title: "\u0100richsem"
text: "\n\n\u0100richsem es dit taust-litjist T\u0113rp \u00f6n di Gimiindi S\u00f6l. Bluat Munkm\u0113sk es jit litjer.\nDat T\u0113rp liit twesken Muasem en Kairem, ombi 1,5 km weestern fan Muasem.\nDi Gurthair ken em man fan tau Siren se: Hur H\u00fcsen staan, dit es litj. Diar uuni ombi 350 Mensken. Man \u0100richsem es san rocht Buernt\u0113rp, en sa es dit L\u00f6n ombi, wat diart\u00f6 jert, 679 Hektar gurt.\n\nLeewent \u00f6n \u0100richsem\nEm heer \u00fctf\u00fcnen, dat diar al sent D\u00fc\u00fcsenden fan Jaaren Mensken uunit haa. Hat jeft sagoor Sp\u00f6\u00f6ren fan Lir, wat jam diar dial leten haa, \u00fcs di niin Nomaden muar wiis wel. Des Tiren jit Neolithikum en wiar mendstens 4000 Jaaren fuarof.\n1462 es t\u00f6jerst wat aur \u0100richsem \u0101pskrefen uuren, en dit wiar iin \u00f6n en Tins- of Stj\u00fc\u00fcrenbok.\n\u00d6n't 17. Jaarh\u00f6nert sen masi Lir fan't T\u0113rp \u00fcp W\u0101lfangskepen mefaart, en fan dit Jil diarfan sen di ual Koptainsh\u00fcsen, wat et jit jeft, becht uuren.\nWan dit me di Feskerii wesen wiar, sen masi Mensken wechgingen, en di Rest forsjukt h\u00f6m \u00f6n L\u00f6nwertskep. Dit es man ek olter gur gingen, aurdat masi Aarber fan Storemfl\u00f6\u00f6ren kaputgiar, en sa wiar \u0100richsem en \u0101rem T\u0113rp.\n\nKoog \n1937 es en Koog becht uuren, wat fan Tinem bit hen t\u00f6 Muasem-N\u00f6si giar. \nDes jit di bit hent\u00f6 deling iinfach \"N\u00f6sikoog\" en ek achter Menskennaamen.\nFan des Koog es et me di Buererii beeter uuren, aurdat diar niin Weeter fan di Storemfl\u00f6\u00f6ren muar \u00f6n di M\u0113rsk laap ken. Sa uur't bit hent\u00f6 di soowentiger Jaaren fan't twuntigst Jaarh\u00f6nert langsen beeter fuar di Buern.\n\nBaarilir en L\u00f6nsforkoop\n\u0100richsem en Muasem sen aur lung Jaaren wat fuar Gasten wesen, wat sa rocht Freer finj wel. Diaraur es uk \u0100richsem aur lung Tiren ek sa interesant fuar L\u00f6nsforkoopers wesen. \u00d6n't Jen fan di Sokstiger Jaaren sen di jerst \"Taustuuningen\" becht uuren, man des T\u0113rp k\u00fcr sin Karakter lung hual. Me di L\u00f6nwertskep es dat al \u00f6n di soowentiger en tachentiger Jaaren mener uuren, aurdat em \"Bi di Bund\" t\u00f6 Aarber giar en di Busemer forh\u00fc\u00fcrit.\nSent 'et Jen fan't twuntigst Jaarh\u00f6nert es dit man uk me di nii H\u00fcsen muar uuren, aurdat fuarskelig Stairen di Generatsjoonen jam foranerti.\nSa es di Stair, hur em fan Weesten iin \u00f6n't T\u0113rp k\u00f6\u00f6rt, totaal foranert: Hur \"Baker Abeling\" of leeter di \"\u0100richsemer Pesel\" wiar, staan n\u00fc hok H\u00fcsen me jit muar Uuningen diarbenen, wat Taustuuningen sen.\n\u00dcp di \u00fc\u0111er Sir fan di Straat, hur em diar rochts om henk\u00f6\u00f6r ken, es di \"Augstein-Grunj\" wesen, wat achter sin Duar t\u00f6 di Gimiindi giar. Jir sen masi H\u00fcsen fuar Lir becht uuren, wat \u00fcp S\u00f6l uuni.\n\n\u0100richsem bleft man fuar't miist en Plaats, hur em bluat d\u00f6\u00f6rk\u00f6\u00f6rt, en sa bleft diar uk wat leenger dit en des, sa \u00fcs dit wesen es.\n\nLuki uk jir\nTeenkstairen \u00f6n \u0100richsem\n\u00dc\u0111er T\u0113rper \u00fcp S\u00f6l\n\nS\u00f6l'"