శాస్త్ర విజ్ఞాన- సాంకేతిక విజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖ
ఎస్.టి.ఐ.పి.-2020 ముసాయిదా ఖరారుకు సాధికారిక కేంద్ర కమిటీ సూచనలు
నూతన విజ్ఞాన శాస్త్ర, సాంకేతిక పరిజ్ఞాన, సృజనాత్మక విధానానికి  సంబంధించిన సాధికారిక కేంద్ర కమిటీ సమావేశం 2020 నవంబరు 26న జరిగింది. వైజ్ఞానిక పరిజ్ఞాన ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థ లక్ష్యంగా త్వరలో అమలులోకి రానున్న ఈ నూతన విధానానికి సంబంధించి వివిధ రకాల సూచనలపై చర్చించేందుకు సమావేశం నిర్వహించారు. వర్చువల్ పద్ధతిలో జరిగిన ఈ సమావేశానికి భారత ప్రభుత్వ విజ్ఞాన శాస్త్ర వ్యవహారాల ప్రధాన సలహాదారు ప్రొఫెసర్ కె. విజయ రాఘవన్ అధ్యక్షత వహించారు. నీతీ ఆయోగ్ సభ్యుడు డాక్టర్ వి.కె. సారస్వత్, కేంద్ర సైన్స్, టెక్నాలజీ శాఖ కార్యదర్శి ప్రొఫెసర్ అశుతోష్ శర్మ సహాద్యక్షులుగా వ్యవహరించారు. ఎస్.టి.ఐ.పి-2020 ముసాయిదాను సమావేశంలో సమర్పించారు. నూతన విధానం ఖరారుకోసం ముసాయిదాలో పొందుపరచ వలసిన సూచనలు, సలహాలపై ఈ సమావేశంలో విస్తృతంగా చర్చించారు.
ఎస్.టి.ఐ.పి.-2020 అనేది,.. మన దేశపు ఐదవ జాతీయ విధానం. విజ్ఞానశాస్త్ర, సాంకేతిక పరిజ్ఞాన, సృజనాత్మక అంశాలపై దేశ వ్యాప్తంగా జనం ఆశలను, మనోభావాలను వికేంద్రీకరణ, సమ్మిళిత మార్గంలో పొందుపరిచే లక్ష్యంతో కొత్త విధానం రూపొందిస్తున్నారు. విజ్ఞాన శాస్త్ర వ్యవహారాలనుంచి, నిధుల కేటాయింపులో ప్రాధాన్యతలవరకూ,.. కీలకమైన మానవ ప్రతిభా వ్యుత్పత్తుల పెట్టుబడి నుంచి సమ్మిళిత అంశాల వరకూ...వ్యూహాత్మక సాంకేతిక పరిజ్ఞాన అంశాలనుంచి సంప్రదాయ విజ్ఞాన వ్యవస్థల వరకూ,. .విజ్ఞాన శాస్త్ర దౌత్యంనుంచి విజ్ఞానపరమైన కమ్యనూనికేషన్ సదుపాయాల వరకూ..ఇలా అన్ని అంశాలను క్రోడీకరిస్తూ కొత్త విధానాన్ని తీర్చిదిద్దుతున్నారు. విజ్ఞాన శాస్త్ర, సాంకేతిక పరిజ్ఞాన రంగంలో స్వావలంబన సాధనే లక్ష్యంగా ఆత్మనిర్భర భారత్ స్ఫూర్తితో ఈ విధానాన్ని నవీకరిస్తున్నారు. ఎస్.టి.ఐ.పి.-2020కి సంబంధించి ప్రత్యేక సచివాలయం కూడా రూపుదిద్దుకుంది. కేంద్ర విజ్ఞాన శాస్త్ర వ్యవహారాల ప్రధాన సలహాదారు , సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ శాఖ ల ఉమ్మడి కృషితో సచివాలయం ఏర్పాటైంది. ఎస్.టి.ఐ.పి.-2020 రూపకల్పన ప్రక్రియకు ఈ సచివాలయమే పూర్తిస్థాయి సమన్వయ కర్తగా వ్యవహరిస్తుంది.
కమిటీ సమావేశంలో విజ్ఞాన శాస్త్ర సంబంధమైన మంతిత్వ శాఖల కార్యదర్శులు అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేశారు. భూగోళ శాస్త్రాల మంత్రిత్వ శాఖ కార్యదర్శి డాక్టర్ రాజీవన్, అణుశక్తి శాఖ  కార్యదర్శి కె.ఎన్. వ్యాస్, విజ్ఞానశాస్త్ర, పారిశ్రామిక పరిశోధనా మండలి  డైరెక్టర్ జనరల్ డాక్టర్ శేఖర్ మాండే, బయో టెక్నాలజీ శాఖ  కార్యదర్శి డాక్టర్ రేణు స్వరూప్, అంతరిక్ష పరిశోధనా శాఖ కార్యదర్శి డాక్టర్ కె. శివన్, సైన్స్ అండ్ ఇంజినీరింగ్ పరిశోధనా మండలి  కార్యదర్శి ప్రొఫెసర్ సందీప్ వర్మ, ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ కార్యదర్శి వైద్య రాజేశ్, ప్రభుత్వ వైజ్ఞానిక వ్యవహారాల ప్రధాన సలహాదారుకు సైంటిఫిక్ సెక్రెటరీ డాక్టర్ అరబింద మిత్రా తమ అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేశారు. ఎస్.టి.ఐ.పి.-2020పై తమ మనోభావాలను, ఆశలను, ఆపేక్షలను పంచుకున్నారు.
పలు జాతీయ సైన్స్ టెక్నాలజీ సంస్థల అధిపతులు కూడా సమావేశంలో పాలుపంచుకున్నారు. బెంగళూరులోని భారతీయ విజ్ఞాన శాస్త్ర అధ్యయన సంస్థ  డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ శుభాశీస్ చౌధురి, బొంబాయి ఐ.ఐ.టి. డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ భాస్కర్ రామమూర్తి, మద్రాసు ఐ.ఐ.టి. డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ వి. రాంగోపాల్ రావు, ఢిల్లీ ఐ.ఐ.టి. డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ ప్రొఫెసర్ జగదీశ్ కుమార్, జవహర్ లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయం ఉప కులపతి ప్రొఫెసర్ ఉమాపతి, భోపాల్.లోని భారతీయ విజ్ఞాన శాస్త్ర విద్యా, పరిశోధనా సంస్థ  డైరెక్టర్ డాక్టర్ సుధీర్ కె. జైన్, గాంధీనగర్ ఐ.ఐ.టి. డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ టి.జి. సీతారామ్, గువాహటి ఐ.ఐ.టి. డైరెక్టర్ డాక్టర్ చంద్రిమా షాహా, భారత జాతీయ సైన్స్ అకాడమీ  ప్రెసిడెంట్ డాక్టర్ శైలేశ్ నాయక్, బెంగళూరులోని నేషనల్ ఇన్.స్టిట్యూట్ ఆఫ్ అడ్వాన్స్.డ్ స్టడీస్ డైరెక్టర్ డాక్టర్ సురేశ్,.. ఐ.ఎస్.బి.ఎ. ప్రెసిడెంట్ దీపక్ బాగ్లా, భారతీయ పరిశ్రమల సమాఖ్య  సాంకేతిక పరిజ్ఞాన శాఖ అధికారి, డిప్యూటీ డైరెక్టర్ జనరల్ ఎస్. రఘుపతి, భారత వాణిజ్య, పారిశ్రామిక మండలుల సమాఖ్య  ప్రధాన కార్యదర్శి దిలీప్ చినాయ్, వివిధ విజ్ఞాన శాస్త్ర సంస్థల సభ్యులు తమతమ అభిప్రాయాలు తెలిపారు. కొత్త విధానాన్ని పరిపుష్టం చేసేందుకు వీలుగా తమ సూచనలు అందించారు. నూతన విధాన ప్రక్రియను, ముసాయిదా పత్రంలో సిఫార్సు చేసిన ముఖ్యమైన సిఫార్సులను గురించి ఎస్.టి.ఐ.పి.-2020 సచివాలయం అధిపతి డాక్టర్ అఖిలేశ్ గుప్తా ఈ సమావేశంలో వివరించారు.