title: "F\u00f6riskep"
text: "En F\u00f6riskep es en Skep, hur em me fan jen Weeterkant aur't Weeter hent\u00f6 di \u00fc\u0111er kum ken. Aaftinoch ken em diar uk me di Wain \u00fcp mefaar. Sok Skeepen faar fan di Ail\u00f6nen en Haligen naa't Fastl\u00f6n en t\u00f6beek.\n\nF\u00f6riskeepen \u00f6n Nuur\u0111friisl\u00f6n \nFan S\u00f6l giar en F\u00f6riskepsliinie me di Sylt Express naa R\u00f8m\u00f8 (Sii: R\u00f6m\u00f6\u00f6, of \u00fcp S\u00f6lring Rem en \u00fcp D\u00fctsk: R\u00f6m), en dit diari Ail\u00f6n es d\u00f6r en Straatendam me't Deensk Fastl\u00f6n forb\u00fcnen. \n\nFan F\u00f6\u00f6r, di Haligen en Aamrem faart di W.D.R. me soks F\u00f6ren hent\u00f6 Daagibel en Schliksiil.\nFan S\u00f6l ken em uk aur di Hindenborig-Dam me en Waintoch t\u00f6 Naibel k\u00f6\u00f6r. Fan Aamrem, F\u00f6\u00f6r en di Haligen sen di F\u00f6riskeepen di iinsingst Wai, me di Wain hent\u00f6't Fastl\u00f6n t\u00f6 kum.\n\nTwesken Nuur\u0111str\u00f6n en Pelworem es di Nii Pelworemer Dampskepfaarts-GmbH (N.P.D.G.) me tau F\u00f6riskeepen \u00f6nerwai. Fan Nuur\u0111str\u00f6n ken em da me di Wain aur en Dam hent\u00f6't Fastl\u00f6n' k\u00f6\u00f6r.\n\nDi litj Haligen haa uk en litj F\u00f6ri: Di Rungholt faart fan Sch\u00fcttsiel naa Hoogi, Ual L\u00f6n en Gr\u00f6\u00f6di.\n\nForskeligi \u00d6ndreften en Klasen \nAli F\u00f6riskeepen haa Diesel-Maskiinen fan 570 bit hent\u00f6 4.600 kW, man di maaki forskeligi Saaken diarme:\n\nDopeljen-Skeepen\n\nDiesel-Elektrisk\nDi \"Sylt Express\" maaket elektrisk Energii fan di Diesel. Di Diesel-Maskiinen driif Generatooren \u00f6n, wat di Stroom maaki. Me des laap di elektrisk Maskiinen, hur dat Skep me faart. Dat Gur bi des Systeem es, dat di Dieselmotooren altert \u00f6n di beest Tuurental laap ken, hur di di miist Kraft fan di Diesel maaket uur.\nEm snaket diar aur dit hoogst Draimoment.\nDi Schottel-Propelers fan di S\u00f6l'ring F\u00f6ri ken om 360\u00b0 drait uur, sa dat dit Skep ek omdrai br\u00fck, aurdat dit lik gau \u00f6n biiring Rochtingen faar ken. Sawat jit en \"Dopeljen-F\u00f6riskep\".Des Skep heer niin Ruuderanlaag n\u00f6\u00f6rig, aurdat di Propelers drait uur ken.\n\nVoith-Schneider\nEn Dopeljen-F\u00f6ri jeft bi di W.D.R. uk, sent di Juunimuun fan 2010:Di nii \"Uthlande V\" (2010) aarbert ek Diesel-elektrisk, man j\u00fc es t\u00f6mendst efen sa gur t\u00f6 man\u00f6vriari.Di Wai diarhen es en gans \u00fc\u0111er jen wesen: Di diari F\u00f6ri heer fjuur \"Voith-Schneider-Propelers\". Dit sen Giraaten, wat om en vertikaal Akse drai en draibaari Bleeren haa. Sa ken dit diar Skep \"\u00fcp di Punkt omdrai\" s\u00f6ner Bugstraal-Maskiinen twerk off dr\u00fcki en en biiring Rochtingen lik gau faar. Dit diari Skep br\u00fckt uk niin senerk Ruuder muar. Di W.D.R. snaket fan h\u00f6\u00f6r \"jest rocht Dopeljen-F\u00f6ri\". \nEe\u0111er knap en Jaar fan't \u00dctprobiarin waar bisl\u00f6\u00f6ten, dat di W.D.R. jit san Skep haa wel.\nDi \"Schleswig-Holstein IV\" (2011) es da dit taust Skep fan des nii Aart. Wan em di Skelter biluket, da sjocht em, dat di en bet \u00fc\u0111ers becht es \u00fcs di Uthlande V. Di Wininger sit en bet \u00fc\u0111ers, en et wiar t\u00f6 lees, dat di nii Konstruktsjoon fan't jest Skep hok litj Failen her, wat man fuar't Miist ek muar \u00fcs \"Jungens-Kraankhairen\" wiar. Des wel em jaa man dach ek we\u0111er iinbech.\nDi Reederii snaket diarfan, dat di nii Skeepen t\u00f6hop ombi 34 Miljoonen Euro kostet haa.\n\nRoRo/RoPax\n\nKonventsjonel\n\nDi ialer F\u00f6ren bi di W.D.R. sen uk Dopeljen-F\u00f6ren, aurdat em fan fuarn en achtern diar\u00fcp k\u00f6\u00f6r ken, man di sen \"klasisch\" becht, \u00fcs Ro-Ro-Skeepen: Tau Maskiinen achtern, wat di Skr\u00fc\u00fcwen \u00f6nddriif, tau Ruuders achtern. Des Skeepen haa Bugstraalmaskinen, wat diarfuar sen, di Bug t\u00f6 Sir t\u00f6 dr\u00fcki, wan't om litji Huken giar. Wan san Skep hent\u00f6 Daagibel kumt, uur des Maskiin aaftinoch \u00f6nsmeten. Dit maakit Spitaakel, en et h\u0101remt en bet ee\u0111er di Dieselrook, wat fuarn \u00f6n Bakbuurd \u00fctkumt.Di diar Skeepen skel \u00f6n ark Haawen omdrai, aurdat di bluat \u00f6n jen Rochting faar ken.  Bit hent\u00f6 2005 es dit uk bi di \"S\u00f6l-F\u00f6ren\" sa wesen, wan di Westerland en di \"Vikingland\" diar jit faart sen.\nBi di W.D.R. sen dit Skeepen sa \u00fcs di \"Nordfriesland VI\".\n\nDi N.P.D.G. heer ialer Skeepen, wat koventsjonel faar, en sa es dit uk me di Haligf\u00f6ri.\n\nForaneringen aur di Bidreft\n\nEm kan somtirs meen, dat me di Skeepen ek muar inoch Jil fortiinet uur ken.\nDi nii Generatsjoon fan F\u00f6riskeepen es sa becht, dat di me mener Aarberers faar ken en dat di ek muar omdrai br\u00fck (Ratsionalisiaring).\nDi \"Uthlande V\" ken muar Wainer en Lir menem \u00fcs di ual Skeepen, en hat jit, dat di diarfuar mener of lik fuul Diesel br\u00fckt.\n\nDat Malheur aur di S\u00f6lring F\u00f6ri\nHat jit, dat dit me di \"Sylt-Express\" man sa temelk mes gingen es, aurdat di Kalkulatsjoon, me 4.000 kW en 16 Kneten d\u00f6\u00f6r't Weeter t\u00f6 jaagi, ek slaagi k\u00fcr.\nDat Skep noom noch olterfuul Diesel diarfuar, en di Aarberers k\u00fcr dit ek skafi en fo di Faargasten fan't Skep en we\u0111er diar\u00f6n.\n\u00dcs em sair, wiar di Faargasten uk ek t\u00f6friar, dat ja \u00f6n di F\u00f6ri ek muar rocht iit k\u00fcr, aurdat dit alis sa gau giar.\nSa faart di \"Sylt Express\" n\u00fc fuar't miist me 12 bit 13 Kneten en me Maskiinen, wat fuul t\u00f6 gurt diarfuar sen.\n\u00d6n di Bigening fan 2011 waar dat Skep \u00fctflagt t\u00f6 Zypern, aurdat et niin Jil fortiini k\u00fcr.\nHat ken n\u00fc wat leenger swaar blif, aurdat san Skep ombi 15 bit 20 Miljoonen Euro kostet.\n\nWat di Reederii da maaket heer\nDi Reederii heer aartig wat \u00f6n di F\u00f6ri foranert, dat di Lir diar wat lefer me faar mai. Di \"Sylt-Express\" wiar aur di jest Jaaren mesken en bet t\u00f6 \"steriil\". \nN\u00fc sen diar Str\u00f6nkorewen en Baanken henstelt uuren, dat em wat makelker b\u00fcten \u00fcp Dek sit ken.\n\u00d6n di Wunter fan't Jaar 2012 heer di Reederii di Faarpris fuar di S\u00f6l'ringer dial seet. Dit skul bit hent\u00f6 de Januwaari fan 2013 gung, man ja haa dit n\u00fc sa leten (Marts 2013).\n\nWat iinfacher uuren es\n\u00d6n di nii S\u00f6lring F\u00f6ri, sa \u00fcs uk \u00f6n di nii Skeepen fan di W.D.R es't wat iinfacher uuren en k\u00f6\u00f6r diar me di Wain \u00f6n. \nBi di ual S\u00f6lring F\u00f6riskeepen wiar di Trapenh\u00fc\u00fcser \u00f6n di Meren, sa dat di Wainer trinjom des st\u00f6nen, \u00f6n tau Reegen, lefts en rochts. \n\u00d6n S\u00f6l en R\u00f6m es't al pasiaret, \u00f6n Daagibel, Wyk en Witd\u00fcn uur't becht: En ekstra Rampi fuar Futgungsters, dat di fan di Sir \u00f6n di Skeepen kum ken en ek muar twesken di Wainer langs mut.\nDi nii Skeepen haa uk \u0100ptochen, sa dat em uk me en Rulst\u00f6\u00f6l fan't Waindek iin \u00f6n di Salon kum ken.\n\nFan di \"Uthlande V\" sair em, dat di jit k\u00f6\u00f6r ken, wan di ual Generatsjoon ek muaar \u00fct di Haawen kum ken, en di skel uk mener Diesel br\u00fck. Des Skep giar uk bluat 1,70m diip.\nFan di \"Sylt-Express\" weet em dit ek, aurdat di sa gurt Maskiinen heer en uk mal diip giar (3,80m). Di Koptain sair man, dat dat Skep aur di Maaten gur t\u00f6 man\u00f6vriari es.\n\nVideogalerii\nDi forskelig Skeepen sen forskelig becht, en somtirs skel diar uk wat \u00f6n maaket uur.\nEn bet wat aur \"Uthlande V\", en Bugstraalruuder, Maaleraarberen, dat Tankin en di \"Sylt-Express\".\n\nTwesken Kiel en Oslo faar di F\u00f6riskeepen fan di Color Line, \"Color Magic\" en di \"Color Fantasy\".\nDas Skeepen sen aartig wat gurter, en sa haa di Injeni\u00f6\u00f6ri jam wat \u00fcttacht, hur'ling em san Giraat \u00f6n di Haawen fastmaaki skel:\nDi \"Color Fantasy\" es en mal gurt F\u00f6riskep.\n\nLuki uk jir \n\n Di F\u00f6ri, wat fan S\u00f6l faart, \u00f6n't Nat\n\n Technik-Sir fan di \"S\u00f6l-Ekspress\"\n\n Wat aur di Azimuth-Propelers fan di S\u00f6lring F\u00f6ri (D\u00fctsk)\n___\n\n Di \"Wyker Dampskeepen-Reederii\"\n\n Technik fan di \"Uthlande V\"\n___\n\n Di Haligf\u00f6ri \"Rungholt\" \u00f6n't Nat\n___\n\n Di Pelworemer F\u00f6ri \u00f6n't Nat\n\nFutnooten\n\nForkiir\nTechnik\nSeefaart\nSkeps-Aarten\nVideo S\u00f6lring"