# ބައިބަލް
ބައިބަލް އަކީ ޔަހޫދީދީނާއި ނަޞާރާދީނުގެ ކީރިތި ލިޔުންތައް ނުވަތަ ފޮތްތަކުގެ މަޖްމަޢެވެ. 



الله ތަޢާލާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވައިދެއްވަން ބޭނުންފުޅުވާ ކަންކަން ވަނީ ފޮތްތަކުގައި ހިމެނިފައެވެ. الله ސުބަޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އެކަލާނގެ ޚިޔާލުފުޅުތައް ލިޔުންތެރިންގެ ޚިޔާލުގައި ބަހައްޓަވައި، އެބޭކަލުން ލިޔުއްވިއެވެ. ތެމޮތީއަށް ދެވަނަ ސިޓީ. 3 ވަނަ ބާބު. 16 އަދި 17 ވަނަ ބައި



ކާކު 
ދއިނޫނ/ ފޮތް 
ބައިބަލް?
ދެން މޫސާގެފާނު މާތްރަސްކަލާނގެ ވަޙީ ބަސްފުޅުތައް ވަރަށް ފަރުވާތެރި ކަމާއެކު ލިޔުއްވިއެވެ. އަނެއް ދުވަހު ވަރަށް ހެދުނާ މޫސާގެފާނު ތެދުވެ ވަޑައިގެން ފަރުބަދައިގެ ބުޑުގައި ޤުރުބާނީ އައްޓެއް ހައްދަވައިފިއެވެ. އަދި އެތަނުގައި ބާރަ ތަނބުވެސް ޖެއްސެވިއެވެ. އެއީ އިސްރާއީލުގެ ކޮންމެ ދަރިކޮޅަކަށް ތަނބެއް މަގުންނެވެ. 
ނެރުއްވުން 4:24
މި ހުރިހާ ފަތްފުށްތަކަކަކީ މާތްރަސްކަލާނގެ ދެއްވި ހިދާޔަތުގެ މަތިން ލިޔެވިފައިވީ ބަސްފުޅު ތަކެވެ. މިހުރިހާ ފަތްފުށްތަކެއް އަންގައިދިނުން މުހިންމު ވެގެންވަނީ މީސްތަކުންނަށް ތެދުމަގު ދައްކައި ދިނުމާއި މީސްތަކުން ނޭދެވޭ އަމަލުތަކުން އެއްކިބާ ކުރުވުމަށް ނަސޭހަތްތެރިވެ އިސްލާޙު ކުރުމާއި ހެޔޮގޮތުގައި ދިރިއުޅުމަށް އިރުޝާދު ދިނުމެވެ.
ތިމޮތީއަށް ދެވަނަ ސިޓީ 16:3
މި ބަޔާންވެދިޔަ އެންމެހާ ތަކެއްޗަށް ބަލައި ބުނަމެވެ. ތިޔަބައިމީހުން ދޭހަވެ ދަސްކުރަންވީ ނަބީބޭކަލުން ގެނެސްދެއްވި ފަތްފުށްތަކުގައި ވާ އިލާހީ ވަޙީބަސްފުޅުތަކަކީ އެބޭކަލުންގެ އަމިއްލަ ނަފްސުން ހާމަކޮށްދެއްވި ތަކެއްޗެއް ނޫންކަމެވެ. 21އެހެނީ އެއްވެސް ރިސާލަތެއް އިންސާނާގެ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރަކުން ނުގެނެވެއެވެ. އެކަމަކު މީސްތަކުން މާތްރޫޙުފުޅުގެ ބާރު ދަށަށް އައުމުން އެމީހުން ބުނާބަސްތައް މާތްކަލާނގެ ރިސާލަތުކަމުގައި ވެދެއެވެ.
ޕަތަރަސްގެ ދެވަނަ ސިޓީ 21,20:1
ކޮން
ލަފުޒު 
ބައިބަލް?
ކަލެއާއި އަންހެނާއާއި ދެމެދު އެކަކު އަނެކަކަށް ތިމަންކަލާނގެ ނަފްރަތުކަން ލައްވާނަން. އަދި އޭނާގެ ދަރިންނާއި ކަލޭގެ ދަރިންނާއި ދެމެދުގައިވެސް ނަފްރަތުކަން ދެމިހުންނާނެ.
އަންހެނާގެ ދަރި ކަލޭގެ ބޯ ޗިސްކޮށްލާނެ، އަދި ކަލޭ އެދަރީގެ ފުންނާބުގައި ދަތް އަޅާނެ.“
15:3 ފެށުން
ތިބާގެ ދަރިފަސްކޮޅު މެދުވެރިކުރައްވާ ތިމަންކަލާނގެ ދުނިޔޭގެ އެންމެތަކުންގެ މައްޗަށް ރަޙުމަތް ލައްވާހުށިން. އެއީ ތިބާ ތިމަންކަލާނގެ ކިބަފުޅަށް ކިޔަމަންތެރިކަން އަދާކުރެއްވުމުން.‘“
18:22 ފެށުން
މާތްރަސްކަލާނގެ އެވަޢުދުފުޅު ކުރެއްވީ އިބްރާހީމްގެފާނަށާއި އެކަލޭގެފާނުގެ ”ދަރިކޮޅުގެ މީހާ“ އަށެވެ. ”ކަލެއާއި ކަލޭގެ ދަރިކޮޅުގެ މީހުންނެކޭ“ އެކަލާނގެ އިބްރާހީމްގެފާނަކަށް ވަޙީއެއް ނުކުރައްވައެވެ. އެހެން ވަޙީކުރެއްވިނަމަ އޭގެ މާނައަކީ އެތައް ބަޔެކޭ އެވެ. ނަމަވެސް މާތްރަސްކަލާނގެ އެކަލޭގެފާނަށް ވަޙީކުރެއްވީ ކަލެއާއި ކަލޭގެ ދަރިކޮޅުގެ މީހާއޭ، މިފަދައިންނެވެ. އޭގެ މާނައަކީ އެއީ ހަމަ އެންމެ މީހެކޭ އެވެ. އެމީހާއަކީ އީސާ އަލްމަސީޙު އެވެ.
ގަލާތިޔާގެ މަސީޙީންނަށް ސިޓީ :16:3
ވީމާ ކަލޭމެންނަކީ އީސާގެފާނުގެ ބަޔަކަށް ވާނަމަ ކަލޭމެން ތިޔައީ އިބްރާހީމްގެފާނުގެ ދަރިކޮޅުގެ މީހުންނެވެ. ކަލޭމެންނަކީ އެކަލޭގެފާނުގެ ތަރިކައިގެ މިލްކުވެރިންނެވެ. ވީމާ މާތްރަސްކަލާނގެ އިބްރާހީމްގެފާނަށް ކުރެއްވި ވަޢުދުފުޅަކީ ކަލޭމެންނަށް ވެސް ކުރެއްވި ވަޢުދުފުޅެކެވެ.
ގަލާތިޔާގެ މަސީޙީންނަށް ސިޓީ :29:3
ކޮން 
ބައިބަލް 
ބުނި 
ޕއިލއިބއަނޑއަ 
މަސީހު?
އީސާގެފާނު ސަލީބަށް އެރުވުމަށް ފަހު އެކަލޭގެފާނުގެ ތުރުކުރައްވައިގެން ހުންނެވި ހެދުންކޮޅު އެކަމުގައި އުޅުނު ސިފައިންގެ ހަތަރުމީހުންގެ މެދުގައި ބަހާލިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ބޭރުން ތުރުކުރައްވައިގެން ހުންނެވި ރިދާކޮޅު ވިޔެވިފައި ވަނީ ފަތިނުޖަހައި އެކަތިގަނޑެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އެހެން ކަމުން އެމީހުން ބުންޏެވެ. ”މިފަދަ އެއްޗެއް އިރާލައިގެން ބަހާނެ ކަމެއް ނެތް. މި ލިބެނީ ކާކަށްތޯ ބަލަން އޭގެ މައްޗަށް ގުރުއަތުލާން ހިނގާ.“ މިހެން ކަންތައް ވުމުގެ ސަބަބުން ބާވައިލެއްވުނު ފޮތުގައި ޣައިބުގައި ލިޔެވިގެންވީ ބަސްފުޅުތައް ތެދަކަށް ވިއެވެ. އެހެނީ މިފަދައިން ލިޔެވިގެންވެއެވެ. ”އަހަރެންގެ އަންނައުނު އެމީހުން އެކަކު އަނެކަކަށް ބަހާލިއެވެ. އަދި އަހަރެންގެ ގައިގައި ވީ ރިދާކޮޅު ލިބޭނެ މީހަކު ބެލުމަށް އެމީހުން ގުރުއަތުލިއެވެ.“
އެމީހުން އެފަދައިން ކަންތައްކުރި އިރު،
ޔޫޙަންނާ 23,24:19
އެމީހުން އީސާގެފާނުގެ ފައިންޕުޅު ބިންދާލުމަށް އައިއިރު އެކަލޭގެފާނުގެ ފުރާނަފުޅު ހިނގައްޖެކަން އެނގުމުން އެކަލޭގެފާނުގެ ފައިންޕުޅު ބިންދައެއް ނުލައެވެ. 34ނަމަވެސް އެތަނުން ސިފައިންގެ މީހަކު އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިކަށިފުޅަށް ލޮންސިއެއް ހަރާލިއެވެ. އެއާއެކު އެކަލޭގެފާނުގެ ހަށިކޮޅުން ލެއާއި ފެން ފައިބައިގަތެވެ.
ޔޫޙަންނާ 19:33,34 
ނަތާނިއެލް ކުއްލިއަކަށް ބުންޏެވެ. ”އެދުރުކަލޭގެފާނު ކަލޭގެފާނު ތިޔައީ މާތްރަސްކަލާނގެ ދަރިކަލުން ބަނީއިސްރާއީލުގެ ރަސްގެފާނު.
ޔޫޙަންނާ 49:1
މާތްރަސްކަލާނގެ މި ދުނިޔޭގެ މީސްތަކުން ދެކެ ލޯބިވެ ވޮޑިގަންނަވާ ވަރުން އެކަލާނގެ ހަމައެކަނި ދަރިކަލުން ޤުރުބާން ކުރެއްވި. އެހެނީ އެކަލޭގެފާނު ގަބޫލުކޮށް މީސްތަކުން އީމާންވުމުގެ ސަބަބުން އެމީހުންނަށް ނިމުންނުވާ ޙަޔާތް ދެއްވުމަށް. އެއީ އެމީހުން ނަރަކައިގައިވެ ނެތި ފަނާވެ ދާނެ ގޮތް މެދުވެރި ނުވުމަށްޓަކައި.
ޔޫޙަންނާ 16:3
ކޮން 
ބައިބަލް 
ބުނި 
ޕއިލއިބއަނޑއަ 
މިއަދު?
އަދި ތިޔަބައިމީހުންނަށް ދުރާއި ގާތުން ހަނގުރާމަތަކުގެ އަޑުއިވޭނެ. ނަމަވެސް އެކަންތައްތަކާއިމެދު ބިރުވެތި ނުވާތި. މިފަދަ އެތައް ކަމެއް ހިނގަން ޖެހޭނެ. މިކަންތައް މިހެން ހިނގިއެއް ކަމަކު މިއަކީ އަދި އާޚިރު ނިމުމެއް ނޫން.
މަރުކުސް 7:13
ދުނިޔޭގެ އެކި ހިސާބުތަކަށް ބޮޑެތި ބިންހެލުންތައް ވެސް އަންނާނެ. ބޮޑެތި ތަދުތަކާއި ނުބައި ރޯގާތައް ވެސް އަންނާނެ. ބިރުވެރި ކަންތައްތަކާއި އުޑުން އަންނަ އަލާމާތްތައް ވެސް ފެންނާނެ.
ލޫކާސް 11:21
ތިމޮތީއެވެ. މިކަންތައް ތިބާއަށް ވެސް އެނގެންޖެހެއެވެ. އެންމެ ފަހު ދުވަސްތައް ގުނެމުން ދާއިރު އެއީ އުނދަގޫ ވަގުތުތަކެއް ކަމުގައިވާނެއެވެ. އިންސާނުން ހަމައެކަނި ލޯބި ކުރާނީ އެބައިމީހުންގެ އަމިއްލަ ނަފުސާއި އެމީހުންގެ މުއްސަނދި ކަމަށެވެ. އެމީހުންނަކީ ފޮނި ކަނޑައި ބޮޑާކަންމަތީގައި ތިބެ މާތްކަލާނގެއަށް މަލާމާތްކޮށް ހަދައެވެ. އަދި މައިންބަފައިންނަށް ނުކިޔަމަންތެރިވެއެވެ. އެމީހުންނަކީ ޝުކުރު ކުރުމެއް އަދި ދީނެއް ވެސް ނެތް ބައެކެވެ. އަދި ހިތުގައި ލޯތްބާއި މަޢާފު ދިނިމެއް ނުވާ ޙާލުގައެވެ. އަމިއްލަ ނަފްސުގެ މައްޗަށް ބާރު ފޯރުވުމެއް ނެތި މީހުންގެ އަނބުރާ ބެހުމުގައެވެ. އަނިޔާވެރިވެ ހެޔޮ ކަންތަކަށް ނަފުރަތު ކުރުމުގައެވެ. ރަޙުމަތްތެރިންނަށް ޚިޔާނާތްތެރިވެ، ކަންކަމަށް ފަރުވާކުޑަކޮށް، ފަޚުރުވެރިކަން އިންތިހާގައެވެ. މާތްރަސްކަލާނގެދެކެ ލޯބި ވުމުގެ ބަދަލުގައި މަޖަލަށް ލޯބި ކުރާނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ދީންވެރިން ކަމުގައި ހެދިގެން އުޅޭނެއެވެ. އެހެނަސް މާތްރަސްކަލާނގެ މާތްރޫޙުފުޅުގެ އެމީހުންގެ ކިބައިގައި ނެތިގެންވެއެވެ. މިފަދަ މީހުންނާއި ތިބާ އެކަހެރިވެގެން ހުންނާށެވެ.
ތިމޮތީއަށް ދެވަނަ ސިޓީ3:1-5



ފިލާވަޅު 3 "ބައިބްލް ހަމަ ޙަޤީޤަތުގައިވެސް الله ގެ ޙަޟްރަތުން އަންނަހެއްޔެވެ؟"
1- ބައިބްލް ލިޔުއްވި ބޭކަލަކީ ކޮބާ؟
އަޅުގަނޑުމެންގެ މުސްތަޤުބަލުގެ އުފާވެރި ޚަބަރު ހިމެނޭ ބައިބަލްގައި 66 ފޮތް (ސަލްމް 37:29) ހިމެނެއެވެ.
"ހެޔޮލަފާ މީހުން ބިން މިލްކުވެ، އެ ބިމުގައި އަބަދަށް ދެމިތިބެނިވި ގޮތުގައެވެ”.
އެބައި ލިޔެފައި ވަނީ 40 ފިރިހެނުންނެވެ.
ފުރަތަމަ ފަސް ފޮތަކީ މީގެ ގާތްގަނޑަކަށް 3500 އަހަރު ކުރިން މޯސެސް ލިޔުއްވާފައިވާ ފަސް ފޮތެވެ. އަދި އެންމެ ފަހުން އެ ފަސް ފޮތަކީ މީގެ 1900 އަހަރު ކުރިން ރަސޫލު ޖޯން ލިޔުއްވި ފޮތެވެ.
ބައިބްލް ލިޔުއްވުން ކިހިނެއްވީ؟
الله އެކަލާނގެ މަތިވެރި ރޫޙު ބޭނުންކުރެއްވީ އެކަލާނގެ ޚިޔާލުފުޅުތައް ބައިބްލް ލިޔުންތެރިންނާ މުޢާމަލާތު ކުރެއްވުމަށް (2 ސެމިއުލް 23:2)
”މާތްރަސްކަލާނގެ ރޫޙުފުޅު އަހަރެން މެދުވެރިކޮށް މި ލަފުޒުތައް އިއްވެވިއެވެ.
ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އެ ޚިޔާލުލިޔެ، الله ގެ އާޔަތްތައް ލިޔެވި، އެ ޚިޔާލުތައް އެޚިޔާލުތަކުގެ މައްޗަށް ނަޒަރު ނުލިޔެވެއެވެ. ފަހެ ބައިބަލްގެ މުސައްނިފަކީ ޔަހޫދީ ކަލާނގެއެވެ.
2 ޓިމޮތީ 2 ޓިމޮތީ 3:16 - 2 ޓިމޮތީ 3:16 - 2 ޓިމޮތީ 3:16 – 2
މި ހުރިހާ ފަތްފުށްތަކަކަކީ މާތްރަސްކަލާނގެ ދެއްވި ހިދާޔަތުގެ މަތިން ލިޔެވިފައިވީ ބަސްފުޅު ތަކެވެ. މިހުރިހާ ފަތްފުށްތަކެއް އަންގައިދިނުން މުހިންމު ވެގެންވަނީ މީސްތަކުންނަށް ތެދުމަގު ދައްކައި ދިނުމާއި މީސްތަކުން ނޭދެވޭ އަމަލުތަކުން އެއްކިބާ ކުރުވުމަށް
2 ޕީޓަރ 1:20,21 ކިޔާ 2 ޕީޓަރ 1:20,21
މި ބަޔާންވެދިޔަ އެންމެހާ ތަކެއްޗަށް ބަލައި ބުނަމެވެ. ތިޔަބައިމީހުން ދޭހަވެ ދަސްކުރަންވީ ނަބީބޭކަލުން ގެނެސްދެއްވި ފަތްފުށްތަކުގައި ވާ އިލާހީ ވަޙީބަސްފުޅުތަކަކީ އެބޭކަލުންގެ އަމިއްލަ ނަފްސުން ހާމަކޮށްދެއްވި ތަކެއްޗެއް ނޫންކަމެވެ. 21އެހެނީ އެއްވެސް ރިސާލަތެއް އިންސާނާގެ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރަކުން ނުގެނެވެއެވެ. އެކަމަކު މީސްތަކުން މާތްރޫޙުފުޅުގެ ބާރު ދަށަށް އައުމުން އެމީހުން ބުނާބަސްތައް މާތްކަލާނގެ ރިސާލަތުކަމުގައި ވެދެއެވެ
2- ބައިބްލް އަކީ الله ގެ ޙަޟްރަތުން އައިސްފައިވާ އެއްޗެއްކަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޔަޤީންކޮށްދޭ އެއްޗަކީ ކޮބާ؟
الله ގެ ޙަޟްރަތުން ބައިބްލް އަންނަކަން ޔަޤީންވަނީ މުސްތަޤްބަލުގައި ވާނެ ގޮތް ސީދާ އަންދާޒާ ކޮށްދިނުމުންނެވެ. އެއްވެސް ފިރިހެނަކަށް އެކަމެއް ނުކުރެވޭނެ.
(ޖޯޝުއާ 23:14) "އަހަރެން މަރުވާން ކައިރިވެފައި މިހުރީ، އެކަމަކު ކަލެއަށް ރަނގަޅަށް އެނގޭ، ކަލޭގެ ހިތާއި ފުރާނައިން، ކަލޭގެ ކަލާނގެ، ޔަހޫދީ ކަލޭގެ މައްޗަށް ކުރި ހުރިހާ ހެޔޮ ވަޢުދުތަކުގެ އެންމެ ބަހެއްވެސް ނާކާމިޔާބުވެއްޖެކަން. އެ އެންމެން ވެސް ތިބީ ތެމިގެން ނެވެ. އެއިން އެންމެ މީހަކުވެސް ފެއިލްއެއް ނުވޭ."
އިންސާނިއްޔަތުގެ މުސީބާތް ކަނޑައެޅިގެން އަންދާޒާ ކުރުމުގެ ކުޅަދާނަކަން ލިބިގެންވަނީ ހަމައެކަނި މާތް الله އަށް.
(އައިޝާޔާ 42:9 ބައްލަވާ! އަޅުގަނޑު އެއްއިރެއްގައި އިޢުލާނުކުރި ކަންތައް ޙަޤީޤަތަކަށްވެއްޖެ. މިހާރު އަޅުގަނޑު މި އިޢުލާނު ކުރަނީ އާ ކަމެއް. އެކަން ހިނގުމުގެ ކުރިން އަހަރެން އެކަން އަންގަން."
الله ގެ ޙަޟްރަތުން އަންނަ ފޮތެއް ވަކިން ޚާއްޞަވާންޖެހޭނެ. އަދި އެއީ ބައިބްލް ގައިވާ ގޮތެވެ. އެތައް ސަތޭކަ ބަހަކަށް ތަރުޖަމާކުރެވި އެތައް ބިލިއަން ކޮޕީއެއްގައި ޗާޕުކުރެވިފައި ވެއެވެ. އެއީ މީގެ އެތައް ހާސް އަހަރެއް ކުރިން އުފެއްދި އެއްޗެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، ސައިންޓިފިކް ހަގީގަތްތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތަށެވެ. ގާތްގަނޑަކަށް 40 ވަރަކަށް މީހުން ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެއް ނަމަވެސް އޭގައި ދެކޮޅުނުޖެހޭ މައުލޫމާތުތަކެއް ނެތެވެ. އަދި ހަމައެހެންމެ، اللهގެ މި ޔުނީކް ލޯބި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޔަޤީންކޮށްދީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުން އަބަދަށްޓަކައި ބަދަލުކޮށްލެވިދާނެ. މިހުރިހާ ކަމެއް މިހެން ހުރިއިރު އެތައް މިލިއަން ބަޔަކަށް އިބިލީހަކީ الله ގެ ވަޙީ ބަސްފުޅުކަން އަންގައިދެއެވެ.
(1 ތީސަލްއޮނިއަންސް2:13 - އަދި ހަމަކަށަވަރުން، اللَّه އަށް ތިމަންމެން ޝުކުރު ކުރާހުނޫއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، اللَّه ގެ كلام ފުޅު ތިމަންމެންގެ ކިބައިން ކަލޭގެފާނަށް އިވިވަޑައިގަތުމުން، ހަމަކަށަވަރުން، އެއީ އިންސާނީ ބަހެއްކަމުގައި ނުވެ، ތިޔަބައިމީހުން إيمان ވާ މީހުންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވާ اللَّه ގެ كلمة ފުޅުކަމުގައި މެނުވީ، ތިޔަބައިމީހުން إيمان ވާ ކަމުގައި ނުވެތެވެ.
- ބައިބަލް
- ބައިބަލް

- - އިލާހު
  - ގިނަ ބަޔަކު ސުވާލު ކުރަނީ: އާއިލާ ގައި އުފާވެރިކަމުގެ ސިއްރަކީ ކޮބާ؟
  - الله ތަޢާލާ އަހަރެމެންނަށް އޮތީ ކޮން ފަދަ އުފާވެރި ޚަބަރެއް ހެއްޔެވެ؟
  - ވޮޗްޓަވަރަކީ