ސުލްޠާން ޖަލާލުއްދީނު ޢުމަރުވީރު

ސުލްޠާން ޖަލާލުއްދީނު ޢުމަރުވީރު އަކީ މީލާދީން 1306 ން 1335 އަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްކަން ކުރެއްވި ރަދުންނެވެ. އެއީ ހިޖުރައިން 706 ން 735 އަށެވެ. މިރަދުން ރަސްކަމަށް އިސްވެ ވަޑައިގަތީ ހިޖުރައިން 706 ވަނަ އަހަރު އެވެ.ވީރު ޢުމަރު ރަސްގެފާނު ރަސްކަމަށް އިސްވެވަޑައިގަތީ ތީމުގޭ ދަރިކޮޅުން އެންމެ ފަހުން ރަސްކަންކުރެއްވި ސުލްޠާން ދާއޫދު ކަލަމިންޖާ (އެއްވަނަ) އަވަހާރަ ވުމުންނެވެ. މިރަދުންގެ ކޮލީ ނަންފުޅަކީ ސިރީ ލޯކަ އަބާރަނަ މަހާރަދުންނެވެ.

ނަސަބު 
އުމަރު ވީރު ރަސްގެފާނުގެ ބައްޕައަކީ ޞަލާޙުއްދީނު ޞާލިޙު އެވެ، ނަމަކަށް ކިޔުނު ބަންގާޅުގެ މާތް މީހެކެވެ. ޢުމަރު ވީރު ރަސްގެފާނަކީ  ސުލްޠާން ޔޫސުފު ކަލަމިންޖާ (އެއްވަނަ)ގެ ދޮންދަރިކަލެކެވެ. އަދި ސުލްޠާން ދާއޫދު ކަލަމިންޖާ (އެއްވަނަ)ގެ ކޮއްކޯފުޅެކެވެ. ޢުމަރު ވީރު ރަސްގެފާނުގެ ބައްޕަ ޞަލާޙުއްދީނު ޞާލިޙު ވެސް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަސްކަން ކުރެއްވި ކަމުގައި އިބްނިބަޠޫޠާ ލިއުއްވާފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ސާބިތުވާން އޮތްކަމެއް ނޫން ކަމުގައި މުޙައްމަދު އަމީނު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.

ރަސްކަމުގެ ދުވަސްވަރު 
ފުރަމާލޭ ދެދޮރޯށި ދޭތެރޭ ހުންނަ، ގަސްދޮށުމިސްކިތެވެ، ނަމަކަށް ކިޔުނު މިސްކިތް ފުރަތަމަ ބިނާކުރެއްވީ މިރަދުންނެވެ. އަދި އެމިސްކިތުގެ ކުރިމަތީ ގައި އިހަށް އޮތް މައްޝޫރު އަށްކަން ވެޔޮ ބޭއްވެވީ ވެސް މިރަދުންނެވެ. މިރަދުން 29 އަހަރު ވާންދެން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރަސްކަން ކުރެއްވިއެވެ.

އަވަހާރަވުން 
ސުލްޠާން ޖަލާލުއްދީނު ޢުމަރުވީރު  އަވަހާރަވީ ހިޖުރައިން 735 ވަނަ އަހަރު އެވެ.

މަރުޖިޢުތައް 
 ތަންގީޙު ކުރެވުނު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚްގެ ތަންތަންކޮޅު - މުޙައްމަދު އަމީން

Sultans of the Maldives
ޙަޔާތުނާމާ