నీతి ఆయోగ్
యూత్ కో:ల్యాబ్ నేషనల్ ఇన్నోవేషన్ డైలాగ్ 2022లో విజేతలుగా నిలిచిన తొమ్మిది భారతీయ రాష్ట్రాలకు చెందిన 12 స్టార్టప్ లు
గెలిచిన 12 స్టార్టప్ లు తమ ఆవిష్కరణలను పెంచడానికి 5,000 డాలర్ల వరకు సీడ్ ఫండింగ్ పొందుతాయి.
వ్యవసాయం, ఎడ్-టెక్, మహిళల జీవనోపాధి, సర్క్యులర్ ఎకానమీ, బయోడైవర్సిటీ రంగాల్లో పనిచేస్తున్న తొమ్మిది భారతీయ రాష్ట్రాలకు చెందిన 12 అగ్రశ్రేణి స్టార్టప్ లను యూత్ కో:ల్యాబ్ నేషనల్ ఇన్నోవేషన్ డైలాగ్ ఇండియా
ఐదవ ఎడిషన్ లో విజేతలుగా ప్రకటించారు.
యునైటెడ్ నేషన్స్ డెవలప్మెంట్ ప్రోగ్రామ్  , సిటీ ఫౌండేషన్ 2017 లో సంయుక్తంగా సృష్టించిన యూత్ కో-ల్యాబ్, ఆసియా-పసిఫిక్ ప్రాంతంలోని దేశాలకు యువతలో సాధికారత కు, పెట్టుబడులు పెట్టడానికి ఒక ఉమ్మడి ఎజెండాను స్థాపించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది, తద్వారా వారు నాయకత్వం, సామాజిక ఆవిష్కరణ , వ్యవస్థాపకత ద్వారా సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాల  అమలును వేగవంతం చేయవచ్చు.
నీతి ఆయోగ్ కు చెందిన అటల్ ఇన్నోవేషన్ మిషన్  భాగస్వామ్యంతో యూత్ కో-ల్యాబ్ ను 2019లో ప్రారంభించారు. 2022-23 ఎడిషన్ కు దేశవ్యాప్తంగా 28 రాష్ట్రాల నుంచి 378 దరఖాస్తులు వచ్చాయి.
డాక్టర్ చింతన్ వైష్ణవ్, మిషన్ డైరెక్టర్, ఎఐఎం; శ్రీమతి షోకో నోడా, రెసిడెంట్ రిప్రజెంటేటివ్, యుఎన్ డి పి ఇండియా; శ్రీమతి సంజన సంఘి - నటి ,
యుఎన్ డిపి ఛాంపియన్ విజేతలను సత్కరించారు.
'సోషల్ స్టార్టప్స్ అంటే కేవలం వ్యాపారాలు మాత్రమే కాదు. అవి సామాజిక మార్పుకు ఉత్ప్రేరకాలు. అవి సామాజిక ,పర్యావరణ సవాళ్లను పరిష్కరిస్తాయి, ఆర్థిక వృద్ధిని ప్రేరేపిస్తాయి, ఇతర వ్యాపారాలను ప్రేరేపిస్తాయి, సాంకేతికతను పెంచుతాయి భాగస్వామ్యాన్ని ప్రోత్సహిస్తాయి. వారి సృజనాత్మక ,వ్యవస్థాపక స్ఫూర్తి మనను మరింత సమానమైన, సుస్థిరమైన, సమ్మిళిత భవిష్యత్తు వైపు నడిపిస్తుంది. సోషల్ స్టార్టప్ లు మన ప్రపంచాన్ని మరింత మెరుగ్గా తీర్చిదిద్దుతున్నందున వాటిని మనం వేడుకగా జరుపుకుందాం. మద్దతునిద్దాం" అని ఎఐఎం మిషన్ డైరెక్టర్ డాక్టర్ చింతన్ వైష్ణవ్ అన్నారు.
శ్రీ అషు ఖుల్లార్ సిటీ ఇండియా సిఇఒ మాట్లాడుతూ, "యువత , యువ పారిశ్రామికవేత్తల ఆకాంక్షలకు మద్దతు ఇవ్వడానికి సిటీ చాలా ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది. యూత్ కో:ల్యాబ్ ద్వారా వివిధ సామాజిక సవాళ్లను పరిష్కరించడంలో అద్భుతమైన ఆవిష్కరణ , సృజనాత్మకత ఉంది. దేశ సుస్థిర అభివృద్ధి కోసం ముఖ్యమైన రంగాల్లో కృషి చేస్తున్న టాప్ 12 ఫైనలిస్టులకు నా అభినందనలు’ అన్నారు.
ఈ కార్యక్రమంలో యుఎన్ డిపి ఇండియా రెసిడెంట్ రిప్రజెంటేటివ్ శ్రీమతి షోకో నోడా మాట్లాడుతూ, "15 నుండి 24 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు గల 254 మిలియన్ల మంది యువకులతో, భారతదేశానికి సృజనాత్మకత ,సామాజిక వ్యవస్థాపకతకు నాయకత్వం వహించడానికి, యువగళాలను లెక్కించడానికి ఒక ప్రత్యేకమైన అవకాశం ఉంది. ఈ సంవత్సరం విజేతలు తీసుకు వచ్చిన ఆలోచనల వైవిధ్యం, పొదుపు ఆవిష్కరణలను చూడటానికి నేను ఉత్సాహంగా ఉన్నాను. యూత్ కో: ల్యాబ్ తో, యుఎన్ డిపి యువ సామాజిక పారిశ్రామికవేత్తలకు వారి చొరవలను పెంచడానికి , వారు తీసుకువచ్చే పరిష్కారాలను గుర్తించడానికి, విలువ ఇవ్వడానికి ,మద్దతు ఇవ్వడానికి ఒక వేదికను అందించడం సంతోషంగా ఉంది” అన్నారు.
ప్రతి థీమాటిక్ ఏరియాలో విజేతలకు 5,000 అమెరికన్ డాలర్ల సీడ్ గ్రాంట్ లభించింది. రన్నరప్ కు 3,000 అమెరికన్ డాలర్లు లభించాయి. ఈ సహాయం విజేతలు తమ ఆలోచనలను స్పష్టమైన ఉత్పత్తులు లేదా సేవలలోకి పెంచడానికి సహాయపడుతుంది.
విజేతలను సన్మానించిన నటి,
యుఎన్ డిపి ఛాంపియన్ శ్రీమతి సంజనా సంఘీ మాట్లాడుతూ, "నేటి యువత లో సృజనాత్మకతను ప్రోత్సహించడానికి , సామాజిక వ్యవస్థాపకత ద్వారా అర్థవంతమైన మార్పును సృష్టించడానికి అపారమైన శక్తిని కలిగి ఉన్నారని నేను నమ్ముతున్నాను. యూత్ కో: ల్యాబ్ వారి ఆలోచనలను జీవితాలు, సమాజాలను మార్చే పరిష్కారాలుగా మార్చడానికి వారికి ఒక వేదికను అందిస్తుంది. యువతలో అభిరుచి, ఆలోచనలు, ప్రపంచంలో మార్పు తీసుకురావాలనే తపన ఉంది” అన్నారు.
యూత్ కో-ల్యాబ్ ఇండియా 2022-23 ఆరు థీమాటిక్ రంగాలపై దృష్టి సారించింది. యువతకు డిజిటల్ , ఆర్థిక అక్షరాస్యత, లింగ సమానత్వం , మహిళా ఆర్థిక సాధికారత, జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ కోసం దృష్టి సారించిన ఫిన్ టెక్ పరిష్కారాలను అభివృద్ధి చేయడం, ఫైనాన్స్ లో సాంకేతిక పరిష్కారాల ద్వారా జీవవైవిధ్య-స్నేహపూర్వక జీవనశైలిని ప్రోత్సహించడం, ఎల్ఐఎఫ్ఇ  కోసం అప్ సైక్లింగ్ ఇన్నోవేషన్స్ అండ్ బిహేవియరల్ నడ్జెస్ ద్వారా సర్క్యులర్ ఎకానమీని వేగవంతం చేయడం.
దరఖాస్తుల్లో 47 షార్ట్ లిస్టెడ్ స్టార్టప్ లకు ఎస్ డీజీ ఇన్నోవేటర్ల స్టార్టప్ సపోర్ట్ ప్లాట్ ఫామ్ అయిన యూత్ కో:ల్యాబ్ స్ప్రింగ్ బోర్డ్ ప్రోగ్రామ్ ద్వారా రెండు నెలల పాటు నిపుణుల నుంచి ముఖాముఖి మెంటరింగ్, కెపాసిటీ బిల్డింగ్ సెషన్లు లభించాయి. ఈ స్టార్టప్ లు 2023 మేలో గౌరవ జ్యూరీకి తమ ఆలోచనలను సమర్పించాయి, దీని నుండి 12 మంది విజేతలను ఎంపిక చేశారు.
2017 నుండి, యూత్ కో:ల్యాబ్ ఆసియా- పసిఫిక్ లోని 28 దేశాలు ,భూభాగాలలో యువ ఔత్సాహిక ,స్ఫూర్తిదాయక సామాజిక పారిశ్రామికవేత్తలకు మద్దతు ఇస్తోంది. జాతీయ చర్చలు, ప్రాంతీయ సదస్సులు, సోషల్ ఇన్నోవేషన్ సవాళ్లు, వర్క్ షాప్ లు 2,40,000 మందికి పైగా చేరుకున్నాయి.
నేషనల్ యూత్ సోషల్ ఇన్నోవేషన్, ఎంటర్ ప్రెన్యూర్ షిప్ స్కిల్స్ డెవలప్ మెంట్ యాక్టివిటీస్ 14,000 మందికి పైగా యువతకు సేవలందించాయి.1,530 యూత్ నేతృత్వంలోని సోషల్ ఇన్నోవేషన్ టీమ్ లను ప్రారంభించాయి లేదా మెరుగుపరిచాయి.
నోట్స్ టు ఎడిటర్
నేషనల్ ఇన్నోవేషన్ డైలాగ్ 2022 విజేతలు:
థీమ్ 1: యువతకు డిజిటల్ - ఫైనాన్షియల్ లిటరసీ
సరళ్ ఎక్స్- వికలాంగులకు ప్రాప్యత, అవకాశాలను మెరుగుపరచడం
ఫౌండర్ పేరు: ఆకాశ్ దీప్ బన్సాల్
వయసు: 30 ఏళ్లు
ప్రదేశం : పుణె
ఎడ్యుబిల్డ్ - యువతకు ఎక్స్పెరిన్షిప్స్
ఫౌండర్ పేరు: సాక్షం గుప్తా
వయసు: 27 ఏళ్లు
ప్రదేశం: జైపూర్
థీమ్ 2 - లింగ సమానత్వం - మహిళా ఆర్థిక సాధికారత
ప్రాజెక్ట్ బాలా - ఆర్థికంగా అట్టడుగున ఉన్న కౌమార బాలికల, మహిళల కోసం రుతుస్రావ పరిశుభ్రత
ఫౌండర్ పేరు: సౌమ్య దబ్రివాల్
వయసు: 27 ఏళ్లు
ప్రదేశం : ముంబై
ఆగ్రో ష్యూర్ - మహిళా రైతులకు యాంత్రీకరణ పరిష్కారం
వ్యవస్థాపకుడు: అక్షయ్ దీపక్ కవాలే
వయసు: 30 ఏళ్లు
ప్రదేశం: మహారాష్ట్ర
థీమ్ 3 - జీవవైవిధ్య పరిరక్షణపై దృష్టి సారించిన ఫిన్ టెక్ పరిష్కారాలను అభివృద్ధి చేయడం
గెపో ఆలీ - పూర్వీకుల వ్యవసాయ పద్ధతులను ఉపయోగించి ఈ ప్రాంతంలో కోల్పోయిన దేశీయ పంట రకాన్ని తిరిగి పోషించడం.
వ్యవస్థాపకుని పేరు:దిమమ్ పెర్టిన్
వయసు: 30 ఏళ్లు
ప్రదేశం : అరుణాచల్ ప్రదేశ్
నట్టి గ్రామం - వేరుశనగలో సేంద్రియ విలువ గొలుసును పెంపొందించడానికి పొలం నిర్వహణ
ఫౌండర్ పేరు: అమన్ కుమార్
వయసు: 28 ఏళ్లు
ప్రదేశం: ఉత్తర ప్రదేశ్
థీమ్ 4 - ఫైనాన్స్ లో సాంకేతిక పరిష్కారాల ద్వారా జీవవైవిధ్య-స్నేహపూర్వక జీవనశైలిని ప్రోత్సహించడం
1) ప్రోమీట్ - మొక్కల ఆధారిత మాంసం
ఫౌండర్ పేరు: దేబబ్రతా దాస్
వయసు: 25 ఏళ్లు
ప్రదేశం: అస్సాం
2) మైప్లాన్ 8 - తక్కువ కార్బన్ స్థిరమైన ప్రత్యామ్నాయాలపై ఖర్చును ప్రోత్సహించడం
వ్యవస్థాపకుని పేరు: రజత్ సోహన్ విశ్వకర్మ
వయసు: 27 ఏళ్లు
ప్రదేశం : ముంబై
థీమ్ 5 - అప్ సైక్లింగ్ ఆవిష్కరణల ద్వారా సర్క్యులర్ ఎకానమీని వేగవంతం చేయడం
డంప్ ఇన్ బిన్ - పేవ్ మెంట్ తయారీలో ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాలను ఉపయోగించడం
ఫౌండర్ పేరు: రిషబ్ పటేల్
వయసు: 29 ఏళ్లు
ప్రదేశం : గురుగ్రామ్
ఎకోన్సియస్ - ఫంక్షనల్ , సౌందర్య రీసైకిల్ చేసిన ప్లాస్టిక్ ఉత్పత్తులు
వ్యవస్థాపక పేరు: సోనాల్ శుక్లా
వయసు: 29 ఏళ్లు
ప్రదేశం : న్యూఢిల్లీ
థీమ్ 6 - బిహేవియరల్ నడ్జెస్ ఫర్ లైఫ్ 
డిజి స్వాస్థ్య- గ్రామీణ భారతదేశానికి టెలిమెడిసిన్
ఫౌండర్ పేరు: సందీప్ కుమార్
వయసు: 27 ఏళ్లు
ప్రదేశం: ఉత్తర ప్రదేశ్
స్పుత్నిక్ బ్రెయిన్ - ఒత్తిడి నిర్వహణ కోసం నాన్ ఇన్వాసివ్ బ్రెయిన్ మాడ్యులేషన్
వ్యవస్థాపకుడి పేరు: శంకర్ శ్రీ
వయసు: 23 ఏళ్లు
ప్రదేశం: బెంగళూరు
అటల్ ఇన్నోవేషన్ మిషన్  గురించి:
స్వయం ఉపాధి ,టాలెంట్ యుటిలైజేషన్  తో సహా లక్ష్యం అనేది సృజనాత్మకత ,వ్యవస్థాపకతల సంస్కృతిని ప్రోత్సహించడానికి భారత ప్రభుత్వం చేస్తున్న ప్రయత్నం. ముఖ్యంగా టెక్నాలజీ ఆధారిత రంగాల్లో ప్రపంచ స్థాయి ఇన్నోవేషన్ హబ్ లు, గ్రాండ్ ఛాలెంజ్ లు, స్టార్టప్ వ్యాపారాలు, ఇతర స్వయం ఉపాధి కార్యకలాపాలను ప్రోత్సహించేందుకు వేదికగా నిలవడమే దీని లక్ష్యం.
యుఎన్ డిపి ఇండియా గురించి:
వ్యవస్థలు మరియు సంస్థాగత బలోపేతం మొదలుకుని సమ్మిళిత వృద్ధి , సుస్థిర జీవనోపాధి, అలాగే సుస్థిర ఇంధనం, పర్యావరణం , స్థితిస్థాపకత వరకు మానవ అభివృద్ధికి సంబంధించిన దాదాపు అన్ని రంగాలలో యుఎన్ డి పి 1951 నుండి భారతదేశంలో పనిచేసింది.
దాదాపు ప్రతి రాష్ట్రంలో 30కి పైగా ప్రాజెక్టులు క్షేత్రస్థాయిలో ఉన్నాయి, నేడు, యుఎన్ డిపి భారతదేశం అభివృద్ధిని భిన్నంగా చేయడానికి సాంప్రదాయ నమూనాలను మార్చడం ద్వారా సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలను సాధించడానికి పని చేస్తోంది.
సిటీ ఫౌండేషన్ గురించి
సిటీ ఫౌండేషన్ ఆర్థిక పురోగతిని ప్రోత్సహించడానికి, ప్రపంచవ్యాప్తంగా అల్పాదాయ వర్గాల ప్రజల జీవితాలను మెరుగుపరచడానికి పనిచేస్తుంది. ఫైనాన్షియల్ ఇంక్లూజన్ పెంచడం, యువతకు ఉద్యోగావకాశాలను ఉత్తేజపరచడం , ఆర్థికంగా శక్తివంతమైన కమ్యూనిటీలను నిర్మించే విధానాలను పునర్నిర్మించే ప్రయత్నాలలో పెట్టుబడి పెట్టడం చేస్తుంది. "దాతృత్వం కంటే ఎక్కువ" అనే సిటీ ఫౌండేషన్ విధానం తన లక్ష్యాన్ని నెరవేర్చడానికి ఆలోచనా నాయకత్వానికి , ఆవిష్కరణలను నడిపించడానికి సిటీ ఇంకా దాని వ్యక్తుల అపారమైన నైపుణ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది.
www.citigroup.com/citi/foundation లో మరింత తెలుసుకోండి
యూత్ కో:ల్యాబ్ గురించి:
ఐక్యరాజ్యసమితి అభివృద్ధి కార్యక్రమం  , సిటీ ఫౌండేషన్ 2017 లో సంయుక్తంగా సృష్టించిన యూత్ కో:ల్యాబ్ ఆసియా-పసిఫిక్ ప్రాంతంలోని దేశాలకు యువతలో సాధికారత కల్పించడానికి ,పెట్టుబడులు పెట్టడానికి ఒక ఉమ్మడి ఎజెండాను స్థాపించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది, తద్వారా వారు నాయకత్వం, సామాజిక ఆవిష్కరణ, వ్యవస్థాపకత ద్వారా సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాల  అమలును వేగవంతం చేయవచ్చు.
యూత్ కో:ల్యాబ్ గురించి ఇక్కడ మరింత చదవండి.
మరింత సమాచారం కొరకు, దయచేసి సంప్రదించండి:
అమ్రా అష్రఫ్
హెడ్ ఆఫ్ కమ్యూనికేషన్స్ అండ్ పార్టనర్ షిప్స్
amrah.ashraf@undp.org
అంకితా భల్లా
కమ్యూనికేషన్స్ ఆఫీసర్
Ankita.Bhalla@undp.org