title: "Swaisi"
text: "Swaisi jit dit, wan em tau Diili fan jen Materiaal t\u00f6hopmeltet.\nForskeligi Materiaalien ken t\u00f6hopswaiset uur, dit Bikeentest es Iirsen, man uk Aluminium, Edelstaahl of K\u00f6nststofi ken swaiset uur. Diarfuar skel em dit rocht Giraat haa, dit rocht Swaismerel jert diart\u00f6 en em skel weet, bi hok Temperatuur dit Materiaal meltet.\n\nIirsen (Staal) swaisi\nWan dit Iirsen stark inoch es, da ken em dit me en E-Swais-Tr\u0101fo swaisi. Dit es en grof Giraat fuar Buerenstairen en di Hofplaats, hur em Moniari-Iirsen en Flakiirsen me t\u00f6hopfo ken. Fuar't Miist giar di Stroom dial bit 40 Ampere, da brent em lecht H\u00f6\u00f6lern iin, wan em restigi Fiinbleken swaisi skel.\nFuar ual Autos en Maskiinen giar Sk\u00fc\u00fclgas beeter.\nFuar Autogeen skel em masi \u00f6\u00f6wi, diar guar waker wat \u00f6nsteken of fortair h\u00f6m, da es dit kr\u00fcm, en n\u00f6nt paset muar diart\u00f6.\n\nLeechtb\u00f6\u00f6g-Swaisi\nDi Noom Leechtb\u00f6\u00f6g-Swaisin kumt diarfan, dat iin \u00f6n san Giraat di Wekselstroom likrochtet en dialspanet uur, dat di Stroom-Starkhair sticht. Di Minusklamer fan't Giraat uur \u00f6n dit Iirsen fastmaaket, den da kumt \u00f6n di Plustang en Elektroodi. Wan em n\u00fc di Elektroodi nai bi dit Iirsen halt, da springt diarfan Materiaal (Elektroonen) hent\u00f6 dit Iirsen, en des jit di Leechtb\u00f6\u00f6g. Di Swais-Stair uur mal w\u0101rem, en diar kumt Materiaal fan di Elektroodi iin. \nAchter\u00f6n heer em en Swaispunkt of en Swaisreeg maaket, dit kumt \u00fcp \u00f6n.\n\nDit Prinsiip es mal iinfach: Aarber = Spaning x Stroomstarkhair, Watt = Volt x Ampere\n\nDit jit: \n 2.300 W = 230 V x 10 A, \n Bi 115 Volt sen dit 20 Ampere,\n Bi 55 Volt al 41 Ampere en sa f\u00f6rter.\n\nDi Stroomstarkhair (Ampere) maaket di W\u0101remker en di Leechtb\u00f6\u00f6g. Diar hooger di Starkhair es, diar tjuker ken dit Iirsen wiis.\n\nDi Leechtb\u00f6\u00f6g es mal ring fuar di Oogen, diar ken em blinj fan uur. Dit skel em oler s\u00f6ner Oogensk\u00fc\u00fcl maaki.\nIn \u00f6n di Leechtb\u00f6\u00f6g sen uk gifiarelk UV- en Infraruar-Straalen, d\u0101nen fuaral \u00f6n di Sken Skaaren en Kraankern maaki ken. \nBi't Swaisin fl\u00f6 Funken ombi, d\u0101nen aur d\u00fc\u00fcsend Graad w\u0101rem wiis ken. Hunskern, Sk\u00fc\u00fclklua\u0111ern en en gur Aurlech, wat em maaket, sen aliweegen Plicht.\n\nE-Swaisi\nBi dit \"iinfache\" E-Swaisin es en Elektroodi iin \u00f6n den Elektroodentang, diar di Plus-Pool es. Iinfacher t\u00f6\u00f6genaur Sk\u00fc\u00fclgas-Swaisin es, dat diar niin D\u00fc\u00fcsi es, hur Gas en Wiir \u00fctkum. Des D\u00fc\u00fcsi forkl\u00fcvt aafjens.\nBi't E-Swaisin brent di Elektroodi wech, en da kumt di nii. \nEn Swaarhair bi't E-Swaisin es, dat dit ek aliweegen metjens \u00f6nspreekt, dit jit, somtirs mut di Trafo jest \"waakenmaaket\" uur, da klopet em me di Elektroodi t\u00f6\u00f6gen't Iirsen, bit dat j\u00fc tjent.\nDi Elektrooden sen forskelig stark. En tjuk Elektroodi brent ek sa waker wech en let muar Materiaal \u00fcp Stair, man di tjent ek, wan em di Stroom ek hoog inoch iinstelt heer.\n\nDat di Leechtb\u00f6\u00f6g bluat fuarn \u00fctkumt, haa di Elektrooden en Mantel, dat di Stroom ek t\u00f6 Sir wechken.\n\nSk\u00fc\u00fclgas\nWan em Blek heer sa \u00fcs bi en Auto of \u00fc\u0111er Giraaten, da es di E-Swaistr\u0101fo aaft olter stark, em brent H\u00f6\u00f6lern iin \u00f6n't Materiaal, en dit halt ek rocht. Jerer waar dit man dach aaft maaket, men diar skel em mal \u00fcppasi, en masi Aarber giar ek rocht of sagaar mes. \nEm heer diarom en nii Leechtb\u00f6\u00f6g-Swaisgiraat maaket, en dit giar me Sk\u00fc\u00fclgas. Dit Sk\u00fc\u00fclgas k\u00f6\u00f6let dit Materiaal trinjom di Swaisstair, di \"Elektroodi\" es en Wiir \u00f6n di Meren, diar aliweegen ee\u0111erkumt.\nForskeligi G\u0101si reagiari uk me dit Iirsen, dat dit beeter slaaget. Fuar \u00fc\u0111er Metali sen uk Reaktsjoonsg\u0101si n\u00f6\u00f6rig, dat dit aurhaur giar en uk halt.\nDit Gas foremt uk en Mantel trinjom di Swaiswiir, dat di Leechtb\u00f6\u00f6g bluat fuarn \u00fctkumt.\n\nIin \u00f6n Auto-Werkstairen uur fuar't Miist me CO2 swaiset.\n\u00d6n Stair fan tjuk Elektrooden ken em b\u00fc Sk\u00fc\u00fclgas iinstel, hur waker di Wiir \u00fct di D\u00fc\u00fcsi kumt. Di Stroom uur iinstelt \u00fcs bi en E-Swaisgiraat.\n\nAutogeen-Swaisi\nMe S\u00fc\u00fcerstof en Acetyleen uur en Flami maaket, diar w\u0101rem inoch uur, dat dit Iirsen wuk uur. Da halt em en Swais-Wiir iin \u00f6n di Flami, en di lapt me dit molten Iirsen t\u00f6hop.\nDi Swaarhair bi Blek es, dat h\u00f6m dit lecht fortair. Bi't Autogeenswaisin uur di Swaisstair aaft olter hart, en dit Blek riivt j\u00fcst bit\u00f6 we\u0111er \u0101p. Masi Tir es n\u00f6\u00f6rig en liir dit Autogeenswaisin sa rocht. Diarom uur sawat fuar't Miist me Sk\u00fc\u00fclgas maaket.\n\nMe di salev Brener ken em uk hart luari, en da leengt uk Propaan \u00f6n Stair fan Acetyleen.\n\nAutogeen-Swaisin uur ek sa leecht \u00fcs me Leechtb\u00f6\u00f6g, diarfuar leengt en iinfacheri Sk\u00fc\u00fclbrel. Des mut em man ek fuar Leechtb\u00f6\u00f6g-swaisin n\u00fcti.\n\nSkeltern\n\nTechnik"