title: "Thielbek"
text: "Di Thielbek wiar en 2.815\u00a0BRT gurt Frachtskep, wat 1939 \u00f6n di L\u00fcbecker Maschinenbau Gesellschaft (LMG) fuar di Reederii Kn\u00f6hr & Burchard fan Hamborig becht waar. Me ombi 2.800 Mensken \u00fct dit KZ Neuengamme waar dit Skep \u00f6n di 3. Mai 1945 fan engelsk Jachtfliigern \u00f6ner Weeter sjoten. \n\nNai bi di Thielbek lair uk di Damper Cap Arcona. Biiring Skeepen k\u00fcr ek rocht faar. Di Cap Arkona her wat me di Maskiin, en di Thielbek her wat me dit Ruuder. Di Retingsmereln wiar fan di SS of SA wechnomen of \u00f6nsteken maaket uuren.\n\nS\u00f6lringern \u00f6n di \"Thielbek\"\n\u00d6n di Thielbek en \u00f6n \u00fc\u0111er Skeepen wiar Insasen fan dit KZ Neuengamme. Diarmung wiar uk hok S\u00f6lringern, d\u0101nen fastnomen en wechsl\u00f6\u00f6ten uuren wiar, aurdat ja bi di SPD wiar of \u00fc\u0111ers ek di \"rocht\" Meening her of dit uk sair haa.\nFuar hok fan des Mensken sen Sn\u00f6felstiiner forlair uuren. - Jir giar dit t\u00f6 di Sn\u00f6felstiiner \u00fcp S\u00f6l.\n\nAchtergr\u00fcn\nFan aural k\u0101m di Fronten naier, en kan fuan di N\u0101zis dit beeter en maaki di Sp\u00f6\u00f6ren fan jaar Kzs wech. Di Mensken, d\u0101nen diar iinsl\u00f6\u00f6ten wesen wiar, stj\u00fc\u00fcrti em wech, dat ja fan't Laapen t\u00f6 Duar kum skul. \n\nHeinrich Himmler her aur Fiirsnaker des Biskiir d\u00f6nen:\n\nFernspruch der Reichsf\u00fchrung SS 14.\u00a0April 1945An die Lagerkommandanten der Konzentrationslager.Die \u00dcbergabe kommt nicht in Frage. Das Lager ist sofort zu evakuieren.Kein H\u00e4ftling darf lebendig in die H\u00e4nde des Feindes gelangen. Heinrich Himmler Reichsf\u00fchrer SS\n\nSa waar da \u00f6n di Meren fan di April 1945 uk dit KZ Neuengamme lerig maaket, aur em di Kanuunen fan di Briiten al hiir k\u00fcr. Fan di B\u00fctenlaagern fan dit KZ Neuengamme waar uk Evakuiaringstochen sa \u00fcs Laaptochen t\u00f6hopstelt, wat naa Neustadt in Holstein ging, dat di Mensken diar \u00fcp Skeepen leeren uur k\u00fcr.\n\nDi Damper Thielbek lair bi di Werev L\u00fcbecker Maschinenbau Gesellschaft (LMG) en waar fan di Reichskommissar f\u00fcr die Seeschifffahrt (\u201eReiko See\u201c), fuar di \u201eGauleiter\u201c en SS-Obergruppenf\u00fchrer Karl Kaufmann fan Hamborig fuar di KZ-Insasen bistemet, dat ja diar \u201euuni\u201c skul.\n\nIinskeeping \nDi SS sair, dat di Frachter Thielbek, wat me Ruuderskaaren \u00f6n L\u00fcbeck bi di Werev wiar, 2.000 Mensken fan Neuengamme \u0101pnem skul. Di Koptain John Jacobsen wil dit ek, da b\u00f6\u00f6r di SS h\u00f6m en Kuugel \u00f6n. \nDi 19.\u00a0April 1945 waar di Thielbek fan di Werev t\u00f6 di Industriihaawen fan L\u00fcbeck forhaalet. En Aarberskomando her en Help-H\u00fcsji \u00fcp Deek becht..\n\nDi naist Dai waar 2.300 KZ-Insasen \u00f6n di Thielbek braacht, en diart\u00f6 k\u0101m 280 \u00dcppasers. Fuar't Miist wiar di Mensken me Frachtwaggons (je nach Quelle), ark me 50 bit 120 Mensken. Naa L\u00fcbeck kemen. Di Faart ging man ek sa waker, aurdat em aur di Diipfliigers aaft \u00f6nhual maast. Di Reichsbahn wiar uk knap me Wainern en Lokomotiiwen, en fuaral uk aurdes waar gurt Keren t\u00f6 Fut \u00fcp wai stj\u00fc\u00fcrt, wat masi fan jam ek aurlewi k\u00fcr.\n\nMe di Koptain wiar 19 Seeliren \u00f6n Buurt, diar diarfan n\u00f6nt sii maast. \nDi 21.\u00a0April k\u0101m jit muar Mensken fan't KZ en waar \u00fcp Skep braacht, en sa waar dit hiilendal ombi 3.500 Mensken.\n\nIin \u00f6n di Leerkaamern fan di Thielbek wiar di Plaats aur di Maaten knap, hat jaav n\u00f6nt t\u00f6 iit, en Drinkweeter waanti uk aural.\nDi \u00fc\u0111er KZ-Insasenskeepen wiar al iin \u00f6n di L\u00fcbecker Bucht , man di Thielbek seet aur h\u00f6\u00f6r Ruuderskaaren jit \u00f6n L\u00fcbeck fast. \nDi1.\u00a0Mai bifual di L\u00fcbecker Politsaifuarseter di Koptain, dat hi metjens \u00fctlaap skul. Urdat dit Skep ek salev faar k\u00fcr, waar dit \u00f6n di 2.\u00a0Mai fan di Sleeper \u201eTravem\u00fcnde en jit en Sleeper naa Neustadt \u00fcp di diari Reede tain. \nArk Dai storev Mensken, en ja waar fan di SS-\u00dcppasers iinfach aur Buurt smeten.\n\nForseenking \n\nDi 2.\u00a0Mai raaket di Thielbek di Konvoi me Insasen fan dit KZ Stutthof. Di 3.\u00a0Mai 1945 waar Thielbek, wat nai bi di Cap Arcona, di Athen en di Deutschland  liar, trii maal fan 8-9 engelsk Hawker-Typhoon-Bombers \u00f6ngreepen, aurdat di Briten meent haa, dat \u00fcp di Skeepen Soldaaten fan D\u00fctskl\u00f6n \u00f6nerwai wiar.\nFjuur Typhoons skuat metjens ee\u0111er di Thielbek, wat ombi 800 Meetern fan di Cap Arcona wech liar en me h\u00f6\u00f6r Flak en Kanuunen ee\u0111er di Fliigers sjet. Di Thielbek waar man dach \u00f6n Brant sk\u00f6\u00f6ten, hur em Stre fuar di Mensken henlair her. Di Retingsbuaten wiar \u00f6nsteken sk\u00f6\u00f6ten,Westen wiar bluat fuar ombi 100 Man \u00f6n Buurt. Dit Weeter her bluat 8\u00a0\u00b0C , en di Wai t\u00f6 dit L\u00f6n wiar olter fiir, uk wan em s\u00fcn wiar en gur swum k\u00fcr. \nDi Thielbek fing Slachsir naa Bakbuurt en soonk \u00f6n 15 Min\u00fcten t\u00f6 Gr\u00fcnj. T\u00f6 des Tir wiar ombi 2.800 Insasen \u00f6n Buurt, d\u0101nen fuar't Miist omk\u0101m.\n\nLefting fan't Wrak \n\u00d6n di August fan't Jaar 1949 bigent em me di Lefting fan di Thielbek. Di 6.\u00a0Februwaari fan't Jaar 1950 waar dit Skep naa L\u00fcbeck sleept, en diar k\u0101m't di naist Dai \u00f6n. Iin \u00f6n di Rump waar jit ombi 200 Liiken f\u00fcnen, d\u0101nen \u00f6n Neustadt/Holstiin bigreewen waar.\nDit Skep waar repariaret en wiar sent 1950 me di Noom Reinbek en we\u0111er fuar Kn\u00f6hr & Burchard \u00f6nerwai. 1961 waar di Reinbek forkoopet en wiar da \u00fcs Magdalene en Old Warrior \u00f6ner panamaisk Flag \u00f6nerwai. 1974 k\u0101m dit Skep \u00f6n Split \u00fct Weeter en \u00fcp Skramel.\n\nDit \u00dcnlek en di Forbreeken fan Neustadt waar bit deling fan niin Girocht bihanelt.\n\nLiteratuur \n Hermann Kaienburg: Das Konzentrationslager Neuengamme 1938\u20131945. Dietz, Bonn 1997\n Wilhelm Lange: Cap Arcona. Neustadt in Holstein 2014\n\nLuki uk jir \n  auf kriegsende.ard.de\n Wrecksite.eu aur di Goldbek\n\nFutnooten \n\nSkep\nSkep (Forseenket 1945)\nFrachtskep (D\u00fctskl\u00f6n)\nKZ-Skeepen"