ޢަބުދުﷲ ޞާދިޤް

އަލްފާޟިލް ޢަބުދުﷲ ޞާދިޤް އަކީ އަދަބީ ރޮނގުންނާއި، ކިޔަވައިދިނުމުގެ ރޮނގުން ދިވެހި ގައުމަށް ޚިދުމަތްތަކެއް ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ.

އާއިލާ 
އަލްފާޟިލް ޢަބްދުﷲ ޞާދިޤް ދުނިޔޭގެ އަލިކަން ދެކެވަޑައިގަތީ 11 ޖެނުއަރީ 1935(10 ޛުލްޙައްޖާ 1353 )ގައި މ.އަތޮޅު މުލީގައެވެ. ބައްޕައަކީ މުލީ ޢަލީ ޙުސައިން ފުޅެވެ. މަންމަ އަކީ ހަމަ އެރަށު ޙައްވާ ފުޅެވެ. އާންމުކޮށް އަބްދުﷲ ސާދިޤުއަށް މިހުން ކިޔާ އުޅެނީ ސޯދުބެއެވެ.

އަލްފާޟިލް ޢަބްދުﷲ ޞާދިޤް އަކީ މަދަރުސަތުއް ސަނިއްޔާގެ މުސްކުޅި ދަރިވަރެކެވެ. ދިވެހިބަހުގެ އުސްތާޛެކެވެ. ޅެންވެރި އެކެވެ. މުޞައްނިފެކެވެ. ތަފާތު ވާހަކަ ތައް ވެސް ލިޔުއްވާފައި ވެއެވެ. އެތައްކުދީންނެއްގެ ދިވެހި މުދައްރިސެކެވެ. ކިޔާ ހިތްވާ އެތަކެއް މަޒުމޫނު ތަކެއް ދިވެހިންގެ ތެރެއަށް ލިޔެ ދޫކުރައްވާފައި ވެއެވެ. މިހާރުވެސް ސަރުކާރުން ހިންގަވާ ބައެއް ކޯސްތަކުގައި ދިވެހި ބަސް ކިޔަވައި ދެއްވާ އެދުރެކެވެ. ދިވެހި ބަހުގެ ރަންގަލަމާއި ޝަރަފްވެރިކަމުގެ އިނާމް ވެސް ޙާޞިލްކުރައްވާފައި ވެއެވެ. އުރުދޫ ބަސް ދެނެލައްވައެވެ. ބައެއް ވާހަކަތައް އުރުދޫ ބަހުން ދިވެހި ބަހަށް ތަރުޖަމާ ކޮށްފައި ވެއެވެ.

ޅެންވެރިކަން 
ޅެން ހެއްދެވުމުގެ މަސައްކަތް ފައްޓަވާފައިވަނީ ދާރުލް އިޤާމާ ގައި ހުންނެވި ދުވަސްވަރު މަދަރުސީ ދައުރުގައެވެ. ތަޢުލީމީ ދައުރު ނިންމާފައިވަނީ މަދަރުސަތުލް މަޖީދިއްޔާގެ 5 ވަނަ ކްލާހުންނެވެ. ޢަބުދުﷲ ޞާދިޤް އަކީ ފުދޭވަރަކަށް އުރުދޫ ބަސް ދެނެވަޑައިގަންނަވާ ބޭފުޅެކެވެ. ޅެން ހެއްދެވުމުގެ އިރުޝާދު ހޯއްދެވީ އަލް މަރުޙޫމް ޢަލީ މުޞްޠަފާގެ އަރިހުންނެވެ. ޅެން ހެއްދެވުމުގައި ވަކި ޚާއްޞަ ރޮނގެއް ފާހަގަކުރެވިފައެއް ނުވެއެވެ. ތަފާތު ރޮނގުތަކުން ޅެން ހައްދަވާފައި ވެއެވެ. ހައްދަވާފައިވާ ޅެންތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ރަގަޅު ޅެމެއްކަމަށް ޞާދިޤް ފާހަގަކުރައްވަނީ މުސްތަޙީލު މިޅެމެވެ.

އަދާކުރައްވާފައިވާ ވަޒީފާތައް 
 މަތުބަޢަތުލް ޙުކޫމަތުގެ ކާތިބުކަން
 ވުޒާރަތުއް ދާޚިލިއްޔާގެ ސެކެޓްރީކަން
 އީޕީއެސްގެ މުދައްރިސްކަން
 މަދަރުސަތުލް މަޖީދިއްޔާގެ ދިވެހި މުދައްރިސްކަން
 މަދަރުސަތުލް އަމީނިއްޔާގެ ދިވެހި މުދައްރިސްކަން
 ސިލޯނުގައި ތިބޭ ދިވެހި ކިޔަވާކުދިންގެ ދިވެހި މުދައްރިސްކަން
 ވިޔަފާރި މިއަދުގެ ސެކެޓްރީކަން
 ދިވެހިބަހާއި އަދަބަށް ޚިދުމަތްކުރާ މަޖުލީހުގެ މެންބަރުކަން
 ދިވެހިބަހާއި ތާރީޚަށް ޚިދުމަތްކުރާ ގައުމީ މަރުކަޒުގެ ޚާއްޞަ މުޝީރުކަން

ލިޔުއްވާފައިވާ ފޮތްތައް 
 ޒަހީރާ ވާހަކަ ( ޚިޔާލީ )
 ދިވެހި ސިޓީ
 ޅެން ޝަރަޙަ
 ބަސްމަގު ފަށާ 1
 ބަސްމަގު ފަށާ 2
 ބަސްމަގު 1 ވަނަބައި
 ބަސްމަގު 2 ވަނަބައި
 ދިވެހި މަޒުމޫނު 1
 ގެއްލުނު ދުނިޔެ (ތަރުޖަމާ)
 އެއޮއްފަދަ ދެލޯ ( ތަރުޖަމާ )
 ވައި ކުޅަނދުރު ( ތަރުޖަމާ )
 ޞާދިގުގެ ޅެން ބަހުރުވަ
 ކަރުނައާއި ނުލައި ޅެންހެދުން
 ވިހަ ސަމާސާ
 ޞާދިގުގެ ސަމާސާ ވާހަކަތައް
 ދޮން މަންމަ ދޮން ނިޔަދުރެއް ފަދަ އެވެ.
 ދޮންހިޔަލަ އާއި އަލިފުޅު ( ރައިވަރު ބަޔަކުން އިބާރާތް ކޮށްފައި )
 ދޮންމޮހޮނާއި މިޔަރު ( ރައިވަރު ބަޔަކުން އިބާރާތް ކޮށްފައި )
 މަހަބަދި ކަލޯ ( ތުންތުންމަތިން ކިޔަމުން އައި ވާހަކައެއް މީހަކު ކިއީމާ ލިޔެފައި )
 ގްރޭޑް 6 ގެ ދިވެހި ފޮތް 1985 ގައި 
 ގްރޭޑް 7 ގެ ދިވެހި ފޮތް 1986 ގައި 
 ގްރޭޑް 10 ގެ ދިވެހި ފޮތް 1985 ގައި 
 އެސްއެސްސީ އަށް މަގެއް
 ހަރުބަހާއި މުސްކުޅި ބަސް 
 މަޖާޒާއި މިސާލު ބަސް
 ހިފެހެއްޓުމެއްނެތް ކަރުނަ ( ތަރުޖަމާ ) 
 އިސްލާމީ ތާރީޚުން ތެދުވާހަކަ 1
 އިސްލާމީ ތާރީޚުން ތެދުވާހަކަ 2
 އިސްލާމީ ތާރީޚުން ތެދުވާހަކަ 3
 ބިނާކުރެވުނު ލޯބީގެ ގަނޑުވަރު
 ޞާދިގްގެ ކުރީގެ ކުރުވާޙަކަތައް

ލިބިލައްވާފައިވާ ކާމިޔާބީތައް 

 ދިވެހިބަހަށް ޚިދުމަތްކުރެއްވުމުގެ ރޮނގުން ޢާންމު ޚިދުމަތުގެ ހިތްވަރު ދިނުމުގެ އިނާމު - 1980
 ދިވެހިބަހަށް ޚިދުމަތްކުރެއްވުމުގެ ރޮނގުން ޢާންމު ޚިދުމަތުގެ ހިތްވަރު ދިނުމުގެ އިނާމު - 1983
 މިނިވަން 25 ގެ ޢާންމު ޚިދުމަތުގެ އިނާމު - 1990
 ދިވެހި ޅެންވެރިކަމުގެ ރޮނގުން ޢާންމު ޚިދުމަތުގެ ހިތްވަރު ދިނުމުގެ އިނާމު - 1992
 ދިވެހިބަހަށް ޚިދުމަތްކުރުމުގެ ރޮނގުން ޢާންމު ޚިދުމަތުގެ ޝަރަފުވެރިކަމުގެ އިނާމު - 1998
 ނޫސްވެރިކަމުގެ ލައިފްޓައިމް އެޗީވްމަންޓް އެވޯޑް - 2018
 ދިވެހި ދަޢުލަތުގެ މަތިވެރި ޢިއްޒަތް، ނިޝާން ޢިއްޒުއްދީންގެ ޢިއްޒަތް - 2019

ރިފަރެންސް 

 އަބާރަނަ 1 - މަލަސް1 – 28 ޖެނުއަރީ 1982 - ދިވެހިބަހާއި އަދަބަށް ޚިދުމަތްކުރާ މަޖުލިސް
 އަބާރަނަ 2 - މަލަސް 24 – 15 ޖެނުއަރީ 1990 - ދިވެހިބަހާއި ތާރީޚަށް ޚިދުމަތްކުރާ ގައުމީ މަރުކަޒު
 ހަދާނާއި ތާރީޚްގެ ތެރެއިން - 1 ވަނަ ބައި - އަހުމަދު ނަޖީބް - 2006

ޙަޔާތުނާމާ