title: "Nikita Chruschtschow"
text: "Nikita Sergejewitsch Chruschtschow (\u00fc\u00fcb R\u00fcs: \u041d\u0438\u043a\u0438\u0442\u0430 \u0421\u0435\u0440\u0433\u0435\u0435\u0432\u0438\u0447 \u0425\u0440\u0443\u0449\u0451\u0432  [n\u02b2\u026a\u02c8k\u02b2it\u0259 s\u02b2\u026a\u02c8rg\u02b2ej\u026av\u02b2\u026at\u02b2\u0255 xru\u02c8\u0283\u0255of] Nikita Sergejewitsch Chruschtschow; * 3. / 15. April 1894  uun Kalinowka, Ujesd Dmitrijew, Kursk Guwernement, R\u00fcs Keiserrik (daaling Oblast Kursk, R\u00fcslun); \u2020 11. September 1971 uun Moskau) wiar en sowjetisk poliitiker an faan 14. September 1953 tu 14. Oktuuber 1964 iarst sekreteer faan faan det Kommunistisk Partei faan\u2019t Sowjetunioon.\n\nChruschtschow wurd 1894 uun't taarep Kalinowka b\u00e4\u00e4ren, diar nai bi't grens twesken Ruslun an Ukraine faan daaling as. Hi wiar uun sin jong juaren metaalwerker an uun de R\u00fcs B\u00fcrgerkrich poliitisk komisaar. Hi onerst\u00fctset Joosef Staalin sin rianmaagingen an saad j\u00e4 tu d\u00fc\u00fcsenen faan ferhaftingen. 1938 stj\u00fc\u00fcret Staalin ham tu't Ukraine, am diar a rianmaagingen widjertumaagin. Uun de Grat feederlunskrich (of de Naist W\u00e4\u00e4ltkrich) wiar Chruschtschow weler komissaar an tiinet \u00fc\u00fcs fermadler twesken Staalin an sin generoolen. Hi hed en rol uun det 1942-1943 weering faan Stalingrad. 1943 ging hi tu't Ukraine turag, am diar at welerapbagen faan't lun auertuwachin. Hi wurd 1949 tu Moskau berepen wurd, am a iinfl\u00f6\u00f6d faan Georgi Malenkow an seekerhaidsf\u00f6\u00f6rmaan Lawrenti Beria, diar \u00fc\u00fcs Staalin sin arewen uunluket wurd, \u00fctjtulikin.\n\nEfter Joosef Staalin san duas uun Marts 1953 wiar tu September 1953 f\u00f6r't iarst Georgi Malenkow de iarst generoolsekreteer faan det Kommunistisk Partei faan't Sowjetunioon. Efter en meechtstridj f\u00f6r't baantje wurd Chruschtschow generoolsekreteer. Do feerd hi 25. Febrewoore 1956 \u00fc\u00fcb de 20. Parteidai faan't Kommunistisk Partei troch en waaget gehiamreede det \u00fctjstaalinisiaring iin. Hi begand f\u00f6l reformen uun seelskaps- an wiartskapspolitiik, biljing an kult\u00fc\u00fcr. B\u00fctjenpoliitisk saat hi det rauelk koeksistens m\u00e4't Waasten iin, man tu liker tidj streewet hi troch rakeetentechnik an apr\u00fcsting det globaal feeringsrol faan't Sowjetunioon uun. Sodening kaam det 1962 tu det Kuuba-Kriise m\u00e4 det Ferianigt Stooten, man k\u00fcd en Traad W\u00e4\u00e4ltkrich troch gehiamdiplomatii m\u00e4 president John F. Kennedy amgingen wurd. Auer reform faan't partei an sin uunnaierkeming tu det Bundesrepubliik Tjiisklun ferlus hi f\u00f6l faan sin uunhinger an wurd hi faan Leonid Breschnjew st\u00f6rtet an 1966 \u00fctj at sentraalkomitee \u00fctjsl\u00f6\u00f6den.\n\nLuke uk diar\n Hoodmaaner faan't Sowjetunioon: Wladimir Leenin (1917-1922), Joosef Staalin (1922-1953), Georgi Malenkow (1953), Nikita Chruschtschow (1953-1964), Leonid Breschnjew (1964-1982), Juri Andropow (1982-1984), Konstantin Tschernjenko (1984-1985), Michail Gorbatschow (1985-1991)\n\nPolitiker\nSowjetunioon"