title: "Friisnakigiraat"
text: "En \"Friisnakigiraat\" es en Fiirsnaker (D\u00fctsk: Fernsprecher, Telefon), hur em niin Hiirer \u00f6n di Hun hual br\u00fck.\n\nHat jeft forskelig Plaatsen, hur em sawat br\u00fck ken.\n\n\u00d6n't H\u00fcs\nHat jeft fuar't Friisnaki iin \u00f6n't H\u00fcs forskelig Giraaten:\n\nFiirsnaker me Mikrofoon diarbenen \n\nDit jeft et al lung (Sent ombi 1990). San Fiirsnaker ken em me di normaal Hiirer of aur dat Mikrofoon n\u00fcti, wat diar iinbecht es.\nFuar friit\u00f6snaki skel em en Knop (Miisttirs me en Gurtemsnaker-Teeken diar \u00f6n) dr\u00fcki. \n\nDi jerst Giraaten fan des Systeem hee Probleeme aur jaar Duplex-Systeem. Dit jit, dat di Fiirsnaker t\u00f6't Bisp\u00f6l meent, em sair wat, en da giar di iinbecht Gurtemsnaker \u00fct. Da ken em di \u00dc\u0111er ek muar hiir, en dit pasiareti mesken j\u00fcst, wan di wat forklaari wel. Fuar't Miist k\u0101m dit, wan dat Mikrofoon olter gau \"\u00f6nspreek\", wan em h\u00f6m t\u00f6'n Bisp\u00f6l bluat en Kop Kofi iinskeenkt.\nDes \"Fail\" es rocht gau wechfingen uuren. Dit Probleem es man dach we\u0111er kemen: Wan em deling bi di Reekenmaskiin sit en san Fiirsnaker bin\u00fctet, da ken em ek gur wat iintipi, wan di \u00dc\u0111er wat sair. Da giar di Gurtemsnaker we\u0111er \u00fct, aurdat di Fiirsnaker \"teenkt\", em sair wat.\nEm kan man gans gur liir, en bet \u00fcpt\u00f6pasi, en da giar dit waker.\n\nFuar di Reekenmaskiin (PC)\n\nDit es hent\u00f6't Jen fan di niigentiger Jaaren \u0101pkemen, \u00fcs di Reekenmaskiinen wat gauer uur en di Bidrefts-Systeeme muar \u00fcs jen Program metjens biaarberi k\u00fcr (Multitasking).\nDiar k\u00fcr em Soundkaarten koopi, wat \"Duplexf\u00e4hig\" wiar. Dat jit, dat fan tau Siren metjens jen snaki ken, s\u00f6ner dat et Probleeme jeft. \nFuar san Giraat br\u00fckt em en Fiirsnakiprogram \u00f6n di Reekenmaskin, en Soundkaart, wat \"duplexf\u00e4hig\" es en en Headset. Dit es en Haurhiirer me en Mikrofoon diar\u00f6n.\n\nProbleeme sen diaraur ek olterfuul bikeent, man \u00fcs lung, \u00fcs dit me K\u0101bel giar, wiar dit langsen san bet \"Fumelkraam\". Deling jeft et uk Systeeme s\u00f6ner Wiir, en dit aarbert uk rocht waker.\n\nDat iinsigst es, dat em diarfuar Bateriien br\u00fckt en em me san Giraat en Sender (Iin \u00f6n't Headset) \u00fcp Haur draii skel.\nEn da weet ja nemen sa rocht, we\u0111er em diarfan ek kraank uur.\n\nBi't spatsiari, \u00fcp Rad\n\nKnop me K\u0101bel\nWan em deling (2010) en nii Funk-Fiirsnaker (Mobiiltelefoon) fo, da es aaftinoch en Headset diarbi. Fuar't Miist es dit bluat san Knop, wat iin \u00f6n't Uur stopet uur me en Stek K\u0101bel diar\u00f6n, wat hent\u00f6 di Fiirsnaker giar. \u00d6n des Knop sen Mikrofoon en Gurtemsnaker t\u00f6hopbraacht.\nWan em sawat heer, ken em di Fiirsnaker iin \u00f6n di Jakenfek steek en me di Hunen \u00f6n di Boksfeken snaki. \nNormaalerwiis es bi sawat man dach dat K\u0101bel en bet kuurt, diar skel em en bet \u00fcppasi, wat em koopet.\n\nS\u00f6ner Wiir\nHat let h\u00f6m al teenk, dat et dit n\u00fc uk s\u00f6ner Wiir jeft. Di Funktechnik fuar sok Giraaten jit fuar't Miist Bluetooth.\nHat es ja iinfacher t\u00f6 bin\u00fcti, man em heer di Sender ek bluat \u00fcp Haur (\u00dcs bi di wiirluas Headsets), n\u00fc steeekt em di uk jit diar iin. Fuar di Sender br\u00fckt em da \"nat\u00fc\u00fcrlich\" en Baterii, fuar't miist san litj Jen, me Kweks\u00f6lwer diarbenen.\n\nEm skel hol weet, dat em fan't Gisets me niin Faartj\u00fcch k\u00f6\u00f6r mut, wan em en Fiirsnaker \u00f6n di Hun halt.\n\nDiarom skel em jen fan di Systeeme fuar Spatsiarigunsters bin\u00fcti, wan em me Rad \u00f6nerwai es.\n\n\u00d6n di Wain \n\nHat jeft et uk ekstra Giraaten fuar Autos, wat iinbecht uur:\n\n En Fastiinbechning es en kompleti Giraat me Hiirer, binai \u00fcs en Fiirsnaker fuar it\u00fc\u00fcs. Di aarberi uk sa, man di Gurtemsnaker sen normaalerwiis di fan't Raadio, en dat Mikrofoon kumt aaftinoch boowen lefts aur di Winjskiif fastmaaket.\n\n En \u00d6nlaag me Steker aarbert uk aur't Raadio, en di ken dit uk litjem maaki, wan't Raadio san \u00d6nsl\u00fct heer. Des Giraaten sen langsen di salev Kast (Elektroonik), hurfuar et forskeligi Adapters fuar di forskeligen Funkfiirsnakers jeft.\n\n En \u00d6nlaag s\u00f6ner Steker aarbert aur Funk. Dit giar fuar't Miist aur Bluetooth. Di Kast diarfan es ek fuul \u00fc\u0111ers \u0101pbecht \u00fcs di Anlaag me Steker en aarbert uk j\u00fcst sa, man di heer hok Fuardiilen: \n Di Funkfiirsnaker uur \"f\u00fcnen\", em t\u00f6rt di ek iinsteek\n Dit ken fan di Fiirsnaker \"lees\", en sa ken dit, want diarbenen spiikert es, \u00f6nweeget uur (Sa \u00fcs dat Telefoonbok).\n Hat es senerlig iinfach, des Giraaten fuar Spreekstj\u00fc\u00fcring iint\u00f6rocht, aurdat em diar aur en Laptop me Bluetooth nii Wersioon fan dit Program, wat diarbenen es, henstj\u00fc\u00fcri ken (Min \u00d6nlaag ken n\u00fc \"snaki\", dit k\u00fcr j\u00fc di jerst tau Jaaren bluat, wan ik en Telefoonnumer \"diktiari\" wil.).\n\nBi di miist \u00d6nlaagen es en Anteni fuar b\u00fcten bilair, wat em hol bin\u00fcti skel.\n\nSeekerhair\nHat es noch seekerer en haa di Hunen frii, wan em me di Wain k\u00f6\u00f6rt en da uk jit telefoniari wel.\nWeetenskepsliren fan Ameerika wel n\u00fc man \u00fctf\u00fcnen haa, dat di Haur dit gaar ek skafi ken, dat em metjens fiirsnaket en k\u00f6\u00f6rt.\n\nWan wat pasiaret, da es em langsen di Dumi, wan em fiirsnaket heer en jen ken dit biweegi.\n\nFutnooten\n\nDigit\u0101ltechnik"