title: "Digital Detox"
text: "Digital Detox () jit sa fuul \u00fcs dit Geft \u00fct Haur en Lif fo, wat fan digit\u0101li Giraaten en di Aarber diarme iin kemen es.\n\nDi Swaarhair\nSotsiaali Natwarken sen diarfuar diar, dit Oog fan di N\u00fcter fastt\u00f6hual. Em skriift wat, 2.000 Liren lees dit, en da kum jen of uk 20 Swaaren. Dit maaket niisgiirig, en em meent bal, dat dit n\u00f6\u00f6rig es of dat dit s\u00f6ner di \"Swaaridroogen\" ek muar giar.\n\nAaftinoch uur Mensken, d\u0101nen em gaar ek keent, n\u00f6\u00f6riger \u00fcs di Naiber of di Famiilie, aurdat em jaa \u00f6n dit diari Natwark sa aur di Maaten iinig es.\n\nSa'n Ofhengighair ken di Mensken diarfan ofhual, jaar Haur fuar di daagelk Swaarhairen en Aarbern iint\u00f6seet, en da ken em me di Tir uk kraank diarfan uur.\n\nFuar hoken d\u0113r em dit?\n\nDes ken jens en gur Fraag wiis. \n\nWan em wat sa \u00fcs di friisk Wikipedia maaket en fortelt dit bi sotsjaali Meedien ombi, da wel em hol en Swaar haa. Di Forskel es man we\u0111er em dit fuar di Swaar maaket of fuar h\u00f6msalev en di Saak, bi dit Wiki di Spraak en dit Projekt.\nFuaral me Handhelds meent em, dat em sin \"Frinjer\" aural me hen nemt, aurdat ja jaa altert wat skriif k\u00fcr. Sa fuul beeter sen man uk Kompjuuters ek, wan dit aur di Maaten giar.\n\nJ\u00fcst dit salev es dit me Forkiirsforanering of wat em sa fuarhaa ken.\n\nDi Fraag es altert: D\u00f6 ik dit fuar mi of fuar di \u00dc\u0111ern en jaar Swaar?\n\nWat ken em maaki?\nDit Jest es noch, Apps fan Sotsiaali Meedien, wat altert Biskiir d\u00f6, ek t\u00f6 n\u00fcti. Fuar't Miist let des Natwarken jam uk aur en Browser \u00f6nluki, en des es da \u00fct wan di \u00fct es.\nWan em en senerlig App fuar sok Meedien heer, da es di St\u00f6\u00f6p t\u00f6 di Internetbrowser somtirs en litj bet fii\u0111er, man em skel da me di Daatensk\u00fc\u00fcl \u00fcppasi.\nAliining di Taacht, wat di rocht Wai es en gung diarme om, ken al en  et muar Ofstant en Reflexioon diarfan meen.\n\nAur di Nacht ken em uk sin Smartphone \u00fctmaaki. Dit spaaret uk Energii.\nEn Smartphone nemt waker 20 bit 30 Watt aur en Dai, en Tablet uk 50 bit 60 Watt. Kumt \u00fcp \u00f6n, hur fuul em diarme maaket.\n\nWat h\u00f6m sa n\u00f6gen \u00f6njert, dit uur aur dit Jaar dach en bet wat:\n30 Watt x 365 Daagen sen me 10.950 Watt al muar \u00fcs 10 kWh.\n\nWan em sin Smartphone miarnem we\u0111er \u00f6nstelt, da auriit em sin Pasuurter of PIN uk ek sa lecht.\n\nBloatware\nDi Maakers fan Smartphones en Tablets d\u00f6 altert masi Apps me langs, wan ja di Giraaten forkoopi. Des skel aaftinoch dit Leewent me sa'n Giraat iinfacher naaki, man dit ken uk diarfuar wiis, dat ja mefo, wat di Kooper me sin Giraat maaket.\nSok Apps bl\u00e4\u00f6s dit Giraat fuar't Miist \u0101p, en diarom jit ja uk Bloatware.\n\nDit ken dit Leewent uk forgefti. Wan em sin Giraat diarfan rensket, da d\u0113r em uk wat fuar en klaar Haur, wat sa'n Giraat \u00fcs dit \u00f6nluket wat dit es:\n\nEn Maskiin hur em me \u00f6nluki ken, wan em wat weet wel. Dat em diar uk Gurs me d\u00f6 ken sa \u00fcs Friisk Wikipedia of Fooren, hur jen di Naist help ken, dit let h\u00f6m da jaa uk wes kanalisiari.\n\nLuki uk jir \n Sieben Tipps zur digitalen Entgiftung, S\u00fcddeutsche Zeitung (M\u00fcnchen) vom 28.11.2017\n Digital Detox: Der letzte Klick, Artikel von Wenke Husmann, Die Zeit (Hamburg)  31.12.2018\n SRF: Immer online \u2013 Wege aus der st\u00e4ndigen Erreichbarkeit, Digital Detox\n Sean Parker: Facebook Exploits Human Vulnerability (We Are Dopamine Addicts) (engl.)\n Jaron Lanier: On how social media ruins your life (engl.)\n Cold Turkey, Programm en kum fan Smartphonesucht of.\n\nDigit\u0101ltechnik\nPs\u00fckologii"