title: "Birkebuumer"
text: "Birkebuumer (Betula) hiar tu a bleedenbuumer faan det famile Betulaceae.\nAt jaft sowat 40 slacher uun Euroopa, uun Nuurdameerikoo (diar f\u00f6\u00f6raal bi a uastk\u00fcst) an uun Aasien, sodenang bal aueraal \u00fc\u00fcb a nuurdelk eerdheleft.\n\nBeskriiwang \n\nBirkebuumer san somergreen buumer of str\u00fcker. Jo waaks gau an k\u00f6n al efter s\u00e4\u00e4ks juar 7 m huuch wees, \u00fctjwoksen bit 30 m an muar.\nAt buark as \u00fc\u00fcbfaalen laachtgr\u00e4 bit witj. Birkebuumer bleu faan aanj Maarts bit aanj April an fermuare jo troch a winj, diaram fl\u00e4 uun di juarstidj f\u00f6l polen ambi, huar f\u00f6l lidj ei m\u00e4 am k\u00f6n.\nTu a fr\u00fcchten seit am ketjin, jo maanelken hinge, a wiifelken stun aprocht. At siad woort rip uun September bit Oktuuber an f\u00e4\u00e4lt \u00fc\u00fcb troch grat j\u00fcgen.\n\nSlacher \n1. uun Madeleuroopa\n - Sunbirkebuum (Betula pendula), di komt f\u00f6\u00f6raal f\u00f6\u00f6r.\n - Muurbirkebuum (Betula pubescens)\n - Sweragbirkebuum (Betula nana)\n - Birkestr\u00fck (Betula humilis)\n\nNat \nAt buark as iar br\u00fckt wurden f\u00f6r letj kasjin. Uun Finlun an uun Nuurdameerikoo haa's diar uk skur an \u00f6\u00f6der r\u00e4\u00e4skap faan maaget: Meel-, tee- an bruadduusen. Det buark suragt diarf\u00f6r, dat iidjwaar ei so gau ferdareft. Uk tjaar an \u00f6\u00f6le koon am \u00fctj det buark maage.\nA beesembinjer br\u00fckt jo twiigen - at ris - an maaget diar fein struatenbeesmer faan. An uk daalang as at ris noch wichtag, am loonangen uun a waas tu maagin.\nM\u00e4 birkebosker werket am uun a sauna, am a rag uftuklupin. An iarjuaren h\u00e4\u00e4 am birketwiiger uk diarf\u00f6r br\u00fckt, am jongen sliak tu dun.\n\nKult\u00fc\u00fcr \nBi a ual Germaanen an a Slaawen spelet a birkebuum en grat rol. Hi wiar mend f\u00f6r det godhaid Freya. Al uun j\u00fc tidj h\u00e4\u00e4 am en meibuum apsteld, am a somer tu begr\u00f6\u00f6tin.\nA \u00e4\u00e4ger faan lunstruaten san iar m\u00e4 birkebuumer beplaantet wurden, auer jo m\u00e4 h\u00f6r witj buark uk uun't jonken gud tu sen wiar.\nUun Eestlun, Ruslun, Finlun an Poolen as di buum en natsjuunaal s\u00fcmbool, so \u00fcs uun Sjiisklun di iakebuum.\n\nFerwis efter b\u00fctjen \n\nBetulaceae\nBuumer"