotne w świetle sekcji I pkt 5 załącznika I. Zgodnie z tą sekcją i podobnie jak w przypadku RODO zgodność z wymogami i prawami w zakresie ochrony danych, które stanowią część zasad ochrony prywatności, może podlegać ograniczeniom. Ograniczenia takie nie mają jednak charakteru bezwzględnego, ale można się na nie powoływać jedynie pod kilkoma warunkami, na przykład w zakresie niezbędnym do wykonania nakazu sądowego lub spełnienia wymogów interesu publicznego, egzekwowania prawa lub bezpieczeństwa narodowego. W tym kontekście i w celu zapewnienia jasności sekcja odnosi się również do warunków określonych w rozporządzeniu wykonawczym 14086, które oceniono m.in. w motywach 127–141.

147

(148)  Zob. Schrems II, pkt 174–175 oraz przytaczane orzecznictwo. W odniesieniu do dostępu organów publicznych państw członkowskich zob. również sprawa C-623/17 Privacy International, ECLI:EU:C:2020:790, pkt 65 oraz sprawy połączone C-511/18, C-512/18 i C-520/18 La Quadrature du Net i in., ECLI:EU:C:2020:791, pkt 175.

148

(149)  Zob. Schrems II, pkt 176 i 181, jak również przytaczane orzecznictwo. W odniesieniu do dostępu organów publicznych państw członkowskich zob. również Privacy International, pkt 68; oraz La Quadrature du Net i in., pkt 132.

149

(150)  Zob. Schrems II, pkt 181–182.

150

(151)  Zob. Schrems I, pkt 95 oraz Schrems II, pkt 194. W tym zakresie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej podkreślił w szczególności, że zgodność z art. 47 Karty praw podstawowych, gwarantującej prawo do skutecznego środka odwoławczego przed niezależnym i bezstronnym sądem, „przyczynia się do wypracowania wymaganego w Unii stopnia ochrony, [a jego] poszanowanie Komisja musi stwierdzić, zanim wyda na podstawie art. 45 ust. 1 [rozporządzenia (UE) 2016/679] decyzję stwierdzającą odpowiedni stopień ochrony” (Schrems II, pkt 186).

151

(152)  Zob. załącznik VI. Zob. na przykład, w odniesieniu do ustawy o podsłuchach, ustawy o przechowywanych danych przekazywanych za pomocą łączności elektronicznej i ustawy o urządzeniach rejestrujących wybierane numery (wspomnianych bardziej szczegółowo w motywach 95–98), Suzlon Energy Ltd/Microsoft Corp., 671 F.3d 726, 729 (9th Cir. 2011).

152

(153)  Federalny kodeks postępowania karnego, zasada 41. W wyroku z 2018 r. Sąd Najwyższy USA potwierdził, że nakaz przeszukania lub wyjątek od nakazu są również wymagane, w przypadku gdy organy egzekwowania prawa chcą uzyskać dostęp do historycznych rejestrów danych dotyczących lokalizacji telefonów komórkowych, które zapewniają kompleksowy przegląd informacji o przemieszczaniu się użytkownika, a także że użytkownik może mieć uzasadnione oczekiwania co do ochrony prywatności w odniesieniu do takich informacji (Timothy Ivory Carpenter/Stany Zjednoczone Ameryki, sprawa nr 16–402, 585 U.S. (2018)). W rezultacie takie dane co do zasady nie mogą być pozyskiwane od operatora komórkowego na podstawie nakazu sądowego wydanego w oparciu o uzasadnione przesłanki pozwalające sądzić, że informacje są istotne i znaczące dla toczącego się dochodzenia, ale w przypadku skorzystania z nakazu wymagane jest wykazanie istnienia uzasadnionego podejrzenia.

153

(154)  Według Sądu Najwyższego „uzasadnione podejrzenie” jest „praktycznym, nietechnicznym” standardem odwołującym się do „faktycznych i praktycznych względów życia codziennego, na których opierają się rozsądni i rozważni ludzie [...]” (Illinois/Gates, 462 U.S. 213, 232 (1983)). W odniesieniu do nakazów przeszukania uzasadnione podejrzenie istnieje, gdy pojawia się znaczne prawdopodobieństwo, że przeszukanie doprowadzi do wykrycia dowodów przestępstwa (id).

154

(155)  Mapp/Ohio, 367 U.S. 643 (1961).

155

(156)  Zob. In re Application of United States, 610 F.2d 1148, 1157 (3d Cir. 1979) (w sprawie tej sąd orzekł, że „aby zapewnić rzetelność procesu, należy przeprowadzić przesłuchanie w kwestii uciążliwości przed zobowiązaniem przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego do udzielenia” pomocy w odniesieniu do nakazu przeszukania) oraz In re Application of United States, 616 F.2d 1122 (9th Cir. 1980).

156

(157)  W piątej poprawce do Konstytucji Stanów Zjednoczonych wymaga się od wielkiej ławy przysięgłych przyjęcia aktu oskarżenia za wszelką „zbrodnię główną lub inne hańbiące przestępstwo”. Ława przysięgłych składa się z 16 do 23 członków i ustala, czy istnieje uzasadnione podejrzenie, że popełniono przestępstwo. Aby to ustalić, wielkim ławom przysięgłych przyznano uprawnienia śledcze, w ramach których mogą wydawać wezwania sądowe.

157

(158)  Zob. załącznik VI.

158

(159)  Federalny kodeks postępowania karnego, zasada 17.

159

(160)  United States/Powell, 379 U.S. 48 (1964).

160

(161)  Oklahoma Press Publishing Co./Walling, 327 U.S. 186 (1946).

161

(162)  Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w przypadku zakwestionowania wezwania administracyjnego sąd musi rozważyć, czy 1) dochodzenie ma należycie uzasadniony cel, 2) w zakresie uprawnień Kongresu jest kierowanie organem wystawiającym wezwanie i czy 3) „żądane dokumenty mają znaczenie dla dochodzenia”. Sąd zauważył również, że wniosek o wezwanie administracyjne musi być „rozsądny”, tj. wymagający „adekwatnej lecz nie nadmiernej specyfikacji dokumentów, które należy przedstawić, do celów odpowiedniego dochodzenia”, w tym „szczegółowości w « opisywaniu miejsca, które ma zostać przeszukane i osób lub przedmiotów, które mają zostać zatrzymane lub zajęte »
  ”.

162

(163)  Na przykład ustawa o prawie do prywatności w kwestiach finansowych przyznaje organowi rządowemu uprawnienia do uzyskiwania dokumentacji finansowej prowadzonej przez instytucję finansową na podstawie wezwania administracyjnego tylko wtedy, gdy 1) istnieją powody, by sądzić, że poszukiwana dokumentacja ma znaczenie dla zgodnego z prawem dochodzenia prowadzonego przez organy ścigania oraz 2) kopia wezwania lub wezwania do stawienia się przed sądem została dostarczona klientowi wraz z zawiadomieniem określającym w rozsądny sposób charakter dochodzenia (tytuł 12 § 3405 U.S.C.). Innym przykładem jest ustawa o rzetelnej sprawozdawczości kredytowej, która zakazuje agencjom zgłaszającym konsumentów ujawniania sprawozdań konsumentów w odpowiedzi na wezwania administracyjne (i zezwala im jedynie na udzielanie odpowiedzi na wnioski wielkiej ławy przysięgłych lub nakazy sądowe, tytuł 15 §1681 i nast. U.S.C.). Jeżeli chodzi o dostęp do informacji komunikacyjnych, zastosowanie mają szczególne wymogi ustawy o przechowywanych danych przekazywanych za pomocą łączności elektronicznej, w tym w odniesieniu do możliwości stosowania wezwań administracyjnych (szczegółowy przegląd znajduje się w motywach 96–97).

163

(164)  Tytuł 18 § 3123 U.S.C.

164

(165)  Tytuł 18 §§ 2701–2713 U.S.C.

165

(166)  Tytuł 18 §§ 2701 lit. a) i b) pkt 1 ppkt A U.S.C. Jeśli odnośny abonent lub klient zostanie powiadomiony (z wyprzedzeniem albo, w pewnych okolicznościach, w drodze opóźnionego powiadomienia), informacje dotyczące treści przechowywane dłużej niż 180 dni można również uzyskać na podstawie wezwania administracyjnego lub wezwania wydanego przez wielką ławę przysięgłych (tytuł 18 § 2701 lit. b) pkt 1 ppkt B U.S.C.) lub nakazu sądowego (jeśli istnieją uzasadnione przesłanki, by przypuszczać, że informacje te mają istotne i zasadnicze znaczenie dla toczącego się dochodzenia (tytuł 18 §§ 2701 lit. d) U.S.C.). Zgodnie z orzeczeniem federalnego sądu apelacyjnego śledczy rządowi zazwyczaj uzyskują jednak nakazy przeszukania od sędziów w celu zgromadzenia treści prywatnej komunikacji lub przechowywanych danych od komercyjnego dostawcy usług komunikacyjnych. Stany Zjednoczone/Warshak, 631 F.3d 266 (6th Cir. 2010).

166

(167)  Tytuł 18 § 2705 lit. b) U.S.C.

167

(168)  Zob. memorandum zastępcy prokuratora generalnego Roda Rosensteina z dnia 19 października 2017 r. w sprawie bardziej restrykcyjnej polityki dotyczącej wniosków o wydanie nakazu ochronnego (lub nakazu nieujawniania), dostępne pod adresem: https://www.justice.gov/criminal-ccips/page/file/1005791/download

168

(169)  Memorandum zastępcy prokuratora generalnego Lisy Moncao z dnia 27 maja 2022 r. w sprawie dodatkowej polityki dotyczącej wniosków o wydanie nakazów ochronnych zgodnie z tytułem 18 § 2705 lit. b) U.S.C.

169

(170)  Tytuł 18 §§ 2510–2522 U.S.C.

170

(171)  Wytyczne prokuratora generalnego w sprawie krajowych operacji Federalnego Biura Śledczego (FBI) (wrzesień 2008) dostępne pod adresem http://www.justice.gov/archive/opa/docs/guidelines.pdf Dodatkowe zasady i strategie ograniczające działalność śledczą prokuratorów federalnych zostały ustanowione w podręczniku dla prokuratorów Stanów Zjednoczonych, który jest również dostępny pod adresem http://www.justice.gov/usam/united-states-attorneys-manual W celu odstąpienia od przestrzegania tych wytycznych, należy uzyskać uprzednią zgodę dyrektora FBI, zastępcy dyrektora FBI lub zastępcy dyrektora wykonawczego wyznaczonego przez dyrektora FBI, chyba że nie ma możliwości uzyskania takiej zgody ze względu na bezpośredniość lub powagę zagrożenia dla bezpieczeństwa osób lub składników majątku lub bezpieczeństwa narodowego (w takim przypadku należy powiadomić dyrektora FBI lub inną osobę upoważnioną do wydania takiej zgody tak szybko, jak to możliwe). W przypadku nieprzestrzegania wytycznych FBI zobowiązane jest powiadomić o tym fakcie DoJ, który z kolei informuje prokuratora generalnego i zastępcę prokuratora generalnego.

171

(172)  Załącznik VI przypis 2. Zob. również np. Arnold/City of Cleveland, 67 Ohio St.3d 35, 616 N.E.2d 163, 169 (1993) („W dziedzinie praw indywidualnych i wolności obywatelskich konstytucja Stanów Zjednoczonych, tam gdzie ma ona zastosowanie do stanów, zapewnia dolny pułap, poniżej którego orzeczenia sądów stanowych nie mogą zapadać”); Cooper/California, 386 U.S. 58, 62, 87 S.Ct. 788, 17 L.Ed.2d 730 (1967 r.) („Nasz holding oczywiście nie wpływa na uprawnienie stanu do narzucania wyższych standardów przeszukiwań i konfiskat, niż wymaga tego konstytucja federalna, jeżeli państwo się na to zdecyduje.”); Petersen/City of Mesa, 63 P.3d 309, 312 (Ariz. Ct. App. 2003) („Mimo iż konstytucja Arizony może nakładać surowsze standardy przeszukiwań i konfiskat, niż wymaga tego konstytucja federalna, sądy Arizony nie mogą zapewnić niższej ochrony, niż gwarantuje czwarta poprawka.”).

172

(173)  Większość stanów powieliła w swoich konstytucjach środki ochrony przewidziane w czwartej poprawce. Zob. konstytucja Alabamy art. I, § 5); konstytucja Alaski art. I, § 14; 1; konstytucja Arkansas art. II, § 15; konstytucja Kalifornii art. I, § 13; konstytucja Kolorado art. II, § 7; konstytucja Connecticut art. I, § 7; konstytucja Delaware art. I, § 6; konstytucja Florydy art. I, § 12; konstytucja Georgii art. I, § I ust. XIII; konstytucja Hawai art. I, § 7; konstytucja Idaho art. I, § 17; konstytucja Illinois art. I, § 6; konstytucja Indiany art. I, § 11; konstytucja Iowy art. I, § 8; konstytucja Kansas karta praw, § 15; konstytucja Kentucky § 10; konstytucja Luizjany art. I, § 5; konstytucja Maine art. I, § 5; konstytucja Massachusets deklaracja praw, art. 14; konstytucja Michigan art. I, § 11; konstytucja Minnesoty art. I, § 10; konstytucja Mississippi art. III, § 23; konstytucja Missouri art. I, § 15; konstytucja Montany art. II, § 11; konstytucja Nebraski art. I, § 7; konstytucja Nevady art. I, § 18; konstytucja New Hampshire pkt 1 art.. 19; konstytucja N.J. art. II, § 7; konstytucja Nowego Meksyku art. II, § 10; konstytucja Nowego Jorku art. I, § 12; konstytucja Północnej Dakoty art. I, § 8; konstytucja Ohio art. I, § 14; konstytucja Oklahomy art. II, § 30; konstytucja Oregonu art. I, § 9; konstytucja Pennsylvanii art. I, § 8; konstytucja Rhode Island art. I, § 6; konstytucja Południowej Karoliny art. I, § 10; konstytucja Południowej Dakoty art. VI, § 11; konstytucja Tennessee art. I, § 7; konstytucja Teksasu art. I, § 9; konstytucja Utah art. I, § 14; konstytucja Vermont rozdz. I, art. 11; konstytucja Zachodniej Virginii art. III, § 6; konstytucja Wisconsin art. I, § 11; konstytucja Wyoming art. I, § 4. Inne (np. Maryland, Karolina Północna i Wirginia) zapisały w swoich konstytucjach konkretny język dotyczący nakazów, który został zinterpretowany sądowo w celu zapewnienia podobnej lub wyższej ochrony co czwarta poprawka (zob. Maryland. deklaracja praw, art. 26; konstytucja Południowej Karoliny art. I, § 20; konstytucja Wirginii art. I, § 10, i odpowiednie orzecznictwo, np. Hamel/State, 943 A.2d 686, 701 (Md. Ct. Spec. App. 2008; State/Johnson, 861 S.E.2d 474, 483 (N.C. 2021) i Lowe/Commonwealth, 337 S.E.2d 273, 274 (Va. 1985)). Ponadto Arizona i Waszyngton posiadają przepisy konstytucyjne, które ogólniej chronią prywatność (konstytucja Arizony. art. 2 § 8; konstytucja Waszyngtonu art. I, § 7, która została zinterpretowana przez sądy jako gwarantująca wyższą ochronę niż czwarta poprawka (zob. np. State/Bolt, 689 P.2d 519, 523 (Ariz. 1984), State/Ault, 759 P.2d 1320, 1324 (Ariz. 1988), State/Myrick, 102 Wn.2d 506, 511, 688 P.2d 151, 155 (1984), State/Young, 123 Wn.2d 173, 178, 867 P.2d 593, 598 (1994)).

173

(174)  Zob. np. kalifornijski kodeks karny, § 1524,3 lit. b); zasada 3.6–3.13 Regulaminu postępowania karnego Alabamy; rozdział 10.79.035; zmieniony kodeks Waszyngtonu; rozdział 5 sekcja 19.2–59, tytuł 19.2 Postępowanie karne, kodeks Wirginii.

174

(175)  Tj. „informacje, które można wykorzystać do rozróżnienia lub wyśledzenia tożsamości osoby fizycznej, zarówno indywidualnie, jak i w połączeniu z innymi informacjami, które są powiązane lub możliwe do powiązania z konkretną osobą fizyczną”, zob. okólnik OMB nr A-130, s. 33 (definicja „danych identyfikujących osobę”).

175

(176)  Okólnik OMB nr A-130, „Managing Information as a Strategic Resource” („Zarządzanie informacjami jako zasobami strategicznymi”, dodatek II, „Responsibilities for Managing Personally Identifiable Information” („Obowiązki w zakresie zarządzania danymi identyfikującymi osobę”), Rejestr Federalny (t. 81, s. 49689, 28 lipca 2016 r.), s. 17.

176

(177)  Dodatek II, § 5 lit. a)–h).

177

(178)  Tytuł 44 rozdział 36 U.S.C.

178

(179)  Tytuł 44 §§ 3544–3545 U.S.C.

179

(180)  FAC, tytuł 44 § 3105 U.S.C.

180

(181)  Tytuł 36 §§ 1228,150 i nast. oraz 1228,228 C.F.R. oraz dodatek A do C.F.R.

181

(182)  Zob. na przykład okólnik OMB nr A-130; NIST SP 800-53, Rev. 5, „Security and Privacy Controls for Information Systems and Organizations” („Kontrole bezpieczeństwa i prywatności w odniesieniu do systemów informacyjnych i organizacji” (10 grudnia 2020 r.), oraz opracowane przez NIST normy FIPS (federalne normy przetwarzania danych) 200: Minimum Security Requirements for Federal Information and Information Systems (minimalne wymagania bezpieczeństwa federalnych danych i systemów informacyjnych).

182

(183)  Memorandum 17–12, „Preparing for and Responding to a Breach of Personally Identifiable Information” („Przygotowanie na naruszenie ochrony danych identyfikujących osobę oraz reagowanie na takie naruszenie”) dostępne pod adresem https://obamawhitehouse.archives.gov/sites/default/files/omb/memoranda/2017/m-17-12_0.pdf i okólnik OMB nr A-130. Na przykład procedury Departamentu Sprawiedliwości w zakresie reagowania na naruszenia danych, zob. https://www.justice.gov/file/4336/download

183

zob.

(184)  FRA, tytuł 44 §§ 3101 i nast. U.S.C.

184

(185)  Krajowa Administracja Archiwów i Rejestrów (National Archives and Record Administration) jest uprawniona do oceny praktyk w zakresie zarządzania dokumentacją agencji i może określić, czy dalsze przechowywanie określonej dokumentacji jest uzasadnione (tytuł 44 § 2904 lit. c) i § 2906 U.S.C.).

185

(186)  Zob. okólnik OMB nr A-130, sekcja 5 lit. f) ust. 1 lit. d).

186

(187)  Zob. okólnik OMB nr A-130, dodatek I § 3 lit. d).

187

(188)  Zob. również poradnik FBI dotyczący prowadzenia dochodzeń i operacji na szczeblu krajowym (DIOG), sekcja 14.

188

(189)  AGG-DOM, sekcja VI, B i C; poradnik FBI dotyczący prowadzenia dochodzeń i operacji na szczeblu krajowym (DIOG), sekcja 14.

189

(190)  Mechanizmy, o których mowa w niniejszej sekcji, mają również zastosowanie do gromadzenia i wykorzystywania danych przez organy federalne do celów cywilnych i regulacyjnych. Federalne agencje cywilne i regulacyjne podlegają kontroli ze strony swoich odpowiednich Inspektorów Generalnych oraz nadzorowi ze strony Kongresu, w tym Rządowego Biura Odpowiedzialności, agencji audytu i agencji śledczej Kongresu. Obowiązki te spoczywają na urzędniku wyższego szczebla Agencji ds. Prywatności (SAOP), chyba że agencja wyznaczyła urzędnika ds. prywatności i wolności obywatelskich – stanowisko to zazwyczaj znajduje się w takich agencjach jak Departament Sprawiedliwości i Departament Bezpieczeństwa Wewnętrznego (DHS) ze względu na ich obowiązki w zakresie egzekwowania prawa i bezpieczeństwa narodowego. Wszystkie agencje federalne są prawnie zobowiązane do wyznaczenia SAOP, który ponosi odpowiedzialność za zapewnienie przestrzegania przez agencję przepisów o ochronie prywatności i nadzór nad powiązanymi kwestiami. Zob. np. OMB M-16-24, Role i wyznaczenie urzędników wyższego szczebla Agencji ds. Prywatności (2016).

190

(191)  Zob. tytuł 42 § 2000ee-1 U.S.C. Obejmuje to np. Departament Sprawiedliwości, Departament Bezpieczeństwa Wewnętrznego i FBI. Dodatkowo w przypadku Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego główny urzędnik ds. prywatności odpowiada za zachowanie i wzmocnienie zabezpieczeń prywatności oraz za propagowanie przejrzystości w ramach departamentu (tytuł 6 rozdział 142 sekcja 222 U.S.C.). Wszystkie stosowane przez Departament Bezpieczeństwa Krajowego systemy, technologie, formularze i programy, które służą do gromadzenia danych osobowych lub mają wpływ na prywatność, podlegają nadzorowi ze strony głównego urzędnika ds. prywatności, który ma wgląd we wszystkie rejestry, sprawozdania, audyty, przeglądy, dokumenty, opracowania, zalecenia i inne materiały, do których departament ten ma dostęp, w razie potrzeby na mocy wezwania. Urzędnik ds. prywatności musi składać Kongresowi coroczne sprawozdanie z działań Departamentu Bezpieczeństwa Krajowego, które wpływają na prywatność, w tym skarg dotyczących naruszenia prywatności.

191

(192)  Tytuł 42 § 2000ee-1 lit. d) U.S.C.

192

(193)  Zob. tytuł 42 §§ 2000ee-1 lit. f) pkt 1–2 U.S.C. Na przykład ze sprawozdania głównego urzędnika ds. prywatności i wolności obywatelskich z ramienia DoJ oraz Biura Ochrony Prywatności i Wolności Obywatelskich, obejmującego okres od października 2020 r. do marca 2021 r., wynika, że przeprowadzono 389 przeglądów dotyczących prywatności, w tym systemów informacyjnych i innych programów (https://www.justice.gov/d9/pages/attachments/2021/05/10/2021-4-21opclsection803reportfy20sa1_final.pdf).

193

(194)  Podobnie w ustawie o bezpieczeństwie krajowym z 2002 r. ustanowiono Biuro Inspektora Generalnego w Departamencie Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

194

(195)  Inspektorzy Generalni są powoływani na określoną kadencję i mogą zostać odwołani wyłącznie przez Prezydenta, który musi przedstawić Kongresowi pisemne uzasadnienie decyzji o ich odwołaniu.

195

(196)  Zob. § 6 ustawy o Inspektorze Generalnym z 1978 r.

196

(197)  Zob. w tym kontekście np. przygotowany przez Biuro Inspektora Generalnego w DoJ przegląd wydanych zaleceń oraz zakresu ich wdrożenia za pośrednictwem działań następczych departamentu i agencji, https://oig.justice.gov/sites/default/files/reports/22-043.pdf

197

(198)  Zob. § 4 ust. 5 i § 5 ustawy o Inspektorze Generalnym z 1978 r. Na przykład Biuro Inspektora Generalnego w DoJ opublikowało niedawno swoje sprawozdanie półroczne (za okres od 1 października 2021 r. do 31 marca 2022 r., https://oig.justice.gov/node/23596), które zostało przedłożone Kongresowi i które zawiera przegląd jego audytów, ocen, inspekcji, przeglądów specjalnych oraz dochodzeń w sprawie programów i operacji Departamentu Sprawiedliwości. Działania te obejmowały dochodzenie wszczęte wobec byłego wykonawcy w sprawie nielegalnego ujawnienia nadzoru elektronicznego (podsłuchu osoby fizycznej) w ramach prowadzonego dochodzenia, które doprowadziło do skazania wykonawcy. Biuro Inspektora Generalnego przeprowadziło również dochodzenie w sprawie programów i praktyk w zakresie bezpieczeństwa informacji stosowanych przez agencje DoJ, które obejmowało sprawdzenie skuteczności polityk, procedur i praktyk w zakresie bezpieczeństwa informacji wykorzystywanych przez reprezentatywny podzbiór systemów agencji.

198

(199)  Członkowie Rady muszą być wybierani wyłącznie na podstawie kwalifikacji zawodowych, osiągnięć, pozycji społecznej, wiedzy fachowej w dziedzinie wolności obywatelskich i prywatności oraz odpowiedniego doświadczenia, bez względu na przynależność polityczną. W skład Rady w żadnym wypadku nie może wchodzić więcej niż trzech członków tej samej partii politycznej. Podczas pełnienia funkcji w Radzie osoba powołana do Rady nie może być urzędnikiem wybieranym, urzędnikiem ani pracownikiem rządu federalnego, innym niż pełniącym funkcję członka Rady. Zob. tytuł 42 § 2000ee lit. h) U.S.C.

199

(200)  Tytuł 42 § 2000ee lit. g) U.S.C.

200

(201)  Zob. tytuł 42 § 2000ee-1 lit. f) pkt 1 ppkt A pppkt (iii) U.S.C. Należy wśród nich wymienić przynajmniej Departament Sprawiedliwości, Departament Obrony, Departament Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a także wszelkie inne departamenty, agencje lub jednostki struktury władzy wykonawczej wskazane jako właściwe przez PCLOB.

201

(202)  Tytuł 42 § 2000ee lit. e) U.S.C.

202

(203)  Tytuł 42 § 2000ee lit. f) U.S.C.

203

(204)  Na przykład komisje organizują przesłuchania tematyczne (zob. na przykład ostatnie przesłuchanie Komisji ds. Sprawiedliwości w Izbie Reprezentantów w sprawie „cyfrowych obław”,https://judiciary.house.gov/calendar/eventsingle.aspx?EventID=4983), jak również regularne przesłuchania nadzorcze, np. FBI i DoJ, zob. https://www.judiciary.senate.gov/meetings/08/04/2022/oversight-of-the-federal-bureau-of-investigation; https://judiciary.house.gov/calendar/eventsingle.aspx?EventID=4966 i https://judiciary.house.gov/calendar/eventsingle.aspx?EventID=4899

204

(205)  Zob. załącznik VI.

205

(206)  Okólnik OMB nr A-130, dodatek II, sekcja 3 lit. a) i f), który zobowiązuje agencje federalne do zapewnienia odpowiedniego dostępu i korekty na wniosek osób fizycznych oraz do ustanowienia procedur przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków dotyczących prywatności.

206

(207)  Zob. tytuł 42 § 2000ee-1 U.S.C. w odniesieniu do np. Departamentu Sprawiedliwości USA i Departamentu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Zob. również Memorandum OMB M-16-24, Role i wyznaczenie urzędników wyższego szczebla Agencji ds. Prywatności.

207

(208)  Mechanizmy odwoławcze, o których mowa w niniejszej sekcji, mają również zastosowanie do gromadzenia i wykorzystywania danych przez organy federalne do celów cywilnych i regulacyjnych.

208

(209)  Tytuł 5 § 702 U.S.C.

209

(210)  Zasadniczo przedmiotem kontroli sądowej może być wyłącznie „końcowe” działanie agencji, a nie jej „wstępne, procesowe lub pośrednie” działanie. Zob. tytuł 5 § 704 U.S.C.

210

(211)  Tytuł 5 § 706 ust. 2 pkt A U.S.C.

211

(212)  Tytuł 18 §§ 2701–2712 U.S.C.

212

(213)  Przepisy ustawy o ochronie danych w łączności elektronicznej chronią komunikaty przechowywane przez podmioty należące do dwóch określonych kategorii dostawców usług sieciowych, mianowicie: (i) dostawców usług łączności elektronicznej, na przykład usług telefonicznych lub usług poczty elektronicznej; (ii) dostawców zdalnych usług komputerowych, takich jak komputerowe usługi przechowywania lub przetwarzania danych.

213

(214)  Tytuł 18 §§ 2510 i nast. U.S.C. Na mocy ustawy o podsłuchach (tytuł 18 § 2520 U.S.C.) osoba, której łączność przewodowa, komunikacja ustna lub elektroniczna jest przechwytywana, ujawniana lub celowo wykorzystywana, może wytoczyć powództwo cywilne o naruszenie ustawy o podsłuchach, w tym, w pewnych okolicznościach, wobec określonego urzędnika rządowego lub Stanów Zjednoczonych. Aby uzyskać więcej informacji na temat gromadzenia informacji niedotyczących treści (np. adresu IP, przychodzący/wychodzący adres e-mail), zob. także rozdział w tytule 18 dotyczący urządzeń rejestrujących wybierane numery oraz urządzeń śledzących (tytuł 18 §§ 3121–3127 U.S.C., a w przypadku powództwa cywilnego – § 2707).

214

(215)  Tytuł 18 § 1030 U.S.C. Na mocy ustawy o oszustwach i nadużyciach komputerowych osoba może wnieść powództwo przeciwko dowolnej osobie w związku z umyślnym uzyskiwaniem nieuprawnionego dostępu (lub przekraczaniem granic uprawnionego dostępu) w celu pozyskania informacji z instytucji finansowej, systemu komputerowego rządu Stanów Zjednoczonych lub innego określonego komputera, w tym, w pewnych okolicznościach, przeciwko określonemu urzędnikowi rządowemu.

215

(216)  Tytuł 28 §§ 2671 i nast. U.S.C. Na mocy ustawy federalnej o roszczeniach z tytułu czynu niedozwolonego dana osoba może wytoczyć powództwo, w pewnych okolicznościach, przeciwko Stanom Zjednoczonym w związku z „zaniedbaniem lub niewłaściwym działaniem lub zaniechaniem ze strony dowolnego pracownika rządu podczas prowadzenia działań wchodzących w zakres jego urzędu lub stanowiska”.

216

(217)  Tytuł 12 §§ 3401 i nast. U.S.C. Na mocy ustawy o prawie do prywatności w kwestiach finansowych dana osoba może wytoczyć powództwo, w pewnych okolicznościach, przeciwko Stanom Zjednoczonym w związku z uzyskaniem lub ujawnieniem chronionych dokumentów finansowych z naruszeniem ustawy. Rząd co do zasady nie ma dostępu do chronionych dokumentów finansowych, chyba że złoży wniosek, z zastrzeżeniem zgodnego z prawem wezwania lub nakazu przeszukania, lub – z zastrzeżeniem ograniczeń – formalny wniosek pisemny, a osoba fizyczna, na temat której chce uzyskać informacje, zostanie powiadomiona o takim wniosku.

217

(218)  Tytuł 15 §§ 1681–1681x U.S.C. Na mocy ustawy o rzetelnej sprawozdawczości kredytowej dana osoba może wnieść powództwo przeciwko dowolnej osobie, która nie przestrzega wymogów (w szczególności wymogu uzyskania prawnego upoważnienia) dotyczących gromadzenia, upowszechniania i wykorzystywania informacji dotyczących kredytów konsumentów, lub, w pewnych okolicznościach, przeciwko agencji rządowej.

218

(219)  Tytuł 5 § 552 U.S.C.

219

(220)  Wspomniane wyłączenia są jednak objęte ramami. Np. zgodnie z tytułem 5 § 552 lit. b) pkt 7 U.S.C. niemożliwe jest egzekwowanie praw wynikających z Ustawy o dostępie do informacji publicznej w odniesieniu do „rejestrów lub informacji zebranych do celów egzekwowania prawa, ale tylko w zakresie, w jakim sporządzanie takich rejestrów lub informacji przez organy egzekwowania prawa (A) może w sposób uzasadniony zakłócić postępowanie egzekucyjne, (B) może pozbawić daną osobę prawa do rzetelnego procesu sądowego lub bezstronnego wyroku, (C) może w sposób uzasadniony stanowić nieuzasadnione naruszenie prywatności danej osoby, (D) może doprowadzić do ujawnienia tożsamości poufnego źródła, w tym państwa, lokalnej lub zagranicznej agencji lub organu lub dowolnej prywatnej instytucji, która przekazała informacje o charakterze poufnym, a także w przypadku rejestrów lub informacji zebranych przez organ egzekwowania prawa w sprawach karnych w toku dochodzenia lub przez agencję prowadzącą zgodne z prawem krajowe dochodzenie do celów bezpieczeństwa narodowego, informacji przekazanych przez poufne źródło, (E) może doprowadzić do ujawnienia technik i procedur prowadzenia dochodzeń i spraw sądowych dotyczących egzekwowania prawa, jeżeli takie ujawnienie mogłoby w uzasadniony sposób zagrozić obejściem prawa, lub (F) może w sposób uzasadniony zagrozić życiu lub bezpieczeństwu fizycznemu dowolnej osoby fizycznej”. Ponadto „ilekroć zostanie złożony wniosek dotyczący dostępu do rejestrów [których przedstawienie może w sposób uzasadniony zakłócić postępowanie egzekucyjne] oraz – ilekroć (A) dochodzenie lub postępowanie dotyczy możliwego naruszenia prawa karnego; (B) jeżeli istnieje powód, aby sądzić, że (i) osoba objęta dochodzeniem lub postępowaniem nie zdaje sobie sprawy z trwania takiego dochodzenia lub postępowania oraz (ii) ujawnienie istnienia rejestrów może w sposób uzasadniony zakłócić postępowanie egzekucyjne, agencja może, tylko w takich okolicznościach, uznać, że wymogi określone w tej sekcji nie mają zastosowania do rejestrów” (tytuł 5 § 552 lit. c) pkt 1 U.S.C.).

220

(221)  Tytuł 12 § 3414 U.S.C.; tytuł 15 §§ 1681u–1681v U.S.C. oraz tytuł 18 § 2709 U.S.C. Zob. motyw 153.

221

(222)  Tytuł 50 § 1804 U.S.C., który dotyczy tradycyjnego zindywidualizowanego dozoru elektronicznego.

222

(223)  Tytuł 50 § 1822 U.S.C., który dotyczy przeszukań fizycznych do celów wywiadu zagranicznego.

223

(224)  Tytuł 50 § 1842 i § 1841 ust. 2 i tytuł 18 sekcja 3127 U.S.C., które dotyczą instalacji urządzeń rejestrujących wybierane numery lub urządzeń śledzących.

224

(225)  Tytuł 50 § 1861 U.S.C., który zezwala FBI na złożenie „wniosku o wydanie nakazu upoważniającego przewoźnika, publiczny obiekt noclegowy, punkt fizycznego składowania lub wypożyczalnię pojazdów do udostępnienia danych znajdujących się w ich posiadaniu na potrzeby dochodzenia mającego na celu pozyskanie danych wywiadowczych lub dochodzenia dotyczącego międzynarodowego terroryzmu”.

225

(226)  Tytuł 50 § 1881 lit. a) U.S.C., który umożliwia amerykańskiej Wspólnocie Wywiadowczej staranie się o uzyskanie dostępu do informacji, w tym treści komunikatów internetowych, od przedsiębiorstw amerykańskich, ukierunkowując działania na określone osoby niebędące obywatelami ani rezydentami USA przebywające poza Stanami Zjednoczonymi, z prawnie wymaganą pomocą dostawców usług łączności elektronicznej.

226

(227)  Rozporządzenie wykonawcze 12333: Działalność wywiadowcza Stanów Zjednoczonych, Rejestr Federalny t. 40, nr 235 (8 grudnia 1981 r., ze zmianami wprowadzonymi 30 lipca 2008 r.). W rozporządzeniu wykonawczym 12333 określono ogólniej cele, kierunki prac, zadania i obowiązki amerykańskich agencji wywiadowczych (w tym funkcje określonych jednostek Wspólnoty Wywiadowczej), a także ustanowiono ogólne parametry regulujące działalność agencji wywiadowczych.

227

(228)  Zgodnie z art. II konstytucji Stanów Zjednoczonych odpowiedzialność za zapewnienie bezpieczeństwa narodowego, w tym w szczególności gromadzenie danych wywiadowczych, spoczywa na Prezydencie, który pełni funkcję Zwierzchnika Sił Zbrojnych.

228

(229)  Rozporządzenie wykonawcze 14086 zastępuje poprzednią dyrektywę Prezydenta, dyrektywę polityczną Prezydenta nr 28, z wyjątkiem jej sekcji 3 i uzupełniającego ją załącznika (który nakłada na agencje wywiadowcze wymóg corocznego przeglądu ich priorytetów wywiadowczych i wymogów w zakresie rozpoznania radioelektronicznego, z uwzględnieniem korzyści płynących z działań w zakresie rozpoznania radioelektronicznego dla interesów narodowych Stanów Zjednoczonych oraz ryzyka stwarzanego przez te działania) oraz sekcji 6 (która zawiera przepisy ogólne); zob. memorandum w sprawie bezpieczeństwa narodowego, które dotyczy częściowego uchylenia dyrektywy politycznej Prezydenta nr 28, dostępne na stronie:https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2022/10/07/national-security-memorandum-on-partial-revocation-of-presidential-policy-directive-28/

229

(230)  Zob. sekcja 5 lit. f) rozporządzenia wykonawczego 14086, w której wyjaśniono, że rozporządzenie wykonawcze ma taki sam zakres stosowania jak dyrektywa polityczna Prezydenta nr 28, która – zgodnie z zawartym w niej przypisem nr 3 – ma zastosowanie do działań w zakresie rozpoznania radioelektronicznego przeprowadzanych w celu gromadzenia komunikatów lub informacji na temat komunikatów, z wyjątkiem działań w zakresie rozpoznania radioelektronicznego przeprowadzanych w celu przetestowania lub opracowania zdolności w zakresie rozpoznania radioelektronicznego.

230

(231)  Zob. w tym zakresie np. sekcja 5 lit. h) rozporządzenia wykonawczego 14086, w której wyjaśniono, że zabezpieczenia przewidziane w tym rozporządzeniu wykonawczym stanowią podstawę upoważnienia prawnego i że osoby fizyczne mogą je egzekwować za pośrednictwem mechanizmu dochodzenia roszczeń.

231

(232)  Zob. sekcja 2 lit. c) pkt (iv) ppkt C rozporządzenia wykonawczego 14086.

232

(233)  https://www.intel.gov/ic-on-the-record-database/results/oversight/1278-odni-releases-ic-procedures-implementing-new-safeguards-in-executive-order-14086.

233

(234)  Sekcja 2 lit. a) pkt (i) rozporządzenia wykonawczego 14086.

234

(235)  Sekcja 2 lit. a) pkt (ii) rozporządzenia wykonawczego 14086.

235

(236)  Sekcja 2 lit. a) pkt (ii) ppkt A rozporządzenia wykonawczego 14086. Nie zawsze wymaga to, aby rozpoznanie radioelektroniczne było jedynym sposobem realizacji aspektów zatwierdzonego priorytetu wywiadowczego. Na przykład gromadzenie danych w ramach rozpoznania radioelektronicznego może być wykorzystywane do zapewnienia alternatywnych ścieżek zatwierdzenia (np. w celu potwierdzenia informacji otrzymanych z innych źródeł wywiadowczych) lub do utrzymania niezawodnego dostępu do tych samych informacji (sekcja 2 lit. c) pkt (i) ppkt A rozporządzenia wykonawczego 14086).

236

(237)  Sekcja 2 lit. a) pkt (ii) ppkt B rozporządzenia wykonawczego 14086.

237

(238)  Sekcja 2 lit. a) pkt (ii) ppkt B rozporządzenia wykonawczego 14086.

238

(239)  Sekcja 2 lit. a) pkt (iii) w związku z sekcją 2 lit. d) rozporządzenia wykonawczego 14086.

239

(240)  Sekcja 2 lit. b) pkt (i) rozporządzenia wykonawczego 14086. Ze względu na ograniczony wykaz uzasadnionych celów rozporządzenia wykonawczego, który nie obejmuje ewentualnych przyszłych zagrożeń, rozporządzenie wykonawcze zapewnia Prezydentowi możliwość aktualizacji tego wykazu w przypadku zaistnienia nowych okoliczności związanych z bezpieczeństwem narodowym, takich jak nowe zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego. Takie aktualizacje muszą co do zasady zostać podane do wiadomości publicznej, chyba że Prezydent uzna, że takie działanie może samo w sobie stworzyć zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego Stanów Zjednoczonych (sekcja 2 lit. b) pkt (i) ppkt B rozporządzenia wykonawczego 14086).

240

(241)  Sekcja 2 lit. b) pkt (ii) rozporządzenia wykonawczego 14086.

241

(242)  Sekcja 102A ustawy o bezpieczeństwie narodowym i sekcja 2 lit. b) pkt (iii) rozporządzenia wykonawczego 14086.

242

(243)  W wyjątkowych przypadkach (w szczególności wówczas, gdy nie można przeprowadzić takiego procesu ze względu na konieczność zaspokojenia nowego lub nowo powstającego wymagania rozpoznawczego) takie priorytety może ustalić bezpośrednio Prezydent lub szef jednej z jednostek Wspólnoty Wywiadowczej, którzy co do zasady muszą zastosować takie same kryteria jak te opisane w sekcji 2 lit. b) pkt (iii) ppkt A części 1–3, zob. sekcja 4 lit. n) rozporządzenia wykonawczego 14086.

243

(244)  Sekcja 2 lit. b) pkt (iii) ppkt C rozporządzenia wykonawczego 14086.

244

(245)  Sekcja 2 lit. b) i c) pkt (i) ppkt A rozporządzenia wykonawczego 14086.

245

(246)  Sekcja 2 lit. c) pkt (i) ppkt A rozporządzenia wykonawczego 14086.

246

(247)  Sekcja 2 lit. c) pkt (i) ppkt A rozporządzenia wykonawczego 14086.

247

(248)  Sekcja 2 lit. c) pkt (i) ppkt B rozporządzenia wykonawczego 14086.

248

(249)  Sekcja 2 lit. c) pkt (i) ppkt B rozporządzenia wykonawczego 14086.

249

(250)  Tj. gromadzenie dużych ilości danych w ramach rozpoznania radioelektronicznego, które ze względów technicznych lub operacyjnych są pozyskiwane bez zastosowania wyróżników (na przykład bez użycia konkretnych identyfikatorów lub terminów umożliwiających selekcję), zob. sekcja 4 lit. b) rozporządzenia wykonawczego 14086. Zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym 14086 i jak wyjaśniono dokładniej w motywie 141, hurtowe gromadzenie danych na podstawie rozporządzenia wykonawczego 12333 odbywa się wyłącznie w przypadku, gdy jest ono niezbędne do realizacji konkretnych zatwierdzonych priorytetów wywiadowczych, i podlega szeregowi ograniczeń i zabezpieczeń, które opracowano w celu uniemożliwienia powszechnego dostępu do danych. Hurtowe gromadzenie danych należy więc zestawić z gromadzeniem na zasadzie ogólnej i powszechnej („masowa inwigilacja”) bez ograniczeń i zabezpieczeń.

250

(251)  Sekcja 2 lit. c) pkt (ii) ppkt A rozporządzenia wykonawczego 14086.

251

(252)  Sekcja 2 lit. c) pkt (ii) ppkt A rozporządzenia wykonawczego 14086.

252

(253)  Przepisy szczególne dotyczące hurtowego gromadzenia danych zawarte w rozporządzeniu wykonawczym 14086 mają również zastosowanie do ukierunkowanego gromadzenia danych w wyniku rozpoznania radioelektronicznego, w ramach którego tymczasowo wykorzystuje się dane uzyskane bez zastosowania wyróżników (np. konkretnych terminów umożliwiających selekcję lub identyfikatorów), tj. luzem (co jest możliwe jedynie poza terytorium Stanów Zjednoczonych). Nie ma to miejsca w przypadku, gdy takie dane są wykorzystywane wyłącznie do wspomagania początkowej fazy technicznej ukierunkowanego gromadzenia danych w wyniku rozpoznania radioelektronicznego, przechowywane jedynie przez krótki okres niezbędny do zakończenia tej fazy, a następnie natychmiast usuwane (sekcja 2 lit. c) pkt (ii) ppkt (D) rozporządzenia wykonawczego 14086). W tym przypadku jedynym celem wstępnego gromadzenia danych bez zastosowania wyróżników jest umożliwienie ukierunkowanego gromadzenia informacji poprzez zastosowanie konkretnego identyfikatora lub terminu umożliwiającego selekcję. W takim scenariuszu wyłącznie dane, które odzwierciedlają zastosowanie określonego wyróżnika, są wprowadzane do rządowych baz danych, podczas gdy pozostałe dane są niszczone. W związku z tym takie ukierunkowane gromadzenie danych nadal regulują przepisy ogólne, które mają zastosowanie do gromadzenia danych w wyniku rozpoznania radioelektronicznego, w tym przepisy zawarte w sekcji 2 lit. a)–b) i sekcji 2 lit. c) pkt (i) rozporządzenia wykonawczego 14086.

253

(254)  Sekcja 2 lit. c) pkt (ii) ppkt A rozporządzenia wykonawczego 14086.

254

(255)  Sekcja 2 lit. c) pkt (ii) ppkt B rozporządzenia wykonawczego 14086. W przypadku zaistnienia nowych okoliczności związanych z bezpieczeństwem narodowym, takich jak nowe zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego, Prezydent może zaktualizować ten wykaz. Takie aktualizacje muszą co do zasady zostać podane do wiadomości publicznej, chyba że Prezydent uzna, że takie działanie może samo w sobie stworzyć zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego Stanów Zjednoczonych (sekcja 2 lit. c) pkt (ii) ppkt C rozporządzenia wykonawczego 14086). W odniesieniu do zapytań dotyczących danych zgromadzonych hurtowo zob. sekcja 2 lit. c) pkt (iii) ppkt D rozporządzenia wykonawczego 14086.

255

(256)  Sekcja 2 lit. a) pkt (ii) ppkt A w związku z sekcją 2 lit. c) pkt (iii) ppkt D rozporządzenia wykonawczego 14086. Zob. również załącznik VII.

256

(257)  Tytuł 50 § 1881 U.S.C.

257

(258)  Tytuł 50 § 1881a lit. a) U.S.C. W szczególności, jak zauważyła PCLOB, sekcja 702 ustawy o kontroli wywiadu „w całości polega na ukierunkowywaniu działań na określone osoby [niebędące obywatelami ani rezydentami USA], w odniesieniu do których przeprowadzono zindywidualizowane rozpoznanie” (sprawozdanie Rady Nadzoru nad Ochroną Danych i Wolnościami Obywatelskimi w sprawie programu nadzoru realizowanego na podstawie sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu, 2 lipca 2014 r., sprawozdanie dotyczące sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu, s. 111). Zob. również Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności w ramach Agencji Bezpieczeństwa Narodowego, Wdrażanie sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu przez Agencję Bezpieczeństwa Narodowego (NSA's Implementation of Foreign Intelligence Act Section 702) z dnia 16 kwietnia 2014 r. Termin „dostawca usług łączności elektronicznej” zdefiniowano w tytule 50 § 1881 lit. a) pkt 4 U.S.C.

258

(259)  Tytuł 50 § 1881a lit. g) U.S.C.

259

(260)  W Sądzie ds. Kontroli Wywiadu zasiadają sędziowie powołani przez Prezesa Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych spośród sędziów amerykańskich sądów dystryktowych, którzy zostali wcześniej mianowani przez Prezydenta za zgodą Senatu. Sędziowie, którzy sprawują swój urząd dożywotnio i mogą zostać odwołani wyłącznie z uzasadnionego powodu, orzekają w Sądzie ds. Kontroli Wywiadu w ramach siedmioletnich kadencji rozpoczynających się w różnych terminach. Zgodnie z wymogami ustawy o kontroli wywiadu sędziowie muszą zostać dobrani z co najmniej siedmiu różnych okręgów sądowych w Stanach Zjednoczonych. Zob. tytuł 50 § 1803 lit. a) U.S.C. Sędziowie korzystają ze wsparcia doświadczonych urzędników sądowych, którzy pełnią funkcję pracowników merytorycznych w sądach odpowiedzialnych za przygotowywanie analiz prawnych w odniesieniu do wniosków o wydanie zgody na gromadzenie informacji. Zob. pismo sędziego Reggiego B. Waltona, przewodniczącego składu sędziowskiego w Sądzie Stanów Zjednoczonych ds. Kontroli Wywiadu, do senatora Patricka J. Leathy’ego, przewodniczącego Komisji Sądownictwa w Senacie Stanów Zjednoczonych (z dnia 29 lipca 2013 r.) („pismo Waltona”), s. 2, dostępne pod adresem https://fas.org/irp/news/2013/07/fisc-leahy.pdf

260

(261)  W Sądzie Odwoławczym ds. Kontroli Wywiadu zasiadają sędziowie powołani przez prezesa Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych, pochodzący z amerykańskich sądów dystryktowych lub sądów apelacyjnych, którzy sprawują swój urząd w ramach naprzemiennych siedmioletnich kadencji. Zob. tytuł 50 § 1803 lit. b) U.S.C.

261

(262)  Zob. tytuł 50 § 1803 lit. b), § 1861a lit. f), § 1881a lit. h), § 1881a lit. i) pkt 4 U.S.C.

262

(263)  Tytuł 50 § 1803 lit. i) pkt 1 i tytuł 50 § 1803 lit. i) pkt 3 ppkt A U.S.C.

263

(264)  Tytuł 50 § 1803 lit. i) pkt 2 ppkt A U.S.C.

264

(265)  Tytuł 50 § 1803 lit. i) pkt 2 ppkt B U.S.C.

265

(266)  Zob. np. opinia Sądu ds. Kontroli Wywiadu z dnia 18 października 2018 r. dostępna pod adresem https://www.intelligence.gov/assets/documents/702%20Documents/declassified/2018_Cert_FISC_Opin_18Oct18.pdf, którą to opinię potwierdził Sąd Odwoławczy ds. Kontroli Wywiadu w swojej opinii z dnia 12 lipca 2019 r., która jest dostępna pod adresem https://www.intelligence.gov/assets/documents/702%20Documents/declassified/2018_Cert_FISCR_Opinion_12Jul19.pdf .

266

(267)  Zob. na przykład Sąd ds. Kontroli Wywiadu, opinia i zarządzenie w sprawie memorandum, s. 35 (18 listopada 2020 r.) (zatwierdzone do podania do wiadomości publicznej w dniu 26 kwietnia 2021 r.), (załącznik D).

267

(268)  Tytuł 50 § 1881a lit. a) U.S.C., Procedury wykorzystywane przez Agencję Bezpieczeństwa Narodowego do celów ukierunkowywania działań na osoby niebędące obywatelami ani rezydentami Stanów Zjednoczonych, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, że przebywają poza terytorium Stanów Zjednoczonych w celu pozyskiwania danych wywiadowczych zgodnie z sekcją 702 ustawy o kontroli wywiadu z 1978 r., z późniejszymi zmianami, z marca 2018 r. (Procedury Agencji Bezpieczeństwa Narodowego w zakresie ukierunkowania), dokument dostępny pod adresem https://www.intelligence.gov/assets/documents/702%20Documents/declassified/2018_Cert_NSA_Targeting_27Mar18.pdf, s. 1–4, wyjaśniony bardziej szczegółowo w sprawozdaniu PCLOB, s. 41–42.

268

(269)  Procedury Agencji Bezpieczeństwa Narodowego w zakresie ukierunkowywania, s. 4.

269

(270)  Zob. sprawozdanie PCLOB dotyczące sekcji 702, s. 32–33, 45 z dalszymi odniesieniami. Zob. również półroczna ocena zgodności z procedurami i wytycznymi w oparciu o sekcję 702 ustawy o kontroli wywiadu złożona przez prokuratora generalnego i Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych, okres sprawozdawczy: 1 grudnia 2016 r. – 31 maja 2017 r., s. 41 (październik 2018 r.); ocena dostępna pod adresem: https://www.dni.gov/files/icotr/18th_Joint_Assessment.pdf

270

(271)  Zob. sprawozdanie PCLOB dotyczące sekcji 702, s. 42–43.

271

(272)  Procedury Agencji Bezpieczeństwa Narodowego w zakresie ukierunkowywania, s. 2.

272

(273)  Zob. sprawozdanie PCLOB dotyczące sekcji 702, s. 46. Na przykład Agencja Bezpieczeństwa Narodowego musi sprawdzić, czy istnieje związek między docelową osobą a selektorem, musi udokumentować dane wywiadowcze, które mają zostać pozyskane, dane te muszą zostać poddane przeglądowi i zatwierdzone przez dwóch starszych rangą analityków Agencji Bezpieczeństwa Narodowego, a cały proces będzie śledzony na potrzeby kolejnych przeglądów zgodności przez Urząd Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych i Departament Sprawiedliwości. Zob. Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności w ramach Agencji Bezpieczeństwa Narodowego, Wdrażanie sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu przez Agencję Bezpieczeństwa Narodowego (NSA’s Implementation of Foreign Intelligence Act Section 702) z dnia 16 kwietnia 2014 r.

273

(274)  Tytuł 50 § 1881a lit. h) U.S.C.

274

(275)  Procedury Agencji Bezpieczeństwa Narodowego w zakresie ukierunkowywania, s. 8. Zob. również sprawozdanie PCLOB dotyczące sekcji 702, s. 46. Nieprzedstawienie pisemnego uzasadnienia stanowi przypadek braku zgodności z dokumentacją, który musi zostać zgłoszony Sądowi ds. Kontroli Wywiadu i Kongresowi. Zob. półroczna ocena zgodności z procedurami i wytycznymi w oparciu o sekcję 702 ustawy o kontroli wywiadu złożona przez prokuratora generalnego i Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych, okres sprawozdawczy: 1 grudnia 2016 r. – 31 maja 2017 r., s. 41 (październik 2018 r.), sprawozdanie DoJ/Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych dotyczące przestrzegania zasad złożone Sądowi ds. Kontroli Wywiadu za okres od grudnia 2016 r. do maja 2017 r., s. A-6; dokument dostępny pod adresem: https://www.dni.gov/files/icotr/18th_Joint_Assessment.pdf

275

(276)  Zob. dokument przedłożony przez rząd Stanów Zjednoczonych Sądowi ds. Kontroli Wywiadu, „2015 Summary of Notable Section 702 Requirements” („Podsumowanie najważniejszych wymogów określonych w sekcji 702, 2015 r.”), s. 2–3 (15 lipca 2015 r.), oraz informacje przedstawione w załączniku VII.

276

(277)  Zob. dokument przedłożony przez rząd Stanów Zjednoczonych Sądowi ds. Kontroli Wywiadu, „2015 Summary of Notable Section 702 Requirements” („Podsumowanie najważniejszych wymogów określonych w sekcji 702, 2015 r.”), s. 2–3 (15 lipca 2015 r.), w którym określono, że „jeżeli rząd oceni później, że dalszy przydział selektora namierzanej osoby prawdopodobnie nie doprowadzi do pozyskania danych wywiadowczych, konieczne będzie jego niezwłoczne zaniechanie, a opóźnienie tej czynności może prowadzić do wystąpienia przypadku braku zgodności, który wymaga zgłoszenia”. Zob. również informacje przedstawione w załączniku VII.

277

(278)  Zob. sprawozdanie PCLOB dotyczące sekcji 702, s. 70–72; zasada 13 lit. b) regulaminu amerykańskiego Sądu ds. Kontroli Wywiadu, dokument dostępny pod adresem https://www.fisc.uscourts.gov/sites/default/files/FISC%20Rules%20of%20Procedure.pdf

278

(279)  Zob. również sprawozdanie DoJ/Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych dotyczące zgodności złożone Sądowi ds. Kontroli Wywiadu za okres od grudnia 2016 r. do maja 2017 r., s. A-6.

279

(280)  Tytuł 50 § 1874 U.S.C.

280

(281)  Tytuł 50 § 1842 lit. c) pkt 3 U.S.C. oraz, w odniesieniu do wezwania do przedstawienia informacji do celów bezpieczeństwa narodowego, tytuł 12 § 3414 lit. a) pkt 2 U.S.C.; tytuł 15 § 1681u U.S.C.; tytuł 15 § 1681v lit. a) U.S.C. oraz tytuł 18 § 2709 lit. a) U.S.C.

281

(282)  Termin „agent obcego państwa” może obejmować osoby niebędące obywatelami ani rezydentami USA, które są zaangażowane w międzynarodowy terroryzm lub w rozprzestrzenianie broni masowego rażenia na szczeblu międzynarodowym (uwzględniając czynności przygotowawcze) (tytuł 50 § 1801 lit. b) pkt 1 U.S.C.).

282

(283)  Tytuł 50 § 1804 U.S.C. Zob. również § 1841 ust. 4 w odniesieniu do wyboru terminów umożliwiających selekcję.

283

(284)  Tytuł 50 §§ 1821 ust. 5 U.S.C.

284

(285)  Tytuł 50 § 1823 lit. a) U.S.C.

285

(286)  Tytuł 50 § 1842 i § 1841 ust. 2 oraz tytuł 18 sekcja 3127 U.S.C.

286

(287)  Tytuł 50 § 1862 U.S.C.

287

(288)  Tytuł 50 §§ 1861–1862 U.S.C.

288

(289)  Tytuł 50 § 1862 lit. b) U.S.C.

289

(290)  Tytuł 12 § 3414 U.S.C.; tytuł 15 §§ 1681u–1681v U.S.C. oraz tytuł 18 § 2709 U.S.C.

290

(291)  Tytuł 18 § 2709 lit. b) U.S.C.

291

(292)  Np. tytuł 18 § 2709 lit. d) U.S.C.

292

(293)  Sekcja 2 lit. c) pkt (iii) ppkt B pppkt 1 rozporządzenia wykonawczego 14086. Zob. także tytuł VIII ustawy o bezpieczeństwie narodowym (określający szczegółowo wymogi dotyczące dostępu do informacji niejawnych), rozporządzenie wykonawcze 12333, sekcja 1.5 (w której zobowiązuje się szefów agencji Wspólnoty Wywiadowczej do przestrzegania wytycznych dotyczących udostępniania i bezpieczeństwa informacji, prywatności informacji i innych wymogów prawnych), dyrektywa nr 42 dotycząca bezpieczeństwa narodowego, „krajowa polityka zabezpieczenia krajowych systemów telekomunikacyjnych i informacyjnych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo narodowe” („National Policy for the Security of National Security Telecommunications and Information Systems”) (w której nakazuje się Komitetowi ds. Systemów Bezpieczeństwa Narodowego przekazanie departamentom i agencjom wykonawczym wytycznych dotyczących bezpieczeństwa systemów bezpieczeństwa narodowego) oraz memorandum w sprawie bezpieczeństwa narodowego nr 8 „Improving the Cybersecurity of National Security, Department of Defense, and Intelligence Community Systems” [„Poprawa cyberbezpieczeństwa systemów bezpieczeństwa narodowego, Departamentu Obrony i Wspólnoty Wywiadowczej”] (w którym ustanawia się terminy i wytyczne dotyczące sposobu wdrażania wymogów cyberbezpieczeństwa w odniesieniu do krajowych systemów bezpieczeństwa, w tym uwierzytelniania wieloskładnikowego, szyfrowania, technologii chmury i usług wykrywania zagrożeń na punktach końcowych).

293

(294)  Sekcja 2 lit. c) pkt (iii) ppkt B pppkt 2 rozporządzenia wykonawczego 14086. Ponadto dostęp do danych osobowych, w odniesieniu do których nie dokonano ostatecznego ustalenia dotyczącego zatrzymywania, można uzyskać wyłącznie w celu dokonania takiego ustalenia lub na jego poparcie lub w celu wykonywania dozwolonych funkcji administracyjnych, funkcji związanych z testowaniem, rozwojem, bezpieczeństwem lub funkcji nadzorczych (sekcja 2 lit. c) pkt (iii) ppkt B pppkt 3 rozporządzenia wykonawczego 14086).

294

(295)  Sekcja 2 lit. d) pkt (ii) rozporządzenia wykonawczego 14086.

295

(296)  Sekcja 2 lit. c) pkt (iii) ppkt C rozporządzenia wykonawczego 14086.

296

(297)  Sekcja 2 lit. c) pkt (iii) ppkt A pppkt 2 lit. a)–c) rozporządzenia wykonawczego 14086. Co do zasady każda agencja musi wdrożyć strategie polityczne i procedury mające na celu zminimalizowanie rozpowszechniania i zatrzymywania danych osobowych gromadzonych za pośrednictwem rozpoznania radioelektronicznego (sekcja 2 lit. c) pkt (iii) ppkt A rozporządzenia wykonawczego 14086).

297

(298)  Zob. np. sekcja 309 ustawy o zatwierdzeniu działań wywiadowczych na rok budżetowy 2015; procedury minimalizacji przyjęte przez poszczególne agencje wywiadowcze na podstawie sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu i zatwierdzone przez Sąd ds. Kontroli Wywiadu; procedury zatwierdzone przez Prokuratora Generalnego i zgodnie z ustawą o rejestrach federalnych (FRA) (wymagające od agencji federalnych Stanów Zjednoczonych, w tym agencji bezpieczeństwa narodowego, ustanowienia okresów przechowywania ich dokumentacji, które to okresy muszą zostać zatwierdzone przez Krajową Administrację Archiwów i Rejestrów).

298

(299)  Sekcja 2 lit. c) pkt (iii) ppkt A pppkt 1 lit. a) oraz sekcja 5 lit. d) rozporządzenia wykonawczego 14086 w związku z sekcją 2.3 rozporządzenia wykonawczego 12333.

299

(300)  Sekcja 2 lit. c) pkt (iii) ppkt A pppkt 1 lit. b) i e) rozporządzenia wykonawczego 14086.

300

(301)  Zob. np. AGG-DOM stanowi na przykład, że FBI może rozpowszechniać informacje tylko wtedy, gdy odbiorcy niezbędna jest ta wiedza, aby wypełniać jego misję lub chronić społeczeństwo.

301

(302)  Sekcja 2 lit. c) pkt (iii) ppkt A pppkt 1 lit. c) rozporządzenia wykonawczego 14086. Agencje wywiadowcze mogą na przykład rozpowszechniać informacje w okolicznościach istotnych dla postępowania przygotowawczego lub związanych z przestępstwem, w tym na przykład poprzez rozpowszechnianie ostrzeżeń o groźbach zabójstwa, poważnego uszczerbku na zdrowiu lub porwania; rozpowszechnianie informacji na temat reagowania na cyberzagrożenia, incydenty lub włamania; oraz powiadamianie ofiar lub ostrzeganie potencjalnych ofiar przestępstw.

302

(303)  Sekcja 2 lit. c) pkt (iii) ppkt A pppkt 1 lit. d) rozporządzenia wykonawczego 14086.

303

(304)  Sekcja 2 lit. c) pkt (iii) ppkt E rozporządzenia wykonawczego 14086.

304

(305)  Zob. polityka CNSS nr 22, polityka zarządzania ryzykiem w cyberbezpieczeństwie i instrukcja CNSS 1253, która zawiera szczegółowe wytyczne dotyczące środków bezpieczeństwa, które należy wdrożyć w odniesieniu do systemów bezpieczeństwa narodowego.

305

(306)  Sekcja 2 lit. d) pkt (i) ppkt A–B rozporządzenia wykonawczego 14086.

306

(307)  Sekcja 2 lit. d) pkt (i) ppkt B–C rozporządzenia wykonawczego 14086.

307

(308)  Tj. systemowego lub celowego nieprzestrzegania mającego zastosowanie prawa amerykańskiego, które może podważyć reputację lub integralność jednostki Wspólnoty Wywiadowczej lub w inny sposób zakwestionować prawidłowość działań Wspólnoty Wywiadowczej, w tym w świetle jakiegokolwiek znaczącego wpływu na interesy w zakresie ochrony prywatności i wolności obywatelskich danej osoby lub danych osób, zob. sekcja 5 lit. l) rozporządzenia wykonawczego 14086.

308

(309)  Sekcja 2 lit. d) pkt (iii) rozporządzenia wykonawczego 14086.

309

(310)  Sekcja 2 lit. d) pkt (i) ppkt B rozporządzenia wykonawczego 14086.

310

(311)  Zob. tytuł 42 § 2000ee-1 U.S.C. Obejmuje to np. Departament Stanu, Departament Sprawiedliwości, Departament Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Departament Obrony, Agencję Bezpieczeństwa Narodowego, Centralną Agencję Wywiadowczą (CIA), FBI i Urząd Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych.

311

(312)  Zob. sekcja 3 lit. c) rozporządzenia wykonawczego 14086.

312

(313)  Tytuł 42 § 2000ee-1 lit. d) U.S.C.

313

(314)  Zob. tytuł 42 § 2000ee-1 lit. f) pkt 1 i 2 U.S.C. Na przykład ze sprawozdania Biura Wolności Obywatelskich, Ochrony Prywatności i Przejrzystości przy Agencji Bezpieczeństwa Narodowego obejmującego okres od stycznia 2021 r. do czerwca 2021 r. wynika, że przeprowadziło ono 591 przeglądów dotyczących wpływu na wolności obywatelskie i prywatność w różnych kontekstach, np. w odniesieniu do działań związanych z gromadzeniem danych, uzgodnień i decyzji dotyczących wymiany informacji, decyzji dotyczących przechowywania danych itp., z uwzględnieniem różnych czynników, takich jak ilość i rodzaj informacji związanych z tymi działaniami, zaangażowane osoby, cel i przewidywane wykorzystanie danych, zabezpieczenia stosowane w celu ograniczenia potencjalnego ryzyka dla prywatności itp. (https://media.defense.gov/2022/Apr/11/2002974486/-1/-1/1/REPORT%207_CLPT%20JANUARY%20-%20JUNE%202021%20_FINAL.PDF). Podobnie sprawozdania Biura Ochrony Prywatności i Wolności Obywatelskich CIA za okres od stycznia do czerwca 2019 r. zawierają informacje na temat działań nadzorczych tego biura, np. przegląd zgodności z wytycznymi prokuratora generalnego na podstawie rozporządzenia wykonawczego 12333 w odniesieniu do zatrzymywania i rozpowszechniania informacji, wytyczne dotyczące wdrażania dyrektywy politycznej Prezydenta nr 28 oraz wymogi dotyczące identyfikowania i rozwiązywania problemu naruszeń ochrony danych, a także przeglądy wykorzystania danych osobowych i obchodzenia się z nimi (https://www.cia.gov/static/9d762fbef6669c7e6d7f17e227fad82c/2019-Q1-Q2-CIA-OPCL-Semi-Annual-Report.pdf).

314

(315)  Inspektora Generalnego powołuje Prezydent za zgodą Senatu; Inspektor może zostać odwołany wyłącznie przez Prezydenta.

315

(316)  Inspektorzy Generalni są powoływani na określoną kadencję i mogą zostać odwołani wyłącznie przez Prezydenta, który musi przedstawić Kongresowi pisemne uzasadnienie decyzji o ich odwołaniu. Nie oznacza to jednak, że inspektorzy działają w całkowicie niezależny sposób. W niektórych przypadkach dyrektor departamentu może zakazać Inspektorowi Generalnemu wszczęcia, przeprowadzania lub zakończenia audytu lub dochodzenia, w przypadku gdy uzna to za konieczne do zabezpieczenia ważnych interesów narodowych (interesów związanych z bezpieczeństwem narodowym). Kongres musi jednak zostać poinformowany o tym, że dyrektor skorzystał z tego uprawnienia, co może stanowić podstawę do pociągnięcia go do odpowiedzialności. Zob. np. w ustawie o Inspektorze Generalnym z 1978 r.: § 8 (w odniesieniu do Departamentu Obrony); § 8E (w odniesieniu do DoJ), § 8G lit. d) pkt 2 ppkt A i B (w odniesieniu do Agencji Bezpieczeństwa Narodowego); 50. § 403q lit. b) U.S.C. (w odniesieniu do CIA); sekcja 405 lit. f) ustawy o zatwierdzeniu działań wywiadowczych na rok budżetowy 2010 (w odniesieniu do Wspólnoty Wywiadowczej).

316

(317)  Ustawa o Inspektorze Generalnym z 1978 r., z późniejszymi zmianami, Zbiór ustaw publicznych nr L. 117–108 z dnia 8 kwietnia 2022 r. Na przykład, jak wyjaśniono w półrocznych sprawozdaniach dla Kongresu obejmujących okres od 1 kwietnia 2021 r. do 31 marca 2022 r., Inspektor Generalny Agencji Bezpieczeństwa Narodowego przeprowadził oceny przetwarzania danych dotyczących obywateli i rezydentów USA zgromadzonych na podstawie rozporządzenia wykonawczego 12333, procesu usuwania danych z rozpoznania radioelektronicznego, zautomatyzowanego narzędzia do ukierunkowywania wykorzystywanego przez Agencję Bezpieczeństwa Narodowego oraz zgodności z zasadami dotyczącymi dokumentacji i zapytań w odniesieniu do gromadzenia danych na podstawie sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu, a także wydał szereg zaleceń w tym kontekście (zob.https://oig.nsa.gov/Portals/71/Reports/SAR/NSA%20OIG%20SAR%20-%20APR%202021%20-%20SEP%202021%20-%20Unclassified.pdf?ver=IwtrthntGdfEb-EKTOm3gg%3d%3d, s. 5–8 oraz https://oig.nsa.gov/Portals/71/Images/NSAOIGMAR2022.pdf?ver=jbq2rCrJ00HJ9qDXGHqHLw%3d%3d×tamp=1657810395907, s. 10–13). Zob. także niedawne audyty i dochodzenia przeprowadzone przez Inspektora Generalnego Wspólnoty Wywiadowczej w sprawie bezpieczeństwa informacji i nieuprawnionego ujawniania informacji niejawnych dotyczących bezpieczeństwa narodowego (https://www.dni.gov/files/ICIG/Documents/Publications/Semiannual%20Report/2021/ICIG_Semiannual_Report_April_2021_to_September_2021.pdf, s. 8, 11 i https://www.dni.gov/files/ICIG/Documents/News/ICIGNews/2022/Oct21_SAR/Oct%202021-Mar%202022%20ICIG%20SAR_Unclass_FINAL.pdf, s. 19–20).

317

(318)  Zob. § 6 ustawy o Inspektorze Generalnym z 1978 r.

318

(319)  Zob. ibid. §§ 4, 6-5.

319

ibid.

(320)  Jeśli chodzi o działania następcze podejmowane w związku ze sprawozdaniami i zaleceniami Inspektorów Generalnych, zob. np. odpowiedź na sprawozdanie Inspektora Generalnego DoJ, w którym stwierdzono, że FBI nie było wystarczająco przejrzyste w stosunku do Sądu ds. Kontroli Wywiadu we wnioskach składanych w latach 2014–2019, co doprowadziło do reform mających na celu poprawę przestrzegania zasad, nadzoru i rozliczalności w FBI (np. dyrektor FBI nakazał podjęcie ponad 40 działań naprawczych, w tym 12 konkretnych działań w odniesieniu do procesu na podstawie ustawy o kontroli wywiadu dotyczących dokumentacji, nadzoru, prowadzenia akt, szkoleń i audytów) (zob.https://www.justice.gov/opa/pr/department-justice-and-federal-bureau-investigation-announce-critical-reforms-enhance oraz https://oig.justice.gov/reports/2019/o20012.pdf). Zob. na przykład również audyt Inspektora Generalnego DoJ dotyczący ról i obowiązków Biura Głównego Radcy Prawnego FBI w zakresie nadzorowania przestrzegania obowiązujących przepisów, polityk i procedur dotyczących działań FBI w zakresie bezpieczeństwa narodowego oraz dodatek 2 zawierający pismo od FBI, w którym zaakceptowano wszystkie zalecenia. W tym względzie dodatek 3 zawiera przegląd działań następczych i informacji, których Inspektor Generalny wymagał od FBI, by możliwe było zakończenie realizacji jego zaleceń (https://oig.justice.gov/sites/default/files/reports/22-116.pdf).

320

(321)  Zob. § 4 ust. 5 i § 5 ustawy o Inspektorze Generalnym z 1978 r.

321

(322)  Zob. rozporządzenie wykonawcze 13462.

322

(323)  Sekcja 1.6 lit. c) rozporządzenia wykonawczego 12333.

323

(324)  Sekcja 8 lit. a) rozporządzenia wykonawczego 13462.

324

(325)  Sekcja 6 lit. b) rozporządzenia wykonawczego 13462.

325

(326)  Tytuł 42 § 2000ee lit. g) U.S.C.

326

(327)  Zob. tytuł 42 § 2000ee-1 lit. f) pkt 1 ppkt A pppkt (iii) U.S.C. Należy wśród nich wymienić przynajmniej Departament Sprawiedliwości, Departament Obrony, Departament Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych i Centralną Agencję Wywiadowczą, a także wszelkie inne departamenty, agencje lub jednostki struktury władzy wykonawczej wskazane jako właściwe przez PCLOB.

327

(328)  Tytuł 42 § 2000ee lit. e) U.S.C.

328

(329)  Tytuł 42 § 2000ee lit. f) U.S.C.

329

(330)  Tekst dostępny pod adresem: https://www.pclob.gov/Oversight

330

(331)  Tytuł 50 § 3091 U.S.C.

331

(332)  Na przykład komisje te organizują przesłuchania tematyczne (zob. na przykład niedawne przesłuchanie Komisji ds. Sprawiedliwości w Izbie Reprezentantów w sprawie „cyfrowych obław”,https://judiciary.house.gov/calendar/eventsingle.aspx?EventID=4983 oraz przesłuchanie Komisji ds. Wywiadu w Izbie Reprezentantów w sprawie wykorzystania sztucznej inteligencji przez Wspólnotę Wywiadowczą, https://docs.house.gov/Committee/Calendar/ByEvent.aspx?EventID=114263), regularne przesłuchania nadzorcze, np. FBI i wydziału bezpieczeństwa narodowego DoJ, zob. https://www.judiciary.senate.gov/meetings/08/04/2022/oversight-of-the-federal-bureau-of-investigation; https://judiciary.house.gov/calendar/eventsingle.aspx?EventID=4966 i https://judiciary.house.gov/calendar/eventsingle.aspx?EventID=4899 Przykładem dochodzenia jest dochodzenie senackiej Komisji ds. Wywiadu w sprawie rosyjskiej ingerencji w wybory w USA w 2016 r., zob. https://www.intelligence.senate.gov/publications/report-select-committee-intelligence-united-states-senate-russian-active-measures Jeśli chodzi o sprawozdawczość, zob. na przykład przegląd działań (nadzorczych) Komisji w sprawozdaniu senackiej Komisji ds. Wywiadu dla Senatu obejmującym okres od 4 stycznia 2019 r. do 3 stycznia 2021 r., https://www.intelligence.senate.gov/publications/report-select-committee-intelligence-united-states-senate-covering-period-january-4

332

(333)  Zob. tytuł 50 § 3091 lit. a) ppkt 1 U.S.C. W przywołanym punkcie ustanowiono ogólne wymogi dotyczące nadzoru Kongresu nad kwestiami związanymi z bezpieczeństwem narodowym.

333

(334)  Zob. tytuł 50 § 3091 lit. b) U.S.C.

334

(335)  Zob. tytuł 50 §§ 1808, 1846, 1862, 1871 i 1881f U.S.C.

335

(336)  Zob. tytuł 50 § 1881f U.S.C.

336

(337)  Zob. tytuł 50 § 1881a lit. l) pkt 1 U.S.C.

337

(338)  Tytuł 50 § 1873 lit. b) U.S.C. Ponadto zgodnie z sekcją 402 „Dyrektor Krajowych Służb Wywiadowczych, w porozumieniu z prokuratorem generalnym, przeprowadza przegląd w przedmiocie zniesienia klauzuli tajności w odniesieniu do poszczególnych orzeczeń, zarządzeń lub opinii wydanych przez Sąd ds. Kontroli Wywiadu lub przez Sąd Odwoławczy ds. Kontroli Wywiadu (zgodnie z sekcją 601 lit. e)), w których dokonano istotnej interpretacji lub wykładni przepisów ustawowych, uwzględniając wszelkie nowe lub istotne interpretacje lub wykładnie pojęcia »konkretnego terminu umożliwiającego selekcję«, i – zgodnie z wynikami tego przeglądu – podaje takie orzeczenie, zarządzenie lub opinię do wiadomości publicznej w jak najszerszym zakresie”.

338

(339)  Tytuł 50 § 1873 lit. b) pkt 7 i § 1874 U.S.C.

339

(340)  https://www.dni.gov/index.php/ic-legal-reference-book/the-principles-of-intelligence-transparency-for-the-ic

340

(341)  Zob. „IC on the Record”, strona dostępna pod adresem:https://icontherecord.tumblr.com/

341

(342)  W przeszłości Sąd ds. Kontroli Wywiadu stwierdził, że „dla Sądu jest oczywiste, że agencje wykonawcze, jak również [Urząd Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych] i [wydział bezpieczeństwa narodowego DoJ] przeznaczają znaczne zasoby na wykonywanie swoich obowiązków w zakresie zapewniania zgodności i sprawowania nadzoru zgodnie z sekcją 702. Co do zasady przypadki nieprzestrzegania zasad są szybko identyfikowane i podejmowane są odpowiednie działania naprawcze, do których należy usuwanie informacji, które uzyskano w nieprawidłowy sposób lub które w inny sposób podlegały wymogom zniszczenia zgodnie z obowiązującymi procedurami”. Sąd ds. Kontroli Wywiadu, opinia i zarządzenie w sprawie memorandum [podpis utajniony] (2014 r.), dostępne pod adresem https://www.dni.gov/files/documents/0928/FISC%20Memorandum%20Opinion%20and%20Order%2026%20August%202014.pdf

342

(343)  Zob. np. sprawozdanie DoJ/Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych dotyczące stosowania przepisów sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu za okres od czerwca 2018 r. do listopada 2018 r. przedłożone Sądowi ds. Kontroli Wywiadu, s. 21–65.

343

(344)  Tytuł 50 § 1803 lit. h) U.S.C. Zob. również sprawozdanie PCLOB dotyczące sekcji 702, s. 76. Zob. ponadto Sąd ds. Kontroli Wywiadu, opinia i zarządzenie w sprawie memorandum z dnia 3 października 2011 r. jako przykład nakazu usunięcia uchybień zobowiązującego rząd do wyeliminowania stwierdzonych uchybień w ciągu 30 dni. Tekst dostępny pod adresem: https://www.dni.gov/files/documents/0716/October-2011-Bates-Opinion-and%20Order-20140716.pdf Zob. pismo Waltona, sekcja 4, s. 10–11. Zob. także opinia Sądu ds. Kontroli Wywiadu z dnia 18 października 2018 r. dostępna pod adresem https://www.intelligence.gov/assets/documents/702%20Documents/declassified/2018_Cert_FISC_Opin_18Oct18.pdf, którą to opinię potwierdził Sąd Odwoławczy ds. Kontroli Wywiadu w swojej opinii z dnia 12 lipca 2019 r., która jest dostępna pod adresem https://www.intelligence.gov/assets/documents/702%20Documents/declassified/2018_Cert_FISCR_Opinion_12Jul19.pdf – Sąd ds. Kontroli Wywiadu m.in. nakazał w niej, aby rząd spełnił wobec niego określone wymogi w zakresie powiadamiania, dokumentacji i sprawozdawczości.

344

(345)  Zob. na przykład Sąd ds. Kontroli Wywiadu, opinia i zarządzenie w sprawie memorandum, s. 76 (6 grudnia 2019 r.) (zatwierdzone do podania do wiadomości publicznej w dniu 4 września 2020 r.), w którym to dokumencie Sąd ds. Kontroli Wywiadu nakazał, aby do 28 lutego 2020 r. rząd przedłożył pisemne sprawozdanie z kroków, które podjął w celu usprawnienia procesów identyfikowania i usuwania sprawozdań sporządzonych na podstawie informacji, o których mowa w art. 702 ustawy o kontroli wywiadu, które zostały wycofane ze względów dotyczących przestrzegania zasad, a także na temat innych kwestii. Zob. również załącznik VII.

345

(346)  Zob. załącznik VII.

346

(347)  Zob. sekcja 4 lit. k) pkt (iv) rozporządzenia wykonawczego 14086, która stanowi, że skargę do mechanizmu dochodzenia roszczeń musi wnieść skarżący działający we własnym imieniu (tj. nie jako przedstawiciel rządu, organizacji pozarządowej lub międzyrządowej). Pojęcie „osoby dotkniętej negatywnymi skutkami” nie wymaga od skarżącego osiągnięcia określonego progu, aby mieć dostęp do mechanizmu dochodzenia roszczeń (zob. motyw 178 w tym względzie). Wyjaśniono w nim raczej, że Biuro Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych i Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych są uprawnione do przeciwdziałania naruszeniom prawa Stanów Zjednoczonych regulującego działania w zakresie rozpoznania radioelektronicznego, które negatywnie wpływają na indywidualne interesy skarżącego w zakresie prywatności i wolności obywatelskich. Natomiast naruszenia wymogów wynikających z obowiązującego prawa Stanów Zjednoczonych, które nie mają na celu ochrony osób fizycznych (np. wymogów budżetowych), wykraczałyby poza jurysdykcję Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych i Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych.

347

(348)  Sekcja 3 lit. f) rozporządzenia wykonawczego 14086.

348

(349)  https://www.justice.gov/opcl/executive-order-14086.

349

(350)  Sekcja 4 lit. d) pkt (v) rozporządzenia wykonawczego 14086.

350

(351)  Zob. sekcja 4 lit. k) pkt (i)–(iv) rozporządzenia wykonawczego 14086.

351

(352)  Sekcja 3 lit. c) pkt (iv) rozporządzenia wykonawczego 14086. Zob. również ustawa o bezpieczeństwie narodowym z 1947 r., tytuł 50 § 403–3d U.S.C., sekcja 103D dotycząca roli Biura Wolności Obywatelskich i Ochrony Prywatności w Urzędzie Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych.

352

(353)  Tytuł 50 § 3029 lit. b) U.S.C.

353

(354)  Sekcja 3 lit. c) pkt (iv) rozporządzenia wykonawczego 14086.

354

(355)  Sekcja 3 lit. c) pkt (iii) rozporządzenia wykonawczego 14086.

355

(356)  Sekcja 3 lit. c) pkt (iv) rozporządzenia wykonawczego 14086.

356

(357)  Sekcja 3 lit. c) pkt (i) ppkt B pppkt (i) oraz (iii) rozporządzenia wykonawczego 14086.

357

(358)  Sekcja 3 lit. c) pkt (i) rozporządzenia wykonawczego 14086.

358

(359)  Sekcja 4 lit. a) rozporządzenia wykonawczego 14086.

359

(360)  Sekcja 3 lit. c) i d) rozporządzenia wykonawczego 14086.

360

(361)  Sekcja 3 lit. c) pkt (i) ppkt F–G rozporządzenia wykonawczego 14086.

361

(362)  Zob. również sekcja 3 lit. c) pkt (i) ppkt D rozporządzenia wykonawczego 14086.

362

(363)  Sekcja 3 lit. c) pkt (i) ppkt E pppkt 1 rozporządzenia wykonawczego 14086.

363

(364)  Sekcja 3 lit. c) pkt (i) ppkt E pppkt 2–3 rozporządzenia wykonawczego 14086.

364

(365)  § 201.6 lit. a)–b) zarządzenia prokuratora generalnego.

365

(366)  Sekcja 3 lit. d) pkt (i) oraz zarządzenie prokuratora generalnego. Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych uznał możliwość powołania przez prokuratora generalnego niezależnych organów posiadających uprawnienia decyzyjne, w tym do orzekania w indywidualnych sprawach, zob. w szczególności Stany Zjednoczone ex rel. Accardi/Shaughnessy, 347 U.S. 260 (1954 r.) oraz Stany Zjednoczone/Nixon, 418 U.S. 683, 695 (1974 r.). Zgodność z różnymi wymogami rozporządzenia wykonawczego 14086, np. kryteriami i procedurą powoływania i odwoływania sędziów Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych, podlega w szczególności nadzorowi Generalnego Inspektora Departamentu Sprawiedliwości (zob. również motyw 109 dotyczący ustawowej władzy inspektorów generalnych).

366

(367)  Sekcja 3 lit. d) pkt (i) ppkt A rozporządzenia wykonawczego 14086 i § 201.3 lit. a) zarządzenia prokuratora generalnego.

367

(368)  § 201.3 lit. b) zarządzenia prokuratora generalnego.

368

(369)  Sekcja 3 lit. d) pkt (i) ppkt B rozporządzenia wykonawczego 14086.

369

(370)  Sekcja 3 lit. d) pkt (i) ppkt A rozporządzenia wykonawczego 14086 i § 201.3 lit. a) i c) zarządzenia prokuratora generalnego. Osoby powołane do Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych mogą uczestniczyć w działalności pozasądowej, w tym w działalności gospodarczej, działalności finansowej, działalności charytatywnej nienastawionej na zysk, działalności powierniczej oraz działalności prawniczej, jeżeli taka działalność nie zakłóca bezstronnego wykonywania ich obowiązków ani nie ogranicza skuteczności lub niezależności Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych (§ 201.7 lit. c) zarządzenia prokuratora generalnego).

370

(371)  Sekcja 3 lit. d) pkt (iii)–(iv) rozporządzenia wykonawczego 14086 i § 201.7 lit. d) zarządzenia prokuratora generalnego.

371

(372)  Sekcja 3 lit. d) pkt (i) ppkt D rozporządzenia wykonawczego 14086 i § 201.9 zarządzenia prokuratora generalnego.

372

(373)  Sekcja 3 lit. d) pkt (iv) rozporządzenia wykonawczego 14086 i § 201.7 lit. d) zarządzenia prokuratora generalnego. Zob. również wyrok w sprawie Bumap/Stany Zjednoczone, 252 U.S. 512, 515 (1920), w którym potwierdzono długoletnią zasadę prawa amerykańskiego, zgodnie z którą uprawnienie do usunięcia jest zależne od uprawnienia do powoływania (co zostało również przypomniane przez Biuro Radców Prawnych Departamentu Sprawiedliwości w Konstytucyjnym oddzieleniu władzy między Prezydentem a Kongresem, 20 Op. O.L.C.). 124, 166 (1996)).

373

(374)  Sekcja 3 lit. d) pkt (i) ppkt B rozporządzenia wykonawczego 14086 i § 201.7 lit. a)–c) zarządzenia prokuratora generalnego. Biuro Ochrony Prywatności i Wolności Obywatelskich przy Departamencie Sprawiedliwości, które odpowiada za udzielanie wsparcia administracyjnego Sądowi Odwoławczemu ds. Ochrony Danych i rzecznikom specjalnym (zob. § 201.5 zarządzenia prokuratora generalnego), wybiera w systemie rotacyjnym trzyosobowy panel, dopilnowując przy tym, aby w skład każdego panelu wchodził co najmniej jeden sędzia mający wcześniejsze doświadczenie orzecznicze (w przypadku gdy żaden z sędziów wchodzących w skład panelu nie ma takiego doświadczenia, Biuro Ochrony Prywatności i Wolności Obywatelskich jako pierwszego sędziego wybiera prezesa sądu).

374

(375)  § 201.4 zarządzenia prokuratora generalnego. Prokurator generalny – w porozumieniu z sekretarzem handlu, Dyrektorem Krajowych Służb Wywiadowczych i PCLOB – wybiera co najmniej dwóch rzeczników specjalnych na dwie odnawialne kadencje. Rzecznicy specjalni muszą mieć odpowiednie doświadczenie w dziedzinie prawa dotyczącego prywatności i bezpieczeństwa narodowego, muszą być doświadczonymi adwokatami i aktywnymi członkami palestry o nieposzlakowanej opinii oraz muszą być należycie uprawnieni do wykonywania zawodu. Ponadto w chwili ich pierwotnego powołania nie mogą oni mieć historii zatrudnienia w strukturach władzy wykonawczej w ciągu ostatnich dwóch lat. Na potrzeby rozpatrzenia wniosku prezes sądu wybiera rzecznika specjalnego, którego zadaniem jest wspieranie panelu, zob. § 201.8 lit. a) zarządzenia prokuratora generalnego.

375

(376)  § 201.8 lit. c) i § 201.11 zarządzenia prokuratora generalnego.

376

(377)  Sekcja 3 lit. d) pkt (i) ppkt C rozporządzenia wykonawczego 14086 i § 201.8 lit. e) zarządzenia prokuratora generalnego. Rzecznik specjalny nie pełni funkcji przedstawiciela skarżącego ani nie pozostaje w relacji adwokat-klient ze skarżącym.

377

(378)  Zob. § 201.8 lit. d) i e) zarządzenia prokuratora generalnego. Takie pytania są najpierw analizowane przez Biuro Ochrony Prywatności i Wolności Obywatelskich w porozumieniu z odpowiednią jednostką Wspólnoty Wywiadowczej w celu zidentyfikowania i wyłączenia wszelkich informacji niejawnych, poufnych lub chronionych, zanim pytania te zostaną przekazane skarżącemu. Dodatkowe informacje otrzymane przez rzecznika specjalnego w odpowiedzi na takie pytania uwzględnia się w uwagach przekazywanych Sądowi Odwoławczemu ds. Ochrony Danych przez rzecznika specjalnego.

378

(379)  Sekcja 3 lit. d) pkt (i) ppkt D rozporządzenia wykonawczego 14086.

379

(380)  Sekcja 3 lit. d) pkt (iii) rozporządzenia wykonawczego 14086 i § 201.9 lit. b) zarządzenia prokuratora generalnego.

380

(381)  Sekcja 3 lit. d) pkt (i) ppkt E rozporządzenia wykonawczego 14086 i § 201.9 lit. c)–e) zarządzenia prokuratora generalnego. Zgodnie z definicją „odpowiednich środków zaradczych” zawartą w sekcji 4 lit. a) rozporządzenia wykonawczego 14086 Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych musi uwzględnić „sposób, w jaki zwyczajowo zaradzono stwierdzonym naruszeniu” przy podejmowaniu decyzji w sprawie środka zaradczego w celu pełnego zaradzenia naruszeniu, tj. Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych rozważy między innymi, w jaki sposób podobne problemy związane z przestrzeganiem przepisów zostały w przeszłości usunięte, aby zapewnić skuteczność i stosowność środka zaradczego.

381

(382)  Sekcja 4 lit. a) rozporządzenia wykonawczego 14086.

382

(383)  Sekcja 3 lit. d) pkt (ii) rozporządzenia wykonawczego 14086 i § 201.9 lit. g) zarządzenia prokuratora generalnego. Ponieważ decyzja Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych jest ostateczna i wiążąca, żadna inna instytucja/organ wykonawczy lub administracyjny (w tym Prezydent Stanów Zjednoczonych) nie może jej uchylić. Potwierdziło to również orzecznictwo Sądu Najwyższego, w którym wyjaśniono, że delegując wyjątkową odpowiedzialność prokuratora generalnego w ramach struktury władzy wykonawczej do wydawania wiążących decyzji na niezależny organ, prokurator generalny odmawia sobie w jakikolwiek sposób zdolności wywarcia decydującego wpływu na ten organ (zob. United States ex rel. Accardi/Shaughnessy, 347 U.S. 260 (1954)).

383

(384)  Sekcja 3 lit. d) pkt (i) ppkt F rozporządzenia wykonawczego 14086 i § 201.9 lit. i) zarządzenia prokuratora generalnego.

384

(385)  § 201.9 lit. h) zarządzenia prokuratora generalnego.

385

(386)  Sekcja 3 lit. d) pkt (i) ppkt H rozporządzenia wykonawczego 14086 i § 201.9 lit. h) zarządzenia prokuratora generalnego. Jeżeli chodzi o charakter zgłoszenia, zob. sekcja 201.9 lit. h) pkt 3 zarządzenia prokuratora generalnego.

386

(387)  § 201.9 lit. j) zarządzenia prokuratora generalnego.

387

(388)  Sekcja 3 lit. d) pkt (v) ppkt A rozporządzenia wykonawczego 14086.

388

(389)  Sekcja 3 lit. d) pkt (v) rozporządzenia wykonawczego 14086.

389

(390)  Sekcja 3 lit. e) rozporządzenia wykonawczego 14086. Zob. również https://documents.pclob.gov/prod/Documents/EventsAndPress/4db0a50d-cc62-4197-af2e-2687b14ed9b9/Trans-Atlantic%20Data%20Privacy%20Framework%20EO%20press%20release%20(FINAL).pdf

390

(391)  Aby uzyskać dostęp do tych środków, należy wykazać legitymację procesową. Norma ta, która ma zastosowanie do wszystkich osób fizycznych niezależnie od ich narodowości, wywodzi się z wymogu istnienia „sprawy lub sporu” (ang. case or controversy) z art. III konstytucji USA. Zdaniem Sądu Najwyższego wymóg ten obejmuje następujące przesłanki: 1) osoba fizyczna doznała „faktycznej szkody” (tj. konkretnej, specyficznej i rzeczywistej lub nieuchronnej szkody dotyczącej interesu prawnie chronionego), 2) istnieje związek przyczynowy między szkodą i zachowaniem zaskarżonym przed sądem oraz 3) prawdopodobne jest (nie jest spekulacją), że korzystne orzeczenie sądu pozwoli wyeliminować tę szkodę (zob. Lujan/Defenders of Wildlife, t. 504 rejestru United States Reports, s. 555 (1992)).

391

case or controversy

(392)  Tytuł 18 § 2712 U.S.C.

392

(393)  Tytuł 50 § 1810 U.S.C.

393

(394)  Tytuł 50 § 1806 U.S.C.

394

(395)  
  Zob., odpowiednio, Brady/Maryland, t. 373 rejestru United States Reports, s. 83 (1963) i ustawa Jencksa, tytuł 18 § 3500 U.S.C.

395

Zob.

(396)  Tytuł 18 § 1030 U.S.C.

396

(397)  Tytuł 18 §§ 2701–2712 U.S.C.

397

(398)  Tytuł 12 § 3417 U.S.C.

398

(399)  Tytuł 5 § 702 U.S.C.

399

(400)  Zasadniczo przedmiotem kontroli sądowej może być wyłącznie „końcowe” działanie agencji, a nie jej „wstępne, procesowe lub pośrednie” działanie. Zob. tytuł 5 § 704 U.S.C.

400

(401)  Tytuł 5 § 706 ust. 2 pkt A U.S.C.

401

(402)  ACLU/Clapper, 785 F.3d 787 (2d Cir. 2015), program hurtowego gromadzenia danych telefonicznych, zaskarżony w tych sprawach, został zakończony na mocy amerykańskiej ustawy o wolności w 2015 r.

402

(403)  Tytuł 5 § 552 U.S.C. Podobne przepisy obowiązują na szczeblu stanowym.

403

(404)  Jeżeli ma to miejsce, osoba fizyczna otrzyma zazwyczaj tylko standardową odpowiedź, w której agencja odmówi potwierdzenia istnienia jakichkolwiek rejestrów tego rodzaju lub zaprzeczenia istnieniu takich rejestrów. Zob. wyrok w sprawie ACLU/CIA, 710 F.3d 422 (D.C. Cir. 2014). Kryteria i czas trwania klauzuli tajności określono w dekrecie 13526, który stanowi co do zasady, że należy ustalić konkretną datę lub zdarzenie dla odtajnienia w oparciu o okres wrażliwości informacji pod względem bezpieczeństwa narodowego, w którym to momencie informacje muszą zostać automatycznie odtajnione (zob. sekcja 1.5 rozporządzenia wykonawczego 13526).

404

(405)  Sąd na nowo ustala, czy udostępnienie rejestrów zostało wstrzymane zgodnie z prawem, oraz może nakazać rządowi zapewnienie dostępu do rejestrów (tytuł 5 § 552 lit. a) ust. 4 pkt B U.S.C.).

405

(406)  Schrems, pkt 65.

406

(407)  Schrems, pkt 65: „W tym względzie do krajowego ustawodawcy należy ustanowienie drogi prawnej umożliwiającej krajowemu organowi nadzorczemu podniesienie zarzutów, które uważa on za zasadne, przed sądami krajowymi, po to, aby te ostatnie, jeśli podzielają wątpliwości tego organu co do ważności decyzji Komisji, wystąpiły z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym w celu zbadania ważności tej decyzji”.

407

(408)  Schrems, pkt 76.

408

(409)  Zgodnie z art. 45 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2016/679 „[w] akcie wykonawczym przewiduje się mechanizm okresowego przeglądu [...], podczas którego uwzględnia się wszelkie mające znaczenie zmiany w państwie trzecim lub organizacji międzynarodowej”.

409

(410)  Zgodnie z art. 45 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2016/679 okresowy przegląd musi odbywać się „przynajmniej raz na cztery lata”. Zob. również Europejska Rada Ochrony Danych, dokument w sprawie odpowiedniego stopnia ochrony, WP 254 rev.01.

410

(411)  Opinia 5/2023 w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony danych w odniesieniu do ram ochrony danych UE-USA z dnia 28 lutego 2023 r.

411

(412)  Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie adekwatności ochrony zapewnianej przez ramy ochrony danych UE–USA (2023/2501(RSP).

412

---

ZAŁĄCZNIK I

ZASADY RAMOWE OCHRONY DANYCH UE–USA WYDANE PRZEZ DEPARTAMENT HANDLU STANÓW ZJEDNOCZONYCH

I.   OGÓLNY ZARYS

| 1. | Chociaż Stany Zjednoczone i Unia Europejska („UE”) podzielają zaangażowanie w podniesienie poziomu ochrony prywatności, praworządności i uznania znaczenia transatlantyckich przepływów danych dla naszych obywateli, gospodarek i społeczeństw, to Stany Zjednoczone mają inne podejście do ochrony prywatności niż UE. Stany Zjednoczone stosują podejście sektorowe, które polega na połączeniu ustawodawstwa, regulacji i samoregulacji. Departament Handlu Stanów Zjednoczonych („departament”) wydaje zasady ramowe ochrony danych UE–USA, w tym zasady uzupełniające (zwane łącznie „zasadami”) oraz załącznik I do zasad („załącznik I”), zgodnie ze swoim uprawnieniem na mocy prawa stanowionego do ułatwiania, wspierania i rozwijania handlu międzynarodowego (tytuł 15 § 1512 U.S.C.). Zasady te zostały opracowane w porozumieniu z Komisją Europejską („Komisja”), przedstawicielami przemysłu i innymi zainteresowanymi stronami w celu ułatwienia handlu między Stanami Zjednoczonymi a UE. Zasady te stanowią kluczowy element ram ochrony danych UE–USA („DPF UE–USA”) i zapewniają podmiotom w Stanach Zjednoczonych niezawodny mechanizm przekazywania danych osobowych z UE do Stanów Zjednoczonych, przy jednoczesnym zagwarantowaniu osobom, których dane dotyczą, pochodzącym z UE, że nadal będą mogły korzystać ze skutecznych gwarancji i ochrony zgodnie z wymogami prawodawstwa europejskiego w odniesieniu do przetwarzania ich danych osobowych, jeżeli przekazano je do państw trzecich. Zasady te są przeznaczone do wyłącznego użytku kwalifikujących się amerykańskich podmiotów otrzymujących dane osobowe z UE w celu zakwalifikowania ich do DPF UE–USA, a zatem przyznania im przywilejów przysługujących na mocy decyzji Komisji Europejskiej stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony (1). Zasady nie mają wpływu na stosowanie rozporządzenia (UE) 2016/679 („ogólne rozporządzenie o ochronie danych” lub „RODO”) (2), które ma zastosowanie do przetwarzania danych osobowych w państwach członkowskich UE. Zasady nie ograniczają też obowiązków w zakresie prywatności, które mają zastosowanie na mocy prawa Stanów Zjednoczonych. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Aby móc skorzystać z DPF UE–USA w celu uzyskania danych osobowych z UE, podmiot musi dokonać samocertyfikacji zobowiązującej go do przestrzegania zasad w departamencie (lub wobec przez niego wyznaczonej jednostki). Chociaż decyzja podmiotu o dołączeniu do DPF UE–USA jest zatem całkowicie dobrowolna, skuteczne przestrzeganie zasad jest obowiązkowe: podmioty, które dokonają samocertyfikacji w departamencie i publicznie zadeklarują swoje zobowiązanie do przestrzegania zasad, muszą ich w pełni przestrzegać. Aby dołączyć do DPF UE–USA, podmiot musi: a) podlegać uprawnieniom dochodzeniowym i wykonawczym Federalnej Komisji Handlu („FTC”), Departamentu Transportu USA („DoT”) lub innego organu ustawowego, który skutecznie zapewni przestrzeganie zasad (wykaz innych amerykańskich organów ustawowych uznanych przez UE można w przyszłości dołączyć jako załącznik); b) publicznie zadeklarować swoje zobowiązanie do przestrzegania zasad; c) publicznie ujawnić swoją politykę ochrony prywatności zgodną z tymi zasadami; oraz d) w pełni je wdrożyć (3). Nieprzestrzeganie zasad przez podmiot może być egzekwowane przez FTC na mocy sekcji 5 ustawy o Federalnej Komisji Handlu (FTC), w której zakazano nieuczciwych lub wprowadzających w błąd działań w ramach wymiany handlowej lub mających wpływ na wymianę handlową (tytuł 15 § 45 U.S.C.); przez DoT na podstawie tytułu 49 § 41712 U.S.C., w którym zakazuje się przewoźnikowi lub pośrednikowi sprzedaży biletów stosowania nieuczciwych lub wprowadzających w błąd praktyk w sprzedaży usług transportu lotniczego lub sprzedaży transportu lotniczego; lub na mocy innych przepisów ustawowych lub wykonawczych, w których zakazano takich działań. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Departament będzie prowadził i publicznie udostępniał oficjalny wykaz amerykańskich podmiotów, które dokonały samocertyfikacji w departamencie i zadeklarowały swoje zobowiązanie do przestrzegania zasad („wykaz podmiotów objętych DPF”). Przywileje wynikające z DPF UE–USA przysługują od dnia, w którym departament umieści podmiot w wykazie DPF. Departament usunie z wykazu DPF te podmioty, które dobrowolnie wycofają się z DPF UE–USA lub które nie dokonają corocznej ponownej certyfikacji w departamencie; podmioty te muszą albo nadal stosować zasady do danych osobowych, które otrzymały zgodnie z DPF UE–USA, i corocznie potwierdzać departamentowi swoje zobowiązanie do stosowania zasad (tj. dopóki przechowują takie dane), zapewniać „odpowiednią” ochronę danych za pomocą innych zatwierdzonych środków (na przykład stosując umowę w pełni odzwierciedlającą wymogi odpowiednich standardowych klauzul umownych przyjętych przez Komisję), albo zwrócić lub usunąć dane. Departament usunie również z wykazu DPF te podmioty, które uporczywie nie przestrzegały zasad; podmioty te muszą zwrócić lub usunąć dane osobowe, które otrzymały zgodnie z DPF UE–USA. Usunięcie podmiotu z wykazu DPF oznacza, że nie może on już korzystać z przywilejów przysługujących na mocy decyzji Komisji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony, aby uzyskiwać dane osobowe z UE. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Departament będzie również prowadził i publicznie udostępniał oficjalny rejestr amerykańskich podmiotów, które wcześniej dokonały samocertyfikacji w departamencie, ale które usunięto z wykazu DPF. Departament wystosuje jasne ostrzeżenie, w którym poda, że te podmioty nie są uczestnikami DPF UE–USA; że usunięcie z wykazu DPF oznacza, iż nie mogą się one prezentować jako podmioty przestrzegające zasad DPF UE–USA ani nie mogą wygłaszać jakichkolwiek oświadczeń czy też stosować wprowadzających w błąd praktyk, które sugerowałyby ich uczestnictwo w DPF UE–USA; oraz że takie podmioty nie mogą już korzystać z przywilejów przysługujących na mocy decyzji Komisji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony, aby uzyskiwać dane osobowe z UE. Wobec podmiotu, który twierdzi, że nadal jest objęty DPF UE–USA, lub który podaje inne fałszywe informacje na temat swojego uczestnictwa w DPF UE–USA po jego usunięciu z wykazu DPF, FTC, DoT lub inne organy egzekwowania prawa mogą wszcząć odpowiednie postępowanie. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Przestrzeganie tych zasad może być ograniczone: a) w zakresie niezbędnym do wykonania orzeczenia sądowego lub do spełnienia wymogów interesu publicznego, egzekwowania prawa lub bezpieczeństwa narodowego (w tym w przypadku gdy ustawa lub rozporządzenie rządowe nakładają sprzeczne obowiązki); b) ustawą, orzeczeniem sądu lub rozporządzeniem rządu, którymi udzielono wyraźnego upoważnienia, pod warunkiem że działając na mocy jakiegokolwiek upoważnienia tego rodzaju, podmiot potrafi wykazać, że nieprzestrzeganie przez niego zasad jest ograniczone do zakresu koniecznego do zaspokojenia nadrzędnych uzasadnionych interesów wspieranych tym upoważnieniem; lub c) jeżeli na mocy RODO dopuszcza się wyjątki lub odstępstwa zgodnie z określonymi w nim warunkami, pod warunkiem że takie wyjątki lub odstępstwa stosuje się w porównywalnych okolicznościach. W tym kontekście obowiązujące w prawie amerykańskim zabezpieczenia mające na celu ochronę prywatności i wolności obywatelskich obejmują te wymagane na mocy rozporządzenia wykonawczego nr 14086 (4) zgodnie z określonymi w nim warunkami (w tym wymogami dotyczącymi konieczności i proporcjonalności). Zgodnie z celem zakładającym zwiększenie ochrony prywatności podmioty powinny dążyć do pełnego wdrożenia tych zasad w sposób przejrzysty, w tym przez podejmowanie działań mających na celu wskazanie w swoich politykach ochrony prywatności przypadków, w których stosowane będą wyjątki od zasad wskazane w lit. b) powyżej. Z tego samego powodu – w przypadku gdy zasady lub prawo amerykańskie dopuszczają taką możliwość – oczekuje się, że w miarę możliwości podmioty będą decydować się na wyższy poziom ochrony. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Po przystąpieniu do DPF UE–USA podmioty mają obowiązek stosować zasady zawsze, gdy przekazują dane osobowe zgodnie z DPF UE–USA. Podmiot, który chce rozszerzyć przywileje wynikające z DPF UE–USA na dane osobowe o zasobach ludzkich przekazywane z UE do wykorzystania w związku ze stosunkiem pracy, musi to zaznaczyć, kiedy dokonuje samocertyfikacji w departamencie, i musi spełnić wymagania podane w zasadzie uzupełniającej dotyczącej samocertyfikacji. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Prawo amerykańskie będzie miało zastosowanie do wykładni i zagadnień związanych z przestrzeganiem zasad oraz odpowiednimi politykami ochrony prywatności podmiotów uczestniczących w DPF UE–USA z wyjątkiem przypadków, gdy takie podmioty zobowiązały się współpracować z organami ochrony danych UE. O ile nie stwierdzono inaczej, wszystkie przepisy zasad stosuje się, gdy są one właściwe w określonych okolicznościach. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Definicje:






  a. | „dane osobowe” są to dane dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej, wchodzące w zakres RODO, otrzymane z UE przez podmiot w Stanach Zjednoczonych i zapisane w dowolnej formie; |
| --- | --- | --- |

8.

a.

„dane osobowe” są to dane dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej, wchodzące w zakres RODO, otrzymane z UE przez podmiot w Stanach Zjednoczonych i zapisane w dowolnej formie;

| b. | „przetwarzanie” danych osobowych oznacza każdą operację lub każdy zestaw operacji dokonywanych na danych osobowych przy pomocy środków zautomatyzowanych lub innych środków, jak np. gromadzenie, rejestracja, porządkowanie, przechowywanie, dostosowanie lub modyfikacja, odzyskiwanie, przeszukiwanie, wykorzystywanie, ujawnianie lub rozpowszechnianie, a także usuwanie lub niszczenie; |
| --- | --- |

b.

„przetwarzanie” danych osobowych oznacza każdą operację lub każdy zestaw operacji dokonywanych na danych osobowych przy pomocy środków zautomatyzowanych lub innych środków, jak np. gromadzenie, rejestracja, porządkowanie, przechowywanie, dostosowanie lub modyfikacja, odzyskiwanie, przeszukiwanie, wykorzystywanie, ujawnianie lub rozpowszechnianie, a także usuwanie lub niszczenie;

| c. | „administrator” oznacza osobę fizyczną lub podmiot, które samodzielnie lub wspólnie z innymi podmiotami określają cele i sposoby przetwarzania danych osobowych. |
| --- | --- |

c.

„administrator” oznacza osobę fizyczną lub podmiot, które samodzielnie lub wspólnie z innymi podmiotami określają cele i sposoby przetwarzania danych osobowych.

| 9. | Datą wejścia w życie zasad i załącznika I do zasad jest data wejścia w życie decyzji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony przez Komisję Europejską. |
| --- | --- |

9.

II.   ZASADY

1.   ZAWIADOMIENIE

| a. | Podmiot musi poinformować osoby fizyczne o:






  i. | swoim uczestnictwie w DPF UE–USA i podać link do strony internetowej zawierającej wykaz DPF lub adres tej strony, |
| --- | --- | --- |

a.

Podmiot musi poinformować osoby fizyczne o:

i.

swoim uczestnictwie w DPF UE–USA i podać link do strony internetowej zawierającej wykaz DPF lub adres tej strony,

| ii. | rodzajach gromadzonych danych osobowych i, w stosownych przypadkach, o amerykańskich jednostkach lub amerykańskich jednostkach zależnych podmiotu, które również przestrzegają zasad, |
| --- | --- |

ii.

rodzajach gromadzonych danych osobowych i, w stosownych przypadkach, o amerykańskich jednostkach lub amerykańskich jednostkach zależnych podmiotu, które również przestrzegają zasad,

| iii. | swoim zobowiązaniu do stosowania zasad do wszystkich danych osobowych otrzymanych z UE zgodnie z DPF UE–USA, |
| --- | --- |

iii.

swoim zobowiązaniu do stosowania zasad do wszystkich danych osobowych otrzymanych z UE zgodnie z DPF UE–USA,

| iv. | celach, dla których gromadzi i wykorzystuje dane osobowe dotyczące tych osób, |
| --- | --- |

iv.

celach, dla których gromadzi i wykorzystuje dane osobowe dotyczące tych osób,

| v. | sposobach kontaktowania się z podmiotem w razie jakichkolwiek zapytań lub skarg, w tym o wszelkich odpowiednich podmiotach w UE, które mogą odpowiadać na takie zapytania lub skargi, |
| --- | --- |

v.

sposobach kontaktowania się z podmiotem w razie jakichkolwiek zapytań lub skarg, w tym o wszelkich odpowiednich podmiotach w UE, które mogą odpowiadać na takie zapytania lub skargi,

| vi. | rodzaju lub tożsamości stron trzecich, którym ujawnia ona dane osobowe, oraz o celach, dla których to czyni, |
| --- | --- |

vi.

rodzaju lub tożsamości stron trzecich, którym ujawnia ona dane osobowe, oraz o celach, dla których to czyni,

| vii. | prawie dostępu do własnych danych osobowych, które przysługuje osobom fizycznym, |
| --- | --- |

vii.

prawie dostępu do własnych danych osobowych, które przysługuje osobom fizycznym,

| viii. | wyborach i środkach, jakie podmiot oferuje osobom fizycznym, których dane dotyczą, w celu ograniczenia wykorzystywania i ujawniania ich danych osobowych, |
| --- | --- |

viii.

wyborach i środkach, jakie podmiot oferuje osobom fizycznym, których dane dotyczą, w celu ograniczenia wykorzystywania i ujawniania ich danych osobowych,

| ix. | niezależnym organie ds. rozstrzygania sporów wyznaczonym do celów rozpatrywania skarg i zagwarantowania odpowiednich możliwości ochrony prawnej, z których osoby fizyczne mogą korzystać nieodpłatnie, i niezależnie od tego, czy jest to: 1) panel ustanowiony przez organy ochrony danych, 2) organ pozasądowego rozstrzygania sporów z siedzibą w UE lub 3) organ pozasądowego rozstrzygania sporów z siedzibą w Stanach Zjednoczonych, |
| --- | --- |

ix.

niezależnym organie ds. rozstrzygania sporów wyznaczonym do celów rozpatrywania skarg i zagwarantowania odpowiednich możliwości ochrony prawnej, z których osoby fizyczne mogą korzystać nieodpłatnie, i niezależnie od tego, czy jest to: 1) panel ustanowiony przez organy ochrony danych, 2) organ pozasądowego rozstrzygania sporów z siedzibą w UE lub 3) organ pozasądowego rozstrzygania sporów z siedzibą w Stanach Zjednoczonych,

| x. | podleganiu uprawnieniom dochodzeniowym i wykonawczym FTC, DoT lub jakiegokolwiek innego amerykańskiego uprawnionego organu ustawowego, |
| --- | --- |

x.

podleganiu uprawnieniom dochodzeniowym i wykonawczym FTC, DoT lub jakiegokolwiek innego amerykańskiego uprawnionego organu ustawowego,

| xi. | możliwości wystąpienia przez osobę fizyczną – pod pewnymi warunkami – o arbitraż (5), |
| --- | --- |

xi.

możliwości wystąpienia przez osobę fizyczną – pod pewnymi warunkami – o arbitraż (5),

| xii. | wymogu ujawnienia danych osobowych na zgodny z prawem wniosek organów publicznych, w tym w celu spełnienia wymogów bezpieczeństwa narodowego lub na potrzeby egzekwowania prawa, oraz |
| --- | --- |

xii.

wymogu ujawnienia danych osobowych na zgodny z prawem wniosek organów publicznych, w tym w celu spełnienia wymogów bezpieczeństwa narodowego lub na potrzeby egzekwowania prawa, oraz

| xiii. | swojej odpowiedzialności w razie dalszego przekazywania danych stronom trzecim. |
| --- | --- |

xiii.

swojej odpowiedzialności w razie dalszego przekazywania danych stronom trzecim.

| b. | Powiadomienie to musi być sformułowane jasno i jednoznacznie z chwilą, gdy osoby fizyczne zostały po raz pierwszy poproszone o przekazanie danych osobowych podmiotowi, lub w najbliższym możliwym terminie po zwróceniu się do tych osób o dane osobowe po raz pierwszy, ale w każdym przypadku przed użyciem przez podmiot takich danych w celu innym niż ten, w którym były one pierwotnie gromadzone lub przetwarzane przez podmiot przekazujący, lub też zanim podmiot ujawni je po raz pierwszy stronie trzeciej. |
| --- | --- |

b.

Powiadomienie to musi być sformułowane jasno i jednoznacznie z chwilą, gdy osoby fizyczne zostały po raz pierwszy poproszone o przekazanie danych osobowych podmiotowi, lub w najbliższym możliwym terminie po zwróceniu się do tych osób o dane osobowe po raz pierwszy, ale w każdym przypadku przed użyciem przez podmiot takich danych w celu innym niż ten, w którym były one pierwotnie gromadzone lub przetwarzane przez podmiot przekazujący, lub też zanim podmiot ujawni je po raz pierwszy stronie trzeciej.

2.   WYBÓR

| a. | Podmiot musi dać osobom fizycznym możliwość wyboru (tj. klauzula opt-out), czy dane osobowe ich dotyczące mają: (i) zostać ujawnione stronie trzeciej lub (ii) zostać wykorzystane w celu niezgodnym z celem lub celami, dla których były pierwotnie gromadzone lub na które osoba fizyczna wyraziła później zgodę. Osobom fizycznym należy zagwarantować jasne, jednoznaczne i łatwo dostępne mechanizmy dokonywania wyboru. |
| --- | --- |

a.

Podmiot musi dać osobom fizycznym możliwość wyboru (tj. klauzula opt-out), czy dane osobowe ich dotyczące mają: (i) zostać ujawnione stronie trzeciej lub (ii) zostać wykorzystane w celu niezgodnym z celem lub celami, dla których były pierwotnie gromadzone lub na które osoba fizyczna wyraziła później zgodę. Osobom fizycznym należy zagwarantować jasne, jednoznaczne i łatwo dostępne mechanizmy dokonywania wyboru.

| b. | Na zasadzie odstępstwa od poprzedniego ustępu zagwarantowanie wyboru nie jest konieczne, jeżeli dane ujawnia się stronie trzeciej, która działa jako przedstawiciel upoważniony do wykonywania czynności w imieniu i zgodnie z instrukcjami podmiotu. Podmiot powinien jednak zawsze zawrzeć umowę z przedstawicielem. |
| --- | --- |

b.

Na zasadzie odstępstwa od poprzedniego ustępu zagwarantowanie wyboru nie jest konieczne, jeżeli dane ujawnia się stronie trzeciej, która działa jako przedstawiciel upoważniony do wykonywania czynności w imieniu i zgodnie z instrukcjami podmiotu. Podmiot powinien jednak zawsze zawrzeć umowę z przedstawicielem.

| c. | W przypadku informacji szczególnie chronionych (tj. danych osobowych dotyczących informacji medycznych lub stanu zdrowia, pochodzenia rasowego lub etnicznego, poglądów politycznych, przekonań religijnych lub filozoficznych, członkostwa w związkach zawodowych lub danych związanych z życiem seksualnym danej osoby) podmioty muszą uzyskać wyraźną zgodę (tj. zezwolenie) osób fizycznych, jeżeli takie dane mają zostać (i) ujawnione stronie trzeciej lub (ii) użyte w celu innym niż cele, dla których były pierwotnie gromadzone lub na które osoba fizyczna wyraziła później zgodę poprzez udzielenie zezwolenia. Ponadto podmiot powinien traktować wszelkie dane osobowe przekazane przez stronę trzecią jako dane wrażliwe, w przypadku gdy strona trzecia określa i traktuje je jako wrażliwe. |
| --- | --- |

c.

W przypadku informacji szczególnie chronionych (tj. danych osobowych dotyczących informacji medycznych lub stanu zdrowia, pochodzenia rasowego lub etnicznego, poglądów politycznych, przekonań religijnych lub filozoficznych, członkostwa w związkach zawodowych lub danych związanych z życiem seksualnym danej osoby) podmioty muszą uzyskać wyraźną zgodę (tj. zezwolenie) osób fizycznych, jeżeli takie dane mają zostać (i) ujawnione stronie trzeciej lub (ii) użyte w celu innym niż cele, dla których były pierwotnie gromadzone lub na które osoba fizyczna wyraziła później zgodę poprzez udzielenie zezwolenia. Ponadto podmiot powinien traktować wszelkie dane osobowe przekazane przez stronę trzecią jako dane wrażliwe, w przypadku gdy strona trzecia określa i traktuje je jako wrażliwe.

3.   ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA DALSZE PRZEKAZYWANIE

| a. | Przekazując dane osobowe stronie trzeciej działającej jako administrator, podmioty muszą stosować zasady powiadomienia i wyboru. Podmioty muszą również zawrzeć z administratorem będącym stroną trzecią umowę, która przewiduje, że dane te można przetwarzać wyłącznie do ograniczonych i określonych celów, na które osoba fizyczna wyraziła zgodę, i że odbiorca zapewni ten sam poziom ochrony co poziom wymagany zasadami oraz poinformuje podmiot, jeżeli ustali, że nie może dłużej wypełniać tego obowiązku. Umowa przewiduje, że gdy takie ustalenie zostanie dokonane, strona trzecia będąca administratorem zaprzestaje przetwarzania lub podejmuje inne właściwe uzasadnione środki w celu zaradzenia tej sytuacji. |
| --- | --- |

a.

Przekazując dane osobowe stronie trzeciej działającej jako administrator, podmioty muszą stosować zasady powiadomienia i wyboru. Podmioty muszą również zawrzeć z administratorem będącym stroną trzecią umowę, która przewiduje, że dane te można przetwarzać wyłącznie do ograniczonych i określonych celów, na które osoba fizyczna wyraziła zgodę, i że odbiorca zapewni ten sam poziom ochrony co poziom wymagany zasadami oraz poinformuje podmiot, jeżeli ustali, że nie może dłużej wypełniać tego obowiązku. Umowa przewiduje, że gdy takie ustalenie zostanie dokonane, strona trzecia będąca administratorem zaprzestaje przetwarzania lub podejmuje inne właściwe uzasadnione środki w celu zaradzenia tej sytuacji.

| b. | Przekazując dane osobowe stronie trzeciej działającej jako przedstawiciel, podmioty muszą: (i) przekazywać takie dane wyłącznie do ograniczonych i określonych celów; (ii) upewnić się, że przedstawiciel ma obowiązek zapewnienia przynajmniej takiego samego poziomu ochrony prywatności co poziom wymagany w zasadach; (iii) podjąć zasadne i odpowiednie kroki w celu zagwarantowania, że przedstawiciel będzie efektywnie przetwarzać dane osobowe przekazane mu w sposób zgodny z zobowiązaniami podmiotu wynikającymi z zasad; (iv) nałożyć na przedstawiciela obowiązek powiadomienia podmiotu, jeżeli ustali, że nie może dłużej wypełniać swojego obowiązku polegającego na zapewnieniu takiego samego poziomu ochrony, jaki jest wymagany w zasadach; (v) na wezwanie, w tym na podstawie ppkt (iv), podjąć zasadne i odpowiednie kroki w celu zatrzymania niedozwolonego przetwarzania i naprawienia szkód z niego wynikłych; oraz (vi) na wezwanie departamentu przedstawić streszczenie lub poświadczoną kopię odpowiednich postanowień dotyczących prywatności zawartych w umowie z tym przedstawicielem. |
| --- | --- |

b.

Przekazując dane osobowe stronie trzeciej działającej jako przedstawiciel, podmioty muszą: (i) przekazywać takie dane wyłącznie do ograniczonych i określonych celów; (ii) upewnić się, że przedstawiciel ma obowiązek zapewnienia przynajmniej takiego samego poziomu ochrony prywatności co poziom wymagany w zasadach; (iii) podjąć zasadne i odpowiednie kroki w celu zagwarantowania, że przedstawiciel będzie efektywnie przetwarzać dane osobowe przekazane mu w sposób zgodny z zobowiązaniami podmiotu wynikającymi z zasad; (iv) nałożyć na przedstawiciela obowiązek powiadomienia podmiotu, jeżeli ustali, że nie może dłużej wypełniać swojego obowiązku polegającego na zapewnieniu takiego samego poziomu ochrony, jaki jest wymagany w zasadach; (v) na wezwanie, w tym na podstawie ppkt (iv), podjąć zasadne i odpowiednie kroki w celu zatrzymania niedozwolonego przetwarzania i naprawienia szkód z niego wynikłych; oraz (vi) na wezwanie departamentu przedstawić streszczenie lub poświadczoną kopię odpowiednich postanowień dotyczących prywatności zawartych w umowie z tym przedstawicielem.

4.   BEZPIECZEŃSTWO

| a. | Podmioty tworzące, przechowujące, wykorzystujące lub rozpowszechniające dane osobowe muszą wprowadzać zasadne i odpowiednie środki ostrożności w celu ochrony ich przed utratą, niewłaściwym wykorzystaniem oraz nieuprawnionym dostępem, ujawnieniem, zmianą i zniszczeniem, biorąc w szczególności pod uwagę zagrożenia związane z przetwarzaniem danych osobowych i ich charakterem. |
| --- | --- |

a.

Podmioty tworzące, przechowujące, wykorzystujące lub rozpowszechniające dane osobowe muszą wprowadzać zasadne i odpowiednie środki ostrożności w celu ochrony ich przed utratą, niewłaściwym wykorzystaniem oraz nieuprawnionym dostępem, ujawnieniem, zmianą i zniszczeniem, biorąc w szczególności pod uwagę zagrożenia związane z przetwarzaniem danych osobowych i ich charakterem.

5.   INTEGRALNOŚĆ DANYCH I OGRANICZENIE CELU

| a. | Zgodnie z zasadami dane osobowe muszą ograniczać się do danych, które są istotne do celów przetwarzania (6). Podmiotom nie wolno przetwarzać danych osobowych w sposób niezgodny z celami, dla których były one zbierane lub na które osoba fizyczna wyraziła później zgodę. W zakresie niezbędnym do osiągnięcia tych celów podmiot musi podjąć zasadne działania w celu zapewnienia, aby dane osobowe były zgodne ze swoim przeznaczeniem, prawidłowe, kompletne i aktualne. Podmiot musi przestrzegać zasad dopóty, dopóki przechowuje takie dane. |
| --- | --- |

a.

Zgodnie z zasadami dane osobowe muszą ograniczać się do danych, które są istotne do celów przetwarzania (6). Podmiotom nie wolno przetwarzać danych osobowych w sposób niezgodny z celami, dla których były one zbierane lub na które osoba fizyczna wyraziła później zgodę. W zakresie niezbędnym do osiągnięcia tych celów podmiot musi podjąć zasadne działania w celu zapewnienia, aby dane osobowe były zgodne ze swoim przeznaczeniem, prawidłowe, kompletne i aktualne. Podmiot musi przestrzegać zasad dopóty, dopóki przechowuje takie dane.

| b. | Informacje mogą być przechowywane w formie identyfikującej osobę fizyczną lub umożliwiającej jej identyfikację (7) jedynie tak długo, jak długo służy to celowi przetwarzania w rozumieniu pkt 5 lit a). Obowiązek ten nie uniemożliwia podmiotom przetwarzania danych osobowych przez dłuższe okresy do chwili i w zakresie, w jakim przetwarzanie takie w sposób racjonalny służy do celów archiwizacji w interesie publicznym, oraz do celów dziennikarskich, literackich i artystycznych, naukowych, badań historycznych i analizy statystycznej. W tych przypadkach przetwarzanie danych podlega pozostałym zasadom i przepisom DPF UE–USA. Podmioty powinny przyjmować zasadne i stosowne środki w celu dostosowania się do niniejszego przepisu. |
| --- | --- |

b.

Informacje mogą być przechowywane w formie identyfikującej osobę fizyczną lub umożliwiającej jej identyfikację (7) jedynie tak długo, jak długo służy to celowi przetwarzania w rozumieniu pkt 5 lit a). Obowiązek ten nie uniemożliwia podmiotom przetwarzania danych osobowych przez dłuższe okresy do chwili i w zakresie, w jakim przetwarzanie takie w sposób racjonalny służy do celów archiwizacji w interesie publicznym, oraz do celów dziennikarskich, literackich i artystycznych, naukowych, badań historycznych i analizy statystycznej. W tych przypadkach przetwarzanie danych podlega pozostałym zasadom i przepisom DPF UE–USA. Podmioty powinny przyjmować zasadne i stosowne środki w celu dostosowania się do niniejszego przepisu.

6.   DOSTĘP

| a. | Osoby fizyczne muszą mieć dostęp do własnych danych osobowych przechowywanych przez podmiot i możliwość poprawiania, zmieniania lub usuwania takich danych, gdy są one nieprawidłowe lub zostały przetworzone z naruszeniem zasad, z wyjątkiem przypadków, gdy obciążenie związane z udostępnianiem lub koszty udostępniania danych byłyby nieproporcjonalne w stosunku do zagrożenia dla ochrony prywatności danej osoby fizycznej, lub w przypadku gdy naruszone zostałyby prawa innych osób. |
| --- | --- |

a.

Osoby fizyczne muszą mieć dostęp do własnych danych osobowych przechowywanych przez podmiot i możliwość poprawiania, zmieniania lub usuwania takich danych, gdy są one nieprawidłowe lub zostały przetworzone z naruszeniem zasad, z wyjątkiem przypadków, gdy obciążenie związane z udostępnianiem lub koszty udostępniania danych byłyby nieproporcjonalne w stosunku do zagrożenia dla ochrony prywatności danej osoby fizycznej, lub w przypadku gdy naruszone zostałyby prawa innych osób.

7.   OCHRONA PRAWNA, EGZEKWOWANIE PRAWA ORAZ ODPOWIEDZIALNOŚĆ

| a. | Skuteczna ochrona prywatności musi obejmować solidne mechanizmy zapewniające przestrzeganie zasad, ochronę prawną osób fizycznych, które poniosły skutki nieprzestrzegania zasad, oraz konsekwencje, jakie musi ponieść dany podmiot, jeżeli nie przestrzega zasad. Takie mechanizmy muszą obejmować przynajmniej:






  i. | łatwo dostępne niezależne mechanizmy ochrony prawnej, dzięki którym bada się i szybko rozstrzyga skargi oraz spory poszczególnych osób fizycznych, bez konieczności ponoszenia przez nie jakichkolwiek kosztów i poprzez odniesienie do zasad, a także przyznaje odszkodowanie, w przypadku gdy przewidziano to w prawie właściwym lub w ramach inicjatywy sektora prywatnego; |
| --- | --- | --- |

a.

Skuteczna ochrona prywatności musi obejmować solidne mechanizmy zapewniające przestrzeganie zasad, ochronę prawną osób fizycznych, które poniosły skutki nieprzestrzegania zasad, oraz konsekwencje, jakie musi ponieść dany podmiot, jeżeli nie przestrzega zasad. Takie mechanizmy muszą obejmować przynajmniej:

i.

łatwo dostępne niezależne mechanizmy ochrony prawnej, dzięki którym bada się i szybko rozstrzyga skargi oraz spory poszczególnych osób fizycznych, bez konieczności ponoszenia przez nie jakichkolwiek kosztów i poprzez odniesienie do zasad, a także przyznaje odszkodowanie, w przypadku gdy przewidziano to w prawie właściwym lub w ramach inicjatywy sektora prywatnego;

| ii. | procedury kontrolne mające na celu sprawdzenie, że poświadczenia i zapewnienia składane przez podmioty w odniesieniu do ich praktyk ochrony prywatności są prawdziwe oraz że praktyki te zostały wdrożone zgodnie z deklaracjami, szczególnie w sprawach dotyczących nieprzestrzegania zasad; oraz |
| --- | --- |

ii.

procedury kontrolne mające na celu sprawdzenie, że poświadczenia i zapewnienia składane przez podmioty w odniesieniu do ich praktyk ochrony prywatności są prawdziwe oraz że praktyki te zostały wdrożone zgodnie z deklaracjami, szczególnie w sprawach dotyczących nieprzestrzegania zasad; oraz

| iii. | zobowiązania do rozwiązania problemów wynikających z nieprzestrzegania zasad przez podmioty deklarujące, że ich przestrzegają, oraz konsekwencje ponoszone przez takie podmioty. Sankcje muszą być dostatecznie surowe, by zapewnić przestrzeganie zasad przez podmioty. |
| --- | --- |

iii.

zobowiązania do rozwiązania problemów wynikających z nieprzestrzegania zasad przez podmioty deklarujące, że ich przestrzegają, oraz konsekwencje ponoszone przez takie podmioty. Sankcje muszą być dostatecznie surowe, by zapewnić przestrzeganie zasad przez podmioty.

| b. | Podmioty i wskazane przez nie niezależne mechanizmy ochrony prawnej będą bezzwłocznie reagowały na złożone przez departament zapytania i wnioski o informacje dotyczące DPF UE–USA. Wszystkie podmioty muszą sprawnie reagować na skargi dotyczące przestrzegania zasad złożone przez organy państwa członkowskiego UE za pośrednictwem departamentu. Podmioty, które zdecydowały się na współpracę z organami ochrony danych, w tym podmioty przetwarzające dane dotyczące zasobów ludzkich, muszą bezpośrednio udzielać odpowiedzi tym organom w związku z badaniem i rozpatrywaniem skarg. |
| --- | --- |

b.

Podmioty i wskazane przez nie niezależne mechanizmy ochrony prawnej będą bezzwłocznie reagowały na złożone przez departament zapytania i wnioski o informacje dotyczące DPF UE–USA. Wszystkie podmioty muszą sprawnie reagować na skargi dotyczące przestrzegania zasad złożone przez organy państwa członkowskiego UE za pośrednictwem departamentu. Podmioty, które zdecydowały się na współpracę z organami ochrony danych, w tym podmioty przetwarzające dane dotyczące zasobów ludzkich, muszą bezpośrednio udzielać odpowiedzi tym organom w związku z badaniem i rozpatrywaniem skarg.

| c. | Podmioty są zobowiązane do przeprowadzenia arbitrażu w sprawie roszczeń i przestrzegania warunków określonych w załączniku I, pod warunkiem że osoba fizyczna wystąpiła o arbitraż, przekazując zawiadomienie zainteresowanemu podmiotowi oraz postępując zgodnie z procedurami i warunkami określonymi w załączniku I. |
| --- | --- |

c.

Podmioty są zobowiązane do przeprowadzenia arbitrażu w sprawie roszczeń i przestrzegania warunków określonych w załączniku I, pod warunkiem że osoba fizyczna wystąpiła o arbitraż, przekazując zawiadomienie zainteresowanemu podmiotowi oraz postępując zgodnie z procedurami i warunkami określonymi w załączniku I.

| d. | W kontekście dalszego przekazywania danych uczestniczący podmiot jest odpowiedzialny za przetwarzanie danych osobowych, które otrzymuje zgodnie z DPF UE–USA, a następnie przekazuje je stronie trzeciej działającej jako przedstawiciel w jej imieniu. Uczestniczący podmiot ponosi odpowiedzialność zgodnie z zasadami, jeżeli jego przedstawiciel przetwarza tego rodzaju dane osobowe w sposób niezgodny z zasadami, chyba że udowodni, iż nie jest odpowiedzialny za zdarzenie, które spowodowało szkodę. |
| --- | --- |

d.

W kontekście dalszego przekazywania danych uczestniczący podmiot jest odpowiedzialny za przetwarzanie danych osobowych, które otrzymuje zgodnie z DPF UE–USA, a następnie przekazuje je stronie trzeciej działającej jako przedstawiciel w jej imieniu. Uczestniczący podmiot ponosi odpowiedzialność zgodnie z zasadami, jeżeli jego przedstawiciel przetwarza tego rodzaju dane osobowe w sposób niezgodny z zasadami, chyba że udowodni, iż nie jest odpowiedzialny za zdarzenie, które spowodowało szkodę.

| e. | Gdy podmiot stanie się przedmiotem orzeczenia sądu w związku z nieprzestrzeganiem zasad lub nakazu wydanego przez amerykański organ ustawowy (np. FTC lub DoT) wymieniony w zasadach lub w przyszłym załączniku do zasad w związku z nieprzestrzeganiem zasad, upublicznia on wszelkie istotne części sprawozdań dotyczących przestrzegania zasad lub oceny związane z DPF UE–USA, które przedłożył sądowi lub amerykańskiemu organowi sądowemu w zakresie zgodnym z wymogami poufności. Departament utworzył specjalne stanowisko ds. kontaktów z organami ochrony danych na wypadek jakichkolwiek problemów z przestrzeganiem zasad przez uczestniczące podmioty. FTC i DoT będą priorytetowo traktować zgłoszenia dotyczące nieprzestrzegania zasad przekazane przez departament i organy państwa członkowskiego UE oraz będzie terminowo dokonywać wymiany informacji na temat zgłoszeń z organami państwowymi dokonującymi zgłoszenia, z zastrzeżeniem istniejących ograniczeń poufności. |
| --- | --- |

e.

Gdy podmiot stanie się przedmiotem orzeczenia sądu w związku z nieprzestrzeganiem zasad lub nakazu wydanego przez amerykański organ ustawowy (np. FTC lub DoT) wymieniony w zasadach lub w przyszłym załączniku do zasad w związku z nieprzestrzeganiem zasad, upublicznia on wszelkie istotne części sprawozdań dotyczących przestrzegania zasad lub oceny związane z DPF UE–USA, które przedłożył sądowi lub amerykańskiemu organowi sądowemu w zakresie zgodnym z wymogami poufności. Departament utworzył specjalne stanowisko ds. kontaktów z organami ochrony danych na wypadek jakichkolwiek problemów z przestrzeganiem zasad przez uczestniczące podmioty. FTC i DoT będą priorytetowo traktować zgłoszenia dotyczące nieprzestrzegania zasad przekazane przez departament i organy państwa członkowskiego UE oraz będzie terminowo dokonywać wymiany informacji na temat zgłoszeń z organami państwowymi dokonującymi zgłoszenia, z zastrzeżeniem istniejących ograniczeń poufności.

III.   ZASADY UZUPEŁNIAJĄCE

1.   Dane wrażliwe

| a. | Nie wymaga się od podmiotu uzyskania wyraźnej zgody (tj. zezwolenia) w odniesieniu do danych wrażliwych, jeżeli przetwarzanie tych danych:






  i. | leży w żywotnym interesie osoby, której dane dotyczą, lub innej osoby; |
| --- | --- | --- |

a.

Nie wymaga się od podmiotu uzyskania wyraźnej zgody (tj. zezwolenia) w odniesieniu do danych wrażliwych, jeżeli przetwarzanie tych danych:

i.

leży w żywotnym interesie osoby, której dane dotyczą, lub innej osoby;

| ii. | jest konieczne do ustalenia roszczeń prawnych lub obrony; |
| --- | --- |

ii.

jest konieczne do ustalenia roszczeń prawnych lub obrony;

| iii. | jest wymagane do udzielenia opieki zdrowotnej lub postawienia diagnozy; |
| --- | --- |

iii.

jest wymagane do udzielenia opieki zdrowotnej lub postawienia diagnozy;

| iv. | jest wykonywane w toku prawomocnych działań przez fundację, stowarzyszenie albo jakąkolwiek organizację non-profit prowadzącą działalność polityczną, filozoficzną, religijną lub związkową, a także pod warunkiem że przetwarzanie danych dotyczy wyłącznie członków tej jednostki albo osób mających z nią stały kontakt wynikający z celów jej działalności, a dane nie są ujawnione stronom trzecim bez zgody osób, których te dane dotyczą; |
| --- | --- |

iv.

jest wykonywane w toku prawomocnych działań przez fundację, stowarzyszenie albo jakąkolwiek organizację non-profit prowadzącą działalność polityczną, filozoficzną, religijną lub związkową, a także pod warunkiem że przetwarzanie danych dotyczy wyłącznie członków tej jednostki albo osób mających z nią stały kontakt wynikający z celów jej działalności, a dane nie są ujawnione stronom trzecim bez zgody osób, których te dane dotyczą;

| v. | jest konieczne do wykonania zobowiązań podmiotu w dziedzinie prawa pracy; lub |
| --- | --- |

v.

jest konieczne do wykonania zobowiązań podmiotu w dziedzinie prawa pracy; lub

| vi. | jest związane z danymi, które osoba fizyczna w sposób oczywisty ujawnia publicznie. |
| --- | --- |

vi.

jest związane z danymi, które osoba fizyczna w sposób oczywisty ujawnia publicznie.

2.   Wyjątki dziennikarskie

| a. | Biorąc pod uwagę konstytucyjną ochronę wolności prasy w Stanach Zjednoczonych, w przypadku gdy prawo do wolnej prasy zawarte w pierwszej poprawce do konstytucji Stanów Zjednoczonych koliduje z ochroną prywatności, interesy te w odniesieniu do działań amerykańskich obywateli i rezydentów lub podmiotów należy wyważyć na podstawie pierwszej poprawki. |
| --- | --- |

a.

Biorąc pod uwagę konstytucyjną ochronę wolności prasy w Stanach Zjednoczonych, w przypadku gdy prawo do wolnej prasy zawarte w pierwszej poprawce do konstytucji Stanów Zjednoczonych koliduje z ochroną prywatności, interesy te w odniesieniu do działań amerykańskich obywateli i rezydentów lub podmiotów należy wyważyć na podstawie pierwszej poprawki.

| b. | Dane osobowe zebrane w celu ich publikacji w prasie, radiu lub telewizji albo w innej formie publicznego rozpowszechnienia materiału dziennikarskiego, niezależnie od tego, czy informacje te wykorzystano czy nie, a także informacje znajdujące się w uprzednio opublikowanym materiale rozpowszechnionym z archiwów środków masowego przekazu, nie podlegają wymaganiom zasad. |
| --- | --- |

b.

Dane osobowe zebrane w celu ich publikacji w prasie, radiu lub telewizji albo w innej formie publicznego rozpowszechnienia materiału dziennikarskiego, niezależnie od tego, czy informacje te wykorzystano czy nie, a także informacje znajdujące się w uprzednio opublikowanym materiale rozpowszechnionym z archiwów środków masowego przekazu, nie podlegają wymaganiom zasad.

3.   Odpowiedzialność pośrednia

| a. | Dostawcy usług internetowych, operatorzy telekomunikacyjni i inne podmioty nie podlegają odpowiedzialności w ramach zasad, gdy w imieniu innego podmiotu jedynie przekazują, kierują, przełączają lub przechowują informacje. DPF UE–USA nie powoduje odpowiedzialności pośredniej. W zakresie, w jakim podmiot działa jedynie jako kanał dla danych przekazywanych przez strony trzecie, i o ile nie decyduje on o celach oraz sposobach przetwarzania tych danych osobowych, podmiot ten nie ponosi odpowiedzialności. |
| --- | --- |

a.

Dostawcy usług internetowych, operatorzy telekomunikacyjni i inne podmioty nie podlegają odpowiedzialności w ramach zasad, gdy w imieniu innego podmiotu jedynie przekazują, kierują, przełączają lub przechowują informacje. DPF UE–USA nie powoduje odpowiedzialności pośredniej. W zakresie, w jakim podmiot działa jedynie jako kanał dla danych przekazywanych przez strony trzecie, i o ile nie decyduje on o celach oraz sposobach przetwarzania tych danych osobowych, podmiot ten nie ponosi odpowiedzialności.

4.   Przeprowadzanie badań due diligence oraz audytów

| a. | Działania audytorów i bankierów inwestycyjnych mogą wiązać się z przetwarzaniem danych osobowych bez zgody lub wiedzy osoby fizycznej, której dane dotyczą. Jest to dozwolone w świetle zasad powiadomienia, wyboru i dostępu w przypadkach opisanych poniżej. |
| --- | --- |

a.

Działania audytorów i bankierów inwestycyjnych mogą wiązać się z przetwarzaniem danych osobowych bez zgody lub wiedzy osoby fizycznej, której dane dotyczą. Jest to dozwolone w świetle zasad powiadomienia, wyboru i dostępu w przypadkach opisanych poniżej.

| b. | Publiczne spółki akcyjne oraz spółki o niewielkiej liczbie inwestorów, w tym uczestniczące podmioty, są regularnie poddawane audytom. Skuteczność tego rodzaju audytów, szczególnie tych dotyczących potencjalnych naruszeń, może być zagrożona w razie przedwczesnego ujawnienia. Podobnie uczestniczący podmiot, który bierze udział w potencjalnym połączeniu lub przejęciu, będzie musiał przeprowadzić badanie due diligence lub poddać się takiemu badaniu. Często będzie się to wiązało z gromadzeniem i przetwarzaniem danych osobowych, takich jak informacje na temat członków kadry kierowniczej wyższego szczebla oraz innych pracowników zajmujących najważniejsze stanowiska. Przedwczesne ujawnienie mogłoby zakłócić transakcję, a nawet naruszyć mające zastosowanie przepisy dotyczące papierów wartościowych. Bankierzy inwestycyjni i prawnicy biorący udział w badaniu due diligence lub audytorzy przeprowadzający audyt mogą przetwarzać informacje bez wiedzy osoby fizycznej tylko w takim zakresie i przez taki okres, jaki jest konieczny do spełnienia wymogów ustawowych lub wymogów interesu publicznego oraz w innych okolicznościach, w których stosowanie niniejszych zasad naruszałoby uzasadnione interesy podmiotów. Tego rodzaju uzasadnione interesy obejmują monitorowanie przestrzegania przez podmioty spoczywających na nich obowiązków prawnych i uzasadnionych operacji księgowych, a także konieczność zachowania poufności w związku z możliwymi przejęciami, połączeniami, spółkami joint venture albo innymi podobnymi transakcjami przeprowadzanymi przez bankierów inwestycyjnych lub audytorów. |
| --- | --- |

b.

Publiczne spółki akcyjne oraz spółki o niewielkiej liczbie inwestorów, w tym uczestniczące podmioty, są regularnie poddawane audytom. Skuteczność tego rodzaju audytów, szczególnie tych dotyczących potencjalnych naruszeń, może być zagrożona w razie przedwczesnego ujawnienia. Podobnie uczestniczący podmiot, który bierze udział w potencjalnym połączeniu lub przejęciu, będzie musiał przeprowadzić badanie due diligence lub poddać się takiemu badaniu. Często będzie się to wiązało z gromadzeniem i przetwarzaniem danych osobowych, takich jak informacje na temat członków kadry kierowniczej wyższego szczebla oraz innych pracowników zajmujących najważniejsze stanowiska. Przedwczesne ujawnienie mogłoby zakłócić transakcję, a nawet naruszyć mające zastosowanie przepisy dotyczące papierów wartościowych. Bankierzy inwestycyjni i prawnicy biorący udział w badaniu due diligence lub audytorzy przeprowadzający audyt mogą przetwarzać informacje bez wiedzy osoby fizycznej tylko w takim zakresie i przez taki okres, jaki jest konieczny do spełnienia wymogów ustawowych lub wymogów interesu publicznego oraz w innych okolicznościach, w których stosowanie niniejszych zasad naruszałoby uzasadnione interesy podmiotów. Tego rodzaju uzasadnione interesy obejmują monitorowanie przestrzegania przez podmioty spoczywających na nich obowiązków prawnych i uzasadnionych operacji księgowych, a także konieczność zachowania poufności w związku z możliwymi przejęciami, połączeniami, spółkami joint venture albo innymi podobnymi transakcjami przeprowadzanymi przez bankierów inwestycyjnych lub audytorów.

5.   Rola organów ochrony danych

| a. | Podmioty będą wypełniały swoje zobowiązanie do współpracy z organami ochrony danych w sposób opisany poniżej. W DPF UE–USA podmioty amerykańskie otrzymujące dane osobowe z UE muszą zobowiązać się do stosowania skutecznych mechanizmów w celu zapewnienia przestrzegania zasad. W szczególności zgodnie z zasadą dotyczącą ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności uczestniczące podmioty muszą zapewnić: a)(i) środki odwoławcze dla osób, których dane dotyczą; a)(ii) procedury kontrolne mające na celu sprawdzenie, czy dokonywane przez nie poświadczenia i zapewnienia związane z praktyką ochrony prywatności są prawdziwe; oraz a)(iii) zobowiązania polegające na zaradzeniu problemom powstałym wskutek nieprzestrzegania zasad oraz konsekwencje dla takich podmiotów. Podmiot może spełniać wymagania określone w lit. a) ppkt (i) i (iii) zasady dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności, jeżeli przestrzega wymagań określonych w niniejszym dokumencie w zakresie współpracy z organami ochrony danych. |
| --- | --- |

a.

Podmioty będą wypełniały swoje zobowiązanie do współpracy z organami ochrony danych w sposób opisany poniżej. W DPF UE–USA podmioty amerykańskie otrzymujące dane osobowe z UE muszą zobowiązać się do stosowania skutecznych mechanizmów w celu zapewnienia przestrzegania zasad. W szczególności zgodnie z zasadą dotyczącą ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności uczestniczące podmioty muszą zapewnić: a)(i) środki odwoławcze dla osób, których dane dotyczą; a)(ii) procedury kontrolne mające na celu sprawdzenie, czy dokonywane przez nie poświadczenia i zapewnienia związane z praktyką ochrony prywatności są prawdziwe; oraz a)(iii) zobowiązania polegające na zaradzeniu problemom powstałym wskutek nieprzestrzegania zasad oraz konsekwencje dla takich podmiotów. Podmiot może spełniać wymagania określone w lit. a) ppkt (i) i (iii) zasady dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności, jeżeli przestrzega wymagań określonych w niniejszym dokumencie w zakresie współpracy z organami ochrony danych.

| b. | Podmiot zobowiązuje się do współpracy z organami ochrony danych przez oświadczenie w zgłoszeniu samocertyfikacji na potrzeby DPF UE–USA złożonym w departamencie (zob. zasada uzupełniająca dotycząca samocertyfikacji), że podmiot:






  i. | zamierza spełnić wymóg określony w lit. a) ppkt (i) i (iii) zasady dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności przez zobowiązanie się do współpracy z organami ochrony danych; |
| --- | --- | --- |

b.

Podmiot zobowiązuje się do współpracy z organami ochrony danych przez oświadczenie w zgłoszeniu samocertyfikacji na potrzeby DPF UE–USA złożonym w departamencie (zob. zasada uzupełniająca dotycząca samocertyfikacji), że podmiot:

i.

zamierza spełnić wymóg określony w lit. a) ppkt (i) i (iii) zasady dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności przez zobowiązanie się do współpracy z organami ochrony danych;

| ii. | będzie współpracował z organami ochrony danych przy badaniu i rozstrzyganiu skarg wniesionych w ramach zasad; oraz |
| --- | --- |

ii.

będzie współpracował z organami ochrony danych przy badaniu i rozstrzyganiu skarg wniesionych w ramach zasad; oraz

| iii. | będzie postępować zgodnie z poradami udzielonymi przez organy ochrony danych, w przypadku gdy organy takie uznają, że podmiot powinien podjąć szczególne działania w celu zapewnienia zgodności z zasadami, włącznie ze stosowaniem środków naprawczych lub odszkodowawczych na rzecz osób poszkodowanych z tytułu jakiegokolwiek przypadku nieprzestrzegania zasad, i przekaże organom ochrony danych pisemne potwierdzenie, iż takie działanie zostało podjęte. |
| --- | --- |

iii.

będzie postępować zgodnie z poradami udzielonymi przez organy ochrony danych, w przypadku gdy organy takie uznają, że podmiot powinien podjąć szczególne działania w celu zapewnienia zgodności z zasadami, włącznie ze stosowaniem środków naprawczych lub odszkodowawczych na rzecz osób poszkodowanych z tytułu jakiegokolwiek przypadku nieprzestrzegania zasad, i przekaże organom ochrony danych pisemne potwierdzenie, iż takie działanie zostało podjęte.

| c. | Działanie grupy zrzeszającej organy ochrony danych







  i. | Współpraca ze strony organów ochrony danych będzie polegała na udzielaniu informacji i wskazówek w następujący sposób:






  1. | wskazówki organów ochrony danych będą przekazywane za pośrednictwem nieformalnej grupy zrzeszającej organy ochrony danych ustanowionej na poziomie UE, która między innymi pomoże zapewnić skoordynowane i spójne podejście; |
| --- | --- | --- | --- |

c.

Działanie grupy zrzeszającej organy ochrony danych

i.

Współpraca ze strony organów ochrony danych będzie polegała na udzielaniu informacji i wskazówek w następujący sposób:

1.

wskazówki organów ochrony danych będą przekazywane za pośrednictwem nieformalnej grupy zrzeszającej organy ochrony danych ustanowionej na poziomie UE, która między innymi pomoże zapewnić skoordynowane i spójne podejście;

| 2. | grupa będzie przekazywać wskazówki zainteresowanym podmiotom amerykańskim w sprawie nierozstrzygniętych skarg osób fizycznych dotyczących posługiwania się danymi osobowymi przekazanymi z UE zgodnie z DPF UE–USA. Wskazówki te będą miały na celu zapewnienie prawidłowego stosowania zasad i będą obejmować wszelkie środki ochrony prawnej dla zainteresowanej osoby fizycznej lub zainteresowanych osób fizycznych, jakie organy ochrony danych uznają za właściwe; |
| --- | --- |

2.

grupa będzie przekazywać wskazówki zainteresowanym podmiotom amerykańskim w sprawie nierozstrzygniętych skarg osób fizycznych dotyczących posługiwania się danymi osobowymi przekazanymi z UE zgodnie z DPF UE–USA. Wskazówki te będą miały na celu zapewnienie prawidłowego stosowania zasad i będą obejmować wszelkie środki ochrony prawnej dla zainteresowanej osoby fizycznej lub zainteresowanych osób fizycznych, jakie organy ochrony danych uznają za właściwe;

| 3. | grupa będzie przekazywać tego typu wskazówki w następstwie wniesienia odwołania przez zainteresowane podmioty lub w odpowiedzi na skargi otrzymane bezpośrednio od osób fizycznych na podmioty, które zobowiązały się współpracować z organami ochrony danych na potrzeby DPF UE–USA, jednocześnie zachęcając i w razie potrzeby pomagając takim osobom wykorzystać w pierwszej kolejności wewnętrzne procedury rozpatrywania skarg, które wprowadził dany podmiot; |
| --- | --- |

3.

grupa będzie przekazywać tego typu wskazówki w następstwie wniesienia odwołania przez zainteresowane podmioty lub w odpowiedzi na skargi otrzymane bezpośrednio od osób fizycznych na podmioty, które zobowiązały się współpracować z organami ochrony danych na potrzeby DPF UE–USA, jednocześnie zachęcając i w razie potrzeby pomagając takim osobom wykorzystać w pierwszej kolejności wewnętrzne procedury rozpatrywania skarg, które wprowadził dany podmiot;

| 4. | wskazówki zostaną przekazane dopiero wówczas, gdy obie strony sporu miały należytą możliwość wypowiedzenia się i przedstawienia wszystkich dowodów zgodnie z własnym uznaniem. Grupa będzie starała się przekazywać wskazówki tak szybko, jak pozwala niniejszy wymóg należytej procedury. Jako ogólną zasadę przyjmuje się, że grupa będzie się starała się je przekazać w ciągu 60 dni od otrzymania skargi lub zgłoszenia, a w miarę możliwości wcześniej; |
| --- | --- |

4.

wskazówki zostaną przekazane dopiero wówczas, gdy obie strony sporu miały należytą możliwość wypowiedzenia się i przedstawienia wszystkich dowodów zgodnie z własnym uznaniem. Grupa będzie starała się przekazywać wskazówki tak szybko, jak pozwala niniejszy wymóg należytej procedury. Jako ogólną zasadę przyjmuje się, że grupa będzie się starała się je przekazać w ciągu 60 dni od otrzymania skargi lub zgłoszenia, a w miarę możliwości wcześniej;

| 5. | jeżeli grupa uzna to za stosowne, poda do publicznej wiadomości wyniki rozpatrywania otrzymanych skarg; |
| --- | --- |

5.

jeżeli grupa uzna to za stosowne, poda do publicznej wiadomości wyniki rozpatrywania otrzymanych skarg;

| 6. | przekazywanie wskazówek za pośrednictwem grupy nie będzie skutkowało powstaniem żadnej odpowiedzialności po stronie grupy lub poszczególnych organów ochrony danych. |
| --- | --- |

6.

przekazywanie wskazówek za pośrednictwem grupy nie będzie skutkowało powstaniem żadnej odpowiedzialności po stronie grupy lub poszczególnych organów ochrony danych.

| ii. | Jak wspomniano powyżej, podmioty wybierające ten sposób rozstrzygania sporów muszą zobowiązać się do przestrzegania wskazówek organów ochrony danych. Jeżeli podmiot nie zastosuje się do wskazówek w ciągu 25 dni od ich otrzymania i nie poda zadowalającego usprawiedliwienia tego opóźnienia, grupa zawiadomi go o swoim zamiarze albo przekazania sprawy FTC, DoT lub innemu federalnemu lub stanowemu organowi Stanów Zjednoczonych posiadającemu ustawowe uprawnienia do wszczęcia postępowania w przypadku wprowadzenia w błąd lub podania fałszywych informacji, albo o zamiarze stwierdzenia, że porozumienie o współpracy zostało poważnie naruszone i musi tym samym zostać uznane za nieważne. W tym ostatnim przypadku grupa poinformuje departament, tak aby wykaz DPF mógł zostać odpowiednio zmieniony. Każdy przypadek niewypełnienia zobowiązania do współpracy z organami ochrony danych, a także przypadki nieprzestrzegania zasad będą podlegały zaskarżeniu jako praktyka wprowadzająca w błąd na mocy sekcji 5 ustawy o FTC (15 § 45 U.S.C.), 49 § 41712 U.S.C. lub innej podobnej ustawy. |
| --- | --- |

ii.

Jak wspomniano powyżej, podmioty wybierające ten sposób rozstrzygania sporów muszą zobowiązać się do przestrzegania wskazówek organów ochrony danych. Jeżeli podmiot nie zastosuje się do wskazówek w ciągu 25 dni od ich otrzymania i nie poda zadowalającego usprawiedliwienia tego opóźnienia, grupa zawiadomi go o swoim zamiarze albo przekazania sprawy FTC, DoT lub innemu federalnemu lub stanowemu organowi Stanów Zjednoczonych posiadającemu ustawowe uprawnienia do wszczęcia postępowania w przypadku wprowadzenia w błąd lub podania fałszywych informacji, albo o zamiarze stwierdzenia, że porozumienie o współpracy zostało poważnie naruszone i musi tym samym zostać uznane za nieważne. W tym ostatnim przypadku grupa poinformuje departament, tak aby wykaz DPF mógł zostać odpowiednio zmieniony. Każdy przypadek niewypełnienia zobowiązania do współpracy z organami ochrony danych, a także przypadki nieprzestrzegania zasad będą podlegały zaskarżeniu jako praktyka wprowadzająca w błąd na mocy sekcji 5 ustawy o FTC (15 § 45 U.S.C.), 49 § 41712 U.S.C. lub innej podobnej ustawy.

| d. | Podmiot, który chce, aby przywileje wynikające z DPF UE–USA miały zastosowanie do danych dotyczących zasobów ludzkich przekazywanych z UE w związku ze stosunkiem pracy, musi zobowiązać się do współpracy z organami ochrony danych w zakresie tego rodzaju danych (zob. zasada uzupełniająca dotycząca danych o zasobach ludzkich). |
| --- | --- |

d.

Podmiot, który chce, aby przywileje wynikające z DPF UE–USA miały zastosowanie do danych dotyczących zasobów ludzkich przekazywanych z UE w związku ze stosunkiem pracy, musi zobowiązać się do współpracy z organami ochrony danych w zakresie tego rodzaju danych (zob. zasada uzupełniająca dotycząca danych o zasobach ludzkich).

| e. | Podmioty wybierające ten wariant będą musiały zapłacić roczną składkę, która zostanie przeznaczona na sfinansowanie kosztów operacyjnych grupy. Mogą również zostać poproszone o pokrycie koniecznych wydatków związanych z tłumaczeniami wynikających z rozpatrywania przez grupę zgłoszeń lub skarg złożonych przeciwko nim. Wysokość składki zostanie określona przez departament po konsultacji z Komisją. Poboru składki może dokonywać strona trzecia wybrana przez departament na depozytariusza środków zebranych w tym celu. Departament będzie ściśle współpracować z Komisją i organami ochrony danych w zakresie ustanowienia odpowiednich procedur dystrybucji środków zebranych w ramach poboru składki, a także innych aspektów proceduralnych i administracyjnych grupy. Departament i Komisja mogą porozumieć się co do zmiany częstotliwości pobierania składki. |
| --- | --- |

e.

Podmioty wybierające ten wariant będą musiały zapłacić roczną składkę, która zostanie przeznaczona na sfinansowanie kosztów operacyjnych grupy. Mogą również zostać poproszone o pokrycie koniecznych wydatków związanych z tłumaczeniami wynikających z rozpatrywania przez grupę zgłoszeń lub skarg złożonych przeciwko nim. Wysokość składki zostanie określona przez departament po konsultacji z Komisją. Poboru składki może dokonywać strona trzecia wybrana przez departament na depozytariusza środków zebranych w tym celu. Departament będzie ściśle współpracować z Komisją i organami ochrony danych w zakresie ustanowienia odpowiednich procedur dystrybucji środków zebranych w ramach poboru składki, a także innych aspektów proceduralnych i administracyjnych grupy. Departament i Komisja mogą porozumieć się co do zmiany częstotliwości pobierania składki.

6.   Samocertyfikacja

| a. | Przywileje wynikające z DPF UE–USA przysługują od dnia, w którym departament umieści podmiot w wykazie DPF. Departament umieści podmiot w wykazie DPF dopiero po ustaleniu, że złożone przez niego wstępne zgłoszenie samocertyfikacji jest kompletne i usunie podmiot z tego wykazu, jeśli ten dobrowolnie się wycofa, nie dokona corocznej ponownej certyfikacji lub jeśli uporczywie nie będzie przestrzegać zasad (zob. zasada uzupełniająca dotycząca rozstrzygania sporów i egzekwowania prawa). |
| --- | --- |

a.

Przywileje wynikające z DPF UE–USA przysługują od dnia, w którym departament umieści podmiot w wykazie DPF. Departament umieści podmiot w wykazie DPF dopiero po ustaleniu, że złożone przez niego wstępne zgłoszenie samocertyfikacji jest kompletne i usunie podmiot z tego wykazu, jeśli ten dobrowolnie się wycofa, nie dokona corocznej ponownej certyfikacji lub jeśli uporczywie nie będzie przestrzegać zasad (zob. zasada uzupełniająca dotycząca rozstrzygania sporów i egzekwowania prawa).

| b. | W celu dokonania wstępnej samocertyfikacji lub ponownej certyfikacji do celów DPF UE–USA podmiot musi każdorazowo złożyć w departamencie zgłoszenie sporządzone przez członka zarządu w imieniu podmiotu, który dokonuje samocertyfikacji lub ponownej certyfikacji, potwierdzające przestrzeganie zasad (8) i zawierające przynajmniej następujące dane:






  i. | nazwę amerykańskiego podmiotu, który dokonuje samocertyfikacji lub ponownej certyfikacji, a także nazwę (nazwy) wszystkich jego amerykańskich jednostek lub amerykańskich jednostek zależnych, które również przestrzegają zasad określonych przez podmiot; |
| --- | --- | --- |

b.

W celu dokonania wstępnej samocertyfikacji lub ponownej certyfikacji do celów DPF UE–USA podmiot musi każdorazowo złożyć w departamencie zgłoszenie sporządzone przez członka zarządu w imieniu podmiotu, który dokonuje samocertyfikacji lub ponownej certyfikacji, potwierdzające przestrzeganie zasad (8) i zawierające przynajmniej następujące dane:

i.

nazwę amerykańskiego podmiotu, który dokonuje samocertyfikacji lub ponownej certyfikacji, a także nazwę (nazwy) wszystkich jego amerykańskich jednostek lub amerykańskich jednostek zależnych, które również przestrzegają zasad określonych przez podmiot;

| ii. | opis działalności podmiotu w odniesieniu do danych osobowych, które mają być otrzymywane z UE na podstawie DPF UE–USA; |
| --- | --- |

ii.

opis działalności podmiotu w odniesieniu do danych osobowych, które mają być otrzymywane z UE na podstawie DPF UE–USA;

| iii. | opis odpowiedniej obowiązującej w podmiocie polityki (polityk) ochrony prywatności dotyczącej tego typu danych osobowych obejmujący:






  1. | w przypadku gdy podmiot prowadzi ogólnodostępną stronę internetową – odpowiedni adres strony internetowej, na której dostępna jest polityka ochrony prywatności, lub, jeśli podmiot nie prowadzi ogólnodostępnej strony internetowej – informację, gdzie polityka ochrony prywatności jest udostępniona do wglądu publicznego; oraz |
| --- | --- | --- |

iii.

opis odpowiedniej obowiązującej w podmiocie polityki (polityk) ochrony prywatności dotyczącej tego typu danych osobowych obejmujący:

1.

w przypadku gdy podmiot prowadzi ogólnodostępną stronę internetową – odpowiedni adres strony internetowej, na której dostępna jest polityka ochrony prywatności, lub, jeśli podmiot nie prowadzi ogólnodostępnej strony internetowej – informację, gdzie polityka ochrony prywatności jest udostępniona do wglądu publicznego; oraz

| 2. | datę jej wdrożenia; |
| --- | --- |

2.

datę jej wdrożenia;

| iv. | biuro kontaktowe w ramach podmiotu odpowiednie do rozpatrywania skarg, wniosków o udostępnienie danych oraz wszelkich innych kwestii wynikających z wprowadzenia zasad (9), w tym:






  1. | (odpowiednio) imię i nazwisko (imiona i nazwiska), stanowisko (stanowiska), adres (adresy) e-mail i numer (numery) telefonu odpowiedniej osoby (osób) lub odpowiedniego biura kontaktowego (biur kontaktowych) w ramach podmiotu; oraz |
| --- | --- | --- |

iv.

biuro kontaktowe w ramach podmiotu odpowiednie do rozpatrywania skarg, wniosków o udostępnienie danych oraz wszelkich innych kwestii wynikających z wprowadzenia zasad (9), w tym:

1.

(odpowiednio) imię i nazwisko (imiona i nazwiska), stanowisko (stanowiska), adres (adresy) e-mail i numer (numery) telefonu odpowiedniej osoby (osób) lub odpowiedniego biura kontaktowego (biur kontaktowych) w ramach podmiotu; oraz

| 2. | odpowiedni amerykański adres pocztowy podmiotu; |
| --- | --- |

2.

odpowiedni amerykański adres pocztowy podmiotu;

| v. | określony organ ustawowy właściwy do rozpatrywania wszelkich skarg na podmiot dotyczących możliwych nieuczciwych lub wprowadzających w błąd praktyk oraz naruszenia przepisów ustawowych lub wykonawczych regulujących ochronę prywatności (wymienionych w zasadach lub w przyszłym załączniku do zasad); |
| --- | --- |

v.

określony organ ustawowy właściwy do rozpatrywania wszelkich skarg na podmiot dotyczących możliwych nieuczciwych lub wprowadzających w błąd praktyk oraz naruszenia przepisów ustawowych lub wykonawczych regulujących ochronę prywatności (wymienionych w zasadach lub w przyszłym załączniku do zasad);

| vi. | nazwy wszelkich programów ochrony prywatności, których podmiot jest członkiem; |
| --- | --- |

vi.

nazwy wszelkich programów ochrony prywatności, których podmiot jest członkiem;

| vii. | metodę weryfikacji (tj. samoocena; lub zewnętrzne przeglądy zgodności, w tym wskazanie strony trzeciej, która przeprowadza takie przeglądy) (10); oraz |
| --- | --- |

vii.

metodę weryfikacji (tj. samoocena; lub zewnętrzne przeglądy zgodności, w tym wskazanie strony trzeciej, która przeprowadza takie przeglądy) (10); oraz

| viii. | odpowiedni(e) niezależny(-e) mechanizm(y) ochrony prawnej, który(e) umożliwia(ją) badanie nierozstrzygniętych skarg dotyczących zasad (11). |
| --- | --- |

viii.

odpowiedni(e) niezależny(-e) mechanizm(y) ochrony prawnej, który(e) umożliwia(ją) badanie nierozstrzygniętych skarg dotyczących zasad (11).

| c. | W przypadku gdy podmiot chce, aby jego przywileje wynikające z DPF UE–USA miały także zastosowanie do informacji o zasobach ludzkich przekazywanych z UE do wykorzystania w związku ze stosunkiem pracy, może tak uczynić, gdy organowi ustawowemu wymienionemu w zasadach lub przyszłym załączniku do zasad przysługuje właściwość do rozpoznawania skarg na podmiot wynikających z przetwarzania informacji o zasobach ludzkich. Ponadto podmiot musi zaznaczyć to we wstępnym zgłoszeniu samocertyfikacji i w zgłoszeniach ponownej certyfikacji, a także zobowiązać się do współpracy z zainteresowanym organem lub zainteresowanymi organami UE zgodnie z obowiązującymi zasadami uzupełniającymi dotyczącymi odpowiednio: danych o zasobach ludzkich i roli organów ochrony danych oraz do działania zgodnie ze wskazówkami przekazanymi przez takie organy. Podmiot musi także złożyć w departamencie kopię swojej polityki ochrony prywatności w zakresie zasobów ludzkich i udzielić informacji, w jakim miejscu polityka ta jest udostępniona do wglądu dla objętych nią pracowników. |
| --- | --- |

c.

W przypadku gdy podmiot chce, aby jego przywileje wynikające z DPF UE–USA miały także zastosowanie do informacji o zasobach ludzkich przekazywanych z UE do wykorzystania w związku ze stosunkiem pracy, może tak uczynić, gdy organowi ustawowemu wymienionemu w zasadach lub przyszłym załączniku do zasad przysługuje właściwość do rozpoznawania skarg na podmiot wynikających z przetwarzania informacji o zasobach ludzkich. Ponadto podmiot musi zaznaczyć to we wstępnym zgłoszeniu samocertyfikacji i w zgłoszeniach ponownej certyfikacji, a także zobowiązać się do współpracy z zainteresowanym organem lub zainteresowanymi organami UE zgodnie z obowiązującymi zasadami uzupełniającymi dotyczącymi odpowiednio: danych o zasobach ludzkich i roli organów ochrony danych oraz do działania zgodnie ze wskazówkami przekazanymi przez takie organy. Podmiot musi także złożyć w departamencie kopię swojej polityki ochrony prywatności w zakresie zasobów ludzkich i udzielić informacji, w jakim miejscu polityka ta jest udostępniona do wglądu dla objętych nią pracowników.

| d. | Departament będzie prowadzić i udostępniać publicznie wykaz podmiotów objętych DPF, które złożyły wypełnione wstępne zgłoszenie samocertyfikacji, i będzie również aktualizować ten wykaz na podstawie wypełnionych corocznych zgłoszeń ponownej certyfikacji, a także zawiadomień otrzymanych na podstawie zasady uzupełniającej dotyczącej rozstrzygania sporów i egzekwowania prawa. Tego rodzaju zgłoszenia ponownej certyfikacji muszą być składane co najmniej raz w roku; w przeciwnym razie podmiot zostanie wykreślony z wykazu DPF i pozbawiony przywilejów wynikających z DPF UE–USA. Wszystkie podmioty, które departament umieścił w wykazie DPF, muszą posiadać odpowiednie polityki prywatności, które są zgodne z zasadą powiadomienia, a także podać w tych politykach ochrony prywatności informację o tym, że przestrzegają zasad (12). Jeśli polityka ochrony prywatności jest dostępna na stronie internetowej podmiotu, musi znaleźć się w niej link do strony internetowej departamentu dotyczącej ram ochrony danych oraz link do strony internetowej lub formularza skargi w ramach niezależnego mechanizmu ochrony prawnej, który umożliwia rozpoznanie nierozstrzygniętych skarg dotyczących zasad bez powstania z tego tytułu kosztów dla danej osoby fizycznej. |
| --- | --- |

d.

Departament będzie prowadzić i udostępniać publicznie wykaz podmiotów objętych DPF, które złożyły wypełnione wstępne zgłoszenie samocertyfikacji, i będzie również aktualizować ten wykaz na podstawie wypełnionych corocznych zgłoszeń ponownej certyfikacji, a także zawiadomień otrzymanych na podstawie zasady uzupełniającej dotyczącej rozstrzygania sporów i egzekwowania prawa. Tego rodzaju zgłoszenia ponownej certyfikacji muszą być składane co najmniej raz w roku; w przeciwnym razie podmiot zostanie wykreślony z wykazu DPF i pozbawiony przywilejów wynikających z DPF UE–USA. Wszystkie podmioty, które departament umieścił w wykazie DPF, muszą posiadać odpowiednie polityki prywatności, które są zgodne z zasadą powiadomienia, a także podać w tych politykach ochrony prywatności informację o tym, że przestrzegają zasad (12). Jeśli polityka ochrony prywatności jest dostępna na stronie internetowej podmiotu, musi znaleźć się w niej link do strony internetowej departamentu dotyczącej ram ochrony danych oraz link do strony internetowej lub formularza skargi w ramach niezależnego mechanizmu ochrony prawnej, który umożliwia rozpoznanie nierozstrzygniętych skarg dotyczących zasad bez powstania z tego tytułu kosztów dla danej osoby fizycznej.

| e. | Zasady mają zastosowanie niezwłocznie po samocertyfikacji. Uczestniczące podmioty, które dotychczas dokonywały samocertyfikacji zgodnie z zasadami ramowymi Tarczy Prywatności UE–USA, muszą zaktualizować swoje polityki prywatności, aby zamiast tego odnosić się do „zasad ramowych ochrony danych UE–USA”. Podmioty te uwzględniają to odniesienie tak szybko, jak to możliwe, a w każdym razie nie później niż trzy miesiące od daty wejścia w życie „zasad ramowych ochrony danych UE–USA”. |
| --- | --- |

e.

Zasady mają zastosowanie niezwłocznie po samocertyfikacji. Uczestniczące podmioty, które dotychczas dokonywały samocertyfikacji zgodnie z zasadami ramowymi Tarczy Prywatności UE–USA, muszą zaktualizować swoje polityki prywatności, aby zamiast tego odnosić się do „zasad ramowych ochrony danych UE–USA”. Podmioty te uwzględniają to odniesienie tak szybko, jak to możliwe, a w każdym razie nie później niż trzy miesiące od daty wejścia w życie „zasad ramowych ochrony danych UE–USA”.

| f. | Podmiot musi objąć zobowiązaniem do stosowania zasad wszystkie dane osobowe otrzymane z UE zgodnie z DPF UE–USA. Zobowiązanie do przestrzegania zasad nie jest ograniczone czasowo w odniesieniu do danych osobowych otrzymanych w okresie, w którym podmiot korzysta z przywilejów wynikających z DPF UE–USA; jego zobowiązanie oznacza, że będzie w dalszym ciągu stosować zasady w odniesieniu do tych danych tak długo, jak będzie je przechowywać, wykorzystywać lub ujawniać, nawet jeżeli w późniejszym terminie z jakiegokolwiek powodu zrezygnuje z uczestnictwa w DPF UE–USA. Podmiot, który chce wycofać się z DPF UE–USA, musi z wyprzedzeniem powiadomić o tym departament. W zawiadomieniu tym należy również wskazać, w jaki sposób podmiot postąpi z danymi osobowymi, które otrzymał w oparciu o DPF UE–USA (tj. zachowa, zwróci lub usunie dane, a jeśli zachowa dane, zatwierdzone środki, za pomocą których zapewni ochronę danych). Podmiot, który wycofuje się z DPF UE–USA, lecz chce zachować tego rodzaju dane, musi albo corocznie potwierdzać departamentowi swoje zobowiązanie do stosowania zasad w odniesieniu do danych, albo zapewnić „odpowiednią” ochronę danych za pomocą innych zatwierdzonych środków (na przykład stosując umowę w pełni odzwierciedlającą wymogi odpowiednich standardowych klauzul umownych przyjętych przez Komisję); w przeciwnym razie podmiot musi zwrócić lub usunąć dane (13). Podmiot, który wycofuje się z DPF UE–USA, musi usunąć z każdej odpowiedniej polityki ochrony prywatności wszelkie odniesienia do DPF UE–USA, które sugerują, że podmiot wciąż uczestniczy w DPF UE–USA i jest uprawniony do wynikających z niego przywilejów. |
| --- | --- |

f.

Podmiot musi objąć zobowiązaniem do stosowania zasad wszystkie dane osobowe otrzymane z UE zgodnie z DPF UE–USA. Zobowiązanie do przestrzegania zasad nie jest ograniczone czasowo w odniesieniu do danych osobowych otrzymanych w okresie, w którym podmiot korzysta z przywilejów wynikających z DPF UE–USA; jego zobowiązanie oznacza, że będzie w dalszym ciągu stosować zasady w odniesieniu do tych danych tak długo, jak będzie je przechowywać, wykorzystywać lub ujawniać, nawet jeżeli w późniejszym terminie z jakiegokolwiek powodu zrezygnuje z uczestnictwa w DPF UE–USA. Podmiot, który chce wycofać się z DPF UE–USA, musi z wyprzedzeniem powiadomić o tym departament. W zawiadomieniu tym należy również wskazać, w jaki sposób podmiot postąpi z danymi osobowymi, które otrzymał w oparciu o DPF UE–USA (tj. zachowa, zwróci lub usunie dane, a jeśli zachowa dane, zatwierdzone środki, za pomocą których zapewni ochronę danych). Podmiot, który wycofuje się z DPF UE–USA, lecz chce zachować tego rodzaju dane, musi albo corocznie potwierdzać departamentowi swoje zobowiązanie do stosowania zasad w odniesieniu do danych, albo zapewnić „odpowiednią” ochronę danych za pomocą innych zatwierdzonych środków (na przykład stosując umowę w pełni odzwierciedlającą wymogi odpowiednich standardowych klauzul umownych przyjętych przez Komisję); w przeciwnym razie podmiot musi zwrócić lub usunąć dane (13). Podmiot, który wycofuje się z DPF UE–USA, musi usunąć z każdej odpowiedniej polityki ochrony prywatności wszelkie odniesienia do DPF UE–USA, które sugerują, że podmiot wciąż uczestniczy w DPF UE–USA i jest uprawniony do wynikających z niego przywilejów.

| g. | Podmiot, który przestanie istnieć jako odrębny podmiot prawny z powodu zmiany statusu spółki, takiej jak połączenie lub przejęcie, upadłość lub rozwiązanie, musi z wyprzedzeniem powiadomić o tym departament. W zawiadomieniu tym należy również wskazać, czy podmiot powstały w wyniku zmiany statusu spółki będzie (i) nadal uczestniczył w DPF UE–USA, korzystając z istniejącej samocertyfikacji; (ii) dokona samocertyfikacji jako nowy uczestnik DPF UE–USA (np. w przypadku gdy nowy podmiot lub podmiot, który kontynuuje działalność po zmianie, nie posiada jeszcze samocertyfikacji, która mogłaby być podstawą jego uczestnictwa w DPF UE–USA); lub (iii) wdroży inne zabezpieczenia, takie jak pisemna umowa, która zapewni ciągłe stosowanie zasad do wszelkich danych osobowych, które podmiot otrzymał zgodnie z DPF UE–USA i zachowa. W przypadku gdy ppkt (i), (ii) ani (iii) nie ma zastosowania, wszelkie dane osobowe otrzymane zgodnie z DPF UE–USA muszą zostać bezzwłocznie zwrócone lub usunięte. |
| --- | --- |

g.

Podmiot, który przestanie istnieć jako odrębny podmiot prawny z powodu zmiany statusu spółki, takiej jak połączenie lub przejęcie, upadłość lub rozwiązanie, musi z wyprzedzeniem powiadomić o tym departament. W zawiadomieniu tym należy również wskazać, czy podmiot powstały w wyniku zmiany statusu spółki będzie (i) nadal uczestniczył w DPF UE–USA, korzystając z istniejącej samocertyfikacji; (ii) dokona samocertyfikacji jako nowy uczestnik DPF UE–USA (np. w przypadku gdy nowy podmiot lub podmiot, który kontynuuje działalność po zmianie, nie posiada jeszcze samocertyfikacji, która mogłaby być podstawą jego uczestnictwa w DPF UE–USA); lub (iii) wdroży inne zabezpieczenia, takie jak pisemna umowa, która zapewni ciągłe stosowanie zasad do wszelkich danych osobowych, które podmiot otrzymał zgodnie z DPF UE–USA i zachowa. W przypadku gdy ppkt (i), (ii) ani (iii) nie ma zastosowania, wszelkie dane osobowe otrzymane zgodnie z DPF UE–USA muszą zostać bezzwłocznie zwrócone lub usunięte.

| h. | Podmiot, który z jakiegokolwiek powodu wycofuje się z DPF UE–USA, musi usunąć wszelkie oświadczenia, które sugerują, że podmiot wciąż uczestniczy w DPF UE–USA lub jest uprawniony do wynikających z niego przywilejów. Znak certyfikacyjny DPF UE–USA, jeżeli jest stosowany, musi także zostać usunięty. Każde podanie do publicznej wiadomości fałszywej informacji dotyczącej przestrzegania przez podmiot zasad może stanowić podstawę wszczęcia postępowania przez FTC, DoT lub inny odpowiedni organ rządowy. Podanie fałszywych informacji departamentowi może stanowić podstawę wszczęcia postępowania na podstawie ustawy o fałszywych oświadczeniach (tytuł 18 § 1001 U.S.C.). |
| --- | --- |

h.

Podmiot, który z jakiegokolwiek powodu wycofuje się z DPF UE–USA, musi usunąć wszelkie oświadczenia, które sugerują, że podmiot wciąż uczestniczy w DPF UE–USA lub jest uprawniony do wynikających z niego przywilejów. Znak certyfikacyjny DPF UE–USA, jeżeli jest stosowany, musi także zostać usunięty. Każde podanie do publicznej wiadomości fałszywej informacji dotyczącej przestrzegania przez podmiot zasad może stanowić podstawę wszczęcia postępowania przez FTC, DoT lub inny odpowiedni organ rządowy. Podanie fałszywych informacji departamentowi może stanowić podstawę wszczęcia postępowania na podstawie ustawy o fałszywych oświadczeniach (tytuł 18 § 1001 U.S.C.).

7.   Kontrola

| a. | Podmioty muszą zapewnić procedury kontrolne pozwalające sprawdzić, czy ich poświadczenia i zapewnienia dotyczące praktyk ochrony prywatności zgodnie z DPF UE–USA są prawdziwe oraz czy praktyki te zostały wdrożone tak, jak zostało to przedstawione, oraz zgodnie z zasadami. |
| --- | --- |

a.

Podmioty muszą zapewnić procedury kontrolne pozwalające sprawdzić, czy ich poświadczenia i zapewnienia dotyczące praktyk ochrony prywatności zgodnie z DPF UE–USA są prawdziwe oraz czy praktyki te zostały wdrożone tak, jak zostało to przedstawione, oraz zgodnie z zasadami.

| b. | W celu spełnienia wymogów kontrolnych określonych w zasadzie dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności podmiot musi kontrolować takie poświadczenia i zapewnienia w drodze samooceny albo zewnętrznych przeglądów zgodności. |
| --- | --- |

b.

W celu spełnienia wymogów kontrolnych określonych w zasadzie dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności podmiot musi kontrolować takie poświadczenia i zapewnienia w drodze samooceny albo zewnętrznych przeglądów zgodności.

| c. | W przypadku gdy podmiot wybrał samoocenę, kontrola taka musi wykazać, że polityka podmiotu w zakresie ochrony prywatności dotycząca danych osobowych otrzymanych z UE jest prawidłowa, całościowa, łatwo dostępna, zgodna z zasadami oraz w pełni wdrożona (tj. że jest przestrzegana). Kontrola ta musi również wykazać, że osoby fizyczne są informowane o wszelkich wewnętrznych mechanizmach rozpatrywania skarg oraz niezależnych mechanizmach ochrony prawnej, którymi mogą posłużyć się w celu składania skarg; że podmiot stosuje odpowiednie procedury szkoleń pracowników we wprowadzaniu w życie polityki ochrony prywatności i karania pracowników w przypadku jej nieprzestrzegania; oraz że podmiot stosuje wewnętrzne procedury okresowego przeprowadzania przedmiotowych przeglądów zgodności z powyższym. Oświadczenie potwierdzające przeprowadzenie samooceny musi zostać podpisane przez członka zarządu lub innego upoważnionego przedstawiciela podmiotu co najmniej raz w roku i musi zostać udostępnione na żądanie osobom fizycznym w toku dochodzenia bądź badania skargi dotyczącej nieprzestrzegania zasad. |
| --- | --- |

c.

W przypadku gdy podmiot wybrał samoocenę, kontrola taka musi wykazać, że polityka podmiotu w zakresie ochrony prywatności dotycząca danych osobowych otrzymanych z UE jest prawidłowa, całościowa, łatwo dostępna, zgodna z zasadami oraz w pełni wdrożona (tj. że jest przestrzegana). Kontrola ta musi również wykazać, że osoby fizyczne są informowane o wszelkich wewnętrznych mechanizmach rozpatrywania skarg oraz niezależnych mechanizmach ochrony prawnej, którymi mogą posłużyć się w celu składania skarg; że podmiot stosuje odpowiednie procedury szkoleń pracowników we wprowadzaniu w życie polityki ochrony prywatności i karania pracowników w przypadku jej nieprzestrzegania; oraz że podmiot stosuje wewnętrzne procedury okresowego przeprowadzania przedmiotowych przeglądów zgodności z powyższym. Oświadczenie potwierdzające przeprowadzenie samooceny musi zostać podpisane przez członka zarządu lub innego upoważnionego przedstawiciela podmiotu co najmniej raz w roku i musi zostać udostępnione na żądanie osobom fizycznym w toku dochodzenia bądź badania skargi dotyczącej nieprzestrzegania zasad.

| d. | W przypadku gdy podmiot wybrał zewnętrzny przegląd zgodności, kontrola taka musi wykazać, że polityka podmiotu w zakresie ochrony prywatności dotycząca danych osobowych otrzymanych z UE jest prawidłowa, całościowa, łatwo dostępna, zgodna z zasadami oraz w pełni wdrożona (tj. że jest przestrzegana). Kontrola ta musi również wykazać, że osoby fizyczne są informowane o wszelkich mechanizmach ochrony prawnej, którymi mogą posłużyć się w celu składania skarg. Metody przeglądu mogą obejmować między innymi audyty, wyrywkowe przeglądy, używanie „przynęt” albo w stosownych przypadkach wykorzystanie narzędzi technologicznych. Oświadczenie potwierdzające przeprowadzenie z pozytywnym wynikiem zewnętrznego przeglądu zgodności musi zostać podpisane przez osobę dokonującą przeglądu, członka zarządu albo innego upoważnionego przedstawiciela podmiotu co najmniej raz w roku i musi zostać udostępnione na żądanie osobom fizycznym w toku dochodzenia bądź badania skargi dotyczącej nieprzestrzegania zasad. |
| --- | --- |

d.

W przypadku gdy podmiot wybrał zewnętrzny przegląd zgodności, kontrola taka musi wykazać, że polityka podmiotu w zakresie ochrony prywatności dotycząca danych osobowych otrzymanych z UE jest prawidłowa, całościowa, łatwo dostępna, zgodna z zasadami oraz w pełni wdrożona (tj. że jest przestrzegana). Kontrola ta musi również wykazać, że osoby fizyczne są informowane o wszelkich mechanizmach ochrony prawnej, którymi mogą posłużyć się w celu składania skarg. Metody przeglądu mogą obejmować między innymi audyty, wyrywkowe przeglądy, używanie „przynęt” albo w stosownych przypadkach wykorzystanie narzędzi technologicznych. Oświadczenie potwierdzające przeprowadzenie z pozytywnym wynikiem zewnętrznego przeglądu zgodności musi zostać podpisane przez osobę dokonującą przeglądu, członka zarządu albo innego upoważnionego przedstawiciela podmiotu co najmniej raz w roku i musi zostać udostępnione na żądanie osobom fizycznym w toku dochodzenia bądź badania skargi dotyczącej nieprzestrzegania zasad.

| e. | Podmioty muszą zachowywać dokumenty dotyczące wdrażania praktyk ochrony prywatności zgodnie z DPF UE–USA oraz udostępniać je na żądanie, w toku dochodzenia bądź badania skargi dotyczącej nieprzestrzegania zasad, niezależnemu organowi ds. rozstrzygania sporów, odpowiedzialnemu za badanie skarg bądź organowi mającemu w zakresie właściwości badanie nieuczciwych i wprowadzających w błąd praktyk. Podmioty muszą również szybko reagować na przekazywane przez departament zapytania i inne wnioski o udzielenie informacji dotyczących przestrzegania zasad przez podmiot. |
| --- | --- |

e.

Podmioty muszą zachowywać dokumenty dotyczące wdrażania praktyk ochrony prywatności zgodnie z DPF UE–USA oraz udostępniać je na żądanie, w toku dochodzenia bądź badania skargi dotyczącej nieprzestrzegania zasad, niezależnemu organowi ds. rozstrzygania sporów, odpowiedzialnemu za badanie skarg bądź organowi mającemu w zakresie właściwości badanie nieuczciwych i wprowadzających w błąd praktyk. Podmioty muszą również szybko reagować na przekazywane przez departament zapytania i inne wnioski o udzielenie informacji dotyczących przestrzegania zasad przez podmiot.

8.   Dostęp

a.   Zasada dostępu w praktyce

| i. | Zgodnie z zasadami prawo dostępu ma kluczowe znaczenie dla ochrony prywatności. W szczególności zapewnia ono osobom fizycznym możliwość zweryfikowania prawidłowości przechowywanych informacji na ich temat. Zgodnie z zasadą dostępu osoby fizyczne są uprawnione do:






  1. | uzyskania od stosownego podmiotu potwierdzenia, czy podmiot ten przetwarza dane osobowe na ich temat (14); |
| --- | --- | --- |

i.

Zgodnie z zasadami prawo dostępu ma kluczowe znaczenie dla ochrony prywatności. W szczególności zapewnia ono osobom fizycznym możliwość zweryfikowania prawidłowości przechowywanych informacji na ich temat. Zgodnie z zasadą dostępu osoby fizyczne są uprawnione do:

1.

uzyskania od stosownego podmiotu potwierdzenia, czy podmiot ten przetwarza dane osobowe na ich temat (14);

| 2. | otrzymania odpowiednich danych, aby mieć możliwość zweryfikowania ich prawidłowości oraz zgodności ich przetwarzania z prawem; oraz |
| --- | --- |

2.

otrzymania odpowiednich danych, aby mieć możliwość zweryfikowania ich prawidłowości oraz zgodności ich przetwarzania z prawem; oraz

| 3. | zażądania poprawienia, zmiany lub usunięcia danych w przypadku, gdy będą one nieprawidłowe lub gdy będą przetwarzane niezgodnie z zasadami. |
| --- | --- |

3.

zażądania poprawienia, zmiany lub usunięcia danych w przypadku, gdy będą one nieprawidłowe lub gdy będą przetwarzane niezgodnie z zasadami.

| ii. | Osoby fizyczne nie muszą uzasadniać składanych przez siebie wniosków o udostępnienie danych osobowych, które ich dotyczą. Rozpatrując składane przez osoby fizyczne wnioski o udostępnienie danych, podmioty powinny mieć na uwadze przede wszystkim powód złożenia takiego wniosku. Jeżeli na przykład wniosek o udostępnienie danych jest niejasny albo ma bardzo szeroki zakres, podmiot może nawiązać kontakt z daną osobą fizyczną, aby lepiej zrozumieć powód, dla którego zdecydowała się złożyć wniosek, oraz łatwiej zlokalizować właściwe informacje. Podmiot może zapytać osobę fizyczną, z którymi jednostkami w jego ramach miała ona styczność lub jakiego rodzaju charakter miały informacje stanowiące przedmiot wniosku lub ich wykorzystanie. |
| --- | --- |

ii.

Osoby fizyczne nie muszą uzasadniać składanych przez siebie wniosków o udostępnienie danych osobowych, które ich dotyczą. Rozpatrując składane przez osoby fizyczne wnioski o udostępnienie danych, podmioty powinny mieć na uwadze przede wszystkim powód złożenia takiego wniosku. Jeżeli na przykład wniosek o udostępnienie danych jest niejasny albo ma bardzo szeroki zakres, podmiot może nawiązać kontakt z daną osobą fizyczną, aby lepiej zrozumieć powód, dla którego zdecydowała się złożyć wniosek, oraz łatwiej zlokalizować właściwe informacje. Podmiot może zapytać osobę fizyczną, z którymi jednostkami w jego ramach miała ona styczność lub jakiego rodzaju charakter miały informacje stanowiące przedmiot wniosku lub ich wykorzystanie.

| iii. | Zgodnie z podstawową zasadą dostępu podmioty powinny zawsze podejmować w dobrej wierze wysiłki na rzecz zapewnienia dostępu do informacji. Na przykład jeżeli zachodzi konieczność objęcia określonych informacji ochroną oraz zapewnienia możliwości ich łatwego odseparowania od innych danych osobowych będących przedmiotem wniosku o udostępnienie danych, podmiot powinien utajnić informacje chronione oraz udostępnić pozostałe informacje. Jeżeli podmiot stwierdzi, że w danym przypadku należy ograniczyć dostęp do informacji, powinien przedstawić osobie fizycznej zwracającej się o udzielenie dostępu przyczyny podjęcia takiej decyzji oraz wskazać punkt kontaktowy, do którego może ona kierować wszelkie dalsze zapytania. |
| --- | --- |

iii.

Zgodnie z podstawową zasadą dostępu podmioty powinny zawsze podejmować w dobrej wierze wysiłki na rzecz zapewnienia dostępu do informacji. Na przykład jeżeli zachodzi konieczność objęcia określonych informacji ochroną oraz zapewnienia możliwości ich łatwego odseparowania od innych danych osobowych będących przedmiotem wniosku o udostępnienie danych, podmiot powinien utajnić informacje chronione oraz udostępnić pozostałe informacje. Jeżeli podmiot stwierdzi, że w danym przypadku należy ograniczyć dostęp do informacji, powinien przedstawić osobie fizycznej zwracającej się o udzielenie dostępu przyczyny podjęcia takiej decyzji oraz wskazać punkt kontaktowy, do którego może ona kierować wszelkie dalsze zapytania.

b.   Obciążenia związane z udzieleniem dostępu lub koszty udzielenia dostępu

| i. | W wyjątkowych okolicznościach prawo dostępu do danych osobowych może zostać ograniczone, jeżeli istnieje ryzyko naruszenia uzasadnionych praw osób innych niż dana osoba fizyczna lub jeżeli obciążenia związane z udzieleniem dostępu lub koszty udzielenia dostępu byłyby nieproporcjonalne w stosunku do zagrożeń dla prywatności osoby fizycznej w danym przypadku. Koszty i obciążenia stanowią istotne czynniki, które należy wziąć pod uwagę, ale nie mają one decydującego znaczenia przy ustalaniu, czy udzielenie dostępu jest w danym przypadku zasadne. |
| --- | --- |

i.

W wyjątkowych okolicznościach prawo dostępu do danych osobowych może zostać ograniczone, jeżeli istnieje ryzyko naruszenia uzasadnionych praw osób innych niż dana osoba fizyczna lub jeżeli obciążenia związane z udzieleniem dostępu lub koszty udzielenia dostępu byłyby nieproporcjonalne w stosunku do zagrożeń dla prywatności osoby fizycznej w danym przypadku. Koszty i obciążenia stanowią istotne czynniki, które należy wziąć pod uwagę, ale nie mają one decydującego znaczenia przy ustalaniu, czy udzielenie dostępu jest w danym przypadku zasadne.

| ii. | Na przykład jeżeli dane osobowe są wykorzystywane przy podejmowaniu decyzji, które wywrą istotny wpływ na daną osobę fizyczną (np. odmowa przyznania lub przyznanie istotnych korzyści, takich jak ubezpieczenie, kredyt hipoteczny lub praca), wówczas zgodnie z pozostałymi przepisami niniejszych zasad uzupełniających podmiot byłby zobowiązany do ujawnienia tych informacji, nawet jeżeli byłoby to stosunkowo trudne lub wiązałoby się z koniecznością poniesienia stosunkowo wysokich kosztów. Jeżeli dane osobowe będące przedmiotem wniosku nie są danymi wrażliwymi ani nie są wykorzystywane przy podejmowaniu decyzji, które wywrą istotny wpływ na daną osobę fizyczną, są łatwo dostępne, a ich przekazanie nie wiąże się z koniecznością poniesienia znacznych kosztów, podmiot będzie zobowiązany do zapewnienia dostępu do takich informacji. |
| --- | --- |

ii.

Na przykład jeżeli dane osobowe są wykorzystywane przy podejmowaniu decyzji, które wywrą istotny wpływ na daną osobę fizyczną (np. odmowa przyznania lub przyznanie istotnych korzyści, takich jak ubezpieczenie, kredyt hipoteczny lub praca), wówczas zgodnie z pozostałymi przepisami niniejszych zasad uzupełniających podmiot byłby zobowiązany do ujawnienia tych informacji, nawet jeżeli byłoby to stosunkowo trudne lub wiązałoby się z koniecznością poniesienia stosunkowo wysokich kosztów. Jeżeli dane osobowe będące przedmiotem wniosku nie są danymi wrażliwymi ani nie są wykorzystywane przy podejmowaniu decyzji, które wywrą istotny wpływ na daną osobę fizyczną, są łatwo dostępne, a ich przekazanie nie wiąże się z koniecznością poniesienia znacznych kosztów, podmiot będzie zobowiązany do zapewnienia dostępu do takich informacji.

c.   Poufne informacje handlowe

| i. | Poufne informacje handlowe to informacje, w odniesieniu do których podmiot podjął kroki w celu zapewnienia ich ochrony przed ujawnieniem, jeżeli takie ujawnienie przyniosłoby korzyść konkurentowi na rynku. Podmioty mogą odmówić dostępu do informacji lub ograniczyć dostęp do informacji, jeżeli udzielenie pełnego dostępu do informacji doprowadziłoby do ujawnienia ich własnych poufnych informacji handlowych, takich jak sporządzane przez nie ustalenia dotyczące funkcjonowania rynku lub klasyfikacje, lub poufnych informacji handlowych innego podmiotu, z którym podmioty wiąże zobowiązanie umowne do zachowania poufności. |
| --- | --- |

i.

Poufne informacje handlowe to informacje, w odniesieniu do których podmiot podjął kroki w celu zapewnienia ich ochrony przed ujawnieniem, jeżeli takie ujawnienie przyniosłoby korzyść konkurentowi na rynku. Podmioty mogą odmówić dostępu do informacji lub ograniczyć dostęp do informacji, jeżeli udzielenie pełnego dostępu do informacji doprowadziłoby do ujawnienia ich własnych poufnych informacji handlowych, takich jak sporządzane przez nie ustalenia dotyczące funkcjonowania rynku lub klasyfikacje, lub poufnych informacji handlowych innego podmiotu, z którym podmioty wiąże zobowiązanie umowne do zachowania poufności.

| ii. | Jeżeli poufne informacje handlowe można łatwo oddzielić od innych danych osobowych będących przedmiotem wniosku o udostępnienie danych, podmiot powinien utajnić poufne informacje handlowe i udostępnić informacje niemające poufnego charakteru. |
| --- | --- |

ii.

Jeżeli poufne informacje handlowe można łatwo oddzielić od innych danych osobowych będących przedmiotem wniosku o udostępnienie danych, podmiot powinien utajnić poufne informacje handlowe i udostępnić informacje niemające poufnego charakteru.

d.   Organizowanie baz danych

| i. | Podmiot może zapewnić dostęp do stosownych danych osobowych, ujawniając je odpowiedniej osobie fizycznej, jeżeli takie ujawnienie nie wiąże się z koniecznością uzyskania przez tę osobę dostępu do bazy danych podmiotu. |
| --- | --- |

i.

Podmiot może zapewnić dostęp do stosownych danych osobowych, ujawniając je odpowiedniej osobie fizycznej, jeżeli takie ujawnienie nie wiąże się z koniecznością uzyskania przez tę osobę dostępu do bazy danych podmiotu.

| ii. | Dostęp musi zostać udzielony wyłącznie w zakresie, w jakim dany podmiot przechowuje dane osobowe. Zasada dostępu jako taka nie nakłada na podmioty obowiązku zatrzymywania, utrzymywania, reorganizacji lub restrukturyzacji plików zawierających dane osobowe. |
| --- | --- |

ii.

Dostęp musi zostać udzielony wyłącznie w zakresie, w jakim dany podmiot przechowuje dane osobowe. Zasada dostępu jako taka nie nakłada na podmioty obowiązku zatrzymywania, utrzymywania, reorganizacji lub restrukturyzacji plików zawierających dane osobowe.

e.   Przypadki, w których prawo dostępu może zostać ograniczone

| i. | Ponieważ podmioty muszą zawsze podejmować w dobrej wierze wysiłki na rzecz zapewnienia osobom fizycznym dostępu do danych osobowych, które ich dotyczą, podmioty mogą ograniczyć takie prawo dostępu w niewielkiej liczbie przypadków, a wszelkie powody ograniczenia dostępu muszą zostać precyzyjnie określone. Zgodnie z postanowieniami RODO podmiot może ograniczyć dostęp do informacji, jeżeli ich ujawnienie mogłoby utrudnić zapewnienie ochrony istotnego nadrzędnego interesu publicznego, takiego jak bezpieczeństwo narodowe; obronność; lub bezpieczeństwo publiczne. Ponadto dostępu można odmówić w przypadku, gdy dane osobowe przetwarza się wyłącznie w celach naukowych lub statystycznych. Wśród innych powodów odmowy lub ograniczenia dostępu należy wymienić:






  1. | ingerencję w wykonywanie lub egzekwowanie prawa lub ściganie przestępstw z oskarżenia prywatnego, w tym przeciwdziałanie przestępstwom, prowadzenie dochodzeń w ich sprawie lub ich wykrywanie oraz prawo do rzetelnego procesu sądowego; |
| --- | --- | --- |

i.

Ponieważ podmioty muszą zawsze podejmować w dobrej wierze wysiłki na rzecz zapewnienia osobom fizycznym dostępu do danych osobowych, które ich dotyczą, podmioty mogą ograniczyć takie prawo dostępu w niewielkiej liczbie przypadków, a wszelkie powody ograniczenia dostępu muszą zostać precyzyjnie określone. Zgodnie z postanowieniami RODO podmiot może ograniczyć dostęp do informacji, jeżeli ich ujawnienie mogłoby utrudnić zapewnienie ochrony istotnego nadrzędnego interesu publicznego, takiego jak bezpieczeństwo narodowe; obronność; lub bezpieczeństwo publiczne. Ponadto dostępu można odmówić w przypadku, gdy dane osobowe przetwarza się wyłącznie w celach naukowych lub statystycznych. Wśród innych powodów odmowy lub ograniczenia dostępu należy wymienić:

1.

ingerencję w wykonywanie lub egzekwowanie prawa lub ściganie przestępstw z oskarżenia prywatnego, w tym przeciwdziałanie przestępstwom, prowadzenie dochodzeń w ich sprawie lub ich wykrywanie oraz prawo do rzetelnego procesu sądowego;

| 2. | ujawnienie danych w sytuacji, w której mogłoby się to wiązać z naruszeniem uzasadnionych lub istotnych interesów innych osób; |
| --- | --- |

2.

ujawnienie danych w sytuacji, w której mogłoby się to wiązać z naruszeniem uzasadnionych lub istotnych interesów innych osób;

| 3. | naruszenie poufności wymiany informacji między prawnikiem a klientem lub innej tajemnicy zawodowej lub obowiązku zawodowego; |
| --- | --- |

3.

naruszenie poufności wymiany informacji między prawnikiem a klientem lub innej tajemnicy zawodowej lub obowiązku zawodowego;

| 4. | niekorzystny wpływ na przebieg postępowań sprawdzających pracowników lub postępowań dotyczących skarg wniesionych przez pracowników lub niekorzystny wpływ na przebieg procedur związanych z planowaniem zmian kadrowych lub reorganizacją przedsiębiorstwa; lub |
| --- | --- |

4.

niekorzystny wpływ na przebieg postępowań sprawdzających pracowników lub postępowań dotyczących skarg wniesionych przez pracowników lub niekorzystny wpływ na przebieg procedur związanych z planowaniem zmian kadrowych lub reorganizacją przedsiębiorstwa; lub

| 5. | naruszenie poufności niezbędnej do pełnienia funkcji kontrolnych, nadzorczych lub regulacyjnych związanych z prawidłowym zarządzaniem lub poufności w ramach przyszłych lub obecnie prowadzonych negocjacji z udziałem podmiotu. |
| --- | --- |

5.

naruszenie poufności niezbędnej do pełnienia funkcji kontrolnych, nadzorczych lub regulacyjnych związanych z prawidłowym zarządzaniem lub poufności w ramach przyszłych lub obecnie prowadzonych negocjacji z udziałem podmiotu.

| ii. | Podmiot, który powoła się na jeden z przedstawionych powyżej wyjątków, jest zobowiązany do wykazania, że było to konieczne, a także do przedstawienia powodów ograniczenia dostępu oraz do wskazania punktu kontaktowego, do którego osoby fizyczne powinny kierować dalsze pytania. |
| --- | --- |

ii.

Podmiot, który powoła się na jeden z przedstawionych powyżej wyjątków, jest zobowiązany do wykazania, że było to konieczne, a także do przedstawienia powodów ograniczenia dostępu oraz do wskazania punktu kontaktowego, do którego osoby fizyczne powinny kierować dalsze pytania.

f.   Prawo do uzyskania potwierdzenia oraz do pobierania opłaty na pokrycie kosztów udzielenia dostępu

| i. | Osoba fizyczna jest uprawniona do uzyskania potwierdzenia, że dany podmiot dysponuje danymi osobowymi, które jej dotyczą. Osoba fizyczna jest również uprawniona do uzyskania dostępu do dotyczących jej danych osobowych przechowywanych przez dany podmiot. Podmiot jest uprawniony do pobierania opłaty z tego tytułu, o ile nie będzie ona nadmiernie wysoka. |
| --- | --- |

i.

Osoba fizyczna jest uprawniona do uzyskania potwierdzenia, że dany podmiot dysponuje danymi osobowymi, które jej dotyczą. Osoba fizyczna jest również uprawniona do uzyskania dostępu do dotyczących jej danych osobowych przechowywanych przez dany podmiot. Podmiot jest uprawniony do pobierania opłaty z tego tytułu, o ile nie będzie ona nadmiernie wysoka.

| ii. | Pobieranie opłaty może być uzasadnione na przykład w przypadku, gdy wnioski o udostępnienie danych są ewidentnie nadużywane, w szczególności ze względu na ich powtarzalność. |
| --- | --- |

ii.

Pobieranie opłaty może być uzasadnione na przykład w przypadku, gdy wnioski o udostępnienie danych są ewidentnie nadużywane, w szczególności ze względu na ich powtarzalność.

| iii. | Dostępu nie można odmówić ze względu na koszty, jeżeli osoba fizyczna wyraża gotowość ich pokrycia. |
| --- | --- |

iii.

Dostępu nie można odmówić ze względu na koszty, jeżeli osoba fizyczna wyraża gotowość ich pokrycia.

g.   Powtarzające się lub uporczywe składanie wniosków o udostępnienie danych

| i. | Podmiot może wyznaczyć rozsądne ograniczenia co do liczby wniosków o udostępnienie danych składanych przez daną osobę fizyczną, które zostaną rozpatrzone w określonym okresie. Ustanawiając takie ograniczenia, podmiot powinien wziąć pod uwagę takie czynniki jak częstotliwość aktualizowania informacji, cel, w jakim dane mają zostać wykorzystane, oraz charakter informacji. |
| --- | --- |

i.

Podmiot może wyznaczyć rozsądne ograniczenia co do liczby wniosków o udostępnienie danych składanych przez daną osobę fizyczną, które zostaną rozpatrzone w określonym okresie. Ustanawiając takie ograniczenia, podmiot powinien wziąć pod uwagę takie czynniki jak częstotliwość aktualizowania informacji, cel, w jakim dane mają zostać wykorzystane, oraz charakter informacji.

h.   Oszukańcze wnioski o udostępnienie danych

| i. | Podmiot nie jest zobowiązany do zapewnienia dostępu, jeżeli nie otrzyma informacji pozwalających mu na potwierdzenie tożsamości wnioskodawcy. |
| --- | --- |

i.

Podmiot nie jest zobowiązany do zapewnienia dostępu, jeżeli nie otrzyma informacji pozwalających mu na potwierdzenie tożsamości wnioskodawcy.

i.   Termin na odpowiedź

| i. | Podmioty powinny odpowiedzieć na wnioski o udostępnienie danych w rozsądnym terminie, w odpowiedni sposób oraz w formie zrozumiałej dla danej osoby fizycznej. Podmiot regularnie przekazujący informacje osobom, których dane dotyczą, może odpowiedzieć na wniosek o udostępnienie danych złożony przez osobę fizyczną w ramach podejmowanych przez siebie regularnie działań w zakresie ujawniania informacji, pod warunkiem że nie będzie to stanowić nadmiernego opóźnienia. |
| --- | --- |

i.

Podmioty powinny odpowiedzieć na wnioski o udostępnienie danych w rozsądnym terminie, w odpowiedni sposób oraz w formie zrozumiałej dla danej osoby fizycznej. Podmiot regularnie przekazujący informacje osobom, których dane dotyczą, może odpowiedzieć na wniosek o udostępnienie danych złożony przez osobę fizyczną w ramach podejmowanych przez siebie regularnie działań w zakresie ujawniania informacji, pod warunkiem że nie będzie to stanowić nadmiernego opóźnienia.

9.   Dane o zasobach ludzkich

a.   Zakres DPF UE–USA

| i. | Jeżeli podmiot w UE przekazuje dane osobowe na temat swoich pracowników (byłych lub obecnych) gromadzone w ramach stosunku pracy dominującemu, powiązanemu lub niepowiązanemu dostawcy usług w Stanach Zjednoczonych objętemu DPF UE–USA, przekazanie takich danych jest objęte ochroną zapewnioną zgodnie z DPF UE–USA. W takich przypadkach kwestie związane z gromadzeniem informacji i ich przetwarzaniem przed przekazaniem będą regulowały przepisy prawa krajowego państwa członkowskiego UE, w którym dane te zostały zgromadzone, a przy ich przekazywaniu konieczne będzie zapewnienie zgodności z wszelkimi warunkami lub ograniczeniami przewidzianymi w tych przepisach. |
| --- | --- |

i.

Jeżeli podmiot w UE przekazuje dane osobowe na temat swoich pracowników (byłych lub obecnych) gromadzone w ramach stosunku pracy dominującemu, powiązanemu lub niepowiązanemu dostawcy usług w Stanach Zjednoczonych objętemu DPF UE–USA, przekazanie takich danych jest objęte ochroną zapewnioną zgodnie z DPF UE–USA. W takich przypadkach kwestie związane z gromadzeniem informacji i ich przetwarzaniem przed przekazaniem będą regulowały przepisy prawa krajowego państwa członkowskiego UE, w którym dane te zostały zgromadzone, a przy ich przekazywaniu konieczne będzie zapewnienie zgodności z wszelkimi warunkami lub ograniczeniami przewidzianymi w tych przepisach.

| ii. | Zasady mają zastosowanie wyłącznie w przypadku przekazywania indywidualnie zidentyfikowanych lub możliwych do zidentyfikowania zbiorów danych lub uzyskiwania dostępu do takich zbiorów. Prowadzenie sprawozdawczości statystycznej w oparciu o zagregowane dane dotyczące zatrudnienia, które nie zawierają żadnych danych osobowych lub które nie wiążą się z wykorzystaniem zanonimizowanych danych, nie wzbudza obaw związanych z ochroną prywatności. |
| --- | --- |

ii.

Zasady mają zastosowanie wyłącznie w przypadku przekazywania indywidualnie zidentyfikowanych lub możliwych do zidentyfikowania zbiorów danych lub uzyskiwania dostępu do takich zbiorów. Prowadzenie sprawozdawczości statystycznej w oparciu o zagregowane dane dotyczące zatrudnienia, które nie zawierają żadnych danych osobowych lub które nie wiążą się z wykorzystaniem zanonimizowanych danych, nie wzbudza obaw związanych z ochroną prywatności.

b.   Stosowanie zasad powiadomienia i wyboru

| i. | Amerykański podmiot, który otrzymał informacje na temat pracownika z UE zgodnie z DPF UE–USA, może ujawnić takie informacje stronom trzecim lub korzystać z nich w innych celach wyłącznie zgodnie z zasadami powiadomienia i wyboru. Na przykład, jeżeli podmiot zamierza wykorzystać dane osobowe zgromadzone w ramach stosunku pracy do celów niezwiązanych z pracą, takich jak publikacje handlowe, podmiot w Stanach Zjednoczonych musi zwrócić się do zainteresowanych osób fizycznych o udzielenie zgody na wykorzystanie dotyczących ich danych osobowych w tym celu, chyba że osoby te już wcześniej wyraziły na to zgodę. Takie wykorzystanie nie może być niezgodne z celami, dla których dane osobowe zostały zgromadzone lub na które osoba fizyczna wyraziła później zgodę. Ponadto decyzja o udzieleniu lub nieudzieleniu zgody nie może stanowić podstawy do ograniczania możliwości zatrudnienia tych pracowników lub nakładania na nich jakichkolwiek sankcji. |
| --- | --- |

i.

Amerykański podmiot, który otrzymał informacje na temat pracownika z UE zgodnie z DPF UE–USA, może ujawnić takie informacje stronom trzecim lub korzystać z nich w innych celach wyłącznie zgodnie z zasadami powiadomienia i wyboru. Na przykład, jeżeli podmiot zamierza wykorzystać dane osobowe zgromadzone w ramach stosunku pracy do celów niezwiązanych z pracą, takich jak publikacje handlowe, podmiot w Stanach Zjednoczonych musi zwrócić się do zainteresowanych osób fizycznych o udzielenie zgody na wykorzystanie dotyczących ich danych osobowych w tym celu, chyba że osoby te już wcześniej wyraziły na to zgodę. Takie wykorzystanie nie może być niezgodne z celami, dla których dane osobowe zostały zgromadzone lub na które osoba fizyczna wyraziła później zgodę. Ponadto decyzja o udzieleniu lub nieudzieleniu zgody nie może stanowić podstawy do ograniczania możliwości zatrudnienia tych pracowników lub nakładania na nich jakichkolwiek sankcji.

| ii. | Należy zwrócić uwagę na fakt, że część ogólnie obowiązujących warunków dotyczących przekazywania danych pochodzących z niektórych państw członkowskich UE może uniemożliwiać wykorzystanie takich informacji nawet po ich przekazaniu poza terytorium UE – w takiej sytuacji należy zapewnić poszanowanie tych warunków. |
| --- | --- |

ii.

Należy zwrócić uwagę na fakt, że część ogólnie obowiązujących warunków dotyczących przekazywania danych pochodzących z niektórych państw członkowskich UE może uniemożliwiać wykorzystanie takich informacji nawet po ich przekazaniu poza terytorium UE – w takiej sytuacji należy zapewnić poszanowanie tych warunków.

| iii. | Ponadto pracodawcy powinni dokładać starań, aby należycie uwzględnić preferencje pracowników w obszarze ochrony prywatności. Działania w tym obszarze mogą obejmować np. ograniczenie dostępu do danych osobowych, anonimizowanie określonych danych lub przypisywanie kodów lub pseudonimów, w przypadku gdy korzystanie z faktycznych imion i nazwisk pracowników nie jest konieczne w ramach danego procesu zarządzania. |
| --- | --- |

iii.

Ponadto pracodawcy powinni dokładać starań, aby należycie uwzględnić preferencje pracowników w obszarze ochrony prywatności. Działania w tym obszarze mogą obejmować np. ograniczenie dostępu do danych osobowych, anonimizowanie określonych danych lub przypisywanie kodów lub pseudonimów, w przypadku gdy korzystanie z faktycznych imion i nazwisk pracowników nie jest konieczne w ramach danego procesu zarządzania.

| iv. | W okresie i w stopniu, w którym będzie to niezbędne do uniknięcia negatywnego wpływu na zdolność podmiotu do dokonywania awansów, powoływania na stanowiska lub do podejmowania podobnych decyzji dotyczących zatrudnienia, podmiot nie musi stosować zasad ogłoszenia i wyboru. |
| --- | --- |

iv.

W okresie i w stopniu, w którym będzie to niezbędne do uniknięcia negatywnego wpływu na zdolność podmiotu do dokonywania awansów, powoływania na stanowiska lub do podejmowania podobnych decyzji dotyczących zatrudnienia, podmiot nie musi stosować zasad ogłoszenia i wyboru.

c.   Stosowanie zasady dostępu

| i. | Zasada uzupełniająca dotycząca dostępu zawiera wskazówki na temat przyczyn, które mogą uzasadniać odrzucenie wniosku o udzielenie dostępu do danych dotyczących zasobów ludzkich lub ograniczenie dostępu do takich danych. Pracodawcy w UE muszą oczywiście przestrzegać przepisów krajowych w tym obszarze i zapewnić pracownikom z UE dostęp do tego rodzaju informacji zgodnie z przepisami obowiązującymi w danym państwie, niezależnie od miejsca, w którym takie dane są przetwarzane i przechowywane. Zgodnie z DPF UE–USA podmiot przetwarzający takie dane w Stanach Zjednoczonych jest zobowiązany do współpracy w zakresie udzielenia bezpośredniego dostępu do takich danych albo udostępniania ich za pośrednictwem pracodawcy w UE. |
| --- | --- |

i.

Zasada uzupełniająca dotycząca dostępu zawiera wskazówki na temat przyczyn, które mogą uzasadniać odrzucenie wniosku o udzielenie dostępu do danych dotyczących zasobów ludzkich lub ograniczenie dostępu do takich danych. Pracodawcy w UE muszą oczywiście przestrzegać przepisów krajowych w tym obszarze i zapewnić pracownikom z UE dostęp do tego rodzaju informacji zgodnie z przepisami obowiązującymi w danym państwie, niezależnie od miejsca, w którym takie dane są przetwarzane i przechowywane. Zgodnie z DPF UE–USA podmiot przetwarzający takie dane w Stanach Zjednoczonych jest zobowiązany do współpracy w zakresie udzielenia bezpośredniego dostępu do takich danych albo udostępniania ich za pośrednictwem pracodawcy w UE.

d.   Egzekwowanie prawa

| i. | Jeżeli dane osobowe są wykorzystywane wyłącznie w związku ze stosunkiem pracy, główna odpowiedzialność za te dane względem pracownika spoczywa na podmiocie w UE. Oznacza to, że w przypadku, gdy pracownicy w Europie złożą skargi dotyczące przypadków naruszenia przysługującego im prawa do ochrony danych osobowych i nie będą zadowoleni z rezultatów procedur przeglądu wewnętrznego, wnoszenia skarg i procedur odwoławczych (lub wszelkich podobnych procedur skargowych przewidzianych w umowie ze związkiem zawodowym), powinni zostać skierowani do państwowego lub krajowego organu ochrony danych lub organu ds. prawa pracy właściwego dla miejsca ich zatrudnienia. Dotyczy to również przypadków, w których odpowiedzialność za domniemane nieprawidłowe wykorzystanie danych osobowych spoczywa na podmiocie w Stanach Zjednoczonych, który otrzymał stosowne informacje od pracodawcy, co stanowi przypadek domniemanego naruszenia zasad. Stanowi to najskuteczniejszą metodę rozstrzygania kwestii związanych z często pokrywającymi się prawami i obowiązkami przewidzianymi w krajowym prawie pracy i w umowach o pracę, a także w przepisach dotyczących ochrony danych. |
| --- | --- |

i.

Jeżeli dane osobowe są wykorzystywane wyłącznie w związku ze stosunkiem pracy, główna odpowiedzialność za te dane względem pracownika spoczywa na podmiocie w UE. Oznacza to, że w przypadku, gdy pracownicy w Europie złożą skargi dotyczące przypadków naruszenia przysługującego im prawa do ochrony danych osobowych i nie będą zadowoleni z rezultatów procedur przeglądu wewnętrznego, wnoszenia skarg i procedur odwoławczych (lub wszelkich podobnych procedur skargowych przewidzianych w umowie ze związkiem zawodowym), powinni zostać skierowani do państwowego lub krajowego organu ochrony danych lub organu ds. prawa pracy właściwego dla miejsca ich zatrudnienia. Dotyczy to również przypadków, w których odpowiedzialność za domniemane nieprawidłowe wykorzystanie danych osobowych spoczywa na podmiocie w Stanach Zjednoczonych, który otrzymał stosowne informacje od pracodawcy, co stanowi przypadek domniemanego naruszenia zasad. Stanowi to najskuteczniejszą metodę rozstrzygania kwestii związanych z często pokrywającymi się prawami i obowiązkami przewidzianymi w krajowym prawie pracy i w umowach o pracę, a także w przepisach dotyczących ochrony danych.

| ii. | Podmiot amerykański objęty DPF UE–USA, który korzysta z danych o unijnych zasobach ludzkich przekazanych przez UE w kontekście stosunku pracy i który zamierza objąć transfery takich danych programem DPF UE–USA, musi zobowiązać się do współpracy w stosownych dochodzeniach oraz do przestrzegania wskazówek organów UE w tym zakresie. |
| --- | --- |

ii.

Podmiot amerykański objęty DPF UE–USA, który korzysta z danych o unijnych zasobach ludzkich przekazanych przez UE w kontekście stosunku pracy i który zamierza objąć transfery takich danych programem DPF UE–USA, musi zobowiązać się do współpracy w stosownych dochodzeniach oraz do przestrzegania wskazówek organów UE w tym zakresie.

e.   Stosowanie zasady odpowiedzialności za dalsze przekazywanie

| i. | W przypadku wystąpienia sporadycznych, związanych z zatrudnieniem potrzeb operacyjnych uczestniczącego podmiotu dotyczących danych osobowych przekazywanych zgodnie z DPF UE–USA, takich jak konieczność rezerwacji biletu lotniczego lub pokoju hotelowego lub konieczność wykupienia polisy ubezpieczeniowej, dopuszcza się możliwość przekazywania danych osobowych niewielkiej liczby pracowników administratorom danych bez konieczności stosowania zasady dostępu lub zawarcia umowy z administratorem będącym stroną trzecią, pomimo że w normalnych warunkach byłoby to wymagane zgodnie z zasadą odpowiedzialności za dalsze przekazywanie, pod warunkiem że uczestniczący podmiot zapewnił zgodność z zasadami powiadomienia i wyboru. |
| --- | --- |

i.

W przypadku wystąpienia sporadycznych, związanych z zatrudnieniem potrzeb operacyjnych uczestniczącego podmiotu dotyczących danych osobowych przekazywanych zgodnie z DPF UE–USA, takich jak konieczność rezerwacji biletu lotniczego lub pokoju hotelowego lub konieczność wykupienia polisy ubezpieczeniowej, dopuszcza się możliwość przekazywania danych osobowych niewielkiej liczby pracowników administratorom danych bez konieczności stosowania zasady dostępu lub zawarcia umowy z administratorem będącym stroną trzecią, pomimo że w normalnych warunkach byłoby to wymagane zgodnie z zasadą odpowiedzialności za dalsze przekazywanie, pod warunkiem że uczestniczący podmiot zapewnił zgodność z zasadami powiadomienia i wyboru.

10.   Obowiązkowe umowy dotyczące dalszego przekazywania

a.   Umowy dotyczące przetwarzania danych

| i. | Jeżeli dane osobowe są przekazywane z UE do Stanów Zjednoczonych wyłącznie w celach związanych z ich przetwarzaniem, konieczne jest podpisanie stosownej umowy w tym zakresie, niezależnie od tego, czy podmiot przetwarzający jest objęty DPF UE–USA. |
| --- | --- |

i.

Jeżeli dane osobowe są przekazywane z UE do Stanów Zjednoczonych wyłącznie w celach związanych z ich przetwarzaniem, konieczne jest podpisanie stosownej umowy w tym zakresie, niezależnie od tego, czy podmiot przetwarzający jest objęty DPF UE–USA.

| ii. | Administratorzy danych w UE są zobowiązani do podpisania umowy za każdym razem, gdy dochodzi do przekazania danych wyłącznie w celach związanych z ich zwykłym przetwarzaniem, niezależnie od tego, czy przetwarzanie będzie odbywało się na terytorium UE czy poza tym terytorium oraz czy podmiot przetwarzający jest objęty DPF UE–USA, czy też nie. Celem umowy jest zagwarantowanie, by podmiot przetwarzający:






  1. | podejmował działania wyłącznie zgodnie z instrukcjami administratora danych; |
| --- | --- | --- |

ii.

Administratorzy danych w UE są zobowiązani do podpisania umowy za każdym razem, gdy dochodzi do przekazania danych wyłącznie w celach związanych z ich zwykłym przetwarzaniem, niezależnie od tego, czy przetwarzanie będzie odbywało się na terytorium UE czy poza tym terytorium oraz czy podmiot przetwarzający jest objęty DPF UE–USA, czy też nie. Celem umowy jest zagwarantowanie, by podmiot przetwarzający:

1.

podejmował działania wyłącznie zgodnie z instrukcjami administratora danych;

| 2. | zapewniał odpowiednie środki techniczne i organizacyjne pozwalające zapewnić ochronę danych osobowych przed przypadkowym lub bezprawnym zniszczeniem lub przypadkową utratą, modyfikacją, nieuprawnionym ujawnieniem lub uzyskaniem do nich nieuprawnionego dostępu oraz dysponował wiedzą na temat tego, kiedy może dopuścić możliwość dalszego przekazania danych; oraz |
| --- | --- |

2.

zapewniał odpowiednie środki techniczne i organizacyjne pozwalające zapewnić ochronę danych osobowych przed przypadkowym lub bezprawnym zniszczeniem lub przypadkową utratą, modyfikacją, nieuprawnionym ujawnieniem lub uzyskaniem do nich nieuprawnionego dostępu oraz dysponował wiedzą na temat tego, kiedy może dopuścić możliwość dalszego przekazania danych; oraz

| 3. | brał pod uwagę charakter przetwarzania danych i wspierał administratora danych w udzielaniu odpowiedzi osobom fizycznym korzystającym z praw przysługujących im zgodnie z zasadami. |
| --- | --- |

3.

brał pod uwagę charakter przetwarzania danych i wspierał administratora danych w udzielaniu odpowiedzi osobom fizycznym korzystającym z praw przysługujących im zgodnie z zasadami.

| iii. | Ponieważ uczestniczące podmioty zapewniają odpowiednią ochronę, umowy z takimi podmiotami dotyczące samego przetwarzania nie wymagają uprzedniego zatwierdzenia. |
| --- | --- |

iii.

Ponieważ uczestniczące podmioty zapewniają odpowiednią ochronę, umowy z takimi podmiotami dotyczące samego przetwarzania nie wymagają uprzedniego zatwierdzenia.

b.   Przekazywanie danych w ramach kontrolowanej grupy korporacji lub jednostek

| i. | Jeżeli chodzi o przekazywanie danych osobowych między dwoma administratorami danych w ramach kontrolowanej grupy korporacji lub jednostek, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za dalsze przekazywanie umowa nie zawsze jest wymagana. Administratorzy danych w ramach kontrolowanej grupy korporacji lub jednostek mogą przeprowadzać tego rodzaju przekazania danych w oparciu o inne instrumenty, takie jak wiążące reguły korporacyjne UE lub inne instrumenty wewnątrzgrupowe (np. programy zgodności i kontroli), przy jednoczesnym zapewnieniu ciągłości ochrony danych osobowych zgodnie z zasadami. W przypadku takich transferów uczestniczący podmiot pozostaje odpowiedzialny za zapewnienie zgodności z zasadami. |
| --- | --- |

i.

Jeżeli chodzi o przekazywanie danych osobowych między dwoma administratorami danych w ramach kontrolowanej grupy korporacji lub jednostek, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za dalsze przekazywanie umowa nie zawsze jest wymagana. Administratorzy danych w ramach kontrolowanej grupy korporacji lub jednostek mogą przeprowadzać tego rodzaju przekazania danych w oparciu o inne instrumenty, takie jak wiążące reguły korporacyjne UE lub inne instrumenty wewnątrzgrupowe (np. programy zgodności i kontroli), przy jednoczesnym zapewnieniu ciągłości ochrony danych osobowych zgodnie z zasadami. W przypadku takich transferów uczestniczący podmiot pozostaje odpowiedzialny za zapewnienie zgodności z zasadami.

c.   Transfery między administratorami danych

| i. | Jeżeli chodzi o transfery między administratorami danych, administrator danych będący odbiorcą nie musi być podmiotem uczestniczącym ani nie musi zapewniać możliwości skorzystania z niezależnego mechanizmu ochrony prawnej. Uczestniczący podmiot musi podpisać umowę z odbiorcą będącym stroną trzecią – administratorem danych – który zapewnia poziom ochrony równoważny poziomowi zapewnianemu zgodnie z DPF UE–USA, przy czym administrator będący stroną trzecią nie musi być uczestniczącym podmiotem ani nie musi zapewniać możliwości skorzystania z niezależnego mechanizmu ochrony prawnej, o ile zapewni możliwość skorzystania z równoważnego mechanizmu. |
| --- | --- |

i.

Jeżeli chodzi o transfery między administratorami danych, administrator danych będący odbiorcą nie musi być podmiotem uczestniczącym ani nie musi zapewniać możliwości skorzystania z niezależnego mechanizmu ochrony prawnej. Uczestniczący podmiot musi podpisać umowę z odbiorcą będącym stroną trzecią – administratorem danych – który zapewnia poziom ochrony równoważny poziomowi zapewnianemu zgodnie z DPF UE–USA, przy czym administrator będący stroną trzecią nie musi być uczestniczącym podmiotem ani nie musi zapewniać możliwości skorzystania z niezależnego mechanizmu ochrony prawnej, o ile zapewni możliwość skorzystania z równoważnego mechanizmu.

11.   Rozstrzyganie sporów i egzekwowanie prawa

| a. | W zasadzie dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności ustanowiono wymogi w zakresie egzekwowania zasad DPF UE–USA. W zasadzie uzupełniającej dotyczącej kontroli opisano, w jaki sposób należy spełniać wymogi przewidziane w lit. a) ppkt (ii) tej zasady. We wspomnianej zasadzie uzupełniającej odniesiono się do postanowień lit. a) ppkt (i) i (iii) – w obydwu tych podpunktach ustanowiono wymóg zapewnienia możliwości skorzystania z niezależnych mechanizmów ochrony prawnej. Mechanizmy te mogą mieć różną postać, ale muszą spełniać wymogi zasady dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności. Podmioty przestrzegają obowiązujących wymogów poprzez: (i) zapewnienie zgodności z programami prywatności opracowanymi przez podmioty sektora prywatnego, w które wkomponowano zasady i w których przewidziano możliwość skorzystania ze skutecznych mechanizmów egzekwowania przepisów zbliżonych do mechanizmów opisanych w zasadzie dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności; (ii) zapewnienie zgodności z aktami ustawowymi lub regulacyjnymi wydanymi przez organy nadzorcze, stanowiącymi podstawę prawną rozpatrywania skarg wnoszonych przez osoby fizyczne i rozstrzygania sporów; lub (iii) podjęcie zobowiązania do współpracy z organami ochrony danych mającymi swoją siedzibę w UE lub z ich upoważnionymi przedstawicielami. |
| --- | --- |

a.

W zasadzie dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności ustanowiono wymogi w zakresie egzekwowania zasad DPF UE–USA. W zasadzie uzupełniającej dotyczącej kontroli opisano, w jaki sposób należy spełniać wymogi przewidziane w lit. a) ppkt (ii) tej zasady. We wspomnianej zasadzie uzupełniającej odniesiono się do postanowień lit. a) ppkt (i) i (iii) – w obydwu tych podpunktach ustanowiono wymóg zapewnienia możliwości skorzystania z niezależnych mechanizmów ochrony prawnej. Mechanizmy te mogą mieć różną postać, ale muszą spełniać wymogi zasady dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności. Podmioty przestrzegają obowiązujących wymogów poprzez: (i) zapewnienie zgodności z programami prywatności opracowanymi przez podmioty sektora prywatnego, w które wkomponowano zasady i w których przewidziano możliwość skorzystania ze skutecznych mechanizmów egzekwowania przepisów zbliżonych do mechanizmów opisanych w zasadzie dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności; (ii) zapewnienie zgodności z aktami ustawowymi lub regulacyjnymi wydanymi przez organy nadzorcze, stanowiącymi podstawę prawną rozpatrywania skarg wnoszonych przez osoby fizyczne i rozstrzygania sporów; lub (iii) podjęcie zobowiązania do współpracy z organami ochrony danych mającymi swoją siedzibę w UE lub z ich upoważnionymi przedstawicielami.

| b. | Wykaz ten ma w założeniu charakter ilustracyjny i nie jest zawężający. Sektor prywatny może opracować dodatkowe mechanizmy na rzecz egzekwowania przepisów, o ile będą one spełniały wymogi określone w zasadzie dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności i w zasadach uzupełniających. Należy pamiętać, że wymogi zasady dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności mają charakter uzupełniający w stosunku do wymogu, zgodnie z którym działania samoregulacyjne muszą być możliwe do wykonania zgodnie z sekcją 5 ustawy o FTC (tytuł 15 § 45 U.S.C.), w której ustanowiono zakaz podejmowania nieuczciwych i wprowadzających w błąd działań w ramach wymiany handlowej lub mających wpływ na wymianę handlową, na podstawie tytułu 49 § 41712 U.S.C., w którym zakazuje się przewoźnikowi lub pośrednikowi sprzedaży biletów stosowania nieuczciwych lub wprowadzających w błąd praktyk lub nieuczciwych metod konkurencji w sprzedaży usług transportu lotniczego lub sprzedaży transportu lotniczego lub na mocy innych przepisów ustawowych lub wykonawczych, w których zakazano takich działań. |
| --- | --- |

b.

Wykaz ten ma w założeniu charakter ilustracyjny i nie jest zawężający. Sektor prywatny może opracować dodatkowe mechanizmy na rzecz egzekwowania przepisów, o ile będą one spełniały wymogi określone w zasadzie dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności i w zasadach uzupełniających. Należy pamiętać, że wymogi zasady dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności mają charakter uzupełniający w stosunku do wymogu, zgodnie z którym działania samoregulacyjne muszą być możliwe do wykonania zgodnie z sekcją 5 ustawy o FTC (tytuł 15 § 45 U.S.C.), w której ustanowiono zakaz podejmowania nieuczciwych i wprowadzających w błąd działań w ramach wymiany handlowej lub mających wpływ na wymianę handlową, na podstawie tytułu 49 § 41712 U.S.C., w którym zakazuje się przewoźnikowi lub pośrednikowi sprzedaży biletów stosowania nieuczciwych lub wprowadzających w błąd praktyk lub nieuczciwych metod konkurencji w sprzedaży usług transportu lotniczego lub sprzedaży transportu lotniczego lub na mocy innych przepisów ustawowych lub wykonawczych, w których zakazano takich działań.

| c. | Aby ułatwić zapewnienie zgodności z zobowiązaniami DPF UE–USA i aby wesprzeć stosowne podmioty w zarządzaniu programem, podmioty – a także stosowane przez nie niezależne mechanizmy ochrony prawnej – muszą przekazywać informacje dotyczące DPF UE–USA na żądanie departamentu. Ponadto podmioty muszą szybko rozpatrywać skargi dotyczące przestrzegania przez nie zasad przekazywane przez organy ochrony danych za pośrednictwem departamentu. W odpowiedzi na skargę należy określić, czy skarga jest zasadna, a jeśli tak – wskazać, w jaki sposób podmiot zamierza rozwiązać zaistniały problem. Departament będzie chronił poufność otrzymywanych informacji zgodnie z prawem obowiązującym w Stanach Zjednoczonych. |
| --- | --- |

c.

Aby ułatwić zapewnienie zgodności z zobowiązaniami DPF UE–USA i aby wesprzeć stosowne podmioty w zarządzaniu programem, podmioty – a także stosowane przez nie niezależne mechanizmy ochrony prawnej – muszą przekazywać informacje dotyczące DPF UE–USA na żądanie departamentu. Ponadto podmioty muszą szybko rozpatrywać skargi dotyczące przestrzegania przez nie zasad przekazywane przez organy ochrony danych za pośrednictwem departamentu. W odpowiedzi na skargę należy określić, czy skarga jest zasadna, a jeśli tak – wskazać, w jaki sposób podmiot zamierza rozwiązać zaistniały problem. Departament będzie chronił poufność otrzymywanych informacji zgodnie z prawem obowiązującym w Stanach Zjednoczonych.

| d. | Mechanizmy ochrony prawnej







  i. | Osoby fizyczne należy zachęcać do przekazywania wszelkich skarg właściwym podmiotom przed podjęciem decyzji o skorzystaniu z niezależnych mechanizmów ochrony prawnej. Podmioty muszą odpowiedzieć na skargę wniesioną przez osobę fizyczną w terminie 45 dni od daty jej otrzymania. Niezależność mechanizmu ochrony prawnej można wykazać w szczególności poprzez udowodnienie, że ma on bezstronny charakter, jego części składowe i struktura jego finansowania są przejrzyste, a jego stosowanie w przeszłości przyniosło udokumentowane dobre rezultaty. Zgodnie z wymogami ustanowionymi w zasadzie dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności mechanizmy ochrony prawnej, z jakich mogą skorzystać osoby fizyczne, muszą być łatwo dostępne i nieodpłatne. Niezależne organy ds. rozstrzygania sporów powinny rozpatrzyć każdą skargę przekazaną przez osoby fizyczne, chyba że taka skarga będzie w oczywisty sposób bezpodstawna lub niepoważna. Niezależny organ ds. rozstrzygania sporów zarządzający mechanizmem ochrony prawnej może jednak przyjąć wymogi w zakresie kwalifikowalności, przy czym takie wymogi powinny być przejrzyste i uzasadnione (np. w celu zapewnienia możliwości wykluczenia skarg wykraczających poza zakres programu lub skarg, które powinny zostać rozpoznane na innym forum) i nie powinny zwalniać organu z obowiązku rozpoznania zasadnych skarg. Ponadto mechanizmy ochrony prawnej powinny dostarczać osobom fizycznym wyczerpujących i łatwo dostępnych informacji na temat przebiegu procedury rozwiązywania sporów po wniesieniu skargi. W takich informacjach należy również uwzględnić opis praktyk w obszarze prywatności stosowanych w ramach mechanizmu zgodnie z zasadami. Wspomniane mechanizmy powinny również prowadzić współpracę w zakresie opracowywania narzędzi takich jak ujednolicone formularze skargowe, aby usprawnić przebieg procedury rozpoznawania skarg. |
| --- | --- | --- |

d.

Mechanizmy ochrony prawnej

i.

Osoby fizyczne należy zachęcać do przekazywania wszelkich skarg właściwym podmiotom przed podjęciem decyzji o skorzystaniu z niezależnych mechanizmów ochrony prawnej. Podmioty muszą odpowiedzieć na skargę wniesioną przez osobę fizyczną w terminie 45 dni od daty jej otrzymania. Niezależność mechanizmu ochrony prawnej można wykazać w szczególności poprzez udowodnienie, że ma on bezstronny charakter, jego części składowe i struktura jego finansowania są przejrzyste, a jego stosowanie w przeszłości przyniosło udokumentowane dobre rezultaty. Zgodnie z wymogami ustanowionymi w zasadzie dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności mechanizmy ochrony prawnej, z jakich mogą skorzystać osoby fizyczne, muszą być łatwo dostępne i nieodpłatne. Niezależne organy ds. rozstrzygania sporów powinny rozpatrzyć każdą skargę przekazaną przez osoby fizyczne, chyba że taka skarga będzie w oczywisty sposób bezpodstawna lub niepoważna. Niezależny organ ds. rozstrzygania sporów zarządzający mechanizmem ochrony prawnej może jednak przyjąć wymogi w zakresie kwalifikowalności, przy czym takie wymogi powinny być przejrzyste i uzasadnione (np. w celu zapewnienia możliwości wykluczenia skarg wykraczających poza zakres programu lub skarg, które powinny zostać rozpoznane na innym forum) i nie powinny zwalniać organu z obowiązku rozpoznania zasadnych skarg. Ponadto mechanizmy ochrony prawnej powinny dostarczać osobom fizycznym wyczerpujących i łatwo dostępnych informacji na temat przebiegu procedury rozwiązywania sporów po wniesieniu skargi. W takich informacjach należy również uwzględnić opis praktyk w obszarze prywatności stosowanych w ramach mechanizmu zgodnie z zasadami. Wspomniane mechanizmy powinny również prowadzić współpracę w zakresie opracowywania narzędzi takich jak ujednolicone formularze skargowe, aby usprawnić przebieg procedury rozpoznawania skarg.

| ii. | Niezależne mechanizmy ochrony prawnej muszą udostępniać na swoich ogólnodostępnych stronach internetowych informacje na temat zasad oraz na temat usług świadczonych przez siebie zgodnie z DPF UE–USA. Takie informacje muszą obejmować: 1) informacje na temat wymogów dotyczących niezależnych mechanizmów ochrony prawnej ustanowionych w zasadach lub link do takich informacji; 2) link do strony internetowej departamentu dotyczącej ram ochrony danych; 3) wyjaśnienie, że usługi rozwiązywania sporów w DPF UE–USA są świadczone na rzecz osób fizycznych nieodpłatnie; 4) opis procedury składania skargi dotyczącej kwestii związanych z zasadami; 5) wyznaczenie terminu na rozpoznanie skarg dotyczących zasad; oraz 6) opis zakresu potencjalnych środków ochrony prawnej. |
| --- | --- |

ii.

Niezależne mechanizmy ochrony prawnej muszą udostępniać na swoich ogólnodostępnych stronach internetowych informacje na temat zasad oraz na temat usług świadczonych przez siebie zgodnie z DPF UE–USA. Takie informacje muszą obejmować: 1) informacje na temat wymogów dotyczących niezależnych mechanizmów ochrony prawnej ustanowionych w zasadach lub link do takich informacji; 2) link do strony internetowej departamentu dotyczącej ram ochrony danych; 3) wyjaśnienie, że usługi rozwiązywania sporów w DPF UE–USA są świadczone na rzecz osób fizycznych nieodpłatnie; 4) opis procedury składania skargi dotyczącej kwestii związanych z zasadami; 5) wyznaczenie terminu na rozpoznanie skarg dotyczących zasad; oraz 6) opis zakresu potencjalnych środków ochrony prawnej.

| iii. | Niezależne mechanizmy ochrony prawnej muszą publikować sprawozdanie roczne zawierające zagregowane dane statystyczne dotyczące świadczonych przez siebie usług w zakresie rozstrzygania sporów. Sprawozdanie roczne musi zawierać następujące informacje: 1) łączną liczbę skarg związanych z zasadami otrzymanych w roku sprawozdawczym; 2) rodzaje otrzymanych skarg; 3) wskaźniki pomiaru jakości rozstrzygania sporów, np. czas niezbędny do rozpatrzenia skarg; oraz 4) wyniki rozpatrywania otrzymanych skarg, w szczególności liczbę i rodzaj zastosowanych środków ochrony prawnej lub nałożonych sankcji. |
| --- | --- |

iii.

Niezależne mechanizmy ochrony prawnej muszą publikować sprawozdanie roczne zawierające zagregowane dane statystyczne dotyczące świadczonych przez siebie usług w zakresie rozstrzygania sporów. Sprawozdanie roczne musi zawierać następujące informacje: 1) łączną liczbę skarg związanych z zasadami otrzymanych w roku sprawozdawczym; 2) rodzaje otrzymanych skarg; 3) wskaźniki pomiaru jakości rozstrzygania sporów, np. czas niezbędny do rozpatrzenia skarg; oraz 4) wyniki rozpatrywania otrzymanych skarg, w szczególności liczbę i rodzaj zastosowanych środków ochrony prawnej lub nałożonych sankcji.

| iv. | Jak wskazano w załączniku I, osoby fizyczne mogą skorzystać z arbitrażu, aby ustalić – w odniesieniu do pozostałych roszczeń – czy uczestniczący podmiot naruszył zobowiązania względem danej osoby fizycznej spoczywające na niej zgodnie z zasadami oraz czy takie naruszenie pozostaje w pełni lub częściowo nienaprawione. Z arbitrażu można skorzystać wyłącznie w celach wskazanych powyżej. Z arbitrażu nie można skorzystać np. w przypadku, w którym przedmiotem sporu są wyjątki od zasad (15), lub w przypadku zarzutu dotyczącego adekwatności DPF UE–USA. W przypadku wszczęcia postępowania arbitrażowego panel ds. ram ochrony danych UE–USA (w którego skład wchodzi jeden arbiter lub trzech arbitrów, zgodnie z ustaleniami stron) jest uprawniony do zasądzenia godziwego środka naprawiającego szkodę w formie niepieniężnej dostosowanego do indywidualnych potrzeb (takiego jak dostęp do danych dotyczących danej osoby, prawo do ich poprawienia, usunięcia lub zwrócenia danej osobie fizycznej) niezbędnego do naprawienia naruszenia zasad wyłącznie w stosunku do tej osoby fizycznej. Osoby fizyczne i podmioty uczestniczące będą mogły wystąpić o przeprowadzenie kontroli sądowej i wykonanie orzeczeń arbitrażowych zgodnie z prawem amerykańskim, tj. federalną ustawą o arbitrażu. |
| --- | --- |

iv.

Jak wskazano w załączniku I, osoby fizyczne mogą skorzystać z arbitrażu, aby ustalić – w odniesieniu do pozostałych roszczeń – czy uczestniczący podmiot naruszył zobowiązania względem danej osoby fizycznej spoczywające na niej zgodnie z zasadami oraz czy takie naruszenie pozostaje w pełni lub częściowo nienaprawione. Z arbitrażu można skorzystać wyłącznie w celach wskazanych powyżej. Z arbitrażu nie można skorzystać np. w przypadku, w którym przedmiotem sporu są wyjątki od zasad (15), lub w przypadku zarzutu dotyczącego adekwatności DPF UE–USA. W przypadku wszczęcia postępowania arbitrażowego panel ds. ram ochrony danych UE–USA (w którego skład wchodzi jeden arbiter lub trzech arbitrów, zgodnie z ustaleniami stron) jest uprawniony do zasądzenia godziwego środka naprawiającego szkodę w formie niepieniężnej dostosowanego do indywidualnych potrzeb (takiego jak dostęp do danych dotyczących danej osoby, prawo do ich poprawienia, usunięcia lub zwrócenia danej osobie fizycznej) niezbędnego do naprawienia naruszenia zasad wyłącznie w stosunku do tej osoby fizycznej. Osoby fizyczne i podmioty uczestniczące będą mogły wystąpić o przeprowadzenie kontroli sądowej i wykonanie orzeczeń arbitrażowych zgodnie z prawem amerykańskim, tj. federalną ustawą o arbitrażu.

| e. | Środki ochrony prawnej i sankcje







  i. | Zastosowanie jakichkolwiek środków ochrony prawnej zapewnianych przez niezależny organ ds. rozstrzygania sporów powinno skutkować – w stopniu, w jakim będzie to możliwe – uchyleniem lub skorygowaniem skutków nieprzestrzegania zasad przez podmiot oraz zagwarantowaniem, aby dany podmiot w przyszłości przetwarzał dane osobowe zgodnie z zasadami oraz, w stosownych przypadkach, aby zaprzestał przetwarzania danych osobowych osoby fizycznej, która wniosła skargę. Sankcje muszą być dostatecznie rygorystyczne, aby zapewnić przestrzeganie zasad przez podmioty. Wprowadzenie szeregu sankcji o różnym stopniu dotkliwości zapewni organom ds. rozstrzygania sporów możliwość właściwego reagowania na różne przypadki nieprzestrzegania zasad. Sankcje powinny obejmować podanie ustaleń dotyczących nieprzestrzegania zasad do wiadomości publicznej oraz nakazanie usunięcia danych w określonych przypadkach (16). Inne sankcje mogą obejmować zawieszenie i cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności, przyznanie osobom fizycznym odszkodowania z tytułu szkody poniesionej wskutek nieprzestrzegania zasad oraz zabezpieczenie roszczenia. Niezależne organy ds. rozstrzygania sporów sektora prywatnego i organy samoregulacyjne mają obowiązek zgłaszać właściwemu organowi rządowemu lub – w stosownych przypadkach – właściwym sądom przypadki niewywiązania się przez uczestniczące podmioty z obowiązku zastosowania się do wydanych przez nie orzeczeń i decyzji oraz powiadomić o tym fakcie departament. |
| --- | --- | --- |

e.

Środki ochrony prawnej i sankcje

i.

Zastosowanie jakichkolwiek środków ochrony prawnej zapewnianych przez niezależny organ ds. rozstrzygania sporów powinno skutkować – w stopniu, w jakim będzie to możliwe – uchyleniem lub skorygowaniem skutków nieprzestrzegania zasad przez podmiot oraz zagwarantowaniem, aby dany podmiot w przyszłości przetwarzał dane osobowe zgodnie z zasadami oraz, w stosownych przypadkach, aby zaprzestał przetwarzania danych osobowych osoby fizycznej, która wniosła skargę. Sankcje muszą być dostatecznie rygorystyczne, aby zapewnić przestrzeganie zasad przez podmioty. Wprowadzenie szeregu sankcji o różnym stopniu dotkliwości zapewni organom ds. rozstrzygania sporów możliwość właściwego reagowania na różne przypadki nieprzestrzegania zasad. Sankcje powinny obejmować podanie ustaleń dotyczących nieprzestrzegania zasad do wiadomości publicznej oraz nakazanie usunięcia danych w określonych przypadkach (16). Inne sankcje mogą obejmować zawieszenie i cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności, przyznanie osobom fizycznym odszkodowania z tytułu szkody poniesionej wskutek nieprzestrzegania zasad oraz zabezpieczenie roszczenia. Niezależne organy ds. rozstrzygania sporów sektora prywatnego i organy samoregulacyjne mają obowiązek zgłaszać właściwemu organowi rządowemu lub – w stosownych przypadkach – właściwym sądom przypadki niewywiązania się przez uczestniczące podmioty z obowiązku zastosowania się do wydanych przez nie orzeczeń i decyzji oraz powiadomić o tym fakcie departament.

| f. | Działania FTC







  i. | FTC zobowiązał się do priorytetowego rozpatrywania zgłoszeń dotyczących domniemanego nieprzestrzegania zasad przekazywanych przez: (i) organy samoregulacyjne ds. prywatności i inne niezależne organy ds. rozstrzygania sporów; (ii) państwa członkowskie UE; oraz (iii) departament, aby ustalić, czy doszło do naruszenia przepisów sekcji 5 ustawy o FTC, w której ustanowiono zakaz podejmowania nieuczciwych lub wprowadzających w błąd działań lub praktyk handlowych. Jeżeli FTC uzna, że istnieją podstawy, by przypuszczać, że doszło do naruszenia przepisów sekcji 5, może rozstrzygnąć tę kwestie, występując o wydanie administracyjnego nakazu zaprzestania stosowania zaskarżonych praktyk lub wnosząc skargę do federalnego sądu pierwszej instancji (ang. federal district court) – w przypadku jej pomyślnego rozpoznania sąd federalny może wydać nakaz o tej samej treści. Dotyczy to fałszywych oświadczeń o przestrzeganiu zasad lub udziale w DPF UE–USA składanych przez podmioty, które nie figurują już w wykazie DPF albo które nigdy nie dokonały samocertyfikacji przed departamentem. FTC może wystąpić o nałożenie kar na gruncie prawa cywilnego z tytułu naruszenia administracyjnego nakazu zaprzestania stosowania zaskarżonych praktyk oraz może wszcząć postępowanie cywilne lub karne dotyczące naruszenia nakazu wydanego przez sąd federalny. FTC powiadomi departament o wszelkich podejmowanych przez siebie działaniach w tym obszarze. Departament zachęca inne organy rządowe do powiadamiania go o treści ostatecznych postanowień dotyczących wszelkich tego rodzaju zgłoszeń lub innych orzeczeń dotyczących przestrzegania zasad. |
| --- | --- | --- |

f.

Działania FTC

i.

FTC zobowiązał się do priorytetowego rozpatrywania zgłoszeń dotyczących domniemanego nieprzestrzegania zasad przekazywanych przez: (i) organy samoregulacyjne ds. prywatności i inne niezależne organy ds. rozstrzygania sporów; (ii) państwa członkowskie UE; oraz (iii) departament, aby ustalić, czy doszło do naruszenia przepisów sekcji 5 ustawy o FTC, w której ustanowiono zakaz podejmowania nieuczciwych lub wprowadzających w błąd działań lub praktyk handlowych. Jeżeli FTC uzna, że istnieją podstawy, by przypuszczać, że doszło do naruszenia przepisów sekcji 5, może rozstrzygnąć tę kwestie, występując o wydanie administracyjnego nakazu zaprzestania stosowania zaskarżonych praktyk lub wnosząc skargę do federalnego sądu pierwszej instancji (ang. federal district court) – w przypadku jej pomyślnego rozpoznania sąd federalny może wydać nakaz o tej samej treści. Dotyczy to fałszywych oświadczeń o przestrzeganiu zasad lub udziale w DPF UE–USA składanych przez podmioty, które nie figurują już w wykazie DPF albo które nigdy nie dokonały samocertyfikacji przed departamentem. FTC może wystąpić o nałożenie kar na gruncie prawa cywilnego z tytułu naruszenia administracyjnego nakazu zaprzestania stosowania zaskarżonych praktyk oraz może wszcząć postępowanie cywilne lub karne dotyczące naruszenia nakazu wydanego przez sąd federalny. FTC powiadomi departament o wszelkich podejmowanych przez siebie działaniach w tym obszarze. Departament zachęca inne organy rządowe do powiadamiania go o treści ostatecznych postanowień dotyczących wszelkich tego rodzaju zgłoszeń lub innych orzeczeń dotyczących przestrzegania zasad.

| g. | Uporczywe nieprzestrzeganie zasad







  i. | Jeżeli dany podmiot będzie uporczywie nie przestrzegać zasad, straci możliwość dalszego korzystania z przywilejów wynikających z DPF UE–USA. Podmioty, które uporczywie nie przestrzegały zasad, zostaną usunięte przez departament z wykazu DPF i będą zobowiązane do zwrócenia lub usunięcia danych osobowych, które otrzymały zgodnie z DPF UE–USA. |
| --- | --- | --- |

g.

Uporczywe nieprzestrzeganie zasad

i.

Jeżeli dany podmiot będzie uporczywie nie przestrzegać zasad, straci możliwość dalszego korzystania z przywilejów wynikających z DPF UE–USA. Podmioty, które uporczywie nie przestrzegały zasad, zostaną usunięte przez departament z wykazu DPF i będą zobowiązane do zwrócenia lub usunięcia danych osobowych, które otrzymały zgodnie z DPF UE–USA.

| ii. | Z uporczywym nieprzestrzeganiem zasad mamy do czynienia w przypadku, gdy podmiot, który dokonał samocertyfikacji przed departamentem, odmówi zastosowania się do ostatecznych ustaleń jakiegokolwiek postępowania służącego rozstrzygnięciu sporu prowadzonego przed samoregulacyjnym, niezależnym organem ds. prywatności lub przed organem rządowym, lub gdy taki organ, w tym departament, uzna, że podmiot na tyle często nie wywiązuje się z zobowiązań spoczywających na nim zgodnie z zasadami, że jego deklaracji o przestrzeganiu tych zasad nie można już uznać za wiarygodną. W przypadkach gdy takiego ustalenia dokona organ inny niż departament, podmiot musi niezwłocznie powiadomić departament o zaistnieniu takiej sytuacji. Niedopełnienie tego obowiązku może stanowić podstawę dla wszczęcia postępowania zgodnie z przepisami ustawy o fałszywych oświadczeniach (tytuł 18 § 1001 U.S.C.). Wycofanie się podmiotu z udziału w programie na rzecz samoregulacji kwestii związanych z prywatnością w sektorze prywatnym lub z udziału w niezależnym mechanizmie rozstrzygania sporów nie zwalnia go z obowiązku zapewnienia zgodności z zasadami i należy je uznać za przejaw uporczywego nieprzestrzegania zasad. |
| --- | --- |

ii.

Z uporczywym nieprzestrzeganiem zasad mamy do czynienia w przypadku, gdy podmiot, który dokonał samocertyfikacji przed departamentem, odmówi zastosowania się do ostatecznych ustaleń jakiegokolwiek postępowania służącego rozstrzygnięciu sporu prowadzonego przed samoregulacyjnym, niezależnym organem ds. prywatności lub przed organem rządowym, lub gdy taki organ, w tym departament, uzna, że podmiot na tyle często nie wywiązuje się z zobowiązań spoczywających na nim zgodnie z zasadami, że jego deklaracji o przestrzeganiu tych zasad nie można już uznać za wiarygodną. W przypadkach gdy takiego ustalenia dokona organ inny niż departament, podmiot musi niezwłocznie powiadomić departament o zaistnieniu takiej sytuacji. Niedopełnienie tego obowiązku może stanowić podstawę dla wszczęcia postępowania zgodnie z przepisami ustawy o fałszywych oświadczeniach (tytuł 18 § 1001 U.S.C.). Wycofanie się podmiotu z udziału w programie na rzecz samoregulacji kwestii związanych z prywatnością w sektorze prywatnym lub z udziału w niezależnym mechanizmie rozstrzygania sporów nie zwalnia go z obowiązku zapewnienia zgodności z zasadami i należy je uznać za przejaw uporczywego nieprzestrzegania zasad.

| iii. | Departament usunie podmiot z wykazu DPF za uporczywe nieprzestrzeganie zasad, również w odpowiedzi na dowolne otrzymane powiadomienie o takim nieprzestrzeganiu zasad przekazane przez sam podmiot, samoregulacyjny organ ds. prywatności lub inny niezależny organ ds. rozstrzygania sporów lub organ rządowy, po uprzednim zapewnieniu podmiotowi możliwości ustosunkowania się do tych zarzutów w terminie 30 dni (17). Dlatego też prowadzony przez departament wykaz DPF będzie zawierał przejrzyste informacje na temat tego, które podmioty mogą nadal korzystać z przywilejów wynikających z DPF UE–USA. |
| --- | --- |

iii.

Departament usunie podmiot z wykazu DPF za uporczywe nieprzestrzeganie zasad, również w odpowiedzi na dowolne otrzymane powiadomienie o takim nieprzestrzeganiu zasad przekazane przez sam podmiot, samoregulacyjny organ ds. prywatności lub inny niezależny organ ds. rozstrzygania sporów lub organ rządowy, po uprzednim zapewnieniu podmiotowi możliwości ustosunkowania się do tych zarzutów w terminie 30 dni (17). Dlatego też prowadzony przez departament wykaz DPF będzie zawierał przejrzyste informacje na temat tego, które podmioty mogą nadal korzystać z przywilejów wynikających z DPF UE–USA.

| iv. | Podmiot ubiegający się o uczestnictwo w organie samoregulacyjnym w celu ponownego zakwalifikowania się do objęcia DPF UE–USA musi przedstawić temu organowi wyczerpujące informacje na temat swojego wcześniejszego udziału w DPF UE–USA. |
| --- | --- |

iv.

Podmiot ubiegający się o uczestnictwo w organie samoregulacyjnym w celu ponownego zakwalifikowania się do objęcia DPF UE–USA musi przedstawić temu organowi wyczerpujące informacje na temat swojego wcześniejszego udziału w DPF UE–USA.

12.   Wybór – termin na skorzystanie z klauzuli opt-out

| a. | Zasadniczo celem zasady wyboru jest zapewnienie wykorzystywania i ujawniania danych osobowych w sposób zgodny z oczekiwaniami i wyborami danej osoby fizycznej. Podobnie osoba fizyczna powinna mieć możliwość skorzystania z klauzuli opt-out i zdecydowania, czy chce wyrazić zgodę na przetwarzanie jej danych osobowych do celów marketingu bezpośredniego w dowolnym momencie i pod warunkiem ustanowienia zasadnych ograniczeń przez podmiot, np. zapewnienia podmiotowi czasu na nadanie skuteczności klauzuli opt-out. Podmiot może też wymagać przekazania wystarczających informacji, które pozwolą na potwierdzenie tożsamości osoby korzystającej z klauzuli opt-out. W Stanach Zjednoczonych osoby fizyczne mogą skorzystać z tego wariantu za pośrednictwem programu „opt-out”. Niezależnie od danego przypadku osoba fizyczna powinna mieć możliwość skorzystania z łatwo dostępnego i przystępnego cenowo mechanizmu zapewniającego jej możliwość wyboru tego wariantu. |
| --- | --- |

a.

Zasadniczo celem zasady wyboru jest zapewnienie wykorzystywania i ujawniania danych osobowych w sposób zgodny z oczekiwaniami i wyborami danej osoby fizycznej. Podobnie osoba fizyczna powinna mieć możliwość skorzystania z klauzuli opt-out i zdecydowania, czy chce wyrazić zgodę na przetwarzanie jej danych osobowych do celów marketingu bezpośredniego w dowolnym momencie i pod warunkiem ustanowienia zasadnych ograniczeń przez podmiot, np. zapewnienia podmiotowi czasu na nadanie skuteczności klauzuli opt-out. Podmiot może też wymagać przekazania wystarczających informacji, które pozwolą na potwierdzenie tożsamości osoby korzystającej z klauzuli opt-out. W Stanach Zjednoczonych osoby fizyczne mogą skorzystać z tego wariantu za pośrednictwem programu „opt-out”. Niezależnie od danego przypadku osoba fizyczna powinna mieć możliwość skorzystania z łatwo dostępnego i przystępnego cenowo mechanizmu zapewniającego jej możliwość wyboru tego wariantu.

| b. | Podobnie podmiot może korzystać z informacji w określonych celach związanych z marketingiem bezpośrednim, jeżeli zapewnienie osobie fizycznej możliwości skorzystania z klauzuli opt-out przed wykorzystaniem informacji jest niemożliwe, pod warunkiem że podmiot niezwłocznie i jednocześnie (oraz w dowolnym momencie, jeżeli osoba fizyczna wystąpi ze stosownym żądaniem) zapewni danej osobie fizycznej możliwość cofnięcia zgody (bez konieczności uiszczenia jakichkolwiek opłat) na otrzymywanie jakichkolwiek dalszych materiałów marketingu bezpośredniego i spełni życzenie osoby fizycznej. |
| --- | --- |

b.

Podobnie podmiot może korzystać z informacji w określonych celach związanych z marketingiem bezpośrednim, jeżeli zapewnienie osobie fizycznej możliwości skorzystania z klauzuli opt-out przed wykorzystaniem informacji jest niemożliwe, pod warunkiem że podmiot niezwłocznie i jednocześnie (oraz w dowolnym momencie, jeżeli osoba fizyczna wystąpi ze stosownym żądaniem) zapewni danej osobie fizycznej możliwość cofnięcia zgody (bez konieczności uiszczenia jakichkolwiek opłat) na otrzymywanie jakichkolwiek dalszych materiałów marketingu bezpośredniego i spełni życzenie osoby fizycznej.

13.   Informacje dotyczące podróży

| a. | Informacje gromadzone przy dokonywaniu rezerwacji przez pasażerów linii lotniczych i inne informacje dotyczące podróży, takie jak informacje gromadzone w ramach programu lojalnościowego „frequent flyer” lub informacje gromadzone przy dokonywaniu rezerwacji w hotelach, np. informacje o zamawianiu posiłków spełniających określone wymagania religijne lub informacje o wystąpieniu z żądaniem udzielenia pomocy fizycznej, mogą być w różnych przypadkach przekazywane podmiotom spoza UE. Zgodnie z RODO w przypadku braku decyzji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony dane osobowe mogą być przekazywane do państwa trzeciego, jeżeli zapewnione są odpowiednie zabezpieczenia służące ochronie danych zgodnie z art. 46 RODO lub, w określonych sytuacjach, jeżeli spełniony jest jeden z warunków określonych w art. 49 RODO (np. jeżeli osoba, której dane dotyczą, wyraźnie wyraziła zgodę na przekazanie danych). Podmioty amerykańskie uczestniczące w DPF UE–USA zapewniają odpowiednią ochronę danych osobowych, dlatego też mogą przyjmować transfery danych z UE na podstawie art. 45 RODO bez konieczności wprowadzania instrumentu przekazywania zgodnie z art. 46 RODO lub spełniania warunków określonych w art. 49 RODO. Ponieważ w DPF UE–USA ustanowiono przepisy szczegółowe dotyczące postępowania z informacjami szczególnie chronionymi, takie informacje (które mogą być gromadzone np. w związku z koniecznością udzielenia klientom pomocy fizycznej) mogą zostać uwzględnione w transferach przekazywanych uczestniczącym podmiotom. We wszystkich przypadkach podmiot przekazujący informacje musi jednak zapewnić poszanowanie prawa obowiązującego w państwie członkowskim UE, w którym prowadzi działalność – zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie przetwarzanie danych wrażliwych może być np. obwarowane szczególnymi warunkami. |
| --- | --- |

a.

Informacje gromadzone przy dokonywaniu rezerwacji przez pasażerów linii lotniczych i inne informacje dotyczące podróży, takie jak informacje gromadzone w ramach programu lojalnościowego „frequent flyer” lub informacje gromadzone przy dokonywaniu rezerwacji w hotelach, np. informacje o zamawianiu posiłków spełniających określone wymagania religijne lub informacje o wystąpieniu z żądaniem udzielenia pomocy fizycznej, mogą być w różnych przypadkach przekazywane podmiotom spoza UE. Zgodnie z RODO w przypadku braku decyzji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony dane osobowe mogą być przekazywane do państwa trzeciego, jeżeli zapewnione są odpowiednie zabezpieczenia służące ochronie danych zgodnie z art. 46 RODO lub, w określonych sytuacjach, jeżeli spełniony jest jeden z warunków określonych w art. 49 RODO (np. jeżeli osoba, której dane dotyczą, wyraźnie wyraziła zgodę na przekazanie danych). Podmioty amerykańskie uczestniczące w DPF UE–USA zapewniają odpowiednią ochronę danych osobowych, dlatego też mogą przyjmować transfery danych z UE na podstawie art. 45 RODO bez konieczności wprowadzania instrumentu przekazywania zgodnie z art. 46 RODO lub spełniania warunków określonych w art. 49 RODO. Ponieważ w DPF UE–USA ustanowiono przepisy szczegółowe dotyczące postępowania z informacjami szczególnie chronionymi, takie informacje (które mogą być gromadzone np. w związku z koniecznością udzielenia klientom pomocy fizycznej) mogą zostać uwzględnione w transferach przekazywanych uczestniczącym podmiotom. We wszystkich przypadkach podmiot przekazujący informacje musi jednak zapewnić poszanowanie prawa obowiązującego w państwie członkowskim UE, w którym prowadzi działalność – zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie przetwarzanie danych wrażliwych może być np. obwarowane szczególnymi warunkami.

14.   Produkty farmaceutyczne i lecznicze

a.   Stosowanie prawa UE/prawa obowiązującego w państwie członkowskim lub zasad

| i. | Przepisy UE/przepisy obowiązujące w państwie członkowskim mają zastosowanie przy gromadzeniu danych osobowych i przy wszelkim przetwarzaniu takich danych przed ich przekazaniem Stanom Zjednoczonym. Zasady mają zastosowanie do danych po ich przekazaniu Stanom Zjednoczonym. W stosownych przypadkach dane wykorzystywane do celów związanych z prowadzeniem badań farmaceutycznych i w innych celach powinny zostać zanonimizowane. |
| --- | --- |

i.

Przepisy UE/przepisy obowiązujące w państwie członkowskim mają zastosowanie przy gromadzeniu danych osobowych i przy wszelkim przetwarzaniu takich danych przed ich przekazaniem Stanom Zjednoczonym. Zasady mają zastosowanie do danych po ich przekazaniu Stanom Zjednoczonym. W stosownych przypadkach dane wykorzystywane do celów związanych z prowadzeniem badań farmaceutycznych i w innych celach powinny zostać zanonimizowane.

b.   Przyszłe badania naukowe

| i. | Dane osobowe przetwarzane w ramach określonych badań medycznych lub farmaceutycznych niejednokrotnie odgrywają istotną rolę w przyszłych badaniach naukowych. W przypadku przekazania danych osobowych zgromadzonych w ramach jednego badania naukowego podmiotowi amerykańskiemu objętemu DPF UE–USA podmiot ten może skorzystać z tych danych do przeprowadzenia nowych badań naukowych, jeżeli wcześniej przekazał danym osobom stosowne powiadomienie i zapewnił im możliwość dokonania wyboru. W takim powiadomieniu należy zawrzeć informacje o wszelkich przyszłych sposobach korzystania z danych, np. o zamiarze wykorzystania ich do celów związanych z okresowym podejmowaniem działań następczych, prowadzeniem powiązanych badań lub podejmowaniem działań marketingowych. |
| --- | --- |

i.

Dane osobowe przetwarzane w ramach określonych badań medycznych lub farmaceutycznych niejednokrotnie odgrywają istotną rolę w przyszłych badaniach naukowych. W przypadku przekazania danych osobowych zgromadzonych w ramach jednego badania naukowego podmiotowi amerykańskiemu objętemu DPF UE–USA podmiot ten może skorzystać z tych danych do przeprowadzenia nowych badań naukowych, jeżeli wcześniej przekazał danym osobom stosowne powiadomienie i zapewnił im możliwość dokonania wyboru. W takim powiadomieniu należy zawrzeć informacje o wszelkich przyszłych sposobach korzystania z danych, np. o zamiarze wykorzystania ich do celów związanych z okresowym podejmowaniem działań następczych, prowadzeniem powiązanych badań lub podejmowaniem działań marketingowych.

| ii. | Ze zrozumiałych względów nie sposób przewidzieć wszystkich przyszłych zastosowań określonych danych, ponieważ decyzja o wykorzystaniu danych do celów związanych z nowymi badaniami może zostać podjęta w rezultacie wyciągnięcia nowych wniosków z pierwotnych danych, dokonania nowych odkryć naukowych i postępów w dziedzinie medycyny i zdrowia publicznego oraz zmiany obowiązujących przepisów. Dlatego też – w stosownych przypadkach – w powiadomieniu należy wyjaśnić, że dane osobowe mogą być wykorzystywane do celów związanych z przyszłymi badaniami medycznymi i farmaceutycznymi, których charakteru nie można obecnie przewidzieć. Jeżeli sposób korzystania z danych jest niezgodny z ogólnymi celami badania, na potrzeby którego dane osobowe zostały pierwotnie zgromadzone, lub niezgodne z celami, na które osoba fizyczna wyraziła następnie swoją zgodę, należy uzyskać nową zgodę. |
| --- | --- |

ii.

Ze zrozumiałych względów nie sposób przewidzieć wszystkich przyszłych zastosowań określonych danych, ponieważ decyzja o wykorzystaniu danych do celów związanych z nowymi badaniami może zostać podjęta w rezultacie wyciągnięcia nowych wniosków z pierwotnych danych, dokonania nowych odkryć naukowych i postępów w dziedzinie medycyny i zdrowia publicznego oraz zmiany obowiązujących przepisów. Dlatego też – w stosownych przypadkach – w powiadomieniu należy wyjaśnić, że dane osobowe mogą być wykorzystywane do celów związanych z przyszłymi badaniami medycznymi i farmaceutycznymi, których charakteru nie można obecnie przewidzieć. Jeżeli sposób korzystania z danych jest niezgodny z ogólnymi celami badania, na potrzeby którego dane osobowe zostały pierwotnie zgromadzone, lub niezgodne z celami, na które osoba fizyczna wyraziła następnie swoją zgodę, należy uzyskać nową zgodę.

c.   Wycofanie się z badania klinicznego

| i. | Uczestnicy mogą w każdej chwili podjąć decyzję o wycofaniu się z badań klinicznych lub mogą zostać poproszeni o wycofanie się z takich badań. Wszelkie dane osobowe zgromadzone przed wycofaniem się danej osoby z badań klinicznych mogą być w dalszym ciągu przetwarzane razem z pozostałymi danymi zgromadzonymi w trakcie badań klinicznych, o ile uczestnik badania został w jednoznaczny sposób poinformowany o tym fakcie w powiadomieniu przekazanym mu w chwili, gdy wyraził zgodę na udział w badaniu. |
| --- | --- |

i.

Uczestnicy mogą w każdej chwili podjąć decyzję o wycofaniu się z badań klinicznych lub mogą zostać poproszeni o wycofanie się z takich badań. Wszelkie dane osobowe zgromadzone przed wycofaniem się danej osoby z badań klinicznych mogą być w dalszym ciągu przetwarzane razem z pozostałymi danymi zgromadzonymi w trakcie badań klinicznych, o ile uczestnik badania został w jednoznaczny sposób poinformowany o tym fakcie w powiadomieniu przekazanym mu w chwili, gdy wyraził zgodę na udział w badaniu.

d.   Przekazywanie informacji do celów regulacyjnych i do celów związanych ze sprawowaniem nadzoru

| i. | Przedsiębiorstwa zajmujące się wytwarzaniem produktów farmaceutycznych i wyrobów medycznych są uprawnione do przekazywania danych osobowych zgromadzonych w trakcie badań klinicznych przeprowadzonych w UE regulatorom rynku w Stanach Zjednoczonych do celów regulacyjnych i do celów związanych ze sprawowaniem nadzoru. Dopuszcza się możliwość dokonywania podobnych transferów danych na rzecz podmiotów innych niż regulatorzy, takich jak siedziby przedsiębiorstw i inni badacze, zgodnie z zasadami powiadomienia i wyboru. |
| --- | --- |

i.

Przedsiębiorstwa zajmujące się wytwarzaniem produktów farmaceutycznych i wyrobów medycznych są uprawnione do przekazywania danych osobowych zgromadzonych w trakcie badań klinicznych przeprowadzonych w UE regulatorom rynku w Stanach Zjednoczonych do celów regulacyjnych i do celów związanych ze sprawowaniem nadzoru. Dopuszcza się możliwość dokonywania podobnych transferów danych na rzecz podmiotów innych niż regulatorzy, takich jak siedziby przedsiębiorstw i inni badacze, zgodnie z zasadami powiadomienia i wyboru.

e.   Badania ze „ślepą próbą”

| i. | Aby zapewnić obiektywność wyników wielu badań klinicznych, ich uczestnikom – a często również osobom prowadzącym badania – nie można udzielić dostępu do informacji o leczeniu, jakiemu może być poddawany dany uczestnik badania. Udzielenie takich informacji zagroziłoby wiarygodności badania i jego wyników. Uczestnikom badań klinicznych (określanych jako badania ze „ślepą próbą”) nie należy udzielać dostępu do danych na temat ich leczenia w trakcie badania, jeżeli przekazano im stosowne informacje w tym zakresie w momencie, w którym decydowali się na udział w badaniu, a ujawnienie takich informacji zagroziłoby wiarygodności całego badania. |
| --- | --- |

i.

Aby zapewnić obiektywność wyników wielu badań klinicznych, ich uczestnikom – a często również osobom prowadzącym badania – nie można udzielić dostępu do informacji o leczeniu, jakiemu może być poddawany dany uczestnik badania. Udzielenie takich informacji zagroziłoby wiarygodności badania i jego wyników. Uczestnikom badań klinicznych (określanych jako badania ze „ślepą próbą”) nie należy udzielać dostępu do danych na temat ich leczenia w trakcie badania, jeżeli przekazano im stosowne informacje w tym zakresie w momencie, w którym decydowali się na udział w badaniu, a ujawnienie takich informacji zagroziłoby wiarygodności całego badania.

| ii. | Wyrażenie zgody na udział w badaniu na takich warunkach jest równoznaczne ze skutecznym zrzeczeniem się prawa dostępu do danych. Po zakończeniu badania i przeanalizowaniu jego wyników uczestnikom należy zapewnić dostęp do danych, które ich dotyczą, jeżeli tego zażądają. Uczestnicy badania powinni zwrócić się z żądaniem udostępnienia takich danych przede wszystkim do lekarza lub innego świadczeniodawcy, który był odpowiedzialny za ich leczenie w trakcie badania klinicznego, lub – w dalszej kolejności – do podmiotu sponsorującego badania kliniczne. |
| --- | --- |

ii.

Wyrażenie zgody na udział w badaniu na takich warunkach jest równoznaczne ze skutecznym zrzeczeniem się prawa dostępu do danych. Po zakończeniu badania i przeanalizowaniu jego wyników uczestnikom należy zapewnić dostęp do danych, które ich dotyczą, jeżeli tego zażądają. Uczestnicy badania powinni zwrócić się z żądaniem udostępnienia takich danych przede wszystkim do lekarza lub innego świadczeniodawcy, który był odpowiedzialny za ich leczenie w trakcie badania klinicznego, lub – w dalszej kolejności – do podmiotu sponsorującego badania kliniczne.

f.   Monitorowanie bezpieczeństwa i skuteczności produktów

| i. | Przedsiębiorstwo zajmujące się wytwarzaniem produktów farmaceutycznych i wyrobów medycznych nie ma obowiązku stosowania zasad w zakresie zasad powiadomienia, wyboru, odpowiedzialności za dalsze przekazywanie danych i dostępu przy podejmowaniu działań dotyczących monitorowania bezpieczeństwa i skuteczności wytwarzanych przez siebie produktów, w tym nie ma obowiązku zgłaszania wystąpienia zdarzeń niepożądanych ani monitorowania pacjentów/podmiotów korzystających z określonych produktów leczniczych lub wyrobów medycznych, w zakresie, w jakim zapewnienie zgodności z tymi zasadami uniemożliwia spełnienie wymogów regulacyjnych. Dotyczy to zarówno sprawozdań przekazywanych przedsiębiorstwom zajmującym się wytwarzaniem produktów farmaceutycznych i wyrobów medycznych na przykład przez świadczeniodawców, jak i sprawozdań przekazywanych przez przedsiębiorstwa zajmujące się wytwarzaniem produktów farmaceutycznych i wyrobów leczniczych agencjom rządowym takim jak Urząd ds. Żywności i Leków. |
| --- | --- |

i.

Przedsiębiorstwo zajmujące się wytwarzaniem produktów farmaceutycznych i wyrobów medycznych nie ma obowiązku stosowania zasad w zakresie zasad powiadomienia, wyboru, odpowiedzialności za dalsze przekazywanie danych i dostępu przy podejmowaniu działań dotyczących monitorowania bezpieczeństwa i skuteczności wytwarzanych przez siebie produktów, w tym nie ma obowiązku zgłaszania wystąpienia zdarzeń niepożądanych ani monitorowania pacjentów/podmiotów korzystających z określonych produktów leczniczych lub wyrobów medycznych, w zakresie, w jakim zapewnienie zgodności z tymi zasadami uniemożliwia spełnienie wymogów regulacyjnych. Dotyczy to zarówno sprawozdań przekazywanych przedsiębiorstwom zajmującym się wytwarzaniem produktów farmaceutycznych i wyrobów medycznych na przykład przez świadczeniodawców, jak i sprawozdań przekazywanych przez przedsiębiorstwa zajmujące się wytwarzaniem produktów farmaceutycznych i wyrobów leczniczych agencjom rządowym takim jak Urząd ds. Żywności i Leków.

g.   Dane kodowane za pomocą klucza

| i. | Wyniki badań naukowych są zawsze kodowane przez głównego badacza w momencie ich uzyskania za pomocą niepowtarzalnego klucza, aby nie dopuścić do ujawnienia tożsamości poszczególnych osób, których dane dotyczą. Przedsiębiorstwa farmaceutyczne sponsorujące takie badania nie posiadają dostępu do tego klucza. Niepowtarzalny klucz jest znany wyłącznie badaczowi – dzięki temu badacz może ustalić tożsamość osoby biorącej udział w badaniu w wyjątkowych okolicznościach (np. w przypadku konieczności udzielenia takiej osobie pomocy medycznej po zakończeniu badania). Przekazanie danych zakodowanych w opisany powyżej sposób z UE do Stanów Zjednoczonych, które zgodnie z prawem UE stanowią unijne dane osobowe, podlegałoby zasadom. |
| --- | --- |

i.

Wyniki badań naukowych są zawsze kodowane przez głównego badacza w momencie ich uzyskania za pomocą niepowtarzalnego klucza, aby nie dopuścić do ujawnienia tożsamości poszczególnych osób, których dane dotyczą. Przedsiębiorstwa farmaceutyczne sponsorujące takie badania nie posiadają dostępu do tego klucza. Niepowtarzalny klucz jest znany wyłącznie badaczowi – dzięki temu badacz może ustalić tożsamość osoby biorącej udział w badaniu w wyjątkowych okolicznościach (np. w przypadku konieczności udzielenia takiej osobie pomocy medycznej po zakończeniu badania). Przekazanie danych zakodowanych w opisany powyżej sposób z UE do Stanów Zjednoczonych, które zgodnie z prawem UE stanowią unijne dane osobowe, podlegałoby zasadom.

15.   Rejestr publiczny i publicznie dostępne informacje

| a. | Podmiot musi stosować zasady bezpieczeństwa, integralności danych i ograniczenia celu oraz zasadę dotyczącą ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności w odniesieniu do danych osobowych pochodzących z ogólnodostępnych źródeł. Zasady te mają również zastosowanie do danych osobowych pochodzących z rejestrów publicznych (tj. z ogólnodostępnych rejestrów prowadzonych przez agencje rządowe lub podmioty na poszczególnych szczeblach). |
| --- | --- |

a.

Podmiot musi stosować zasady bezpieczeństwa, integralności danych i ograniczenia celu oraz zasadę dotyczącą ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności w odniesieniu do danych osobowych pochodzących z ogólnodostępnych źródeł. Zasady te mają również zastosowanie do danych osobowych pochodzących z rejestrów publicznych (tj. z ogólnodostępnych rejestrów prowadzonych przez agencje rządowe lub podmioty na poszczególnych szczeblach).

| b. | Stosowanie zasad powiadomienia, wyboru lub odpowiedzialności za dalsze przekazywanie w odniesieniu do informacji przechowywanych w rejestrach publicznych nie jest konieczne, o ile takie informacje nie zostaną połączone z informacjami przechowywanymi w rejestrach niepublicznych i pod warunkiem zapewnienia zgodności z wszelkimi warunkami uzyskania dostępu do takich informacji obowiązującymi w danym systemie prawnym. Ponadto stosowanie zasad powiadomienia, wyboru lub odpowiedzialności za dalsze przekazywanie w odniesieniu do ogólnodostępnych informacji nie jest co do zasady konieczne, chyba że osoba dokonująca przeniesienia z UE wskaże, że takie informacje podlegają ograniczeniom wiążącym się z koniecznością zastosowania tych zasad przez podmiot zamierzający wykorzystać te informacje w określonych celach. Podmioty nie ponoszą odpowiedzialności za sposób wykorzystywania tych informacji przez podmioty uzyskujące do nich dostęp za pośrednictwem opublikowanych materiałów. |
| --- | --- |

b.

Stosowanie zasad powiadomienia, wyboru lub odpowiedzialności za dalsze przekazywanie w odniesieniu do informacji przechowywanych w rejestrach publicznych nie jest konieczne, o ile takie informacje nie zostaną połączone z informacjami przechowywanymi w rejestrach niepublicznych i pod warunkiem zapewnienia zgodności z wszelkimi warunkami uzyskania dostępu do takich informacji obowiązującymi w danym systemie prawnym. Ponadto stosowanie zasad powiadomienia, wyboru lub odpowiedzialności za dalsze przekazywanie w odniesieniu do ogólnodostępnych informacji nie jest co do zasady konieczne, chyba że osoba dokonująca przeniesienia z UE wskaże, że takie informacje podlegają ograniczeniom wiążącym się z koniecznością zastosowania tych zasad przez podmiot zamierzający wykorzystać te informacje w określonych celach. Podmioty nie ponoszą odpowiedzialności za sposób wykorzystywania tych informacji przez podmioty uzyskujące do nich dostęp za pośrednictwem opublikowanych materiałów.

| c. | Jeżeli okaże się, że podmiot umyślnie podał dane osobowe do wiadomości publicznej z naruszeniem zasad, tak aby wykorzystać te wyjątki lub umożliwić innym podmiotom skorzystanie z nich, nie będzie już uprawniony do korzystania z przywilejów wynikających z DPF UE–USA. |
| --- | --- |

c.

Jeżeli okaże się, że podmiot umyślnie podał dane osobowe do wiadomości publicznej z naruszeniem zasad, tak aby wykorzystać te wyjątki lub umożliwić innym podmiotom skorzystanie z nich, nie będzie już uprawniony do korzystania z przywilejów wynikających z DPF UE–USA.

| d. | Stosowanie zasady dostępu w odniesieniu do informacji przechowywanych w rejestrze publicznym nie jest konieczne, o ile takie informacje nie zostaną połączone z innymi danymi osobowymi (nie dotyczy to niewielkich ilości informacji wykorzystywanych do indeksowania informacji przechowywanych w rejestrze publicznym lub do zarządzania tymi informacjami); należy jednak przestrzegać wszelkich warunków uzyskania dostępu do takich informacji obowiązujących w danym systemie prawnym. Natomiast w przypadku, gdy dochodzi do połączenia informacji przechowywanych w rejestrze publicznym z informacjami przechowywanymi w rejestrze niepublicznym (innymi niż informacje wskazane powyżej), podmiot musi zapewnić dostęp do wszystkich tego rodzaju informacji, o ile nie są one objęte innymi dopuszczalnymi wyjątkami. |
| --- | --- |

d.

Stosowanie zasady dostępu w odniesieniu do informacji przechowywanych w rejestrze publicznym nie jest konieczne, o ile takie informacje nie zostaną połączone z innymi danymi osobowymi (nie dotyczy to niewielkich ilości informacji wykorzystywanych do indeksowania informacji przechowywanych w rejestrze publicznym lub do zarządzania tymi informacjami); należy jednak przestrzegać wszelkich warunków uzyskania dostępu do takich informacji obowiązujących w danym systemie prawnym. Natomiast w przypadku, gdy dochodzi do połączenia informacji przechowywanych w rejestrze publicznym z informacjami przechowywanymi w rejestrze niepublicznym (innymi niż informacje wskazane powyżej), podmiot musi zapewnić dostęp do wszystkich tego rodzaju informacji, o ile nie są one objęte innymi dopuszczalnymi wyjątkami.

| e. | Podobnie jak ma to miejsce w przypadku informacji przechowywanych w rejestrach publicznych, zapewnienie dostępu do informacji, które zostały już podane do wiadomości publicznej, nie jest konieczne, o ile takie informacje nie zostały połączone z informacjami, które nie są ogólnodostępne. Podmioty, których działalność polega na sprzedaży publicznie dostępnych informacji, mogą zażądać od podmiotu uiszczenia opłaty, jaką zwyczajowo pobierają z tytułu rozpatrzenia wniosku o udzielenie dostępu. Osoby fizyczne mogą również zwrócić się o udostępnienie im danych na ich temat do podmiotu, który pierwotnie zgromadził stosowne dane. |
| --- | --- |

e.

Podobnie jak ma to miejsce w przypadku informacji przechowywanych w rejestrach publicznych, zapewnienie dostępu do informacji, które zostały już podane do wiadomości publicznej, nie jest konieczne, o ile takie informacje nie zostały połączone z informacjami, które nie są ogólnodostępne. Podmioty, których działalność polega na sprzedaży publicznie dostępnych informacji, mogą zażądać od podmiotu uiszczenia opłaty, jaką zwyczajowo pobierają z tytułu rozpatrzenia wniosku o udzielenie dostępu. Osoby fizyczne mogą również zwrócić się o udostępnienie im danych na ich temat do podmiotu, który pierwotnie zgromadził stosowne dane.

16.   Wnioski o udostępnienie danych składane przez organy publiczne

| a. | Aby zapewnić przejrzystość w odniesieniu do wniosków o udostępnienie danych, składanych zgodnie z prawem przez organy publiczne, podmioty uczestniczące mogą dobrowolnie publikować okresowe sprawozdania z przejrzystości zawierające informacje o liczbie wniosków o udostępnienie danych osobowych na potrzeby egzekwowania prawa lub zapewnienia bezpieczeństwa narodowego, jakie otrzymują od organów publicznych, o ile ujawnienie tego rodzaju danych jest dopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów. |
| --- | --- |

a.

Aby zapewnić przejrzystość w odniesieniu do wniosków o udostępnienie danych, składanych zgodnie z prawem przez organy publiczne, podmioty uczestniczące mogą dobrowolnie publikować okresowe sprawozdania z przejrzystości zawierające informacje o liczbie wniosków o udostępnienie danych osobowych na potrzeby egzekwowania prawa lub zapewnienia bezpieczeństwa narodowego, jakie otrzymują od organów publicznych, o ile ujawnienie tego rodzaju danych jest dopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów.

| b. | Informacje zamieszczane w tych sprawozdaniach przez podmioty uczestniczące, informacje, które zostały ujawnione przez Wspólnotę Wywiadowczą, oraz inne informacje mogą być wykorzystywane przy przeprowadzaniu okresowego wspólnego przeglądu funkcjonowania DPF UE–USA zgodnie z zasadami. |
| --- | --- |

b.

Informacje zamieszczane w tych sprawozdaniach przez podmioty uczestniczące, informacje, które zostały ujawnione przez Wspólnotę Wywiadowczą, oraz inne informacje mogą być wykorzystywane przy przeprowadzaniu okresowego wspólnego przeglądu funkcjonowania DPF UE–USA zgodnie z zasadami.

| c. | Niewystosowanie powiadomienia zgodnie z lit. a) ppkt (xii) zasady powiadomienia nie uniemożliwia danemu podmiotowi udzielenia odpowiedzi na jakikolwiek złożony zgodnie z prawem wniosek ani nie utrudnia mu udzielenia odpowiedzi na taki wniosek. |
| --- | --- |

c.

Niewystosowanie powiadomienia zgodnie z lit. a) ppkt (xii) zasady powiadomienia nie uniemożliwia danemu podmiotowi udzielenia odpowiedzi na jakikolwiek złożony zgodnie z prawem wniosek ani nie utrudnia mu udzielenia odpowiedzi na taki wniosek.

---

(1)  Jeśli decyzja Komisji w sprawie adekwatności ochrony przewidzianej w DPF UE–USA ma zastosowanie do Islandii, Liechtensteinu i Norwegii, DPF UE–USA obejmie zarówno UE, jak i te trzy kraje. Z tego względu odniesienia do UE i jej państw członkowskich należy rozumieć jako obejmujące Islandię, Liechtenstein i Norwegię.

(2)  ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).

(3)  Zasady ramowe Tarczy Prywatności UE–USA zostały zmienione i zastąpione „zasadami ramowymi ochrony danych UE–USA”. (Zob. zasada uzupełniająca dotycząca samocertyfikacji).

(4)  Rozporządzenie wykonawcze z dnia 7 października 2022 r. w sprawie poprawy zabezpieczeń dotyczących działań Stanów Zjednoczonych w zakresie rozpoznania radioelektronicznego.

(5)  
  Zob. np. sekcja c) zasady dotyczącej ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności.

(6)  W zależności od okoliczności przykładami dopuszczalnych celów przetwarzania mogą być cele służące w sposób zasadny relacjom z klientami, zgodność i względy prawne, audyt, bezpieczeństwo i zapobieganie oszustwom, zachowanie praw podmiotu i ich obrona, lub inne cele zgodne z oczekiwaniami, jakie może mieć racjonalna osoba pod względem gromadzenia danych.

(7)  W tym kontekście, jeśli biorąc pod uwagę środki, jakimi można się racjonalnie posłużyć w celu identyfikacji (uwzględniając m.in. koszty i czas potrzebny do zidentyfikowania danej osoby oraz technologię dostępną w momencie przetwarzania danych), a także formę, w jakiej dane są zachowywane, osoba fizyczna może być racjonalnie zidentyfikowana przez podmiot lub stronę trzecią – gdyby ta osoba trzecia miała dostęp do danych – wówczas osoba fizyczna jest „możliwa do zidentyfikowania”.

(8)  Zgłoszenia musi dokonać – za pośrednictwem strony internetowej departamentu dotyczącej ram ochrony danych – przedstawiciel podmiotu upoważniony do składania oświadczeń w imieniu podmiotu i dowolnej z jednostek objętych przez podmiot obowiązkiem przestrzegania zasad.

(9)  Główna „osoba do kontaktu w imieniu podmiotu” lub „członek zarządu podmiotu” nie może być osobą spoza podmiotu (np. zewnętrznym doradcą lub zewnętrznym konsultantem).

(10)  
  Zob. zasada uzupełniająca dotycząca weryfikacji.

(11)  
  Zob. zasada uzupełniająca dotycząca rozstrzygania sporów i egzekwowania prawa.

(12)  Podmiot dokonujący samocertyfikacji po raz pierwszy nie może deklarować uczestnictwa w DPF UE–USA w swojej ostatecznej polityce prywatności, dopóki departament nie powiadomi go, że może to zrobić. Przy składaniu wstępnej samocertyfikacji podmiot musi przedstawić departamentowi projekt polityki prywatności, która jest zgodna z zasadami. Po ustaleniu przez departament, że wstępne zgłoszenie samocertyfikacji złożone przez podmiot jest kompletne, departament powiadomi podmiot, że powinien on sfinalizować (np. – w stosownych przypadkach – opublikować) swoją politykę prywatności zgodną z DPF UE–USA. Podmiot musi niezwłocznie powiadomić departament z chwilą, gdy odpowiednia polityka prywatności zostanie sfinalizowana; departament umieści wówczas ten podmiot w wykazie DPF.

(13)  Jeśli w momencie wycofania się podmiot zdecyduje się zachować dane osobowe, które otrzymał w oparciu o DPF UE–USA, i corocznie potwierdzać departamentowi, że nadal stosuje zasady do takich danych, podmiot musi udokumentować departamentowi raz w roku po wycofaniu się (tj. chyba że i dopóki podmiot nie zapewni „odpowiedniej” ochrony takich danych za pomocą innych zatwierdzonych środków lub zwróci lub usunie wszystkie takie dane i powiadomi o tym departament), w jaki sposób postąpił z tymi danymi osobowymi, w jaki sposób postąpi z wszelkimi danymi osobowymi, które nadal przechowuje, oraz wskazać stałą osobę odpowiedzialną za kontakty w sprawie pytań związanych z zasadami.

(14)  Podmiot powinien udzielać odpowiedzi na zapytania osoby fizycznej dotyczące celów przetwarzania danych, kategorii przetwarzanych danych osobowych oraz odbiorców lub kategorii odbiorców, którym dane osobowe są ujawniane.

(15)  Zasady, Przegląd, pkt 5.

(16)  Niezależne organy ds. rozstrzygania sporów dysponują swobodą uznania co do okoliczności, w jakich zdecydują się na nałożenie tych sankcji. Wrażliwość danych stanowi jeden z czynników, jaki należy wziąć pod uwagę przy podejmowaniu decyzji, czy w danym przypadku zachodzi konieczność usunięcia danych, a także czy podmiot gromadził informacje, korzystał z nich lub ujawniał je z rażącym naruszeniem zasad.

(17)  Departament wskaże w powiadomieniu termin, koniecznie krótszy niż 30 dni, w którym podmiot ma odpowiedzieć na powiadomienie.

---

ZAŁĄCZNIK I: MODEL ARBITRAŻOWY

W niniejszym załączniku I przedstawiono warunki rozpatrywania roszczeń w ramach postępowania arbitrażowego przez podmioty uczestniczące w DPF UE–USA zgodnie z zasadą dotyczącą ochrony prawnej, egzekwowania prawa oraz odpowiedzialności. Opisana poniżej możliwość przeprowadzenia arbitrażu ma zastosowanie do niektórych „pozostałych” roszczeń dotyczących danych objętych DPF UE–USA. Celem tego rozwiązania jest zapewnienie możliwości skorzystania przez osoby fizyczne na zasadzie dobrowolności z szybkiego, niezależnego i sprawiedliwego mechanizmu rozstrzygania wszelkich przypadków domniemanych naruszeń zasad, które nie zostały rozstrzygnięte w ramach żadnego z pozostałych mechanizmów DPF UE–USA.

A.   Zakres oddziaływania

Osoba fizyczna może skorzystać z arbitrażu, aby ustalić – w odniesieniu do pozostałych roszczeń – czy podmiot uczestniczący naruszył spoczywające na nim zgodnie z zasadami zobowiązania względem danej osoby fizycznej oraz czy takie naruszenie pozostaje w pełni lub częściowo nienaprawione. Z arbitrażu można skorzystać wyłącznie w celach wskazanych powyżej. Z arbitrażu nie można skorzystać np. w przypadku, w którym przedmiotem sporu są wyjątki od zasad (1), lub w przypadku zarzutu dotyczącego adekwatności DPF UE–USA.

B.   Dostępne środki ochrony prawnej

W przypadku wszczęcia postępowania arbitrażowego „panel ds. ram ochrony danych UE–USA” (panel, w którego skład wchodzi jeden arbiter lub trzech arbitrów, zgodnie z ustaleniami stron) jest uprawniony do zasądzenia godziwego środka naprawiającego szkodę w formie niepieniężnej dostosowanego do indywidualnych potrzeb (takiego jak dostęp do danych dotyczących danej osoby, prawo do ich poprawienia, usunięcia lub zwrócenia danej osobie fizycznej) niezbędnego do naprawienia naruszenia zasad wyłącznie w stosunku do tej osoby fizycznej. Są to wyłącznie uprawnienia przysługujące panelowi ds. ram ochrony danych UE–USA w odniesieniu do środków ochrony prawnej. W czasie obrad nad tym, jakie środki ochrony prawnej należy zastosować w danym przypadku, panel ds. ram ochrony danych UE–USA musi wziąć pod uwagę inne środki ochrony prawnej, które zostały już zastosowane w ramach innych mechanizmów DPF UE–USA. Nie przewidziano możliwości dochodzenia odszkodowania, zwrotu kosztów lub opłat ani stosowania innych środków ochrony prawnej. Każda strona jest zobowiązana do pokrycia honorarium swojego pełnomocnika procesowego.

C.   Wymogi, jakie muszą zostać spełnione przed wszczęciem postępowania arbitrażowego

Osoba fizyczna, która zdecyduje się skorzystać z możliwości przeprowadzenia postępowania arbitrażowego, musi podjąć następujące działania przed wystąpieniem o wszczęcie postępowania arbitrażowego: 1) zgłosić domniemane naruszenie bezpośrednio danemu podmiotowi i zapewnić mu możliwość rozwiązania zaistniałego problemu w terminie wyznaczonym w lit. d) ppkt (i) zasady uzupełniającej dotyczącej rozstrzygania sporów i egzekwowania prawa; 2) skorzystać z bezpłatnego niezależnego mechanizmu ochrony prawnej przewidzianego w zasadach; oraz 3) przekazać stosowne informacje departamentowi za pośrednictwem właściwego dla tej osoby fizycznej organu ochrony danych i zapewnić departamentowi możliwość podjęcia działań w celu rozwiązania danego problemu w terminach określonych w piśmie Urzędu ds. Handlu Międzynarodowego w departamencie – przekazanie takich informacji nie wiąże się z koniecznością ponoszenia jakichkolwiek opłat przez osobę fizyczną.

Z wariantu zakładającego przeprowadzenie arbitrażu nie można skorzystać, jeżeli to samo domniemane naruszenie zasad 1) było już przedmiotem arbitrażu; 2) było przedmiotem prawomocnego wyroku wydanego w postępowaniu sądowym, którego stroną była dana osoba fizyczna; lub 3) zostało już wcześniej uregulowane przez strony. Ponadto z tego wariantu nie można skorzystać, jeżeli organ ochrony danych 1) jest organem właściwym zgodnie z zasadą uzupełniającą dotyczącą roli organów ochrony danych lub zasadą uzupełniającą dotycząca danych o zasobach ludzkich; lub 2) został upoważniony do rozstrzygnięcia przypadku domniemanego naruszenia bezpośrednio przez podmiot. Uprawnienie organu ochrony danych do rozpatrzenia tych samych zarzutów przeciwko unijnemu administratorowi danych nie wyklucza samo w sobie wszczęcia postępowania arbitrażowego przeciwko innemu podmiotowi prawnemu, dla którego nie wyznaczono takiego organu ochrony danych.

D.   Wiążący charakter orzeczeń

Decyzja osoby fizycznej o skorzystaniu z arbitrażu jest całkowicie dobrowolna. Orzeczenia arbitrażowe będą wiążące dla wszystkich stron arbitrażu. Po wystąpieniu o arbitraż dana osoba fizyczna traci możliwość dochodzenia środka naprawiającego szkodę za ten sam rodzaj naruszenia przed innym organem lub sądem, przy czym jeżeli godziwy środek naprawiający szkodę w formie niepieniężnej nie rekompensuje w pełni domniemanego naruszenia, wystąpienie osoby fizycznej o arbitraż nie wyklucza wniesienia powództwa o odszkodowanie do sądu.

E.   Kontrola i wykonanie

Osoby fizyczne i podmioty uczestniczące będą mogły wystąpić o przeprowadzenie kontroli sądowej i wykonanie orzeczeń arbitrażowych zgodnie z prawem amerykańskim, tj. federalną ustawą o arbitrażu (2). Wszelkie tego typu sprawy muszą być wnoszone przed federalny sąd pierwszej instancji, którego właściwość miejscowa obejmuje główne miejsce prowadzenia działalności podmiotu uczestniczącego.

Tego rodzaju arbitraż służy rozwiązywaniu sporów indywidualnych, przy czym orzeczenia arbitrażowe nie mają przymiotu niepodważalnego ani wiążącego precedensu w sprawach z udziałem stron przeciwnych, w tym w przyszłych postępowaniach arbitrażowych, postępowaniach przed sądami unijnymi lub amerykańskimi bądź w postępowaniach FTC.

F.   Panel arbitrażowy

Strony wybiorą arbitrów panelu ds. ram ochrony danych UE–USA z wykazu arbitrów omówionego poniżej.

Zgodnie z obowiązującym prawem departament i Komisja opracują wykaz co najmniej 10 arbitrów, wybranych ze względu na ich niezależność, uczciwość i wiedzę fachową. W odniesieniu do tego procesu zastosowanie mają poniższe zasady.

Arbitrzy:

| 1) | będą figurowali w wykazie przez okres trzech lat, chyba że zaistnieją wyjątkowe okoliczności lub zostaną skreśleni z uzasadnionego powodu, z możliwością przedłużenia przez departament, po uprzednim powiadomieniu Komisji, na kolejny okres obejmujący trzy lata; |
| --- | --- |

1)

będą figurowali w wykazie przez okres trzech lat, chyba że zaistnieją wyjątkowe okoliczności lub zostaną skreśleni z uzasadnionego powodu, z możliwością przedłużenia przez departament, po uprzednim powiadomieniu Komisji, na kolejny okres obejmujący trzy lata;

| 2) | nie podlegają żadnym instrukcjom wydanym przez stronę, dowolny podmiot uczestniczący, USA, UE, państwa członkowskie UE, inny dowolny organ rządowy, organ publiczny lub organ egzekwowania prawa ani nie są z tymi podmiotami powiązani; oraz |
| --- | --- |

2)

nie podlegają żadnym instrukcjom wydanym przez stronę, dowolny podmiot uczestniczący, USA, UE, państwa członkowskie UE, inny dowolny organ rządowy, organ publiczny lub organ egzekwowania prawa ani nie są z tymi podmiotami powiązani; oraz

| 3) | muszą być uprawnieni do praktykowania prawa w Stanach Zjednoczonych oraz muszą być ekspertami w zakresie praw ochrony danych osobowych w Stanach Zjednoczonych oraz posiadać wiedzę ekspercką w zakresie unijnego prawa ochrony danych. |
| --- | --- |

3)

muszą być uprawnieni do praktykowania prawa w Stanach Zjednoczonych oraz muszą być ekspertami w zakresie praw ochrony danych osobowych w Stanach Zjednoczonych oraz posiadać wiedzę ekspercką w zakresie unijnego prawa ochrony danych.

G.   Procedury arbitrażowe

Zgodnie z obowiązującym prawem departament i Komisja uzgodniły przyjęcie zasad arbitrażu regulujących postępowania przed panelem ds. ram ochrony danych UE–USA (3). W przypadku konieczności zmiany zasad regulujących postępowania departament i Komisja uzgodnią zmianę tych zasad lub przyjęcie innego zestawu obowiązujących, ugruntowanych amerykańskich procedur arbitrażowych, w zależności od przypadku, z zastrzeżeniem każdego z następujących warunków:

| 1. | Osoba fizyczna może wszcząć postępowanie arbitrażowe, z zastrzeżeniem powyższego przepisu dotyczącego wymogów przedarbitrażowych, poprzez doręczenia podmiotowi „zawiadomienia”. Zawiadomienie zawiera podsumowanie kroków podjętych na podstawie pkt C w celu zaspokojenia roszczenia, opis domniemanego naruszenia oraz, według uznania osoby fizycznej, wszelkie dokumenty uzupełniające i materiały lub omówienie przepisów dotyczących zgłaszanego roszczenia. |
| --- | --- |

1.

Osoba fizyczna może wszcząć postępowanie arbitrażowe, z zastrzeżeniem powyższego przepisu dotyczącego wymogów przedarbitrażowych, poprzez doręczenia podmiotowi „zawiadomienia”. Zawiadomienie zawiera podsumowanie kroków podjętych na podstawie pkt C w celu zaspokojenia roszczenia, opis domniemanego naruszenia oraz, według uznania osoby fizycznej, wszelkie dokumenty uzupełniające i materiały lub omówienie przepisów dotyczących zgłaszanego roszczenia.

| 2. | Opracowane zostaną procedury w celu zapewnienia, aby w związku z tym samym naruszeniem zgłoszonym przez osobę fizyczną nie przyznano powielających się środków ochrony prawnej ani nie prowadzono powielających się procedur. |
| --- | --- |

2.

Opracowane zostaną procedury w celu zapewnienia, aby w związku z tym samym naruszeniem zgłoszonym przez osobę fizyczną nie przyznano powielających się środków ochrony prawnej ani nie prowadzono powielających się procedur.

| 3. | Postępowanie prowadzone przez FTC może przebiegać równolegle z postępowaniem arbitrażowym. |
| --- | --- |

3.

Postępowanie prowadzone przez FTC może przebiegać równolegle z postępowaniem arbitrażowym.

| 4. | Żaden przedstawiciel USA, UE ani żadne państwo członkowskie UE ani jakikolwiek organ rządowy, organ publiczny lub organ egzekwowania prawa nie może uczestniczyć w takich postępowaniach arbitrażowych, chyba że na wniosek osoby fizycznej z UE organy ochrony danych mogą zapewnić pomoc jedynie w przygotowaniu zawiadomienia, ale nie mogą uzyskać dostępu do wyników postępowania dowodowego ani żadnych innych materiałów związanych z tymi postępowaniami arbitrażowymi. |
| --- | --- |

4.

Żaden przedstawiciel USA, UE ani żadne państwo członkowskie UE ani jakikolwiek organ rządowy, organ publiczny lub organ egzekwowania prawa nie może uczestniczyć w takich postępowaniach arbitrażowych, chyba że na wniosek osoby fizycznej z UE organy ochrony danych mogą zapewnić pomoc jedynie w przygotowaniu zawiadomienia, ale nie mogą uzyskać dostępu do wyników postępowania dowodowego ani żadnych innych materiałów związanych z tymi postępowaniami arbitrażowymi.

| 5. | Miejscem prowadzenia postępowania arbitrażowego będą Stany Zjednoczone, a osoba fizyczna może zdecydować się na udział w nim za pośrednictwem konferencji wideo lub konferencji telefonicznej, która zostanie zorganizowana nieodpłatnie. Osobiste stawiennictwo nie będzie wymagane. |
| --- | --- |

5.

Miejscem prowadzenia postępowania arbitrażowego będą Stany Zjednoczone, a osoba fizyczna może zdecydować się na udział w nim za pośrednictwem konferencji wideo lub konferencji telefonicznej, która zostanie zorganizowana nieodpłatnie. Osobiste stawiennictwo nie będzie wymagane.

| 6. | Językiem arbitrażu będzie język angielski, chyba że strony uzgodnią inaczej. Na uzasadniony wniosek, a także uwzględniając fakt, czy osoba jest reprezentowana przez pełnomocnika, tłumaczenie ustne podczas postępowania arbitrażowego oraz tłumaczenie pisemne materiałów arbitrażowych zostanie zapewnione nieodpłatnie, chyba że panel ds. ram ochrony danych UE–USA uzna, iż w związku z okolicznościami danego postępowania arbitrażowego prowadziłoby to do nieuzasadnionych lub nieproporcjonalnych kosztów. |
| --- | --- |

6.

Językiem arbitrażu będzie język angielski, chyba że strony uzgodnią inaczej. Na uzasadniony wniosek, a także uwzględniając fakt, czy osoba jest reprezentowana przez pełnomocnika, tłumaczenie ustne podczas postępowania arbitrażowego oraz tłumaczenie pisemne materiałów arbitrażowych zostanie zapewnione nieodpłatnie, chyba że panel ds. ram ochrony danych UE–USA uzna, iż w związku z okolicznościami danego postępowania arbitrażowego prowadziłoby to do nieuzasadnionych lub nieproporcjonalnych kosztów.

| 7. | Materiały przekazane arbitrom będą traktowane jako poufne i będą wykorzystywane wyłącznie w związku z arbitrażem. |
| --- | --- |

7.

Materiały przekazane arbitrom będą traktowane jako poufne i będą wykorzystywane wyłącznie w związku z arbitrażem.

| 8. | W razie potrzeby dozwolone może być przeprowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego (ang. discovery) i wyniki takiego postępowania będą przez strony traktowane jako poufne i będą wykorzystywane wyłącznie w związku z arbitrażem. |
| --- | --- |

8.

W razie potrzeby dozwolone może być przeprowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego (ang. discovery) i wyniki takiego postępowania będą przez strony traktowane jako poufne i będą wykorzystywane wyłącznie w związku z arbitrażem.

| 9. | Postępowanie arbitrażowe należy zakończyć w ciągu 90 dni od dnia doręczenia zawiadomienia temu podmiotowi, chyba że strony uzgodnią inaczej. |
| --- | --- |

9.

Postępowanie arbitrażowe należy zakończyć w ciągu 90 dni od dnia doręczenia zawiadomienia temu podmiotowi, chyba że strony uzgodnią inaczej.

H.   Koszty

Arbitrzy powinni podjąć zasadne kroki celem zminimalizowania kosztów lub opłat związanych z arbitrażem.

Zgodnie z mającym zastosowanie prawem departament ułatwi utrzymanie funduszu, na który podmioty uczestniczące będą zobowiązane wpłacać składkę proporcjonalną do ich wielkości, która to składka pokryje koszty arbitrażu, w tym honorarium arbitra, do maksymalnej kwoty („górna granica”). Funduszem będzie zarządzać strona trzecia, która będzie regularnie przedstawiać departamentowi sprawozdania z działalności funduszu. Departament będzie współpracował ze stroną trzecią w celu dokonania okresowego przeglądu funkcjonowania funduszu, w tym konieczności dostosowania kwoty składek lub górnej granicy kosztów arbitrażu, oraz przeanalizuje między innymi liczbę postępowań arbitrażowych oraz ich koszty i czas trwania, przy założeniu, że nie zostaną nałożone żadne nadmierne obciążenia finansowe na podmioty uczestniczące. Departament powiadomi Komisję o wynikach takich przeglądów dokonanych we współpracy ze stroną trzecią i z wyprzedzeniem powiadomi Komisję o wszelkich korektach kwoty składek. Honoraria pełnomocnika nie są objęte niniejszym przepisem ani żadnym funduszem ustanowionym na jego mocy.

---

(1)  Zasady, przegląd, pkt 5.

(2)  Rozdział 2 federalnej ustawy o arbitrażu stanowi, że „umowa o arbitraż lub orzeczenie arbitrażowe wynikające ze stosunku prawnego, umownego bądź nie, które uznaje się za handlowe, w tym transakcja, kontrakt lub umowa opisane w [sekcji 2 federalnej ustawy o arbitrażu], podlega postanowieniom Konwencji [o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych z dnia 10 czerwca 1958 r., Zbiór traktatów i innych umów międzynarodowych, których USA są stroną (U.S.T.), tom 21, s. 2519, Zbiór tekstów umów międzynarodowych, których USA są stroną (T.I.A.S.) Nr 6997 („konwencja nowojorska”)]”. Tytuł 9 § 202 U.S.C. Federalna ustawa o arbitrażu stanowi również, że „uznaje się, iż umowa lub orzeczenie wynikające ze stosunku istniejącego w całości między obywatelami Stanów Zjednoczonych nie podlega postanowieniom konwencji [nowojorskiej], chyba że stosunek taki dotyczy majątku znajdującego się za granicą, przewiduje podjęcie działać lub wykonanie za granicą lub jest w inny zasadny sposób powiązany z jednym państwem obcym lub większą ich liczbą”. Tamże. Zgodnie z rozdziałem 2 „każda ze stron arbitrażu może wystąpić do dowolnego sądu posiadającego właściwość na mocy tego rozdziału o zatwierdzenie orzeczenia na niekorzyść dowolnej strony przeciwnej postępowania arbitrażowego. Sąd zatwierdzi orzeczenie, chyba że znajdzie jakąkolwiek podstawę do odmowy lub odroczenia uznania lub wykonania orzeczenia określonego we wspomnianej konwencji [nowojorskiej]”. Tamże, § 207. Rozdział 2 stanowi również, że „sądy pierwszej instancji Stanów Zjednoczonych [. . .] są właściwe do orzekania [. . .] w sprawie powództwa lub postępowania [podlegającego konwencji nowojorskiej], niezależnie od wartości przedmiotu sporu”. Tamże, § 203.

Rozdział 2 stanowi również, że „rozdział 1 ma zastosowanie do powództw i postępowań wszczętych na podstawie tego rozdziału, w zakresie, w jakim rozdział ten nie jest sprzeczny z niniejszym rozdziałem lub konwencją [nowojorską] ratyfikowaną przez Stany Zjednoczone”. Tamże, § 208. Rozdział 1 stanowi z kolei, że „pisemne postanowienie [...] . umowy potwierdzającej zawarcie transakcji handlowej dotyczące poddania pod arbitraż sporu wynikającego z takiej umowy lub transakcji lub odmowy wykonania całości lub części umowy bądź pisemna umowa dotycząca poddania pod arbitraż istniejącego sporu wynikającego z takiej umowy, transakcji lub odmowy są ważne, nieodwołalne i wykonalne, z zastrzeżeniem wszelkich podstaw przewidzianych w prawie lub w zasadach słuszności w odniesieniu do rozwiązania jakiejkolwiek umowy”. Tamże, § 2. Rozdział 1 stanowi ponadto, że „każda strona postępowania arbitrażowego może wnieść do wskazanego sądu o zatwierdzenie orzeczenia, przy czym sąd ma obowiązek wydać takie postanowienie, chyba że orzeczenie zostanie uchylone, zmienione lub sprostowane, jak określono w sekcjach 10 i 11 [federalnej ustawy o arbitrażu]”. Tamże, § 9.

(3)  Międzynarodowe Centrum Rozstrzygania Sporów („ICDR”), czyli dział ds. międzynarodowych Amerykańskiego Stowarzyszenia Arbitrażowego („AAA”) (określane zbiorczo „ICDR-AAA”), zostało wybrane przez departament do administrowania postępowaniami arbitrażowymi na podstawie i zarządzania funduszem arbitrażowym określonym w załączniku I do zasad. 15 września 2017 r. departament i Komisja uzgodniły przyjęcie zestawu zasad arbitrażowych regulujących wiążące postępowania arbitrażowe opisane w załączniku I do zasad, a także kodeksu postępowania dla arbitrów, który jest zgodny z ogólnie przyjętymi standardami etycznymi dla arbitrów handlowych i załącznikiem I do zasad. Departament i Komisja uzgodniły, że zasady arbitrażu i kodeks postępowania będą aktualizowane w celu odzwierciedlenia aktualizacji DPF UE–USA, a departament będzie współpracował z ICDR-AAA w celu wprowadzenia tych aktualizacji.

---

ZAŁĄCZNIK II

| | DEPARTAMENT HANDLU STANÓW ZJEDNOCZONYCH


  Sekretarz Handlu

  Waszyngton 20230 |
| --- | --- |

Image 2

DEPARTAMENT HANDLU STANÓW ZJEDNOCZONYCH

Sekretarz Handlu

Waszyngton 20230

Dnia 6 lipca 2023 r.

| Szanowny Pan Didier Reynders |
| --- |
| Komisarz do spraw wymiaru sprawiedliwości |
| European Commission |
| Rue de la Loi/ Wetstraat 200 |
| 1049 Brussels |
| Belgia |

Szanowny Pan Didier Reynders

Komisarz do spraw wymiaru sprawiedliwości

European Commission

Rue de la Loi/ Wetstraat 200

1049 Brussels

Belgia

Szanowny Panie Komisarzu!

W imieniu Stanów Zjednoczonych Ameryki mam przyjemność niniejszym przekazać pakiet materiałów dotyczących ram ochrony danych UE–USA, które w połączeniu z rozporządzeniem wykonawczym 14086 w sprawie poprawy zabezpieczeń dotyczących działań Stanów Zjednoczonych w zakresie rozpoznania radioelektronicznego oraz tytułem 28 część 201 kodeksu przepisów federalnych zmieniającym przepisy Departamentu Sprawiedliwości w celu ustanowienia „Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych”, stanowią odzwierciedlenie ważnych i szczegółowych negocjacji mających na celu wzmocnienie ochrony prywatności i wolności obywatelskich. Wskutek przedmiotowych negocjacji opracowano nowe zabezpieczenia mające zapewnić, aby działania USA w zakresie rozpoznania radioelektronicznego były niezbędne i proporcjonalne do osiągnięcia określonych celów bezpieczeństwa narodowego, oraz nowy mechanizm dochodzenia roszczeń dla osób fizycznych z Unii Europejskiej („UE”), w przypadku gdy osoby te uważają, że są celem bezprawnych działań w zakresie rozpoznania radioelektronicznego, które razem zapewnią ochronę unijnych danych osobowych. Ramy ochrony danych UE–USA będą stanowić podstawę konkurencyjnej gospodarki cyfrowej sprzyjającej włączeniu społecznemu. Powinniśmy być dumni z udoskonaleń odzwierciedlonych w tych ramach, które zwiększą ochronę prywatności na całym świecie. Pakiet ten, wraz z rozporządzeniem wykonawczym, przepisami wykonawczymi i innymi dostępnymi materiałami ze źródeł publicznych, daje bardzo solidną podstawę przyjęcia przez Komisję Europejską nowego ustalenia dotyczącego adekwatności (1).

Załączono następujące materiały:

| — | zasady ramowe ochrony danych UE–USA, w tym zasady uzupełniające (zwane łącznie „zasadami”) oraz załącznik I do zasad (tj. załącznik, w którym przedstawiono warunki rozpatrywania roszczeń dotyczących danych osobowych objętych zasadami w ramach postępowania arbitrażowego przez podmioty uczestniczące w ramach ochrony danych); |
| --- | --- |

—

zasady ramowe ochrony danych UE–USA, w tym zasady uzupełniające (zwane łącznie „zasadami”) oraz załącznik I do zasad (tj. załącznik, w którym przedstawiono warunki rozpatrywania roszczeń dotyczących danych osobowych objętych zasadami w ramach postępowania arbitrażowego przez podmioty uczestniczące w ramach ochrony danych);

| — | pismo Urzędu ds. Handlu Międzynarodowego departamentu, który zarządza programem ram ochrony danych, w którym opisano zobowiązania, jakie nasz departament podjął, aby zapewnić skuteczne funkcjonowanie ram ochrony danych UE–USA; |
| --- | --- |

—

pismo Urzędu ds. Handlu Międzynarodowego departamentu, który zarządza programem ram ochrony danych, w którym opisano zobowiązania, jakie nasz departament podjął, aby zapewnić skuteczne funkcjonowanie ram ochrony danych UE–USA;

| — | pismo Federalnej Komisji Handlu, w którym Komisja opisuje sposób, w jaki egzekwuje zasady; |
| --- | --- |

—

pismo Federalnej Komisji Handlu, w którym Komisja opisuje sposób, w jaki egzekwuje zasady;

| — | pismo Departamentu Transportu, w którym departament opisuje sposób, w jaki egzekwuje zasady; |
| --- | --- |

—

pismo Departamentu Transportu, w którym departament opisuje sposób, w jaki egzekwuje zasady;

| — | pismo sporządzone przez Urząd Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych dotyczące gwarancji i ograniczeń mających zastosowanie do amerykańskich organów bezpieczeństwa narodowego; oraz |
| --- | --- |

—

pismo sporządzone przez Urząd Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych dotyczące gwarancji i ograniczeń mających zastosowanie do amerykańskich organów bezpieczeństwa narodowego; oraz

| — | pismo sporządzone przez Departament Sprawiedliwości dotyczące gwarancji i ograniczeń w dostępie rządu Stanów Zjednoczonych do danych na potrzeby egzekwowania prawa i interesu publicznego. |
| --- | --- |

—

pismo sporządzone przez Departament Sprawiedliwości dotyczące gwarancji i ograniczeń w dostępie rządu Stanów Zjednoczonych do danych na potrzeby egzekwowania prawa i interesu publicznego.

Pełny pakiet ram ochrony danych UE–USA zostanie opublikowany na stronie internetowej departamentu dotyczącej ram ochrony danych, a zasady i załącznik I do zasad zaczną obowiązywać w dniu wejścia w życie decyzji Komisji Europejskiej stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony.

Zapewniam, że Stany Zjednoczone traktują te zobowiązania poważnie. Cieszymy się na współpracę z Państwem przy wdrażaniu ram ochrony danych UE–USA oraz przy wchodzeniu razem w nową fazę tego procesu.

Z poważaniem

Image 3

Gina M. RAIMONDO

---

(1)  Pod warunkiem że decyzja Komisji w sprawie adekwatności ochrony przewidzianej w ramach ochrony danych UE–USA ma zastosowanie do Islandii, Liechtensteinu i Norwegii, pakiet ram ochrony danych UE–USA obejmuje zarówno Unię Europejską, jak i te trzy kraje.

1

---

ZAŁĄCZNIK III

Image 4

Dnia 12 grudnia 2022 r.

| Szanowny Pan Didier Reynders |
| --- |
| Komisarz do spraw wymiaru sprawiedliwości |
| European Commission |
| Rue de la Loi/Westraat 200 |
| 1049 Brussels |
| Belgia |

Szanowny Pan Didier Reynders

Komisarz do spraw wymiaru sprawiedliwości

European Commission

Rue de la Loi/Westraat 200

1049 Brussels

Belgia

Szanowny Panie Komisarzu!

W imieniu Urzędu ds. Handlu Międzynarodowego („ITA”) mam przyjemność przedstawić opis zobowiązań, jakie podjął Departament Handlu („departament”), aby zapewnić ochronę danych osobowych poprzez zarządzanie programem ram ochrony danych i nadzór nad nim. Sfinalizowanie ram ochrony danych UE–USA („DPF UE–USA”) jest niezwykle znaczącym osiągnięciem zarówno w kontekście prywatności, jak i dla przedsiębiorstw po obu stronach Atlantyku, ponieważ buduje ono wśród osób fizycznych w UE poczucie bezpieczeństwa, że ich dane będą chronione i że przysługują im środki ochrony prawnej, z których mogą skorzystać, jeżeli mają jakiekolwiek obawy związane z ich danymi, a także umożliwi tysiącom przedsiębiorstw dalsze inwestowanie i prowadzenie handlu po obu stronach Atlantyku z korzyścią dla naszych gospodarek i obywateli. DPF UE–USA odzwierciedlają lata ciężkiej pracy oraz współpracy z Państwem oraz Państwa kolegami i koleżankami w Komisji Europejskiej („Komisja”). Liczymy na dalszą współpracę z Komisją w celu zapewnienia skutecznego funkcjonowania wspólnie wypracowanych ram.

DPF UE–USA przyniosą istotne korzyści zarówno osobom fizycznym, jak i przedsiębiorstwom. Po pierwsze, wprowadzono w nich ważny zestaw gwarancji ochrony prywatności w odniesieniu do danych osób fizycznych z UE przekazywanych do USA. Wymagają od uczestniczących amerykańskich podmiotów, aby opracowały odpowiednią politykę ochrony prywatności; publicznie zobowiązały się do przestrzegania „zasad ramowych ochrony danych UE–USA”, w tym zasad uzupełniających (zwanych łącznie „zasadami”) oraz załącznika I do zasad (tj. załącznik, w którym przedstawiono warunki rozpatrywania roszczeń dotyczących danych osobowych objętych zasadami w ramach postępowania arbitrażowego przez podmioty uczestniczące w DPF UE–USA), umożliwiając tym samym egzekwowanie zobowiązań na podstawie prawa amerykańskiego (1); co roku poświadczały w drodze ponownej certyfikacji w departamencie swoje zobowiązanie do przestrzegania zasad; wprowadziły dobrowolny niezależny mechanizm rozstrzygania sporów dla osób fizycznych z UE; oraz podlegały uprawnieniom dochodzeniowym i wykonawczym amerykańskiego organu ustawowego wymienionego w zasadach (np. Federalnej Komisji Handlu („FTC”), Departamentu Transportu („DoT”)) lub innego amerykańskiego organu ustawowego wymienionego w przyszłym załączniku do zasad. Chociaż decyzja podmiotu o samocertyfikacji jest dobrowolna, to w momencie, gdy publicznie zobowiąże się on do przestrzegania DPF UE–USA, zobowiązanie takie może zostać wyegzekwowane na mocy prawa amerykańskiego przez FTC, DoT lub inny amerykański organ ustawowy, w zależności od tego, który organ jest właściwy do rozstrzygania spraw danego podmiotu uczestniczącego. Po drugie, DPF UE–USA pozwoli przedsiębiorstwom w Stanach Zjednoczonych, w tym spółkom zależnym przedsiębiorstw europejskich mających siedzibę w Stanach Zjednoczonych, na uzyskiwanie danych osobowych z Unii Europejskiej, aby ułatwić przepływy danych, które przyczyniają się do rozwoju handlu transatlantyckiego. Przepływy danych między Stanami Zjednoczonymi a Unią Europejską są największe na świecie i stanowią podstawę stosunków gospodarczych między USA a UE o wartości 7,1 bln USD, które zapewniają miliony miejsc pracy po obu stronach Atlantyku. Przedsiębiorstwa, które wykorzystują transatlantyckie przepływy danych, działają we wszystkich sektorach przemysłu i zaliczają się do nich zarówno największe spółki znajdujące się na liście Fortune 500, jak i liczne małe i średnie przedsiębiorstwa. Transatlantyckie przepływy danych umożliwiają amerykańskim podmiotom przetwarzanie danych potrzebnych do stworzenia oferty towarów i usług dla osób fizycznych z UE oraz możliwości zatrudnienia tych osób.

Departament zaangażuje się w ścisłą i produktywną współpracę z naszymi partnerami w UE w celu skutecznego zarządzania programem ram ochrony danych i nadzoru nad nim. Zaangażowanie to znajduje odzwierciedlenie w opracowywaniu i stałym udoskonalaniu przez departament różnych zasobów wspierających podmioty w procesie samocertyfikacji, utworzeniu strony internetowej zapewniającej ukierunkowane informacje zainteresowanym stronom, współpracy z Komisją i europejskimi organami ochrony danych w celu opracowania wytycznych wyjaśniających ważne elementy DPF UE–USA, działaniach informacyjnych służących ułatwieniu lepszego zrozumienia obowiązków podmiotów w zakresie ochrony danych, a także w nadzorze nad przestrzeganiem przez podmioty wymogów programu i jego monitorowaniu.

Nasza stała współpraca z cenionymi partnerami z UE umożliwi departamentowi zapewnienie skutecznego funkcjonowania DPF UE–USA. Rząd Stanów Zjednoczonych ma długą historię współpracy z Komisją służącej propagowaniu wspólnych zasad ochrony danych, niwelowaniu różnic w naszych podejściach prawnych przy jednoczesnym wspieraniu handlu i wzrostu gospodarczego w Unii Europejskiej i Stanach Zjednoczonych. Uważamy, że DPF UE–USA, które stanowią przykład takiej współpracy, pozwolą Komisji na wydanie nowej decyzji stwierdzającej odpowiedni stopień ochrony, która umożliwi podmiotom wykorzystywanie DPF UE–USA przy przekazywaniu danych osobowych z Unii Europejskiej do Stanów Zjednoczonych zgodnie z prawem UE.

Zarządzanie programem ram ochrony danych i nadzór nad nim przez Departament Handlu

Departament jest w pełni zaangażowany w skuteczne zarządzanie programem ram ochrony danych i nadzór nad nim oraz podejmie odpowiednie działania i przeznaczy odpowiednie zasoby, aby zapewnić osiągnięcie tego celu. Departament będzie prowadził i publicznie udostępniał oficjalny wykaz amerykańskich podmiotów, które dokonały samocertyfikacji w departamencie i zadeklarowały swoje zobowiązanie do przestrzegania zasad („wykaz DPF”), który będzie aktualizować na podstawie corocznych zgłoszeń dotyczących ponownej certyfikacji dokonywanych przez podmioty uczestniczące oraz poprzez usuwanie z niego podmiotów, jeżeli wycofają się one dobrowolnie, nie spełnią wymogu corocznej ponownej certyfikacji zgodnie z procedurami departamentu lub zostaną uznane za uporczywie nieprzestrzegające zasad. Departament będzie również prowadził i publicznie udostępniał oficjalny rejestr amerykańskich podmiotów, które usunięto z wykazu DPF, i określi powód, dla którego usunięto poszczególne podmioty. Wyżej wymieniony oficjalny wykaz i rejestr pozostaną publicznie dostępne na stronie internetowej departamentu dotyczącej ram ochrony danych. Strona internetowa dotycząca ram ochrony danych będzie zawierać umieszczone w widocznym miejscu wyjaśnienie, że każdy podmiot usunięty z wykazu DPF musi zaprzestać twierdzenia, że uczestniczy w DPF UE–USA lub ich przestrzega i że może otrzymywać dane osobowe zgodnie z DPF UE–USA. Podmiot taki musi jednak nadal stosować zasady do danych osobowych, które otrzymał w czasie, gdy uczestniczył w DPF UE–USA dopóty, dopóki przechowuje takie dane. Departament, w ramach nadrzędnego, stałego zaangażowania w skuteczne zarządzanie programem ram ochrony danych i nadzór nad nim, konkretnie podejmuje działania opisane poniżej.

Weryfikacja wymogów samocertyfikacji

| — | Departament, przed sfinalizowaniem samocertyfikacji podmiotu lub corocznej ponownej certyfikacji (zwanych łącznie „samocertyfikacją”) i umieszczeniem go w wykazie DPF, zweryfikuje, czy podmiot co najmniej spełnił odpowiednie wymagania określone w zasadzie uzupełniającej dotyczącej samocertyfikacji w kwestii tego, jakie informacje podmiot musi podać w swoim zgłoszeniu samocertyfikacji złożonym w departamencie, i dostarczył w odpowiednim czasie odpowiednią politykę prywatności, w której informuje się osoby fizyczne o wszystkich 13 wymienionych elementach określonych w zasadzie powiadomienia. Departament zweryfikuje, czy podmiot:






  — | zidentyfikował podmiot zgłaszający samocertyfikację, a także wszelkie amerykańskie jednostki lub amerykańskie spółki zależne podmiotu dokonującego samocertyfikacji, które również przestrzegają zasad a które podmiot chce objąć swoją samocertyfikacją; |
| --- | --- | --- |

—

Departament, przed sfinalizowaniem samocertyfikacji podmiotu lub corocznej ponownej certyfikacji (zwanych łącznie „samocertyfikacją”) i umieszczeniem go w wykazie DPF, zweryfikuje, czy podmiot co najmniej spełnił odpowiednie wymagania określone w zasadzie uzupełniającej dotyczącej samocertyfikacji w kwestii tego, jakie informacje podmiot musi podać w swoim zgłoszeniu samocertyfikacji złożonym w departamencie, i dostarczył w odpowiednim czasie odpowiednią politykę prywatności, w której informuje się osoby fizyczne o wszystkich 13 wymienionych elementach określonych w zasadzie powiadomienia. Departament zweryfikuje, czy podmiot:

—

zidentyfikował podmiot zgłaszający samocertyfikację, a także wszelkie amerykańskie jednostki lub amerykańskie spółki zależne podmiotu dokonującego samocertyfikacji, które również przestrzegają zasad a które podmiot chce objąć swoją samocertyfikacją;

| — | przekazał wymagane informacje kontaktowe (np. informacje kontaktowe konkretnych osób fizycznych lub biur w ramach podmiotu dokonującego samocertyfikacji odpowiedzialnych za rozpatrywanie skarg, wniosków o udostępnienie danych oraz wszelkich innych kwestii wynikających z DPF UE–USA); |
| --- | --- |

—

przekazał wymagane informacje kontaktowe (np. informacje kontaktowe konkretnych osób fizycznych lub biur w ramach podmiotu dokonującego samocertyfikacji odpowiedzialnych za rozpatrywanie skarg, wniosków o udostępnienie danych oraz wszelkich innych kwestii wynikających z DPF UE–USA);

| — | opisała cele, dla których podmiot będzie gromadzić i wykorzystywać dane osobowe otrzymane z Unii Europejskiej; |
| --- | --- |

—

opisała cele, dla których podmiot będzie gromadzić i wykorzystywać dane osobowe otrzymane z Unii Europejskiej;

| — | wskazał, jakie dane osobowe byłyby otrzymywane z Unii Europejskiej w oparciu o DPF UE–USA, a zatem byłyby objęte jego samocertyfikacją; |
| --- | --- |

—

wskazał, jakie dane osobowe byłyby otrzymywane z Unii Europejskiej w oparciu o DPF UE–USA, a zatem byłyby objęte jego samocertyfikacją;

| — | w przypadku gdy podmiot prowadzi ogólnodostępną stronę internetową, dostarczył adres strony internetowej, na której dostępna jest odpowiednia polityka ochrony prywatności, lub w przypadku gdy podmiot nie prowadzi ogólnodostępnej strony internetowej, przedłożył w departamencie kopię swojej polityki ochrony prywatności i udzielił informacji, gdzie polityka ta jest dostępna do wglądu dla objętych nią osób fizycznych (tj. objętych nią pracowników, jeżeli odpowiednia polityka ochrony prywatności jest polityką ochrony prywatności w zakresie zasobów ludzkich, lub ogółu społeczeństwa, jeśli dana polityka ochrony prywatności nie jest polityką ochrony prywatności w zakresie zasobów ludzkich); |
| --- | --- |

—

w przypadku gdy podmiot prowadzi ogólnodostępną stronę internetową, dostarczył adres strony internetowej, na której dostępna jest odpowiednia polityka ochrony prywatności, lub w przypadku gdy podmiot nie prowadzi ogólnodostępnej strony internetowej, przedłożył w departamencie kopię swojej polityki ochrony prywatności i udzielił informacji, gdzie polityka ta jest dostępna do wglądu dla objętych nią osób fizycznych (tj. objętych nią pracowników, jeżeli odpowiednia polityka ochrony prywatności jest polityką ochrony prywatności w zakresie zasobów ludzkich, lub ogółu społeczeństwa, jeśli dana polityka ochrony prywatności nie jest polityką ochrony prywatności w zakresie zasobów ludzkich);

| — | zawarł w swojej odpowiedniej polityce ochrony prywatności we właściwym czasie (tj. początkowo wyłącznie w projekcie polityki ochrony prywatności dostarczonym wraz ze zgłoszeniem, jeśli to zgłoszenie stanowi wstępną samocertyfikację; w przeciwnym razie w ostatecznej i – w stosownych przypadkach – opublikowanej polityce ochrony prywatności) oświadczenie, że przestrzega zasad, oraz link lub adres strony internetowej departamentu dotyczącej ram ochrony danych (np. strony głównej lub strony internetowej zawierającej wykaz DPF); |
| --- | --- |

—

zawarł w swojej odpowiedniej polityce ochrony prywatności we właściwym czasie (tj. początkowo wyłącznie w projekcie polityki ochrony prywatności dostarczonym wraz ze zgłoszeniem, jeśli to zgłoszenie stanowi wstępną samocertyfikację; w przeciwnym razie w ostatecznej i – w stosownych przypadkach – opublikowanej polityce ochrony prywatności) oświadczenie, że przestrzega zasad, oraz link lub adres strony internetowej departamentu dotyczącej ram ochrony danych (np. strony głównej lub strony internetowej zawierającej wykaz DPF);

| — | zawarł w swojej odpowiedniej polityce ochrony prywatności we właściwym czasie wszystkie 12 pozostałych wymienionych elementów określonych w zasadzie powiadomienia (np. możliwość – po spełnieniu określonych warunków – wystąpienia o arbitraż przez objętą nią osobę fizyczną z UE; wymóg ujawnienia danych osobowych na zgodny z prawem wniosek organów publicznych, w tym w celu spełnienia wymogów bezpieczeństwa narodowego lub na potrzeby egzekwowania prawa; swoją odpowiedzialność w razie dalszego przekazywania danych stronom trzecim); |
| --- | --- |

—

zawarł w swojej odpowiedniej polityce ochrony prywatności we właściwym czasie wszystkie 12 pozostałych wymienionych elementów określonych w zasadzie powiadomienia (np. możliwość – po spełnieniu określonych warunków – wystąpienia o arbitraż przez objętą nią osobę fizyczną z UE; wymóg ujawnienia danych osobowych na zgodny z prawem wniosek organów publicznych, w tym w celu spełnienia wymogów bezpieczeństwa narodowego lub na potrzeby egzekwowania prawa; swoją odpowiedzialność w razie dalszego przekazywania danych stronom trzecim);

| — | wskazał konkretny organ ustawowy właściwy do rozpatrywania wszelkich skarg na podmiot dotyczących możliwych nieuczciwych lub wprowadzających w błąd praktyk oraz naruszenia przepisów ustawowych lub wykonawczych regulujących ochronę prywatności (wymieniony w zasadach lub w przyszłym załączniku do zasad); |
| --- | --- |

—

wskazał konkretny organ ustawowy właściwy do rozpatrywania wszelkich skarg na podmiot dotyczących możliwych nieuczciwych lub wprowadzających w błąd praktyk oraz naruszenia przepisów ustawowych lub wykonawczych regulujących ochronę prywatności (wymieniony w zasadach lub w przyszłym załączniku do zasad);

| — | wskazał wszelkie programy ochrony prywatności, których jest członkiem; |
| --- | --- |

—

wskazał wszelkie programy ochrony prywatności, których jest członkiem;

| — | wskazał, czy odpowiednia metoda (tj. procedury kontrolne, które musi zapewnić) weryfikacji zgodności z zasadami stanowi „samoocenę” (tj. weryfikację wewnętrzna) czy „zewnętrzny przegląd zgodności” (tj. weryfikację przez stronę trzecią), a jeśli określiła odpowiednią metodę jako zewnętrzny przegląd zgodności, wskazała również stronę trzecią, która przeprowadziła tę kontrolę; |
| --- | --- |

—

wskazał, czy odpowiednia metoda (tj. procedury kontrolne, które musi zapewnić) weryfikacji zgodności z zasadami stanowi „samoocenę” (tj. weryfikację wewnętrzna) czy „zewnętrzny przegląd zgodności” (tj. weryfikację przez stronę trzecią), a jeśli określiła odpowiednią metodę jako zewnętrzny przegląd zgodności, wskazała również stronę trzecią, która przeprowadziła tę kontrolę;

| — | wskazał niezależny mechanizm ochrony prawnej dostępny do rozpatrywania skarg wniesionych na podstawie zasad oraz zagwarantował odpowiednie możliwości ochrony prawnej, z których zainteresowane osoby fizyczne mogą korzystać nieodpłatnie.






  — | Jeżeli podmiot wybrał niezależny mechanizm ochrony prawnej oferowany przez organ ds. rozstrzygania sporów z sektora prywatnego, zawarł w swojej odpowiedniej polityce ochrony prywatności link do odpowiedniej strony internetowej lub formularza skargi lub ich adres, które są dostępne w ramach mechanizmu w celu rozpatrzenia nierozstrzygniętych skarg wniesionych na podstawie zasad. |
| --- | --- | --- |

—

wskazał niezależny mechanizm ochrony prawnej dostępny do rozpatrywania skarg wniesionych na podstawie zasad oraz zagwarantował odpowiednie możliwości ochrony prawnej, z których zainteresowane osoby fizyczne mogą korzystać nieodpłatnie.

—

Jeżeli podmiot wybrał niezależny mechanizm ochrony prawnej oferowany przez organ ds. rozstrzygania sporów z sektora prywatnego, zawarł w swojej odpowiedniej polityce ochrony prywatności link do odpowiedniej strony internetowej lub formularza skargi lub ich adres, które są dostępne w ramach mechanizmu w celu rozpatrzenia nierozstrzygniętych skarg wniesionych na podstawie zasad.

| — | Jeśli podmiot jest zobowiązany (tj. w odniesieniu do danych o zasobach ludzkich przekazywanych z Unii Europejskiej w kontekście stosunku pracy) albo zdecydował się współpracować z odpowiednimi organami ochrony danych przy badaniu i rozstrzyganiu skarg wniesionych na podstawie zasad, zadeklarował swoje zobowiązanie do współpracy z organami ochrony danych i przestrzegania ich zaleceń dotyczących podjęcia konkretnych działań w celu przestrzegania zasad. |
| --- | --- |

—

Jeśli podmiot jest zobowiązany (tj. w odniesieniu do danych o zasobach ludzkich przekazywanych z Unii Europejskiej w kontekście stosunku pracy) albo zdecydował się współpracować z odpowiednimi organami ochrony danych przy badaniu i rozstrzyganiu skarg wniesionych na podstawie zasad, zadeklarował swoje zobowiązanie do współpracy z organami ochrony danych i przestrzegania ich zaleceń dotyczących podjęcia konkretnych działań w celu przestrzegania zasad.

| — | Departament zweryfikuje również, czy zgłoszenie przez podmiot samocertyfikacji jest zgodne z jej odpowiednią polityką prywatności. W przypadku gdy podmiot dokonujący samocertyfikacji chce objąć którąkolwiek ze swoich amerykańskich jednostek lub spółek zależnych, które mają odrębne odpowiednie polityki prywatności, departament dokona również przeglądu odpowiednich polityk prywatności takich objętych jednostek lub spółek zależnych, aby upewnić się, że zawierają one wszystkie wymagane elementy określone w zasadzie powiadomienia. |
| --- | --- |

—

Departament zweryfikuje również, czy zgłoszenie przez podmiot samocertyfikacji jest zgodne z jej odpowiednią polityką prywatności. W przypadku gdy podmiot dokonujący samocertyfikacji chce objąć którąkolwiek ze swoich amerykańskich jednostek lub spółek zależnych, które mają odrębne odpowiednie polityki prywatności, departament dokona również przeglądu odpowiednich polityk prywatności takich objętych jednostek lub spółek zależnych, aby upewnić się, że zawierają one wszystkie wymagane elementy określone w zasadzie powiadomienia.

| — | Departament będzie współpracował z organami ustawowymi (np. FTC i DoT) w celu zweryfikowania, czy podmioty podlegają jurysdykcji odpowiedniego organu ustawowego wskazanego w ich zgłoszeniach samocertyfikacji, w przypadku gdy departament ma powody, by wątpić, że podlegają one tej jurysdykcji. |
| --- | --- |

—

Departament będzie współpracował z organami ustawowymi (np. FTC i DoT) w celu zweryfikowania, czy podmioty podlegają jurysdykcji odpowiedniego organu ustawowego wskazanego w ich zgłoszeniach samocertyfikacji, w przypadku gdy departament ma powody, by wątpić, że podlegają one tej jurysdykcji.

| — | Departament będzie współpracować z organami ds. rozstrzygania sporów z sektora prywatnego w celu sprawdzenia, czy podmioty są czynnie zarejestrowane w niezależnym mechanizmie ochrony prawnej wskazanym w ich zgłoszeniu samocertyfikacji; oraz współpracować z tymi organami w celu zweryfikowania, czy podmioty są czynnie zarejestrowane do zewnętrznego przeglądu zgodności wskazanego w ich zgłoszeniu samocertyfikacji, w przypadku gdy organy te mogą oferować oba rodzaje usług. |
| --- | --- |

—

Departament będzie współpracować z organami ds. rozstrzygania sporów z sektora prywatnego w celu sprawdzenia, czy podmioty są czynnie zarejestrowane w niezależnym mechanizmie ochrony prawnej wskazanym w ich zgłoszeniu samocertyfikacji; oraz współpracować z tymi organami w celu zweryfikowania, czy podmioty są czynnie zarejestrowane do zewnętrznego przeglądu zgodności wskazanego w ich zgłoszeniu samocertyfikacji, w przypadku gdy organy te mogą oferować oba rodzaje usług.

| — | Departament będzie współpracować z wybraną przez siebie stroną trzecią, która będzie depozytariuszem środków zebranych w ramach poboru opłaty na rzecz panelu organów ochrony danych (tj. rocznej opłaty przeznaczonej na pokrycie kosztów operacyjnych panelu organów ochrony danych) w celu sprawdzenia, czy podmioty wybierające organ ochrony danych jako niezależny mechanizm ochrony prawnej uiściły opłatę za dany rok. |
| --- | --- |

—

Departament będzie współpracować z wybraną przez siebie stroną trzecią, która będzie depozytariuszem środków zebranych w ramach poboru opłaty na rzecz panelu organów ochrony danych (tj. rocznej opłaty przeznaczonej na pokrycie kosztów operacyjnych panelu organów ochrony danych) w celu sprawdzenia, czy podmioty wybierające organ ochrony danych jako niezależny mechanizm ochrony prawnej uiściły opłatę za dany rok.

| — | Departament będzie współpracować z wybraną przez siebie stroną trzecią do administrowania postępowaniami arbitrażowymi zgodnie z załącznikiem I do zasad oraz zarządzania funduszem arbitrażowym określonym w tym załączniku, aby zweryfikować, czy podmioty wniosły wkład do tego funduszu arbitrażowego. |
| --- | --- |

—

Departament będzie współpracować z wybraną przez siebie stroną trzecią do administrowania postępowaniami arbitrażowymi zgodnie z załącznikiem I do zasad oraz zarządzania funduszem arbitrażowym określonym w tym załączniku, aby zweryfikować, czy podmioty wniosły wkład do tego funduszu arbitrażowego.

| — | W przypadku gdy departament zidentyfikuje jakiekolwiek problemy podczas przeglądu dokonanych przez podmioty zgłoszeń samocertyfikacji, poinformuje je o konieczności rozwiązania wszystkich takich problemów w odpowiednich ramach czasowych wyznaczonych przez departament (2). Departament poinformuje je również, że brak odpowiedzi w wyznaczonych przez niego ramach czasowych lub inne niespełnienie wymogu samocertyfikacji zgodnie z procedurami departamentu doprowadzi do uznania tych zgłoszeń samocertyfikacji za zaniechane oraz że wszelkie fałszywe informacje na temat uczestnictwa podmiotu w DPF UE–USA lub zgodności z nimi mogą podlegać czynnościom egzekucyjnym ze strony FTC, DoT lub innego odpowiedniego organu rządowego. Departament poinformuje podmioty w sposób wskazany mu przez te podmioty. |
| --- | --- |

—

W przypadku gdy departament zidentyfikuje jakiekolwiek problemy podczas przeglądu dokonanych przez podmioty zgłoszeń samocertyfikacji, poinformuje je o konieczności rozwiązania wszystkich takich problemów w odpowiednich ramach czasowych wyznaczonych przez departament (2). Departament poinformuje je również, że brak odpowiedzi w wyznaczonych przez niego ramach czasowych lub inne niespełnienie wymogu samocertyfikacji zgodnie z procedurami departamentu doprowadzi do uznania tych zgłoszeń samocertyfikacji za zaniechane oraz że wszelkie fałszywe informacje na temat uczestnictwa podmiotu w DPF UE–USA lub zgodności z nimi mogą podlegać czynnościom egzekucyjnym ze strony FTC, DoT lub innego odpowiedniego organu rządowego. Departament poinformuje podmioty w sposób wskazany mu przez te podmioty.

Ułatwianie współpracy z organami ds. rozstrzygania sporów świadczącymi usługi związane z zasadami

| — | Departament będzie współpracował z organami ds. rozstrzygania sporów z sektora prywatnego zapewniającymi niezależne mechanizmy ochrony prawnej umożliwiające zbadanie nierozstrzygniętych skarg wniesionych zgodnie z zasadami, w celu sprawdzenia, czy spełniają one co najmniej wymagania określone w zasadzie uzupełniającej dotyczącej rozstrzygania sporów i egzekwowania prawa. Departament sprawdzi, czy:






  — | zamieszczają one na swoich ogólnodostępnych stronach internetowych informacje na temat zasad oraz usług świadczonych przez siebie w zakresie DPF UE–USA, które muszą obejmować: 1) informacje na temat wymogów dotyczących niezależnych mechanizmów ochrony prawnej ustanowionych w zasadach lub link do takich informacji; 2) link do strony internetowej departamentu dotyczącej ram ochrony danych; 3) wyjaśnienie, że usługi rozwiązywania sporów w DPF UE–USA są świadczone na rzecz osób fizycznych nieodpłatnie; 4) opis procedury składania skargi dotyczącej kwestii związanych z zasadami; 5) wyznaczenie terminu na rozpoznanie skarg dotyczących zasad; oraz 6) opis zakresu potencjalnych środków ochrony prawnej. Departament terminowo powiadamia te organy o istotnych zmianach w nadzorze departamentu i zarządzaniu programem ram ochrony danych w przypadku, gdy takie zmiany są nieuchronne lub gdy zostały już wprowadzone oraz gdy są one istotne dla roli, jaką organy odgrywają w DPF UE–USA; |
| --- | --- | --- |

—

Departament będzie współpracował z organami ds. rozstrzygania sporów z sektora prywatnego zapewniającymi niezależne mechanizmy ochrony prawnej umożliwiające zbadanie nierozstrzygniętych skarg wniesionych zgodnie z zasadami, w celu sprawdzenia, czy spełniają one co najmniej wymagania określone w zasadzie uzupełniającej dotyczącej rozstrzygania sporów i egzekwowania prawa. Departament sprawdzi, czy:

—

zamieszczają one na swoich ogólnodostępnych stronach internetowych informacje na temat zasad oraz usług świadczonych przez siebie w zakresie DPF UE–USA, które muszą obejmować: 1) informacje na temat wymogów dotyczących niezależnych mechanizmów ochrony prawnej ustanowionych w zasadach lub link do takich informacji; 2) link do strony internetowej departamentu dotyczącej ram ochrony danych; 3) wyjaśnienie, że usługi rozwiązywania sporów w DPF UE–USA są świadczone na rzecz osób fizycznych nieodpłatnie; 4) opis procedury składania skargi dotyczącej kwestii związanych z zasadami; 5) wyznaczenie terminu na rozpoznanie skarg dotyczących zasad; oraz 6) opis zakresu potencjalnych środków ochrony prawnej. Departament terminowo powiadamia te organy o istotnych zmianach w nadzorze departamentu i zarządzaniu programem ram ochrony danych w przypadku, gdy takie zmiany są nieuchronne lub gdy zostały już wprowadzone oraz gdy są one istotne dla roli, jaką organy odgrywają w DPF UE–USA;

| — | publikuje sprawozdanie roczne zawierające zagregowane dane statystyczne dotyczące świadczonych przez siebie usług w zakresie rozstrzygania sporów, które musi obejmować: 1) łączną liczbę skarg związanych z zasadami otrzymanych w roku sprawozdawczym; 2) rodzaje otrzymanych skarg; 3) wskaźniki pomiaru jakości rozstrzygania sporów, np. czas niezbędny do rozpatrzenia skarg; oraz 4) wyniki rozpatrywania otrzymanych skarg, w szczególności liczbę i rodzaj zastosowanych środków ochrony prawnej lub nałożonych sankcji. Departament przekaże organom szczegółowe, uzupełniające wytyczne dotyczące informacji, które powinny one przedstawić w sprawozdaniach rocznych, zawierające objaśnienia tych wymogów (np. wykaz konkretnych kryteriów, które musi spełniać skarga, aby została uznana za skargę związaną z zasadami dla celów sprawozdania rocznego), a także określające inne rodzaje informacji, które powinny przedstawić (np. jeśli organ świadczy również usługę weryfikacji związanej z zasadami, opis sposobu, w jaki organ unika wszelkich faktycznych lub potencjalnych konfliktów interesów w sytuacjach, gdy świadczy na rzecz podmiotu zarówno usługi w zakresie weryfikacji, jak i rozstrzygania sporów). W dodatkowych wytycznych departament określi również datę, do której organy powinny opublikować sprawozdania roczne za odpowiedni okres sprawozdawczy. |
| --- | --- |

—

publikuje sprawozdanie roczne zawierające zagregowane dane statystyczne dotyczące świadczonych przez siebie usług w zakresie rozstrzygania sporów, które musi obejmować: 1) łączną liczbę skarg związanych z zasadami otrzymanych w roku sprawozdawczym; 2) rodzaje otrzymanych skarg; 3) wskaźniki pomiaru jakości rozstrzygania sporów, np. czas niezbędny do rozpatrzenia skarg; oraz 4) wyniki rozpatrywania otrzymanych skarg, w szczególności liczbę i rodzaj zastosowanych środków ochrony prawnej lub nałożonych sankcji. Departament przekaże organom szczegółowe, uzupełniające wytyczne dotyczące informacji, które powinny one przedstawić w sprawozdaniach rocznych, zawierające objaśnienia tych wymogów (np. wykaz konkretnych kryteriów, które musi spełniać skarga, aby została uznana za skargę związaną z zasadami dla celów sprawozdania rocznego), a także określające inne rodzaje informacji, które powinny przedstawić (np. jeśli organ świadczy również usługę weryfikacji związanej z zasadami, opis sposobu, w jaki organ unika wszelkich faktycznych lub potencjalnych konfliktów interesów w sytuacjach, gdy świadczy na rzecz podmiotu zarówno usługi w zakresie weryfikacji, jak i rozstrzygania sporów). W dodatkowych wytycznych departament określi również datę, do której organy powinny opublikować sprawozdania roczne za odpowiedni okres sprawozdawczy.

Działania następcze w odniesieniu do podmiotów, które pragną zostać usunięte lub które usunięto z wykazu podmiotów objętych DPF.

| — | Jeżeli podmiot pragnie wycofać się z DPF UE–USA, departament będzie wymagał od niego usunięcia z każdej odpowiedniej polityki ochrony prywatności wszelkich odniesień do DPF UE–USA, które sugerują, że podmiot wciąż uczestniczy w DPF UE–USA i że może otrzymywać dane osobowe zgodnie z DPF UE–USA (zob. opis zobowiązania departamentu do wyszukiwania fałszywych oświadczeń o uczestnictwie). Departament będzie również wymagał od podmiotów uczestniczących w wypełnienia i złożenia w departamencie szczegółowego kwestionariusza w celu weryfikacji:






  — | jego wniosku o wycofanie się; |
| --- | --- | --- |

—

Jeżeli podmiot pragnie wycofać się z DPF UE–USA, departament będzie wymagał od niego usunięcia z każdej odpowiedniej polityki ochrony prywatności wszelkich odniesień do DPF UE–USA, które sugerują, że podmiot wciąż uczestniczy w DPF UE–USA i że może otrzymywać dane osobowe zgodnie z DPF UE–USA (zob. opis zobowiązania departamentu do wyszukiwania fałszywych oświadczeń o uczestnictwie). Departament będzie również wymagał od podmiotów uczestniczących w wypełnienia i złożenia w departamencie szczegółowego kwestionariusza w celu weryfikacji:

—

jego wniosku o wycofanie się;

| — | wyboru poniższych czynności, które wykona w odniesieniu do danych osobowych otrzymanych w oparciu o DPF UE–USA, gdy uczestniczył w DPF UE–USA: a) zatrzymanie takich danych, dalsze stosowanie zasad w odniesieniu do takich danych i coroczne potwierdzanie wobec departamentu swojego zobowiązania do stosowania zasad w odniesieniu do takich danych; b) zatrzymanie takich danych i zapewnienie ich „odpowiedniej” ochrony za pomocą innych dozwolonych środków; c) zwrot lub usunięcie wszystkich takich danych w określonym terminie; oraz |
| --- | --- |

—

wyboru poniższych czynności, które wykona w odniesieniu do danych osobowych otrzymanych w oparciu o DPF UE–USA, gdy uczestniczył w DPF UE–USA: a) zatrzymanie takich danych, dalsze stosowanie zasad w odniesieniu do takich danych i coroczne potwierdzanie wobec departamentu swojego zobowiązania do stosowania zasad w odniesieniu do takich danych; b) zatrzymanie takich danych i zapewnienie ich „odpowiedniej” ochrony za pomocą innych dozwolonych środków; c) zwrot lub usunięcie wszystkich takich danych w określonym terminie; oraz

| — | osoby w ramach podmiotu, która będzie pełniła funkcję osoby odpowiedzialnej za bieżące kontakty w przypadku zapytań związanych z zasadami. |
| --- | --- |

—

osoby w ramach podmiotu, która będzie pełniła funkcję osoby odpowiedzialnej za bieżące kontakty w przypadku zapytań związanych z zasadami.

| — | Jeśli podmiot wybrał opcję opisaną bezpośrednio powyżej w lit. a), departament będzie również wymagał od niego, aby corocznie po wycofaniu się (tj. przed upłynięciem roku od dnia wycofania się, a następnie przed każdą kolejną rocznicą, chyba że podmiot zapewni „odpowiednią” ochronę takich danych za pomocą innych dozwolonych środków albo zwróci lub usunie wszystkie takie dane i powiadomi departament o tym działaniu) wypełniał odpowiedni kwestionariusz i składał go w departamencie w celu sprawdzenia, co zrobił z tymi danymi osobowymi, co zrobi z częścią tych danych osobowych, które nadal przechowuje, oraz kto w ramach podmiotu będzie pełnił funkcję osoby odpowiedzialnej za bieżące kontakty w przypadku zapytań związanych z zasadami. |
| --- | --- |

—

Jeśli podmiot wybrał opcję opisaną bezpośrednio powyżej w lit. a), departament będzie również wymagał od niego, aby corocznie po wycofaniu się (tj. przed upłynięciem roku od dnia wycofania się, a następnie przed każdą kolejną rocznicą, chyba że podmiot zapewni „odpowiednią” ochronę takich danych za pomocą innych dozwolonych środków albo zwróci lub usunie wszystkie takie dane i powiadomi departament o tym działaniu) wypełniał odpowiedni kwestionariusz i składał go w departamencie w celu sprawdzenia, co zrobił z tymi danymi osobowymi, co zrobi z częścią tych danych osobowych, które nadal przechowuje, oraz kto w ramach podmiotu będzie pełnił funkcję osoby odpowiedzialnej za bieżące kontakty w przypadku zapytań związanych z zasadami.

| — | Jeśli podmiot dopuścił do wygaśnięcia samocertyfikacji (tj. nie spełnił wymogu corocznej ponownej certyfikacji przestrzegania zasad ani nie został usunięty z wykazu DPF z innego powodu, takiego jak wycofanie), departament zarządzi, aby wypełnił odpowiedni kwestionariusz w celu sprawdzenia, czy chce się wycofać czy dokonać ponownej certyfikacji, oraz złożył go w departamencie:






  — | oraz jeśli pragnie się wycofać – dodatkowo zweryfikował, co zrobi z danymi osobowymi, które otrzymał w oparciu o DPF UE–USA, gdy uczestniczył w DPF UE–USA (zob. wcześniejszy opis kwestii, które podmiot musi zweryfikować, jeśli chce się wycofać); |
| --- | --- | --- |

—

Jeśli podmiot dopuścił do wygaśnięcia samocertyfikacji (tj. nie spełnił wymogu corocznej ponownej certyfikacji przestrzegania zasad ani nie został usunięty z wykazu DPF z innego powodu, takiego jak wycofanie), departament zarządzi, aby wypełnił odpowiedni kwestionariusz w celu sprawdzenia, czy chce się wycofać czy dokonać ponownej certyfikacji, oraz złożył go w departamencie:

—

oraz jeśli pragnie się wycofać – dodatkowo zweryfikował, co zrobi z danymi osobowymi, które otrzymał w oparciu o DPF UE–USA, gdy uczestniczył w DPF UE–USA (zob. wcześniejszy opis kwestii, które podmiot musi zweryfikować, jeśli chce się wycofać);

| — | a jeśli zamierza dokonać ponownej certyfikacji – dodatkowo zweryfikował, czy w okresie wygaśnięcia statusu certyfikacji stosował zasady w odniesieniu do danych osobowych otrzymanych w oparciu o DPF UE–USA i wyjaśnił, jakie kroki podejmie w celu rozwiązania nierozstrzygniętych kwestii, które opóźniły jego ponowną certyfikację. |
| --- | --- |

—

a jeśli zamierza dokonać ponownej certyfikacji – dodatkowo zweryfikował, czy w okresie wygaśnięcia statusu certyfikacji stosował zasady w odniesieniu do danych osobowych otrzymanych w oparciu o DPF UE–USA i wyjaśnił, jakie kroki podejmie w celu rozwiązania nierozstrzygniętych kwestii, które opóźniły jego ponowną certyfikację.

| — | Jeśli podmiot zostanie usunięty z wykazu DPF z któregokolwiek z poniższych powodów: a) wycofania się z uczestnictwa w DPF UE–USA, b) niespełnienia wymogu corocznej ponownej certyfikacji (tj. albo rozpoczął, ale nie ukończył corocznego procesu ponownej certyfikacji w odpowiednim czasie, albo nawet nie rozpoczął corocznego procesu ponownej certyfikacji) lub c) „uporczywego nieprzestrzegania zasad”, departament wyśle zawiadomienie do osób odpowiedzialnych za kontakty wskazanych w zgłoszeniu samocertyfikacji podmiotu, określając przyczynę usunięcia i wyjaśniając, że musi zaprzestać wszelkich wyraźnych lub dorozumianych oświadczeń, że uczestniczy w DPF UE–USA lub ich przestrzega oraz że może otrzymywać dane osobowe zgodnie z DPF UE–USA. W zawiadomieniu, które może również zawierać inne treści dostosowane do przyczyny usunięcia, będzie wskazane, że wobec podmiotów podających fałszywe informacje na temat swojego uczestnictwa w DPF UE–USA lub zgodności z DPF UE–USA, również w przypadku gdy oświadczają, iż uczestniczą w DPF UE–USA, po usunięciu z wykazu DPF, FTC, DoT lub inne odpowiednie organy rządowe mogą wszcząć odpowiednie czynności egzekucyjne. |
| --- | --- |

—

Jeśli podmiot zostanie usunięty z wykazu DPF z któregokolwiek z poniższych powodów: a) wycofania się z uczestnictwa w DPF UE–USA, b) niespełnienia wymogu corocznej ponownej certyfikacji (tj. albo rozpoczął, ale nie ukończył corocznego procesu ponownej certyfikacji w odpowiednim czasie, albo nawet nie rozpoczął corocznego procesu ponownej certyfikacji) lub c) „uporczywego nieprzestrzegania zasad”, departament wyśle zawiadomienie do osób odpowiedzialnych za kontakty wskazanych w zgłoszeniu samocertyfikacji podmiotu, określając przyczynę usunięcia i wyjaśniając, że musi zaprzestać wszelkich wyraźnych lub dorozumianych oświadczeń, że uczestniczy w DPF UE–USA lub ich przestrzega oraz że może otrzymywać dane osobowe zgodnie z DPF UE–USA. W zawiadomieniu, które może również zawierać inne treści dostosowane do przyczyny usunięcia, będzie wskazane, że wobec podmiotów podających fałszywe informacje na temat swojego uczestnictwa w DPF UE–USA lub zgodności z DPF UE–USA, również w przypadku gdy oświadczają, iż uczestniczą w DPF UE–USA, po usunięciu z wykazu DPF, FTC, DoT lub inne odpowiednie organy rządowe mogą wszcząć odpowiednie czynności egzekucyjne.

Wyszukiwanie fałszywych oświadczeń dotyczących uczestnictwa w programie i przeciwdziałanie im

| — | Na bieżąco, w przypadku gdy podmiot: a) wycofał się z uczestnictwa w DPF UE–USA, b) nie spełnił wymogu corocznej ponownej certyfikacji (tj. albo rozpoczął, ale nie ukończył corocznego procesu ponownej certyfikacji w odpowiednim czasie, albo nawet nie rozpoczął corocznego procesu ponownej certyfikacji), c) został usunięty z wykazu podmiotów uczestniczących w DPF UE–USA, w szczególności z powodu „uporczywego nieprzestrzegania zasad”, lub d) nie spełnił wymogu wstępnej samocertyfikacji potwierdzającej zobowiązanie do przestrzegania zasad (tj. rozpoczął, ale nie ukończył procesu wstępnej certyfikacji w odpowiednim czasie), departament będzie podejmować z urzędu działania mające na celu sprawdzenie, czy jakakolwiek opublikowana polityka prywatności podmiotu nie zawiera odniesień do DPF UE–USA, które sugerowałyby, że podmiot uczestniczy w DPF UE–USA i że może otrzymywać dane osobowe zgodnie z DPF UE–USA.. Jeżeli departament ustali, że istnieją takie odniesienia, poinformuje podmiot, że – w stosownych przypadkach – skieruje sprawę do odpowiedniego organu, zwracając się o ewentualne wszczęcie odpowiedniego postępowania, jeżeli podmiot ten nadal będzie podawał fałszywe informacje na temat uczestnictwa w DPF UE–USA. Departament poinformuje podmiot w sposób wskazany przez ten podmiot lub, w stosownych przypadkach, w inny odpowiedni sposób. Jeżeli podmiot nie usunie odniesień ani nie dokona samocertyfikacji zobowiązującej go do przestrzegania zasad DPF UE–USA zgodnie z procedurami departamentu, departament z urzędu skieruje sprawę do FTC, DoT lub innego odpowiedniego organu egzekwowania prawa lub też podejmie stosowne działanie służące wyegzekwowaniu znaku certyfikacyjnego DPF UE–USA; |
| --- | --- |

—

Na bieżąco, w przypadku gdy podmiot: a) wycofał się z uczestnictwa w DPF UE–USA, b) nie spełnił wymogu corocznej ponownej certyfikacji (tj. albo rozpoczął, ale nie ukończył corocznego procesu ponownej certyfikacji w odpowiednim czasie, albo nawet nie rozpoczął corocznego procesu ponownej certyfikacji), c) został usunięty z wykazu podmiotów uczestniczących w DPF UE–USA, w szczególności z powodu „uporczywego nieprzestrzegania zasad”, lub d) nie spełnił wymogu wstępnej samocertyfikacji potwierdzającej zobowiązanie do przestrzegania zasad (tj. rozpoczął, ale nie ukończył procesu wstępnej certyfikacji w odpowiednim czasie), departament będzie podejmować z urzędu działania mające na celu sprawdzenie, czy jakakolwiek opublikowana polityka prywatności podmiotu nie zawiera odniesień do DPF UE–USA, które sugerowałyby, że podmiot uczestniczy w DPF UE–USA i że może otrzymywać dane osobowe zgodnie z DPF UE–USA.. Jeżeli departament ustali, że istnieją takie odniesienia, poinformuje podmiot, że – w stosownych przypadkach – skieruje sprawę do odpowiedniego organu, zwracając się o ewentualne wszczęcie odpowiedniego postępowania, jeżeli podmiot ten nadal będzie podawał fałszywe informacje na temat uczestnictwa w DPF UE–USA. Departament poinformuje podmiot w sposób wskazany przez ten podmiot lub, w stosownych przypadkach, w inny odpowiedni sposób. Jeżeli podmiot nie usunie odniesień ani nie dokona samocertyfikacji zobowiązującej go do przestrzegania zasad DPF UE–USA zgodnie z procedurami departamentu, departament z urzędu skieruje sprawę do FTC, DoT lub innego odpowiedniego organu egzekwowania prawa lub też podejmie stosowne działanie służące wyegzekwowaniu znaku certyfikacyjnego DPF UE–USA;

| — | Departament będzie podejmował inne działania służące zidentyfikowaniu fałszywych oświadczeń dotyczących uczestnictwa w DPF UE–USA i przypadków niewłaściwego wykorzystywania znaku certyfikacyjnego DPF UE–USA, w tym przez podmioty, które w przeciwieństwie do podmiotów opisanych bezpośrednio powyżej nigdy nawet nie rozpoczęły procesu samocertyfikacji (np. przeprowadzając odpowiednie wyszukiwania w internecie w celu zidentyfikowania odniesień do DPF UE–USA w politykach ochrony prywatności podmiotu). Jeżeli w wyniku takich działań departament zidentyfikuje fałszywe oświadczenia o uczestnictwie w DPF UE–USA i niewłaściwym użyciu znaku certyfikacyjnego DPF UE–USA, poinformuje podmiot, że – w stosownych przypadkach – skieruje sprawę do odpowiedniego organu, zwracając się o ewentualne wszczęcie odpowiedniego postępowania, jeżeli podmiot ten nadal będzie podawał fałszywe informacje na temat uczestnictwa w DPF UE–USA. Departament poinformuje podmiot w sposób, który ewentualnie został wskazany przez ten podmiot, lub, w stosownych przypadkach, w inny odpowiedni sposób. Jeżeli podmiot nie usunie odniesień ani nie dokona samocertyfikacji zobowiązującej go do przestrzegania zasad DPF UE–USA zgodnie z procedurami departamentu, departament z urzędu skieruje sprawę do FTC, DoT lub innego odpowiedniego organu egzekwowania prawa lub też podejmie stosowne działanie służące wyegzekwowaniu znaku certyfikacyjnego DPF UE–USA; |
| --- | --- |

—

Departament będzie podejmował inne działania służące zidentyfikowaniu fałszywych oświadczeń dotyczących uczestnictwa w DPF UE–USA i przypadków niewłaściwego wykorzystywania znaku certyfikacyjnego DPF UE–USA, w tym przez podmioty, które w przeciwieństwie do podmiotów opisanych bezpośrednio powyżej nigdy nawet nie rozpoczęły procesu samocertyfikacji (np. przeprowadzając odpowiednie wyszukiwania w internecie w celu zidentyfikowania odniesień do DPF UE–USA w politykach ochrony prywatności podmiotu). Jeżeli w wyniku takich działań departament zidentyfikuje fałszywe oświadczenia o uczestnictwie w DPF UE–USA i niewłaściwym użyciu znaku certyfikacyjnego DPF UE–USA, poinformuje podmiot, że – w stosownych przypadkach – skieruje sprawę do odpowiedniego organu, zwracając się o ewentualne wszczęcie odpowiedniego postępowania, jeżeli podmiot ten nadal będzie podawał fałszywe informacje na temat uczestnictwa w DPF UE–USA. Departament poinformuje podmiot w sposób, który ewentualnie został wskazany przez ten podmiot, lub, w stosownych przypadkach, w inny odpowiedni sposób. Jeżeli podmiot nie usunie odniesień ani nie dokona samocertyfikacji zobowiązującej go do przestrzegania zasad DPF UE–USA zgodnie z procedurami departamentu, departament z urzędu skieruje sprawę do FTC, DoT lub innego odpowiedniego organu egzekwowania prawa lub też podejmie stosowne działanie służące wyegzekwowaniu znaku certyfikacyjnego DPF UE–USA;

| — | Departament niezwłocznie przeanalizuje konkretne, poważne skargi dotyczące fałszywych oświadczeń o uczestnictwie w DPF UE–USA, które otrzyma (np. otrzymane skargi ze strony organów ochrony danych, niezależnych mechanizmów ochrony prawnej zapewnianych przez organy ds. pozasądowego rozstrzygania sporów z sektora prywatnego, osób, których dane dotyczą, przedsiębiorstw z UE i USA oraz innych rodzajów stron trzecich), i odpowie na nie; oraz |
| --- | --- |

—

Departament niezwłocznie przeanalizuje konkretne, poważne skargi dotyczące fałszywych oświadczeń o uczestnictwie w DPF UE–USA, które otrzyma (np. otrzymane skargi ze strony organów ochrony danych, niezależnych mechanizmów ochrony prawnej zapewnianych przez organy ds. pozasądowego rozstrzygania sporów z sektora prywatnego, osób, których dane dotyczą, przedsiębiorstw z UE i USA oraz innych rodzajów stron trzecich), i odpowie na nie; oraz

| — | Departament może podjąć inne odpowiednie działania naprawcze. Podanie fałszywych informacji departamentowi może stanowić podstawę wszczęcia postępowania na podstawie ustawy o fałszywych oświadczeniach (tytuł 18 § 1001 U.S.C.). |
| --- | --- |

—

Departament może podjąć inne odpowiednie działania naprawcze. Podanie fałszywych informacji departamentowi może stanowić podstawę wszczęcia postępowania na podstawie ustawy o fałszywych oświadczeniach (tytuł 18 § 1001 U.S.C.).

Dokonywanie z urzędu przeglądów i oceny przestrzegania zasad programu ram ochrony danych

| — | Departament będzie na bieżąco podejmował działania w zakresie monitorowania przestrzegania zasad przez podmioty uczestniczące w DPF UE–USA, aby wskazać problemy, które mogą wymagać podjęcia działań następczych. W szczególności departament będzie przeprowadzać z urzędu kontrole wyrywkowe losowo wybranych podmiotów uczestniczących w DPF UE–USA, a także kontrole wyrywkowe ad hoc określonych podmiotów uczestniczących w DPF UE–USA w przypadku, gdy wykryte zostaną potencjalne problemy dotyczące zgodności (np. potencjalne problemy w zakresie zgodności zgłoszone Departamentowi przez strony trzecie) w celu sprawdzenia, czy: a) osoby odpowiedzialne za kontakty w kwestii rozpatrywania skarg, wniosków o udostępnienie danych oraz innych kwestii wynikających z DPF UE–USA są dostępne; b) w stosownych przypadkach, polityka prywatności podmiotu jest łatwo dostępna dla ogółu społeczeństwa, zarówno na stronie internetowej podmiotu, jak i za pośrednictwem linku w wykazie DPF; c) polityka prywatności podmiotu jest niezmiennie zgodna z wymogami samocertyfikacji opisanymi w zasadach; oraz d) niezależny mechanizm ochrony prawnej wskazany przez podmiot jest dostępny do rozpatrywania skarg wniesionych na podstawie DPF UE–USA. Departament będzie również aktywnie monitorować wiadomości w poszukiwaniu doniesień dostarczających wiarygodnych dowodów niezgodności podmiotów uczestniczących w DPF UE–USA. |
| --- | --- |

—

Departament będzie na bieżąco podejmował działania w zakresie monitorowania przestrzegania zasad przez podmioty uczestniczące w DPF UE–USA, aby wskazać problemy, które mogą wymagać podjęcia działań następczych. W szczególności departament będzie przeprowadzać z urzędu kontrole wyrywkowe losowo wybranych podmiotów uczestniczących w DPF UE–USA, a także kontrole wyrywkowe ad hoc określonych podmiotów uczestniczących w DPF UE–USA w przypadku, gdy wykryte zostaną potencjalne problemy dotyczące zgodności (np. potencjalne problemy w zakresie zgodności zgłoszone Departamentowi przez strony trzecie) w celu sprawdzenia, czy: a) osoby odpowiedzialne za kontakty w kwestii rozpatrywania skarg, wniosków o udostępnienie danych oraz innych kwestii wynikających z DPF UE–USA są dostępne; b) w stosownych przypadkach, polityka prywatności podmiotu jest łatwo dostępna dla ogółu społeczeństwa, zarówno na stronie internetowej podmiotu, jak i za pośrednictwem linku w wykazie DPF; c) polityka prywatności podmiotu jest niezmiennie zgodna z wymogami samocertyfikacji opisanymi w zasadach; oraz d) niezależny mechanizm ochrony prawnej wskazany przez podmiot jest dostępny do rozpatrywania skarg wniesionych na podstawie DPF UE–USA. Departament będzie również aktywnie monitorować wiadomości w poszukiwaniu doniesień dostarczających wiarygodnych dowodów niezgodności podmiotów uczestniczących w DPF UE–USA.

| — | W ramach przeglądu zgodności departament będzie wymagał od podmiotów uczestniczących w DPF UE–USA wypełnienia szczegółowego kwestionariusza i złożenia go w departamencie, gdy: a) departament otrzymał jakiekolwiek konkretne poważne skargi dotyczące nieprzestrzegania zasad przez podmiot, b) podmiot nie reaguje w zadowalający sposób na zapytania z departamentu dotyczące informacji związanych z DPF UE–USA lub c) istnieją przekonujące dowody na to, że podmiot nie dochowuje swoich zobowiązań w zakresie DPF UE–USA. W przypadku gdy departament wysłał taki szczegółowy kwestionariusz do podmiotu, a podmiot ten nie udzieli satysfakcjonującej odpowiedzi na kwestionariusz, departament poinformuje podmiot, że – w stosownych przypadkach – przekaże sprawę do odpowiedniego organu w celu podjęcia ewentualnych czynności egzekucyjnych, jeśli nie otrzyma terminowej i satysfakcjonującej odpowiedzi od tego podmiotu. Departament poinformuje podmiot w sposób wskazany przez ten podmiot lub, w stosownych przypadkach, w inny odpowiedni sposób. Jeżeli podmiot nie odpowie w sposób terminowy i zadowalający, departament z urzędu przekaże sprawę do FTC, DoT lub innego odpowiedniego organu egzekwowania prawa lub podejmie inne stosowne działanie służące zapewnieniu zgodności. departament konsultuje się – w stosownych przypadkach – z właściwymi organami ochrony danych w związku z takimi przeglądami przestrzegania zasad; oraz |
| --- | --- |

—

W ramach przeglądu zgodności departament będzie wymagał od podmiotów uczestniczących w DPF UE–USA wypełnienia szczegółowego kwestionariusza i złożenia go w departamencie, gdy: a) departament otrzymał jakiekolwiek konkretne poważne skargi dotyczące nieprzestrzegania zasad przez podmiot, b) podmiot nie reaguje w zadowalający sposób na zapytania z departamentu dotyczące informacji związanych z DPF UE–USA lub c) istnieją przekonujące dowody na to, że podmiot nie dochowuje swoich zobowiązań w zakresie DPF UE–USA. W przypadku gdy departament wysłał taki szczegółowy kwestionariusz do podmiotu, a podmiot ten nie udzieli satysfakcjonującej odpowiedzi na kwestionariusz, departament poinformuje podmiot, że – w stosownych przypadkach – przekaże sprawę do odpowiedniego organu w celu podjęcia ewentualnych czynności egzekucyjnych, jeśli nie otrzyma terminowej i satysfakcjonującej odpowiedzi od tego podmiotu. Departament poinformuje podmiot w sposób wskazany przez ten podmiot lub, w stosownych przypadkach, w inny odpowiedni sposób. Jeżeli podmiot nie odpowie w sposób terminowy i zadowalający, departament z urzędu przekaże sprawę do FTC, DoT lub innego odpowiedniego organu egzekwowania prawa lub podejmie inne stosowne działanie służące zapewnieniu zgodności. departament konsultuje się – w stosownych przypadkach – z właściwymi organami ochrony danych w związku z takimi przeglądami przestrzegania zasad; oraz

| — | departament będzie przeprowadzał okresową ocenę zarządzania programem ram ochrony danych i nadzoru nad nim w celu zapewnienia, aby działania podejmowane w związku z monitorowaniem, w tym działania podejmowane z wykorzystaniem narzędzi do wyszukiwania (np. w celu sprawdzenia martwych linków do polityk ochrony prywatności podmiotów uczestniczących w DPF UE–USA) były adekwatne pod kątem rozwiązania nowych problemów, gdy te się pojawią. |
| --- | --- |

—

departament będzie przeprowadzał okresową ocenę zarządzania programem ram ochrony danych i nadzoru nad nim w celu zapewnienia, aby działania podejmowane w związku z monitorowaniem, w tym działania podejmowane z wykorzystaniem narzędzi do wyszukiwania (np. w celu sprawdzenia martwych linków do polityk ochrony prywatności podmiotów uczestniczących w DPF UE–USA) były adekwatne pod kątem rozwiązania nowych problemów, gdy te się pojawią.

Dostosowanie strony internetowej dotyczącej ram ochrony danych do indywidualnych potrzeb docelowych odbiorców

Departament dostosuje stronę internetową dotyczącą ram ochrony danych, aby uwzględnić następujące grupy docelowe: osoby fizyczne z UE, przedsiębiorstwa z UE i przedsiębiorstwa z USA i organy ochrony danych. Udostępnienie na stronie materiałów skierowanych bezpośrednio do osób fizycznych z UE i przedsiębiorstw z UE zwiększy przejrzystość na wiele sposobów. W odniesieniu do osób fizycznych z UE strona internetowa będzie zawierać dokładne wyjaśnienie: 1) praw, jakie przysługują osobom fizycznym z UE w DPF UE–USA; 2) mechanizmów ochrony prawnej dostępnych dla osób fizycznych z UE, jeżeli uważają one, że podmiot nie dochował swojego zobowiązania do przestrzegania zasad; oraz 3) jak znaleźć informacje dotyczące samocertyfikacji podmiotu w DPF UE–USA. W odniesieniu do przedsiębiorstw z UE ułatwi ona sprawdzenie: 1) czy podmiot uczestniczy w DPF UE–USA; 2) rodzaju informacji objętych samocertyfikacją podmiotu w DPF UE–USA; 3) polityki ochrony prywatności mającej zastosowanie do danych objętych samocertyfikacją; oraz 4) metody, jaką wykorzystuje podmiot do kontroli przestrzegania przez nią zasad. W odniesieniu do przedsiębiorstw z USA będzie ona zawierać dokładne wyjaśnienie: 1) przywilejów wynikających z uczestnictwa w DPF UE–USA; 2) sposobu przystąpienia do DPF UE–USA, a także sposób ponownego dokonania certyfikacji i wycofania się z DPF UE–USA; oraz 3) sposobu zarządzania przez Stany Zjednoczone DPF UE–USA i ich egzekwowania. Uwzględnienie materiałów skierowanych bezpośrednio do organów ochrony danych (np. informacji o osobie odpowiedzialnej za kontakty w departamencie ds. kontaktów z organami ochrony danych oraz linku do treści związanych z zasadami na stronie internetowej FTC) zarówno ułatwi współpracę, jak i poprawi przejrzystość. Departament będzie również współpracował na zasadzie ad hoc z Komisją i Europejską Radą Ochrony Danych („EROD”) w celu opracowania dodatkowych, aktualnych materiałów (np. odpowiedzi na często zadawane pytania) do wykorzystania na stronie internetowej dotyczącej ram ochrony danych, w przypadkach gdy takie informacje ułatwiłyby skuteczne zarządzanie programem ram ochrony danych i nadzór nad nim.

Usprawnianie współpracy z organami ochrony danych

Aby zwiększyć możliwości współpracy z organami ochrony danych, departament wyznaczy specjalną osobę odpowiedzialną za kontakty w departamencie, która będzie pełniła funkcję łącznika z organami ochrony danych. W przypadkach, w których organ ochrony danych uzna, że podmiot uczestniczący w DPF UE–USA nie przestrzega zasad, w tym w następstwie skargi złożonej przez osobę fizyczną z UE, organ ochrony danych będzie mógł skontaktować się ze specjalną osobą odpowiedzialną za kontakty w departamencie w celu skierowania sprawy tego podmiotu do dalszego rozpoznania. Departament dołoży wszelkich starań, aby ułatwić rozstrzygnięcie skargi na podmiot uczestniczący w DPF UE–USA. W terminie 90 dni od otrzymania skargi departament przekaże organowi ochrony danych aktualne informacje. Osoba odpowiedzialna za kontakty będzie również otrzymywała zgłoszenia dotyczące podmiotów, które nieprawdziwie twierdzą, że uczestniczą w DPF UE–USA. Osoba odpowiedzialna za kontakty będzie monitorowała wszystkie zgłoszenia, jakie departament otrzymuje od organów ochrony danych; ponadto departament przedstawi sprawozdanie – we wspólnym przeglądzie opisanym poniżej – zawierające łączną analizę otrzymanych w danym roku skarg. Osoba odpowiedzialna za kontakty będzie wspierała organy ochrony danych w poszukiwaniu informacji dotyczących konkretnej samocertyfikacji podmiotu lub jego wcześniejszego uczestnictwa w DPF UE–USA i będzie odpowiadała na zapytania organu ochrony danych dotyczące realizacji określonych wymogów DPF UE–USA. Departament będzie również współpracować z Komisją i EROD w zakresie w zakresie proceduralnych i administracyjnych aspektów panelu organów ochrony danych, w tym ustanowienia odpowiednich procedur dystrybucji środków zebranych w ramach poboru opłaty na rzecz panelu organów ochrony danych. Rozumiemy, że Komisja będzie współpracować z departamentem w celu usprawnienia rozwiązania wszelkich problemów, które mogą pojawić się w związku z tymi procedurami. Ponadto departament przekaże organom ochrony danych materiały dotyczące DPF UE–USA, aby organy mogły opublikować te materiały na swoich stronach internetowych w celu zagwarantowania większej przejrzystości względem osób fizycznych i przedsiębiorstw z UE. Wyższy stopień świadomości na temat DPF UE–USA oraz praw i obowiązków, jakie z niej płyną, powinien przyczynić się do identyfikacji problemów, gdy te się pojawią, tak aby można je było rozwiązać w odpowiedni sposób.

Wypełnienie zobowiązań wynikających z załącznika I do zasad

Departament będzie wypełniał zobowiązania wynikające z załącznika I do zasad, w tym prowadził wykaz arbitrów wybranych wspólnie z Komisją ze względu na ich niezależność, uczciwość i wiedzę fachową; oraz, w stosownych przypadkach, wspierał stronę trzecią wybraną przez departament do administrowania postępowaniami arbitrażowymi na podstawie załącznika I do zasad i zarządzania funduszem arbitrażowym określonym w tym załączniku (3). Departament będzie współpracować ze stroną trzecią m.in. w celu sprawdzenia, czy strona trzecia prowadzi stronę internetową zawierającą wytyczne dotyczące procesu arbitrażu, w tym: 1) sposobu wszczynania postępowań i składania dokumentów; 2) wykazu arbitrów prowadzonego przez departament oraz sposobu wyboru arbitrów z tego wykazu; 3) obowiązujących procedur arbitrażowych i kodeksu postępowania arbitra przyjętych przez departament i Komisję (4); oraz 4) pobierania i uiszczania opłat arbitrażowych. Ponadto departament będzie współpracował ze stroną trzecią w celu dokonania okresowego przeglądu funkcjonowania funduszu arbitrażowego, w tym konieczności dostosowania kwoty składek lub górnej granicy (tj. maksymalnych kwot) kosztów arbitrażu, oraz przeanalizuje między innymi liczbę postępowań arbitrażowych oraz ich koszty i czas trwania, przy założeniu, że nie zostaną nałożone żadne nadmierne obciążenia finansowe na podmioty uczestniczące w DPF UE–USA. Departament powiadomi Komisję o wynikach takich przeglądów dokonanych we współpracy ze stroną trzecią i z wyprzedzeniem powiadomi Komisję o wszelkich korektach kwoty składek.

Przeprowadzanie wspólnego przeglądu funkcjonowania DPF UE–USA

Departament i inne organy – w stosownych przypadkach – będą organizowały okresowe spotkania z Komisją, zainteresowanymi organami ochrony danych i odpowiednimi przedstawicielami EROD, podczas których departament przekaże aktualne informacje na temat DPF UE–USA. Spotkania będą obejmowały omówienie bieżących problemów dotyczących funkcjonowania, wdrażania i egzekwowania programu ram ochrony danych oraz nadzoru nad nim. Spotkania mogą, w stosownych przypadkach, obejmować dyskusję na powiązane tematy, takie jak inne mechanizmy przekazywania danych, które korzystają z zabezpieczeń w zakresie DPF UE–USA.

Zmiany ustaw

Departament dołoży zasadnych starań, aby poinformować Komisję o istotnych zmianach w amerykańskim prawie, o ile zmiany odnoszą się do DPF UE–USA w dziedzinie ochrony danych oraz ograniczeń i gwarancji mających zastosowanie do dostępu do danych osobowych przez amerykańskie organy i późniejszego wykorzystania danych.

Dostęp rządu USA do danych osobowych

Stany Zjednoczone wydały rozporządzenie wykonawcze 14086 w sprawie poprawy zabezpieczeń dotyczących działań Stanów Zjednoczonych w zakresie rozpoznania radioelektronicznego oraz tytuł 28 część 201 kodeksu przepisów federalnych zmieniający przepisy Departamentu Sprawiedliwości w celu ustanowienia Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych („DPRC”), które zapewniają silną ochronę danych osobowych w związku z dostępem rządowym do danych osobowych do celów bezpieczeństwa narodowego. Zapewniana ochrona obejmuje: ugruntowanie zabezpieczeń w zakresie ochrony prywatności i wolności obywatelskich w celu zapewnienia, aby działania USA w zakresie rozpoznania radioelektronicznego były niezbędne i proporcjonalne do osiągnięcia określonych celów bezpieczeństwa narodowego; ustanowienie nowego mechanizmu dochodzenia roszczeń z niezależnymi i wiążącymi uprawnieniami; oraz poprawę istniejącego rygorystycznego i wielowarstwowego nadzoru nad działaniami USA w zakresie rozpoznania radioelektronicznego. Dzięki tej ochronie osoby fizyczne z UE mogą dochodzić roszczeń w ramach nowego wielopoziomowego mechanizmu dochodzenia roszczeń, który obejmuje niezależny Sąd Odwoławczy ds. Ochrony Danych, składający się z osób wybranych spoza rządu USA, które miałyby pełne uprawnienia do rozpatrywania skarg i w razie potrzeby wskazywania środków zaradczych. Departament będzie prowadził rejestr osób fizycznych z UE, które złożyły kwalifikującą się skargę zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym 14086 i tytułem 28 część 201 kodeksu przepisów federalnych. Po upływie pięciu lat od dnia sporządzenia niniejszego pisma, a następnie co pięć lat, departament będzie kontaktował się z odpowiednimi organami w sprawie tego, czy informacje dotyczące przeglądu kwalifikujących się skarg lub przeglądu wszelkich wniosków o przegląd złożonych do Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych zostały odtajnione. Jeśli takie informacje zostały odtajnione, departament będzie współpracował z odpowiednim organem ochrony danych w celu poinformowania danej osoby fizycznej z UE. Te udoskonalenia stanowią potwierdzenie, że dane osobowe z UE przekazywane do Stanów Zjednoczonych będą traktowane w sposób zgodny z wymogami prawnymi UE dotyczącymi dostępu rządu do danych.

Mając na uwadze zasady, rozporządzenie wykonawcze 14086, tytuł 28 część 201 kodeksu przepisów federalnych oraz towarzyszące im pisma i materiały, w tym zobowiązania departamentu dotyczące zarządzania ramami ochrony danych i nadzoru nad nimi, oczekujemy, że Komisja uzna, iż DPF UE–USA zapewniają odpowiednią ochronę do celów prawa Unii i że dane z Unii Europejskiej nadal będą przekazywane podmiotom uczestniczącym w DPF UE–USA. Oczekujemy również, że przekazywanie danych do podmiotów amerykańskich w oparciu o standardowe klauzule umowne UE lub wiążące reguły korporacyjne UE będzie jeszcze łatwiejsze dzięki warunkom tych ustaleń.

Z poważaniem

Image 5

Marisa LAGO

---

(1)  Podmioty, które w drodze samocertyfikacji potwierdziły swoje zobowiązanie do przestrzegania zasad ramowych Tarczy Prywatności UE–USA i chcą czerpać korzyści z uczestnictwa w DPF UE–USA, muszą przestrzegać „zasad ramowych ochrony danych UE–USA”. Zobowiązanie do przestrzegania „zasad ramowych ochrony danych UE–USA” zostanie odzwierciedlone w polityce prywatności tych podmiotów uczestniczących tak szybko, jak to możliwe, a w każdym razie nie później niż trzy miesiące od daty wejścia w życie „zasad ramowych ochrony danych UE–USA”. (Zob. sekcja e) zasady uzupełniającej dotyczącej samocertyfikacji).

1

Zob.

(2)  Przykładowo w przypadku ponownej certyfikacji oczekuje się, że podmioty rozwiążą wszelkie takie problemy w terminie 45 dni; z zastrzeżeniem wyznaczenia przez departament innych, odpowiednich ram czasowych.

2

(3)  Międzynarodowe Centrum Rozstrzygania Sporów („ICDR”), czyli dział ds. międzynarodowych Amerykańskiego Stowarzyszenia Arbitrażowego („AAA”) (określane zbiorczo „ICDR-AAA”), zostało wybrane przez departament do administrowania postępowaniami arbitrażowymi na podstawie i zarządzania funduszem arbitrażowym określonym w załączniku I do zasad.

3

(4)  
  15 września 2017 r. departament i Komisja uzgodniły przyjęcie zestawu zasad arbitrażowych regulujących wiążące postępowania arbitrażowe opisane w załączniku I do zasad, a także kodeksu postępowania dla arbitrów, który jest zgodny z ogólnie przyjętymi standardami etycznymi dla arbitrów handlowych i załącznikiem I do zasad. Departament i Komisja uzgodniły, że zasady arbitrażu i kodeks postępowania będą aktualizowane w celu odzwierciedlenia aktualizacji DPF UE–USA, a departament będzie współpracował z ICDR-AAA w celu wprowadzenia tych aktualizacji.

4

---

ZAŁĄCZNIK IV

| Urząd Przewodniczącego | STANY ZJEDNOCZONE AMERYKI
  Federalna Komisja Handlu
  Waszyngton 20580 |
| --- | --- |

Image 6

Urząd Przewodniczącego

STANY ZJEDNOCZONE AMERYKI

Federalna Komisja Handlu

Waszyngton 20580

Dnia 9 czerwca 2023 r.

| Didier Reynders |
| --- |
| Komisarz do spraw wymiaru sprawiedliwości |
| European Commission |
| Rue de la Loi/Westraat 200 |
| 1049 Brussels |
| Belgia |

Didier Reynders

Komisarz do spraw wymiaru sprawiedliwości

European Commission

Rue de la Loi/Westraat 200

1049 Brussels

Belgia

Szanowny Panie Komisarzu!

Federalna Komisja Handlu Stanów Zjednoczonych („FTC”) docenia możliwość omówienia swojej roli w zakresie egzekwowania zasad ram ochrony danych UE–USA („DPF UE–USA”). FTC od dawna angażuje się w ochronę konsumentów i prywatności ponad granicami, w związku z czym zobowiązujemy się do egzekwowania aspektów tych ram związanych z sektorem handlowym. FTC pełni tę funkcję od 2000 r. w związku z ramami programu „bezpieczna przystań” UE–USA i ostatnio od 2016 r. w związku z ramami Tarczy Prywatności UE–USA (1). 16 lipca 2020 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”) unieważnił decyzję Komisji Europejskiej stwierdzającą odpowiedni stopień ochrony stanowiącej podstawę Tarczy Prywatności UE–USA ze względu na kwestie inne niż zasady handlowe egzekwowane przez FTC. Stany Zjednoczone i Komisja Europejska od tego czasu negocjowały ramy ochrony danych UE–USA w celu uwzględnienia tego orzeczenia TSUE.

Pragnę potwierdzić zobowiązanie FTC do stanowczego egzekwowania zasad DPF UE–USA. Warto zauważyć, że potwierdzamy nasze zobowiązanie w trzech kluczowych obszarach: 1) określania pierwszeństwa zgłoszeń i ich badania; 2) ubieganie się o wydanie decyzji i ich monitorowanie; oraz 3) współpraca z unijnymi organami ochrony danych w zakresie egzekwowania prawa.

I.   Wprowadzenie

a.   Działania FTC w zakresie polityki dotyczącej prywatności i jej egzekwowania

FTC przysługują szerokie uprawnienia w dziedzinie egzekwowania prawa z zakresu administracji cywilnej na potrzeby rozpowszechniania ochrony konsumentów i konkurencji w sektorze związanym z działalnością handlową. W zakresie swoich kompetencji obejmujących ochronę konsumentów FTC wprowadza w życie bardzo zróżnicowane przepisy w celu ochrony prywatności i bezpieczeństwa konsumentów i ich danych. W prawie pierwotnym stosowanym przez FTC, czyli w ustawie o Federalnej Komisji Handlu, zakazuje się „nieuczciwych” lub „wprowadzających w błąd” czynów lub praktyk handlowych lub wpływających na handel (2). FTC wykonuje również ustawy szczególne chroniące informacje na temat zdrowia, kredytów i innych kwestii finansowych i informacje internetowe na temat dzieci, oraz wydaje regulacje wdrażające te ustawy (3).

Ostatnio FTC podjęła również wiele inicjatyw mających na celu poprawę naszych działań na rzecz ochrony prywatności. W sierpniu 2022 r. FTC ogłosiła, że rozważa wprowadzenie zasad służących ograniczeniu szkodliwego nadzoru handlowego i niewystarczającego bezpieczeństwa danych (4). Celem tego projektu jest stworzenie solidnego rejestru publicznego, który pozwoli stwierdzić, czy FTC powinna wprowadzić zasady służące ograniczeniu praktyk w zakresie nadzoru handlowego i bezpieczeństwa danych oraz jak takie zasady powinny ewentualnie wyglądać. Z zadowoleniem przyjęliśmy uwagi zainteresowanych stron z UE na temat tej inicjatywy i innych inicjatyw.

W naszych konferencjach „PrivacyCon” nadal biorą udział czołowi naukowcy, którzy omawiają najnowsze badania naukowe i trendy związane z prywatnością konsumentów i bezpieczeństwem danych. Zwiększyliśmy również możliwości naszej agencji, aby dotrzymać kroku rozwojowi technologicznemu, który odgrywa tak ważną rolę w naszych działaniach na rzecz ochrony prywatności, przez stworzenie zespołu technologów i interdyscyplinarnych naukowców, który cały czas się powiększa. Jak Państwo wiedzą, ogłosiliśmy również wspólny dialog z Państwem oraz z Państwa kolegami i koleżankami z Komisji Europejskiej, który obejmuje zajęcie się takimi zagadnieniami związanymi z prywatnością, jak zwodnicze interfejsy i modele biznesowe charakteryzujące się wszechobecnym gromadzeniem danych (5). Niedawno przedstawiliśmy również Kongresowi sprawozdanie zawierające ostrzeżenie przed problemami związanymi z korzystaniem ze sztucznej inteligencji („AI”) w celu wyeliminowania problemów internetowych zidentyfikowanych przez Kongres. W sprawozdaniu tym podnieśliśmy kwestie dotyczące nieprawidłowości, stronniczości, dyskryminacji i stosowania nadzoru handlowego, który z czasem staje się niewspółmiernie duży (ang. commercial surveillance creep) (6).

b.   Ochrona prawna zapewniana konsumentom unijnym przez Stany Zjednoczone

DPF UE–USA działają w kontekście większego amerykańskiego systemu zapewniającego ochronę prywatności, który również chroni na wiele sposobów konsumentów UE. Zakaz ustanowiony w ustawie o FTC dotyczący nieuczciwych lub wprowadzających w błąd czynów lub praktyk nie ogranicza się do ochrony konsumentów amerykańskich przed amerykańskimi spółkami, ponieważ obejmuje te praktyki, które 1) powodują lub mogą spowodować możliwe do przewidzenia szkody w Stanach Zjednoczonych lub 2) obejmują prowadzenie istotnych operacji w Stanach Zjednoczonych. Ponadto FTC może korzystać ze wszystkich środków ochrony prawnej, które są dostępne w celu ochrony konsumentów krajowych podczas ochrony konsumentów zagranicznych (7).

FTC zapewnia również wykonanie innych przepisów szczególnych, których gwarancje rozciągają się na konsumentów niebędących obywatelami ani rezydentami USA – przykładem jest ustawa o ochronie prywatności dzieci w internecie. W ustawie o ochronie prywatności dzieci w internecie od operatorów stron i usług internetowych skierowanych do dzieci lub stron internetowych skierowanych do ogółu społeczeństwa, na których świadomie gromadzone są dane osobowe dzieci w wieku poniżej 13 lat, wymaga się między innymi, aby wprowadzili ostrzeżenie dla rodziców i uzyskali możliwą do zweryfikowania zgodę rodziców. Strony internetowe i usługi na serwerach amerykańskich, które podlegają przepisom ustawy o ochronie prywatności dzieci w internecie i na których gromadzone są dane osobowe małoletnich cudzoziemców, muszą spełniać wymogi ustawy o ochronie prywatności dzieci w internecie. Strony i usługi internetowe na serwerach zagranicznych muszą również spełniać wymogi ustawy o ochronie prywatności dzieci w internecie, jeżeli są skierowane do dzieci w Stanach Zjednoczonych lub jeżeli na stronach tych świadomie gromadzone są dane osobowe dzieci w Stanach Zjednoczonych. Ponadto poza przepisami amerykańskiego prawa federalnego, których wykonanie FTC egzekwuje, dodatkowe korzyści dla konsumentów z UE zapewniają inne federalne i stanowe przepisy dotyczące ochrony konsumentów, naruszeń ochrony danych i ochrony prywatności.

c.   Działania FTC w zakresie egzekwowania prawa

FTC wniosła sprawy zarówno na podstawie ram programu „bezpieczna przystań” UE–USA, jak i ram Tarczy Prywatności UE–USA, i kontynuowała egzekwowanie Tarczy Prywatności UE–USA nawet po tym, jak TSUE unieważnił decyzję stwierdzającą odpowiedni stopień ochrony stanowiącej podstawę Tarczy Prywatności UE–USA (8). W kilku ostatnich skargach złożonych do FTC przedstawiono zarzuty dotyczące naruszenia Tarczy Prywatności UE–USA przez przedsiębiorstwa, w tym w postępowaniach przeciwko spółkom Twitter (9), CafePress (10) i Flo (11). W ramach czynności egzekucyjnej wobec spółki Twitter FTC zażądała od spółki Twitter 150 mln USD za naruszenie wcześniejszego nakazu FTC, które dotyczyło praktyk wywierających wpływ na ponad 140 mln klientów, w tym naruszenia zasady Tarczy Prywatności UE–USA numer 5 (Integralność danych i ograniczenie celu). Ponadto zgodnie z nakazem agencji spółka Twitter musi umożliwić użytkownikom stosowanie bezpiecznych metod uwierzytelniania wieloskładnikowego, które nie wymagają od użytkowników podania ich numerów telefonu.

W sprawie CafePress FTC twierdziła, że przedsiębiorstwo to nie zabezpieczyło informacji szczególnie chronionych należących do konsumentów, ukryło ważne naruszenie ochrony danych oraz naruszyło zasady Tarczy Prywatności UE–USA numer 2 (Wybór), numer 4 (Bezpieczeństwo) i numer 6 (Dostęp). Zgodnie z nakazem FTC przedsiębiorstwo to musi zastąpić nieodpowiednie środki uwierzytelniające uwierzytelnieniem wieloskładnikowym, istotnie ograniczyć ilość gromadzonych i przechowywanych danych, zaszyfrować numery ubezpieczenia społecznego, zlecić stronie trzeciej ocenę swoich programów zabezpieczenia informacji oraz przekazać FTC kopię, którą można upublicznić.

W sprawie Flo FTC twierdziła, że aplikacja służąca do śledzenia płodności ujawniała dane dotyczące zdrowia użytkowników dostawcom usług analizy danych będącym osobami trzecimi pomimo zobowiązań do zachowania prywatności takich danych. W skardze złożonej do FTC odnotowano w szczególności interakcje tego przedsiębiorstwa z konsumentami unijnymi oraz to, że spółka Flo naruszyła zasady Tarczy Prywatności UE–USA nr 1 (Zawiadomienie), 2 (Wybór), 3 (Odpowiedzialność za dalsze przekazywanie) i 5 (Integralność danych i ograniczenie celu). Zgodnie z nakazem FTC spółka Flo musi powiadomić użytkowników, których dane zostały ujawnione, o ujawnieniu ich danych osobowych, i nakazać wszystkich stronom trzecim, które otrzymały dane dotyczące zdrowia użytkowników, zniszczenie tych danych. Co istotne, decyzje FTC chronią wszystkich konsumentów, którzy mają do czynienia z amerykańskim przedsiębiorstwem, na całym świecie, a nie tylko tych konsumentów, którzy złożyli skargę.

Wiele byłych spraw związanych ze stosowaniem programu „bezpieczna przystań” UE–USA i Tarczy Prywatności UE–USA dotyczyło podmiotów, które dokonały wstępnej samocertyfikacji za pośrednictwem Departamentu Handlu, ale nie dokonały swojej corocznej certyfikacji, a nadal przedstawiały się jako aktywni uczestnicy. Inne sprawy dotyczyły fałszywych oświadczeń o uczestnictwie w programie ze strony podmiotów, które nigdy nie dokonały wstępnej samocertyfikacji za pośrednictwem Departamentu Handlu. W przyszłości zamierzamy koncentrować nasze działania w zakresie aktywnego egzekwowania prawa na rodzajach istotnych naruszeń zasad DPF UE–USA zarzucanych w sprawach wniesionych przeciwko takim spółkom, jak Twitter, CafePress i Flo. Jednocześnie Departament Handlu będzie zarządzał procesem samocertyfikacji i go nadzorował, jak również będzie prowadził oficjalny wykaz uczestników DPF UE–USA i zajmie się innymi kwestiami dotyczącymi oświadczeń w sprawie uczestnictwa w tym programie (12). Co istotne, podmioty, które oświadczają, że uczestniczą w DPF UE–USA, mogą podlegać stanowczemu egzekwowaniu zasad DPF UE–USA, nawet jeżeli nie dokonały ani nie odnawiają swojej samocertyfikacji za pośrednictwem Departamentu Handlu.

II.   Określanie pierwszeństwa zgłoszeń i ich badanie

Podobnie jak w przypadku ram programu „bezpieczna przystań” UE–USA oraz ram Tarczy Prywatności UE–USA, tak i w tym programie FTC zobowiązuje się do przyznania pierwszeństwa zgłoszeniom dotyczącym zasad DPF UE–USA z Departamentu Handlu i państw członkowskich UE. Pierwszeństwo damy również zgłoszeniom dotyczącym nieprzestrzegania zasad DPF UE–USA otrzymanych od organów samoregulacyjnych ds. prywatności i innych niezależnych organów ds. rozstrzygania sporów.

Aby ułatwić dokonywanie zgłoszeń z państw członkowskich UE zgodnie z DPF UE–USA, FTC opracowała ujednoliconą procedurę dokonywania zgłoszeń i przekazała wytyczne państwom członkowskim UE na temat rodzaju informacji, które najbardziej ułatwią FTC rozpatrywanie zgłoszeń. W ramach tych starań FTC wyznaczyła osobę odpowiedzialną za kontakty ze strony agencji w odniesieniu do zgłoszeń państw członkowskich UE. Największym ułatwieniem jest, gdy organ dokonujący zgłoszenia wstępnie bada domniemane naruszenie i gdy może podjąć współpracę z FTC w toku rozpoznawania sprawy.

Po przyjęciu takiego zgłoszenia od Departamentu Handlu, z państwa członkowskiego UE lub od organów samoregulacyjnych ds. prywatności lub innych niezależnych organów ds. rozstrzygania sporów FTC może podjąć szereg działań, aby zaradzić powstałym problemom. Przykładowo możemy dokonać przeglądu polityk ochrony prywatności podmiotu, uzyskać dalsze informacje bezpośrednio od podmiotu lub od stron trzecich, podjąć działania następcze wraz z jednostką dokonującą zgłoszenia, ocenić, czy naruszenia odbywają się według określonego schematu lub czy mają wpływ na znaczną liczbę konsumentów, określić, czy zgłoszenie obejmuje kwestie podlegające kompetencji Departamentu Handlu, ocenić, czy pomocne byłoby podjęcie dodatkowych starań w celu zawiadomienia uczestników rynku, i w stosownych przypadkach, wszcząć odpowiednie postępowanie.

Poza określaniem pierwszeństwa zgłoszeń dotyczących zasad DPF UE–USA od Departamentu Handlu, z państw członkowskich UE i od organów samoregulacyjnych ds. prywatności lub innych niezależnych organów ds. rozstrzygania sporów (13) FTC, w stosownych przypadkach, będzie kontynuować badanie z urzędu istotnych naruszeń zasad DPF UE–USA przy zastosowaniu właściwych narzędzi. W ramach realizowanego przez FTC programu dochodzenia problemów związanych z ochroną prywatności i bezpieczeństwem, który angażuje podmioty komercyjne, agencja rutynowa badała, czy dana jednostka podawała informacje na temat uczestnictwa w Tarczy Prywatności UE–USA. Jeżeli jednostka podawała takie informacje, a w postępowaniu wykryto oczywiste naruszenia zasad Tarczy Prywatności UE–USA, FTC uwzględniała zarzuty naruszenia tych zasad w swoich czynnościach egzekucyjnych. Będziemy nadal prezentować tę aktywną postawę w odniesieniu do zasad DPF UE–USA.

III.   Ubieganie się o wydanie decyzji i ich monitorowanie

FTC potwierdza również swoje zobowiązanie do ubiegania się o wydanie decyzji służących wykonaniu przepisów na potrzeby zapewnienia zgodności z zasadami DPF UE–USA oraz do ich monitorowania. Wymóg przestrzegania zasad DPF UE–USA będziemy realizować za pomocą różnych odpowiednich nakazów w przyszłych decyzjach FTC dotyczących zasad DPF UE–USA. Naruszenia decyzji administracyjnych FTC mogą skutkować nałożeniem kar na gruncie prawa cywilnego w wysokości do 50 120 USD za każde naruszenie lub 50 120 USD za każdy dzień trwania naruszenia (14), w przypadku praktyk mających wpływ na wielu konsumentów kary mogą wynieść nawet miliony dolarów. Każda decyzja wydana w następstwie porozumienia zawiera również postanowienia dotyczące sprawozdawczości i przestrzegania zasad. Podmioty, do których skierowana jest decyzja, mają obowiązek przechowywać dokumenty, w których wykazuje się, że przestrzegają zasad przez określony okres. Decyzje należy również udostępnić pracownikom odpowiedzialnym za zapewnienie przestrzegania ich postanowień.

FTC systematycznie monitoruje również przestrzeganie decyzji dotyczących zasad Tarczy Prywatności UE–USA, co czyni w przypadku wszystkich wydawanych przez siebie decyzji, i podejmuje w stosownych przypadkach działania służące ich wykonaniu (15). Co istotne, decyzje FTC będą nadal chronić wszystkich konsumentów, którzy mają do czynienia z tym przedsiębiorstwem, na całym świecie, a nie tylko tych konsumentów, którzy złożyli skargę. Ponadto FTC będzie prowadzić internetowy wykaz przedsiębiorstw podlegających decyzjom dotyczącym stosowania zasad DPF UE–USA (16).

IV.   Współpraca z unijnymi organami ochrony danych w zakresie egzekwowania prawa

FTC uznaje ważną rolę, jaką odgrywają unijne organy ochrony danych w odniesieniu do zapewnienia przestrzegania zasad DPF UE–USA, i zachęca do pogłębionych konsultacji i zacieśniania współpracy w zakresie egzekwowania prawa. Skoordynowane podejście do wyzwań, jakie stwarza obecna sytuacja na rynku cyfrowym, oraz modele biznesowe, które przewidują przetwarzanie dużych ilości danych, faktycznie staje się coraz bardziej znaczące. FTC będzie udostępniać informacje na temat zgłoszeń organom egzekwowania prawa dokonującym zgłoszenia, w tym na temat statusu zgłoszenia, z zastrzeżeniem zachowania przepisów i ograniczeń dotyczących poufności. W największym stopniu, na jaki pozwala liczba i rodzaj otrzymanych zgłoszeń, przedstawione informacje będą zawierać ocenę zgłoszonych kwestii, w tym opis istotnych problemów, które w nich podniesiono, i wszelkich działań podjętych w celu zaradzenia naruszeniom prawa w ramach właściwości FTC. FTC przedstawi również organowi dokonującemu zgłoszenia informacje zwrotne dotyczące rodzajów otrzymanych zgłoszeń, aby podnieść efektywność starań, jakie podejmuje w celu przeciwdziałania niezgodnemu z prawem postępowaniu. Jeżeli organ egzekwowania prawa dokonujący zgłoszenia występuje o uzyskanie informacji na temat statusu konkretnego zgłoszenia do celów prowadzenia własnego postępowania służącego egzekwowaniu prawa, wówczas FTC udziela mu odpowiedzi, biorąc pod uwagę liczbę rozpatrywanych zgłoszeń i z zastrzeżeniem wymogów poufności i innych wymogów prawnych.

FTC podejmie również bliską współpracę z unijnymi organami ochrony danych, aby udzielić wsparcia na potrzeby egzekwowania prawa. W stosownych przypadkach może ona obejmować udostępnianie informacji i udzielanie wsparcia w badaniu spraw na podstawie amerykańskiej ustawy o bezpieczeństwie w sieci (ang. SAFE WEB Act), która zezwala na udzielanie wsparcia przez FTC zagranicznym organom egzekwowania prawa, jeżeli dany organ jest właściwy do stosowania przepisów zakazujących praktyk w znacznym stopniu podobnych do praktyk zakazanych przepisami, które egzekwuje FTC (17). W ramach tego wsparcia FTC może udostępniać informacje uzyskane w związku z prowadzonym przez siebie dochodzeniem, zarządzić obowiązkowe postępowanie w imieniu unijnego organu ochrony danych prowadzącego własne dochodzenie i pozyskiwać ustne zeznania świadków lub strony oskarżonej o naruszenie w związku z postępowaniem organu ochrony danych służącym egzekwowaniu prawa, z zastrzeżeniem wymogów amerykańskiej ustawy o bezpieczeństwie w sieci. FTC regularnie korzysta ze swoich uprawnień do wspierania innych organów na całym świecie w sprawach dotyczących ochrony prywatności i ochrony konsumentów.

Oprócz prowadzenia wszelkich konsultacji z unijnymi organami ochrony danych w sprawie kwestii dotyczących konkretnych przypadków FTC będzie brać udział w okresowych spotkaniach z wyznaczonymi przedstawicielami Europejskiej Rady Ochrony Danych („EROD”) w celu omówienia zagadnień ogólnych związanych z ulepszaniem współpracy w zakresie egzekwowania prawa. Ponadto FTC będzie uczestniczyć, wraz z Departamentem Handlu, Komisją Europejską i przedstawicielami EROD, w okresowym przeglądzie DPF UE–USA w celu omówienia ich wdrożenia. FTC wspiera również opracowywanie narzędzi, które będą służyć pogłębianiu współpracy z unijnymi organami ochrony danych, a także z innymi organami egzekwowania prawa w zakresie ochrony prywatności na całym świecie. FTC z zadowoleniem potwierdza swoje zobowiązanie do egzekwowania aspektów DPF UE–USA związanych z sektorem handlowym. Uważamy, że nasze partnerstwo z kolegami i koleżankami z UE wnosi zasadniczy wkład w zapewnienie ochrony prywatności zarówno naszych obywateli, jak i Państwa obywateli.

Z poważaniem

Image 7

Lina M. KHAN

Przewodnicząca Federalnej Komisji Handlu

---

(1)  Pismo przewodniczącej Edith Ramirez do Věry Jourovej, komisarz do spraw sprawiedliwości, konsumentów i równouprawnienia płci Komisji Europejskiej, opisujące egzekwowanie nowych ram Tarczy Prywatności UE–USA przez Federalną Komisję Handlu (29 lutego 2016 r.), dostępne pod adresem: https://www.ftc.gov/legal-library/browse/cases-proceedings/public-statements/letter-chairwoman-edith-ramirez-vera-jourova-commissioner-justice-consumers-gender-equality-european. FTC wcześniej zobowiązała się również do egzekwowania programu „bezpieczna przystań” UE–USA. Pismo Roberta Pitofskiego, przewodniczącego FTC, do Johna Mogga, dyrektora DG ds. Rynku Wewnętrznego, Komisja Europejska (14 lipca 2000 r.), dostępne pod adresem: https://www.federalregister.gov/documents/2000/07/24/00-18489/issuance-of-safe-harbor-principles-and-transmission-to-european-commission. Pismo to zastępuje wspomniane wcześniejsze zobowiązania.

1

dostępne pod adresem:

dostępne pod adresem:

(2)  Tytuł 15 § 45 lit. a) U.S.C. FTC nie przysługują uprawnienia na gruncie prawa karnego lub w dziedzinie bezpieczeństwa narodowego. FTC nie może także realizować większości innych działań rządowych. Ponadto wprowadzono wyjątki dotyczące właściwości FTC w obszarze związanym z handlem m.in. w odniesieniu do banków, przewoźników lotniczych i zakładów ubezpieczeń oraz wspólnej działalności transportowej dostawców usług telekomunikacyjnych. FTC nie jest również właściwa do rozstrzygania spraw dotyczących większości organizacji non-profit, ale przysługuje jej właściwość w odniesieniu do fałszywych organizacji charytatywnych lub innych organizacji non-profit, które w istocie nastawione są na osiągnięcie zysku. FTC przysługuje również właściwość w odniesieniu do organizacji non-profit, które działają na rzecz swoich członków nastawionych na osiągnięcie zysku m.in. poprzez zapewnienie tym członkom znacznych korzyści gospodarczych. W niektórych przypadkach właściwość FTC jest zbieżna z właściwością innych agencji egzekwowania prawa. Wypracowaliśmy bliskie relacje z organami federalnymi i stanowymi oraz ściśle z nimi współpracujemy w celu koordynowania dochodzeń lub, w stosownych przypadkach, dokonania zgłoszeń.

2

(3)  
  Zob. FTC, prywatność i bezpieczeństwo, https://www.ftc.gov/business-guidance/privacy-security.

3

Zob.

(4)  
  Zob. komunikat prasowy, FTC, FTC bada zasady służące ograniczeniu praktyk w zakresie nadzoru handlowego i zapewniania niewystarczającego bezpieczeństwa danych (11 sierpnia 2022 r.) dostępny pod adresem: https://www.ftc.gov/news-events/news/press-releases/2022/08/ftc-explores-rules-cracking-down-commercial-surveillance-lax-data-security-practices

4

Zob.

(5)  
  Zob. Wspólne oświadczenie prasowe Didiera Reyndersa, komisarza ds. wymiaru sprawiedliwości Komisji Europejskiej, i Liny Khan, przewodniczącej Federalnej Komisji Handlu Stanów Zjednoczonych (30 marca 2022 r.), dostępne pod adresem: https://www.ftc.gov/system/files/ftc_gov/pdf/Joint%20FTC-EC%20Statement%20informal%20dialogue%20consumer%20protection%20issues.pdf.

5

Zob.

(6)  
  Zob. komunikat prasowy FTC, FTC ostrzega przed wykorzystywaniem sztucznej inteligencji do zwalczania problemów internetowych (16 czerwca 2022 r.), dostępny pod adresem: https://www.ftc.gov/news-events/news/press-releases/2022/06/ftc-report-warns-about-using-artificial-intelligence-combat-online-problems.

6

Zob.

(7)  Tytuł 15 § 45 lit. a) ppkt 4 część B U.S.C. Ponadto „nieuczciwe lub wprowadzające w błąd czyny lub praktyki” obejmują takie czyny lub praktyki obejmujące handel zagraniczny, które (i) powodują lub mogą spowodować możliwe do przewidzenia szkody w Stanach Zjednoczonych lub (ii) obejmują prowadzenie istotnych operacji w Stanach Zjednoczonych. Tytuł 15 § 45 lit. a) ppkt 4 część A U.S.C.

7

(8)  
  Zob. dodatek A w celu zapoznania się z wykazem kwestii podejmowanych przez FTC w związku z programem „bezpieczna przystań” i Tarczą Prywatności.

8

Zob.

(9)  
  Zob. komunikat prasowy FTC, FTC nakłada na spółkę Twitter karę za oszukańcze wykorzystywanie danych zapewniających bezpieczeństwo kont do sprzedaży targetowanych reklam (25 maja 2022 r.), dostępny pod adresem: https://www.ftc.gov/news-events/news/press-releases/2022/05/ftc-charges-twitter-deceptively-using-account-security-data-sell-targeted-ads.

9

Zob.

(10)  
  Zob. komunikat prasowy FTC, FTC podejmuje działania przeciwko CafePress za ukrycie naruszenia ochrony danych (15 marca 2022 r.), dostępny pod adresem: https://www.ftc.gov/news-events/news/press-releases/2022/03/ftc-takes-action-against-cafepress-data-breach-cover.

10

Zob.

(11)  
  Zob. komunikat prasowy FTC, FTC finalizuje porozumienie z firmą Flo Health oferującą aplikację do śledzenia płodności, która udostępniała wrażliwe dane dotyczące zdrowia serwisom Facebook, Google i innym (22 czerwca 2021 r.), dostępny pod adresem: https://www.ftc.gov/news-events/news/press-releases/2021/06/ftc-finalizes-order-flo-health-fertility-tracking-app-shared-sensitive-health-data-facebook-google.

11

Zob.

(12)  Pismo Marisy Lago, podsekretarz handlu międzynarodowego, do Pana Didiera Reyndersa, komisarza ds. wymiaru sprawiedliwości Komisji Europejskiej (12 grudnia 2022 r.).

12

(13)  Chociaż FTC nie rozstrzyga indywidualnych skarg konsumenckich ani nie pośredniczy w ich rozstrzyganiu, FTC potwierdza, że będzie przyznawać pierwszeństwo zgłoszeniom dotyczącym zasad DPF UE–USA wniesionym przez unijne organy ochrony danych. Co więcej, FTC wykorzystuje skargi znajdujące się w bazie danych „straż konsumencka” (ang. Consumer Sentinel), do której dostęp ma wiele innych agencji egzekwowania prawa, aby określać tendencje, wskazywać priorytety egzekwowania prawa i identyfikować potencjalne cele dochodzenia. Osoby fizyczne z Unii Europejskiej mogą korzystać z tego samego systemu składania skarg, który jest dostępny dla amerykańskich konsumentów, aby złożyć skargę do FTC; jest on dostępny pod adresem: https://reportfraud.ftc.gov/. W przypadku indywidualnych skarg dotyczących zasad DPF UE–USA najbardziej użyteczną drogą dla osób fizycznych z Unii Europejskiej może być jednak wnoszenie skarg do organu ochrony danych lub niezależnego organu ds. rozstrzygania sporów w ich państwie członkowskim.

13

(14)  Tytuł 15 § 45 lit. m) U.S.C.; tytuł 16 § 1.98 kodeksu przepisów federalnych (ang. Code of Federal Regulations, „C.F.R.”). Kwota ta jest okresowo korygowana o inflację.

14

(15)  W ubiegłym roku FTC głosowała za usprawnieniem procesu prowadzenia dochodzeń przeciwko wielokrotnym sprawcom. Zob. komunikat prasowy FTC, FTC zezwala na prowadzenie dochodzeń w sprawie kluczowych priorytetów w zakresie egzekwowania prawa (1 lipca 2021 r.), dostępny pod adresem: https://www.ftc.gov/news-events/news/press-releases/2021/07/ftc-authorizes-investigations-key-enforcement-priorities.

15

Zob.

(16)  
  Por. FTC, Tarcza Prywatności, https://www.ftc.gov/business-guidance/privacy-security/privacy-shield.

16

Por.

(17)  Określając, czy powinna skorzystać ze swojego uprawnienia na podstawie amerykańskiej ustawy o bezpieczeństwie w sieci, FTC uwzględnia między innymi: „A) czy agencja, która wystąpiła o wsparcie, zgodziła się zapewnić lub zapewni wzajemne wsparcie Komisji; B) czy zrealizowanie wniosku odbyłoby się ze szkodą dla amerykańskiego interesu publicznego oraz C) czy dochodzenie lub postępowanie służące egzekwowaniu prawa prowadzone przez agencję, która wystąpiła o wsparcie, dotyczy działań lub praktyk, które powodują lub które mogą spowodować szkodę dla znacznej liczby osób”. Tytuł 15 § 46 lit. j) ppkt 3 U.S.C. To uprawnienie nie ma zastosowania do egzekwowania przepisów prawa konkurencji.

17

---

Dodatek A

Tarcza Prywatności i wdrażanie programu „bezpieczna przystań”

| | Docket/FTC File No. | Case | Link |
| --- | --- | --- | --- |
| | | | |
| 1 | Sygnatura akt FTC: 2023062
  Sprawa nr 3:22-cv-03070 (N.D. Cal.) | Stany Zjednoczone/Twitter, Inc. | Twitter |
| 2 | Sygnatura akt FTC: 192 3209 | Sprawa Residual Pumpkin Entity, LLC, spółki działającej wcześniej pod nazwą CafePress, i PlanetArt, LLC, spółki działającej wcześniej pod nazwą CafePress | CafePress |
| 3 | Sygnatura akt FTC: 192 3133
  Nr rejestracyjny: C-4747 | Sprawa Flo Health, Inc. | Flo Health |
| 4 | Sygnatura akt FTC: 192 3050
  Nr rejestracyjny C-4723 | Sprawa Ortho-Clinical Diagnostics, Inc. | Ortho-Clinical |
| 5 | Sygnatura akt FTC: 192 3092
  Nr rejestracyjny C-4709 | Sprawa T&M Protection, LLC | T&M Protection |
| 6 | Sygnatura akt FTC: 192 3084
  Nr rejestracyjny C-4704 | Sprawa TDARX, Inc. | TDARX |
| 7 | Sygnatura akt FTC: 192 3093
  Nr rejestracyjny C-4706 | Sprawa Global Data Vault, LLC | Global Data |
| 8 | Sygnatura akt FTC: 192 3078
  Nr rejestracyjny C-4703 | Sprawa Incentive Services, Inc. | Incentive Services |
| 9 | Sygnatura akt FTC: 192 3090
  Nr rejestracyjny C-4705 | Sprawa Click Labs, Inc. | Click Labs |
| 10 | Sygnatura akt FTC: 182 3192
  Nr rejestracyjny C-4697 | Sprawa Medable, Inc. | Medable |
| 11 | Sygnatura akt FTC: 182 3189
  Nr rejestracyjny: 9386 | Sprawa NTT Global Data Centers Americas, Inc., jako zainteresowanego następcy RagingWire Data Centers, Inc. | RagingWire |
| 12 | Sygnatura akt FTC: 182 3196
  Nr rejestracyjny C-4702 | Sprawa Thru, Inc. | Thru |
| 13 | Sygnatura akt FTC: 182 3188
  Nr rejestracyjny C-4698 | Sprawa DCR Workforce, Inc. | DCR Workforce |
| 14 | Sygnatura akt FTC: 182 3194
  Nr rejestracyjny C-4700 | Sprawa LotaData, Inc. | LotaData |
| 15 | Sygnatura akt FTC: 182 3195
  Nr rejestracyjny C-4701 | Sprawa EmpiriStat, Inc. | EmpiriStat |
| 16 | Sygnatura akt FTC: 182 3193
  Nr rejestracyjny C-4699 | Sprawa 214 Technologies, Inc., spółki działającej wcześniej pod nazwą Trueface.ai | Trueface.ai |
| 17 | Sygnatura akt FTC: 182 3107
  Nr rejestracyjny: 9383 | Sprawa Cambridge Analytica, LLC | Cambridge Analytica |
| 18 | Sygnatura akt FTC: 182 3152
  Nr rejestracyjny C-4685 | Sprawa SecureTest, Inc. | SecurTest |
| 19 | Sygnatura akt FTC: 182 3144
  Nr rejestracyjny C-4664 | Sprawa VenPath, Inc. | VenPath |
| 20 | Sygnatura akt FTC: 182 3154
  Nr rejestracyjny C-4666 | Sprawa SmartStart Employment Screening, Inc. | SmartStart |
| 21 | Sygnatura akt FTC: 182 3143
  Nr rejestracyjny C-4663 | Sprawa mResourceLLC, spółki działającej wcześniej pod nazwą Loop Works LLC | mResource |
| 22 | Sygnatura akt FTC: 182 3150
  Nr rejestracyjny C-4665 | Sprawa Idmission LLC | IDmission |
| 23 | Sygnatura akt FTC: 182 3100
  Nr rejestracyjny C-4659 | Sprawa ReadyTech Corporation | ReadyTech |
| 24 | Sygnatura akt FTC: 172 3173
  Nr rejestracyjny C-4630 | Sprawa Decusoft, LLC | Decusoft |
| 25 | Sygnatura akt FTC: 172 3171
  Nr rejestracyjny C-4628 | Sprawa Tru Communication, Inc. | Tru |
| 26 | Sygnatura akt FTC: 172 3172
  Nr rejestracyjny C-4629 | Sprawa Md7, LLC | Md7 |
| 30 | Sygnatura akt FTC: 152 3198
  Nr rejestracyjny C-4543 | Spółki Jhayrmaine Daniels (spółki działającej wcześniej pod nazwą California Skate-Line) | Jhayrmaine Daniels |
| 31 | Sygnatura akt FTC: 152 3190
  Nr rejestracyjny C-4545 | Sprawa Dale Jarrett Racing Adventure, Inc. | Dale Jarrett |
| 32 | Sygnatura akt FTC: 152 3141
  Nr rejestracyjny C-4540 | Sprawa Golf Connect, LLC | Golf Connect |
| 33 | Sygnatura akt FTC: 152 3202
  Nr rejestracyjny: C-4546 | Sprawa Inbox Group, LLC | Inbox Group |
| 34 | Sygnatura akt: 152 3187
  Nr rejestracyjny C-4542 | Sprawa IOActive, Inc. | IOActive |
| 35 | Sygnatura akt FTC: 152 3140
  Nr rejestracyjny C-4549 | Sprawa Jubilant Clinsys, Inc. | Jubilant |
| 36 | Sygnatura akt FTC: 152 3199
  Nr rejestracyjny C-4547 | Sprawa Just Bagels Manufacturing, Inc. | Just Bagels |
| 37 | Sygnatura akt FTC: 152 3138
  Nr rejestracyjny C-4548 | Sprawa NAICS Association, LLC | NAICS |
| 38 | Sygnatura akt FTC: 152 3201
  Nr rejestracyjny C-4544 | Sprawa One Industries Corp. | One Industries |
| 39 | Sygnatura akt FTC: 152 3137
  Nr rejestracyjny C-4550 | Sprawa Pinger, Inc. | Pinger |
| 40 | Sygnatura akt FTC: 152 3193
  Nr rejestracyjny C-4552 | Sprawa SteriMed Medical Waste Solutions | SteriMed |
| 41 | Sygnatura akt FTC: 152 3184
  Nr rejestracyjny C-4541 | Sprawa Contract Logix, LLC | Contract Logix |
| 42 | Sygnatura akt FTC: 152 3185
  Nr rejestracyjny C-4551 | Sprawa Forensics Consulting Solutions, LLC | Forensics Consulting |
| 43 | Sygnatura akt FTC: 152 3051
  Nr rejestracyjny C-4526 | Sprawa American Int'l Mailing, Inc. | AIM |
| 44 | Sygnatura akt FTC: 152 3015
  Nr rejestracyjny C-4525 | Sprawa TES Franchising, LLC | TES |
| 45 | Sygnatura akt FTC: 142 3036
  Nr rejestracyjny C-4459 | Sprawa American Apparel, Inc. | American Apparel |
| 46 | Sygnatura akt FTC: 142 3026
  Nr rejestracyjny C-4469 | Sprawa Fantage.com, Inc. | Fantage |
| 47 | Sygnatura akt FTC: 142 3017
  Nr rejestracyjny C-4461 | Sprawa Apperian, Inc. | Apperian |
| 48 | Sygnatura akt FTC: 142 3018
  Nr rejestracyjny C-4462 | Sprawa Atlanta Falcons Football Club, LLC | Atlanta Falcons |
| 49 | Sygnatura akt FTC: 142 3019
  Nr rejestracyjny C-4463 | Sprawa Baker Tilly Virchow Krause, LLP | Baker Tilly |
| 50 | Sygnatura akt FTC: 142 3020
  Nr rejestracyjny C-4464 | Sprawa BitTorrent, Inc. | BitTorrent |
| 51 | Sygnatura akt FTC: 142 3022
  Nr rejestracyjny C-4465 | Sprawa Charles River Laboratories, Int'l | Charles River |
| 52 | Sygnatura akt FTC: 142 3023
  Nr rejestracyjny C-4466 | Sprawa DataMotion, Inc. | DataMotion |
| 53 | Sygnatura akt FTC: 142 3024
  Nr rejestracyjny C-4467 | Sprawa DDC Laboratories, Inc., spółki działającej pod nazwą DNA Diagnostics Center | DDC |
| 54 | Sygnatura akt FTC: 142 3028
  Nr rejestracyjny C-4470 | Sprawa Level 3 Communications, LLC | Level 3 |
| 55 | Sygnatura akt FTC: 142 3025
  Nr rejestracyjny C-4468 | Sprawa PDB Sports, Ltd., spółki działającej pod nazwą Denver Broncos Football Club, LLP | Broncos |
| 56 | Sygnatura akt FTC: 142 3030
  Nr rejestracyjny C-4471 | Sprawa Reynolds Consumer Products, Inc. | Reynolds |
| 57 | Sygnatura akt FTC: 142 3031
  Nr rejestracyjny C-4472 | Sprawa Receivable Management Services Corporation | Receivable Mgmt |
| 58 | Sygnatura akt FTC: 142 3032
  Nr rejestracyjny C-4473 | Sprawa Tennessee Football, Inc. | Tennessee Football |
| 59 | Sygnatura akt FTC: 102 3058
  Nr rejestracyjny C-4369 | Sprawa Myspace LLC | Myspace |
| 60 | Sygnatura akt FTC: 092 3184
  Nr rejestracyjny C-4365 | Sprawa Facebook, Inc. | Facebook |
| 61 | Sygnatura akt FTC: 092 3081
  Powództwo cywilne nr 09-CV-5276 (Dystrykt Centralny, Kalifornia) | FTC przeciwko Javian Karnani oraz Balls of Kryptonite, LLC, spółka działająca pod nazwą Bite Size Deals, LLC oraz Best Priced Brands, LLC | Balls of Kryptonite |
| 62 | Sygnatura akt FTC: 102 3136
  Nr rejestracyjny C-4336 | Sprawa Google, Inc. | Google |
| 63 | Sygnatura akt FTC: 092 3137
  Nr rejestracyjny C-4282 | Sprawa World Innovators, Inc. | World Innovators |
| 64 | Sygnatura akt FTC: 092 3141
  Nr rejestracyjny C-4271 | Sprawa Progressive Gaitways LLC | Progressive Gaitways |
| 65 | Sygnatura akt FTC: 092 3139
  Nr rejestracyjny C-4270 | Sprawa Onyx Graphics, Inc. | Onyx Graphics |
| 66 | Sygnatura akt FTC: 092 3138
  Nr rejestracyjny C-4269 | Sprawa ExpatEdge Partners, LLC | ExpatEdge |
| 67 | Sygnatura akt FTC: 092 3140
  Nr rejestracyjny C-4281 | Sprawa Directors Desk LLC | Directors Desk |
| 68 | Sygnatura akt FTC: 092 3142
  Nr rejestracyjny C-4272 | Sprawa Collectify LLC | Collectify |

Docket/FTC File No.

Case

Link

1

Sygnatura akt FTC: 2023062

Sprawa nr 3:22-cv-03070 (N.D. Cal.)

Stany Zjednoczone/Twitter, Inc.

Twitter

2

Sygnatura akt FTC: 192 3209

Sprawa Residual Pumpkin Entity, LLC, spółki działającej wcześniej pod nazwą CafePress, i PlanetArt, LLC, spółki działającej wcześniej pod nazwą CafePress

CafePress

3

Sygnatura akt FTC: 192 3133

Nr rejestracyjny: C-4747

Sprawa Flo Health, Inc.

Flo Health

4

Sygnatura akt FTC: 192 3050

Nr rejestracyjny C-4723

Sprawa Ortho-Clinical Diagnostics, Inc.

Ortho-Clinical

5

Sygnatura akt FTC: 192 3092

Nr rejestracyjny C-4709

Sprawa T&M Protection, LLC

T&M Protection

6

Sygnatura akt FTC: 192 3084

Nr rejestracyjny C-4704

Sprawa TDARX, Inc.

TDARX

7

Sygnatura akt FTC: 192 3093

Nr rejestracyjny C-4706

Sprawa Global Data Vault, LLC

Global Data

8

Sygnatura akt FTC: 192 3078

Nr rejestracyjny C-4703

Sprawa Incentive Services, Inc.

Incentive Services

9

Sygnatura akt FTC: 192 3090

Nr rejestracyjny C-4705

Sprawa Click Labs, Inc.

Click Labs

10

Sygnatura akt FTC: 182 3192

Nr rejestracyjny C-4697

Sprawa Medable, Inc.

Medable

11

Sygnatura akt FTC: 182 3189

Nr rejestracyjny: 9386

Sprawa NTT Global Data Centers Americas, Inc., jako zainteresowanego następcy RagingWire Data Centers, Inc.

RagingWire

12

Sygnatura akt FTC: 182 3196

Nr rejestracyjny C-4702

Sprawa Thru, Inc.

Thru

13

Sygnatura akt FTC: 182 3188

Nr rejestracyjny C-4698

Sprawa DCR Workforce, Inc.

DCR Workforce

14

Sygnatura akt FTC: 182 3194

Nr rejestracyjny C-4700

Sprawa LotaData, Inc.

LotaData

15

Sygnatura akt FTC: 182 3195

Nr rejestracyjny C-4701

Sprawa EmpiriStat, Inc.

EmpiriStat

16

Sygnatura akt FTC: 182 3193

Nr rejestracyjny C-4699

Sprawa 214 Technologies, Inc., spółki działającej wcześniej pod nazwą Trueface.ai

Trueface.ai

17

Sygnatura akt FTC: 182 3107

Nr rejestracyjny: 9383

Sprawa Cambridge Analytica, LLC

Cambridge Analytica

18

Sygnatura akt FTC: 182 3152

Nr rejestracyjny C-4685

Sprawa SecureTest, Inc.

SecurTest

19

Sygnatura akt FTC: 182 3144

Nr rejestracyjny C-4664

Sprawa VenPath, Inc.

VenPath

20

Sygnatura akt FTC: 182 3154

Nr rejestracyjny C-4666

Sprawa SmartStart Employment Screening, Inc.

SmartStart

21

Sygnatura akt FTC: 182 3143

Nr rejestracyjny C-4663

Sprawa mResourceLLC, spółki działającej wcześniej pod nazwą Loop Works LLC

mResource

22

Sygnatura akt FTC: 182 3150

Nr rejestracyjny C-4665

Sprawa Idmission LLC

IDmission

23

Sygnatura akt FTC: 182 3100

Nr rejestracyjny C-4659

Sprawa ReadyTech Corporation

ReadyTech

24

Sygnatura akt FTC: 172 3173

Nr rejestracyjny C-4630

Sprawa Decusoft, LLC

Decusoft

25

Sygnatura akt FTC: 172 3171

Nr rejestracyjny C-4628

Sprawa Tru Communication, Inc.

Tru

26

Sygnatura akt FTC: 172 3172

Nr rejestracyjny C-4629

Sprawa Md7, LLC

Md7

30

Sygnatura akt FTC: 152 3198

Nr rejestracyjny C-4543

Spółki Jhayrmaine Daniels (spółki działającej wcześniej pod nazwą California Skate-Line)

Jhayrmaine Daniels

31

Sygnatura akt FTC: 152 3190

Nr rejestracyjny C-4545

Sprawa Dale Jarrett Racing Adventure, Inc.

Dale Jarrett

32

Sygnatura akt FTC: 152 3141

Nr rejestracyjny C-4540

Sprawa Golf Connect, LLC

Golf Connect

33

Sygnatura akt FTC: 152 3202

Nr rejestracyjny: C-4546

Sprawa Inbox Group, LLC

Inbox Group

34

Sygnatura akt: 152 3187

Nr rejestracyjny C-4542

Sprawa IOActive, Inc.

IOActive

35

Sygnatura akt FTC: 152 3140

Nr rejestracyjny C-4549

Sprawa Jubilant Clinsys, Inc.

Jubilant

36

Sygnatura akt FTC: 152 3199

Nr rejestracyjny C-4547

Sprawa Just Bagels Manufacturing, Inc.

Just Bagels

37

Sygnatura akt FTC: 152 3138

Nr rejestracyjny C-4548

Sprawa NAICS Association, LLC

NAICS

38

Sygnatura akt FTC: 152 3201

Nr rejestracyjny C-4544

Sprawa One Industries Corp.

One Industries

39

Sygnatura akt FTC: 152 3137

Nr rejestracyjny C-4550

Sprawa Pinger, Inc.

Pinger

40

Sygnatura akt FTC: 152 3193

Nr rejestracyjny C-4552

Sprawa SteriMed Medical Waste Solutions

SteriMed

41

Sygnatura akt FTC: 152 3184

Nr rejestracyjny C-4541

Sprawa Contract Logix, LLC

Contract Logix

42

Sygnatura akt FTC: 152 3185

Nr rejestracyjny C-4551

Sprawa Forensics Consulting Solutions, LLC

Forensics Consulting

43

Sygnatura akt FTC: 152 3051

Nr rejestracyjny C-4526

Sprawa American Int'l Mailing, Inc.

AIM

44

Sygnatura akt FTC: 152 3015

Nr rejestracyjny C-4525

Sprawa TES Franchising, LLC

TES

45

Sygnatura akt FTC: 142 3036

Nr rejestracyjny C-4459

Sprawa American Apparel, Inc.

American Apparel

46

Sygnatura akt FTC: 142 3026

Nr rejestracyjny C-4469

Sprawa Fantage.com, Inc.

Fantage

47

Sygnatura akt FTC: 142 3017

Nr rejestracyjny C-4461

Sprawa Apperian, Inc.

Apperian

48

Sygnatura akt FTC: 142 3018

Nr rejestracyjny C-4462

Sprawa Atlanta Falcons Football Club, LLC

Atlanta Falcons

49

Sygnatura akt FTC: 142 3019

Nr rejestracyjny C-4463

Sprawa Baker Tilly Virchow Krause, LLP

Baker Tilly

50

Sygnatura akt FTC: 142 3020

Nr rejestracyjny C-4464

Sprawa BitTorrent, Inc.

BitTorrent

51

Sygnatura akt FTC: 142 3022

Nr rejestracyjny C-4465

Sprawa Charles River Laboratories, Int'l

Charles River

52

Sygnatura akt FTC: 142 3023

Nr rejestracyjny C-4466

Sprawa DataMotion, Inc.

DataMotion

53

Sygnatura akt FTC: 142 3024

Nr rejestracyjny C-4467

Sprawa DDC Laboratories, Inc., spółki działającej pod nazwą DNA Diagnostics Center

DDC

54

Sygnatura akt FTC: 142 3028

Nr rejestracyjny C-4470

Sprawa Level 3 Communications, LLC

Level 3

55

Sygnatura akt FTC: 142 3025

Nr rejestracyjny C-4468

Sprawa PDB Sports, Ltd., spółki działającej pod nazwą Denver Broncos Football Club, LLP

Broncos

56

Sygnatura akt FTC: 142 3030

Nr rejestracyjny C-4471

Sprawa Reynolds Consumer Products, Inc.

Reynolds

57

Sygnatura akt FTC: 142 3031

Nr rejestracyjny C-4472

Sprawa Receivable Management Services Corporation

Receivable Mgmt

58

Sygnatura akt FTC: 142 3032

Nr rejestracyjny C-4473

Sprawa Tennessee Football, Inc.

Tennessee Football

59

Sygnatura akt FTC: 102 3058

Nr rejestracyjny C-4369

Sprawa Myspace LLC

Myspace

60

Sygnatura akt FTC: 092 3184

Nr rejestracyjny C-4365

Sprawa Facebook, Inc.

Facebook

61

Sygnatura akt FTC: 092 3081

Powództwo cywilne nr 09-CV-5276 (Dystrykt Centralny, Kalifornia)

FTC przeciwko Javian Karnani oraz Balls of Kryptonite, LLC, spółka działająca pod nazwą Bite Size Deals, LLC oraz Best Priced Brands, LLC

Balls of Kryptonite

62

Sygnatura akt FTC: 102 3136

Nr rejestracyjny C-4336

Sprawa Google, Inc.

Google

63

Sygnatura akt FTC: 092 3137

Nr rejestracyjny C-4282

Sprawa World Innovators, Inc.

World Innovators

64

Sygnatura akt FTC: 092 3141

Nr rejestracyjny C-4271

Sprawa Progressive Gaitways LLC

Progressive Gaitways

65

Sygnatura akt FTC: 092 3139

Nr rejestracyjny C-4270

Sprawa Onyx Graphics, Inc.

Onyx Graphics

66

Sygnatura akt FTC: 092 3138

Nr rejestracyjny C-4269

Sprawa ExpatEdge Partners, LLC

ExpatEdge

67

Sygnatura akt FTC: 092 3140

Nr rejestracyjny C-4281

Sprawa Directors Desk LLC

Directors Desk

68

Sygnatura akt FTC: 092 3142

Nr rejestracyjny C-4272

Sprawa Collectify LLC

Collectify

---

ZAŁĄCZNIK V

Image 8

Dnia 6 lipca 2023 r.

| Komisarz Didier Reynders |
| --- |
| European Commission |
| Rue de la Loi/Westraat 200 |
| 1049 Brussels |
| Belgia |

Komisarz Didier Reynders

European Commission

Rue de la Loi/Westraat 200

1049 Brussels

Belgia

Szanowny Panie Komisarzu!

Departament Transportu Stanów Zjednoczonych („departament” lub „DoT”) docenia możliwość przedstawienia swojej roli we wspieraniu zasad ram ochrony danych UE–USA („DPF UE–USA”). DPF UE–USA odegra kluczową rolę w ochronie danych osobowych przekazywanych podczas transakcji handlowych w świecie, który jest coraz bardziej pełny wzajemnych powiązań. Ramy te umożliwią przedsiębiorstwom dokonywanie ważnych operacji w gospodarce światowej, przy jednoczesnym zagwarantowaniu, że konsumenci unijni zachowają istotne gwarancje ochrony prywatności.

DoT po raz pierwszy publicznie wyraził swoje zobowiązanie do egzekwowania zasad programu „bezpieczna przystań” UE–USA w piśmie wysłanym do Komisji Europejskiej ponad 22 lata temu, a zobowiązania te zostały powtórzone i rozszerzone w piśmie z 2016 r. dotyczącym ram Tarczy Prywatności UE–USA. W pismach tych DoT zobowiązał się do zdecydowanego egzekwowania zasad dotyczących prywatności określonych w programie „bezpieczna przystań” UE–USA, a następnie zasad Tarczy Prywatności UE–USA. DoT rozszerza to zobowiązanie na zasady DPF UE–USA, a niniejsze pismo potwierdza to zobowiązanie.

W szczególności DoT potwierdza swoje zobowiązanie w następujących obszarach kluczowych. Są to: 1) przyznawanie pierwszeństwa dochodzeniu domniemanych naruszeń zasad DPF UE–USA; 2) podejmowanie odpowiednich czynności egzekucyjnych wobec jednostek, które składają fałszywe lub wprowadzające w błąd oświadczenia dotyczące udziału w programie DPF UE–USA; oraz 3) monitorowanie i publikowanie decyzji służących egzekwowaniu przepisów w sprawach naruszeń zasad DPF UE–USA. Przekazujemy informacje na temat przestrzegania każdego z tych zobowiązań i w razie konieczności informacje związane z rolą DoT w obszarze ochrony prywatności konsumentów i stosowania zasad DPF UE–USA.

1.   Przebieg procedury

A.   Uprawnienia DoT w zakresie ochrony prywatności

Departament jest bardzo zaangażowany w zapewnianie ochrony informacji dostarczonych przez

konsumentów przewoźnikom lotniczym i pośrednikom sprzedaży biletów. Uprawnienie DoT do podjęcia działania w tym obszarze uregulowano w tytule 49 U.S.C. § 41712, w którym zakazuje się przewoźnikowi lub pośrednikowi sprzedaży biletów stosowania „nieuczciwych lub wprowadzających w błąd praktyk” w usługach transportu lotniczego lub w sprzedaży usług transportu lotniczego. Sekcję 41712

wzorowano na sekcji 5 ustawy o Federalnej Komisji Handlu (FTC) (tytuł 15 § 45 U.S.C.). Niedawno DoT wydał regulacje określające nieuczciwe i wprowadzające w błąd praktyki, zgodne z precedensem dotyczącym zarówno DoT, jak i FTC (tytuł 14 § 399.79). W szczególności dana praktyka jest nieuczciwa, jeżeli powoduje lub może spowodować znaczną szkodę, której w sposób rozsądny nie da się uniknąć, a której jednocześnie nie równoważą korzyści osiągane przez konsumentów lub konkurencję.

Praktyka ma charakter „wprowadzający w błąd” wobec konsumentów, jeżeli – w odniesieniu do istotnej kwestii – wprowadza w błąd konsumenta działającego rozsądnie w danych okolicznościach. Kwestia jest istotna, jeśli może mieć wpływ na postępowanie lub decyzję konsumenta w odniesieniu do produktu lub usługi. Poza tymi ogólnymi zasadami zgodnie ze stosowaną przez DoT wykładnią § 41712 przewoźnicy i pośrednicy sprzedaży biletów nie mogą: 1) naruszać polityki prywatności DoT; 2) naruszać żadnych przepisów wydanych przez departament, w których konkretne praktyki ochrony prywatności uznano za nieuczciwe lub wprowadzające w błąd; 3) naruszać przepisów ustawy o ochronie prywatności dzieci w internecie ani przepisów wykonawczych do tej ustawy wydanych przez FTC; ani 4) jako uczestnik DPF UE–USA unikać przestrzegania zasad DPF UE–USA (1).

Jak zauważono powyżej, na mocy prawa federalnego DoT dysponuje wyłącznym uprawnieniem do regulowania praktyk ochrony prywatności przewoźników lotniczych i uprawnieniem dzielonym z FTC w odniesieniu do praktyk ochrony prywatności stosowanych przez pośredników sprzedaży biletów w sprzedaży usług transportu lotniczego.

W związku z tym, jeżeli przewoźnik lub pośrednik sprzedaży usług transportu lotniczego publicznie zobowiąże się do przestrzegania zasad DPF UE–USA, departament może skorzystać ze swoich uprawnień ustawowych na podstawie § 41712, aby zapewnić przestrzeganie tych zasad. Jeżeli zatem pasażer przekazuje dane przewoźnikowi lub pośrednikowi sprzedaży biletów, który zobowiązał się do przestrzegania zasad DPF UE–USA, jakiekolwiek nieprzestrzeganie tych zasad przez przewoźnika lub pośrednika sprzedaży biletów stanowi naruszenie § 41712.

B.   Praktyki w zakresie egzekwowania prawa

Urząd ds. Ochrony Konsumentów w Lotnictwie („OACP”) (2) departamentu prowadzi dochodzenia i rozstrzyga sprawy na podstawie tytułu 49 § 41712 U.S.C. Egzekwuje zakaz ustawowy w § 41712 dotyczący nieuczciwych i wprowadzających w błąd praktyk przede wszystkim w drodze negocjacji, sporządzając orzeczenia zawierające nakaz zaprzestania stosowania kwestionowanych praktyk i orzeczenia, którymi nakłada kary na gruncie prawa cywilnego. Urząd dowiaduje się o potencjalnych naruszeniach głównie ze skarg, jakie otrzymuje od osób fizycznych, biur podróży, przewoźników lotniczych oraz agencji rządowych Stanów Zjednoczonych i zagranicznych instytucji rządowych. Konsumenci mogą wnosić skargi dotyczące ochrony prywatności na przewoźników lotniczych i pośredników sprzedaży biletów za pośrednictwem strony internetowej DoT (3).

Jeżeli nie osiągnięto zasadnego i odpowiedniego porozumienia w sprawie, OACP ma prawo wszcząć odpowiednie postępowanie, które obejmuje postępowanie dowodowe przed sędzią administracyjnym w DoT. Sędzia ten ma prawo wydać orzeczenie zawierające nakaz zaprzestania stosowania zaskarżonych praktyk i nałożyć kary cywilne. Naruszenia § 41712 mogą skutkować wydaniem orzeczenia zawierającego nakaz zaprzestania stosowania kwestionowanych praktyk i nałożeniem kar na gruncie prawa cywilnego w wysokości do 37 377 USD za każde naruszenie § 41712.

Departament nie jest uprawniony do zasądzania odszkodowania ani zadośćuczynienia pieniężnego w przypadku skarg wnoszonych przez osoby fizyczne. Departament dysponuje jednak uprawnieniem do zatwierdzania ustaleń będących wynikiem dochodzenia przeprowadzonego przez OACP, które dają bezpośrednie korzyści konsumentom (np. w postaci środków pieniężnych, bonów) w celu zrównoważenia kar pieniężnych należnych w innym razie rządowi Stanów Zjednoczonych. Z tego rozwiązania korzystano w przeszłości i można z niego skorzystać również w kontekście zasad DPF UE–USA, jeżeli zajdą określone okoliczności. Powtarzające się przypadki naruszania § 41712 przez przewoźnika lotniczego postawiłyby również pod znakiem zapytania zdolność przewoźnika lotniczego do przestrzegania przepisów, co w drastycznych przypadkach mogłoby doprowadzić do uznania, że utracił on zdolność do prowadzenia działalności, i w związku z tym do utraty licencji na prowadzenie działalności.

Do dziś DoT otrzymał stosunkowo niewielką liczbę skarg dotyczących domniemanych naruszeń zasad ochrony prywatności przez pośredników sprzedaży biletów lub przewoźników lotniczych. Otrzymane skargi są badane zgodnie z zasadami przedstawionymi powyżej.

C.   Ochrona prawna zapewniana konsumentom unijnym przez DoT

Zgodnie z § 41712 zakaz nieuczciwych lub wprowadzających w błąd praktyk w transporcie lotniczym lub sprzedaży usług transportu lotniczego ma zastosowanie do amerykańskich i zagranicznych przewoźników lotniczych i pośredników sprzedaży biletów. DoT często podejmuje działania wobec amerykańskich i zagranicznych przewoźników lotniczych w związku z praktykami, które mają wpływ zarówno na zagranicznych, jak i amerykańskich konsumentów; podstawą tych działań jest fakt, że praktyki przewoźnika lotniczego miały miejsce w toku świadczenia usług transportu lotniczego do lub z Stanów Zjednoczonych. DoT wykorzystuje i nadal będzie wykorzystywał wszystkie środki ochrony prawnej, które służą ochronie zarówno konsumentów zagranicznych, jak i będących obywatelami lub rezydentami USA przed nieuczciwymi lub wprowadzającymi w błąd praktykami stosowanymi w transporcie lotniczym przez jednostki regulowane.

DoT zapewnia również, w odniesieniu do przewoźników lotniczych, egzekwowanie innych przepisów szczególnych, które rozszerzając zakres ochrony na konsumentów niebędących obywatelami ani rezydentami USA – przykładem jest ustawa o ochronie prywatności dzieci w internecie. W ustawie o ochronie prywatności dzieci w internecie przed operatorami stron i usług internetowych skierowanych do dzieci lub stron internetowych skierowanych do ogółu społeczeństwa, na których świadomie gromadzone są dane osobowe dzieci w wieku poniżej 13 lat, wymaga się między innymi, aby wprowadzili ostrzeżenie dla rodziców i uzyskali możliwą do zweryfikowania zgodę rodziców. Strony internetowe i usługi na serwerach amerykańskich, które podlegają przepisom ustawy o ochronie prywatności dzieci w internecie i na których gromadzone są dane osobowe małoletnich cudzoziemców, muszą spełniać wymogi ustawy o ochronie prywatności dzieci w internecie. Strony i usługi internetowe na serwerach zagranicznych muszą również spełniać wymogi ustawy o ochronie prywatności dzieci w internecie, jeżeli są skierowane do dzieci w Stanach Zjednoczonych lub jeżeli na stronach tych świadomie gromadzone są dane osobowe dzieci w Stanach Zjednoczonych. DoT jest uprawniony do podjęcia czynności egzekucyjnych w stopniu, w jakim amerykańscy lub zagraniczni przewoźnicy lotniczy prowadzący działalność w Stanach Zjednoczonych naruszają ustawę o ochronie prywatności dzieci w internecie.

II.   Egzekwowanie zasad DPF UE–USA

Jeżeli przewoźnik lotniczy lub pośrednik sprzedaży biletów postanawia zostać uczestnikiem programu DPF UE–USA, a departament otrzymuje skargę, że taki przewoźnik lotniczy lub pośrednik sprzedaży biletów dokonał domniemanego naruszenia zasad tego programu, departament podejmie następujące kroki w celu zdecydowanego egzekwowania zasad DPF UE–USA.

A.   Przyznawanie pierwszeństwa dochodzeniu domniemanych naruszeń

OACP wchodzący w skład departamentu zbada każdą skargę, w której zarzuca się domniemane naruszenie zasad DPF UE–USA, w tym skargi otrzymane od unijnych organów ochrony danych, i podejmie czynności egzekucyjne, jeżeli pojawią się dowody wskazujące na naruszenie.

Ponadto OACP będzie współpracował z FTC i Departamentem Handlu oraz przyzna pierwszeństwo sprawom dotyczącym zarzutów nieprzestrzegania zobowiązań z zakresu ochrony prywatności zgodnie z DPF UE–USA.

Po otrzymaniu skargi na domniemane naruszenie zasad DPF UE–USA OACP może podjąć w toku swojego dochodzenia szereg czynności. Przykładowo departament może dokonać przeglądu polityk ochrony prywatności pośrednika sprzedaży biletów lub przewoźnika lotniczego, uzyskać dalsze informacje od pośrednika sprzedaży biletów lub przewoźnika lotniczego bądź od stron trzecich, podjąć działania następcze wraz z jednostką dokonującą zgłoszenia oraz ocenić, czy naruszenia odbywają się według określonego schematu lub czy mają wpływ na znaczną liczbę konsumentów. Ponadto określi, czy zgłoszenie obejmuje kwestie podlegające kompetencji Departamentu Handlu lub FTC, oceni, czy pomocne byłoby zwiększenie wiedzy konsumentów lub przedsiębiorstw, i, w stosownych przypadkach, rozpocznie postępowanie służące egzekwowaniu prawa.

Jeżeli departament dowie się o potencjalnych naruszeniach zasad DPF UE–USA przez pośredników sprzedaży biletów, podejmie w tej sprawie współpracę z FTC. Będziemy również informować FTC i Departament Handlu na temat wyników wszelkich działań służących egzekwowaniu tych zasad.

B.   Przeciwdziałanie fałszywym lub wprowadzającym w błąd oświadczeniom dotyczącym uczestnictwa

Departament podtrzymuje zobowiązanie do badania naruszeń zasad DPF UE–USA, w tym fałszywych lub wprowadzających w błąd oświadczeń dotyczących uczestnictwa w programie DPF UE–USA. Rozpatrując wnioski, przyznamy pierwszeństwo zgłoszeniom z Departamentu Handlu dotyczącym podmiotów, w przypadku których stwierdzimy, że niezasadnie podają się za członków programu DPF UE–USA lub korzystają z jakiegokolwiek znaku certyfikacyjnego DPF UE–USA bez pozwolenia.

Ponadto chcielibyśmy zauważyć, że jeżeli w polityce ochrony prywatności podmiotu zobowiązano się do przestrzegania zasad DPF UE–USA, sam fakt, iż podmiot nie dokona lub nie odnowi samocertyfikacji w Departamencie Handlu, może skutkować podjęciem przez DoT działań w celu wyegzekwowania tych zobowiązań.

C.   Monitorowanie i publikowanie decyzji służących egzekwowaniu przepisów w sprawach naruszeń DPF UE–USA

OACP wchodzący w skład departamentu podtrzymuje również swoje zobowiązanie do monitorowania decyzji służących egzekwowaniu przepisów w sprawach naruszeń zasad DPF UE–USA. W szczególności, jeżeli urząd wyda decyzję, w której nakaże przewoźnikowi lotniczemu lub pośrednikowi sprzedaży biletów powstrzymanie się od przyszłych naruszeń zasad DPF UE–USA i przepisów § 41712, będzie następnie monitorował, czy jednostka przestrzega postanowienia o powstrzymaniu się od tych określonych naruszeń. Ponadto urząd zapewni, aby decyzje wydane w sprawach dotyczących zasad DPF UE–USA były dostępne na jego stronie internetowej.

Liczymy na dalszą współpracę w sprawach związanych z DPF UE–USA z naszymi partnerami na poziomie federalnym i zainteresowanymi stronami z Unii Europejskiej.

Mam nadzieję, że te informacje będą dla Państwa pomocne. W razie jakichkolwiek pytań lub potrzeby dalszych informacji jestem do Państwa dyspozycji.

Z poważaniem

Image 9

Pete BUTTIGIEG

---

(1)  https://www.transportation.gov/individuals/aviation-consumer-protection/privacy.

1

(2)  Dawniej znany pod nazwą Urzędu ds. Egzekwowania Prawa i Prowadzenia Postępowań w Lotnictwie.

2

(3)  http://www.transportation.gov/airconsumer/privacy-complaints.

3

---

ZAŁĄCZNIK VI

| | Departament Sprawiedliwości USA
  Wydział Karny |
| --- | --- |
| Biuro Asystenta Prokuratora Generalnego | Waszyngton 20530 |

Image 10

Departament Sprawiedliwości USA

Wydział Karny

Biuro Asystenta Prokuratora Generalnego

Waszyngton 20530

Dnia 23 czerwca 2023 r.

| Ana Gallego Torres |
| --- |
| Dyrektor Generalna ds. Sprawiedliwości i Konsumentów |
| European Commission |
| Rue Montoyer/Montoyerstraat 59 |
| 1049 Brussels |
| Belgia |

Ana Gallego Torres

Dyrektor Generalna ds. Sprawiedliwości i Konsumentów

European Commission

Rue Montoyer/Montoyerstraat 59

1049 Brussels

Belgia

Szanowna Pani!

W niniejszym piśmie przedstawiono krótki opis głównych narzędzi dochodzeniowych wykorzystywanych w celu pozyskania danych handlowych i innych informacji przechowywanych w rejestrach prowadzonych przez korporacje w Stanach Zjednoczonych w celach związanych z egzekwowaniem prawa w sprawach karnych lub w celach leżących w interesie publicznym (na potrzeby organów administracji cywilnej lub regulacyjnych), uwzględniając ograniczenia dostępu przyjęte w aktach stanowiących podstawę prawną (1). Wszystkie pisma sądowe omawiane w niniejszym piśmie nie mają dyskryminacyjnego charakteru, ponieważ służą do pozyskiwania informacji od korporacji w Stanach Zjednoczonych, w tym od spółek, które dokonały samocertyfikacji w ramach ochrony danych UE–USA, niezależnie od narodowości lub miejsca zamieszkania osoby, której dane dotyczą. Ponadto korporacje, które otrzymują pismo sądowe w Stanach Zjednoczonych, mogą je zaskarżyć w sądzie w opisany poniżej sposób (2).

Szczególne znaczenie w kontekście zatrzymywania danych przez organy publiczne ma czwarta poprawka do konstytucji Stanów Zjednoczonych, która stanowi, że „[p]rawa ludu do nietykalności osobistej, mieszkania, dokumentów i mienia nie wolno naruszać przez bezzasadne przeszukania i zatrzymanie; nakaz w tym przedmiocie można wystawić tylko wówczas, gdy zachodzi wiarygodna przyczyna potwierdzona przysięgą lub zastępującym ją oświadczeniem. Miejsce podlegające przeszukaniu oraz osoby i rzeczy podlegające zatrzymaniu powinny być w nakazie szczegółowo określone”. Czwarta poprawka do konstytucji Stanów Zjednoczonych. Zgodnie z treścią wyroku wydanego przez Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych w sprawie Berger przeciwko Stanowi Nowy Jork „[p]odstawowym celem przedmiotowej poprawki, który został potwierdzony w niezliczonych orzeczeniach tego Sądu, jest zapewnienie osobom fizycznym prywatności oraz ochrony przed bezpodstawnymi próbami jej naruszenia przez urzędników państwowych”. 388 U.S. 41, 53 (1967) (przytoczono treść wyroku w sprawie Camara przeciwko sądowi miejskiemu w San Francisco, 387 U.S. 523, 528 (1967)). Zgodnie z treścią czwartej poprawki funkcjonariusze w dochodzeniach krajowych są zasadniczo zobowiązani do uzyskania nakazu wydanego przez sąd przed przeprowadzeniem przeszukania. Zob. wyrok w sprawie Katz przeciwko Stanom Zjednoczonym, 389 U.S. 347, 357 (1967). Normy dotyczące wydawania nakazu, takie jak wymogi dotyczące zachodzenia prawdopodobnej przyczyny i szczegółowości, mają zastosowanie do nakazów przeszukania i zatrzymania, a także do nakazów dotyczących treści komunikatów przekazywanych za pomocą łączności elektronicznej wydanych na podstawie ustawy o przechowywanych danych przekazywanych za pomocą łączności elektronicznej, jak omówiono poniżej. Jeżeli obowiązek uzyskania nakazu nie ma zastosowania w danym przypadku, niezależnie od tego działanie organów rządowych poddaje się testowi „zasadności” na podstawie czwartej poprawki. W związku z tym gwarancja, że rząd Stanów Zjednoczonych nie będzie posiadał nieograniczonych lub arbitralnych uprawnień w zakresie zatrzymywania prywatnych informacji, została ustanowiona w samej konstytucji (3).

Uprawnienia organów egzekwowania prawa w sprawach karnych:

Prokuratorzy federalni, którzy są urzędnikami Departamentu Sprawiedliwości (DoJ), oraz federalni agenci śledczy, w tym przedstawiciele Federalnego Biura Śledczego (FBI), agencji egzekwowania prawa w ramach Departamentu Sprawiedliwości, mają prawo nakazać osobom prawnym w Stanach Zjednoczonych przedstawienie dokumentów i innych informacji przechowywanych w rejestrach do celów dochodzeniowych w postępowaniu karnym za pośrednictwem różnego rodzaju obowiązkowych pism sądowych, takich jak wezwania do stawienia się przed wielką ławą przysięgłych, wezwania administracyjne oraz nakazy przeszukania, i mogą pozyskiwać innego rodzaju informacje na podstawie aktów stanowiących podstawę prawną na szczeblu federalnym do kontroli rozmów telefonicznych oraz instalowania urządzeń rejestrujących wybierane numery na gruncie prawa karnego.

Wezwania do stawienia się przed wielką ławą przysięgłych lub na rozprawie: wezwania do stawienia się przed ławą przysięgłych w sprawie karnej są wykorzystywane do wspierania ukierunkowanych dochodzeń prowadzonych przez organy egzekwowania prawa. Wezwanie do stawienia się przed wielką ławą przysięgłych to pismo urzędowe wydawane przez wielką ławę przysięgłych (zazwyczaj na wniosek prokuratora federalnego), którego celem jest zapewnienie wsparcia w ramach prowadzonego przez wielką ławę przysięgłych dochodzenia w sprawie określonego przypadku domniemanego naruszenia przepisów prawa karnego. Wielkie ławy przysięgłych to organ dochodzeniowy sądu, którego skład określa sędzia lub sędzia pokoju. W wezwaniu można zwrócić się do danej osoby o złożenie zeznań w postępowaniu, przedstawienie lub udostępnienie rejestrów związanych z prowadzoną działalnością, przekazanie informacji przechowywanych w formie elektronicznej lub dostarczenie innych przedmiotów materialnych. Informacje muszą mieć istotne znaczenie dla prowadzonego dochodzenia, a wezwanie nie może być nieuzasadnione z uwagi na jego zbyt szeroki zakres lub z uwagi na jego uciążliwy lub obciążający charakter. Odbiorca może sprzeciwić się wezwaniu, powołując się na przywołane powyżej przesłanki. Zob. zasada 17 federalnego kodeksu postępowania karnego. W ściśle określonych okolicznościach wezwania dotyczące przedstawienia dokumentów mogą zostać wystosowane po rozpoznaniu danej sprawy przez wielką ławę przysięgłych.

Akty stanowiące podstawę prawną wezwań administracyjnych: przepisy aktów stanowiących podstawę prawną wezwań administracyjnych mogą być stosowane w postępowaniach karnych lub cywilnych. Jeżeli chodzi o sprawy karne, w szeregu ustaw federalnych dopuszcza się możliwość stosowania wezwań administracyjnych w celu pozyskania rejestrów dotyczących prowadzonej działalności, informacji przechowywanych w formie elektronicznej lub innych przedmiotów materialnych lub uzyskania dostępu do takich rejestrów, informacji lub przedmiotów w ramach postępowań w przedmiocie nadużyć w obszarze opieki zdrowotnej, znęcania się nad dziećmi, ochrony tajnych służb, spraw dotyczących substancji kontrolowanych i prowadzonych przez Inspektora Generalnego dochodzeń przeciwko agencjom rządowym. Jeżeli rząd postanowi wystąpić do sądu o zobowiązanie danego podmiotu do zastosowania się do treści wezwania administracyjnego, odbiorca wezwania – podobnie jak odbiorca wezwania do stawienia się przed wielką ławą przysięgłych – może stwierdzić, że wezwanie jest nieuzasadnione, ponieważ jego zakres jest zbyt szeroki lub ponieważ ma ono uciążliwy lub obciążający charakter.

Nakazy sądowe upoważniające do instalowania urządzeń rejestrujących wybierane numery oraz urządzeń śledzących: zgodnie z przepisami dotyczącymi instalowania urządzeń rejestrujących wybierane numery oraz urządzeń śledzących w sprawach karnych organy egzekwowania prawa mogą uzyskać nakaz sądowy przyznający im uprawnienia do rejestrowania w czasie rzeczywistym informacji billingowych, informacji o trasowaniu, informacji adresowych i informacji przekazywanych w ramach sygnalizacji telekomunikacyjnej dotyczących danego numeru telefonu lub adresu e-mail po upewnieniu się, że przekazywane informacje mają istotne znaczenie dla toczącego się dochodzenia. Zob. tytuł 18 § 3121–3127 U.S.C. Korzystanie z takich urządzeń lub ich instalowanie w sytuacji, w której nie jest to dopuszczalne zgodnie z obowiązującymi przepisami, stanowi przestępstwo federalne.

Ustawa o ochronie danych w łączności elektronicznej: w tytule II ustawy o ochronie danych w łączności elektronicznej przewidziano dodatkowe przepisy regulujące kwestie związane z dostępem rządu do informacji na temat abonentów, danych o ruchu oraz treści komunikatów przechowywanych przez dostawców usług internetowych, przedsiębiorstwa telekomunikacyjne oraz innych dostawców usług internetowych będących osobami trzecimi, które określa się również mianem ustawy o przechowywanych danych przekazywanych za pomocą łączności elektronicznej (tytuł 18 § 2701–2712 U.S.C.). W ustawie o przechowywanych danych przekazywanych za pomocą łączności elektronicznej ustanowiono system ustawowych praw do prywatności, który ogranicza dostęp organów egzekwowania prawa do danych dotyczących klientów i abonentów dostawców usług internetowych innych niż dane określone w prawie konstytucyjnym. W ustawie tej przewidziano możliwość zwiększenia poziomu ochrony prywatności w zależności od inwazyjności metody gromadzenia danych. Aby uzyskać dostęp do danych zgromadzonych przy rejestracji abonentów, ich adresów IP, powiązanych z tymi adresami znaczników czasu oraz informacji billingowych, organy egzekwowania prawa w sprawach karnych muszą uzyskać stosowny nakaz. Aby uzyskać dostęp do większości innych przechowywanych informacji niedotyczących treści, takich jak nagłówki wiadomości e-mail bez tematu, organ egzekwowania prawa musi przedstawić sędziemu konkretne przesłanki faktyczne świadczące o tym, że żądane informacje mają istotne i zasadnicze znaczenie dla toczącego się dochodzenia. Aby uzyskać dostęp do treści komunikatów przekazywanych za pomocą łączności elektronicznej, organy egzekwowania prawa w sprawach karnych muszą zasadniczo uzyskać nakaz wydany przez sędziego na podstawie uzasadnionego podejrzenia, że dane konto użytkownika zawiera dowody popełnienia przestępstwa. W ustawie o przechowywanych danych przekazywanych za pomocą łączności elektronicznej przewidziano również możliwość pociągnięcia odpowiednich osób do odpowiedzialności cywilnej i karnej (4).

Sądowe nakazy objęcia danej osoby obserwacją wydawane zgodnie z przepisami federalnej ustawy o podsłuchach: ponadto organy egzekwowania prawa mogą przechwytywać w czasie rzeczywistym komunikaty przekazywane za pomocą łączności kablowej, ustnie lub za pomocą łączności elektronicznej do celów związanych z prowadzeniem dochodzeń w sprawach karnych zgodnie z przepisami federalnej ustawy o podsłuchach. Zob. tytuł 18 § 2510–2523 U.S.C. Z takiego aktu stanowiącego podstawę prawną można skorzystać wyłącznie po uzyskaniu nakazu sądowego, w którym sędzia stwierdzi m.in., że istnieje uzasadnione podejrzenie, iż informacje uzyskane dzięki zainstalowaniu podsłuchu lub zastosowaniu środków przechwytywania komunikatów przekazywanych drogą elektroniczną pozwoli uzyskać dowody popełnienia przestępstwa federalnego lub ustalić miejsce pobytu osoby ukrywającej się przed wymiarem sprawiedliwości. W ustawie przewidziano możliwość pociągnięcia odpowiednich osób do odpowiedzialności cywilnej i karnej z tytułu naruszenia przepisów dotyczących podsłuchów.

Nakaz przeszukania – zasada 41 federalnego kodeksu postępowania karnego: organy egzekwowania prawa mogą przeprowadzić fizyczne przeszukanie pomieszczeń na terytorium Stanów Zjednoczonych, jeżeli zostaną do tego upoważnione przez sędziego. Organy egzekwowania prawa muszą wykazać sędziemu, że istnieje uzasadnione podejrzenie, iż doszło do popełnienia przestępstwa lub że ma dojść do popełnienia przestępstwa, oraz że przedmioty związane z przestępstwem prawdopodobnie znajdują się w miejscu wskazanym w nakazie. Tego rodzaju akt stanowiący podstawę przeszukania często wykorzystuje się w przypadku, gdy fizyczne przeszukanie pomieszczeń przez policję jest konieczne z uwagi na ryzyko zniszczenia dowodów, jeżeli osobie prawnej zostanie dostarczone wezwanie do stawienia się lub inny nakaz przedstawienia danych. Osoba, u której dokonano przeszukania lub której nieruchomość została przeszukana, może wnieść o wyłączenie dowodów uzyskanych lub pochodzących z bezprawnego przeszukania, jeśli dowody te zostaną przedstawione przeciwko tej osobie podczas procesu karnego. Zob. wyrok w sprawie Mapp przeciwko Ohio, 367 U.S. 643 (1961). W przypadku gdy posiadacz danych jest zobowiązany do ujawnienia danych na podstawie nakazu, strona zobowiązana może zakwestionować wymóg ujawnienia danych jako nadmiernie obciążający. Zob. wniosek Stanów Zjednoczonych w przedmiotowej sprawie, 610 F.2d 1148, 1157 (Sąd Apelacyjny dla Trzeciego Okręgu, 1979) (w którym uznano, że „należyty proces wymaga przesłuchania w kwestii potencjalnego nadmiernego obciążenia przed zobowiązaniem firmy telefonicznej do udzielenia” pomocy w odniesieniu do nakazu przeszukania); Wniosek Stanów Zjednoczonych w przedmiotowej sprawie, 616 F.2d 1122 (Sąd Apelacyjny dla Dziewiątego Okręgu, 1980) (w którym uznano tak samo w oparciu o uprawnienia sądu jako organu nadzorczego).

Wytyczne i strategie Departamentu Sprawiedliwości: niezależnie od wspomnianych konstytucyjnych, ustawowych i wynikających z zasad ograniczeń dostępu organów rządowych do danych Prokurator Generalny wydał wytyczne nakładające dodatkowe ograniczenia w obszarze dostępu organów egzekwowania prawa do danych – w wytycznych tych przewidziano również środki ochrony prywatności i wolności obywatelskich. Na przykład w wytycznych Prokuratora Generalnego w sprawie krajowych operacji Federalnego Biura Śledczego (FBI) (wrzesień 2008) (zwanych dalej wytycznymi Prokuratora Generalnego w sprawie FBI) dostępnych pod adresem http://www.justice.gov/archive/opa/docs/guidelines.pdf, ustanowiono ograniczenia w zakresie korzystania ze środków dochodzeniowych w celu gromadzenia informacji na potrzeby dochodzeń dotyczących przestępstw federalnych. Zgodne z treścią tych wytycznych FBI jest zobowiązane do stosowania możliwie jak najmniej inwazyjnych metod śledczych, biorąc pod uwagę ich wpływ na prywatność i wolności obywatelskie oraz potencjalne szkody wizerunkowe, jakie mogą wiązać się z ich stosowaniem. Ponadto w wytycznych podkreślono, że „oczywistym jest, że FBI musi prowadzić swoje dochodzenia i podejmować inne działania w zgodny z prawem i rozsądny sposób, tak aby zapewnić poszanowanie wolności obywatelskich i prywatności praworządnych jednostek i unikać zbędnych ingerencji w ich życie”. Wytyczne Prokuratora Generalnego w sprawie FBI, s. 5. FBI wdrożyło te wytyczne w ramach poradnika dotyczącego prowadzenia dochodzeń i operacji na szczeblu krajowym (DIOG), dostępnego pod adresem https://vault.fbi.gov/FBI%20Domestic%20Investigations%20and%20Operations%20Guide%20%28DIOG%29; dokument ten stanowi kompleksowy podręcznik zawierający szczegółowe informacje o ograniczeniach w zakresie korzystania z narzędzi dochodzeniowych oraz wskazówki służące zapewnieniu ochrony wolności obywatelskich i prywatności w każdym dochodzeniu. Dodatkowe zasady i strategie ograniczające działalność śledczą prokuratorów federalnych zostały ustanowione w podręczniku wymiaru sprawiedliwości, który jest również dostępny pod adresem https://www.justice.gov/jm/justicemanual.

Organy administracji cywilnej lub regulacyjne (interes publiczny):

Ustanowiono również istotne ograniczenia w zakresie dostępu do danych posiadanych przez korporacje w Stanach Zjednoczonych przez organy administracji cywilnej lub regulacyjne (tj. ze względu na „interes publiczny”). Agencje o kompetencjach cywilnych i regulacyjnych mogą wezwać korporacje do przekazania dokumentacji dotyczącej prowadzonej działalności, informacji przechowywanych w formie elektronicznej lub innych przedmiotów materialnych. Możliwość korzystania przez tego rodzaju agencje z aktów stanowiących podstawę prawną dla wezwań administracyjnych lub wezwań do udziału w postępowaniu cywilnym jest ograniczona nie tylko postanowieniami ich statutów założycielskich, ale również faktem, że przed ewentualnym wyegzekwowaniem wezwania musi zostać ono poddane niezależnej kontroli sądowej. Zob. np. zasada 45 federalnego kodeksu postępowania karnego. Agencje mogą zwrócić się o udzielenie im dostępu wyłącznie do tych danych, które są istotne dla kwestii wchodzących w zakres przysługujących im uprawnień. Ponadto odbiorca wezwania administracyjnego może sprzeciwić się wezwaniu do sądu, przedstawiając dowody świadczące o tym, że agencja nie działała zgodnie z podstawowymi normami racjonalności, jak omówiono powyżej.

Przedsiębiorstwa mogą również podważyć zasadność składanych przez agencje administracyjne wniosków o udostępnienie danych w oparciu o inne podstawy prawne, w zależności od sektora, w którym prowadzą działalność, oraz od rodzaju danych znajdujących się w ich posiadaniu. Na przykład instytucje finansowe mogą zakwestionować zasadność wezwań administracyjnych do udostępnienia określonych rodzajów informacji, argumentując, że takie wezwania naruszają przepisy ustawy o tajemnicy bankowej i przepisów wykonawczych do tej ustawy. Zob. tytuł 31 § 5318 U.S.C., tytuł 31 część X C.F.R. Inne przedsiębiorstwa mogą powołać się na przepisy ustawy o rzetelnej sprawozdawczości kredytowej, zob. tytuł 15 § 1681b U.S.C., lub na szereg innych przepisów sektorowych. Nadużywanie przez agencję aktów stanowiących podstawę prawną do wydawania wezwań może skutkować pociągnięciem agencji do odpowiedzialności lub pociągnięciem urzędników agencji do odpowiedzialności osobistej. Zob. np. ustawa o prawie do prywatności w kwestiach finansowych, tytuł 12 § 3401–3423 U.S.C. Dlatego też sądy w Stanach Zjednoczonych zapewniają stosownym podmiotom ochronę przed nieprawidłowymi żądaniami organów regulacyjnych i sprawują niezależny nadzór nad działalnością agencji federalnych.

Ponadto wszelkie przysługujące organom administracji uprawnienia ustawowe do fizycznego zajęcia rejestrów prowadzonych przez przedsiębiorstwo w Stanach Zjednoczonych w drodze przeszukania administracyjnego muszą być zgodne z wymogami czwartej poprawki. Zob. wyrok w sprawie See przeciwko miastu Seattle, 387 U.S. 541 (1967).

Wniosek:

Wszystkie działania w obszarze egzekwowania prawa i wszystkie działania regulacyjne w Stanach Zjednoczonych muszą być prowadzone zgodnie z obowiązującym prawem, przy jednoczesnym uwzględnieniu postanowień konstytucji Stanów Zjednoczonych, ustaw, przepisów i regulacji. Takie działania muszą być również zgodnie z obowiązującymi strategiami oraz wytycznymi Prokuratora Generalnego dotyczącymi działań organów egzekwowania prawa na szczeblu federalnym. Opisane powyżej ramy prawne ograniczają zdolność amerykańskich organów egzekwowania prawa i agencji regulacyjnych do pozyskiwania informacji od korporacji w Stanach Zjednoczonych – niezależnie od tego, czy stosowne informacje dotyczą obywateli i rezydentów Stanów Zjednoczonych czy obywateli państw trzecich – oraz zapewniają możliwość poddawania kontroli sądowej wszelkich żądań udostępnienia danych wystosowywanych na podstawie aktów stanowiących podstawę prawną.

Image 11

---

(1)  W niniejszym przeglądzie nie opisano narzędzi dochodzeniowych w obszarze bezpieczeństwa narodowego wykorzystywanych przez organy egzekwowania prawa w dochodzeniach dotyczących terroryzmu i dochodzeniach dotyczących innych kwestii związanych z bezpieczeństwem narodowym, w tym wezwania do przedstawienia informacji do celów bezpieczeństwa narodowego dotyczącego określonych informacji pochodzących ze sprawozdań kredytowych, dokumentacji finansowej, dokumentacji abonenta elektronicznego i dokumentacji dotyczącej transakcji (tytuł 12 § 3414 U.S.C.; tytuł 15 § 1681u U.S.C., tytuł 15 § 1681v U.S.C.; tytuł 18 § 2709 U.S.C.;, tytuł 50 § 3162 U.S.C.), a także informacji zgromadzonych w ramach obserwacji elektronicznej, nakazów przeszukania, dokumentacji dotyczącej prowadzonej działalności oraz innego rodzaju informacji zgromadzonych zgodnie z przepisami ustawy o kontroli wywiadu (tytuł 50 § 1801 i nast.).

1

(2)  W niniejszym piśmie omówiono federalne organy egzekwowania prawa i organy regulacyjne; w przypadkach naruszenia prawa stanowego dochodzenie prowadzą organy egzekwowania prawa na szczeblu stanowym, a postępowanie sądowe toczy się w sądach stanowych. Organy egzekwowania prawa na szczeblu stanowym korzystają z nakazów i wezwań wystawianych zgodnie z prawem stanowym, stosując zasadniczo takie same procedury jak te opisane w niniejszym piśmie, przy czym stanowe pisma sądowe mogą być objęte gwarancjami przewidzianymi w konstytucjach stanowych, których zakres wykracza poza zakres gwarancji przewidzianych w konstytucji Stanów Zjednoczonych. Gwarancje przewidziane w prawie stanowym muszą być co najmniej równoważne środkom przewidzianym w konstytucji Stanów Zjednoczonych, poprzez uwzględnienie co najmniej postanowień czwartej poprawki.

2

(3)  Omówione powyżej zasady wynikające z czwartej poprawki, dotyczące ochrony prywatności i interesów bezpieczeństwa, są regularnie stosowane przez sądy amerykańskie w odniesieniu do nowych rodzajów narzędzi egzekwowania prawa, których zastosowanie jest możliwe dzięki rozwojowi technologii. Na przykład w 2018 r. Sąd Najwyższy orzekł, że pozyskiwanie przez rząd w ramach egzekwowania prawa historycznych informacji o lokalizacji telefonu komórkowego od operatora telefonii komórkowej przez dłuższy wyczerpuje definicję „przeszukania” podlegającego wymogowi posiadania nakazu takiego przeszukania wynikającemu z czwartej poprawki. Sprawa Carpenter przeciwko Stanom Zjednoczonym, zbiór orzeczeń Sądu Najwyższego (S. Ct.) t. 138 s. 2206, 2018.

3

(4)  Ponadto w sekcji 2705 lit. b) ustawy o przechowywanych danych przekazywanych za pomocą łączności elektronicznej upoważniono rząd do uzyskania nakazu sądowego w oparciu o wykazaną potrzebę ochrony przed ujawnieniem, jednocześnie zakazując dostawcy usług telekomunikacyjnych dobrowolnego powiadamiania swoich użytkowników o otrzymaniu pisma sądowego w związku z przepisami tej ustawy. W październiku 2017 r. Zastępca Prokuratora Generalnego Rod Rosenstein wydał memorandum skierowane do prawników i przedstawicieli DoJ, w którym określił wytyczne mające na celu zapewnienie, aby wnioski o takie nakazy zabezpieczające były dostosowane do konkretnych faktów i obaw związanych z dochodzeniem, oraz ustanowił ogólny roczny limit czasu, przez jaki możliwe jest dążenie do opóźnienia powiadomienia na podstawie wniosku. W maju 2022 r. zastępca prokuratora generalnego Lisa Monaco wydała dodatkowe wytyczne na ten temat, na mocy których m.in. ustanowiono wewnętrzne wymagania DoJ dotyczące zatwierdzania wniosków o przedłużenie nakazu zabezpieczającego poza początkowo ustalony okres jednego roku i wprowadzono wymóg zaprzestania wykonywania nakazów zabezpieczających po zakończeniu dochodzenia.

4

---

ZAŁĄCZNIK VII

URZĄD DYREKTORA KRAJOWYCH SŁUŻB WYWIADOWCZYCH GŁÓWNEGO DORADCY

WASZYNGTON, DC 20511

Dnia 9 grudnia 2022 r.

| Leslie B. Kiernan |
| --- |
| Główny Doradca |
| Departamentu Handlu Stanów |
| Zjednoczonych 1401 Constitution |
| Ave., NW Washington, DC 20230 |

Leslie B. Kiernan

Główny Doradca

Departamentu Handlu Stanów

Zjednoczonych 1401 Constitution

Ave., NW Washington, DC 20230

Szanowna Pani!

7 października 2022 r. prezydent Biden podpisał rozporządzenie wykonawcze nr 14086 dotyczące zwiększenia gwarancji dla działań w zakresie rozpoznania radioelektronicznego Stanów Zjednoczonych (Enhancing Safeguards for United States Signals Intelligence Activities), wzmacniające ściśle określony wachlarz gwarancji na rzecz ochrony prywatności i wolności obywatelskich mających zastosowanie do działalności w zakresie rozpoznania radioelektronicznego w Stanach Zjednoczonych. Gwarancje te obejmują: wymóg zakładający osiągnięcie zamkniętej listy uzasadnionych celów podczas realizacji działań w zakresie rozpoznania radioelektronicznego; wyraźne zakazanie takich działań w celu realizacji określonych zakazanych celów; wprowadzenie nowatorskich procedur w celu zapewnienia, aby działania w zakresie rozpoznania radioelektronicznego były zgodne z takimi uzasadnionymi celami i nie wspierają realizacji celów zakazanych; wymóg zakładający prowadzenie działań w zakresie rozpoznania radioelektronicznego wyłącznie po ustaleniu, w oparciu o racjonalną ocenę wszystkich istotnych czynników, że działania takie są niezbędne do realizacji zatwierdzonego priorytetu wywiadowczego w odniesieniu do rozpoznania radioelektronicznego i tylko w zakresie proporcjonalnym oraz w sposób proporcjonalny do zatwierdzonego priorytetu wywiadowczego, w odniesieniu do którego działania takie zostały dozwolone; oraz nakazanie jednostkom Wspólnoty Wywiadowczej przeprowadzenia aktualizacji ich polityk i procedur, tak aby odzwierciedlały wymagane na mocy rozporządzenia wykonawczego gwarancje dotyczące rozpoznana radioelektronicznego. Co najważniejsze, w rozporządzeniu wykonawczym wprowadzono również niezależny i wiążący mechanizm umożliwiający osobom z „kwalifikujących się stanów”, wyznaczonych zgodnie z treścią przedmiotowego rozporządzenia, dochodzenie roszczeń, jeśli uważają, że zostały poddane bezprawnym działaniom w zakresie rozpoznania radioelektronicznego Stanów Zjednoczonych, w tym działaniom naruszającym gwarancje określone w rozporządzeniu wykonawczym.

Wydanie przez prezydenta Bidena rozporządzenia wykonawczego nr 14086 stanowi zwieńczenie trwających ponad rok szczegółowych negocjacji między przedstawicielami Komisji Europejskiej i Stanów Zjednoczonych, a w rozporządzeniu tym określono kroki, jakie Stany Zjednoczone podejmą w celu realizacji swoich zobowiązań wynikających z ram ochrony danych UE–USA. W duchu współpracy, dzięki któremu powstały przedmiotowe ramy, jak sądzę otrzymała Pani od Komisji Europejskiej dwa zestawy pytań dotyczących sposobu, w jaki Wspólnota Wywiadowcza wdroży zapisy rozporządzenia wykonawczego. Z przyjemnością odpowiem na te pytania w niniejszym piśmie.

Sekcja 702 ustawy o kontroli wywiadu z 1978 r.

Pierwszy zestaw pytań dotyczy sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu, której zapisy umożliwiają pozyskiwanie danych wywiadowczych poprzez ukierunkowanie działań na osoby niebędące obywatelami ani rezydentami Stanów Zjednoczonych, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, że znajdują się poza granicami Stanów Zjednoczonych, przy obowiązkowej pomocy ze strony amerykańskich dostawców usług łączności elektronicznej. W szczególności pytania te dotyczą relacji zachodzących między tym przepisem a rozporządzeniem wykonawczym nr 14086, a także pozostałymi gwarancjami, które mają zastosowanie do działań prowadzonych zgodnie z zapisami sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu.

Przede wszystkim możemy potwierdzić, że Wspólnota Wywiadowcza stosować będzie gwarancje określone w rozporządzeniu wykonawczym nr 14086 dotyczące działań prowadzonych zgodnie z sekcją 702 ustawy o kontroli wywiadu.

Ponadto wiele innych gwarancji odnosi się do korzystania przez rząd z zapisów sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu. Na przykład wszystkie certyfikacje wynikające z sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu muszą zostać podpisane zarówno przez Prokuratora Generalnego, jak i Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych, a rząd zobowiązany jest przedłożyć wszystkie takie certyfikacje do zatwierdzenia przez Sąd ds. Kontroli Wywiadu, składający się z niezależnych sędziów wybieranych dożywotnio, na nieodnawialną siedmioletnią kadencję. W certyfikacjach określa się kategorie danych wywiadowczych, które muszą spełniać wymogi ustawowej definicji danych wywiadowczych i które mają być gromadzone za pomocą ukierunkowywania działań na osoby niebędące obywatelami ani rezydentami Stanów Zjednoczonych, w odniesieniu do których można racjonalnie założyć, że znajdują się poza terytorium Stanów Zjednoczonych. Certyfikacje obejmują informacje dotyczące międzynarodowego terroryzmu i inne tematy, takie jak pozyskiwanie informacji dotyczących broni masowego rażenia. Każda coroczna certyfikacja musi zostać przedłożona Sądowi ds. Kontroli Wywiadu do zatwierdzenia w formie pakietu wniosków o certyfikację, zawierającego certyfikację Prokuratora Generalnego i Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych, oświadczenia z mocą przysięgi niektórych szefów agencji wywiadu oraz opis wiążących dla rządu procedur ukierunkowywania, minimalizacji i zapytań. W ramach procedur ukierunkowywania wymagane jest, między innymi, aby Wspólnota Wywiadowcza w sposób racjonalny oceniła, w oparciu o ogół okoliczności, że ukierunkowywanie działań prawdopodobnie doprowadzi do zgromadzenia danych wywiadowczych określonych w certyfikacji zgodnie z zapisami sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu.

Ponadto podczas gromadzenia danych zgodnie z sekcją 702 ustawy o kontroli wywiadu, Wspólnota Wywiadowcza zobowiązana jest: dostarczyć pisemne wyjaśnienie podstaw uznania, że w momencie ukierunkowywania działań na daną osobę prawdopodobnie posiada, prawdopodobnie otrzyma lub prawdopodobnie przekaże dane wywiadowcze określone w certyfikacji zgodnie z zapisami sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu; potwierdzić, że spełniane są wymogi normy dotyczącej ukierunkowywania działań określonej w procedurach ukierunkowywania zawartych w sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu; oraz zaprzestać gromadzenia danych, jeśli wymogi normy nie są już spełniane. Zob. dokument przedłożony Sądowi ds. Kontroli Wywiadu przez rząd Stanów Zjednoczonych, „2015 Summary of Notable Section 702 Requirements” („Podsumowanie najważniejszych wymogów określonych w sekcji 702, 2015 r.”), 2–3 (15 lipca 2015 r.).

Wymaganie od Wspólnoty Wywiadowczej rejestrowania na piśmie i regularnego potwierdzania ważności dokonanej przez tę Wspólnotę oceny tego, czy w stosunku do określonych osób, których dotyczy sekcja 702 ustawy o kontroli wywiadu, spełnione są obowiązujące normy ukierunkowywania, ułatwia nadzór Sądu ds. Kontroli Wywiadu nad działaniami Wspólnoty Wywiadowczej w odniesieniu do ukierunkowywania. Każda zarejestrowana ocena dotycząca ukierunkowywania, wraz z uzasadnieniem, jest sprawdzana co dwa miesiące przez prawników zajmujących się nadzorem nad służbami wywiadowczymi w Departamencie Sprawiedliwości (DoJ), wykonującymi taką funkcję nadzorczą niezależnie od działań w obszarze wywiadu zagranicznego. Zgodnie z ugruntowaną zasadą przestrzeganą przez Sąd ds. Kontroli Wywiadu dział DoJ pełniący taką funkcję nadzorczą jest również odpowiedzialny za zgłaszanie temu sądowi wszelkich naruszeń obowiązujących procedur. Taka forma sprawozdawczości, w połączeniu z regularnymi spotkaniami Sądu ds. Kontroli Wywiadu z przedstawicielami tego działu DoJ dotyczącymi nadzoru nad ukierunkowywaniem działań prowadzonym zgodnie z sekcją 702 ustawy o kontroli wywiadu, umożliwia Sądowi egzekwowanie zgodności z zapisami dotyczącymi ukierunkowywania zawartymi w sekcji 702 tej ustawy i innymi procedurami oraz w inny sposób gwarantuje, że działania rządu są zgodne z prawem. Sąd ds. Kontroli Wywiadu może to zrobić na wiele sposobów, w tym za pomocą wydawania wiążących decyzji naprawczych w celu wycofania upoważnienia rządu do gromadzenia danych przeciwko danej osobie lub w celu zmodyfikowania lub opóźnienia gromadzenia danych zgodnie z zapisami sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu. Sąd ds. Kontroli Wywiadu może również zażądać od rządu dostarczenia kolejnych sprawozdań lub informacji na temat zgodności z procedurami ukierunkowywania i innymi procedurami lub zażądać wprowadzenia zmian do tych procedur.

„Hurtowe” gromadzenie informacji w ramach rozpoznania radioelektronicznego

Drugi zestaw pytań dotyczy „hurtowego” gromadzenia informacji w ramach rozpoznania radioelektronicznego, które w rozporządzeniu wykonawczym nr 14086 zdefiniowano jako „uprawnione gromadzenie dużych ilości danych w ramach rozpoznania radioelektronicznego, które ze względów technicznych lub operacyjnych jest dokonywane bez wykorzystania wyróżników (np. konkretnych identyfikatorów lub terminów umożliwiających selekcję)”.

W odniesieniu do tych pytań należy przede wszystkim zauważyć, że ani ustawa o kontroli wywiadu, ani wezwania do przedstawienia informacji do celów bezpieczeństwa narodowego nie zezwalają na hurtowe gromadzenie informacji. W odniesieniu do ustawy o kontroli wywiadu:

| — | Zgodnie z tytułami I i III ustawy o kontroli wywiadu, które zezwalają odpowiednio na obserwację elektroniczną oraz przeszukania, wymagany jest nakaz sądowy (z ograniczonymi wyjątkami, takimi jak nagłe przypadki); zawsze należy określić również prawdopodobną przyczynę podejrzeń, że dana osoba działa na korzyść innego kraju lub jest jego przedstawicielem. Zob. tytuł 50 § 1805 i 1824 U.S.C. |
| --- | --- |

—

Zgodnie z tytułami I i III ustawy o kontroli wywiadu, które zezwalają odpowiednio na obserwację elektroniczną oraz przeszukania, wymagany jest nakaz sądowy (z ograniczonymi wyjątkami, takimi jak nagłe przypadki); zawsze należy określić również prawdopodobną przyczynę podejrzeń, że dana osoba działa na korzyść innego kraju lub jest jego przedstawicielem. Zob. tytuł 50 § 1805 i 1824 U.S.C.

| — | Amerykańską ustawą o wolności z 2015 r. zmieniono tytuł IV ustawy o kontroli wywiadu zezwalający na korzystanie z urządzeń rejestrujących wybierane numery oraz urządzeń śledzących (z wyjątkiem nagłych przypadków), wprowadzając wobec rządu wymóg oparcia składanych wniosków na „konkretnych terminach umożliwiających selekcję”. Zob. tytuł 50 § 1842 lit. c) pkt 3 U.S.C. |
| --- | --- |

—

Amerykańską ustawą o wolności z 2015 r. zmieniono tytuł IV ustawy o kontroli wywiadu zezwalający na korzystanie z urządzeń rejestrujących wybierane numery oraz urządzeń śledzących (z wyjątkiem nagłych przypadków), wprowadzając wobec rządu wymóg oparcia składanych wniosków na „konkretnych terminach umożliwiających selekcję”. Zob. tytuł 50 § 1842 lit. c) pkt 3 U.S.C.

| — | W tytule V ustawy o kontroli wywiadu, zgodnie z którym zezwala się Federalnemu Biuru Śledczemu (FBI) na uzyskiwanie niektórych rodzajów rejestrów handlowych, zawarto wymóg wydania nakazu sądowego opartego na wniosku, w którym stwierdza się, że „istnieją konkretne i jasne fakty, zgodnie z którymi istnieją podstawy, by przypuszczać, że osoba, której rejestry dotyczą, działa na korzyść innego kraju lub jest jego przedstawicielem”. Zob. tytuł 50 § 1862 lit. b) pkt 2 ppkt B U.S.C. (1). |
| --- | --- |

—

W tytule V ustawy o kontroli wywiadu, zgodnie z którym zezwala się Federalnemu Biuru Śledczemu (FBI) na uzyskiwanie niektórych rodzajów rejestrów handlowych, zawarto wymóg wydania nakazu sądowego opartego na wniosku, w którym stwierdza się, że „istnieją konkretne i jasne fakty, zgodnie z którymi istnieją podstawy, by przypuszczać, że osoba, której rejestry dotyczą, działa na korzyść innego kraju lub jest jego przedstawicielem”. Zob. tytuł 50 § 1862 lit. b) pkt 2 ppkt B U.S.C. (1).

| — | Ponadto zgodnie z przepisami sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu zezwala się na „ukierunkowywanie działań na osoby, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, że przebywają poza terytorium Stanów Zjednoczonych w celu pozyskiwania danych wywiadowczych”. Zob. tytuł 50 § 188la lit. a) U.S.C. W związku z tym, zgodnie z opinią Rady Nadzoru nad Ochroną Danych i Wolnościami Obywatelskimi, gromadzenie danych przez rząd na podstawie sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu „polega wyłącznie na ukierunkowywaniu działań na poszczególne osoby i pozyskiwaniu wiadomości związanych z tymi osobami, co do których istnieją przesłanki aby przypuszczać, że uzyska się od nich określone rodzaje danych wywiadowczych”, tak że „program ten nie polega na hurtowym gromadzeniu informacji”. Przygotowane przez Radę Nadzoru nad Ochroną Danych i Wolnościami Obywatelskimi „Sprawozdanie z programu kontroli funkcjonującego zgodnie z art. 702 ustawy o kontroli wywiadu” („Report on the Surveillance Program Operated Pursuant to Section 702 of the Foreign Intelligence Surveillance Act”), s. 103 (2 lipca 2014 r.) (2). |
| --- | --- |

—

Ponadto zgodnie z przepisami sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu zezwala się na „ukierunkowywanie działań na osoby, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, że przebywają poza terytorium Stanów Zjednoczonych w celu pozyskiwania danych wywiadowczych”. Zob. tytuł 50 § 188la lit. a) U.S.C. W związku z tym, zgodnie z opinią Rady Nadzoru nad Ochroną Danych i Wolnościami Obywatelskimi, gromadzenie danych przez rząd na podstawie sekcji 702 ustawy o kontroli wywiadu „polega wyłącznie na ukierunkowywaniu działań na poszczególne osoby i pozyskiwaniu wiadomości związanych z tymi osobami, co do których istnieją przesłanki aby przypuszczać, że uzyska się od nich określone rodzaje danych wywiadowczych”, tak że „program ten nie polega na hurtowym gromadzeniu informacji”. Przygotowane przez Radę Nadzoru nad Ochroną Danych i Wolnościami Obywatelskimi „Sprawozdanie z programu kontroli funkcjonującego zgodnie z art. 702 ustawy o kontroli wywiadu” („Report on the Surveillance Program Operated Pursuant to Section 702 of the Foreign Intelligence Surveillance Act”), s. 103 (2 lipca 2014 r.) (2).

W odniesieniu do wezwań do przedstawienia informacji do celów bezpieczeństwa narodowego w amerykańskiej ustawie o wolności z 2015 r. nałożono wymóg dotyczący „konkretnych terminów umożliwiających selekcję” na korzystanie z takich wezwań. Zob. tytuł 12 § 3414 lit. a) pkt 2 U.S.C., tytuł 15 § 1681u U.S.C., tytuł 15 § 1681v lit. a) U.S.C., tytuł 18 § 2709 lit. b) U.S.C.

Ponadto rozporządzenie wykonawcze nr 14086 stanowi, że „[u]kierunkowane gromadzenie danych będzie traktowane priorytetowo” oraz że w przypadku, gdy Wspólnota Wywiadowcza prowadzi hurtowe gromadzenie danych, takie „gromadzone hurtowo dane pochodzące z rozpoznania radioelektronicznego muszą być zatwierdzane wyłącznie na podstawie wskazania (...), że informacje niezbędne do realizacji zatwierdzonego priorytetu wywiadowczego nie mogą być w sposób zasadny uzyskiwane w drodze ukierunkowanego gromadzenia danych”. Zob. rozporządzenie wykonawcze nr 14086, § 2 lit. c) pkt (ii) ppkt A.

Co więcej, w rozporządzeniu wykonawczym nr 14086 zapewniono dodatkowe gwarancje w przypadku, gdy Wspólnota Wywiadowcza ustali, że hurtowe gromadzenie danych spełnia wspomniane wymagania. W szczególności zgodnie z tym rozporządzeniem wykonawczym wymagane jest, aby Wspólnota Wywiadowcza, prowadząc hurtowe gromadzenie danych, „stosowała zasadne metody i środki techniczne w celu ograniczenia gromadzenia danych tylko do tych danych, których posiadanie jest niezbędne do realizacji zatwierdzonego priorytetu wywiadowczego, przy jednoczesnym zminimalizowaniu gromadzenia nieistotnych informacji”. Zob. tamże. Rozporządzenie stanowi również, że „działania w zakresie rozpoznania radioelektronicznego”, obejmujące zapewnienie zgodności danych pochodzących z takiego rozpoznania uzyskanych w drodze hurtowego gromadzenia danych, „będą prowadzone wyłącznie po ustaleniu, w oparciu o racjonalną ocenę wszystkich istotnych czynników, że działania takie są niezbędne do realizacji zatwierdzonego priorytetu wywiadowczego”. Zob. tamże § 2 lit. a) pkt (ii) ppkt A. W dalszej części rozporządzenia określono sposób wdrażania tej zasady, stwierdzając, że Wspólnota Wywiadowcza może jedynie kierować zapytania dotyczące niezminimalizowanych danych pochodzących z rozpoznania radioelektronicznego uzyskiwanych hurtowo w ramach realizacji sześciu dopuszczalnych celów oraz że takie zapytania muszą być formułowane zgodnie z polityką i procedurami, w których „odpowiednio uwzględniono wpływ [zapytań] na prywatność i wolności obywatelskie wszystkich osób, niezależnie od ich narodowości lub miejsca zamieszkania”. Zob. tamże § 2 lit. c) pkt (iii) ppkt D. Ponadto w rozporządzeniu określono środki dotyczące przetwarzania i zapewnienia bezpieczeństwa gromadzonych danych oraz kontroli dostępu do tych danych. Zob. tamże § 2 lit. c) pkt (iii) ppkt A oraz § 2 lit. c) pkt (iii) ppkt B.

- * * * *

Mamy nadzieję, że powyższe wyjaśnienia okażą się pomocne. Prosimy o kontakt w przypadku dalszych pytań dotyczących sposobu, w jaki amerykańska Wspólnota Wywiadowcza planuje wdrożyć rozporządzenie wykonawcze nr 14086.

Sincerly,

Image 12

Christopher C. FONZONE

Główny Doradca

---

(1)  Od 2001 r. do 2020 r. na mocy tytułu V ustawy o kontroli wywiadu FBI było upoważnione do ubiegania się o zezwolenie od Sądu ds. Kontroli Wywiadu na uzyskanie „przedmiotów materialnych”, które są istotne w niektórych zatwierdzonych dochodzeniach. Zob. amerykańska ustawa antyterrorystyczna („USA Patriot Act”), Pub. L. nr 107–56, 115 Stat. 272, § 215 (2001). Ta obecnie wygasła, a zatem niestanowiąca już części obowiązującego prawa ustawa nadawała rządowi upoważnienie, na podstawie którego w pewnym momencie hurtowo gromadził on metadane telefoniczne. Jednak jeszcze przed jej wygaśnięciem ustawa ta została zmieniona amerykańską ustawą o wolności w taki sposób, aby od rządu wymagane było oparcie wniosku kierowanego do Sądu ds. Kontroli Wywiadu na „konkretnych terminach umożliwiających selekcję”. Zob. amerykańska ustawa o wolności („USA Freedom Act”), Pub. L. nr 114–23, 129 Stat. 268, § I 03 (2015).

1

Zob.

Zob.

(2)  W sekcjach 703 i 704, na mocy których Wspólnota Wywiadowcza upoważniona jest do namierzania obywateli i rezydentów Stanów Zjednoczonych przebywających za granicą, zawarto wymóg wydania nakazu sądowego (z wyjątkiem nagłych przypadków) oraz wymóg każdorazowego istnienia uzasadnionego podejrzenia pozwalającego przypuszczać, że dana osoba działa na korzyść innego kraju, jest jego przedstawicielem, funkcjonariuszem lub pracownikiem. Zob. tytuł 50 § 1881b i 1881c U.S.C.

2

Zob. tytuł 50 §

---

ZAŁĄCZNIK VIII

Wykaz skrótów

W niniejszej decyzji występują następujące skróty:

| AAA | Amerykańskie Stowarzyszenie Arbitrażowe |
| --- | --- |
| AGG-DOM | wytyczne prokuratora generalnego w sprawie krajowych operacji Federalnego Biura Śledczego (FBI) |
| APA | ustawa o postępowaniu administracyjnym |
| CIA | Centralna Agencja Wywiadowcza |
| CNSS | Komitet ds. Systemów Bezpieczeństwa Narodowego |
| decyzja | decyzja wykonawcza Komisji na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, stwierdzająca odpowiedni stopień ochrony danych osobowych zapewniony w ramach ochrony danych UE–USA |
| DHS | Departament Bezpieczeństwa Wewnętrznego |
| DNI | Dyrektor Krajowych Służb Wywiadowczych |
| DoC | Departamentu Handlu USA |
| DoJ | Departament Sprawiedliwości USA |
| DoT | Departament Transportu USA |
| DPA | organ ochrony danych |
| DPF UE-USA lub DPF | ramy ochrony danych UE–USA |
| DPRC | Sąd ds. Kontroli Ochrony Danych |
| dyrektywa polityczna Prezydenta nr 28 | dyrektywa polityczna Prezydenta nr 28 |
| ECOA | ustawa o równych możliwościach kredytowych |
| ECPA | ustawa o ochronie danych w łączności elektronicznej |
| EOG | Europejski Obszar Gospodarczy |
| FBI | Federalne Biuro Śledcze |
| FCRA | ustawa o rzetelnej sprawozdawczości kredytowej |
| FISA | ustawa o kontroli wywiadu |
| FISC | Sąd ds. Kontroli Wywiadu |
| FISCR | Sąd Apelacyjny ds. Kontroli Wywiadu |
| FOIA | ustawa o wolności informacji |
| FRA | ustawa o rejestrach federalnych |
| FTC | Federalna Komisja Handlu USA |
| HIPAA | ustawa o przenośności i odpowiedzialności w ubezpieczeniach zdrowotnych |
| ICDR | Międzynarodowe Centrum Rozstrzygania Sporów |
| IOB | Rada Nadzoru nad Służbami Wywiadowczymi |
| NIST | Krajowy Instytut Standaryzacji i Technologii |
| NSA | Agencja Bezpieczeństwa Narodowego |
| NSL | wezwanie do przedstawienia informacji do celów bezpieczeństwa narodowego |
| ODNI | Urząd Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych |
| ODNI CLPO, CLPO | urzędnik ds. ochrony wolności obywatelskich Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych, urzędnik ds. ochrony wolności obywatelskich |
| OMB | Urząd ds. Administracji i Budżetu |
| OPCL | Biuro Ochrony Prywatności i Wolności Obywatelskich Departamentu Sprawiedliwości |
| panel ds. DPF UE–USA | panel ds. ram ochrony danych UE–USA |
| PCLOB | Rada Nadzoru nad Prywatnością i Wolnościami Obywatelskimi |
| PIAB | prezydencka Rada Konsultacyjna ds. Wywiadu |
| rozporządzenie (UE) 2016/679 | Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE |
| rozporządzenie wykonawcze 12333 | rozporządzenie wykonawcze 12333 „Działania wywiadowcze Stanów Zjednoczonych” |
| rozporządzenie wykonawcze 14086, rozporządzenie wykonawcze | rozporządzenie wykonawcze 14086 „Poprawa zabezpieczeń dotyczących działań Stanów Zjednoczonych w zakresie rozpoznania radioelektronicznego” |
| SAOP | urzędnik wyższego szczebla Agencji ds. Prywatności |
| Trybunał Sprawiedliwości | Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej |
| zarządzenie prokuratora generalnego | zarządzenie Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych wydane przez prokuratora generalnego USA |
| Zasady | zasady ramowe ochrony danych UE–USA |
| Unia | Unia Europejska |
| USA | Stany Zjednoczone |
| wykaz DPF | wykaz podmiotów objętych ramami ochrony danych |

AAA

Amerykańskie Stowarzyszenie Arbitrażowe

AGG-DOM

wytyczne prokuratora generalnego w sprawie krajowych operacji Federalnego Biura Śledczego (FBI)

APA

ustawa o postępowaniu administracyjnym

CIA

Centralna Agencja Wywiadowcza

CNSS

Komitet ds. Systemów Bezpieczeństwa Narodowego

decyzja

decyzja wykonawcza Komisji na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, stwierdzająca odpowiedni stopień ochrony danych osobowych zapewniony w ramach ochrony danych UE–USA

DHS

Departament Bezpieczeństwa Wewnętrznego

DNI

Dyrektor Krajowych Służb Wywiadowczych

DoC

Departamentu Handlu USA

DoJ

Departament Sprawiedliwości USA

DoT

Departament Transportu USA

DPA

organ ochrony danych

DPF UE-USA lub DPF

ramy ochrony danych UE–USA

DPRC

Sąd ds. Kontroli Ochrony Danych

dyrektywa polityczna Prezydenta nr 28

dyrektywa polityczna Prezydenta nr 28

ECOA

ustawa o równych możliwościach kredytowych

ECPA

ustawa o ochronie danych w łączności elektronicznej

EOG

Europejski Obszar Gospodarczy

FBI

Federalne Biuro Śledcze

FCRA

ustawa o rzetelnej sprawozdawczości kredytowej

FISA

ustawa o kontroli wywiadu

FISC

Sąd ds. Kontroli Wywiadu

FISCR

Sąd Apelacyjny ds. Kontroli Wywiadu

FOIA

ustawa o wolności informacji

FRA

ustawa o rejestrach federalnych

FTC

Federalna Komisja Handlu USA

HIPAA

ustawa o przenośności i odpowiedzialności w ubezpieczeniach zdrowotnych

ICDR

Międzynarodowe Centrum Rozstrzygania Sporów

IOB

Rada Nadzoru nad Służbami Wywiadowczymi

NIST

Krajowy Instytut Standaryzacji i Technologii

NSA

Agencja Bezpieczeństwa Narodowego

NSL

wezwanie do przedstawienia informacji do celów bezpieczeństwa narodowego

ODNI

Urząd Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych

ODNI CLPO, CLPO

urzędnik ds. ochrony wolności obywatelskich Urzędu Dyrektora Krajowych Służb Wywiadowczych, urzędnik ds. ochrony wolności obywatelskich

OMB

Urząd ds. Administracji i Budżetu

OPCL

Biuro Ochrony Prywatności i Wolności Obywatelskich Departamentu Sprawiedliwości

panel ds. DPF UE–USA

panel ds. ram ochrony danych UE–USA

PCLOB

Rada Nadzoru nad Prywatnością i Wolnościami Obywatelskimi

PIAB

prezydencka Rada Konsultacyjna ds. Wywiadu

rozporządzenie (UE) 2016/679

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE

rozporządzenie wykonawcze 12333

rozporządzenie wykonawcze 12333 „Działania wywiadowcze Stanów Zjednoczonych”

rozporządzenie wykonawcze 14086, rozporządzenie wykonawcze

rozporządzenie wykonawcze 14086 „Poprawa zabezpieczeń dotyczących działań Stanów Zjednoczonych w zakresie rozpoznania radioelektronicznego”

SAOP

urzędnik wyższego szczebla Agencji ds. Prywatności

Trybunał Sprawiedliwości

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej

zarządzenie prokuratora generalnego

zarządzenie Sądu Odwoławczego ds. Ochrony Danych wydane przez prokuratora generalnego USA

Zasady

zasady ramowe ochrony danych UE–USA

Unia

Unia Europejska

USA

Stany Zjednoczone

wykaz DPF

wykaz podmiotów objętych ramami ochrony danych

---