title: "\u00d6\u00f6rt\u00f6\u00f6l"
text: "\u00d6\u00f6rt\u00f6\u00f6l es en nat\u00fc\u00fcrelk Mineraal, en diar es K\u00f6\u00f6l-Weeterstof \u00f6n.\n\nOm diar bitukum, skel H\u00f6\u00f6lern diip iin \u00f6n di \u00d6\u00f6rt b\u00f6\u00f6ret uur. Al \u00f6n di 1850er Jaaren heer em diarme \u00f6n Nuur\u0111erd\u00fctskl\u00f6n bigent.\n\nIin \u00f6n \u00d6\u00f6rt\u00f6\u00f6l es masi Energii, diar uur Stroom me maaket, en bal ark Auto of Lastwain kk\u00f6\u00f6rt diarme. Man uk, om K\u00f6nststof t\u00f6 maaki, es  \u00d6\u00f6rt\u00f6\u00f6l n\u00f6\u00f6rig. \n\nAurdat em diar sa fuul me maaki ken, jit dit uk dit suurt Gul.\n\nHur fuul Energii haa \u00d6\u00f6l-Produkti? \nDi Energii iin \u00f6n en Brenstof uur \u00fcs kWh/m\u00b3 meten:\n\nDiesel: ~ 10.000 kWh/m\u00b3\nBensiin: ~ 8.500 kWh/m\u00b3\nSwaar\u00f6\u00f6l: ~ 10.000 kWh/m\u00b3\n\nWan em dit d\u00f6\u00f6r d\u00fc\u00fcsent diilet, da weet em, wat iin \u00f6n jen Liter es.\nDit jit fuar 1 l Bensiin ombi 8,5 kWh, fuar Diesel ombi 10 kWh.\n\nDit jit uk: Wan en Dieselmotoor en en Bensiinmotoor di salev Aarber d\u00f6, da ken em \u00fctreekni, hok muar Energii diarfuar nemt:\n\nBisp\u00f6l Passat 35i:\n En TDI-Dieselmaskiin (83 kW) nemt \u00f6n di Somer ombi 6 Litern Kraftstof \u00fcp 100 km, dit sen bi 10 kWh/Liter ombi 60 kWh.\n Di 1,6 Liter-Bensiinmotoor me 74 kW nemt \u00f6n di Somer ombi 7,3 Litern, dit sen bi 8,5 kWh/Liter 62,05 kWh.\n\nDi Bensiinmotoor nemt diaree\u0111er ombi 5% muar. Diart\u00f6 kumt jit, dat ombi 20 % muar Kraftstof forbronen uur, dit meent muar CO2 iin \u00f6n di Rook. Fuar Bensiin uur 2,3 kg CO2/Liter reeknet, fuar Diesel sen dit 2,65 kg.\n\n Diesel: 6 Liter x 2,65 kg  = 15,9 kg/100 km of 159 g/km\n Bensiin: 7,3 Liter x 2,3 kg = 16,79 kg/100 km of 167,9 g/km\n\n\u00d6nd\u00f6nen uur biiring me muar CO2, en di Diesel heer aur di Fiinstof en ruar Plaketi, di mut gaar ek muar aural k\u00f6\u00f6r.\n\nWan em en Elektropassat her, da w\u00f6\u00f6r di noch ombi 15 bit 20 kWh fuar 100 km nem.\nDiar\u00f6n sjocht em, hurfuul fan dit \u00d6\u00f6l bi en Forbreningsmotoor t\u00f6 W\u0101remker en \u00dc\u0111ers, hur dit ek fan k\u00f6\u00f6rt, uur.\n\nMe di Haitswert fan dit \u00d6\u00f6l ken em di Energii-\u00dctn\u00fcting \u00fctreekni.\n\n\u00d6\u00f6rt\u00f6\u00f6l-Produkti\n\nBilen\n\nLuke uk diar \n\nMineraalen"