พระราชบัญญัติ สำรวจและห้ามกักกันข้าว พุทธศักราช ๒๔๘๙ (ยกเลิก)
มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า “พระราชบัญญัติสำรวจและห้ามกักกันข้าว พุทธศักราช ๒๔๘๙”
มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับได้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
มาตรา ๓ ในพระราชบัญญัตินี้ “ข้าว ” หมายความว่า ข้าวเปลือก ข้าวกล้อง ข้าวสาร ข้าวเหนียว และรวมตลอดถึงปลายข้าว รำ และสิ่งใด ๆ ที่แปรสภาพมาจากข้าว “กักกันข้าว” หมายความว่า มีข้าวไว้ในครอบครองเกินปริมาณที่อนุญาตไว้ในพระราชบัญญัตินี้ “คณะกรรมการ” หมายความว่า คณะกรรมการที่ตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัตินี้
“พนักงานเจ้าหน้าที่” หมายความว่า ผู้ที่คณะกรรมการแต่งตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัตินี้
มาตรา ๔ ให้มีคณะกรรมการคณะหนึ่งประกอบด้วย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์เป็นประธาน ปลัดกระทรวงพาณิชย์ ปลัดกระทรวงเกษตราธิการ ปลัดกระทรวงมหาดไทย และกรรมการอื่นอีกไม่น้อยกว่า ๓ นาย แต่ไม่เกินกว่า ๖ นาย ซึ่งคณะรัฐมนตรีแต่งตั้ง มีอำนาจและหน้าที่ตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้
มาตรา ๕ ห้ามมิให้บุคคลใดกระทำการกักกันข้าว ในท้องที่ซึ่งคณะกรรมการให้ประกาศกำหนดเป็นเขตห้ามกักกันข้าว ปริมาณข้าวซึ่งบุคคลอาจมีไว้ในครอบครองได้ มีดังนี้ (๑) ข้าวเปลือกไม่เกินห้าเกวียนหลวง (๒) ข้าวอย่างอื่นนอกจากข้าวเปลือกรวมกันไม่เกินหนึ่งพันกิโลกรัม
มาตรา ๖ ข้อห้ามในบทบัญญัติมาตรา ๕ มิให้ใช้บังคับในกรณีดังต่อไปนี้ (๑) กสิกรซึ่งมีข้าวไว้ในครอบครอง และเป็นข้าวซึ่งกสิกรนั้นผลิตได้จากเนื้อที่ที่ตนทำ (๒) การครอบครองข้าวโดยได้รับหนังสืออนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าที่
มาตรา ๗ บุคคลใดมีข้าวไว้ในครอบครองเกินปริมาณที่อนุญาตไว้ในมาตรา ๕ ในเขตห้ามกักกันข้าว ต้องแจ้งปริมาณและสถานที่เก็บข้าวต่อพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อขอรับหนังสืออนุญาตให้มีข้าวไว้ในครอบครองภายในระยะเวลาที่คณะกรรมการกำหนด ซึ่งต้องกำหนดไม่น้อยกว่าสิบห้าวันนับแต่วันประกาศ
มาตรา ๘ ในกรณีที่มีบุคคลหลายคนอยู่ในครอบครัวเดียวกัน ให้ถือว่าข้าวในครอบครัวนั้นอยู่ในครอบครองของเจ้าบ้าน
มาตรา ๙ บุคคลใดได้รับหรือขอรับหนังสืออนุญาตให้มีข้าวไว้ในครอบครองไม่ยอมขายข้าวตามราคาและปริมาณที่คณะกรรมการกำหนดแก่ผู้ที่ได้รับหนังสืออนุญาตจากคณะกรรมการให้ซื้อข้าว คณะกรรมการจะสั่งซื้อและบังคับซื้อข้าวที่เกินปริมาณของบุคคลนั้นตามราคาที่คณะกรรมการกำหนดไว้เสียก็ได้
มาตรา ๑๐ ห้ามมิให้บุคคลใดขนย้ายข้าวออกนอกเขตซึ่งคณะกรรมการประกาศกำหนด เว้นแต่จะได้รับหนังสืออนุญาตจากคณะกรรมการหรือพนักงานเจ้าหน้าที่
มาตรา ๑๑ เพื่อประโยชน์ในการสำรวจข้าวหรือตรวจสอบการกักกันข้าวให้พนักงานเจ้าหน้าที่หรือผู้ที่คณะกรรมการหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ได้แต่งตั้งขึ้น มีอำนาจเข้าไปในสถานที่หรือเคหะสถานของบุคคลใดเพื่อตรวจข้าวได้ในเวลากลางวัน และมีอำนาจสั่งบุคคลผู้เกี่ยวข้องในกรณีมาให้ถ้อยคำในเรื่องอันเกี่ยวกับการนั้น ณ
สถานที่เก็บข้าวนั้น ๆ ได้
มาตรา ๑๒ คณะกรรมการมีอำนาจแต่งตั้งบุคคลหนึ่งบุคคลใดหรือคณะบุคคลหนึ่งบุคคลใดเป็นพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อปฏิบัติการอันอยู่ในอำนาจของคณะกรรมการทั้งหมดหรือแต่บางส่วน ในท้องที่หนึ่งท้องที่ใดแทนคณะกรรมการได้
มาตรา ๑๓ ผู้ใดฝ่าฝืนบทบัญญัติมาตรา ๕ หรือมาตรา ๗ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท หรือจำคุกไม่เกินสิบปี หรือทั้งปรับทั้งจำ และให้ริบข้าวกับสิ่งที่ใช้บรรจุเสีย
มาตรา ๑๔ ผู้ใดให้ถ้อยคำเท็จในการแจ้งปริมาณและสถานที่เก็บข้าวตามบทบัญญัติในมาตรา ๗ หรือขัดขืนบุคคลผู้ปฏิบัติหน้าที่ตามมาตรา ๑๑ หรือให้ถ้อยคำเท็จแก่บุคคลนั้น ๆ มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งพันบาท หรือจำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือทั้งปรับทั้งจำ
มาตรา ๑๕ พนักงานเจ้าหน้าที่หรือผู้ที่ได้รับการแต่งตั้งจากคณะกรรมการ หรือจากพนักงานเจ้าหน้าที่ตามพระราชบัญญัตินี้หรือเจ้าพนักงานอื่นใด ปฏิบัติการหรือละเว้นปฏิบัติการในหน้าที่อันเป็นการช่วยเหลือให้มีการฝ่าฝืนบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้ไม่ว่าด้วยประการใด ๆ มีความผิดดังต่อไปนี้ (๑)
ถ้าเป็นการช่วยเหลือให้มีการขนย้ายข้าวออกนอกเขตซึ่งคณะกรรมการประกาศกำหนดไปทางทะเลหรือเพื่อออกนอกราชอาณาจักร ต้องระวางโทษจำคุกตลอดชีวิต หรือประหารชีวิต และปรับตั้งแต่หนึ่งหมื่นบาทขึ้นไปจนถึงห้าหมื่นบาท (๒) ถ้าเป็นการช่วยเหลือให้มีการฝ่าฝืนในกรณีอื่น ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสิบปี
และปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาท
มาตรา ๑๖ พระราชบัญญัตินี้ไม่ใช้บังคับแก่ข้าวที่อยู่ในความครอบครองของรัฐบาล
มาตรา ๑๗ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้ และให้มีอำนาจออกกฎกระทรวง กำหนดอัตราค่าธรรมเนียมและเงื่อนไขในการออกและเพิกถอนหนังสืออนุญาต กฎกระทรวงนั้นเมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้
มาตรา ๙ ทวิ เพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามบทแห่งพระราชบัญญัตินี้ ให้คณะกรรมการมีอำนาจบังคับเช่ายุ้งหรือฉาง หรือที่เก็บข้าวได้ โดยกำหนดค่าเช่าและระยะเวลาเช่าให้ตามสมควร
มาตรา ๑๓ ทวิ ผู้ใดฝ่าฝืนบทบัญญัติมาตรา ๑๐ มีความผิดดังต่อไปนี้ (๑) ถ้าเป็นการขนย้ายข้าวออกนอกเขตซึ่งคณะกรรมการประกาศกำหนดไปทางทะเลหรือเพื่อออกนอกราชอาณาจักร ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่สิบปีถึงยี่สิบปี หรือจำคุกตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่ห้าพันบาทขึ้นไปจนถึงห้าหมื่นบาท กับให้ริบข้าวรวมทั้งสิ่งที่ใช้บรรจุ
และพาหนะใด ๆ ที่ใช้ในการบรรทุกข้าวรวมถึงพาหนะที่ใช้ลากจูงพาหนะบรรทุกข้าวนั้นเสีย โดยมิต้องคำนึงว่าจะเป็นของบุคคลใด และเจ้าของจะได้รู้เห็นในการกระทำผิดนั้นด้วยหรือไม่ ผู้ใดพยายามหรือตระเตรียมกระทำความผิดฐานขนย้ายข้าวออกนอกเขตซึ่งคณะกรรมการประกาศกำหนดเพื่อไปทางทะเลหรือเพื่อออกนอกราชอาณาจักร
หรือเป็นผู้สมรู้ในการกระทำผิดนั้น มีความผิดต้องระวางโทษดุจเดียวกับบทบัญญัติไว้สำหรับผู้กระทำความผิด (๒) ถ้าเป็นการขนย้ายข้าวออกนอกเขตซึ่งคณะกรรมการประกาศกำหนดในกรณีอื่น มีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นบาทหรือจำคุกไม่เกินสิบปี หรือทั้งปรับทั้งจำ กับให้ริบข้าวรวมทั้งสิ่งบรรจุและพาหนะใด ๆ
ที่ใช้ในการบรรทุกข้าวนั้นเสีย