# ޖުމްލަ ޑޮމެސްޓިކް ޕްރޮޑަކްޓް
ގްރޮސް ޑޮމެސްޓިކް ޕްރޮޑަކްޓް (ޖީޑީޕީ) އަކީ ޤައުމަކުން ނުވަތަ ޤައުމަކުން ވަކި މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި އުފައްދައި ފޯރުކޮށްދޭ އެންމެ ފަހުގެ ހުރިހާ މުދަލާއި ހިދުމަތެއްގެ ބާޒާރުގެ އަގު ވަޒަންކުރާ ފައިސާގެ މިންގަނޑެކެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް ޖީޑީޕީ ބޭނުންކުރަނީ ޤައުމެއްގެ ނުވަތަ ސަރަޙައްދެއްގެ އިޤްތިޞާދީ ދުޅަހެޔޮކަން ވަޒަންކުރުމަށެވެ. ޖީޑީޕީގެ މާނަތައް ބެލެހެއްޓިފައިވަނީ އޯއީސީޑީ އާއި ބައިނަލްއަޤްވާމީ މަނިޓަރީ ފަންޑު ފަދަ ޤައުމީ އަދި ބައިނަލްއަޤްވާމީ އިޤްތިޞާދީ ބައެއް ޖަމިއްޔާތަކުންނެވެ.

## ތާރީޚް
ވިލިއަމް ޕެޓީ ޖީޑީޕީގެ ކޮންސެޕްޓެއް އެކުލަވާލި، ޓެކްސްގެ ބުރަ ހިސާބުކުރުމަށް، އަދި 1652-74 އާ ދެމެދު ޑަޗުންނާއި އިނގިރޭސިންނާ ދެމެދު ހިނގި ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި ގޯތިވެރިންނަށް ނުހައްގުން ޓެކްސް ނަގާފައިވާ ކަމަށް ދައުވާ ކުރެ އެވެ. ޗާލްސް ޑޭވެނަންޓް މި އުސޫލު އިތުރަށް ތަރައްޤީ ކުރެއްވީ 1695 ވަނަ އަހަރު އެވެ.
ޖީޑީޕީގެ ޒަމާނީ ކޮންސެޕްޓް އެންމެ ފުރަތަމަ އުފެއްދެވީ 1934 ވަނަ އަހަރުގެ އެމެރިކާގެ ކޮންގްރެސް ރިޕޯޓަކަށް ސައިމަން ކުޒްނެޓްސް ކަމަށާއި، އެތަނުގައި އޭނާ ވަނީ ވެލްފެއާގެ މިންގަނޑެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުން ނުކުރުމަށް އިންޒާރު ދެއްވާފައެވެ (ތިރީގައި ލިމިޓެޝަންތަކާއި ފާޑުކިޔުންތަކުގެ ދަށުން ބައްލަވާށެވެ). 1944 ވަނަ އަހަރު ބްރެޓަން ވުޑްސް ކޮންފަރެންސަށް ފަހު ޖީޑީޕީ ވެގެން ދިޔައީ ގައުމެއްގެ އިގްތިސާދު މިންކުރުމުގެ މައިގަނޑު ވަސީލަތަކަށެވެ. އޭރު ގްރޮސް ނޭޝަނަލް ޕްރޮޑަކްޓް (ޖީއެންޕީ) އަކީ އިސްކަންދެވޭ އަންދާޒާއެއް ކަމަށާއި، ޖީޑީޕީއާ ތަފާތުވަނީ ގައުމެއްގެ 'ރެޒިޑެންޓް އިންސްޓިޓިއުޝަނަލް ޔުނިޓްތަކަށް' ވުރެ ގައުމުގެ ރައްޔިތުން އުފެއްދުންތެރިކަން މިންކުރުމަށެވެ (މަތީގައިވާ އޯއީސީޑީގެ މާނަ ބައްލަވާށެވެ). އެމެރިކާގައި ޖީއެންޕީ އިން ޖީޑީޕީއަށް ބަދަލުވީ 1991 ވަނަ އަހަރު ކަމަށްވާއިރު، ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގައި ޖީޑީޕީގެ މިންކުރުމަކީ އޭގެ ފަހުން ގައުމީ ތަރައްގީއާއި ކުރިއެރުމުގެ ނިޝާންތަކެއްގެ ގޮތުގައި ޖީޑީޕީގެ އަގުތައް ސިޔާސީ ގޮތުން ބަލައިގަތުމަށް ވަރަށް މުހިންމު ދައުރެކެވެ. މިތަނުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރީ މިލްޓަން ގިލްބަރޓްގެ ދަށުން ޔޫ.އެސް.