title: "Kwintenkrais"
text: "Fan di Musiiktheorii kumt di Bigrep Kwintenkrais (D\u00fctsk: Quintenzirkel, latiinsk circulus = Krais).\n\nMe di Kwintenkrais es dit iinfach en finj \u00fct, hurfuul Fuarteeken en Toonaart heer.\n\nKwintenkrais iin \u00f6n dit Dur-Moll-Systeem\nDi Kwintenkrais jert jaar ek twingend t\u00f6 des Systeem, man em ken h\u00f6m aur di Maaten gur diarfuar iinseet.\n\nKwintenkrais me Kr\u00fctsen ()\nDes Krais bigent me G. F\u00fcf T\u00f6\u00f6ni diiper liit D, da kum A, E, H en Fis, en diaree\u0111er C.\nG heer jen Kr\u00fcts, D heer tauen, A heer trii en sa f\u00f6rter. C heer gaar niin Fuarteeken.\n\nJ\u00fcst sa giar dit uk me Moll-Toonaarten. Me di paralleeli Toonaart es di Moll-Toonaart me dit salev Fuarteeken meent. J\u00fc liit langsen trii hualev T\u00f6\u00f6ni of en litj Terz diiper \u00fcs di Dur-Toonaart.\nMoll uur litj, Dur gurt skrewen (Se uk \u00f6n dit Skelt diar stuun gurt en litj t\u00f6hop ee\u0111er Fuarteeken):\ne t\u00f6 G, h t\u00f6 D, f of fis t\u00f6 A, c of cis t\u00f6 E, g of gis t\u00f6 H en a t\u00f6 C\n\nWan en Gitarisp\u00f6lster en Nootenbleer sjocht en weet ek, hok di rocht Gr\u00fcnjakkord es, da teelt hi iinfach di Kr\u00fctsi. Heer dit Bleer tau Kr\u00fctsi, da es dit \u00f6n D of h (H-moll) notiaret. Da weet hi, dat di Gr\u00fcnjakkordi D, G, en A jit, jest, fjuurst en fifst Trap, analoog \u00f6n moll h, e en f, sokst, taust en tr\u0113rst Trap fan di Dur-Le\u0111er, en dit leengt fuar't Miist en sp\u00f6li fuar di Sjungsters of hoken diar Musik maaket. - Des jert man t\u00f6 dit Theema Kadens.\n\nFuar dit beeter \u00f6n Haur t\u00f6 bihual, ken em h\u00f6m en Br\u00f6ch bech:\nGung D\u00fc Altert Ee\u0111er  Haur  Fuar\nDit giar bit Fis. C (a-moll) kumt uk \u00f6n D\u00fctsk ek fuar, aurdat dit niin Fuarteeken heer.\n\nKwintenkrais me b-Fuarteeken ()\n\nJ\u00fcst sa lapt dit, wan diar niin Kr\u00fctsen staan, man s:\n\nJen b es F-Dur, tauen sen B (internatsjonaal B)-Dur, trii sen Es (E)-Dur, da kumt As (A)-Dur, D(Des) en G (Ges), wat dit salev es \u00fcs F# (Fis). \n\nDur t\u00f6 Moll lapt da aliksa \u00fcs bi di Kr\u00fctsen (Litj Terz diiper)\nd t\u00f6 F, g t\u00f6 B, c t\u00f6 Es of E, f t\u00f6 As of A, b t\u00f6 Des of D es t\u00f6 Ges of G\n\nEn Br\u00f6ch:\n\nFuar'n Bloom Es't Aural Dailk \u00f6n Guart\nDit giar bit Ges.\n\nEnharmoonisk Fortuskin\nWan en Toon me \"es\" jit, da es di formenert: Ges es G om en hualev Toon diiper.\nWan en Toon me \"is\" jit, da es di om en hualef Toon hooger: Fis es F om en hualev Toon hooger.\n\nHoken rocht henluket heer, di fair me, dat dit saacht di salev Toon es. Sawat jit da enharmoonisk Fortuskin, wan jen Toon tau Noomen heer.\nEn huarfuar es dit gur? - Dit sjocht em, wan em di Kwintenkrais jit f\u00f6rter driift: Da kumt em \u00f6n't Jen fan di Kr\u00fctsen t\u00f6 H-is, wat dit salev es \u00fcs C. - Niin 12 Kr\u00fctsen, gaar niin Fuarteeken.\n\nDi miist Sen maaki di Toonaarten, diar boowen weeget sen, sa bit fjuur Teeken hen. Wan't me di Fuarteeken t\u00f6 fuul uur, da ken dit bal nemen muar sp\u00f6li.\n\nKwinten \u00f6n di Musik\nSom Komponisten skriif wat, hur di Toonaarten langsen \u00fc\u0111ers uur. Mal bikeent es \"Sweet Georgia Brown\", wat \u00f6n Kwinten dial giar.\nAkkordi: D7 -- G7 -- C7 -- F7  en \u00fcs Br\u00f6ch A(7), di Kwint t\u00f6 D.\nTaust Diil fuaranert h\u00f6m: d a a7 :| F7 E7 Es7 D7  en we\u0111er Kwinten: G C F\n\nEn bet wat fuar Gitarisp\u00f6lsters:\nHoken dit omseet wel, di skul me C7 aur sin Fingerbuurt \"sleri\" (Di Akkordi, d\u0101nen diar me \"7\" \u0101pskrewen sen). Dit es dit Wakerst en l\u00fcnt \u00f6n't Beest diarfuar. Ik sp\u00f6li dit A fuar di Br\u00f6ch iipen en seet en A7 bluat achter\u00f6n.\nD- Moll en A-Moll sp\u00f6li ik Barr\u00e9e en sleri da fan F dial. G, C en F da we\u0111er iipen, dit let h\u00f6m gur omseet.\n\nBi des Bisp\u00f6l di jest trii Takti d\u00f6\u00f6r ali 12 Toonaarten fan di Kwintenkrais. Dit es fan Chopin:\n\nLuki uk jir \n\n Di Kwintenkrais \u00fcs Program fuar di PC\n Quintenzirkel.Info\n \u00d6\u00f6wingen fuar di Kwintenkrais\n \u00d6\u00f6wing en keen di Toonaarten\n\nMusiik S\u00f6lring\nMusiikteorii"