# މަނަދޫ އަޙްމަދު އިބްރާހީމް
|  | މި މަޒުމޫނު ވަނީ ދިވެހި ވިކިޕީޑިޔާއިން ފޮހެލެވޭ މަޒްމޫނު ތަކުގެ ލިސްޓަށް އިތުރު ކުރެވިފައެވެ. މި މަޒުމޫނުގައި ލިޔެފައިވާ ލިޔުމަކީ އެކުމާފާނެއްގައި އެކުލެވޭ ވަރުގެ ލިޔުންތަކެއް ނޫނެވެ. އެހެންކަމުން މި މަޒުމޫނު ވަނީ ދިވެހި ވިކިޕީޑިޔާއިން ފޮހެވޭ މަޒުމޫނުތަކުގެ ލިސްޓަށް އިތުރު ކުރެވިފައެވެ. މަޒުމޫނުގައި މި ލޭބަލް ޖެހޭތާ 10 ދުވަސް ތެރޭގައި ޚިޔާލު ސަފްހާގައި ދެކެވިފައިވާ ވާހަކައަށް ރިއާޔަތް ކުރެވޭނެއެވެ. އަދި މެމްބަރުންގެ ވާހަކަތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މަޒްމޫނު ފޮހެލެވޭނެއެވެ! |

އަޙްމަދު އިބްރާހިމްއޭ ބުނުމުން އެއީ ކާކުކަން ނޭނގުނު ނަމަވެސް " ކުޑަކާފަ " އޭ ބުނުމުން އެއީ ކާކުކަން ނޭނގޭ އެކަކުވެސް މަނަދޫއަކު ނުހުންނާނެއެވެ. ކުޑަކާފައަކީ ހުރިހާ އުމުރެއްގެ މީހުންގެ ކުޑަކާފައެވެ. ތުއްތު ކުދިން ފެށިގެން އަޙްމަދު އިބްރާހިމް އާ އެއް އުމުރުގެ މީހުންވެސް  އޭނާއަށް ކިޔަނީ ކުޑަކާފައެވެ. އެއީ މައްސަލައެއްވެސް ނޫނެވެ. އަޙްމަދު އިބްރާހިމްވެސް މީހުންނާ މުޚާތަބުކޮށް އުޅޭއިރު ކިޔަނީ ދަރިފުޅެވެ. އޭނާ ޤަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި އެއީ ހުރިހާ އެންމެންގެ ކުޑަކާފައެވެ.
އުމުރުން 77 އަހަރުގެ މަނަދޫ ރޭނިގޭ އަޙްމަދު އިބްރާހިމްއަކީ ވަރަށް ސަކަ މަޖާ މިޒާޖެއްގެ ވެރިއެކެވެ. ހުރިހާ އުމުރެއްގެ ހުރިހާ ފަންތިއެއްގެ މީހުންނާ ގުޅޭ އެކުވެރިއެކެވެ. ކުޑަކާފަގެ އުމުރުން ގިނަ ދުވަސްތަކެއްގައި މަސައްކަތްކުރީ މާލޭގައެވެ. ޒުވާން ދުވަސްވަރުން ފެށިގެން ކުޑަކާފަ ބުނިގޮތުގައި ހުރީ " މާލެފައިބައެވެ."
" އަޅުގަނޑު މާލެފައިބައިފިން ވަރަށް ޒުވާން ދުވަސްވަރު. ފީގޭގައި ( މ. ގޯލްވިޗްގައި ) އަޅުގަނޑު އުޅުނީ. ހޮޓާތަކުގައި އަޅުގަނޑު މަސައްކަތްކުރީ. މާލެ ފޭބީ ކުނޑިބެ މައްސަލައިން ސަލާމަތްވުމުން. އޭގެ ކުރިން މަސައްކަތްކުރީ އަތޮޅު ގޭގަ" ކުޑަކާފަ ބުންޏެވެ.
ކުޑަކާފަ އަތޮޅުގޭގައި އަދާކުރި ވަޒީފާއަކީ އަތޮޅުވެރިންނަށް ފަރިއްކޮޅު އެރުވުމެވެ. އޭރު މުސާރައަކީ 30 ރުފިޔާކަމަށް ކުޑަކާފަ ބުންޏެވެ. ކުޑަކާފަގެ އުމުރުން 20 އަހަރާއި 25 އަހަރާ ދެމެދުގައި މަނަދޫގައި ހިނގި ސިޔާސީ ކަންތައްގަނޑެއްގައި ބެދިގެން އަރުވާލިއެވެ. އެއީ ނ. އަތޮޅުގައި އަތޮޅުވެރިކަން ކުރެއްވި ކުޑިގޭ ޢަބްދުއްލަތީފުއާ ދެކޮޅަށް މަނަދޫ ރައްޔިތުން ކުރި އިހްތިޖާޖެކެވެ. މި މައްސަލައިގައި ކުޑަކާފަ އަރުވާލެވުނީ ތަކަންދޫއަށެވެ.
" ތަކަންދޫގައި އަޅުގަނޑު ހުރީ އެރަށުގައި ހުރި ވަރަށް މުއްސަދި މީހެއްގެ ގޭގަ. އެއީ އާދަމް ކަތީބު. އަޅުގަނޑު ގެންގޮސްފަ ބުނީ ކޮން ކަމެއްހޭ ކުރަން އެނގެނީ. އަޅުގަނޑު ބުނިން ކުރާކަށް ނުދަންނަމޭ އެއްވެސް ކަމެއް. އެކަމަކު ބުނިކަމެއް ބުނިގޮތަކަށް އެއްފަހަރުން ކުރާނަމޭ. އަޅުގަނޑަކީ އަމިއްލައަށް ފެންނަހާ ގޮތަކަށް ކަންކަން ކުރާމީހެއްނޫނޭ " ތަކަންދޫއަށް އަރުވާލި ހަނދާންތައް އާކުރަމުން ކުޑަކާފަ ބުންޏެވެ. ކާފަ ބުނިގޮތުގައި އާދަމް ކަތީބާއި އޭނާގެ އަންހެނުން އޭނާއަށް ވަރަށް ހެވެ. އަދި ބުނާ ކަންތައްތައް ބުނާގޮތަށް ކުރާތީ އެމީހުންނަށް ކުޑަކާފަ ވަރަށް ކަމުދެއެވެ.
" އެހެން އުޅެނިކޮށް އެއްދުވަހު އާދަމް ކަތީބުގެ އަންހެން ބުނެވި އަހަންމަދާވޭ ދޭބަލާށޭ އުނދުން މައްޗަށް ކުރާ އުދާލަން. އެހެންބުނީމާ އަޅުގަނޑުގޮސް ކުރާ އުދުންމައްޗަށް އުދައިފިން. ކަތީބު ގެއަށް ދުރުވެގެން ސައި އަޅަން ބެލިއިރު އުނދުންމަތީގައި ހުރި ކުރާހުރީ ހަލާކުވެފަ. ކަތީބުގެ އަންހެނުން އެދުވަހު ރުޅި އައިސްގެން ބުނި ކީއްވެހޭ ފެންނާޅާ ކުރާއުދީ. އަޅުގަނޑު ބުނީ އަޅުގަނޑު ނުބުނަންހޭ ބުނާ ގޮތަކަށޭ ކުރާކަމެއް ކުރާނީ. ކަތީބު އެދުވަހުވެސް ހިނިގަނޑަކުން ނިންމާލީ " ކުޑަކާފަ ހެމުން ހެމުން ބުންޏެވެ.
" އެހެން ދުވަހަކު ކަތީބު އައިސް ބުނެފި އަހަންމަދާވޭ ދޯނީގައި މަހަށްދާ ކުދިން ބަލިވެގެން މީހުން މަދުކަމުން މަހަށް ނުފުރިގެންނޭ މިއުޅެނީ. ދެވިދާނެހޭ މަހަށް. އަޅުގަނޑުބުނީ ކަތީބާވޭ ތިޔަހެން ނުބުނާށޭ. ބުނާށޭ މަހަށްދާށޭ. އޭރުން މިއަހަންމަދު މަހަށް ދާނަމޭ. ކަތީބު ބުނުމުން ދިޔައީ މަހަށް. ދޯންޏަށް އަރާ ދިރުބާކޮޅު ފެންފިލާމަތީގައި ގެންދިޔަ ކާއެއްޗެތި ކާލަކާލާ އިނީ. އެއްވެސް މީހަކު ކަމެއް ކުރާކަށް ނުބުނޭ. މަސްބާނައިގެން އައިސް ދޯނި ލެފީމާ އަޅުގަނޑު ދިޔައީ ގެއަށް. އެދުވަހު ކަތީބު ވަރަށް ރުޅިއައިސްފި. އެކަމަކު ކަތީބު އަންހެނުން އެދުވަހު ބުނީ ކަތީބު ބުނިގޮތަށޭ އަހަންމަދު ކަންތައްތައް އެކުރީ " ކުޑަކާފަ އަރުވާލި ދުވަސްތަކުގެ ހަނދާންތައް އާކުރަމުން ބުންޏެވެ.
ކުޑަކާފަ އިތުރަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި އެގޮތަށް ބައެއް ކަންތައްތައް މަޖަލަކަށް ކޮށްލިއަސް ކަތީބާއި ކަތީބު އަންހެނުންނާ ހިސާބުގަނޑު މީހުންނަށްވެސް އޭނާ ވަރަށް ލުއިފަސޭހަ ކޮށްދެއެވެ. އެހެންކަމުން މުޅި ހިސާބުގަނޑުގެ މީހުންވެސް ކުޑަކާފައާ ރައްޓެއްސެވެ. އަރުވާލި މުއްދަތު ހަމަވެގެން މާލެ އައިއިރު ނޫފުލޭ ވަރަށް ހަދިޔާ ދިންކަމަށް ކުޑަކާފަ ބުންޏެވެ.
" ކުނޑިބެ މައްސަލަ" އިގައި ކުޑަކާފަ ބެދުނީ ކުޑަކާފަ ބުނިގޮތުގައި " އެކަންތައްގަނޑު " ފަޅާއަރުވާލީމައެވެ. އަތޮޅުވެރިންގެ " ރަށުންބޭރުކުރަން" ރައްޔިތުން އެއްވިރޭ ރައްޔިތުން އެއްކުރަން ސަންގު ފުންމުނީ ކޮންބައެއްކަމާއި އެކަމުގައި އިސްކޮށް އުޅުނު މީހުންނަކީ ކޮންބައެއްކަން އެނގުނީ ކުޑަކާފަގެ ފަރާތުންކަމަށް ބައެއް މީހުން ތުޚުމަތު ކުރެއެވެ.
" އެ މައްސަލައިގައި ފުރަތަމަ ހައްޔަރުކޮށްގެން ހޮޅުދޫއަށް ގެންދިޔަ މީހުންގެ ތެރޭގައި އަޅުގަނޑު ހިމެނޭ. ރޯނުން ބަނދެގެން އަދަގޮނޑި ޖަހައިގެން ގެންގުޅުނީ. އޭރު އެމީހުން ކީއެއްޗަކަށްވިއްޔާ އާއެކޭ ބުނުން ނޫންގޮތެއްނެތް " ކުޑަކާފަ ބުންޏެވެ.
މިހާރު ކުޑަކާފައަކީ 65 އަހަރުން މަތީގެ މީހަކަށްވެގެން އެލަވަންސް ލިބޭ މީހެކެވެ. " މީ މި ސަރުކާރުން ކުރި އެންމެ ރަނގަޅު ކަންތައް. އަޅުގަނޑަށް ދެހާސް ރުފިޔާއެއް ނުލިބޭ. އަޅުގަނޑުމެންގޭގައި ހުންނާނެ ފިހާރައެއް ކުއްޔަށް ދީފަ. އެހެންވެ ލިބޭ ކުލިކަމަށްވާ 500 ރުފިޔާ އުނިކޮށްފަ 1500 ރުފިޔާ ލިބެނީ " ކުޑަކާފަ ބުންޏެވެ.
" ކޮންމެ މީހަކުވެސް ދަރިން ބޭނުންވާނެ. ކާފަގެނެތް ދަރިއަކު. އެކަމަކު އަޅުގަނޑު ތިބި ވަރަށް ކާފަދަރިން ތިބި މީހަކު ނުހުންނާނެ. ކާފައޭ ކިޔާ ގޮވާލީމާ ވަރަށް އުފާވޭ " އަޙްމަދު އިބްރާހިމް ބުންޏެވެ.