พระราชบัญญัติ ว่าด้วยวินัยตำรวจ พุทธศักราช ๒๔๗๗ (ยกเลิก)
หมวด ๑ บทเบ็ดเสร็จทั่วไป

มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า “พระราชบัญญัติว่าด้วยวินัยตำรวจ พุทธศักราช ๒๔๗๗”
หมวด ๑ บทเบ็ดเสร็จทั่วไป

มาตรา ๒ ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
หมวด ๑ บทเบ็ดเสร็จทั่วไป

มาตรา ๓ ให้ยกเลิกกฎว่าด้วยอาชญาฐานละเมิดวินัย สำหรับเจ้าพนักงานตำรวจ พ.ศ. ๒๔๕๘ และบรรดากฎหมาย กฎ ข้อบังคับอื่น ๆ ในส่วนที่มีบทบัญญัติไว้แล้วในพระราชบัญญัตินี้ หรือซึ่งแย้งกับบทแห่งพระราชบัญญัตินี้
หมวด ๒ ว่าด้วยวินัย

มาตรา ๔ วินัยตำรวจนั้น คือการที่ตำรวจต้องประพฤติตนให้เป็นผู้มีมรรยาทอันดีงามตามแบบอย่างธรรมเนียมของตำรวจ
หมวด ๒ ว่าด้วยวินัย

มาตรา ๕ การกระทำผิดวินัยตำรวจนั้น ท่านให้หมายความรวมถึงการกระทำดังจะกล่าวต่อไปนี้ ๑. ดื้อ ขัดขืน หลีกเลี่ยง หรือละเลยไม่ปฏิบัติการตามคำสั่งผู้บังคับบัญชาเหนือตนที่ชอบด้วยกฎหมาย ๒. ไม่รักษาระเบียบการเคารพระหว่างผู้ใหญ่ผู้น้อย ๓. ไม่ประพฤติตนให้เคร่งครัดต่อมรรยาทและระเบียบแบบแผนของตำรวจ ๔.
ก่อให้แตกความสามัคคีในคณะตำรวจ ๕. เกียจคร้าน ละทิ้งหรือเลินเล่อต่อหน้าที่ราชการ ๖. กล่าวเท็จ ๗. ใช้กิริยาวาจาไม่สมควร หรือประพฤติไม่สมควร ๘. ไม่ตักเตือนสั่งสอนหรือลงทัณฑ์ผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาที่กระทำผิดตามโทษานุโทษ ๙. เสพเครื่องดองของเมาจนเสียกิริยา หรือยาเสพติดให้โทษ ๑๐.
มีความเลินเล่อหรือจงใจทำให้ทรัพย์สินของรัฐบาลเสียหาย ๑๑. จะเป็นคนเดียวหรือรวมกันหลายคนก็ตาม พยายามหรือสมคบกันเพื่อจะใช้อำนาจด้วยประการใด ๆ เป็นเชิงบังคับผู้บังคับบัญชา เป็นทางให้เสียระเบียบแบบแผนวินัยของตำรวจ ๑๒. ประพฤติผิดวินัยข้าราชการพลเรือน
ดังที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือนที่ใช้อยู่
หมวด ๒ ว่าด้วยวินัย

มาตรา ๖ ผู้บังคับบัญชามีหน้าที่จัดการระวังรักษาวินัยตำรวจที่ตนเป็นผู้บังคับบัญชาอยู่นั้นโดยกวดขัน ถ้าหากว่าในการรักษาวินัยตำรวจนั้น จำเป็นต้องใช้อาวุธหรือกำลังบังคับเพื่อทำการปราบปรามตำรวจผู้ก่อการกำเริบก็ดี หรือเพื่อบังคับตำรวจผู้ละทิ้งหน้าที่ให้กลับทำหน้าที่ของตนก็ดี
ผู้บังคับบัญชาและผู้ช่วยเหลือไม่ต้องรับโทษในการที่ตนได้กระทำไปโดยสุจริต และจำเป็นตามเหตุผลอันสมควรนั้น แต่เมื่อมีเหตุดังกล่าวนี้ ผู้บังคับบัญชาจักต้องรายงานไปยังผู้บังคับบัญชาเหนือตนตามลำดับชั้นจนถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยโดยเร็ว
หมวด ๒ ว่าด้วยวินัย

มาตรา ๗ ตำรวจผู้ใดกระทำผิดต่อวินัยตำรวจ จะต้องรับทัณฑ์ตามวิธีที่ปรากฏในหมวด ๓ แห่งพระราชบัญญัตินี้
หมวด ๓ อำนาจลงทัณฑ์

มาตรา ๘ ทัณฑ์ที่จะลงแก่ผู้กระทำผิดต่อวินัยตำรวจดังกล่าวไว้ในหมวด ๒ นั้น ให้มีกำหนดเป็นหกสถาน คือ ๑. ภาคทัณฑ์ ๒. ทัณฑกรรม ๓. กักยาม ๔. กักขัง ๕. จำขัง ๖. ลงโทษตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน
หมวด ๓ อำนาจลงทัณฑ์

มาตรา ๙ ภาคทัณฑ์นั้นคือ ผู้กระทำผิดมีความผิดอันควรต้องรับทัณฑ์สถานหนึ่งสถานใดดังกล่าวมาแล้ว แต่มีเหตุอันควรปราณี จึงเป็นแต่แสดงความผิดของผู้นั้นให้ปรากฏ หรือให้ทำทัณฑ์บนไว้ ทัณฑกรรมนั้นคือ ให้ทำงานโยธา งานสุขาภิบาล หรืองานอื่นของราชการ เพิ่มจากหน้าที่ประจำซึ่งตนจะต้องปฏิบัติอยู่แล้ว
หรือปรับให้อยู่เวรยามนอกจากหน้าที่ประจำ กักยาม คือ กักตัวไว้ในบริเวณใดบริเวณหนึ่งที่สมควรตามแต่ที่จะกำหนดให้ กักขัง คือ ขังในที่ที่จัดไว้เพื่อควบคุมแต่เฉพาะคนเดียว หรือรวมกันหลายคน แล้วแต่จะได้มีคำสั่ง จำขัง คือ ขังในที่ควบคุม
และจะใช้เครื่องพันธนาการแก่ผู้ต้องจำขังได้เฉพาะเมื่อผู้บังคับบัญชาตั้งแต่ชั้นผู้บังคับกองขึ้นไปสั่งในกรณีต่อไปนี้ (๑) เมื่อมีเหตุให้เห็นว่าผู้ต้องจำขังน่าจะทำอันตรายต่อชีวิตหรือร่างกายของตนเองหรือผู้อื่น (๒) เมื่อผู้ต้องจำขังมีอาการแสดงให้เห็นว่า เป็นบุคคลวิกลจริต หรือจิตฟั่นเฟือนไม่สมประกอบ
อันอาจเป็นภยันตรายต่อตนเองหรือผู้อื่น (๓) เมื่อมีเหตุให้เห็นว่าผู้ต้องจำขังพยายามจะหลบหนีการควบคุม (๔) เมื่อคุมตัวผู้ต้องจำขังไปนอกที่ควบคุม และเป็นการสมควรที่จะต้องใช้เครื่องพันธนาการ (๕) เมื่อเห็นเป็นการสมควรจะต้องใช้เครื่องพันธนาการ เนื่องแต่สภาพของที่ควบคุมหรือสภาพของเหตุการณ์
ในกรณีดังกล่าวแล้ว ถ้าเป็นเหตุฉุกเฉินไม่สามารถจะให้ผู้บังคับบัญชาตั้งแต่ชั้นผู้บังคับกองขึ้นไปสั่งการได้ทันท่วงที ให้ผู้มีหน้าที่ควบคุมซึ่งเป็นหัวหน้าอยู่ในขณะนั้นเป็นผู้สั่งการได้ แต่ต้องรายงานตามลำดับถึงผู้มีอำนาจโดยปกติเป็นการด่วน และผู้มีอำนาจโดยปกติจะสั่งงดเสียก็ได้
กักขังหรือจำขังนั้นจะใช้งานโยธา งานสุขาภิบาล หรืองานอื่นของราชการด้วยก็ได้ แต่วันหนึ่งไม่ให้เกิน ๖ ชั่วโมง การลงโทษตามพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการพลเรือน หมายถึงการลงโทษตามที่บัญญัติไว้ในกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือนซึ่งใช้อยู่ แต่การสั่งกรณีไล่ออก หรือปลดออก หรือให้ออก
หรือพักราชการแก่พลตำรวจหรือนายสิบตำรวจ ซึ่งมิใช่ระหว่างประจำการตามกฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร หรือเสมียนพนักงาน ให้อธิบดีกรมตำรวจ หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายจากอธิบดีกรมตำรวจตั้งแต่ชั้นผู้บัญชาการตำรวจ หรือเทียบเท่าขึ้นไป สั่งได้ตามเหตุที่ระบุในกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือน
นอกจากทัณฑ์ที่กล่าวไว้ในมาตรา ๘ ห้ามมิให้ใช้วิธีลงทัณฑ์อย่างอื่น
หมวด ๓ อำนาจลงทัณฑ์

มาตรา ๙ ทวิ เมื่อมีความจำเป็นจะต้องกักตัวไว้สอบสวน ให้ผู้บังคับบัญชามีอำนาจกักตัวผู้ใต้บังคับบัญชาระหว่างดำเนินการสอบสวนเพื่อลงทัณฑ์ได้เท่าที่จำเป็นแก่การสอบสวน แต่ต้องไม่เกินอำนาจลงทัณฑ์กักขังของผู้สั่งกักตัว และต้องไม่เกินสิบห้าวัน ทั้งต้องให้เป็นไปตามระเบียบของกรมตำรวจ
ให้นับวันที่ถูกกักตัวรวมเข้าในวันลงทัณฑ์กักยาม กักขัง หรือจำขังด้วย ถ้าสั่งลงทัณฑ์อย่างอื่นนอกจากทัณฑ์ดังกล่าว และเป็นทัณฑ์ที่ไม่ใช่ไล่ออก หรือปลดออก แม้ถูกกักตัวเพียงวันเดียวก็ให้ถือว่าได้รับทัณฑ์นั้นมาครบแล้ว
หมวด ๓ อำนาจลงทัณฑ์

มาตรา ๑๐ ในการที่ผู้บังคับบัญชาจะลงทัณฑ์แก่ผู้กระทำผิด นอกจากลงโทษตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการพลเรือน ให้กระทำได้แต่เฉพาะตามที่กำหนดอำนาจลงทัณฑ์ในตารางท้ายพระราชบัญญัตินี้ ส่วนผู้บังคับบัญชาชั้นใด จะมีอำนาจเป็นผู้ลงทัณฑ์ชั้นใด และผู้อยู่ในบังคับบัญชาชั้นใด จะเป็นผู้รับทัณฑ์ชั้นใด
ซึ่งตามตารางกำหนดอำนาจลงทัณฑ์มิได้กำหนดไว้ให้ถือเกณฑ์เทียบ ดังต่อไปนี้ ก. เทียบชั้นผู้บัญชาการจเรตำรวจ ข. เทียบชั้นผู้ช่วยผู้บัญชาการผู้ช่วยจเรตำรวจ ค. เทียบชั้นผู้บังคับการ ๑. เลขานุการกรม ๒. หัวหน้ากอง ๓. ข้าราชการตำรวจชั้นนายพันตำรวจเอกขึ้นไป ง. เทียบชั้นรองผู้บังคับการ ๑. รองเลขานุการกรม ๒.
รองหัวหน้ากอง ๓. ข้าราชการตำรวจชั้นนายพันตำรวจโท จ. เทียบชั้นผู้กำกับการข้าราชการตำรวจชั้นนายพันตำรวจตรี ฉ. เทียบชั้นผู้บังคับกอง ๑. หัวหน้าแผนก ๒. สารวัตร ๓. นายเวรผู้บัญชาการ ๔. นายเวรจเรตำรวจ ๕. นายแพทย์โท ๖. ตรวจคนเข้าเมืองจังหวัด ๗. ข้าราชการตำรวจชั้นนายร้อยตำรวจเอก ช. เทียบชั้นผู้บังคับหมวด
๑. ประจำแผนก ๒. หัวหน้าสถานี ๓. หัวหน้ากิ่งสถานี ๔. รองสารวัตร ๕. สมุห์บัญชี ๖. พนักงานพัสดุ ๗. พนักงานทะเบียนพล ๘. นายแพทย์ตรี ๙. นายเวรผู้บังคับการ ๑๐. ผู้ช่วยนายเวรผู้บังคับการ ๑๑. ผู้ช่วยนายเวรผู้บัญชาการ ๑๒. ผู้ช่วยนายเวรจเรตำรวจ ๑๓. ตรวจคนเข้าเมืองอำเภอ ๑๔.
ข้าราชการตำรวจชั้นสัญญาบัตรที่มียศไม่เกินนายร้อยตำรวจโท ทั้งนี้ ผู้ครองตำแหน่งแต่ละตำแหน่งต้องเป็นข้าราชการตำรวจชั้นสัญญาบัตร ซ. เทียบชั้นผู้บังคับหมู่ ๑. หัวหน้าสถานี ๒. หัวหน้ากิ่งสถานี ๓. สมุห์บัญชี ๔. พนักงานพัสดุ ๕. ผู้ช่วยนายเวรผู้บังคับการ ๖. พนักงานทะเบียนพล ๗. พนักงานทะเบียนคนต่างด้าว ๘.
นายสิบพยาบาล ๙. นักเรียนนายร้อยตำรวจ ๑๐. ตรวจคนเข้าเมืองอำเภอ ๑๑. เสมียนพนักงาน ทั้งนี้ นอกจาก ๙. ผู้ครองตำแหน่งแต่ละตำแหน่ง ต้องเป็นข้าราชการตำรวจชั้นประทวน
หมวด ๓ อำนาจลงทัณฑ์

มาตรา ๑๑ ผู้ลงทัณฑ์หรือผู้รับทัณฑ์ ซึ่งตำแหน่งที่รับราชการอยู่ไม่ตรงตามที่เทียบไว้ในมาตรา ๑๐ แห่งหมวดนี้ ให้ถือเกณฑ์เทียบกับชั้นที่ใกล้เคียงหรือเสมอกันตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๑๐ นั้น ผู้ลงทัณฑ์หรือผู้รับทัณฑ์ ถ้าตำแหน่งกับยศตามที่เทียบไว้ในมาตรา ๑๐ หรือมาตรา ๑๑ ต่างกัน ให้ถือเอาตำแหน่งเป็นเกณฑ์
ผู้ทำการแทนหรือผู้รักษาราชการแทน หรือผู้รั้งตำแหน่งก็ดี หรือผู้ที่ยังว่าที่ยศอยู่ก็ดี สำหรับการลงทัณฑ์หรือรับทัณฑ์ให้ถือเสมือนหนึ่งได้ครองตำแหน่งหรือยศนั้นแล้ว แต่ผู้ที่มียศต่ำกว่าชั้นสัญญาบัตรจะใช้อำนาจของชั้นสัญญาบัตรซึ่งแม้ในขณะทำหน้าที่แทนในตำแหน่งสัญญาบัตร ตำแหน่งใดก็ดี สำหรับลงทัณฑ์ไม่ได้
หมวด ๓ อำนาจลงทัณฑ์

มาตรา ๑๒ กำหนดอำนาจลงทัณฑ์ตามที่ตราไว้นี้ ผู้มีอำนาจลงทัณฑ์สั่งลงทัณฑ์เต็มที่ได้สถานใดสถานหนึ่งแต่สถานเดียว ถ้าสั่งลงทัณฑ์ถึงสองสถานพร้อมกัน ต้องกำหนดทัณฑ์เพียงกึ่งหนึ่งของอัตราในสถานนั้น ๆ และห้ามมิให้ลงทัณฑ์ในคราวเดียวมากกว่าสองสถาน
หมวด ๓ อำนาจลงทัณฑ์

มาตรา ๑๓ ก่อนที่ผู้มีอำนาจลงทัณฑ์จะลงทัณฑ์ครั้งคราวใดก็ดี ให้พิจารณาโดยถ้วนถี่จนได้ความแน่นอนว่า ผู้ที่จะต้องรับทัณฑ์นั้นมีความผิดจริงแล้ว จึงสั่งลงทัณฑ์ อย่าลงทัณฑ์โดยโทสจริต หรือลงทัณฑ์แก่ผู้ที่ไม่ได้ความชัดเจนว่ามีความผิดนั้นเป็นอันขาด เมื่อพิจารณาความผิดละเอียดแล้ว
ต้องชี้แจงให้ผู้กระทำผิดนั้นทราบว่ากระทำผิดในข้อใด เพราะเหตุใด แล้วจึงลงทัณฑ์
หมวด ๓ อำนาจลงทัณฑ์

มาตรา ๑๔ ถ้าผู้มีอำนาจบังคับบัญชาให้ลงทัณฑ์ข้าราชการชั้นสัญญาบัตรคนใดไปแล้ว ให้แจ้งเรื่องลงทัณฑ์นั้นเสนอตามลำดับชั้นจนถึงอธิบดีกรมตำรวจ
หมวด ๓ อำนาจลงทัณฑ์

มาตรา ๑๕ เมื่อผู้มีอำนาจบังคับบัญชาได้ทราบว่าผู้ซึ่งอยู่ในบังคับบัญชาของตนมีความผิดจนปรากฏแน่นอนแล้ว แต่ผู้กระทำผิดนั้นควรรับทัณฑ์ที่เหนืออำนาจตนจะสั่งลงทัณฑ์ได้ ก็ให้รายงานชี้แจงความผิดของผู้กระทำผิดตลอดจนออกความเห็นว่า ควรลงทัณฑ์ประการใด
เสนอตามลำดับชั้นจนถึงผู้มีอำนาจลงทัณฑ์เพื่อขอให้ผู้นั้นสั่งการต่อไป
หมวด ๓ อำนาจลงทัณฑ์

มาตรา ๑๖ ถ้าเป็นความผิดซึ่งได้มีกฎกระทรวงกำหนดทัณฑ์ไว้แน่นอนแล้ว เช่น ฐานขาดหนีราชการ เป็นต้น หากกำหนดทัณฑ์นั้นเกินอำนาจของผู้บังคับบัญชาที่จะสั่งลงทัณฑ์ได้ ก็ให้นำเสนอตามลำดับถึงผู้มีอำนาจลงทัณฑ์
หมวด ๓ อำนาจลงทัณฑ์

มาตรา ๑๗ นายตำรวจที่เป็นหัวหน้าทำการควบคุมตำรวจไปราชการโดยลำพัง ให้มีอำนาจที่จะสั่งลงทัณฑ์ผู้อยู่ใต้อำนาจในระหว่างเวลาที่ควบคุมอยู่นั้นเสมอ ผู้มีอำนาจสั่งลงทัณฑ์เหนือตนขึ้นไปอีกชั้นหนึ่งได้ แต่ไม่เกินอำนาจรองอธิบดี
หมวด ๓ อำนาจลงทัณฑ์

มาตรา ๑๘ ผู้มีอำนาจลงทัณฑ์ได้สั่งลงทัณฑ์ผู้กระทำผิดในฐานจำขังหรือกักขังแล้ว และขณะรับทัณฑ์อยู่นั้น ผู้รับทัณฑ์กระทำผิดขึ้นอีก ผู้มีอำนาจลงทัณฑ์จะสั่งเพิ่มทัณฑ์ ก็ให้พิจารณาดูกำหนดทัณฑ์ที่สั่งไว้แต่เดิมก่อน
ห้ามมิให้กำหนดเวลาให้ผู้ต้องถูกจำขังหรือกักขังทั้งกำหนดเดิมและกำหนดที่เพิ่มใหม่รวมกันเกินกว่ากำหนดอำนาจของผู้สั่งลงทัณฑ์นั้นเป็นอันขาด หากผู้กระทำผิดควรรับทัณฑ์เกินกว่าอำนาจผู้ที่จะสั่งลงทัณฑ์แล้ว ให้ปฏิบัติการตามที่กล่าวไว้ในมาตรา ๑๕ แห่งหมวดนี้
หมวด ๓ อำนาจลงทัณฑ์

มาตรา ๑๙ นับตั้งแต่วันที่ปรากฏหลักฐานแห่งความผิดของผู้กระทำผิดซึ่งจะต้องรับทัณฑ์ตามพระราชบัญญัตินี้ โดยมีคำสั่งลงทัณฑ์อันแน่นอนแล้ว ถ้าผู้มีอำนาจลงทัณฑ์มิได้จัดการให้ผู้นั้นได้รับทัณฑ์ภายในกำหนดสามเดือน ให้นับว่าล่วงเลยเวลาที่จะลงทัณฑ์ตามพระราชบัญญัตินี้
เว้นไว้แต่ผู้ที่กระทำผิดนั้นขาดหนีราชการก่อนครบกำหนดสามเดือน จึงมิให้นับวันที่ขาดหนีนี้เข้าในกำหนดเวลาล่วงเลย ให้นับแต่วันที่ได้ตัวผู้นั้นกลับมายังที่รับราชการ
หมวด ๓ อำนาจลงทัณฑ์

มาตรา ๒๐ เมื่อผู้มีอำนาจได้สั่งลงทัณฑ์ตามพระราชบัญญัตินี้แล้ว ผู้ที่สั่งลงทัณฑ์หรือผู้มีอำนาจบังคับบัญชาเหนือผู้ที่สั่งลงทัณฑ์นั้นมีอำนาจที่จะเพิ่มทัณฑ์หรือลดทัณฑ์ หรือยกทัณฑ์เสียก็ได้ แต่ถ้าเพิ่มทัณฑ์แล้ว ทัณฑ์ที่สั่งเพิ่มขึ้นนั้นรวมกับทัณฑ์ที่สั่งไว้แล้วต้องไม่เกินอำนาจของผู้ที่สั่งใหม่นั้น
หมวด ๔ การร้องทุกข์

มาตรา ๒๑ ผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาอาจร้องทุกข์ต่อผู้บังคับบัญชาได้ เมื่อเห็นว่าผู้บังคับบัญชาใช้อำนาจหรือสั่งลงทัณฑ์ในทางที่ผิด หรือไม่สมควร หรือไม่เป็นธรรม หรือผิดกฎหมาย หรือแบบธรรมเนียมวินัยตำรวจก็ดี หรือเห็นว่าตนมิได้รับประโยชน์หรือสิทธิตามที่ควรจะได้รับในราชการก็ดี คำร้องทุกข์นี้
ให้ทำเป็นคำชี้แจงแสดงเหตุผลที่อ้างให้ชัดเจน และให้ยื่นได้ในทางที่เป็นระเบียบไม่ก้าวก่าย
หมวด ๔ การร้องทุกข์

มาตรา ๒๒ ตำรวจจะร้องทุกข์ได้แต่สำหรับตนเองเท่านั้น ห้ามมิให้ร้องทุกข์แทนผู้อื่นเป็นอันขาด และห้ามมิให้ลงชื่อรวมกัน หรือเข้ามาร้องทุกข์พร้อมกันหลายคน และห้ามมิให้ประชุมกันเพื่อหารือเรื่องจะร้องทุกข์
หมวด ๔ การร้องทุกข์

มาตรา ๒๓ ห้ามมิให้ร้องทุกข์ในเวลาที่ตนกำลังเข้าแถว หรือในขณะที่กำลังทำหน้าที่ราชการอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น เวลาเป็นยาม เป็นเวร ดังนี้เป็นต้น และห้ามมิให้ร้องทุกข์ก่อนเวลาล่วงไปแล้วยี่สิบสี่ชั่วโมงนับแต่ที่มีเหตุจะต้องร้องทุกข์นั้นเกิดขึ้น
หมวด ๔ การร้องทุกข์

มาตรา ๒๔ ห้ามมิให้ร้องทุกข์ว่าผู้บังคับบัญชาลงทัณฑ์แรงเกินไป ถ้าหากว่าผู้บังคับบัญชานั้นมิได้ลงทัณฑ์เกินอำนาจที่จะทำได้ตามความในหมวด ๓ แห่งพระราชบัญญัตินี้
หมวด ๔ การร้องทุกข์

มาตรา ๒๕ ถ้าจะกล่าวโทษผู้ใด ให้ร้องทุกข์ต่อผู้บังคับบัญชาโดยตรงของผู้นั้น จะร้องทุกข์ด้วยวาจาหรือจะเขียนเป็นหนังสือก็ได้ ถ้าผู้ร้องทุกข์มาร้องทุกข์ด้วยวาจา ให้ผู้รับการร้องทุกข์จดข้อความสำคัญของเรื่องที่ร้องทุกข์นั้นแล้วอ่านให้ผู้ร้องทุกข์ฟังตามที่จดไว้
และให้ผู้ร้องทุกข์ลงลายมือชื่อไว้เป็นหลักฐานด้วย ถ้าหากว่าผู้ร้องทุกข์ไม่ทราบชัดว่า ตนได้รับความเดือดร้อนจากผู้ใดแน่ก็ให้ร้องทุกข์ต่อผู้บังคับบัญชาโดยตรงของตน เพื่อเสนอไปตามลำดับชั้นจนถึงที่สุด คือ ผู้ที่จะสั่งการไต่สวนและแก้ความเดือดร้อนนั้นได้
หมวด ๔ การร้องทุกข์

มาตรา ๒๖ ถ้าร้องทุกข์เป็นหนังสือแล้ว หนังสือนั้นต้องลงลายมือชื่อของผู้ร้องทุกข์ คำร้องทุกข์ฉบับใดไม่มีลายมือชื่อของผู้ร้องผู้บังคับบัญชาไม่ต้องพิจารณา
หมวด ๔ การร้องทุกข์

มาตรา ๒๗ เมื่อผู้ใดร้องทุกข์ต่อผู้บังคับบัญชาตามระเบียบที่ว่านี้แล้ว และเวลาล่วงพ้นไปสิบห้าวัน ยังไม่ได้รับชี้แจงประการใด ทั้งความเดือดร้อนก็ยังไม่ปลดเปลื้องไป ให้ร้องทุกข์ใหม่ต่อผู้บังคับบัญชาชั้นสูงที่ถัดขึ้นไปเป็นลำดับอีก และในการร้องทุกข์ครั้งนี้ ให้ชี้แจงด้วยว่า
ได้ร้องทุกข์ต่อผู้บังคับบัญชาชั้นใดมาแล้วแต่เมื่อใด
หมวด ๔ การร้องทุกข์

มาตรา ๒๘ ถ้าผู้บังคับบัญชาได้รับเรื่องร้องทุกข์เมื่อใด ต้องรีบไต่สวนและแก้ไขความเดือดร้อน หรือชี้แจงให้ผู้ร้องทุกข์เข้าใจ จะเพิกเฉยเสียไม่ได้เป็นอันขาด ผู้ใดเพิกเฉยนับว่ากระทำผิดต่อวินัยตำรวจ
หมวด ๔ การร้องทุกข์

มาตรา ๒๙ ถ้าผู้บังคับบัญชาที่ได้รับคำร้องทุกข์ ได้ชี้แจงให้ผู้ร้องทุกข์ทราบแล้ว แต่ผู้ร้องทุกข์ยังไม่หมดสงสัย ก็ให้ร้องทุกข์ต่อผู้บังคับบัญชาเหนือขึ้นไปได้ แต่ต้องชี้แจงด้วยว่า ได้ร้องทุกข์นี้ต่อผู้ใด ได้รับคำชี้แจงอย่างใดแล้วด้วย
หมวด ๔ การร้องทุกข์

มาตรา ๓๐ หากปรากฏชัดว่า ข้อความที่ร้องทุกข์เป็นความเท็จ หรือการร้องทุกข์นั้นกระทำไปโดยผิดระเบียบที่กล่าวมา ผู้ร้องทุกข์จะต้องมีความผิดฐานกระทำผิดต่อวินัยตำรวจ
หมวด ๔ การร้องทุกข์

มาตรา ๓๑ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมีหน้าที่รักษาการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ และให้มีอำนาจออกกฎกระทรวงเพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ กฎกระทรวงนั้น เมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้