พระราชบัญญัติ ป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ พ.ศ. ๒๔๙๕ (ยกเลิก)
มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า “พระราชบัญญัติป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ พ.ศ. ๒๔๙๕”
มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
มาตรา ๓ ในพระราชบัญญัตินี้ “องค์การอันเป็นคอมมิวนิสต์” หมายความถึง (๑) กลุ่มบุคคลหรือคณะบุคคลใด ๆ ซึ่งมีความมุ่งหมายที่จะกระทำการอันเป็นคอมมิวนิสต์ไม่ว่าโดยทางตรงหรือไม่ (๒) พรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย (พคท.) หรือองค์การระดับต่าง ๆ ของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทยตั้งแต่ระดับสูงสุดจนถึงระดับต่ำสุด
เช่น สมัชชาแห่งพรรคคอมมิวนิสต์ คณะกรรมการกลาง คณะกรรมการเขต คณะกรรมการจังหวัด คณะกรรมการอำเภอ คณะกรรมการตำบล คณะกรรมการหมู่บ้าน องค์การจัดตั้งในโรงงาน หน่วยย่อย ฝ่ายหรือแผนกการเมือง ฝ่ายหรือแผนกจัดตั้ง ฝ่ายหรือแผนกโฆษณา ฝ่ายหรือแผนกแนวร่วม องค์การนำระดับต่าง ๆ เป็นต้น (๓)
องค์การที่ใช้ชื่ออย่างอื่นของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย เช่น กองทัพปลดแอกประชาชนแห่งประเทศไทย (ท.ป.ท.) ขบวนการแนวร่วมรักชาติแห่งประเทศไทย ขบวนการเอกราชแห่งประเทศไทย สันนิบาตเยาวชนประชาธิปไตยแห่งประเทศไทย เป็นต้น หรือ (๔) กองกำลังที่มีอาวุธของผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ที่ใช้ชื่อต่าง ๆ เช่น ทหารหลวง
ทหารหลัก ทหารประจำถิ่น ทหารบ้านหรือหน่วยจรยุทธประจำบ้าน (น.จ.บ.) เป็นต้น "การกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์" ได้แก่ การแทรกซึม การโฆษณาชวนเชื่อ การปลุกระดม จารกรรม ก่อวินาศกรรม การใช้กำลังบังคับ หรือการกระทำอื่นใดเพื่อ (๑) บ่อนทำลายความมั่นคงของชาติ สถาบันศาสนา สถาบันพระมหากษัตริย์
หรือการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข (๒) ให้มีการเปลี่ยนแปลงระบบเศรษฐกิจของประเทศ โดยทำให้กรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินหรือปัจจัยในการผลิตของเอกชนตกเป็นของรัฐ โดยมิได้มีการชดใช้ค่าทดแทนอันเป็นธรรมหรือ (๓) จัดระเบียบสังคมขึ้นใหม่โดยยึดหลักว่า บรรดาทรัพย์สินทั้งหลายเป็นของกลางร่วมกัน
เว้นแต่การจัดในรูปสหกรณ์เอนกประสงค์ หรือในรูปอื่นใดที่ได้จัดขึ้นตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายว่าด้วยเรื่องนั้น ๆ “ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์” หมายความว่า ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์จังหวัด
ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ภาคหรือผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ทั่วไป แล้วแต่กรณี "รัฐมนตรี" (ยกเลิก)
มาตรา ๔ ผู้ใดกระทำการอันเป็นคอมมิวนิสต์ มีความผิดต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สิบปีขึ้นไปจนถึงตลอดชีวิต
มาตรา ๕ ผู้ใดยุยง แนะนำ เสี้ยมสอน โฆษณาชวนเชื่อ มั่วสุม สมทบ ยินยอม ตกลงกับผู้อื่น หรือตระเตรียมการที่จะให้มีการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ก็ดี หรือรู้ว่ามี หรือจะมีการกระทำผิดตามพระราชบัญญัตินี้ ช่วยปกปิดมิได้เอาความไปร้องเรียนขึ้นก็ดี มีความผิดต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีขึ้นไปจนถึงสิบปี แท่นพิมพ์
ตลอดจนสิ่งอันเกี่ยวข้องกับการกระทำผิดตามความในวรรคก่อน ให้ริบเสีย
มาตรา ๖ ผู้ใดเป็นสมาชิกขององค์การอันเป็นคอมมิวนิสต์ มีความผิดต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีขึ้นไปจนถึงสิบปี ผู้ใดเป็นหัวหน้า ผู้จัดการ หรือเจ้าหน้าที่ขององค์การอันเป็นคอมมิวนิสต์ มีความผิดต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สิบปีขึ้นไปจนถึงสิบห้าปี
มาตรา ๗ คนไทยผู้ใดกระทำการตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๔ หรือมาตรา ๕ ในต่างประเทศก็ดี หรือเป็นสมาชิกขององค์การอันเป็นคอมมิวนิสต์ตามมาตรา ๖ ซึ่งตั้งอยู่ในต่างประเทศก็ดี มีความผิดต้องระวางโทษเช่นเดียวกับที่ได้บัญญัติไว้ในมาตรานั้น ๆ
มาตรา ๘ ผู้ใดเข้าร่วมประชุมในองค์การอันเป็นคอมมิวนิสต์ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นสมาชิกขององค์การนั้น เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าตนเข้าร่วมประชุมโดยไม่รู้ถึงลักษณะความมุ่งหมายในการประชุมนั้น
มาตรา ๙ ผู้ใดกระทำการอุดหนุนแก่องค์การหรือสมาชิกขององค์การอันเป็นคอมมิวนิสต์ด้วยประการหนึ่งประการใด ดังต่อไปนี้ (๑) ให้ที่พัก ที่อาศัย หรือที่ประชุม (๒) ชักชวนบุคคลอื่นให้เป็นสมาชิกหรือพรรคพวก (๓) ชักชวนบุคคลอื่นให้เกิดความเสื่อมศรัทธาต่อศาสนาหรือให้กระทำการใด ๆ
อันเป็นการทำลายขนบประเพณีของชนชาติไทย หรือชักชวนบุคคลอื่นให้เกิดความเลื่อมใสในลัทธิที่มีหลักการหรือการปฏิบัติเป็นการทำให้บุคคลเสื่อมศรัทธาต่อศาสนาหรือขนบประเพณีของชนชาติไทย (๔) ให้การสนับสนุนทางการเงิน อาหาร อาวุธ เครื่องมือ หรือเครื่องใช้ หรือการสนับสนุนด้วยประการใด ๆ เช่น
การเปิดเผยความลับของทางราชการหรือส่งมอบเอกสารเกี่ยวกับนโยบาย แผนการดำเนินงานหรือข่าวสารอันมิพึงเปิดเผย ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีขึ้นไปจนถึงสิบปี
มาตรา ๑๐ ถ้าความผิดได้กระทำลงโดยสมาชิกขององค์การอันเป็นคอมมิวนิสต์ตามความมุ่งหมายขององค์การนั้น ผู้ที่เป็นหัวหน้า ผู้จัดการ หรือเจ้าหน้าที่ขององค์การนั้นก็ดี สมาชิกคนใดซึ่งอยู่ด้วยในขณะกระทำผิด หรือได้ร่วมประชุมในคราวประชุมใด ๆ ซึ่งได้มีการตกลงให้กระทำความผิดดังว่านี้ก็ดี
มีความผิดต้องระวางโทษเสมือนได้กระทำความผิดนั้น
มาตรา ๑๑ ผู้ใดกระทำร้ายหรือขู่เข็ญว่าจะกระทำร้ายต่อร่างกาย ทรัพย์สิน หรือเกียรติยศชื่อเสียงก็ดี หน่วงเหนี่ยวกักขัง หรือขู่เข็ญว่าจะหน่วงเหนี่ยวกักขังก็ดี หรือกระทำการอย่างหนึ่งอย่างใดอันก่อให้เกิดความหวาดกลัวก็ดี เพื่อให้บุคคลใดปฏิบัติตามคำสั่งขององค์การอันเป็นคอมมิวนิสต์
หรือปฏิบัติการอย่างหนึ่งอย่างใดเพื่อวัตถุประสงค์ขององค์การเช่นว่านั้น มีความผิดต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ห้าปีขึ้นไปจนถึงสิบปี
มาตรา ๑๒ ห้ามมิให้ผู้ใดกระทำการอบรมหรือสั่งสอนบุคคลใด ๆ หรือกระทำการเผยแพร่โดยการโฆษณา ชักจูง แนะนำ หรือโน้มน้าวจิตใจด้วยประการใด ๆ เพื่อให้บุคคลอื่นเห็นดีเห็นชอบในลัทธิคอมมิวนิสต์ หรือเข้าร่วมกับองค์การอันเป็นคอมมิวนิสต์ ทั้งนี้ ไม่ว่าจะกระทำด้วยวาจา ลายลักษณ์อักษร เอกสารตีพิมพ์
หรือด้วยประการอื่นใด ความในวรรคหนึ่งมิให้ใช้บังคับแก่เจ้าหน้าที่หรือผู้สอนของกระทรวง ทบวง กรม ซึ่งมีหน้าที่ในการให้การศึกษาในการระงับหรือปราบปรามการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ หรือในการป้องกันราชอาณาจักร หรือเจ้าหน้าที่ของกระทรวง ทบวง กรมอื่น ซึ่งปฏิบัติการตามหน้าที่หรือระเบียบของกระทรวง ทบวง กรม
ที่ตนสังกัดหรือที่ตนได้รับมอบหมาย ทั้งนี้ เฉพาะเมื่อการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่หรือผู้สอนดังกล่าวมิได้เป็นไปในลักษณะชักชวนให้นิยมหรือเลื่อมใสในลัทธิคอมมิวนิสต์ ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรานี้ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สองปีขึ้นไปจนถึงห้าปี
มาตรา ๑๓ เมื่อนายกรัฐมนตรีเห็นว่าจะเป็นประโยชน์แก่การป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ นายกรัฐมนตรีมีอำนาจประกาศในราชกิจจานุเบกษาระบุดินแดนต่างประเทศที่ห้ามมิให้ผู้ซึ่งมีสัญชาติไทยเข้าไปอาศัยอยู่หรือประกอบกิจการใด ๆ ในดินแดนนั้น ๆ ไม่ว่าจะเป็นการชั่วคราวหรือไม่
เมื่อได้มีประกาศของนายกรัฐมนตรีตามวรรคหนึ่ง ห้ามมิให้ผู้ซึ่งมีสัญชาติไทยผู้ใดเข้าไปอาศัยอยู่หรือประกอบกิจการใด ๆ ในดินแดนที่ต้องห้ามนั้น ไม่ว่าจะเป็นการชั่วคราวหรือไม่ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากนายกรัฐมนตรี ผู้ซึ่งมีสัญชาติไทยผู้ใดฝ่าฝืนวรรคสอง ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี
มาตรา ๑๔ ในทุกจังหวัดนอกจากจังหวัดที่ระบุไว้ในวรรคสอง ให้มีผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์จังหวัด จังหวัดละหนึ่งคน และให้ผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์จังหวัด ในเขตกรุงเทพมหานคร จังหวัดนนทบุรี จังหวัดปทุมธานี และจังหวัดสมุทรปราการ
ให้ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ทั่วไปตามมาตรา ๑๖ ทำหน้าที่ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์จังหวัดสำหรับเขตท้องที่ดังกล่าว
มาตรา ๑๕ ภายใต้บังคับมาตรา ๑๕ ตรี และมาตรา ๑๖ ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์จังหวัด มีอำนาจหน้าที่อำนวยการป้องกันและปราบปรามการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ภายในเขตท้องที่ที่อยู่ในอำนาจของตน และให้มีอำนาจหน้าที่ดังต่อไปนี้ (๑) ปฏิบัติการตามมาตรา ๑๗ (๒)
สั่งให้บุคคลนำอาวุธชนิดใดชนิดหนึ่งหรือทุกชนิดที่กำหนดมามอบไว้เป็นการชั่วคราวตามความจำเป็น (๓) ห้ามบุคคลนำอาวุธชนิดใดชนิดหนึ่งหรือทุกชนิดตามที่กำหนดออกนอกเคหะสถาน (๔) สั่งห้ามมิให้ชุมนุมหรือมั่วสุมกัน ห้ามโฆษณา
หรือห้ามการแสดงมหรสพเมื่อมีเหตุอันควรสงสัยว่าเป็นการชักชวนหรือยั่วยุให้มีการกระทำความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ (๕) สั่งให้เจ้าของหรือผู้จัดการหรือผู้รับผิดชอบในกิจการหรือการจัดการธุรกิจที่กำหนด ซึ่งมีพนักงานหรือลูกจ้างหรือบุคคลอื่นที่มีส่วนร่วมในการดำเนินกิจการหรือธุรกิจ จัดทำและเก็บประวัติ
และแจ้งการย้ายเข้าออก การเลิกจ้างหรือพฤติการณ์ของบุคคลดังกล่าวให้พนักงานเจ้าหน้าที่ทราบ (๖) เรียกบุคคลหนึ่งบุคคลใดมาสอบถามในด้านการข่าวและเข้ารับการอบรมได้ครั้งหนึ่งไม่เกินสิบห้าวัน (๗) ประกาศห้ามบุคคลออกนอกเคหะสถานในระหว่างระยะเวลาที่กำหนด (๘) ให้บุคคลมารายงานตัวต่อพนักงานเจ้าหน้าที่
การปฏิบัติการตาม (๓) (๖) และ (๗) ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง ผู้ใดฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามประกาศหรือคำสั่งของผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์จังหวัด
ซึ่งประกาศหรือสั่งตามมาตรานี้หรือตามกฎกระทรวงที่ออกตามมาตรานี้หรือขัดขวางการปฏิบัติการของพนักงานเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติตามประกาศหรือคำสั่งดังกล่าว ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๑๕ ทวิ ภายใต้บังคับมาตรา ๑๕ วรรคสอง เพื่อประโยชน์ในการประสานงานและควบคุมดูแลการปฏิบัติการป้องกันและปราบปรามการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ในเขตจังหวัดต่าง ๆ ให้มีภาคสำหรับการปฏิบัติการป้องกันและปราบปรามการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ เขตของภาคตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามเขตของกองทัพภาค
ตามกฎหมายว่าด้วยการจัดระเบียบราชการกระทรวงกลาโหม และให้แม่ทัพภาคเป็นผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ภาค
มาตรา ๑๕ ตรี ให้ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ภาคมีอำนาจหน้าที่สั่งการและควบคุมดูแลให้กิจการป้องกันและปราบปรามการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ภายในเขตภาคของตนได้ประสานกันและเป็นไปโดยเรียบร้อย ในการปฏิบัติการตามหน้าที่
ให้ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ภาคมีอำนาจหน้าที่เช่นเดียวกับผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์จังหวัดตามมาตรา ๑๕ และให้มีอำนาจกำหนดเงื่อนไขและหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการใช้อำนาจตามมาตรา ๑๕ ของผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์จังหวัด ทั้งนี้
เท่าที่ไม่ขัดต่อกฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา ๑๕ วรรคสอง รวมทั้งมีอำนาจในการสั่งการแก้ไขหรือยับยั้งการปฏิบัติหน้าที่ของผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์จังหวัด และให้มีอำนาจหน้าที่ดังต่อไปนี้ภายในเขตภาคด้วย (๑) สั่งให้ตรวจข่าวสาร จดหมาย โทรเลข เอกสาร หีบห่อ
วัตถุหรือสิ่งอื่นใดที่ใช้ในการติดต่อของบุคคลใด ๆ เมื่อมีเหตุอันควรสงสัยว่าบุคคลนั้นได้คบคิดหรือติดต่อกับบุคคลผู้กระทำความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ (๒) สั่งตรวจหนังสือ สิ่งพิมพ์ หนังสือพิมพ์ ภาพโฆษณา บทประพันธ์ ตลอดจนสั่งห้ามพิมพ์ จำหน่าย หรือเผยแพร่ซึ่งสิ่งดังกล่าว (๓)
กระทำหรือสั่งหรือมอบหมายให้นายทหารสัญญาบัตรซึ่งมียศตั้งแต่ร้อยตรี เรือตรี หรือเรืออากาศตรี ขึ้นไป หรือเจ้าพนักงานตำรวจซึ่งมียศตั้งแต่ร้อยตำรวจตรีขึ้นไปหรือพนักงานฝ่ายปกครองตั้งแต่เจ้าพนักงานปกครอง ๓ ขึ้นไป เป็นหัวหน้าทำการตรวจค้นตัวบุคคล ยานพาหนะ เคหะสถาน สิ่งปลูกสร้าง หรือที่ใด ๆ ไม่ว่าเวลาใด ๆ
เมื่อมีเหตุอันควรสงสัยว่าจะมีผู้กระทำการอันเป็นคอมมิวนิสต์ก่อความไม่สงบขึ้น (๔) สั่งห้ามรับหรือส่งวิทยุกระจายเสียงหรือวิทยุโทรทัศน์ (๕) สั่งห้ามใช้ทางสาธารณะหรือการจราจรไม่ว่าจะเป็นทางบก ทางน้ำ หรือทางอากาศ (๖) สั่งห้ามมีหรือใช้เครื่องมือสื่อสาร อาวุธ อุปกรณ์อาวุธ เคมีภัณฑ์
หรือสิ่งอื่นใดซึ่งมีคุณสมบัติทำให้เกิดอันตรายแก่มนุษย์ สัตว์ พืช หรือทรัพย์สิน หรือที่อาจนำไปใช้ทำเป็นเคมีภัณฑ์หรือสิ่งอื่นใดที่มีคุณสมบัติดังกล่าวได้ การสั่งการตาม (๒) (๔) หรือ (๖) ต้องได้รับความเห็นชอบจากผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ทั่วไปก่อน
ผู้ใดฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ภาคที่สั่งการตามมาตรานี้ หรือขัดขวางการปฏิบัติการของพนักงานเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติตามคำสั่งของผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ภาคที่สั่งการตามมาตรานี้ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท
หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๑๖ ให้นายกรัฐมนตรีแต่งตั้งผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ทั่วไปขึ้นคนหนึ่ง
มีอำนาจหน้าที่สั่งการและควบคุมดูแลให้กิจการป้องกันและปราบปรามการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ได้ประสานงานกันและเป็นไปโดยเรียบร้อยในทุกจังหวัดและทุกภาคและมีอำนาจแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่หรือบุคคลอื่นใดให้ช่วยเหลือปฏิบัติการอันอยู่ในอำนาจหน้าที่ของผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ทั่วไปได้
อำนาจแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่หรือบุคคลอื่นตามวรรคหนึ่ง จะมอบหมายให้ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ภาคหรือผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์จังหวัด แต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่หรือบุคคลอื่นแทนตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กำหนดไว้ก็ได้ ในการปฏิบัติการตามหน้าที่
ให้ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ทั่วไปมีอำนาจหน้าที่เช่นเดียวกับผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ภาคในท้องที่ทั่วราชอาณาจักร
และให้มีอำนาจกำหนดเงื่อนไขและหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวกับการใช้อำนาจตามพระราชบัญญัตินี้ของผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์จังหวัดและผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ภาค
รวมทั้งมีอำนาจในการสั่งการแก้ไขหรือยับยั้งการปฏิบัติหน้าที่ของผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์จังหวัดและผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ภาค เว้นแต่การสั่งการตามมาตรา ๑๕ ตรี (๒) (๔) หรือ (๖) ซึ่งจะให้มีผลใช้บังคับทั่วราชอาณาจักร ต้องได้รับความเห็นชอบจากนายกรัฐมนตรีก่อน
ผู้ใดฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ทั่วไปที่สั่งการตามวรรคสาม หรือขัดขวางการปฏิบัติการของพนักงานเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติตามคำสั่งของผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ทั่วไปที่สั่งการตามวรรคสาม ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี
หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๑๖ ทวิ เมื่อจะมีการปฏิบัติการในทางปราบปรามในท้องที่ใด ให้ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ทั่วไปหรือผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ภาคประกาศเขตพื้นที่ที่มีการปฏิบัติการในทางปราบปรามให้ประชาชนทราบตามสมควรและเหมาะสมกับสถานการณ์ ในพื้นที่ที่มีการปฏิบัติการในทางปราบปราม
ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ทั่วไปหรือผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ภาค หรือนายทหารสัญญาบัตรซึ่งมียศตั้งแต่ร้อยตรี เรือตรี เรืออากาศตรี ขึ้นไป หรือเจ้าพนักงานตำรวจ ซึ่งมียศตั้งแต่ร้อยตำรวจตรีขึ้นไป หรือพนักงานฝ่ายปกครองตั้งแต่เจ้าพนักงานปกครอง ๓ ขึ้นไป
ซึ่งผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ทั่วไปหรือผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ภาคมอบหมายมีอำนาจดังต่อไปนี้ (๑) สั่งห้ามบุคคลเข้าไปในบริเวณที่กำหนดเป็นการชั่วคราว (๒) ยึดสิ่งใด ๆ ไว้ชั่วคราว เพื่อนำมาใช้ประโยชน์หรือมิให้เป็นอุปสรรคในการปฏิบัติการในทางปราบปราม (๓)
ทำลายหรือเปลี่ยนแปลงสถานที่ตามความจำเป็นเพื่อประโยชน์ในการปฏิบัติการในทางปราบปราม ในการใช้อำนาจตามมาตรานี้ พนักงานเจ้าหน้าที่ต้องแสดงบัตรประจำตัวตามแบบที่กำหนดในกฎกระทรวงหรือแสดงหลักฐานทางราชการต่อผู้ที่เกี่ยวข้อง
หรือติดเครื่องหมายอย่างใดอย่างหนึ่งตามที่ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ทั่วไป หรือผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ภาคกำหนด
ผู้ใดฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามคำสั่งของผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ทั่วไปหรือผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ภาคที่สั่งการตามมาตรานี้ หรือขัดขวางการปฏิบัติการของพนักงานเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติการตามคำสั่งดังกล่าว ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท
หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๑๖ ตรี ให้ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์จังหวัด ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ภาค และผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ทั่วไป เป็นพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจชั้นผู้ใหญ่ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
มาตรา ๑๗ นายกรัฐมนตรีมีอำนาจประกาศในราชกิจจานุเบกษาให้ท้องที่ใดท้องที่หนึ่งเป็นเขตห้ามมิให้บุคคลเข้าไปหรืออาศัยอยู่ เมื่อได้มีประกาศของนายกรัฐมนตรีตามวรรคหนึ่งแล้ว (๑) ห้ามมิให้ผู้ใดนอกจากผู้ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์เข้าไปในเขตนั้น (๒)
ให้ผู้ซึ่งอาศัยอยู่ในเขตนั้นอยู่แล้วในวันที่นายกรัฐมนตรีประกาศตามความในวรรคหนึ่งออกไปจากเขตนั้นภายในกำหนดเวลาที่ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ประกาศกำหนด ทั้งนี้ เว้นแต่บุคคลซึ่งได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ให้อยู่อาศัยได้
หนังสืออนุญาตให้บุคคลเข้าไปหรืออาศัยอยู่ในเขตห้ามมิให้บุคคลเข้าไปหรืออาศัยอยู่เมื่อมีเหตุอันสมควร ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์จะเพิกถอนเสียเมื่อใดก็ได้ การออกหนังสืออนุญาตให้บุคคลเข้าไปหรืออาศัยอยู่ในเขตห้ามมิให้บุคคลเข้าไปหรืออาศัยอยู่
การเพิกถอนหนังสืออนุญาตให้บุคคลเข้าไปหรืออาศัยอยู่ในเขตห้ามมิให้บุคคลเข้าไปหรืออาศัยอยู่ การประกาศให้บุคคลที่อาศัยอยู่ในเขตห้ามมิให้บุคคลเข้าไปหรืออาศัยอยู่ออกไปจากเขตนั้นตามมาตรานี้ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง
ให้นายกรัฐมนตรีดำเนินการให้บุคคลผู้ต้องออกไปจากเขตที่นายกรัฐมนตรีประกาศตามวรรคหนึ่งได้มีที่อยู่อาศัยและได้รับค่าทดแทนตามที่นายกรัฐมนตรีจะเห็นสมควร ผู้ใด โดยมิได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์
เข้าไปในเขตห้ามมิให้บุคคลเข้าไปหรืออาศัยอยู่ตามวรรคหนึ่งอันเป็นการฝ่าฝืน (๑) หรือผู้ใดซึ่งอาศัยอยู่ในเขตดังกล่าวอยู่แล้วในวันที่นายกรัฐมนตรีประกาศเขตห้ามมิให้บุคคลเข้าไปหรืออาศัยอยู่ตามวรรคหนึ่ง ไม่ออกไปจากเขตนั้นภายในกำหนดเวลาที่ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ประกาศกำหนด
อันเป็นการไม่ปฏิบัติตาม (๒) ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๑๗ ทวิ ให้ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์มีอำนาจแต่งตั้งคณะกรรมการขึ้นคณะหนึ่งหรือหลายคณะเพื่อกำหนดมาตรการและดำเนินการควบคุมการครอบครองและหรือการจำหน่ายข้าว อาหาร ยา เครื่องอุปโภคบริโภคอย่างอื่นและสิ่งอื่นใดในท้องที่ใดท้องที่หนึ่งซึ่งอยู่ในเขตอำนาจหน้าที่ของตน
เพื่อมิให้สิ่งเหล่านั้นเป็นประโยชน์แก่องค์การอันเป็นคอมมิวนิสต์หรือเพื่อมิให้เกิดความเดือนร้อนแก่ประชาชน ให้คณะกรรมการที่แต่งตั้งตามวรรคหนึ่ง มีอำนาจและหน้าที่ดังต่อไปนี้ (๑) ระบุชนิด ประเภทของข้าว อาหาร ยา เครื่องอุปโภคบริโภคอย่างอื่นและสิ่งอื่นใด ให้เป็นสิ่งของควบคุม (๒)
วางระเบียบเกี่ยวกับการส่งออกไปนอกหรือนำเข้ามาในท้องที่ดังกล่าวซึ่งสิ่งของควบคุมตาม (๑) (๓) ให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองหรือผู้จำหน่ายสิ่งของควบคุมแจ้งปริมาณและสถานที่เก็บสิ่งของควบคุมต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ (๔)
ให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองหรือผู้จำหน่ายสิ่งของควบคุมแจ้งสถิติหรือบัญชีการจำหน่ายสิ่งของควบคุมต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ (๕) วางเงื่อนไขในการจำหน่ายสิ่งของควบคุม การกำหนดมาตรการตามวรรคหนึ่ง ให้ทำเป็นประกาศของคณะกรรมการปิดไว้ ณ ที่ว่าการอำเภอและที่เปิดเผยตามชุมชนทั่วไปในท้องที่ที่เกี่ยวข้อง
กับต้องประกาศล่วงหน้าไม่น้อยกว่าสี่สิบแปดชั่วโมง ผู้ใดฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามประกาศของคณะกรรมการตามมาตรานี้ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสองปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๑๗ ตรี คณะกรรมการตามมาตรา ๑๗ ทวิ มีอำนาจแต่งตั้งคณะอนุกรรมการ พนักงานเจ้าหน้าที่ หรือบุคคลอื่นใด ให้ช่วยเหลือปฏิบัติการอันอยู่ในอำนาจและหน้าที่ของคณะกรรมการทั้งหมดหรือแต่บางส่วน หรือในบริเวณท้องที่ใดท้องที่หนึ่ง แทนคณะกรรมการได้ ในการปฏิบัติการติดต่อกับบุคคลภายนอก ให้อนุกรรมการ
พนักงานเจ้าหน้าที่ หรือบุคคลซึ่งได้รับการแต่งตั้งตามวรรคหนึ่ง แสดงบัตรประจำตัวตามแบบที่กำหนดในกฎกระทรวงหรือแสดงหลักฐานอย่างอื่นต่อผู้ที่เกี่ยวข้อง หรือติดเครื่องหมายอย่างใดอย่างหนึ่งตามที่ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์กำหนด
มาตรา ๑๗ จัตวา กรรมการ อนุกรรมการ หรือเจ้าพนักงานตำรวจซึ่งมียศตั้งแต่ร้อยตำรวจตรีขึ้นไป หรือพนักงานปกครอง ๓ ขึ้นไป หรือนายทหารสัญญาบัตรซึ่งมียศตั้งแต่ร้อยตรี เรือตรี หรือเรืออากาศตรีขึ้นไป ซึ่งได้รับการแต่งตั้งตามมาตรา ๑๗ ทวิ หรือมาตรา ๑๗ ตรี มีอำนาจดังต่อไปนี้ (๑) สั่งเป็นหนังสือให้บุคคลใด ๆ
มาให้ถ้อยคำ หรือส่งเอกสารหรือหลักฐานใด ๆ เพื่อประกอบการพิจารณาว่าได้มีการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามประกาศของคณะกรรมการตามมาตรา ๑๗ ทวิ หรือไม่ (๒) เข้าไปในสถานที่หรือเคหสถานของบุคคลใดในระหว่างพระอาทิตย์ขึ้นถึงพระอาทิตย์ตก เพื่อสอบสวนข้อเท็จจริงหรือเพื่อตรวจสอบเอกสารใด ๆ
เพื่อให้ทราบว่ามีการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามประกาศของคณะกรรมการตามมาตรา ๑๗ ทวิ หรือไม่ ผู้ใดไม่มาให้ถ้อยคำ หรือไม่ส่งเอกสารหรือหลักฐานใด ๆ ตาม (๑) หรือขัดขวาง หรือไม่อำนวยความสะดวกในการปฏิบัติการของกรรมการหรือบุคคลซึ่งได้รับการแต่งตั้งตามวรรคหนึ่ง ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินหกเดือน
หรือปรับไม่เกินสามพันบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
มาตรา ๑๗ เบญจ ในกรณีมีเหตุอันควรสงสัยว่า สิ่งของควบคุมที่เป็นกรรมสิทธิ์ หรืออยู่ในความครอบครองของบุคคลใด ๆ เจ้าของหรือผู้ครอบครองมีเจตนานำไปใช้ให้เป็นประโยชน์แก่องค์การอันเป็นคอมมิวนิสต์
หรือในกรณีเจ้าของหรือผู้ครอบครองได้เก็บสิ่งของควบคุมไว้โดยไม่มีเหตุอันสมควรอันอาจทำให้เกิดการขาดแคลนสิ่งของเครื่องอุปโภคบริโภคและก่อให้เกิดความเดือดร้อนแก่ประชาชนในท้องที่ คณะกรรมการมีอำนาจสั่งยึดสิ่งของควบคุมนั้น ๆ ได้ เมื่อคณะกรรมการสั่งยึดสิ่งของควบคุมตามวรรคหนึ่ง
ให้แจ้งคำสั่งเป็นหนังสือไปยังเจ้าของหรือผู้ครอบครองสิ่งของควบคุมดังกล่าวทราบ หรือในกรณีไม่ปรากฏตัวบุคคลผู้เป็นเจ้าของหรือผู้ครอบครอง หรือปรากฏตัวเจ้าของหรือผู้ครอบครอง แต่ไม่มีผู้ใดยอมรับหนังสือสั่ง ให้เจ้าหน้าที่ปิดคำสั่งของคณะกรรมการไว้ ณ สถานที่เก็บสิ่งของควบคุมนั้น
โดยให้ปิดต่อหน้าพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจอย่างน้อยหนึ่งคน และให้ถือว่าเจ้าของหรือผู้ครอบครองสิ่งของควบคุมได้ทราบคำสั่งแล้ว เจ้าของหรือผู้ครอบครองสิ่งของควบคุมที่คณะกรรมการมีคำสั่งให้ยึดตามวรรคหนึ่ง จะยื่นคำร้องขอต่อศาลจังหวัดหรือศาลแพ่ง ที่สถานที่เก็บสิ่งของควบคุมอยู่ในเขตอำนาจ
เพื่อขอพิสูจน์ว่าตนได้ครอบครองสิ่งของควบคุมนั้นไว้โดยสุจริตตามจำนวนที่สมควรแก่ความจำเป็นในการใช้สอย หรือดำเนินธุรกิจโดยปกติและทั้งไม่เป็นการฝ่าฝืนเงื่อนไขที่คณะกรรมการประกาศกำหนดแต่อย่างใดก็ได้ คำร้องขอพิสูจน์จะต้องกระทำภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งคำสั่งหรือวันที่เจ้าหน้าที่ปิดคำสั่ง
แล้วแต่กรณี ถ้าไม่ยื่นคำร้องขอพิสูจน์ภายในเวลาดังกล่าว ให้สิ่งของควบคุมนั้นตกเป็นของแผ่นดิน ในกรณีศาลเห็นว่าพยานหลักฐานควรเชื่อได้ว่าเจ้าของหรือผู้ครอบครองสุจริต ให้ศาลมีอำนาจสั่งคืนสิ่งของควบคุมให้แก่เจ้าของหรือผู้ครอบครองทั้งหมดหรือแต่บางส่วน ทั้งนี้
เท่าที่บุคคลนั้นจะสามารถพิสูจน์ได้ว่าเป็นจำนวนที่สมควรแก่ความจำเป็นในการใช้สอยหรือดำเนินธุรกิจโดยปกติ แต่ถ้าศาลเห็นว่าบุคคลผู้ร้องขอไม่สามารถพิสูจน์ได้ ให้ศาลสั่งให้สิ่งของควบคุมนั้นตกเป็นของแผ่นดิน
มาตรา ๑๗ ฉ ถ้าสิ่งของควบคุมที่คณะกรรมการสั่งยึดตามมาตรา ๑๗ เบญจ เป็นของเสียง่าย หรือถ้าหน่วงช้าไว้จะเป็นการเสี่ยงความเสียหาย หรือจะเสียค่าใช้จ่ายในการเก็บรักษาเกินสมควร คณะกรรมการจะจัดการขายทอดตลาดสิ่งของควบคุมนั้นก็ได้
ได้เงินจำนวนสุทธิเท่าใดให้ยึดเงินนั้นไว้แทนหรือในกรณีจำเป็นคณะกรรมการจะนำสิ่งของควบคุมนั้นออกแจกจ่ายบรรเทาทุกข์แก่ประชาชนก็ได้ แต่ถ้าต้องชดใช้ค่าสิ่งของควบคุมนั้นให้แก่เจ้าของหรือผู้ครอบครอง ให้สำนักนายกรัฐมนตรีชดใช้ค่าสิ่งของควบคุมนั้นตามราคาตลาด ราคาตลาดตามวรรคหนึ่ง
ให้คำนวณตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง
มาตรา ๑๗ สัตต ในกรณีที่มีการกระทำความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ ถ้าพนักงานสอบสวนเห็นว่า ผู้ต้องหาคนใดได้กระทำความผิดดังกล่าวเพราะหลงผิดหรือรู้เท่าไม่ถึงการณ์หรือมีเหตุที่ไม่สมควรดำเนินคดีกับผู้ต้องหาคนใด ให้พนักงานสอบสวนส่งสำนวนสำหรับผู้ต้องหาคนนั้น
พร้อมทั้งความเห็นไปยังผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ ซึ่งมีเขตอำนาจเหนือท้องที่ที่มีการสอบสวน ถ้าผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ตามวรรคหนึ่ง เห็นชอบด้วยกับความเห็นของพนักงานสอบสวนว่าไม่สมควรดำเนินคดีกับผู้ต้องหา
ให้ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์กำหนดเงื่อนไขให้ผู้ต้องหาปฏิบัติแทนการถูกฟ้องคดี โดยให้ผู้ต้องหาดังกล่าวเข้ารับการอบรม ณ สถานที่ที่กำหนดเป็นเวลาไม่เกินหกเดือน และจะกำหนดเงื่อนไขให้มารายงานตัวต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เป็นครั้งคราวตามที่กำหนดภายหลังการอบรมแล้วด้วยก็ได้
แต่จะกำหนดระยะเวลาที่ให้มารายงานตัวเกินหนึ่งปีไม่ได้ การกำหนดเงื่อนไขให้ผู้ต้องหาปฏิบัติแทนการฟ้องคดีตามวรรคสอง จะกระทำได้ต่อเมื่อผู้ต้องหายินยอมปฏิบัติตามเงื่อนไขแล้ว และเมื่อผู้ต้องหาได้ปฏิบัติตามเงื่อนไขครบถ้วนแล้ว จะฟ้องผู้ต้องหาสำหรับการกระทำที่ต้องหานั้นอีกไม่ได้
มาตรา ๑๗ อัฐ ในกรณีที่ผู้ต้องหาปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กำหนดตามมาตรา ๑๗ สัตต วรรคสอง ไม่ครบถ้วน ให้ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ส่งสำนวนพร้อมกับตัวผู้ต้องหาไปยังพนักงานสอบสวนเพื่อดำเนินคดีกับผู้ต้องหาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา
แต่ถ้าผู้ต้องหามิได้อยู่ในความควบคุมของผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ ให้ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ส่งสำนวนพร้อมทั้งแจ้งให้พนักงานสอบสวนทำการจับกุมและดำเนินคดีกับผู้ต้องหาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา เมื่อได้รับหรือจับผู้ต้องหาไว้ตามวรรคหนึ่งแล้ว
ให้พนักงานสอบสวนมีอำนาจควบคุมผู้ต้องหาไว้เพื่อดำเนินการต่อไปตามวรรคหนึ่งได้ ระยะเวลาการควบคุมผู้ต้องหาให้เป็นไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา โดยให้เริ่มนับระยะเวลาควบคุมตั้งแต่วันที่ได้รับหรือจับผู้ต้องหาได้เป็นต้นไป
มาตรา ๑๘ บรรดาคดีที่มีข้อหาว่ากระทำความผิดต่อพระราชบัญญัตินี้ไม่ว่าจะมีข้อหาว่ากระทำความผิดอย่างอื่นด้วยหรือไม่ ให้พนักงานสอบสวนมีอำนาจควบคุมผู้ต้องหาไว้เพื่อทำการสอบสวนได้ไม่เกินสามสิบวันนับแต่วันที่ผู้ต้องหามาถึงที่ทำการของพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจ
แต่ถ้าเกิดความจำเป็นที่จะควบคุมผู้ต้องหาไว้เกินกำหนดเวลาดังกล่าวแล้ว ก็ให้พนักงานสอบสวนโดยได้รับอนุมัติจากอธิบดีกรมตำรวจมีอำนาจควบคุมผู้ต้องหาไว้ต่อไปได้อีกไม่เกินสามครั้ง ครั้งละไม่เกินหกสิบวัน ถ้าเกิดความจำเป็นที่จะควบคุมผู้ต้องหาไว้เกินกำหนดเวลาในวรรคก่อนเพื่อให้การสอบสวนเสร็จสิ้น
ให้ส่งตัวผู้ต้องหามาศาลเพื่อให้พนักงานอัยการหรือพนักงานสอบสวนยื่นคำร้องต่อศาลขอหมายขังผู้ต้องหานั้นและให้ศาลมีอำนาจสั่งขังผู้ต้องหาได้ไม่เกินสามครั้ง ครั้งละไม่เกินเก้าสิบวัน
มาตรา ๑๙ ให้นำความในมาตรา ๑๘ มาใช้บังคับแก่กรณีที่ผู้บังคับบัญชาทหารควบคุมตัวผู้ต้องหาว่ากระทำความผิดต่อพระราชบัญญัตินี้โดยอนุโลม โดยให้ถือว่าผู้บังคับบัญชาทหารเป็นพนักงานสอบสวน
และนายทหารซึ่งมีตำแหน่งผู้บัญชาการกองพลหรือเทียบเท่าในท้องถิ่นการบังคับบัญชาราชการทหารที่ควบคุมตัวผู้ต้องหาเป็นอธิบดีกรมตำรวจ หรือถ้าไม่มีนายทหารผู้มีตำแหน่งผู้บัญชาการกองพลหรือเทียบเท่าในท้องถิ่นนั้น ก็ให้ถือว่าผู้บังคับบัญชาทหารสูงสุดในท้องถิ่นนั้นเป็นอธิบดีกรมตำรวจ
มาตรา ๒๐ เมื่อมีเหตุอันควรสงสัยว่าบุคคลใดกระทำความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ ให้ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์หรือนายทหารสัญญาบัตรซึ่งมียศตั้งแต่ร้อยตรี เรือตรี หรือเรืออากาศตรี ขึ้นไป หรือเจ้าพนักงานตำรวจซึ่งมียศตั้งแต่ร้อยตำรวจตรีขึ้นไป หรือพนักงานฝ่ายปกครองตั้งแต่เจ้าพนักงานปกครอง ๓
ขึ้นไป ที่ทางราชการมีคำสั่งให้ปฏิบัติการปราบปรามการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ มีอำนาจค้นหรือจับบุคคลนั้น หรือค้นสถานที่ใดเพื่อหาตัวคนหรือสิ่งของอันเกี่ยวข้องกับการกระทำความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ได้ โดยไม่ต้องมีหมายค้นหรือหมายจับ และให้มีอำนาจค้นหรือจับได้ในทุกสถานที่และทุกเวลา ทั้งนี้
โดยต้องเป็นไปตามเงื่อนไขและหลักเกณฑ์ที่ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์กำหนด และต้องคำนึงถึงความจำเป็นตามควรแก่พฤติการณ์ และให้นำมาตรา ๘๓ มาตรา ๘๔ มาตรา ๘๕ มาตรา ๘๖ มาตรา ๙๔ มาตรา ๙๘ มาตรา ๙๙ มาตรา ๑๐๐ มาตรา ๑๐๑ มาตรา ๑๐๒ มาตรา ๑๐๓ และมาตรา ๑๐๔
แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามาใช้บังคับโดยอนุโลม เพื่อประโยชน์ในการปฏิบัติตามมาตรา ๘๓ หรือมาตรา ๘๔ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา คำว่า “ที่ทำการของพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจ” ให้หมายความรวมถึงที่ทำการของพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้จับด้วย ในการค้นหรือจับตามวรรคหนึ่ง
พนักงานเจ้าหน้าที่ดังกล่าวต้องแสดงบัตรประจำตัวตามแบบที่กำหนดในกฎกระทรวง หรือแสดงหลักฐานทางราชการต่อผู้เกี่ยวข้อง หรือติดเครื่องหมายอย่างใดอย่างหนึ่งตามที่ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์กำหนด เมื่อมีการค้นหรือจับตามวรรคหนึ่ง
ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ผู้ทำการค้นหรือจับรายงานให้ผู้บังคับบัญชาทราบโดยเร็วที่สุด แต่ต้องไม่เกินสี่สิบแปดชั่วโมงนับแต่เวลาที่เริ่มทำการค้นหรือจับ ทั้งนี้ ตามระเบียบที่ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ทั่วไปกำหนด
มาตรา ๒๐ ทวิ การปฏิบัติการของพนักงานเจ้าหน้าที่ในทางปราบปรามตามพระราชบัญญัตินี้ เป็นการปฏิบัติหน้าที่เพื่อป้องกันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ และเป็นการกระทำอันจำเป็นเพื่อรักษาความมั่นคงแห่งชาติ บุคคลใดจะเรียกร้องค่าเสียหายใด ๆ อันเนื่องมาจากการปฏิบัติการนี้มิได้
มาตรา ๒๑ ให้พนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจ และพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจชั้นผู้ใหญ่ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ซึ่งทางราชการมีคำสั่งให้ปฏิบัติการปราบปรามการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ มีเขตอำนาจปฏิบัติการในฐานะที่เป็นพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจ หรือในฐานะที่เป็นพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจชั้นผู้ใหญ่
แล้วแต่กรณี ทั่วราชอาณาจักร ภายใต้บังคับมาตรา ๑๕ มาตรา ๑๕ ตรี มาตรา ๑๖ มาตรา ๑๖ ทวิ และมาตรา ๒๐ ให้ผู้ซึ่งทางราชการมีคำสั่งให้ปฏิบัติการปราบปรามการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์เป็นพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา และให้มีเขตอำนาจปฏิบัติการทั่วราชอาณาจักร
มาตรา ๒๒ ในกรณีที่มีความตายของบุคคลใดซึ่งมีเหตุอันควรสงสัยว่าได้กระทำความผิดตามพระราชบัญญัตินี้ หรือมูลเหตุแห่งการตายของบุคคลดังกล่าวเกิดขึ้นในเขตพื้นที่ที่มีการปฏิบัติการในทางปราบปรามตามมาตรา ๑๖ ทวิ หรือในเขตห้ามมิให้บุคคลเข้าไปหรืออาศัยอยู่ตามมาตรา ๑๗
โดยการกระทำของพนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งอ้างว่าปฏิบัติราชการตามพระราชบัญญัตินี้ หรือตายในระหว่างอยู่ในความควบคุมของพนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งอ้างว่าปฏิบัติราชการตามพระราชบัญญัตินี้ ให้พนักงานสอบสวนหรือนายทหารสัญญาบัตรที่ผู้บังคับบัญชามอบหมายแห่งท้องที่ที่ศพนั้นอยู่
กับเจ้าหน้าที่กระทรวงสาธารณสุขประจำท้องที่ หรือแพทย์ประจำตำบล หรืออนามัยจังหวัด หรือแพทย์ประจำสถานีอนามัย หรือแพทย์ประจำโรงพยาบาลหรือแพทย์ทหาร หรือเจ้าหน้าที่เสนารักษ์ทหารที่ปฏิบัติราชการอยู่ในท้องที่นั้น เป็นผู้ชันสูตรพลิกศพโดยเร็ว และให้ทำบันทึกรายละเอียดแห่งการชันสูตรนั้นไว้
ให้เป็นหน้าที่ของพนักงานสอบสวนหรือนายทหารสัญญาบัตรที่ผู้บังคับบัญชามอบหมายแจ้งแก่ผู้มีหน้าที่ไปทำการชันสูตรพลิกศพทราบ เมื่อได้มีการชันสูตรพลิกศพแล้ว ให้ส่งบันทึกรายละเอียดแห่งการชันสูตรนั้นไปยังพนักงานสอบสวน และให้พนักงานสอบสวนทำการสอบสวนแล้วส่งสำนวนชันสูตรพลิกศพไปยังผู้ว่าราชการจังหวัด
ถ้าเป็นกรณีที่มีความตายเกิดขึ้นโดยการกระทำของพนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งอ้างว่าปฏิบัติราชการตามพระราชบัญญัตินี้ หรือตายในระหว่างอยู่ในความควบคุมของพนักงานเจ้าหน้าที่ซึ่งอ้างว่าปฏิบัติราชการตามพระราชบัญญัตินี้
ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดส่งสำนวนชันสูตรพลิกศพไปยังอธิบดีกรมอัยการและให้อธิบดีกรมอัยการมีอำนาจออกคำสั่งฟ้องหรือไม่ฟ้อง ถ้าเป็นคดีที่อยู่ในอำนาจศาลทหาร ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดส่งสำนวนชันสูตรพลิกศพไปยังกรมพระธรรมนูญ และให้เจ้ากรมพระธรรมนูญมีอำนาจออกคำสั่งฟ้องหรือไม่ฟ้อง
หากปรากฏว่าการชันสูตรพลิกศพตามวรรคหนึ่ง จะเป็นอุปสรรคแก่การปฏิบัติในการป้องกันและปราบปรามการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์หรือจะเป็นอันตรายแก่พนักงานเจ้าหน้าที่ผู้กระทำการตามพระราชบัญญัตินี้แล้ว จะไม่ทำการชันสูตรพลิกศพก็ได้ แต่ให้ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์จังหวัด
หรือผู้ที่ผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์จังหวัดมอบหมายโดยความเห็นชอบของผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ภาคหรือของผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์ทั่วไป ทำบันทึกเหตุนั้นไว้ แล้วส่งบันทึกไปยังพนักงานสอบสวนทำการสอบสวนและดำเนินการตามวรรคสาม
มาตรา ๒๓ ให้นายกรัฐมนตรีรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ และให้มีอำนาจออกกฎกระทรวงเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ กฎกระทรวงนั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว ให้ใช้บังคับได้