พระราชบัญญัติ ทางหลวงที่ได้รับสัมปทาน พุทธศักราช ๒๔๗๓ (ยกเลิก)
มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า “พระราชบัญญัติทางหลวงที่ได้รับสัมปทาน พุทธศักราช ๒๔๗๓”
มาตรา ๒ ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
มาตรา ๓ นอกจากทางหลวงและทางราษฎร์ ดังระบุไว้ในมาตรา ๑๔๖ แห่งพระราชบัญญัติจัดวางการรถไฟและทางหลวง พุทธศักราช ๒๔๖๔ นั้น ท่านว่าตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป ให้เอกชนสร้างและบำรุงรักษาทางหลวงภายในบังคับแห่งพระราชบัญญัตินี้ได้
มาตรา ๔ ห้ามมิให้เอกชนสร้างและบำรุงรักษาทางหลวงในพระราชอาณาจักร เว้นแต่โดยอาศัยอำนาจแห่งสัมปทานที่ได้รับจากรัฐบาล
มาตรา ๕ ผู้ใดมีความประสงค์จะขอรับสัมปทานสร้างและบำรุงรักษาทางหลวง ให้ยื่นเรื่องราวต่อเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคม ในเรื่องราวนั้นให้มีรายการละเอียดในเรื่องทางหลวงที่ขอสร้างและฐานสินทรัพย์ของผู้ยื่นเรื่องราว
กับให้ส่งแผนผังและงบประมาณการสร้างและแผนที่บอกเขตที่ดินที่ต้องการมาพร้อมกับเรื่องราวนั้นด้วย เสนาบดีจะให้กรมทางเรียกให้ผู้ขอรับสัมปทานยื่นรายละเอียดเพิ่มเติมอีกก็ได้ แล้วแต่จะเห็นสมควร
มาตรา ๖ ในเวลาที่ยื่นเรื่องราวขอรับสัมปทานนั้น ผู้ยื่นเรื่องราวต้องลงแจ้งความในหนังสือพิมพ์รายวันว่าได้ยื่นเรื่องราวไว้ และปิดประกาศแจ้งความอย่างเดียวกันตามแนวทางที่ขอสร้างทางหลวงนั้นด้วย กับให้มอบแผนผังการสร้าง แผนที่บอกเขตที่ดินโดยชัดเจนและแสดงความสำคัญและสภาพแห่งการที่จะทำไว้ ณ
ที่ว่าการฝ่ายปกครองในท้องที่นั้น ๆ ซึ่งจะสร้างทาง ภายในกำหนดเวลาสามเดือนนับตั้งแต่วันที่ได้มอบหมายแผนผังการสร้างแผนที่และสรรพหนังสือไว้ต่อเจ้าพนักงานฝ่ายปกครองดังกล่าวนั้น ผู้มีส่วนได้เสียจะขอตรวจและคัดสำเนาหนังสือสำคัญเหล่านั้น และทำเรื่องราวขัดข้องยื่นต่อกรมทางก็ได้
ให้กรมทางสืบสวนตรวจดูรายการสร้างที่ส่งมาพร้อมกับเรื่องราวนั้นตามแต่จะเห็นสมควร และพิเคราะห์ข้อขัดข้องที่มีผู้ยื่นขึ้นมานั้นด้วย
มาตรา ๗ ให้เสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคมรายงานความเห็นในเรื่องราวขอรับสัมปทานและถ้ามีผู้ยื่นคำขัดข้อง ก็ให้รายงานความเห็นในข้อขัดข้องนั้นด้วย เมื่อเสนอเรื่องราวขอสัมปทานนั้นขึ้นไปยังรัฐบาล ให้เสนอรายงานความเห็นที่กล่าวแล้วกับทั้งคำขัดข้องที่มีผู้ยื่นนั้นด้วย
มาตรา ๘ ถ้าผู้รับสัมปทาน (๑) ตกเป็นคนล้มละลาย หรือ (๒) ไม่บำรุงรักษาทาง หรือไม่ปฏิบัติตามความข้อใดที่กำหนดไว้ในสัมปทาน หรือที่จำต้องปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยของประชาชนก็ดี หรือ (๓) ไม่ปฏิบัติตามพระราชกำหนดกฎหมายอันเกี่ยวแก่รัฐประศาสโนบาย หรือการรักษาความสงบเรียบร้อยของประชาชนก็ดี
เมื่อเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคมเสนอขอให้เพิกถอนสัมปทาน รัฐบาลจะเพิกถอนสัมปทานเสียก็ได้ ในกรณีเช่นนี้ ท่านว่าทางหลวงและอุปกรณ์ทั้งปวง ให้ตกเป็นของรัฐบาล
มาตรา ๙ ถ้ารัฐบาลมีความประสงค์จะเข้ายึดถือครอบครองทางหลวงสายใดก่อนสัมปทานสิ้นอายุ รัฐบาลย่อมมีอำนาจทำได้ ในเวลาและตามข้อความที่กำหนดไว้ในสัมปทานนั้น ถ้าและในสัมปทานมิได้กล่าวความข้อนี้ไว้ รัฐบาลมีอำนาจเข้ายึดถือครอบครองทางหลวงได้ในเวลาใดเวลาหนึ่งภายหลังยี่สิบปีนับตั้งแต่วันให้สัมปทาน
มาตรา ๑๐ ในเมื่อรัฐบาลเข้ายึดถือครอบครองทางหลวงก่อนสัมปทานสิ้นอายุ หรือเมื่อสัมปทานสิ้นอายุแล้วก็ดี รัฐบาลต้องเข้ายึดถือครอบครองบรรดาสิ่งปลูกสร้างและของใช้ในการสร้างหรือการบำรุงรักษาทางนั้นด้วย
มาตรา ๑๑ ถ้ารัฐบาลเข้ายึดถือครอบครองทางหลวงก่อนสัมปทานสิ้นอายุ นอกจากในกรณีที่ตกเป็นของรัฐบาลตามมาตรา ๘ แล้ว รัฐบาลต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้รับสัมปทาน แต่ในส่วนที่ดินนั้นให้คิดค่าสินไหมทดแทนให้ไม่เกินจำนวนเงินที่ผู้รับสัมปทานได้ซื้อที่ดินนั้นไว้ ถ้าไม่ตกลงกันในจำนวนเงินค่าสินไหมทดแทน
และผู้รับสัมปทานไม่ยอมรับเงินตามจำนวนที่กรมทางมีหนังสือบอกไปเป็นเด็ดขาดครั้งที่สุดภายในกำหนดสิบวันนับตั้งแต่วันที่ได้รับหนังสือนั้นแล้ว ทั้งสองฝ่ายมีสิทธิเลือกตั้งอนุญาโตตุลาการฝ่ายละคน ถ้าและอนุญาโตตุลาการทั้งสองไม่ตกลงกันก็ให้อนุญาโตตุลาการเลือกตั้งผู้ชี้ขาดคนหนึ่ง
ถ้าหากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่ตั้งอนุญาโตตุลาการหรืออนุญาโตตุลาการไม่ตกลงกันตั้งผู้ชี้ขาด กรมทางและผู้รับสัมปทานจะร้องขอต่อศาลให้เลือกตั้งอนุญาโตตุลาการหรือผู้ชี้ขาดก็ได้ หรือจะทำหนังสือมอบอำนาจให้อนุญาโตตุลาการเป็นผู้ร้องขอต่อศาลให้ตั้งผู้ชี้ขาดก็ได้
มาตรา ๑๒ ทางอันกล่าวต่อไปนี้ ไม่ต้องมีสัมปทานและบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้ไม่บังคับถึง คือ (๑) ทางที่เอกชนสร้างและบำรุงรักษาในที่ของตนและมิได้เปิดให้ประชาชนใช้เพื่อเก็บเงิน (๒) ทางเกวียน ทางจูงสัตว์และทางเดินเท้า แต่เมื่อเปิดทางนั้น ๆ ให้ประชาชนใช้ แม้จะมิได้เก็บเงินก็ตาม ท่านให้นำบทบัญญัติมาตรา
๑๗ (๕) และ ๑๙ ว่าด้วยการตรวจตรา และมาตรา ๓๑, ๓๔, ๓๕, ๓๖ ว่าด้วยความปลอดภัยของประชาชนมาใช้บังคับโดยอนุโลม
มาตรา ๑๓ เมื่อผู้ขอสร้างทางหลวงได้รับสัมปทานแล้ว จะจัดหาที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นอันจำเป็นแก่การสร้างทางนั้นก็ได้ ภายในบังคับดังต่อไปนี้ (๑) ถ้าที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นเป็นของเอกชน ให้บังคับซื้อได้โดยกรมทางเป็นผู้จัด (๒) ถ้าที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นเป็นรัฐสมบัติ
ให้ถือว่าผู้รับสัมปทานเป็นผู้เช่าจากรัฐบาลระวางอายุของสัมปทาน และต้องเสียค่าเช่าตามที่กำหนดไว้ในสัมปทาน
มาตรา ๑๔ เมื่อกรมทางเป็นผู้จัดบังคับซื้อที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นแทนผู้รับสัมปทาน ให้กรมทางอนุโลมใช้บทบัญญัติว่าด้วยการบังคับซื้อที่ดินในภาค ๑ แห่งพระราชบัญญัติจัดวางการรถไฟและทางหลวง พุทธศักราช ๒๔๖๔ แต่ในเรื่องเช่นนั้น (๑)
ผู้รับสัมปทานต้องเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายทั้งปวงในการบังคับซื้อหรือซึ่งเกี่ยวแก่ค่าทำขวัญ หรือดอกเบี้ย รวมทั้งเงินที่จะต้องวางไว้เป็นเงินประจำนั้นด้วย (๒) กรรมสิทธิ์ที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นซึ่งบังคับซื้อนั้นจะตกมาเป็นของผู้รับสัมปทานต่อเมื่อได้รับโอนกรรมสิทธิ์ถูกต้องตามกฎหมายแล้ว
มาตรา ๑๕ เมื่อผู้รับสัมปทานซื้อหรือเช่าที่ดิน ท่านว่าผู้รับสัมปทานไม่มีสิทธิ์ในทางเหมืองแร่ หรือแร่ต่าง ๆ ในที่ดิน หรือภายใต้พื้นดินนั้น หรือในผลประโยชน์แห่งป่าไม้หรือสัตว์น้ำ
มาตรา ๑๖ บรรดาทางหลวงที่ผู้รับสัมปทานสร้างและบำรุงรักษานั้น ให้อยู่ในความตรวจตราดูแลของกรมทางตามบทแห่งพระราชบัญญัตินี้ และตามข้อความในสัมปทาน
มาตรา ๑๗ ให้กรมทางมีอำนาจและหน้าที่ดังต่อไปนี้ (๑) ออกความเห็นในเมื่อมีผู้ยื่นเรื่องราวขอรับสัมปทานทางหลวง (๒) พิจารณาร่างสัมปทานและแนะนำข้อแก้ไขหรือเพิ่มเติมตามแต่จะเห็นสมควร (๓) ตรวจตราดูแลการสร้างทางหลวง และถ้าผู้รับสัมปทานกระทำผิดข้อความในสัมปทาน ก็ให้แจ้งให้ทราบ (๔) เมื่อผู้รับสัมปทานแจ้งว่า
ได้สร้างทางหลวงสำเร็จบริบูรณ์แล้ว ออกความเห็นในเรื่องปลอดภัยของประชาชนก่อนเปิดทางนั้น (๕) ตรวจทางหลวงในเวลาใด ๆ เพื่อทราบว่าผู้รับสัมปทานได้ปฏิบัติการตามบทแห่งพระราชบัญญัตินี้และตามข้อความในสัมปทานนั้นหรือไม่ และเพื่อมั่นใจในความปลอดภัยของประชาชน (๖) สืบสวนในเรื่องอุบัติเหตุใด ๆ
อันเกิดขึ้นเพื่อทราบว่าผู้รับสัมปทานมีส่วนรับผิดชอบตามพระราชบัญญัตินี้หรือตามข้อความในสัมปทานหรือไม่ (๗) แจ้งไปยังผู้รับสัมปทานให้ปิดหรือซ่อมแซมทางหลวง หรือส่วนใดส่วนหนึ่งของทางนั้น (๘) พิจารณาแผนผัง รายการหรือรูปการซ่อมแซมทางหลวงซึ่งผู้รับสัมปทานยื่นขึ้นมาขอทำ แล้วอนุญาตหรือไม่อนุญาต
มาตรา ๑๘ โดยอนุมัติของเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคม กรมทางมีอำนาจออกกฎข้อบังคับที่เห็นว่าจำเป็นเพื่อป้องกันภยันตราย หรือเพื่อผ่อนช่องภยันตรายให้น้อยลงในเรื่อง เช่นทางหลวงผ่านทางรถไฟ หรือทางอื่น ๆ หรือเรื่องโคมไฟสถานที่ตั้งสำนักงาน ฯลฯ กฎข้อบังคับนี้เมื่อได้แจ้งไปให้ผู้รับสัมปทานแล้ว ให้ใช้บังคับได้
มาตรา ๑๙ พนักงานกรมทางซึ่งได้รับตั้งเป็นผู้ตรวจทางหลวงนั้น มีอำนาจและหน้าที่ดังต่อไปนี้ (๑) เมื่อใดผู้รับสัมปทานหรือผู้แทนหรือลูกจ้างของผู้รับสัมปทานกระทำผิด หรือทำให้เกิดความเสียหายโดยละเมิดต่อพระราชบัญญัตินี้ หรือสัมปทาน ผู้ตรวจต้องสืบให้ทราบและจดรายงานไว้ (๒) รายงานเหตุการณ์นั้น ๆ ต่อกรมทาง
และแจ้งให้อัยการเจ้าหน้าที่ทราบ เมื่อเห็นว่าจำเป็นต้องฟ้องร้องต่อศาล (๓) จับผู้กระทำผิดฉกรรจ์ เมื่อเห็นว่าจำเป็นและส่งตัวไปยังเจ้าพนักงานผู้มีอำนาจไต่สวนชั้นต้น (๔) รายงานการเสียหายต่อกรมทางและจัดการแทนกรมทาง ยื่นฟ้องต่อศาลซึ่งมีอำนาจพิจารณาคดีนั้นเรียกค่าเสียหายทดแทน
เพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามอำนาจและหน้าที่ดังกล่าวนั้น ผู้ตรวจทางหลวงอาจทำได้ดังต่อไปนี้ (๑) เข้าตรวจทางหลวง และเข้าไปในโรงเรือนของผู้รับสัมปทานซึ่งใช้ในการบำรุงรักษาทางหลวง (๒) เรียกผู้ทำการสร้างหรือผู้ทำการบำรุงรักษาทางหลวงมาสอบสวน (๓)
เรียกให้ผู้รับสัมปทานนำสมุดหนังสือและเอกสารสำคัญมาให้ตรวจดูตามซึ่งเห็นว่าจำเป็น
มาตรา ๒๐ ท่านมิให้ลงมือทำการสร้างทางหลวงก่อนที่ได้รับสัมปทาน
มาตรา ๒๑ ทางหลวง หรือส่วนแห่งทางหลวงนั้น ท่านว่าเมื่อทำสำเร็จแล้ว ก่อนจะเปิดให้ประชาชนใช้ ผู้รับสัมปทานต้องมีหนังสือแจ้งไปยังเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคม เมื่อได้อนุมัติจากเสนาบดีแล้วจึงจะเปิดได้ ท่านว่าเสนาบดีต้องมีหนังสือบอกให้ผู้รับสัมปทานทราบภายในสามเดือน
นับแต่วันซึ่งได้รับหนังสือของผู้รับสัมปทานว่าอนุมัติหรือไม่
มาตรา ๒๒ ในขณะที่สร้างทางหลวงนั้น ถ้าผู้รับสัมปทานมีประสงค์จะแก้ไขทางเทคนิคแห่งการบางอย่างให้แปลกไปจากที่ได้กำหนดไว้ในแผนผังซึ่งได้ส่งมอบไว้ เป็นต้นว่า เปลี่ยนโค้ง หรือระดับไม่เกินเขตอันกำหนดไว้ในสัมปทาน หรือเปลี่ยนใช้การก่อสร้างอย่างอื่นแทนคูหา ซุ้มโค้ง ไวอาดักต์เป็นต้นไซร้
ให้ผู้รับสัมปทานทำแผนผังและรายละเอียดที่จะขอเปลี่ยนนั้นยื่นต่อกรมทาง ต่อเมื่อได้รับอนุญาตจากกรมทางแล้ว จึงจะกระทำการเปลี่ยนไปจากรูปการซึ่งได้ยื่นไว้เดิมได้
มาตรา ๒๓ ในการสร้างทางหลวง ผู้รับสัมปทานจะเปลี่ยนร่องน้ำ ท่อน้ำหรือย้ายสายไฟฟ้าและจะรื้อถอนสิ่งหนึ่งสิ่งใดซึ่งกีดขวางการสร้างนั้นก็ได้ แต่การเปลี่ยนแปลงหรือรื้อถอนนั้น ต้องจัดทำไปในทางที่จะทำให้เกิดความเสียหายและทำความไม่สะดวกน้อยที่สุดตามแต่จะเป็นไปได้โดยพฤติการณ์
ทั้งต้องกระทำการอยู่ในความกำกับตรวจตราของผู้จำหน่ายน้ำหรือไฟฟ้า หรือผู้ควบคุมกิจการอันจะต้องเปลี่ยนแปลงหรือรื้อถอนนั้น และเมื่อได้แจ้งความให้บุคคลนั้น ๆ ทราบแล้ว จึงจะลงมือทำการได้ ถ้ามีการเสียหายเกิดขึ้นเพราะเหตุนี้ ผู้รับสัมปทานต้องรับผิดชอบใช้ค่าเสียหายนั้น
มาตรา ๒๔ ถ้าทางหลวงใหม่ตัดผ่านทางรถไฟหรือทางน้ำอันมีอยู่แล้ว โดยทำสะพานข้าม สะพานนั้นต้องสูงกว่าทางรถไฟไม่น้อยกว่า ๓.๘๐ เมตร หรือถ้าข้ามทางน้ำต้องสูงกว่าระดับน้ำขึ้นสูงสุดในเวลาปกติไม่น้อยกว่าสองเมตร
มาตรา ๒๕ ถ้าทางหลวงใหม่จะต้องตัดผ่านทางรถไฟ ทางหลวงทางราษฎร์หรือทางน้ำที่มีอยู่แต่เดิม ผู้รับสัมปทานต้องจัดการอย่างดีที่สุดให้มีทางชั่วคราวขึ้น เพื่อให้ใช้ไปมาได้ในเวลาที่กำลังก่อสร้างอยู่นั้น
มาตรา ๒๖ ถ้าผู้รับสัมปทานมีความประสงค์จะทำการซ่อมแซมอย่างใหญ่หรือทำการเปลี่ยนแปลงอันเป็นการสำคัญอย่างใดอย่างหนึ่ง ให้ยื่นรายงานการนั้น ๆ กับแผนผังและงบประมาณไปขออนุมัติยังกรมทาง
มาตรา ๒๗ เมื่อได้เปิดทางหลวงทั้งสายหรือแต่ส่วนใดส่วนหนึ่งให้ประชาชนใช้แล้ว ห้ามมิให้ยึดทางหลวงและสิ่งปลูกสร้าง หรือวัตถุอย่างอื่นซึ่งใช้สำหรับบำรุงรักษาทางนั้น แต่เจ้าหนี้จะร้องขอให้ตั้งเจ้าพนักงานรักษาทรัพย์ได้
มาตรา ๒๘ ห้ามมิให้ผู้รับสัมปทานโอนหรือให้เช่า หรือก่อให้เกิดภาระขึ้นบนทางหลวงทั้งสายหรือแต่สวนใดส่วนหนึ่ง ให้แก่บุคคลภายนอก โดยมิได้รับอนุญาตจากเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคม
มาตรา ๒๙ ถ้าทางหลวงหรือทางราษฎร์สายอื่นจะขอทำติดต่อกับทางหลวงของผู้รับสัมปทาน และกรมทางเห็นชอบด้วยแล้วไซร้ ท่านว่าผู้รับสัมปทานจำต้องให้ความสะดวกเพื่อการติดต่อนั้นตามสมควร
มาตรา ๓๐ ทางหลวงนั้นผู้รับสัมปทานจะต้องยอมให้คนเดินเสมอไปโดยไม่เก็บเงิน และจะต้องยอมให้ยานพาหนะและสัตว์พาหนะเดินได้ เว้นแต่จะได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่นในสัมปทาน
มาตรา ๓๑ ท่านว่ากรมทางอาจสั่งให้ผู้รับสัมปทานปฏิบัติการใด ๆ อันเกี่ยวด้วยความปลอดภัยแห่งประชาชนได้ เมื่อได้แจ้งให้ทราบล่วงหน้าแล้วตามสมควร
มาตรา ๓๒ กฎข้อบังคับซึ่งกรมทางออกตามความในมาตรา ๑๖๐ แห่งพระราชบัญญัติจัดวางการรถไฟและทางหลวง พุทธศักราช ๒๔๖๔ นั้น ท่านให้ใช้บังคับถึงทางหลวงซึ่งผู้รับสัมปทานสร้างและบำรุงรักษาด้วย
มาตรา ๓๓ ท่านว่าผู้รับสัมปทานอาจบอกเจ้าของที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นริมทางหลวงว่า (๑) มิให้ขุดหรือถมร่อง คู บ่อน้ำ สระ หรือหลุมใด ๆ ภายในระยะหกเมตรจากเชิง หรือขอบเขตทางหลวง (๒) ให้ตัดรานกิ่งหรือตัดโค่นต้นไม้ หรือรั้วต้นไม้เป็นครั้งคราวเพื่อมิให้กีดการไปมา หรือเป็นอันตรายต่อทางหลวง
ถ้าเจ้าของที่ดินไม่ปฏิบัติตาม ผู้รับสัมปทานจะรายงานไปยังกรมทางก็ได้ เมื่อกรมทางได้ไต่สวนแล้ว กรมทางมีอำนาจอนุญาตให้ผู้รับสัมปทานจัดทำเองตามที่กรมทางเห็นว่าจำเป็น
มาตรา ๓๔ ผู้ใดสร้างทางหลวงโดยไม่มีสัมปทาน ซึ่งตามพระราชบัญญัตินี้บังคับว่าต้องมีไซร้ ท่านว่ามีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท การใดได้สร้างขึ้นแล้วท่านว่าตกเป็นของรัฐบาล ส่วนเครื่องใช้ซึ่งนำมาแล้วเพื่อใช้ในการสร้างนั้น เมื่อกรมทางได้บอกล่วงหน้าตามสมควรแล้ว ผู้กระทำผิดต้องขนไปจนสิ้น
ถ้าผู้กระทำผิดไม่ขนไป กรมทางอาจจัดให้ขนเอง โดยผู้กระทำผิดเป็นผู้ออกค่าใช้จ่าย ผู้ใดเดินรถรับจ้างบรรทุกคนโดยสาร หรือสินค้าบนทางหลวง ซึ่งสร้างขึ้นโดยอาศัยอำนาจตามความในพระราชบัญญัตินี้ โดยมิได้รับใบอนุญาตจากเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคม ท่านว่าผู้นั้นมีความผิด ต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท
มาตรา ๓๕ ถ้าผู้รับสัมปทานไม่กระทำกิจการใด ๆ ซึ่งกรมทางสั่งให้ทำตามพระราชบัญญัตินี้ กรมทางจะจัดให้การนั้นได้กระทำไปโดยให้ผู้รับสัมปทานออกค่าใช้จ่ายก็ได้
มาตรา ๓๖ ถ้าผู้รับสัมปทานไม่ปฏิบัติการตามคำแจ้งความหรือคำสั่งของกรมทางอันชอบด้วยกฎหมาย และเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคมเป็นโจทก์ฟ้องต่อศาล ท่านว่าผู้รับสัมปทานต้องระวางโทษปรับเป็นพินัยไม่เกินกว่าวันละหนึ่งร้อยบาท ตลอดเวลาที่ไม่ปฏิบัติการตามคำแจ้งความหรือคำสั่งนั้น
มาตรา ๓๗ การกระทำดังต่อไปนี้ ท่านว่าต้องระวางความผิดฐานลหุโทษต่างหากจากโทษฐานอื่นอันอาจมีตามกฎหมายลักษณะอาชญา คือ (๑) ผู้ใดจงใจขัดขวางเจ้าพนักงานกรมทางในการปฏิบัติหน้าที่ก็ดี หรือขัดขวางบุคคลผู้กระทำตามอำนาจอันชอบด้วยกฎหมายในการรังวัด การสร้าง หรือบำรุงรักษาทางหลวงก็ดี หรือบังอาจถอน
หรือพาไปเสียซึ่งหลักหรือหมุดที่ปักไว้เพื่อการรังวัดสร้าง หรือบำรุงรักษาทางหลวงก็ดี หรือบังอาจลบหรือทำลายเครื่องหมายอันมีไว้เพื่อการรังวัดสร้างหรือบำรุงรักษาทางหลวงก็ดี ท่านว่าผู้นั้นมีความผิดฐานลหุโทษ ต้องระวางโทษชั้น ๒ (๒) ผู้ใดมิได้รับอนุญาตอันชอบด้วยกฎหมาย บังอาจขุด ขนดิน ทราย หิน หญ้า ต้นไม้
หรือสิ่งอื่นไปจากมูลดิน คู สะพาน เขื่อนสะพาน ทางระบายน้ำ หรือกำแพงเขื่อน หรือทำความเสียหายอย่างอื่นแก่ทางหลวง ท่านว่าผู้นั้นมีความผิดฐานลหุโทษ ต้องระวางโทษชั้น ๓ (๓) ผู้ใดมิได้รับอนุญาตอันชอบด้วยกฎหมาย จงใจเปลี่ยนทางน้ำ หรือรางน้ำ หรือทำทำนบขวางคู หรือใต้สะพานหรือกั้นทางน้ำอันมีมาเดิม
โดยวิธีอันน่าจะเกิดเสียหายแก่ทางหลวงได้ ท่านว่าผู้นั้นมีความผิดฐานลหุโทษ ต้องระวางโทษชั้น ๓ (๔) ผู้ใดลากไสซึ่งไถคราดหรือเครื่องมืออย่างอื่นไปตามหรือผ่านทางหลวงโดยวิธีอันควรเห็นว่าคงจะขีดหรือขุดถนนและไม่ระมัดระวังตามที่ผู้รับสัมปทานหรือกรมทางกำหนดไว้ ท่านว่าผู้นั้นมีความผิดฐานลหุโทษ ต้องระวางโทษชั้น
๑ (๕) ผู้ใดรื้อถอนทำลาย เสา หรือป้ายบอกทาง เครื่องหมายชี้หนทางหรือบอกระยะทาง ท่านว่าผู้นั้นมีความผิดฐานลหุโทษ ต้องระวางโทษชั้น ๒ (๖) ผู้ใดไม่ปฏิบัติตามกฎข้อบังคับของกรมทางว่าด้วยหน้าที่แห่งเจ้าของที่ดิน หรือ อสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นริมทางหลวง หรือระเบียบว่าด้วยการใช้ทางหลวง
ท่านว่าผู้นั้นมีความผิดฐานลหุโทษ ต้องระวางโทษชั้น ๒
มาตรา ๓๘ ถ้ามีผู้กระทำความผิดมีโทษเพียงแต่ปรับเป็นพินัยสถานเดียว ท่านว่าเจ้าพนักงานซึ่งกรมทางได้ตั้งแต่งให้เป็นผู้ฟ้องร้องคดี จะยอมรับเบี้ยปรับตามอัตราอย่างสูงที่กฎหมายบัญญัติไว้ แล้วออกใบเสร็จให้เป็นสำคัญก็ได้ ส่วนเงินพินัยที่เก็บได้นั้น ให้กรมทางทำบัญชีส่งไปยังกระทรวงยุติธรรม
มาตรา ๓๙ ก่อนวันใช้หรือในวันใช้พระราชบัญญัตินี้ ถ้าบุคคลใดได้สร้างหรือกำลังสร้างทางหลวงซึ่งจำต้องมีสัมปทาน ท่านว่าภายในปีหนึ่งนับแต่วันใช้พระราชบัญญัตินี้ ผู้นั้นต้องยื่นเรื่องราวขอรับสัมปทานหรือมิฉะนั้นต้องปิดทางหลวงนั้น ระวางเวลาปีหนึ่งนั้น เมื่อรัฐบาลได้แจ้งให้บุคคลนั้นทราบแล้ว
รัฐบาลจะเข้ายึดถือครอบครองทางหลวงก็ได้ โดยปฏิบัติตามกฎข้อบังคับว่าด้วยการบังคับซื้อที่ดินในภาค ๑ ลักษณะ ๒ แห่งพระราชบัญญัติจัดวางการรถไฟและทางหลวง พุทธศักราช ๒๔๖๔ อนึ่ง ในเวลาปีหนึ่งนี้ ท่านให้อนุโลมใช้บทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้ว่าด้วยการกำกับตรวจตราของรัฐบาล การสร้างและบำรุงรักษาทางหลวง
ความปลอดภัยแห่งประชาชนและบทลงโทษ