title: "Michail Gorbatschow"
text: "Michail Sergejewitsch Gorbatschow (\u00fc\u00fcb R\u00fcs: \u041c\u0438\u0445\u0430\u0438\u043b \u0421\u0435\u0440\u0433\u0435\u0435\u0432\u0438\u0447 \u0413\u043e\u0440\u0431\u0430\u0447\u0451\u0432   [m\u02b2\u026ax\u0250\u02c8il s\u02b2\u026ar\u02c8\u0261\u02b2ej\u026av\u02b2\u026at\u0255 \u0261\u0259rb\u0250\u02c8t\u0255\u0275f]; * 2. Marts 1931 uun Priwolnoje, Nuurdkaukasus Regiuun, Sowjetunioon (daaling Stawropol Regiuun, R\u00fcslun)) as en r\u00fcs poliitiker. Hi wiar faan Marts 1985 ap tu August 1991 generoolsekreteer faan det Sentraalkomitee faan det Kommunistisk Partei faan\u2019t Sowjetunioon an faan Marts 1990 ap tu Deetsember 1991 stootspresident faan\u2019t Sowjetunioon. Nei ideen uun det sowjetisk politiik saatet \u2019er m\u00e4 Glasnost (Eebenhaid) an Perestroika (Ambau). Uun ferhanlingen auer ufr\u00fcsting m\u00e4 det Ferianigt Stooten leitet \u2018er at aanj faan de Kul Krich iin. Hi fing 1990 a Noobelpreis f\u00f6r a Frees.\n\nLeewent\nMichail Sergejewitsch Gorbatschow kaam 2. Marts 1931 \u00fc\u00fcs dring faan en r\u00fcs aatj, Sergei Andrejewitsch Gorbatschow (1909\u20131976), an en ukrainisk mam, Marija Pantelejewna Gopkalo (1911\u20131993), uun det Nuurdkaukasus (daaling Stawropol Regiuun) tu w\u00e4\u00e4lt. 1952 treed hi uun't \u00e4\u00e4ler faan ian-an-twuntig iin uun det [Komunistisk Partei faan't Sowjetunioon]] iin an werket sant do 22 juar lung uun det Stawropol regiuun f\u00f6r't partei. Uun't juar 1966, uun't \u00e4\u00e4ler faan fiiw-an-d\u00f6rtig, maaget hi san ufslus \u00fc\u00fcs agraarbedriiwswiart uun det lunwiartskapelk instituut.\n\n1970 wurd hi tu de iarst sekreteer f\u00f6r lunwiart berepen. Uun det naist juar wurd hi lasmoot faan't sentraalkomitee. 1974 wurd hi representant faan det Boowenst Sowjet an f\u00f6\u00f6rmaan faan't Komisioon f\u00f6r jonglidjpolitiik. Uun't juar 1978, efter Gorbatschow san f\u00f6rderer F. Kulakow san duas, wurd hi san efterfuliger \u00fc\u00fcs sentraalkomitteesekreteer f\u00f6r't lunwiartskap. 1979 wurd hi kandidaat faan't politb\u00fcro. En widjer juar l\u00e4\u00e4der naam ham das politb\u00fcro \u00fc\u00fcs follasmoot ap. Uun sin werk uun't politb\u00fcro liard hi Juri Andropow, a f\u00f6\u00f6rmaan faan det KGB, keenen, diar uk faan Stawropol kaam an Gorbatschow uun d\u00f6n kemen juaren uun sin karieer uun a parteiaparaat holep.\n\n11. Marts 1985, efter Konstantin Tschernjenko, a generoolsekreteer faan det komunistisk partei faan't Sowjetunioon, san duas, wurd Gorbatschow m\u00e4 54 juar tu naistjongst generoolsekreteer uun't histoore faan det Komunistisk Partei woolet. Hi feerd d\u00f6n konsepten Glasnost (Eebenhaid) an Perestroika (Ambau) iin uun det poliitisk werk iin. Deheer pruses begand uun de 27. Parteidai faan det Komunistisk Partei KPdSU uun Febrewoore 1986. \u00dcngew\u00f6\u00f6nelk f\u00f6r det sowjetisk politiik st\u00e4\u00e4ld Gorbatschow sin reegiment tutmanst pro forma oner't gesets. Al sin besl\u00fctjer leet hi auerpreewe, iarst troch't sentralkomitee, l\u00e4\u00e4der troch't parlament.\n\n1988 distansiaret ham Gorbatschow faan det Breschnjew-Doktriin an maaget diarm\u00e4 m\u00f6\u00f6gelk, dat a lunen faan de Warschau Pakt h\u00f6r stootsform sant do salew bestemen k\u00fcd. Det nei freihaid feerd 1989 tu en r\u00e4 faan f\u00f6r't miast rauelk rewolutschuunen uun a uast faan Euroopa. Det broocht de Kul Krich tu aanj.\n\nUun August 1991 onernaam h\u00f6g ortdoks komunistisk poliitiker, tup m\u00e4'n dial faan't militeer an uunfeerd faan't stootskomitee f\u00f6r't \u00fctjnoomtustant, en putschfersch\u00fck uun Moskau. Gorbatschow an sin w\u00fcf Raisa wiar trii daar oner h\u00fcsarest uun en datscha uun det Krim. A president faan det R\u00fcs SFSR, Boris Jeltsin, loket a putschisten \u00fctjtumaagin an't stootsmeecht tu auernemen. Kurt diarefter wurd a republiiken faan't Sowjetunioon suwereen. 25. Deetsember 1991 treed Gorbatschow \u00fc\u00fcs president turag. De naist dai wurd at Sowjetunioon apliaset.\n\nLuke uk diar\n Hoodmaaner faan't Sowjetunioon: Wladimir Leenin (1917-1922), Joosef Staalin (1922-1953), Georgi Malenkow (1953), Nikita Chruschtschow (1953-1964), Leonid Breschnjew (1964-1982), Juri Andropow (1982-1984), Konstantin Tschernjenko (1984-1985), Michail Gorbatschow (1985-1991)\n\nPolitiker\nSowjetunioon"