శాస్త్ర విజ్ఞాన- సాంకేతిక విజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖ
కళాశాల విద్యార్థులు మొదలుకుని మధ్యవయస్కులైన గృహిణిల వరకు ఔత్సాహిక పారిశ్రామికవేత్తలుగా సాగిస్తున్న జీవన గమనం....
ప్రియాంక ప్రభాకర్, స్టెమ్  బొమ్మలను బోర్డు గేమ్స్ ని రూపొందించి కోవిడ్-19 లాక్ డౌన్ లో చిన్న పిల్లలను పూర్తిగా వారి కాలాన్ని సద్వినియోగం చేసుకునేలా చేసారు. ఆమె చేసిన ఈ ప్రయత్నంతో ఈ కష్ట కాలంలో ఆమె రూ.40 లక్షలు సంపాదించుకోగలిగారు.
మేఘన గాంధీ, వడోదరలో నిరుపేద మహిళలను చేర్చి వారి చేత సహజమైన దుస్తులను, కొవిడ్ సంబంధిత చిన్నపాటి వస్తువులను తయారు చేయించారు. వీటి అమ్మకం ద్వారా ఈ కోవిడ్ కాలంలో ఆమె రూ.25 లక్షలు సంపాదించారు.
స్నేహాల్ వర్మ, చత్తీస్గర్, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో మత్స్యకారులతో పని చేసి చేపల ఉత్పత్తి పెంచి వారికి ఎంతో ప్రయోజనం వచ్చేలా చేశారు. ఇంటర్నెట్ అఫ్ థింగ్స్ మెషిన్ సహాయంతో నీటి నాణ్యత పెంచడం, చేపల ఉత్పత్తి పెంచడంపై కొత్త మెళుకువలు నేర్పారు.
ఈ ముగ్గురు మహిళలు సైన్స్ టెక్నాలజీ పరిశ్రమక వేత్తలుగా చేసిన ప్రయత్నం ఆదాయంతో పాటు వారికి సంతృప్తిని కూడా మిగిల్చాయి.
ముగ్గురూ ఉమెన్ ఎంటర్ప్రెన్యూర్షిప్ అండ్ ఎంపవర్మెంట్  5 సమిష్టి చొరవలో విజేతలుగా నిలిచారు, ఇది కాలేజీకి వెళ్ళే విద్యార్థుల నుండి మధ్య వయస్కులైన గృహిణి వరకు పారిశ్రామిక స్థాపనకు ఆచరణీయమైన, నెరవేర్చగల కెరీర్ ఎంపికగా స్వీకరించడానికి చేదోడు వాదోడుగా నిలిచింది. ఢిల్లీ ఐఐటిలో మహిళల పర్యావరణ వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడానికి భారతదేశం చేసిన మొట్టమొదటి ప్రయత్నం ఇది, కేంద్ర ప్రభుత్వ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ విభాగం మద్దతు ఇస్తుంది. 11 మంది మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలకు వివిధ నైపుణ్యాల్లో వారు రాణించినందుకు రూ .25 లక్షల గ్రాంట్ రూపంలో నగదు పురస్కారాలను అందజేశారు.
శ్రీమతి కల్పన అరోరా, వ్యర్ధ జలాల నిర్వహణలో ఢిల్లీ ఐఐటీ నుంచి పీహెచ్డీ చేశారు. వ్యర్థ జలాల నుండి శానిటైజర్స్ వంటి ఆమె చేసిన ఉత్పత్తులకు సిల్వర్ అవార్డును గెలుచుకున్నారు. రెండవ రజత విజేత శ్రీమతి శివానీ గుప్తా , పేటెంట్ అప్లైడ్ గాయం నయం చేసే సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అభివృద్ధి చేశారు, దానిపై పేటెంట్ కూడా దరఖాస్తు చేశారు. ఇది ఇప్పుడు ఎయిమ్స్  లో క్లినికల్ ట్రయల్లో ఉంది. ఈ ఉత్పత్తికి ఇప్పటికే వివిధ ఆసుపత్రుల వైద్యుల నుండి ప్రశంసలు వచ్చాయి, ఉత్పత్తుల కోసం ముందస్తు ఆర్డర్లు ఇప్పటికే బుక్ అయ్యాయి.
కాంస్య అవార్డు గ్రహీతలు: గాలి కణాలను వర్షంగా మార్చడానికి ఒక యంత్రాన్ని రూపొందించినందుకు శ్రీమతి నీతా దోషి  , రైతుల కోసం ఏఆర్ రంగంలో పనిచేస్తున్న శ్రీమతి రాశి వర్మ, దేశీయ వ్యర్థాల నిర్వహణ రంగంలో పనిచేస్తున్న శ్రీమతి మోమిసైకియా పిల్లల కోసం గణితాన్ని సరళీకృతం చేయడానికి కృషి చేస్తున్న శ్రీమతి అభిశ్రీ అరోరా .
ప్రామిసింగ్ స్టార్ అవార్డ్స్ కింది ఇద్దరు మహిళలు: నైతిక సొంఖియా, రితిక అమిత్ కుమార్. వీరు ఔత్సాహిక పారిశ్రామిక రంగంలో అసాధారణమైన ప్రతిభను కనబరుస్తూ, వినూత్నమైన వ్యాపార నమూనాలను రూపొందించి, కోవిడ్-19 లాక్ డౌన్ సమయంలో మంచి ఆదాయాన్ని సంపాదించారు.
ఈ బృందానికి వివిధ రంగాలకు చెందిన ప్రముఖ మార్గదర్శకులు శిక్షణ ఇచ్చారు. భారతదేశం అంతటా 16 వేర్వేరు రాష్ట్రాల నుండి  మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలు భాగస్వామ్యమయ్యారు. ఈ బృందంలో శిక్షణ పొందిన వారి ప్రత్యేక రంగాలలో నిపుణులు ఉన్నారు, ఇవి స్టెమ్ బొమ్మల నుండి చేపల పెంపకం వరకు, వ్యర్థజలాల నుండి ఉత్పత్తులను సృష్టించడం వరకు, వారి వ్యాపారంలో సూక్ష్మ పారిశ్రామికవేత్తలకు శారీరక గాయాల సాంకేతికతను నయం చేయడం వరకు ఉన్నాయి. ఈ సమితి ద్వారా మూడు పేటెంట్ దాఖలు చేయడానికి చొరవ తీసుకున్నారు.
డబ్ల్యూఈఈ డెమో వర్చ్యువల్ గా 2020 జూన్ 19న జరిగింది, అంతర్జాతీయ భాగస్వామ్యంతో ఒక ప్రముఖ జ్యూరీ విజేతలను నిర్ణయించింది. ఈ బృందాన్ని ఉద్దేశించి డిఎస్టీ కార్యదర్శి ప్రొఫెసర్ అశుతోష్ శర్మ, ఐఐటీ ఢిల్లీ ప్రొఫెసర్ రామ్గోపాల్ రావు ప్రసంగించారు. ఈ ప్రక్రియకు డిఎస్టీ శాస్త్రవేత్త జి / అడ్వైజర్ & హెడ్- ఇన్నోవేషన్ అండ్ ఎంటర్ప్రెన్యూర్షిప్ డాక్టర్ అనితా గుప్తా నాయకత్వం వహించారు. ప్రపంచాన్ని మరింత కలుపుకొని, స్థిరంగా ఉంచడానికి డబ్ల్యూఈఈ ప్రయాణం, దార్శనికత పై ఆ సంస్థ వ్యవస్థాపకులు డాక్టర్ సరన్దీప్ సింగ్, శ్రీమతి అపర్ణ సరోగి ప్రెజెంటేషన్ ఇచ్చారు. ఇతర ప్రముఖ జ్యూరీ సభ్యులు ఐఐటి ఢిల్లీ ఫిట్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ డాక్టర్ అనిల్ వాలి, ఫోర్ స్కూల్ ఎంటర్ప్రెన్యూర్షిప్ సెల్ హెడ్ డాక్టర్ అనితా లాల్ త్రిపాఠి, సిఒఓ, సినర్జీ కన్సల్టింగ్ ఆనంద్ రోహత్గి, సిఒ-వ్యవస్థాపకుడు మిస్టర్ యోగేశ్ ఆండ్లే : న్యూక్లియస్ అండ్ వర్చ్యుస బోర్డు సభ్యుడు, స్కూల్ ఆఫ్ ఇన్స్పైర్డ్ లెర్నింగ్తో పాటు న్యూయార్క్లోని కార్నెల్ విశ్వవిద్యాలయం మేనేజ్మెంట్ ప్రొఫెసర్ సౌమిత్రా దత్తా, క్రెడిట్ రిస్క్, నాట్వెస్ట్ మార్కెట్స్ గ్లోబల్ హెడ్ అండ్ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ మిస్టర్ స్పెన్సర్ లాయిడ్.
డబ్ల్యూఈఈ ఫౌండేషన్ భారతదేశం మొట్టమొదటి సామాజిక, జాతీయ చొరవ ఢిల్లీ ఐఐటీ, దేశంలో మహిళా వ్యవస్థాపకతను బలోపేతం చేయడానికి, మహిళలచే ఇటువంటి సంస్థల రూపకల్పనం, జీవనోపాధిని కల్పించే పర్యావరణ వ్యవస్థను ప్రోత్సహించడానికి డిఎస్టి సహాయం అందిస్తుంది. డబ్ల్యూఈఈ ఫౌండేషన్ మెంటర్షిప్ ప్రోగ్రామ్ భారతదేశం నలుమూలల నుండి వచ్చిన మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలను, వారి ఉత్పత్తుల కోసం సంభావ్య పెట్టుబడిదారులు, కొనుగోలుదారులతో కలుపుతుంది, తద్వారా వారు తమ వ్యాపార ఆలోచనను ఆర్థికంగా స్థిరమైన సంస్థకు తీసుకెళ్లగలరు. “మా పిరమిడ్ ఆఫ్ ఇన్నోవేషన్ అవసరాలను విస్తరించడం, వైవిధ్యం, చేరికలపై దృష్టి పెట్టండి మెంటర్షిప్, నెట్వర్కింగ్, సమాచార వనరులు, ఆర్థిక సహాయం, విధానాల సాధికారతను సృష్టించడం అవసరం. డబ్ల్యూఈఈ ఫౌండేషన్ అందించే వేదిక వంటి మహిళల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచే నమూనాలు ఇప్పుడు చేరుకోనివారిని చేరుకోవడానికి కృషి జరుగుతోంది ”అని డిఎస్టి కార్యదర్శి ప్రొఫెసర్ అశుతోష్ శర్మ అన్నారు.