title: "Mehmed VI."
text: "Mehmed VI. Wahideddin (* 4. Janewoore 1861 uun Konstantinoopel; \u2020 16. Mei 1926 uun Sanremo, Itaalien) wiar faan 3. J\u00fc\u00fcle 1918 tu 1. Nofember 1922 de 36. an letst sultaan faan det Osmaans Rik an det naistletst osmaans kaliif. Hi wurd sultaan efter a duas faan san bruler Mehmed V. an wurd Nofember 1922 faan det Grat Natschunaalfersaamling faan a T\u00fcrkei ufsaat.\n\nLeewent\nHi wiar en dring faan sultaan Abd\u00fclmedschid I. an G\u00fcl\u00fcst\u00fc Han\u0131m, diar Abchaas wiar. Hi wurd 1916 a truunfuliger efter \u015eehzade Yusuf Izzeddin, en dring faan sultaan Abd\u00fclasis, stoorew. Hi wurd sultaan 3. J\u00fc\u00fcle 1918 efter san bruler Mehmed V. san duas. \u00dc\u00fcs hi sultaan wurd, wiar det Osmaans Rik uun de Iarst W\u00e4\u00e4ltkrich \u00fc\u00fcb at sidj faan Tjiisklun, Uasterrik-Ungarn an Bulgaarien. A krich wiar tu't tidj f\u00f6r't rik en katastroof: d\u00f6n Aliiarten besaat a s\u00fc\u00fcd faan Palestiina an det hial Mesopotaamien. Tu't tidjponkt faan sin bitreed hed hi b\u00f6\u00f6s letjet meecht, auer't Komitee f\u00f6r Ianhaid an Widjerskred (KIW), sant 1913 oner't feering faan d\u00f6n trii paschas Enver Pascha, Talaat Pascha an Djemal Pascha, sant 1908 at lun regiaret hed.\n\nAt situatschuun anert ham, \u00fc\u00fcs de 30. Oktuuber 1918 det Osmaans Rik at Woopenrau faan Mudros m\u00e4 d\u00f6n Aliiarten onerteekent. A woopenrau broocht at bedialigung faan't rik uun a krich tu aanj an't feering faan't KIW fl\u00fcchtet faan't lun: d\u00f6n trii paschas ging tu Tjiisklun. A sultaan hee do at m\u00f6gelkhaid, trau gratwesiiren uun tu stelen, am sin pers\u00f6\u00f6nelk kontrol auer't regiaring tu auernemen an sin autoriteet stark tu maagin.\n\nEfter't deellaag faan't rik faan a Aliiarten, toocht a sultaan, dat det uun sin best politiisk intrese wiar, m\u00e4 jo (f\u00f6\u00f6raal m\u00e4 det Ferianigt K\u00f6ningrik) tup tu werken. Fraans\u00f6\u00f6sk, britisk an italjeens saldooten begand faan 12. Nofember h\u00f6r besaating faan Konstantinoopel an leederhen \u00f6ler dialen faan Uastthraakien an dialen faan Anatoolien. En welerstant jin't besaating begand uun Deetsember.\n\nUun't tweskentidj, a sultaan, auer hi en fiind faan't KIW wiar, stroofet ual lasmaaten faan't partei an liaset de 23. Nofember 1918 det Osmaans Parlament ap. \u00dc\u00fcs greks saldooten de 15. Mei 1919 \u0130zmir (do Smyrna) besaatet, berep a sultaan en nei fersaamling. Hi s\u00e4\u00e4nd en jong ofisiar, Mustafa Kemal Pascha, tu det Suart-Sia-Regiuun, am seeker tu stelen, dat at regiuun oner a kontrol faan't regiaring bleew.\n\nMustafa Kemal slood ham man tu a welerstant jin d\u00f6n Aliiarten uun. Efter hi uun Samsun lunigt wiar, begand hi m\u00e4 sk\u00f6\u00f6len faan Natschunalisten, diar jin a Aliiarten welerstun wul, kontakt ap tu nemen. Hi h\u00e4\u00e4l uk grat fersaamlingen uf, am at apbauen faan a welerstant tu halepen an m\u00e4 ianhaiden faan't armee uun f\u00f6l \u00f6ler dialen faan't lun kontakt ap tu nemen. Oner sin feering, en nei regiaring, det Grat Natschunaalfersaamling, wurd de 23. April 1920 uun Ankara gr\u00fcnjlaanjen. At wiar a sultaan san luuw, dat Mustafa Kemal an det Natschunaalfersaamling h\u00f6r aktiwiteeten en widjersaating faan a poliitisk aktiwiteeten faan't KIW wiar: hi ded ales jo tu behanrin. \n\nAuer a sultaan toocht, dat det \u00fcnrealistisk wiar, a Aliiarten \u00fctj tu slauen, saad hi j\u00e4 tu a Ferdrach faan S\u00e8vres (10. August 1920), diaruun det Osmaans Rik oner d\u00f6n Alliiarten apdiald wurd: a Hedschas (n\u00fc dial faan Saudi-Araabien) skul suwereen wurd, Armeenien (uun a uast faan't rik) an Grekenlun (uun a waast) skul grat gebiiten fu. Uk skul at regiuun am a eeger uun a s\u00fc\u00fcd an waast an uk at regiuun am det Marmara-Sia (tup m\u00e4't hoodsteed Istanbul) oner internatschunaal kontrol steld wurd. A prowinsen uun d\u00f6n araabsk lunen an d\u00f6n ferblewen restelk f\u00f6\u00f6rrochten uun a nuurd faan Aafrika skul oner Frankrik, Itaalien an det Ferianigt K\u00f6ningrik apdiald wurd. At regiuun Kurdistaan skul uk autonoom weese.\n\nAt armee faan a Natschunalisten begand uun't juar 1920 jin Frankrik, Armeenien an Grekenlun tu stridjen. Uun Janewoore an Febrewoore 1920 kaam det uun a s\u00fc\u00fcdwaast faan a T\u00fcrkei tu stridjen twesken Fraans\u00f6\u00f6sk an Natschunalistisk saldooten, f\u00f6\u00f6raal am't steed Mara\u015f (n\u00fc Kahramanmara\u015f). A fraansuusen moost a steed ferleet an toog jo efter an efter, steed f\u00f6r steed, turag. A stridj jin Armeenien wurd twesken J\u00fc\u00fcne an Deetsember 1920 wonen an at lun wurd twesken a T\u00fcrkei an det nei Sowjetunioon apdiald. Greks kontrol faan a waast faan Anatoolien kaam uk tu aanj: jo toog efter deellaagen uun Janewoore an Marts tu April 1921 faan det greks armee faan Natschunalisten uun tau slachten bi \u0130n\u00f6n\u00fc uun det Eski\u015fehir Prowins. Det letst steed oner greks kontrol, \u0130zmir, fool tu a Natschunalisten uun September 1922.\n\n\u00dc\u00fcs a Natschunalisten loket, fersch\u00fckt a sultaan an sin regiaring jo uf tu finjen. Hi hed man wel det politiisk legitimiteet ferleesen an \u00fc\u00fcs a Aliiarten fertreedern faan det nei ferwalting uun Ankara an det keiserlik regiaring uun Istanbul tu en freeskonferens uun Lausanne uun a Swaits nuadigt, k\u00fcd at regiaring uun Ankara de 1. Nofember a sultaan uf tu saaten. Do fl\u00fcchtet Mehmed VI. faan't lun \u00fc\u00fcb en britisk krichsskap tu Malta. Hi stoorew 16. Mei 1926 uun eksiil uun San Remo, Itaalien an wurd uun a hoof faan de Tekkiye-Moschee uun Damaskus begreewen.\n\nLuke uk diar\n Sultaanen faan det Osmaans Rik uun d\u00f6n nj\u00fc\u00fcgentanjst an twuntigst juarhunerten: Selim III. (1789\u20131807), Mustafa IV. (1807\u20131808), Mahmud II. (1808\u20131839), Abd\u00fclmedschid I. (1839\u20131861), Abd\u00fclasis (1861\u20131876), Murad V. (1876), Abd\u00fclhamid II. (1876\u20131909), Mehmed V. (1909\u20131918), Mehmed VI. (1918\u20131922).\n\nKwelen\n\nSultaan faan't Osmaans Rik"