พระราชบัญญัติ ธนาคารแห่งประเทศไทย พุทธศักราช ๒๔๘๕
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า “พระราชบัญญัติธนาคารแห่งประเทศไทย พุทธศักราช ๒๔๘๕”
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๒ ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๓ ในพระราชบัญญัตินี้ “สถาบันการเงิน” หมายความว่า (๑) ธนาคารพาณิชย์ (๒) บริษัทเงินทุน (๓) บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ (๔) นิติบุคคลอื่นที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา
“กองทุนการเงินระหว่างประเทศ”หมายความว่ากองทุนการเงินระหว่างประเทศตามข้อตกลงว่าด้วยกองทุนการเงินระหว่างประเทศซึ่งประเทศไทยเป็นสมาชิก “ผู้ว่าการ” หมายความว่าผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย “รองผู้ว่าการ” หมายความว่ารองผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย “พนักงาน” หมายความว่าพนักงานธนาคารแห่งประเทศไทย “ลูกจ้าง”
หมายความว่าลูกจ้างธนาคารแห่งประเทศไทย “รัฐมนตรี” หมายความว่ารัฐมนตรีผู้รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๔ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้และให้มีอำนาจออกกฎกระทรวงและประกาศเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ กฎกระทรวงและประกาศนั้นเมื่อได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๕ ให้มีธนาคารกลางเรียกว่า“ธนาคารแห่งประเทศไทย” เรียกโดยย่อว่า “ธปท.” ให้ ธปท. เป็นนิติบุคคลมีฐานะเป็นหน่วยงานของรัฐที่ไม่เป็นส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจตามกฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณและกฎหมายอื่น
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๖ ให้ ธปท.มีสำนักงานใหญ่ในกรุงเทพมหานคร และจะตั้งสาขา หรือสำนักงานตัวแทนขึ้น ณที่ใดในราชอาณาจักรก็ได้และเมื่อได้รับอนุมัติจากรัฐมนตรีแล้วจะตั้งสาขาหรือสำนักงานตัวแทนขึ้นนอกราชอาณาจักรก็ได้
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๗ ธปท.มีวัตถุประสงค์ในการดำเนินภารกิจอันพึงเป็นงานของธนาคารกลางเพื่อดำรงไว้ซึ่งเสถียรภาพทางการเงินและเสถียรภาพของระบบสถาบันการเงินและระบบการชำระเงิน การดำเนินภารกิจตามวรรคหนึ่งต้องคำนึงถึงการดำเนินนโยบายทางเศรษฐกิจของรัฐบาลด้วย
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๘ ให้ ธปท. มีอำนาจกระทำกิจการต่างๆ เพื่อบรรลุซึ่งวัตถุประสงค์ตามมาตรา ๗และอำนาจเช่นว่านี้ให้รวมถึงการดำเนินการดังต่อไปนี้ด้วย (๑)การออกและจัดการธนบัตรของรัฐบาลและบัตรธนาคาร (๒)การกำหนดและดำเนินนโยบายการเงิน (๓) การบริหารจัดการสินทรัพย์ของธปท.
(๔)การเป็นนายธนาคารและนายทะเบียนหลักทรัพย์ของรัฐบาล (๕)การเป็นนายธนาคารของสถาบันการเงิน (๖) การจัดตั้งหรือสนับสนุนการจัดตั้งระบบการชำระเงิน (๗)การกำกับและตรวจสอบสถาบันการเงิน (๘)การบริหารจัดการอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราภายใต้ระบบการแลกเปลี่ยนเงินตรารวมทั้งการบริหารจัดการสินทรัพย์ในทุนสำรองเงินตรา
ทั้งนี้ ตามกฎหมายว่าด้วยเงินตรา (๙)การควบคุมการแลกเปลี่ยนเงินตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน (๑๐)การปฏิบัติการตามที่กฎหมายอื่นกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของ ธปท. (๑๑)การกระทำการอย่างอื่นที่เกี่ยวกับหรือเกี่ยวเนื่องในการจัดการให้สำเร็จตามวัตถุประสงค์ของธปท. ในการนี้ ธปท.
อาจถือกรรมสิทธิ์มีสิทธิครอบครองหรือทรัพยสิทธิต่าง ๆดำเนินการเกี่ยวกับทรัพย์สินหรือสิทธิเรียกร้องใด ๆหรือก่อตั้งสิทธิหรือกระทำนิติกรรมใด ๆ ทั้งในและนอกราชอาณาจักร
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๙ ห้าม ธปท. กระทำการดังต่อไปนี้ (๑) ประกอบการค้าหรือมีส่วนได้เสียโดยตรงในกิจการพาณิชย์หรืออุตสาหกรรมหรือดำเนินการอื่นใดเพื่อหากำไรกับประชาชนโดยตรงแต่ ธปท. อาจได้มาซึ่งส่วนได้เสียอันเนื่องมาจากการบังคับตามสิทธิเรียกร้องของธปท. (๒)ซื้อหรือมีหุ้นในสถาบันการเงินหรือบริษัทใด เว้นแต่
(ก)เป็นหุ้นในธนาคารเพื่อการชำระหนี้ระหว่างประเทศหรือสถาบันการเงินระหว่างประเทศ (ข)เป็นหุ้นที่ได้จากการชำระหนี้หรือการประกันการให้กู้ยืมเงินแก่สถาบันการเงินตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัตินี้ (ค) เป็นหุ้นที่ได้จากการลงทุนในสินทรัพย์ต่างประเทศตามมาตรา๓๖ (๓/๑) (๓)ซื้อหรือมีไว้ซึ่งอสังหาริมทรัพย์
เว้นแต่ (ก)เพื่อใช้เป็นสถานที่ประกอบกิจการของ ธปท. หรือเพื่อประโยชน์แก่กิจการของ ธปท. (ข)เป็นการได้มาจากการชำระหนี้หรือการประกันสินเชื่อ (๔)ให้กู้ยืมเงินในกรณีอื่นนอกจากที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัตินี้ (๕) รับจ้างพิมพ์ธนบัตรบัตรธนาคาร พันธบัตร อากรแสตมป์
หรือสิ่งพิมพ์อื่นใดที่มีระบบป้องกันการปลอมแปลงตลอดจนจำหน่ายหมึกพิมพ์หรืออุปกรณ์อันเกี่ยวเนื่องกับการพิมพ์สิ่งพิมพ์ดังกล่าวเว้นแต่เป็นกรณีที่ได้กระทำกับรัฐบาลไทย รัฐบาลต่างประเทศ องค์การระหว่างประเทศสถาบันการเงิน หรือนิติบุคคลที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้นและโดยได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการ ธปท.
บรรดาส่วนได้เสียหรืออสังหาริมทรัพย์ที่ตกเป็นของธปท. ตามวรรคหนึ่ง (๑) หรือ (๓) (ข)จะต้องจำหน่ายโดยเร็วภายในห้าปีนับแต่วันที่ส่วนได้เสียหรืออสังหาริมทรัพย์นั้นตกเป็นของธปท.เว้นแต่จะได้ใช้อสังหาริมทรัพย์นั้นเพื่อเป็นสถานที่ประกอบกิจการหรือเพื่อใช้ประโยชน์แก่กิจการของธปท.
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๑๐ เพื่อประโยชน์ในการจัดทำสถิติดุลการชำระเงินฐานะการลงทุนระหว่างประเทศ และสถิติการเงินของประเทศ ให้ ธปท.มีอำนาจสั่งให้บุคคลซึ่งทำธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับการเงินและการลงทุนระหว่างประเทศจัดส่งข้อมูลที่เกี่ยวข้องต่อธปท. ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่ธปท. กำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๑๑ กิจการของ ธปท.ไม่อยู่ภายใต้บังคับแห่งกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงาน กฎหมายว่าด้วยประกันสังคมกฎหมายว่าด้วยเงินทดแทน และกฎหมายว่าด้วยแรงงานสัมพันธ์ ทั้งนี้
ธปท.ต้องจัดให้มีระเบียบหรือข้อบังคับกำหนดให้พนักงานและลูกจ้างได้รับประโยชน์ตอบแทนไม่น้อยกว่าที่กำหนดไว้ในกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงานกฎหมายว่าด้วยประกันสังคม กฎหมายว่าด้วยเงินทดแทน และกฎหมายว่าด้วยแรงงานสัมพันธ์
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๑๒ ให้กำหนดทุนประเดิมของ ธปท.เป็นจำนวนยี่สิบล้านบาท การเพิ่มหรือลดทุนของ ธปท.ให้กระทำได้โดยได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรี
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๑๓ ให้เงินสำรองของ ธปท. ประกอบด้วย (๑) เงินสำรองธรรมดาซึ่งตั้งไว้เผื่อขาดทุน (๒)เงินสำรองอันเกิดจากการตีราคาสินทรัพย์และหนี้สิน (๓) เงินสำรองประเภทอื่นเพื่อความประสงค์แต่ละอย่างโดยเฉพาะตามที่คณะกรรมการ ธปท. จะตั้งไว้โดยอนุมัติรัฐมนตรี
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๑๔ กำไรสุทธิของ ธปท. ในแต่ละปีเมื่อได้หักผลขาดทุนสะสมคงเหลือหากมีแล้วให้กันเงินไว้สำหรับรายการดังต่อไปนี้ตามลำดับ (๑) เงินสำรองธรรมดาเป็นจำนวนร้อยละยี่สิบห้า (๒)เงินสำรองประเภทอื่นตามจำนวนที่คณะกรรมการ ธปท. กำหนด โดยอนุมัติรัฐมนตรี เมื่อ ธปท.ได้ดำเนินการตามวรรคหนึ่งแล้ว หากมีเงินคงเหลืออีก
ให้นำส่งคลังเป็นรายได้แผ่นดิน
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๑๕ หากผลการดำเนินงานของ ธปท.ขาดทุนในปีใด ให้นำเงินสำรองธรรมดาชดเชยผลขาดทุนนั้น
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๑๖ ในการตีราคาสินทรัพย์และหนี้สินของธปท.ให้นำกำไรหรือขาดทุนที่เกิดจากการตีราคาดังกล่าวสะสมเข้าหรือหักออกจากเงินสำรองตามมาตรา๑๓ (๒)
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๑๗ ในการดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ของธปท. ตามมาตรา ๘ ให้มีคณะกรรมการ ดังต่อไปนี้ (๑) คณะกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทยเรียกโดยย่อว่า “คณะกรรมการ ธปท.” เพื่อควบคุมดูแลโดยทั่วไปซึ่งการบริหารงานของธปท. (๒) คณะกรรมการนโยบายการเงินเพื่อกำหนดและติดตามการดำเนินการตามนโยบายการเงินของประเทศ
(๓)คณะกรรมการนโยบายสถาบันการเงิน เพื่อกำหนดและติดตามการดำเนินการตามนโยบายเกี่ยวกับการกำกับและตรวจสอบสถาบันการเงิน (๔) คณะกรรมการระบบการชำระเงินเพื่อกำหนดและติดตามการดำเนินการตามนโยบายเกี่ยวกับระบบการชำระเงินที่ ธปท.กำกับดูแล และระบบการหักบัญชีระหว่างสถาบันการเงิน
กรรมการในคณะกรรมการตามวรรคหนึ่งให้ประกอบด้วยกรรมการโดยตำแหน่งและกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิตามที่บัญญัติในหมวดนี้ในส่วนที่ว่าด้วยคณะกรรมการแต่ละคณะ ทั้งนี้กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิต้องเป็นผู้ซึ่งมีความรู้ความเชี่ยวชาญหรือประสบการณ์สำหรับการดำรงตำแหน่งคณะกรรมการนั้นๆ
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๑๘ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการตามมาตรา๑๗ ต้องมีสัญชาติไทย และไม่มีลักษณะต้องห้าม ดังต่อไปนี้ (๑)เป็นคนไร้ความสามารถหรือคนเสมือนไร้ความสามารถ (๒)เป็นบุคคลล้มละลายหรือเคยเป็นบุคคลล้มละลายทุจริต
(๓)เคยได้รับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุกเว้นแต่เป็นโทษสำหรับความผิดที่ได้กระทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ (๔)เป็นหรือเคยเป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองเว้นแต่จะได้พ้นจากตำแหน่งมาแล้วไม่น้อยกว่าหนึ่งปี (๕)เป็นหรือเคยเป็นผู้ดำรงตำแหน่งใดในพรรคการเมือง
หรือเจ้าหน้าที่ของพรรคการเมืองเว้นแต่จะได้พ้นจากตำแหน่งมาแล้วไม่น้อยกว่าหนึ่งปี (๖) เป็นกรรมการหรือดำรงตำแหน่งใดในสถาบันการเงินเว้นแต่เป็นการดำรงตำแหน่งเนื่องจากมีกฎหมายบัญญัติไว้โดยเฉพาะ (๗)
เป็นกรรมการหรือผู้บริหารหรือผู้มีอำนาจในการจัดการหรือมีส่วนได้เสียอย่างมีนัยสำคัญในนิติบุคคลซึ่งมีประโยชน์ได้เสียเกี่ยวข้องกับกิจการของธปท.
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๑๙ ให้กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการตามมาตรา๑๗ มีวาระการดำรงตำแหน่งคราวละสามปี กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งพ้นจากตำแหน่งตามวาระอาจได้รับแต่งตั้งอีกได้แต่จะดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกินสองวาระไม่ได้
ในกรณีที่กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากตำแหน่งก่อนวาระให้มีการแต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิแทนตำแหน่งที่ว่างลงเว้นแต่วาระของกรรมการจะเหลือน้อยกว่าเก้าสิบวันและให้ผู้ได้รับแต่งตั้งแทนตำแหน่งที่ว่างอยู่ในตำแหน่งเท่ากับวาระที่เหลืออยู่ของกรรมการซึ่งได้แต่งตั้งไว้แล้ว
เมื่อครบกำหนดตามวาระในวรรคหนึ่งหากยังมิได้มีการแต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิขึ้นใหม่ ให้กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งพ้นจากตำแหน่งตามวาระนั้นอยู่ในตำแหน่งเพื่อปฏิบัติหน้าที่ต่อไปจนกว่ากรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งได้รับแต่งตั้งใหม่เข้ารับหน้าที่แต่ทั้งนี้ต้องไม่เกินหนึ่งร้อยยี่สิบวัน
ในระหว่างที่ยังมิได้มีการแต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิตามมาตรานี้ ให้ถือว่าคณะกรรมการประกอบด้วยกรรมการทั้งหมดเท่าที่เหลืออยู่ และให้คณะกรรมการดังกล่าวปฏิบัติหน้าที่ต่อไปได้โดยจะต้องมีกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิอยู่ปฏิบัติหน้าที่ด้วยอย่างน้อยหนึ่งคน
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๒๐ นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการตามมาตรา๑๗ พ้นจากตำแหน่งเมื่อ (๑) ตาย (๒) ลาออก (๓) อายุครบเจ็ดสิบปีบริบูรณ์ (๔)ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามอย่างหนึ่งอย่างใดตามมาตรา ๑๘ (๕)ขาดการประชุมคณะกรรมการเกินสามครั้งติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันสมควร
(๖)รัฐมนตรีให้ออกตามข้อเสนอแนะของคณะกรรมการ ธปท.เนื่องจากมีความประพฤติเสื่อมเสียอย่างร้ายแรงหรือบกพร่องในหน้าที่อย่างร้ายแรงโดยต้องแสดงเหตุผลในการให้ออกอย่างชัดแจ้ง
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๒๑ การประชุมคณะกรรมการตามมาตรา ๑๗ต้องมีกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนกรรมการทั้งหมดจึงจะเป็นองค์ประชุม ในการประชุมคณะกรรมการ ถ้าประธานกรรมการไม่มาประชุมหรือไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้
ให้รองประธานกรรมการเป็นประธานในที่ประชุมถ้ามีรองประธานมากกว่าหนึ่งคนให้รองประธานที่มีอาวุโสสูงสุดในที่ประชุมเป็นประธานในที่ประชุม แต่ถ้าทั้งประธานกรรมการและรองประธานกรรมการไม่มาประชุมให้เลื่อนการประชุม
การวินิจฉัยชี้ขาดของที่ประชุมให้ถือเสียงข้างมากกรรมการคนหนึ่งให้มีเสียงหนึ่งในการลงคะแนนถ้าคะแนนเสียงเท่ากันให้ประธานในที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกเสียงหนึ่งเป็นเสียงชี้ขาด
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๒๒ ในการประชุมคณะกรรมการตามมาตรา ๑๗ประธานกรรมการหรือกรรมการผู้ใดมีส่วนได้เสียในเรื่องที่คณะกรรมการพิจารณาให้แจ้งให้ที่ประชุมคณะกรรมการ ธปท. คณะกรรมการนโยบายการเงินคณะกรรมการนโยบายสถาบันการเงิน หรือคณะกรรมการระบบการชำระเงิน แล้วแต่กรณี ทราบ การแจ้ง การพิจารณา
และการมีคำสั่งเกี่ยวกับการมีส่วนได้เสียของประธานกรรมการหรือกรรมการให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการตามข้อบังคับที่คณะกรรมการ ธปท. กำหนด
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๒๓ ให้ประธานกรรมการและกรรมการได้รับเบี้ยประชุมและประโยชน์ตอบแทนอื่นตามที่รัฐมนตรีกำหนดและให้ถือเป็นค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานของ ธปท.
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๒๔ ให้คณะกรรมการ ธปท.ประกอบด้วยประธานกรรมการคนหนึ่ง ซึ่งพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้ง ผู้ว่าการรองผู้ว่าการสามคน เลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง และผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งอีกห้าคนเป็นกรรมการ
ให้ผู้ว่าการเป็นรองประธานกรรมการและแต่งตั้งพนักงานคนหนึ่งเป็นเลขานุการ
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๒๕ คณะกรรมการ ธปท.มีอำนาจหน้าที่ควบคุมดูแลโดยทั่วไปซึ่งกิจการและการดำเนินการของ ธปท.เพื่อให้บรรลุซึ่งวัตถุประสงค์ตามมาตรา ๗เว้นแต่กิจการและการดำเนินการที่เป็นอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการนโยบายการเงินคณะกรรมการนโยบายสถาบันการเงิน และคณะกรรมการระบบการชำระเงินรวมทั้งให้มีอำนาจหน้าที่ดังต่อไปนี้ด้วย
(๑)พิจารณาให้ความเห็นชอบแผนงานและงบประมาณและประเมินผลการดำเนินกิจการและการดำเนินการของ ธปท.รวมทั้งประเมินผลการปฏิบัติงานโดยทั่วไปของผู้ว่าการ (๒)กำหนดข้อบังคับว่าด้วยโครงสร้างองค์กร และการบริหารงานบุคคล (๓)กำหนดข้อบังคับว่าด้วยการเสนอชื่อ
การพิจารณาและการคัดเลือกผู้ทรงคุณวุฒิเป็นกรรมการในคณะกรรมการนโยบายการเงินคณะกรรมการนโยบายสถาบันการเงิน และคณะกรรมการระบบการชำระเงิน (๔) กำหนดข้อบังคับว่าด้วยการป้องกันการมีส่วนได้เสียและจรรยาบรรณในการปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายของกรรมการในคณะกรรมการตามมาตรา๑๗ ผู้ว่าการพนักงานและลูกจ้าง
(๕)กำหนดข้อบังคับว่าด้วยการมอบอำนาจ การรักษาการแทน การบริหารงานหรือดำเนินกิจการอื่นใด (๖) กำหนดข้อบังคับว่าด้วยงบประมาณและรายจ่ายและการจัดซื้อและจัดจ้าง (๗)กำหนดข้อบังคับเกี่ยวกับการกำหนดเงินเดือนและเงินอื่น ๆรวมตลอดถึงการให้กู้ยืมเงินการสงเคราะห์และให้สวัสดิการต่าง ๆ แก่พนักงาน
ลูกจ้างหรือผู้ซึ่งพ้นจากตำแหน่ง และครอบครัวของบุคคลดังกล่าว (๘) กำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการบริหารจัดการสินทรัพย์ในทุนสำรองเงินตราตามกฎหมายว่าด้วยเงินตราและสินทรัพย์ของธปท. ตามส่วนที่ ๓ ของหมวด ๖ (๙)พิจารณาให้ความเห็นชอบการตั้งและการเลิกสาขาหรือสำนักงานตัวแทน
(๑๐)กำหนดขอบเขตการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการตรวจสอบตามมาตรา ๕๕ (๑๑) กำกับดูแลการจัดทำงบการเงินรายงานประจำปี และรายงานอื่น ๆ ของ ธปท. ตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัตินี้ (๑๒)ปฏิบัติการอื่นตามบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้หรือตามกฎหมายอื่น
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๒๖ ให้นำบทบัญญัติมาตรา ๑๘ มาตรา ๑๙และมาตรา ๒๐ มาใช้บังคับแก่ประธานกรรมการในคณะกรรมการ ธปท. โดยอนุโลม
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๒๗ ในวาระเริ่มแรกเมื่อกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิดำรงตำแหน่งครบหนึ่งปีหกเดือนให้ออกจากตำแหน่งสามคนโดยวิธีจับสลากและให้ถือว่าการออกจากตำแหน่งโดยการจับสลากดังกล่าวเป็นการพ้นจากตำแหน่งตามวาระ
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๒๘ ในกรณีที่ประธานกรรมการหรือกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากตำแหน่งก่อนวาระให้รัฐมนตรีดำเนินการแต่งตั้งคณะกรรมการคัดเลือกตามมาตรา ๒๘/๑ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ประธานกรรมการหรือกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากตำแหน่ง วรรคสอง (ยกเลิก)
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๒๙ ให้ผู้ว่าการได้รับเงินเดือนเงินประจำตำแหน่งและประโยชน์ตอบแทนอื่นตามที่รัฐมนตรีกำหนด ทั้งนี้ ในการกำหนดเงินเดือนให้คำนึงถึงข้อห้ามการดำรงตำแหน่งใดในสถาบันการเงินภายหลังพ้นจากตำแหน่งผู้ว่าการตามมาตรา๒๘/๒๐ ด้วย
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๓๐ ให้ ธปท.เป็นผู้ออกธนบัตรของรัฐบาล โดยอยู่ภายใต้บังคับแห่งบทบัญญัติของกฎหมายว่าด้วยเงินตรา
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๓๑ ให้ ธปท.มีสิทธิแต่ผู้เดียวที่จะออกบัตรธนาคารในราชอาณาจักร ให้ถือว่าบัตรธนาคารที่ ธปท.ออกตามวรรคหนึ่งเป็นธนบัตรตามกฎหมายว่าด้วยเงินตรา และให้การออกและจัดการบัตรธนาคารอยู่ภายใต้บังคับแห่งบทบัญญัติของกฎหมายดังกล่าวด้วย
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๓๒ ให้ถือว่าบัตรธนาคารเป็นเงินตราตามประมวลกฎหมายอาญา
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๓๓ ให้ ธปท. ดำเนินนโยบายการเงินตามที่คณะกรรมการนโยบายการเงินกำหนดโดยให้มีอำนาจหน้าที่ดังต่อไปนี้ (๑)รับเงินฝากประจำหรือกระแสรายวันตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการนโยบายการเงินกำหนด (๒)กำหนดอัตราดอกเบี้ยในการให้กู้ยืมเงินแก่สถาบันการเงินตามมาตรา ๔๑ (๑) (๓)ซื้อขายและแลกเปลี่ยนกระแสเงินสดในอนาคต
ซึ่งเงินตราต่างประเทศกับสถาบันการเงินสถาบันการเงินต่างประเทศ หรือสถาบันการเงินระหว่างประเทศ (๔)กู้ยืมเงินตราต่างประเทศเพื่อดำรงไว้ซึ่งเสถียรภาพแห่งค่าของเงินตราโดยวิธีออกตั๋วเงินที่กำหนดระยะเวลาใช้เงิน หรือพันธบัตร หรือวิธีการอื่นใดและจัดให้มีหลักประกันสำหรับเงินกู้ยืมนั้นด้วยความเห็นชอบของรัฐมนตรี
(๕)กู้ยืมเงินเพื่อการดำเนินนโยบายการเงินโดยจัดให้มีหลักประกันสำหรับเงินกู้ยืมนั้น (๖) เข้าชื่อซื้อ ซื้อขายและแลกเปลี่ยนกระแสเงินสดในอนาคตซึ่งหลักทรัพย์เท่าที่จำเป็นเพื่อควบคุมปริมาณเงินในระบบการเงินของประเทศ ดังต่อไปนี้
(ก)หลักทรัพย์ของรัฐบาลไทยหรือหลักทรัพย์ที่กระทรวงการคลังค้ำประกันเงินต้นและดอกเบี้ย (ข) หุ้นกู้ พันธบัตร หรือตราสารหนี้ที่ออกโดยรัฐวิสาหกิจหรือสถาบันการเงินที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้น ทั้งนี้ ตามที่ ธปท. กำหนด (ค) ตั๋วเงิน พันธบัตรหรือตราสารหนี้ที่ ธปท. เป็นผู้ออก
(ง)ตราสารหนี้อื่นใดตามที่คณะกรรมการ ธปท. กำหนด (๗)ยืมหรือให้ยืมโดยมีหรือไม่มีค่าตอบแทนซึ่งหลักทรัพย์ตาม (๖)โดยในกรณีที่เป็นการให้ยืมต้องมีสินทรัพย์หลักประกันชั้นหนึ่งตามที่ ธปท.กำหนดเป็นหลักประกัน (๘)ขายและจำหน่ายทรัพย์สินซึ่งอยู่ในความครอบครองของ ธปท.เพื่อบังคับสิทธิเรียกร้องของ ธปท.
ทั้งหมดหรือแต่บางส่วน (๙)ดำเนินการอื่นใดที่เกี่ยวข้องหรือเกี่ยวเนื่องกับการดำเนินนโยบายการเงินตามที่คณะกรรมการนโยบายการเงินกำหนด ซื้อขายตามวรรคหนึ่ง (๓) และ (๖)อาจมีข้อกำหนดอย่างหนึ่งอย่างใดดังต่อไปนี้ก็ได้ (๑)กำหนดให้ผู้ขายส่งมอบทรัพย์สินและผู้ซื้อชำระราคาทันทีภายในเวลาที่กำหนดไว้ (๒)
กำหนดให้ผู้ขายส่งมอบทรัพย์สินและผู้ซื้อชำระราคาณ เวลาใดเวลาหนึ่งในอนาคตเป็นจำนวนและราคาตามที่กำหนดไว้ (๓)กำหนดให้สิทธิแก่คู่สัญญาฝ่ายหนึ่งที่จะเรียกให้คู่สัญญาอีกฝ่ายหนึ่งเข้าทำสัญญาซื้อขายภายในช่วงระยะเวลาใดเวลาหนึ่งหรือ ณ เวลาใดเวลาหนึ่งในอนาคต เป็นจำนวนและราคาตามที่กำหนดไว้
(๔)กำหนดให้ผู้ซื้อขายคืนและผู้ขายซื้อคืนทรัพย์สินที่ซื้อขายนั้น ณเวลาใดเวลาหนึ่งในอนาคตเป็นจำนวนและราคาที่กำหนดไว้ (๕) ข้อกำหนดอื่น ๆ ตามที่ ธปท.กำหนด แลกเปลี่ยนกระแสเงินสดในอนาคตตามวรรคหนึ่ง(๓) และ (๖) ได้แก่
สัญญาซึ่งคู่สัญญาตกลงแลกเปลี่ยนภาระการรับจ่ายดอกเบี้ยหรือแลกเปลี่ยนภาระการรับจ่ายเงินตราต่างสกุล ทั้งนี้ ภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๓๔ เพื่อประโยชน์ในการดำเนินนโยบายการเงินธปท. อาจกำหนดให้สถาบันการเงินดำรงเงินฝากไว้ที่ ธปท.นอกจากการดำรงสินทรัพย์สภาพคล่องของสถาบันการเงินที่ ธปท. กำหนดตามกฎหมายอื่น ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และอัตราดอกเบี้ยที่ ธปท.ประกาศกำหนด
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๓๕ ให้ ธปท.มีอำนาจหน้าที่บริหารจัดการสินทรัพย์ของ ธปท.ซึ่งรวมถึงการนำสินทรัพย์นั้นไปลงทุนหาประโยชน์ด้วย ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการ ธปท. กำหนดโดยต้องคำนึงถึงความมั่นคง สภาพคล่อง และผลประโยชน์ตอบแทนของสินทรัพย์ตลอดจนความเสี่ยงในการบริหารจัดการเป็นสำคัญ
สินทรัพย์ตามวรรคหนึ่งไม่หมายความรวมถึงสินทรัพย์ในทุนสำรองเงินตราตามกฎหมายว่าด้วยเงินตรา
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๓๖ ในการบริหารจัดการสินทรัพย์ตามมาตรา๓๕ หากเป็นการลงทุนในสินทรัพย์ต่างประเทศ ให้กระทำได้เฉพาะสินทรัพย์ต่อไปนี้ (๑) ทองคำ (๒)เงินตราต่างประเทศอันเป็นเงินตราของประเทศที่รับปฏิบัติตามพันธะที่ตั้งไว้ตามหมวด๘ แห่งข้อตกลงว่าด้วยกองทุนการเงินระหว่างประเทศ
ซึ่งต้องอยู่ในรูปเงินฝากในธนาคารพาณิชย์นอกราชอาณาจักรสถาบันการเงินต่างประเทศนอกราชอาณาจักร สถาบันการเงินระหว่างประเทศ หรือต้องอยู่ในรูปเงินที่เก็บรักษาในสถาบันผู้เก็บรักษาหลักทรัพย์นอกราชอาณาจักร ทั้งนี้ ตามลักษณะหรือคุณสมบัติที่คณะกรรมการธปท. กำหนด (๓)
หลักทรัพย์ต่างประเทศที่จะมีการชำระหนี้เป็นเงินตราต่างประเทศที่ระบุไว้ใน(๒) เฉพาะหลักทรัพย์ดังต่อไปนี้ (ก)หลักทรัพย์ของรัฐบาลต่างประเทศ องค์การของรัฐบาลต่างประเทศสถาบันการเงินระหว่างประเทศ หรือองค์การระหว่างประเทศ (ข)หลักทรัพย์ที่รัฐบาลต่างประเทศ
หรือสถาบันการเงินระหว่างประเทศหรือองค์การระหว่างประเทศค้ำประกันการชำระหนี้ตามหลักทรัพย์นั้น
(ค)ตราสารที่สถาบันการเงินระหว่างประเทศที่ประเทศไทยเป็นสมาชิกออกให้เป็นหลักฐานว่าผู้ถือตราสารได้มีส่วนร่วมกับสถาบันการเงินระหว่างประเทศดังกล่าวในการให้กู้ยืมเงินแก่รัฐบาลสมาชิกหรือองค์การของรัฐบาลสมาชิกของสถาบันการเงินระหว่างประเทศดังกล่าวตามจำนวนดังที่ระบุไว้ในตราสารนั้น
(ง)หลักทรัพย์ที่ออกโดยองค์การหรือนิติบุคคลต่างประเทศอื่นตามที่คณะกรรมการ ธปท.กำหนด (๓/๑) หน่วยลงทุนหรือตราสารทุนต่างประเทศที่ออกโดยนิติบุคคลต่างประเทศ ทั้งนี้ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่คณะกรรมการ ธปท.
กำหนดซึ่งรวมถึงการกำหนดสัดส่วนการลงทุนของหน่วยลงทุนหรือตราสารทุนต่างประเทศที่ออกโดยนิติบุคคลต่างประเทศที่เหมาะสมด้วย (๔)สิทธิซื้อส่วนสำรองตามกฎหมายว่าด้วยการให้อำนาจปฏิบัติการเกี่ยวกับกองทุนการเงินและธนาคารระหว่างประเทศ
(๕)สิทธิพิเศษถอนเงินตามกฎหมายว่าด้วยการให้อำนาจและกำหนดการปฏิบัติบางประการเกี่ยวกับสิทธิพิเศษถอนเงินในกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (๖) สินทรัพย์อื่นใดที่ ธปท.นำส่งสมทบกองทุนการเงินระหว่างประเทศ และมิได้นับเป็นสินทรัพย์ในทุนสำรองเงินตราตามกฎหมายว่าด้วยเงินตรา (๗)สินทรัพย์อื่นตามที่คณะกรรมการ ธปท. กำหนด
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๓๗ ให้ ธปท.รายงานผลการบริหารจัดการสินทรัพย์ของ ธปท. ต่อคณะกรรมการ ธปท.เพื่อทราบเป็นรายไตรมาส
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๓๘ ให้ ธปท.เป็นนายธนาคารของรัฐบาลโดยมีอำนาจหน้าที่ดังต่อไปนี้ (๑)รับเงินเพื่อเข้าบัญชีฝากของกระทรวงการคลัง และจ่ายเงินจำนวนต่าง ๆไม่เกินจำนวนลัพธ์ของบัญชีนั้น โดยกระทรวงการคลังไม่ต้องจ่ายเงินค่ารักษาบัญชีดังกล่าวและ ธปท. ไม่ต้องจ่ายดอกเบี้ยตามบัญชีฝากให้แก่กระทรวงการคลัง (๒) รับเก็บรักษาเงิน
หลักทรัพย์หรือของมีค่าอย่างอื่นรวมทั้งผลประโยชน์ในหลักทรัพย์นั้นไม่ว่าจะเป็นเงินต้นหรือดอกเบี้ยเพื่อประโยชน์ของรัฐบาล (๓) แลกเปลี่ยนเงินส่งเงินไปต่างประเทศ และกิจการธนาคารบรรดาที่เป็นของรัฐบาล (๔)เป็นตัวแทนของรัฐบาลในกิจการ ดังต่อไปนี้ (ก)การซื้อและขายโลหะทองคำและเงิน (ข) การซื้อ
ขายและโอนตั๋วแลกเงิน หลักทรัพย์ และใบหุ้น (ค)การควบคุมและการรวมไว้ในแหล่งกลางซึ่งเงินปริวรรตต่างประเทศ (ง)การทำกิจการอื่นใดของรัฐบาลตามที่ได้รับมอบหมาย
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๓๙ ธปท.อาจเป็นนายทะเบียนหลักทรัพย์ของรัฐบาลก็ได้และให้มีอำนาจกระทำการในเรื่องดังต่อไปนี้ (๑)จัดจำหน่ายหลักทรัพย์ของรัฐบาล (๒) จ่ายเงินต้นและดอกเบี้ยตามเงื่อนไขของหลักทรัพย์ที่จัดจำหน่ายตาม(๑) (๓)กระทำการอื่นใดที่เกี่ยวเนื่องกับการดำเนินการตาม (๑) และ (๒)
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๔๐ ธปท.อาจเป็นนายธนาคารของรัฐวิสาหกิจหรือหน่วยงานอื่นของรัฐหรืออาจเป็นนายทะเบียนหลักทรัพย์ของรัฐวิสาหกิจ สถาบันการเงินที่มีกฎหมายเฉพาะจัดตั้งขึ้นหรือหน่วยงานอื่นของรัฐก็ได้โดยให้นำความในมาตรา ๓๘ หรือมาตรา ๓๙ แล้วแต่กรณี มาใช้บังคับโดยอนุโลม
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๔๑ ให้ ธปท.เป็นนายธนาคารของสถาบันการเงิน โดยมีอำนาจหน้าที่ดังต่อไปนี้ (๑)ให้กู้ยืมเงินแก่สถาบันการเงินโดยมีกำหนดระยะเวลาไม่เกินหกเดือนและต้องมีสินทรัพย์หลักประกันชั้นหนึ่งที่ ธปท. กำหนดตามมาตรา ๓๓ (๗)เป็นประกัน ทั้งนี้ตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่ ธปท. กำหนด (๒) รับเก็บรักษาเงิน หลักทรัพย์
หรือของมีค่าอย่างอื่นของสถาบันการเงินรวมทั้งผลประโยชน์ในหลักทรัพย์นั้นไม่ว่าจะเป็นเงินต้นหรือดอกเบี้ย (๓)สั่งให้สถาบันการเงินใดส่งรายงานเกี่ยวกับสินทรัพย์ หนี้สิน ภาระผูกพันตามที่ ธปท.กำหนด และอาจเรียกให้สถาบันการเงินชี้แจงเพื่ออธิบายหรือขยายความในรายงานนั้นได้ การให้กู้ยืมเงินตาม
(๑)ให้หมายความรวมถึงการซื้อสินทรัพย์หลักประกันชั้นหนึ่งตามมาตรา ๓๓ (๗)จากสถาบันการเงินโดยมีสัญญาขายคืนแก่สถาบันการเงินนั้นด้วย
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๔๒ ในกรณีที่สถาบันการเงินใดประสบปัญหาสภาพคล่องอันอาจมีผลกระทบกระเทือนอย่างร้ายแรงต่อเสถียรภาพของระบบเศรษฐกิจและระบบการเงินเป็นส่วนรวมและ ธปท.เห็นว่าการให้กู้ยืมเงินหรือการให้ความช่วยเหลือทางการเงินแก่สถาบันการเงินนั้นอาจช่วยรักษาเสถียรภาพของระบบเศรษฐกิจ และระบบการเงินได้
ธปท.โดยความเห็นชอบของคณะกรรมการนโยบายสถาบันการเงิน และได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีจะให้กู้ยืมเงินหรือให้ความช่วยเหลือทางการเงินในลักษณะอื่นใดแก่สถาบันการเงินดังกล่าวก็ได้
หากสถาบันการเงินนั้นมีหุ้นหรือทรัพย์สินของสถาบันการเงินหรือนิติบุคคลอื่นใดซึ่งอาจนำมาเป็นประกันได้ให้นำหุ้นหรือทรัพย์สินนั้นมาเป็นประกันการให้กู้ยืมเงินหรือการให้ความช่วยเหลือทางการเงินตามวรรคหนึ่ง ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขที่คณะกรรมการนโยบายสถาบันการเงินกำหนด
การให้กู้ยืมเงินหรือการให้ความช่วยเหลือทางการเงินตามวรรคหนึ่งให้หมายความรวมถึงการซื้อ การซื้อโดยมีสัญญาขายคืน ซื้อลด หรือรับช่วงซื้อลดตั๋วเงินตราสารเปลี่ยนมือและการก่อภาระผูกพันเพื่อประโยชน์ของสถาบันการเงินด้วย
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๔๓ ให้ ธปท.เป็นผู้ทรงบุริมสิทธิพิเศษในลำดับก่อนบุริมสิทธิอื่นสำหรับมูลหนี้ที่เกิดจากการให้กู้ยืมเงินหรือการให้ความช่วยเหลือทางการเงินตามมาตรา๔๒ และมีอยู่เหนือเงินหลักทรัพย์ หรือทรัพย์สินของสถาบันการเงินและหุ้นหรือทรัพย์สินของนิติบุคคลอื่นใดที่นำมาเป็นประกันหนี้นั้น ทั้งนี้
เฉพาะที่อยู่ในความครอบครองของ ธปท.
หมวด ๑ ความเบื้องต้น

มาตรา ๔๔ ให้ ธปท. จัดตั้งหรือสนับสนุนการจัดตั้งระบบการชำระเงินซึ่งรวมถึงระบบการหักบัญชีระหว่างสถาบันการเงินและการบริหารจัดการระบบดังกล่าวเพื่อให้ระบบการชำระเงินเกิดความปลอดภัยตลอดจนดำเนินไปด้วยดีอย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่ ธปท.ประกาศกำหนด