title: "Burkiina Faaso"
text: "Burkiina Faaso ([b\u028ar\u02c8ki:na \u02c8fa:zo], iar Boowervolta, \u00fc\u00fcb Fraans\u00f6\u00f6sk: Burkina Faso [bu\u0281kina faso]  an Haute-Volta) as en stoot uun a waast faan Aafrika. Uun a nuurd leit Maali, uun a uast Niiger, uun s\u00fc\u00fcdwaast Beniin, uun a s\u00fc\u00fcd lei Toogo an Ghaana an uun a s\u00fc\u00fcdwaast leit at Elfenbiank\u00fcst. At lun hee 15.224.800 lidj (2009). At hoodsteed as Ouagadougou.\n\nGeografii\n\nGeograafisk Laag\nBurkiina Faaso leit twesken 15\u00b0 05' an 09\u00b0 24' (faan a nuurd tu a s\u00fc\u00fcd) an 5\u00b0 30' an 2\u00b0 25' (faan a waast tu a uast). At lun as amanbi so grat \u00fc\u00fcs Tjiisklun.\n\nAt lun dialt grensen m\u00e4 seeks lunen. Det lingst grens (1325 km) wurt m\u00e4 Maali an det kurtst (131 km) m\u00e4 Toogo diald. At lun dialt uk en 626 km lung grens m\u00e4 Niiger, en 602 km lung m\u00e4 Ghaana, en 545 km m\u00e4 Elfenbiank\u00fcst an en 386 km lung m\u00e4 Beniin.\n\nLunskap\nUun a s\u00fc\u00fcd as at lunskap green; uun a nuurd jaft at w\u00fc\u00fcst.\n\nBerger\nDe huuchst berig (727 m) uun\u2019t lun as de Tenakourou Berig. \u00d6ler berger san: de Tanlall\u00e9 Berig (562 m), de Kantolo Berig (542 m), de Tonvo Berig (470 m), de Kanso Berig (448 m), de Kol\u00e8l Berig (448 m), de Pic de Nahouri (447 m), de Zaran Kipsi Berig (441 m), de Nanga Berig (417 m), de Gabou Kani Berig (411 m) an de Lakba Berig (400 m).\n\nStruumer\nD\u00f6n trii gratst struumer uun Burkiina Faaso san de Ruad Volta, Suart Volta an Witj Volta.\n\nIndialing faan Ferwalting\nBurkiina Faaso hee 13 regiuunen (\u00fc\u00fcb Fraans\u00f6\u00f6sk: R\u00e9gions), wat iin uun prowinsen diald wurd.\n\nKliima\n\nBef\u00f6lkring\n\nSpriiken\nDet amtelk spriik faan Burkiina Faaso as Fraans\u00f6\u00f6sk: 3.740.000 lidj uun't lun snaake detdiar spriik. Natschunaal spriiken san Fula, Jula an More.\n\nBiljing\nHuuchskuulen uun Burkiina Faaso san: det Huuger Instituut f\u00f6r Informaatik an Ferwalting (uun Ouagadougou), Feekhuuchskuul faan Bobo-Dioulasso, det Uniwersiteet faan Ouagadougou an det Uniwersiteet faan Koudougou.\n\nS\u00fcnjhaid \nW\u00fcfen raage uun't madel en \u00e4\u00e4ler faan 61,9 juaren, an maaner ian faan 60,4 juaren.\n\nHistoore\nBurkiina Faaso wiar en fraans\u00f6\u00f6sk kolonii. At lun wurd 5. August 1960 suwereen. Sant suwereniteet san f\u00f6l putschen. Maurice Yam\u00e9ogo wiar de iarst president. At wiar 1966 en putsch. At hood faan't armee, Sangoul\u00e9 Lamizana, wurd a efterfuliger. At wiar 1980 en \u00f6ler putsch. Do wurd Saye Zerbo at stootsboowenhood. At wiar 1982 en \u00f6ler putsch. Do wurd Jean-Baptiste Ou\u00e9draogo at stootsboowenhood. At wiar 1983 en \u00f6ler putsch faan Koptein Blaise Compaor\u00e9. Do wurd Thomas Sankara at stootsboowenhood. A n\u00f6\u00f6m faan't lun wurd 1984 tu Burkiina Faaso feranret. Koptein Blaise Compaor\u00e9 startet 1987 en \u00f6ler putsch, huaruun Thomas Sankara ambroocht wurd. Do wurd hi f\u00f6r 25 juar stootsboowenhood. Efter unrauen, treed hi 2014 turag an Isaac Zida wurd at stootsboowenhood. H\u00f6g wegen l\u00e4\u00e4der treed hi turag an Michel Kafando wurd president. De letst putsch wiar uun 2015. At meecht wurd man bal tu Michel Kafando turagden an kurt diarefter't wiar en presidentskapswool.\n\nPolitiik\nBurkiina Faaso as en republiik. Roch Marc Christian Kabor\u00e9 as sant 2015 a president.\n\nB\u00fctjenpolitiik\nBurkiina Faaso as sant de 20. September 1960 lasmoot faan d\u00f6n Feriand Natschuunen an sant 25. Mei 1963 faan det Aafrikoons Unioon.\n\nWiartskap\n\nBurkiina Faaso as een faan a aremst lunen \u00fc\u00fcb a eerd. \u00dc\u00fcb a HDI-indeks steent det lun \u00fc\u00fcb plaats 181 faan 187. 2005 haa a Weltbeenk an a Internatjunaal M\u00fcntfond det henfingen, dat det lun en graten dial faan sin skiljen luaswurd. Uun a leetst 15 juar as det wiartskap st\u00fcdig am sowat 5% woksen. Man det waaksen komt f\u00f6\u00f6raal det sk\u00f6\u00f6l faan a Mossi tu guud, diar uun a steeden wene. A miasten skel m\u00e4 (amreegent) maner \u00fcs een US-Dooler a dai \u00fctjkem. H\u00f6r aanj m\u00fcnt het CFA-Franc.\n\nAuer 90% faan a minsken b\u00fc\u00fcre f\u00f6r jo salew, an haa \u00f6\u00f6ders neen iinkemen. Jo lewe faan hirse, meis, sorghum, fonio an ris. An wan diar ans en ring fung as, do skel f\u00f6len hongre.\n\nUun't s\u00fc\u00fcden, huar't ei gans so dr\u00fcg as, waaks uk yams, maniok an sokerraid. F\u00f6r a eksport wurd uk eerdn\u00f6den an buumol uunbaud.\n\nW\u00e4\u00e4rdag materioolen uun a gr\u00fcnj san gul an mangaan, man f\u00f6r en industrii h\u00e4\u00e4 Burkiina Faaso noch neen gud ferkiarsneet.\n\nAt weering faan't lun as de waastaafrikoons CFA-Franc, wat faan det Waastaafrikoons Sentraalbeenk \u00fctjbroocht wurt.\n\nUun't juar 2018 hed Burkiina Faaso en BIP faan amanbi 16,2 biljuunen US-Dooler.\n\nKwelen"