title: "Biibel"
text: "A Biibel ( \u201abuken\u2018; diaram uk buk faan a buken) as en saamlang fan skraften, diar f\u00f6r a Juuden an Krasten \u00fcs Halag Skraft t\u00e4\u00e4lt.\n\nDet Biibel f\u00f6r a Juuden het Tanach an h\u00e4\u00e4 trii dialen: Tora (Uunwisang), Nevi\u2019im (Profeeten) an Ketuvim (Skraften). Jo san am't juar 1200 f.Kr. apskrewen wurden.\n\nA Krasten auernaam a Tanach, steld a skraften en betj am, an maaget diarfaan det Ual Testament. Diar kaam do det Nei Testament tu, diar ham \u00fc\u00fcb det leewent an a liaren faan Jiises Krast betoog. Detdiar taudialag Biibel as det miast dr\u00fckt, an uun a miast spriaken auersaat buk faan a welt.\n\nN\u00f6\u00f6m \nDi n\u00f6\u00f6m Biibel komt faan't griichisk \u03b2\u03b9\u03b2\u03bb\u03af\u03bf\u03bd (Papyrus-rol), an det komt faan b\u00edblos of b\u00fdblos (papyrus). Byblos het uk det huuwenst\u00e4\u00e4d, huar papyrus-rolen maaget wurden san.\n\nAuersaatangen tu't Fresk \n\n Uastfresk (Plaatsjiisk): \n Dat N\u00e4i Testament in dat Ostfr\u00e4ske Plattd\u00fcts \u00d6ferset't von O. Boekhoff (fert. Oldig Boekhoff, 1915)\n Nuurdfresk:\n Dat Nii Testament en di Psalme (S\u00f6lring; fert. Peter Michael Clemens (1804-1870), reekommen yn 1870 mar nea \u00fatj\u00fbn)\n D\u00e5t Evangelium fon Markus aw Mauringer-Frasch Auerset (Mooring; fert. Alfred Boysen, 1954)\n D\u00e5t Evangelium fon Matt\u00e4us aw Mauringer-Frasch Auerset (Mooring; fert. Alfred Boysen, 1955)\n Di Fjuur Evangelien \u2013 Matth\u00e4us, Markus, Lukas, Johannes: \u00fct dit Nii Testament (S\u00f6lring; fert. Johann Frank, 2006)\n Molkwarder: \n Het Sechste Hae'stik fan Matthewes (fert. Everwinus Wassenbergh, 1802; yn: Taalkundige Bijdragen tot den Frieschen tongval I)\n Saaterfresk:\n D\u00e4t N\u00e4ie T\u00e4stam\u00e4nt un do Psoolme in ju aasterlauwersfr\u00e4iske Uurtoal fon d\u00e4t Seelterlound, Fr\u00e4islound, Butjoarlound, Aastfr\u00e4islound un do Groninger Umelounde (fert. dr. Marron Fort, Oldenburg, 2003, )\n Skierm\u00fbntseagersk: \n Ut it Wes (Gen. 22:1-19, it hiele boek Ruth, Ps. 23, 25, 27 en 42, Jes. 53, Mt. 5 o/m 7, Luk. 2:1-23 en 15:11-32 en Jeh. 20:11-18; fert. Douwe Fokkema sr., 1959)\n It Evangeelje fan Matthe\u00fcs yn it Schiermonnikoogs (yn twa dielen; fert. Douwe Fokkema sr., 1960/1961)\n Plaatsjiisk:\n Dat Ole un dat Nie Testament in unse Moderspraak (fert. Johannes Jessen, 1937)\n Dat Niee Testament: Plattd\u00fc\u00fctsch (fert. Rudolf Muu\u00df, 1975)\n Frysk:\n Nije Fryske Bibeloersetting, 1978\n\nLuke uk diar\n\nFutnuuten \n\nReligion\nLiteratuur"