title: "Kaamertoon"
text: "Di Kaamertoon es di Toon, huree\u0111er ali Instrumenti fan en Musiik-Ker stemet uur, dat d\u0101nen t\u00f6hopstemi.\n\nKaamertoon kumt diarfan, dat jerer fuul Musiik iin \u00f6n di Priwaatkaamern fan k\u00f6ninglig Liren musitsiaret waar. Bit\u00f6 jaav et diar jit di \"S\u0113rk-\" en di \"Choor-\" toon. Di Choortoon k\u00fcr en hiili Toon diiper of hooger wiis.\nDiaraur hen jaav et jit Stemt\u00f6\u00f6ni fuar Cornetts en fuar di Ooper. Di Forskelen sen ee\u0111er dit Jaar 1800 lungsom forsw\u00fcnen.\n\nSent 1939 uur fuar't olermiist ee\u0111er a1 = 440Hz stemet. D\u00fctsk en uasterriksk Sinfoniiorkester nem man aaft a1 = 443 HZ, di Swaitser haa't me 442 Hz.\n\nDi Toon uur \u00fcs a1 of a' skrewen (A, jens streken), bi di Weetenskep uur man uk A4 sair, bi MIDI-Programiaring A3.\n\nHistoorie\n\nBit t\u00f6 dit 18. Jaarh\u00f6nert lair di T\u00f6\u00f6ni \u00f6n di forskelig L\u00f6nen bit t\u00f6 tau T\u00f6\u00f6ni \u00fctenachtler. Ee\u0111er 1800 k\u0101m em en bet naier t\u00f6hop, di T\u00f6\u00f6ni wiar om 432 Hz \u00f6nerwai, en diarfan en hualev Toon diiper of hooger. \u00d6n Frankrik en Engel\u00f6n waar fuar't Miist wat diiper stemet en s\u00fcngen, \u00f6n L\u00f6nen sa \u00fcs D\u00fctskl\u00f6n en Uasterrik en bet hooger.\n\u00d6n Frankrik waar 1788 a1 me 409 Hz fastlair (Jer Pariser Steming), \u00f6ner Napoleon waar 1858 en Toon fan 435 Hz \u00fcs Gisets dialskrewen en fan di miist Naibern uk aurnomen. 1885 waar fan en internatsjonaali Stemikonferens bisl\u00f6\u00f6ten, dat uk Rusl\u00f6n, Sweeden, Italien en forskeligi D\u00fctsk Staaten me 435 Hz stemi skul.\n\u00d6n Uasterrik waar man fuar di Militeermusik fuul hooger, me 461 Hz stemet. Des giar bit t\u00f6 di 1960er Jaaren, en bit deling haa di Original Hoch- und Deutschmeister des Toon \u00fcs jaar Stemitoon.\n\nJen Toon fuar di hiili W\u0101rel\n\nDi Forskelen blef man jit langsen, en diarfan k\u0101m Swaarhairen. Me di Technisiaring k\u0101m di Musikanten fan di forskelig L\u00f6nen aafter t\u00f6hop, en em skul h\u00f6m hol iinigi.\n\nDi leest Konferens fuar di \"Kaamertoon\" wiar 1939, en diar waar 440\u00a0Hz bi 20\u00a0\u00b0C fuar di Toon a1 (Standard ISO\u00a016) fasth\u00f6len. Diarfuar waar en Norm skrewen, en dit D\u00fctsk Instituut fuar Normiaring aurnom dit. Diarfan k\u0101m di DIN 1317-1. Des Norm es fuar di Normtoon, Stemgaafel en di Orgel maaket. Di Norm es fuar Liren, d\u0101nen Instrumenti bech, man ja sen ek tw\u00fcngen, diaree\u0111er t\u00f6 aarberi.\nDi Euroopareer aurnom des Norm \u00f6n di 30. Juuni 1971.\n\nKaamertoon deling\nEm ken h\u00f6m dit bal ek fuarstel, wat dit fuar'n Stohai wiar en kum \u00fcp jen A fuar ark'jen. Deling ken em en Video fan Ameerika of Frankrik \u00f6n't Nat \u00f6nluki, sin Gitari \u00fct di Huk haali en diart\u00f6 sp\u00f6li.\n\nGiraaten\n\nHoken aliweegen en uk s\u00f6ner Bateriien en \"gur\" A haa wel, di skel man en Stemgaafel me langs haa. Des heer h\u00f6m en engelsk Trompeetensp\u00f6lster \u00f6n't Jaar 1711 \u00fcttaacht. Hat jeft uk Stempiipen, man dit es ek san klaari Toon en diarom uk ek ark'jens Saak.\n\nAl sent di 1970er Jaaren jeft et elektroonisk Giraaten, danen di jest Tir me Mikrofooni l\u00f6pen sen en leeter uk me (Signaal-) K\u0101bel fan elektrisk Instrumenti. Sent di 1990er Jaaren jeft et mal litj Giraaten me Piezokristal, diar dit Sw\u00fcngen fan dit Instrument ofnem. Me sok Giraaten ken em sagaar stemi, wan trinjom Liren snaki.\nDelings Giraaten sen fuar't Miist chromaatisk, dit meent, ja keen ali T\u00f6\u00f6ni fan salev. Em t\u00f6rt jam ek muar \u00fcp di Toon, diar em haa wel, iinstel.\n\nT\u00f6\u00f6ni, huree\u0111er em stemi ken \nJir ken em di forskel twesken di Frekwensen hiir en sin Instrument mesken jens omstemi, wan em dit \u00fctprobiari wel.\n\nFutnooten\n\nMusiik_S\u00f6lring\nMusiikteorii"