వినియోగదారు వ్యవహారాలు, ఆహార మరియు ప్రజా పంపిణీ మంత్రిత్వ శాఖ
కోవిడ్-19 సమయంలో ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్ వంటి రాష్ట్రాలలో ఎన్ఎఫ్ఎస్ఏ కింద కొత్తగా సుమారు 60.7 లక్షల లబ్ధిదారులు నమోదు; ఈ కొత్త లబ్ధిదారులకు పీఎం గరీబ్ కళ్యాణ్ అన్న యోజన వంటి పథకాలు కూడా వర్తిస్తాయి
ఎన్ఎఫ్ఎస్ఏ, పీఎం-జీకేఏవై కింద 2020 ఏప్రిల్ నుండి సగటున దాదాపు 94% లబ్ధిదారులకు ఆహార ధాన్యాలు అందాయి
ఆత్మనిర్భర్ భారత్ పథకం కింద వలసదారులకు ఉచిత ఆహార ధాన్యాల పంపిణీకి మరింత పొడిగింపు ను కానీ, ఎన్ఎఫ్ఎస్ఏ కింద కవరేజ్ డిమాండ్ను కానీ ఏ రాష్ట్ర / యుటి ప్రభుత్వం సూచించలేదు.
జాతీయ ఆహార భద్రత చట్టం, 2013  లక్షిత ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ  ద్వారా రెండు వర్గాల కింద అధిక సబ్సిడీ కలిగిన ఆహార ధాన్యాలను పొందటానికి దాదాపు 81.09 కోట్ల మందికి కవరేజీని అందిస్తుంది. ఆ రెండు వర్గాలు... 2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం దేశ జనాభాలో దాదాపు మూడింట రెండు వంతులు ఉన్న అంత్యోదయ అన్న యోజన , ప్రాధాన్యత గృహ పరివారాలు. గ్రామీణ జనాభాలో 75% వరకు, పట్టణ జనాభాలో 50% వరకు ఎన్ఎఫ్ఎస్ఏ వర్తిస్తుంది. ఈ ప్రాతిపదికన, దేశ జనాభాలో దాదాపు 67% ఎన్ఎఫ్ఎస్ఏ పరిధిలోకి వస్తుంది. ఎన్ఎఫ్ఎస్ఏ కింద లబ్ధిదారులను గుర్తించే బాధ్యత రాష్ట్రాలు / యుటి ప్రభుత్వాలదే.
ఎన్ఎఫ్ఎస్ఏ కింద కొత్త లబ్ధిదారులను చేర్చే ప్రక్రియ కొనసాగుతున్న కసరత్తు, దీని ప్రకారం సంబంధిత రాష్ట్ర / యుటి ప్రభుత్వాలు నిష్క్రియాత్మక / ఉపయోగించని / బోగస్ రేషన్ కార్డులను తొలగించడం ద్వారా వారి పూర్తి అనుమతి పరిమితిని ఉపయోగించుకునేందుకు ప్రయత్నిస్తాయి. కొత్త లబ్ధిదారులను వారి స్థానంలో క్రమానుగతంగా చేర్చడం జరుగుతుంటుంది. 2013-2018 మధ్య కాలంలో, రాష్ట్రాలు/ యుటిలు సుమారు 3 కోట్ల రేషన్ కార్డులను తొలగించి, వాటి స్థానంలో కొత్త వారు, అర్హులైన లబ్ధిదారులను చేర్చారు.
కోవిడ్-19 కాలంలో, 2020 మార్చి నుండి, దాదాపు 60.70 లక్షల మంది కొత్త లబ్ధిదారులను ఎన్ఎఫ్ఎస్ఏ కింద ఉత్తర ప్రదేశ్, బీహార్ వంటి రాష్ట్రాలు అందుబాటులో ఉన్న సీలింగ్ పరిమితుల్లో చేర్చాయి. అంటే, ఈ అదనపు లబ్ధిదారులు పిఎం గరిబ్ కళ్యాణ్ అన్న యోజన  వంటి పథకాలను పొందగలిగారు.
ఎన్ఎఫ్ఎస్ఏ పూర్తిస్థాయిలో అమలు చేసినప్పటి నుంచి 80 కోట్లకు పైగా వ్యక్తులు / లబ్ధిదారుల కోసం రాష్ట్రాలు / యుటిలకు ఆహార ధాన్యాలు నిరంతరం కేటాయింపు జరుగుతోంది.
ఎన్ఎఫ్ఎస్ఏ కింద ప్రజల సమస్యలను సమర్థవంతంగా పరిష్కరించాలనే ఉద్దేశ్యంతో, అన్ని రాష్ట్రాలు / యుటిలు తమ పోర్టల్లో టోల్ ఫ్రీ నంబర్ / ఆన్లైన్ గ్రీవెన్స్ రిడ్రెసల్ సిస్టమ్స్ను ఏర్పాటు చేశాయి. ఎన్ఎఫ్ఎస్ఏ కింద లబ్ధిదారుల కవరేజీని హేతుబద్ధీకరించడానికి ప్రస్తుతం ఉన్న జిల్లా గ్రీవెన్స్ రిడ్రెసల్ ఆఫీసర్స్ , వివిధ స్థాయిలలో విజిలెన్స్ కమిటీలు, స్టేట్ ఫుడ్ కమీషన్లు  కి ఇవి అదనం. అటువంటి యంత్రాంగాల సహాయంతో, వాస్తవంగా ప్రభావితమైన వ్యక్తులు / గృహాలకు కొత్త రేషన్ కార్డుల జారీకి సంబంధించిన ఫిర్యాదులను రాష్ట్రాలు / యుటిలు సమర్థవంతంగా పరిష్కరించగలవు.
అందువల్ల లబ్ధిదారులను చేర్చడంలో రేషన్ కార్డుల జారీకి సంబంధించిన ఫిర్యాదులను పరిష్కరించడానికి అన్ని రాష్ట్రాలు / యుటిలలో తగిన పరిష్కార వేదికలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. వీటితో పాటు, ఆహార, ప్రజా పంపిణీ శాఖ కూడా సలహాలు, సమావేశాలు మొదలైన వాటి ద్వారా కొత్త, నిజమైన లబ్ధిదారులను ఎన్ఎఫ్ఎస్ఏ కింద చేర్చే సమస్యను పరిష్కరిస్తోంది.
కోవిడ్-19 సంక్షోభ సమయంలో ఎన్ఎఫ్ఎస్ఏ లబ్ధిదారులకు తగిన పరిమాణంలో ఆహార ధాన్యాలు అందించడానికి సంబంధించి, ఫుడ్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా , వివిధ రాష్ట్ర సంస్థల సహకారంతో శాఖ పరంగా ఎన్ఎఫ్ఎస్ఏ, పీఎం-జికేఏవై కింద ఆహార ధాన్యాల రెట్టింపు పరిమాణాన్ని ప్రతి నెల  అందిస్తోంది. .
ఎన్ఎఫ్ఎస్ఏ, పీఎం-జికేఏవై కింద, 2020 ఏప్రిల్ నుండి సగటున దాదాపు 94% మంది లబ్ధిదారులకు ఆహార ధాన్యాలు అందించడం జరిగింది. దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో డాల్బర్గ్, మైక్రోసేవ్ కన్సల్టింగ్ మొదలైనవారు నిర్వహించిన స్వతంత్ర సర్వేలు అత్యధిక స్థాయిలో సంతృప్తిని చూపించాయి ఎన్ఎఫ్ఎస్ఏ, పీఎం-జికేఏవై కింద ఆహార ధాన్యాల పంపిణీకి సంబంధించి లబ్ధిదారులలో దాదాపు 94% మంది ఉన్నారు. ఇంకా, 2018-20 కాలంలో 27 రాష్ట్రాలు / యుటిలలో 26 మానిటరింగ్ ఇన్స్టిట్యూషన్స్  ఎన్ఎఫ్ఎస్ఎ అమలుపై విభాగం స్వతంత్ర ఏకకాల మూల్యాంకనం నిర్వహించింది. మూల్యాంకన నివేదికలను సంబంధిత రాష్ట్ర / యుటి ప్రభుత్వాలతో పంచుకుంది.