title: "Frans\u00f6\u00f6sk Rewolutsioon"
text: "At Frans\u00f6\u00f6sk Rewolutsioon wiar faan 1789 bit 1799 an wiar wel det wichtagst onernemen uun't Europeesk histoore. Hat h\u00e4\u00e4 di absolutismus ufskaafet an a minskenrochten f\u00f6r aaltumaal iinfeerd. Jo san det gr\u00fcnjlaag faan a demokratii, so \u00fcs wi det daalang k\u00e4\u00e4n. Faan Frankrik ging a f\u00f6\u00f6rstelangen faan pers\u00f6\u00f6nelk freihaiden trinjam a eerd, man jo san noch loong ei aueraal uunkimen.\n\n Tuiarst (1789-1791) san pers\u00f6\u00f6nelk freihaiden iinfeerd wurden an di k\u00f6nang an a h\u00f6\u00f6w hed n\u00fc ei muar alian at saien. \n Man di k\u00f6nang an a f\u00f6\u00f6rsten wul det aphual, an sodenang kaam't 1792 bit 1794 tu en rewolutsioonsregiarang, an flook f\u00f6\u00f6rsten ferlus h\u00f6r leewent oner't guillotine.\n Uun a juaren 1795 bit 1799 kaam a bourgeoisie tu a m\u00e4\u00e4cht an soocht en \u00fctjglik tesken a f\u00f6\u00f6rsten an a rewolutsioneeren. Tu di tidj wooks uk det m\u00e4\u00e4cht faan Napoleon Bonaparte, di m\u00e4 sin soldooten f\u00f6r rau suragt h\u00e4\u00e4.\n\n1804 as di \"code civil\", det b\u00fcrgerlik gesetsbuk iinfeerd wurden. Diar as f\u00e4\u00e4stlaanj wurden, dat arken en rocht \u00fc\u00fcb eegendom h\u00e4\u00e4 an neder a f\u00f6\u00f6rsten noch a stoot det wechnem mut. Uun't salew juar h\u00e4\u00e4 Napoleon ham do salew at keiserkr\u00fc\u00fcn apsaat an wiar n\u00fc di m\u00e4\u00e4chtagst maan uun't lun.\n\nWoolspr\u00f6\u00f6k \n\nFaan't rewolutsioon kaam uk a trii gr\u00fcnjreegeln, huar di stoot efter \u00fctjracht wurd skul:\n Freihaid (Libert\u00e9)\n Likedenanghaid (\u00c9galit\u00e9)\n Brederlikhaid (Fraternit\u00e9)\nan jodiar ideaalen haa daalang en grat bed\u00fc\u00fcdang f\u00f6r aal a minsken \u00fc\u00fcb a hialer eerd.\n\nM\u00e4\u00e4chtapdialang \nSant at rewolutsioon as det m\u00e4\u00e4cht faan a stoot apdiald:\n Legislatiif: Tuiarst h\u00e4\u00e4 noch a k\u00f6nang, leeder at parlament a gesetsen maaget.\n Eksekutiif: En stootsaperoot m\u00e4 beamten feert a gesetsen \u00fctj.\n Judikatiif: Rachtern besl\u00fctj auer rocht an \u00fcnrocht, an jo haa det leetst wurd.\n\nLuke uk diar \n\nFrankrik\nHistoore"