title: "Herbert Marcuse"
text: "Herbert Marcuse ([ma\u0250\u032f\u02c8ku\u02d0z\u0259]; * 19. J\u00fc\u00fcle 1898 uun Berliin; \u2020 29. J\u00fc\u00fcle 1979 uun Starnberg) wiar en tjiisk-ameerikoons filosoof, sosioloog an politoloog, diar m\u00e4 det Frankfurt School faan Kritisk Teorii ferb\u00fcnjen as. Hi studiaret uun det Humboldt Uniwersiteet uun Berliin an Freiburg Germanistik an Filosofii. Uun Freiburg studiaret hi bi Martin Heidegger an \u00fc\u00fcs f\u00f6l faan sin generatschuun hed hi wat uu so f\u00f6l auer Heidegger an sin skraften Sein und Zeit (1927). Hi wiar en wichtig fig\u00fc\u00fcr uun't Instituut f\u00f6r Sosiaalforsking uun Frankfurt, wat l\u00e4\u00e4der \u00fc\u00fcs Frankfurt Skuul bek\u00e4\u00e4nd wurd. Uun sin werken, kritisiaret hi Kapitalismus, neimuudis technologii, histoorisk materialismus an populeerkult\u00fc\u00fcr, an skreew, dat jo nei skaken faan sosiaal kontrol san. \n\nEfter't Adolf Hitler sin meechtauerdreeging ferleet Marcuse 1933 Tjiisklun an lewet hi f\u00f6r kurt tidj uun Genf an Pariis. Entelk ging hi 1934 iin uun d\u00f6n Ferianigt Stooten. Twesken 1943 an 1950, Marcuse werket f\u00f6r det US-regiaring bi det Office of Strategic Services (wat l\u00e4\u00e4der det Central Intelligence Agency wurd). Uun detdiar tidj skreew hi Soviet Marxism: A Critical Analysis (1958 \u00fctjden), diaruun hi at ideologii faan det Komunistisk Partei faan det Sowjetunioon kritisiaret. Uun d\u00f6n 1960 an 1970 juaren wurd hi \u00fc\u00fcs de wichtigst teoreetiker faan det Nei Lacht an a studentbeweegingen faan Waasttjiisklun, Frankrik, an d\u00f6n Ferianigt Stooten bek\u00e4\u00e4nd; h\u00f6gen teenk, dat hi \"a aatj faan det Nei Lacht\" wiar. Sin bek\u00e4\u00e4nst werken san Eros and Civilization (1955) an One-Dimensional Man (1964). Sin ideen inspiriaret f\u00f6l radikaal intelektuelen an poliitisk aktiwisten uun d\u00f6n 1960 an 1970 juaren.\n\nFilosoof"