ai4bharat/Pralekha huggingface dataset:
ప్రధాన మంత్రి కార్యాలయం
ఢిల్లీలో జనవరి 6.. 7 తేదీల్లో ప్రధాన కార్యదర్శుల రెండో జాతీయ సదస్సుకు అధ్యక్షత వహించనున్న ప్రధానమంత్రి
‘ఎంఎస్ఎంఇ'లు.. మౌలిక వసతులు-పెట్టుబడులు, కనిష్ట షరతులు.. మహిళా సాధికారత.. ఆరోగ్యం-పోషకాహారం.. నైపుణ్యాభివృద్ధి వంటి 6 అంశాలపై చర్చలు;
వికసిత భారతం: చివరి అంచెకు చేరిక.. ఐదేళ్ల జీఎస్టీ ప్రపంచ భౌగోళిక-రాజకీయ సవాళ్లు.. భారత్ ప్రతిస్పందన ప్రధానాంశాలుగా మూడు ప్రత్యేక చర్చాగోష్ఠులు;
నాలుగు చర్చనీయాంశాలు- స్థానికత కోసం స్వగళం.. అంతర్జాతీయ చిరుధాన్య సంవత్సరం.. జి20: దేశాల పాత్ర.. వర్ధమాన సాంకేతికతలపైనా సదస్సులో చర్చ;
ప్రతి ఇతివృత్తం కింద రాష్ట్రాలు/యూటీల నుంచి ఉత్తమాచరణల
ఆదానప్రదానంతో పరస్పర అభ్యాసం… అనుసరణలకు అవకాశం;
రాష్ట్రాలు/యూటీలతో మూడు ముందస్తు వర్చువల్
భేటీల ఫలితాలపైనా ఈ సమావేశంలో ప్రస్తావన
గత మూడు నెలలుగా కేంద్రం-రాష్ట్రాలు/యూటీల మధ్య 150కిపైగా విస్తృత సంప్రదింపుల తర్వాత ఈ సదస్సు చర్చనీయాంశాలపై తుది నిర్ణయం
ప్రధానమంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ 2023 జనవరి 6, 7 తేదీల్లో ఢిల్లీలో నిర్వహించే ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శుల రెండో జాతీయ సదస్సుకు అధ్యక్షత వహిస్తారు. కేంద్ర-రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య భాగస్వామ్యాన్ని మరింత పెంపొందించే దిశగా ఇది మరో కీలక ముందడుగు కానుంది. కాగా, 2022 జూన్లో ప్రధాన కార్యదర్శుల తొలి సదస్సు ధర్మశాలలో జరిగింది. అయితే, ఈ ఏడాది 2023 జనవరి 5 నుంచి 7వ తేదీవరకూ మూడు రోజులపాటు నిర్వహించనున్నారు. ఈ సందర్భంగా రాష్ట్రాలతో భాగస్వామ్యంద్వారా సుస్థిర, సువేగ ప్రగతి సాధనపై సదస్సు ప్రధానంగా దృష్టి కేంద్రీకరిస్తుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రతినిధులతోపాటు అన్ని రాష్ట్రాల/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శులు, ఇతర సీనియర్ అధికారులు, ఆయా రంగాల నిపుణులు మొత్తం 200 మంది ఈ సదస్సులో పాల్గొంటారు. వృద్ధి, ఉద్యోగ అవకాశాల కల్పన, సమ్మిళిత మానవాభివృద్ధికి ప్రాధాన్యమిస్తూ వికసిత భారత నిర్మాణ లక్ష్యాన్ని సాధించే దిశగా సహకారాత్మక కార్యాచరణకు ఈ సదస్సు పునాది వేస్తుంది.
నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖలు, నీతి ఆయోగ్, రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు, వివిధ రంగాల నిపుణుల మధ్య మూడు నెలలుగా నిర్వహించిన 150కిపైగా ప్రత్యక్ష-వర్చువల్ సంప్రదింపుల సమావేశాల్లో విస్తృత చర్చల తర్వాత ఈ జాతీయ సదస్సు చర్చనీయాంశాలు నిర్ణయించబడ్డాయి. తదనుగుణంగా గుర్తించబడిన ఆరు ఇతివృత్తాలు-  ‘ఎంఎస్ఎంఇ’లకు ప్రాధాన్యం;  మౌలిక సదుపాయాలు-పెట్టుబడులు;  కనిష్ఠ షరతులు;  మహిళా సాధికారత;  ఆరోగ్యం-పోషకాహారం;  నైపుణ్యాభివృద్ధి వగైరాలపై ఈ సదస్సు ప్రధానంగా చర్చిస్తుంది.
అలాగే  వికసిత భారతం: చివరి అంచెకు చేరిక;  ఐదేళ్ల వస్తుసేవల పన్ను .. ఆచరణ-అనుభవాలు;  ప్రపంచ భౌగోళిక-రాజకీయ సవాళ్లు-భారత్ ప్రతిస్పందన ప్రధానాంశాలుగా మూడు ప్రత్యేక చర్చాగోష్ఠులు నిర్వహించబడతాయి.
అంతేకాకుండా నాలుగు ప్రధానాంశాలు…  స్థానికత కోసం స్వగళం;  అంతర్జాతీయ చిరుధాన్య సంవత్సరం;  జి20: దేశాల పాత్ర;  వర్ధమాన సాంకేతికతలపై కేంద్రీకృత చర్చలు జరుగుతాయి.
వీటితోపాటు రాష్ట్రాలు పరస్పరం నేర్చుకునేలా ప్రతి ఇతివృత్తం క్రింద రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల నుంచి ఉత్తమాచరణలపైనా సమావేశంలో ప్రత్యేక ప్రస్తావనలుంటాయి.
ప్రస్తుత ప్రధాన సదస్సుకు ముందు ప్రధానమంత్రి ఆదేశాలకు అనుగుణంగా-రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలతో మూడు వర్చువల్ కాన్ఫరెన్సులు నిర్వహించబడ్డాయి. ఇందులో భాగంగా  జిల్లాలు కేంద్రకంగా అభివృద్ధి;  వృత్తాకార ఆర్థిక వ్యవస్థ;  ఆదర్శ కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు ప్రధానాంశాలుగా నిర్వహించిన ఈ వర్చువల్ సమావేశాల నిర్ణయాలు కూడా ప్రధాన కార్యదర్శుల జాతీయ సదస్సులో ప్రముఖంగా ప్రస్తావనకు వస్తాయి.
శాస్త్ర విజ్ఞాన- సాంకేతిక విజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖ
తక్కువ కార్బన్ ఎకానమీ లక్ష్యంగా వివిధ కార్యక్రమాలను ప్రారంభించిన మంత్రి డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్
- గోవాలో జరిగిన సీఈఎం 14/ఎంఐ 8 సమావేశంలో భాగంగా టెక్నాలజీ షోకేస్ను సందర్శించి
అనేక కార్యక్రమాలను ప్రారంభించిన కేంద్ర సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ మంత్రి డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్
సైన్స్ & టెక్నాలజీ శాఖ సహాయ మంత్రి ; ప్రధాన మంత్రి కార్యాలయం, సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు, పెన్షన్లు, అణు ఇంధనం, అంతరిక్ష శాఖల సహాయ మంత్రి డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్ గోవాలోని శ్యామ ప్రసాద్ ముఖర్జీ ఇండోర్ స్టేడియంలో G20 జరుగుతున్న ఎనర్జీ ట్రాన్సిషన్ మినిస్టీరియల్ మీటింగ్  సందర్భంగా జరిగిన టెక్నాలజీ షోకేస్ను ప్రదర్శనను సందర్శించారు. జూలై 19-22, 2023లో 8వ మిషన్ ఇన్నోవేషన్  మరియు 14వ క్లీన్ ఎనర్జీ మినిస్టీరియల్  ఆధ్వర్యంలో ఈటీఎంఎం నిర్వహించబడింది. ఎగ్జిబిషన్లో డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ కి చెందిన వివిధ పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి కేంద్రాల నుండి పాల్గొన్న వారితో ఆయన ముచ్చటించారు. టెక్నాలజీ షోకేస్ మూడు విభాగాలలో ఏర్పాటు చేయబడింది. వాహనం మరియు ఛార్జింగ్, మౌలిక వనరుల ప్రదర్శన , మిషన్ ఇన్నోవేషన్ , మరియు క్లీన్ టెక్ స్టార్ట్-అప్  అనే మూడు భాగాల క్రింద నిర్వహించబడింది. ఇది భారత దేశం యొక్క అత్యాధునిక పురోగతులు, వివిధ రంగాలలో కొత్త మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న సాంకేతికతలను కలిగి ఉంది. స్వచ్ఛమైన శక్తిలో ఒక ప్రత్యేక అనుభవాన్ని అందించింది. డీఎస్టీ తన ఆర్&డీ కేంద్రాలు మరియు దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించి ఉన్న ఇన్స్టిట్యూట్ల ద్వారా సాంకేతికతలు మరియు ఆవిష్కరణలను ప్రదర్శించింది. క్లీన్ ఎనర్జీ మినిస్టీరియల్ & మిషన్ ఇన్నోవేషన్ సమావేశాలలో ఈ ప్రదర్శన కీలక అంశం. మంత్రుల సమావేశం జరిగిన రోజున క్లీన్ ఎనర్జీని వేగవంతం చేయడానికి డాక్టర్ సింగ్ అనేక నిధుల అవకాశాలు మరియు గ్రాంట్లు కూడా ప్రకటించారు. సభ్య ఎంఐ దేశాలతో కలిసి సంయుక్త పరిశోధన & అభివృద్ధిని చేపట్టేందుకు మిషన్ ఇన్నోవేషన్ 2.0 కింద కార్బన్ క్యాప్చర్ యుటిలైజేషన్ మరియు స్టోరేజీకి సంబంధించిన ఆర్డీ&డీ కోసం ఫండింగ్ ఆపర్చునిటీ ప్రకటన 2023ని ఇందులో చేర్చారు. దీనికి తోడు మంత్రి క్లీన్ ఎనర్జీ స్టోరేజ్ & గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ప్రాంతంలోని నేషనల్ ఛాలెంజ్ విజేతలు/ గ్రాంటీలను వారికి సైటేషన్ ఫలకాలు అందించి సత్కరించారు. అలాగే గ్రీన్ పవర్ ప్రైరేటెడ్ ఇన్నోవేషన్ కింద గుర్తించిన అత్యంత అత్యవసరమైన ఆవిష్కరణను పరిష్కరించడానికి హై-ఎఫిషియన్సీ పీవీ సెల్స్ మరియు మాడ్యూల్స్పై నాలుగు నేషనల్ ఛాలెంజ్ గ్రాంట్ ప్రాజెక్ట్ల విజేతలను కూడా సత్కరించారు. సీఈఎం 14/ఎంఐ 8 జాయింట్ మినిస్టీరియల్ను ఉద్దేశించి డాక్టర్ సింగ్ మాట్లాడుతూ భారతదేశ ప్రయత్నాలను వివరించారు. “హైడ్రోజన్ కోసం, మేము చిన్న తరహా హైడ్రోజన్ వ్యాలీని ప్రారంభించే అధునాతన దశలో ఉన్నాము. నాలుగు ఇండో-డానిష్ ప్రాజెక్టులను కూడా ప్రారంభించాము. ఇంకా, మేము గ్రీన్ పవర్డ్ ఫ్యూచర్ మిషన్ వైపు సమర్థవంతమైన సౌర ఘటాలను తయారు చేయడానికి ఛాంపియన్ పరికరాల తయారీకి సంబంధించిన నాలుగు ప్రాజెక్ట్లను కూడా ప్రారంభిస్తాము. తక్కువ కార్బన్ జెట్ ఇంధనాన్ని అభివృద్ధి చేయడానికి ఏడు ఆర్&డీ ప్రాజెక్ట్లకు కూడా మద్దతు లభిస్తుంది మరియు స్వదేశీ 2జీ ఇథనాల్ టెక్నాలజీని 250 కిలోల/రోజు పైలట్ ప్లాంట్ స్కేల్లో అభివృద్ధి చేసి ప్రదర్శించాము. ” అని అన్నారు. సీసీయుఎస్, హైడ్రోజన్, స్మార్ట్ గ్రిడ్లు, ఇంధన సామర్థ్యాన్ని నిర్మించడం, ఆఫ్-గ్రిడ్లు మరియు తక్కువ కార్బన్ ఆర్థిక వ్యవస్థకు దేశం మారడంలో సహాయపడటానికి డీఎస్టీ మద్దతు ఉన్న ఎంఐ జోక్యాల ద్వారా అభివృద్ధి చేయబడిన సాంకేతికతల సంకలనమైన మిషన్ ఇన్నోవేషన్ టెక్నాలజీ కాంపెండియాన్ని కూడా కేంద్ర మంత్రి ప్రారంభించారు.
రహదారి రవాణా, హైవేల మంత్రిత్వ శాఖ
నాగాలాండ్లో 25 కి.మీ. 2 వరుసల హైవే నిర్మాణంతో ఈశాన్య ప్రాంతంలోని పొరుగు రాష్ట్రాలతో అనుసంధానం పెరుగుతుందని శ్రీ గడ్కరీ ట్వీట్
కేంద్ర రోడ్డు రవాణా, జాతీయ రహదారుల శాఖ మంత్రి శ్రీ నితిన్ గడ్కరీ నాగాలాండ్లో పర్యటించారు. ప్రస్తుతం, ప్యాకేజీ-3లో భాగంగా చకబామా నుంచి జున్హెబోటో వరకు 25 కి.మీ. 2 వరుసల హైవేను వేగంగా నిర్మిస్తున్నట్లు చెప్పారు.
ఈశాన్య ప్రాంతంలోని ఇరుగుపొరుగు రాష్ట్రాలతో అనుసంధానం పెంచడం, ప్రజలకు సమర్థవంతమైన, స్థిరమైన, డబ్బును ఆదా చేసే రవాణను అందించడమే ఈ ప్రాజెక్ట్ ప్రధాన లక్ష్యం అని వరుస ట్వీట్ల ద్వారా మంత్రి తెలిపారు.
ప్రధాన మంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలో, ఈశాన్య ప్రాంతంలో అత్యున్నత జాతీయ రహదారి సదుపాయాలను అందించడానికి ప్రభుత్వం కట్టుబడి ఉందని, తద్వారా ఆర్థిక పురోగతి పరుగులు పెడుతుందని శ్రీ గడ్కరీ పేర్కొన్నారు.
సూక్ష్మ, లఘు, మధ్య తరహా సంస్థల మంత్రిత్వ శాఖష్
న్యూఢిల్లీ సీపీ అవుట్లెట్లో అత్యధికంగా ఒకే రోజు రూ. 1.34 కోట్ల అమ్మకాలు జరిపిన కేవీఐసి
ఈ ఏడాది అక్టోబర్ రెండో తేదీ గాంధీ జయంతి రోజున కేవీఈసి న్యూఢిల్లీ సీపీ అవుట్లెట్ ఖాదీ అమ్మకాల్లో సరికొత్త రికార్డు సృష్టించింది. ఒక్క రోజులో న్యూఢిల్లీ సీపీ అవుట్లెట్ 1.34 కోట్ల రూపాయల విలువ చేసే ఖాదీ వస్త్రాలు విక్రయించి రికార్డు స్థాయిలో అమ్మకాలు నమోదు చేసింది. గతంలో 2021 అక్టోబర్ 30వ తేదీన జరిగిన 1.29 కోట్ల రూపాయల అమ్మకాలు అత్యధిక రికార్డుగా ఉన్నాయి. 2021 అక్టోబర్ 2వ తేదీన సీపీ అవుట్లెట్ లో 1.01 కోట్ల అమ్మకాలు జరిగాయి. ఖాదీ మరియు గ్రామీణ పరిశ్రమల ఉత్పత్తులను కొనుగోలు చేయాలని ప్రధాన మంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ అనేక సందర్భాల్లో జాతీయ మరియు అంతర్జాతీయ వేదికల నుంచి విజ్ఞప్తి చేస్తున్నారు. ప్రధానమంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ ఖాదీ మరియు గ్రామీణ పరిశ్రమల రంగానికి ప్రభుత్వం ప్రోత్సాహం అందిస్తుందని హామీ ఇచ్చారు. ఈ నేపథ్యంలో 2014 సంవత్సరంలో ఖాదీ మరియు గ్రామీణ పరిశ్రమల రంగం వేగంగా అభివృద్ధి చెందడం ప్రారంభించింది. శ్రీ నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలో కేంద్రంలో ప్రభుత్వం ఏర్పడిన నాటి నుంచి ఖాదీ వస్త్ర అమ్మకాలు గణనీయంగా పెరుగుతున్నాయి. న్యూఢిల్లీలోని కన్నాట్ ప్లేస్లోని ఖాదీ ఇండియా కేవీఐసి తన ప్రధాన విక్రయ కేంద్రాన్ని నిర్వహిస్తోంది. అనేక సందర్భాల్లో ఈ కేంద్రంలో ఒక రోజులో కోటి రూపాయలకు మించి అమ్మకాలు నమోదయ్యాయి. ఈ అంశాన్ని రేడియో ద్వారా ప్రధానమంత్రి నిర్వహించిన 'మన్ కీ బాత్' కార్యక్రమంలో అనేకసార్లు ప్రసవించారు.
ఖాదీ వినియోగం ద్వారా నేత కార్మికులను ప్రోత్సహించి వారి ఆర్థిక పురోభివృద్ధికి సహకరించాలని 'మన్ కీ బాత్' కార్యక్రమం ద్వారా ప్రధానమంత్రి ఇచ్చిన సందేశం దేశంలోని అన్ని ప్రాంతాలకు చేరింది. దీని ప్రభావంతో 2022 అక్టోబర్ 2న భారీ ఎత్తున ఖాదీ వస్త్రాల అమ్మకం జరిగింది.
న్యూఢిల్లీలోని కన్నాట్ ప్లేస్లోని ఖాదీ ఇండియా విక్రయ కేంద్రం ఒక్క రోజులో 1.34 కోట్ల రూపాయల విలువ చేసే అమ్మకాలు జరిపింది. 2021 అక్టోబర్ 2 న జరిగిన 1.01 కోట్ల రూపాయల అమ్మకాలు ఇంతవరకు రికార్డుగా ఉన్నాయి.ఒక్కరోజులో గతంలో నమోదు చేసిన రికార్డును కూడా కేంద్రం అధిగమించింది. గతంలో 2021 అక్టోబర్ 30న జరిగిన 1.29 కోట్ల రూపాయల రికార్డును అధిగమించి 2022 అక్టోబర్ 2న 1.34 కోట్ల రూపాయల విలువ చేసే ఖాదీ వస్త్రాలను కేంద్రం విక్రయించింది.
కేవలం రాజకీయ నినాదంతో కాకుండా ఆర్థిక, సామాజిక, సాంఘిక అంశాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని మహాత్మా గాంధీ ఖాదీ ఉద్యమానికి శ్రీకారం చుట్టారు. మహాత్మా గాంధీ అడుగుజాడల్లో నడుస్తున్న ప్రధానమంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ ఖాదీ, గ్రామీణ పరిశ్రమల రంగం అభివృద్ధికి అత్యధిక ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు.
ప్రజల్లో ప్రధానమంత్రి పట్ల ఉన్న ఆదరణ, గౌరవం కూడా ఖాదీ అభివృద్ధికి తమ వంతు సహకారం అందిస్తున్నాయి. ఖాదీ వినియోగాన్ని ఎక్కువ చేయాలని ప్రధానమంత్రి ఇచ్చిన పిలుపుకు స్పందించిన దేశ ప్రజలు ఖాదీని ఎక్కువగా ఉపయోగించడం ప్రారంభించారు. ప్రజల స్పందనతో నేత కార్మికులకు రానున్న దీపావళి నిజమైన కాంతులను ప్రసరిస్తుంది.
2022 సెప్టెంబర్ 25న నిర్వహించిన 'మన్ కీ బాత్' కార్యక్రమంలో ఖాదీ వస్త్రాలు కొనుగోలు చేయాలని దేశ ప్రజలకు విజ్ఞప్తి చేశారు. ప్రధానమంత్రి విజ్ఞప్తికి ప్రజలు స్పందించడంతో ఢిల్లీ కేంద్రంలో రికార్డు స్థాయిలో అమ్మకాలు జరిగాయని కేవీఐసి చైర్మన్ శ్రీ మనోజ్ కుమార్ అన్నారు.
ప్రధానమంత్రి అందిస్తున్న ప్రోత్సాహంతో ఖాదీ వస్త్ర అమ్మకాలు పెరుగుతున్నాయని అన్నారు. ప్రజలు, ముఖ్యంగా యువత ఖాదీ వైపు మొగ్గు చూపిస్తున్నారని శ్రీ మనోజ్ కుమార్ అన్నారు.
సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ
తిరిగి రాబట్టిన దొంగతనానికి గురైన చోళుల కాలం నాటి హనుమంతుడి విగ్రహం; తమిళనాడు విగ్రహాల విభాగానికి అందచేత
దొంగతనానికి గురైన చోళుల కాలం నాటి హనుమంతుడి విగ్రహాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకొని, తమిళనాడు ఐడల్ వింగ్ కు అందచేశారు.
ఈ హనుమంతుని విగ్రహాన్ని అరియలూర్ జిల్లాలోని పొట్టవేలి వెల్లూర్లో శ్రీవరదరాజ పెరుమాళ్కు చెందిన వైష్ణవ ఆలయం నుంచి దొంగలించారు. ఇది చోళుల కాలానికి కు చెందింది.
దీనిని 1961లో ఫ్రెంచ్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ పాండిచ్చేరీ తమ వివరణ పట్టికలో నమోదు చేసింది. ఈ విగ్రహాన్ని కాన్బెర్రాలోని భారత్ హై కమిషనర్కు అందించారు. ఈ విగ్రహాన్ని 2023 ఫిబ్రవరి చివరి వారంలో భారత్కు తీసుకువచ్చి, దానిని కేస్ ప్రాపర్టీ గా తమిళనాడు ఐడల్ వింగ్కు 18.04.2023న అప్పగించారు.
భారత ప్రభుత్వం దేశ పురాతన వారసత్వ సంపదను దేశంలో పరిరక్షించేందుకు కృషి చేస్తూ, గతంలో చట్టవిరుద్ధంగా తీసుకువెళ్ళిన పురాతన వస్తువులను వెనక్కి తీసుకువచ్చేందుకు కీలకంగా పాత్ర పోషిస్తోంది. నేటివరకూ 251 పురాతన వస్తువులను వివిధ దేశాల నుంచి వెనక్కి తీసుకురాగా, ఇందులో 238 వస్తువలను 2014 నుంచి తిరిగి తీసుకువచ్చింది.
(Visitor Counter : 112
శాస్త్ర విజ్ఞాన- సాంకేతిక విజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖ
కోవిడ్-19 నిమిత్తం 'రాపిడ్ రెస్పాన్స్ రెగ్యులేటరీ'ని అందుబాటులోకి తెచ్చిన బయోటెక్నాలజీ శాఖ
బయో సేఫ్టీ రెగ్యులేషన్ను క్రమబద్ధీకరించడానికి మరియు రీకాంబినెంట్ డీఎన్ఏ టెక్నాలజీ మరియు ప్రమాదకర సూక్ష్మజీవులపై పరిశోధనలు మరియు అభివృద్ధి  కార్యకలాపాలలో నిమగ్నమైన పరిశోధకులు మరియు పరిశ్రమల వారికి తగిన తోడ్పాటు అందించేలా బయోటెక్నాలజీ శాఖ అనేక చురుకైన చర్యలు చేపట్టింది.
(1. 'ఇండియన్ బయోసేఫ్టీ నాలెడ్జ్ పోర్టల్' ను పూర్తిస్థాయిలో కార్యాచరణలోకిః మే, 2019 లో ప్రారంభించిన 'ఇండియన్ బయోసేఫ్టీ నాలెడ్జ్ పోర్టల్' తాజాగా పూర్తిస్థాయిలో అమల్లోకి వచ్చింది. దీంతో ఈ విభాగం ఆన్లైన్ పోర్టల్ ద్వారా మాత్రమే కొత్త దరఖాస్తులను స్వీకరిస్తోంది. ఈ చర్య మొత్తం ప్రక్రియలో పారదర్శకతను పెంచడంతో పాటుగా మరియు ఆయా పనులను నిర్ణీత కాలంలో చేపట్టేలా చేసింది.
2. ఆర్అండ్డీ ప్రయోజనం కోసం జీఈ జీవుల దిగుమతి, ఎగుమతి మరియు మార్పిడి మరియు వాటి ఉత్పత్తిపై సవరణలతో సరళీకృత మార్గదర్శకాల నోటిఫికేషన్: ఈ ఏడాది  జనవరి మాసంలో బయోటెక్నాలజీ డిపార్ట్మెంట్ జీఈ జీవుల దిగుమతులు, ఎగుమతి మరియు మార్పిడికి సంబంధించి సవరించిన మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది. వీటి ప్రకారంగా ఆర్జీ1 మరియు ఆర్జీ2 ఐటమ్స్ను పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి నిమిత్తం దిగుమతి ఎగుమతి మరియు జీఈ జీవుల మార్పిడి మరియు ఉత్పత్తి యొక్క అనువర్తనాలపై నిర్ణయాలు తీసుకునే అధికారాన్ని సంస్థాగత జీవ భద్రత కమిటీకి అప్పగించారు.
3. కోవిడ్ -19పై పరిశోధన మరియు అభివృద్ధికి తగిన విధంగా వీలు కల్పించుటః కరోనా వైరస్ వ్యాప్తి చెందుతున్న ప్రస్తుత కఠిన పరిస్థితుల నేపథ్యంలో బయోటెక్నాలజీ శాఖ పలు చర్యలు చేపట్టింది. ప్రస్తుత కరోనా వైరస్ వ్యాప్తి నేపథ్యంలో ఈ వైరస్ను కట్టడి చేసి నివారించేందుకు గాను పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి అవశ్యకతను గుర్తించిన సంస్థ ఈ దిశగా పలు క్రియాశీలక నిర్ణయాలను తీసుకుంది. కోవిడ్-19 పరిశోధనల్లో నిమగ్నమై ఉన్న పరిశోధకులు మరియు పరిశ్రమల వారికి తగిన విధంగా తోడ్పాటును అందించేలా వివిధ తోడ్పాటు చర్యలను ఈ శాఖ తీసుకుంటోంది. కోవిడ్-19కు సంబంధించిన టీకాలు, డయాగ్నస్టిక్స్, ప్రొఫిలాక్టిక్స్ మరియు థెరప్యూటిక్స్ అభివృద్ధికి సంబంధించిన దరఖాస్తుల పరిష్కరించడానికి గాను బయోటెక్నాలజీ శాఖ
'రాపిడ్ రెస్పాన్స్ రెగ్యులేటరీ' ఫ్రేమ్వర్క్ 20.03.2020 ను నోటిఫై చేసింది. కోవిడ్ -19 కి సంబంధించిన చర్యల విషయమై 08.04.2020 న తేదీని బయోటెక్నాలజీ శాఖ “కోవిడ్-19 నమూనాలను నిర్వహించే విషయమై ప్రయోగశాల జీవ భద్రతపై తాత్కాలిక మార్గదర్శక పత్రం” ను నోటిఫై చేసింది. ఐబీఎస్సీలు 30 జూన్, 2020 వరకు వీడియో కాన్ఫరెన్సింగ్ ద్వారా తమ సమావేశాల్ని నిర్వహించడానికి అనుమతించారు. కోవిడ్ -19కు రీకాంబినెంట్ డీఎన్ఏ వ్యాక్సిన్ అభివృద్ధికి గాను డీబీటీ రాపిడ్ రెస్పాన్స్ రెగ్యులేటరీ ఫ్రేమ్వర్క్ 26.05.2020 న జారీ చేసింది.
ప్రధాన మంత్రి కార్యాలయం
‘పిఎమ్ స్మృతి చిహ్నాల వేలంపాట’ కు లభించిన ఉత్సాహభరిత ప్రతిస్పందన నుప్రశంసించిన ప్రధాన మంత్రి
‘పిఎమ్ స్మృతి చిహ్నాల వేలంపాట’ పట్ల ప్రస్తుతం వ్యక్తం అవుతున్నటువంటి ఉత్సాహానికి గాను ప్రధాన మంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ తన సంతోషాన్ని వెలిబుచ్చారు. వేలాని కి పెట్టినటువంటి బహుమతుల ను ఒకసారి పరిశీలించి, మరి వాటిని వారి యొక్క కుటుంబ సభ్యుల కు ఇంకా మిత్రుల కు కానుకలు గా ఇవ్వాలంటూ ఆయన అందరికీ, ప్రత్యేకించి యువజనుల కు విజ్ఞప్తి చేశారు.
ప్రధాన మంత్రి ఒక ట్వీట్ లో -
‘‘పిఎమ్ జ్ఞాపికల వేలంపాట కు గడచిన కొన్ని రోజులు గా లభిస్తున్న ప్రతిస్పందన ను చూస్తే నాకు ఆనందం కలుగుతోంది. వాటి లో పుస్తకాలు మొదలుకొని కళాకృతుల వరకు మరియు కప్పులు, ఇంకా పింగాణీ వస్తువులు మొదలుకొని ఇత్తడి సామగ్రి వరకు.. అనేకమైన నజరానాల ను కొన్ని సంవత్సరాల బట్టి నాకు అందినవి ఉన్నాయి. వాటన్నింటిని వేలం కోసం పెట్టడం జరిగింది. pmmementos.gov.in/#/’’
‘‘పిఎమ్ స్మృతి చిహ్నాల వేలంపాట’ నుండి అందే సొమ్ము ను ‘నమామి గంగే’ కార్యక్రమాని కి ఇవ్వడం జరుగుతుంది. నేను మీ అందరినీ, ప్రత్యేకించి యువజనుల ను, కోరేది ఏమిటి అంటే.. వేలాని కి ఉంచిన బహుమతుల ను మీరు ఒకసారి పరిశీలించండి; వాటిని మీరు కుటుంబ సభ్యుల తో పాటు మీ యొక్క మిత్రుల కు కానుకలు గా కూడా ఇవ్వండి.. అనేదే’’ అని పేర్కొన్నారు.
ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ
కోవిడ్ -19 అప్డేట్
ఇండియాలో గత 24 గంటలలో 1.14 లక్షల కొత్త కేసులు నమోదయ్యాయి. గడచిన 60 రోజుల వ్యవధిలో కనిష్ఠ కేసులు నమోదయ్యాయి.
కొత్త కేసుల తగ్గుదల కొనసాగుతోంది. వరుసగా 10 వ రోజు రోజువారి కేసలు 2 లక్షల కంటే తక్కువగా ఉన్నాయి.
భారతదేశపు క్రియాశీల కేసుల సంఖ్య 15 లక్షలకన్నా తగ్గింది. , ఈరోజు ఇవి 14,77,799 గా ఉన్నాయి.
గత 24 గంటలలో క్రియాశీల కేసులు 77,449 తగ్గాయి
దేశవ్యాప్తంగా ఇప్పటివరకు 2.69 లక్షల మందికి పైగా కోవిడ్ నుంచి కోలుకున్నారు.
గత 24 గంటలలో 1,89,232 మంది పేషెంట్లు కోవిడ్ నుంచి కోలుకున్నారు.
వరుసగా 24 వ రోజు, రోజు వారి రికవరీలు, రోజువారి కొత్త కేసుల కన్న ఎక్కువ గా ఉన్నాయి.
జాతీయ స్థాయి లో కోవిడ్ నుంచి కోలుకుంటున్న వారి రేటు 93.67 శాతానికిపెరిగింది.
వారపు పాజిటివిటీ రేటు ప్రస్తుతం 6.54 శాతంగా ఉంది.
రోజువారి పాజిటివిటీ రేటు 5.62 శాతం కొనసాగుతోంది. వరుసగా 13 వరోజు కూడా ఇది 10 శాతం కంటే తక్కువగా ఉంది.
పరీక్షల సమార్ధ్యాన్ని గణనీయంగా పెంచడం జరిగింది. ఇప్పటివరకు మొత్తం 36.4 కోట్ల పరీక్షలు నిర్వహించడం జరిగింది.
ఇండియా గణనీయంగా 23 కోట్ల వాక్సినేషన్ కవరేజ్ దాటింది. ఇప్పటివరకు 23.13 కోట్ల వాక్సిన్ డోస్లు వేశారు.
హోం మంత్రిత్వ శాఖ
గొప్ప స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ 125 వ జయంతి సందర్భంగా, ఆయనకు నివాళులర్పించిన - కేంద్ర హోంమంత్రి శ్రీ అమిత్ షా
గువహతిలో నేతాజీ చిత్రపటానికి పుష్పాంజలి సమర్పించి, ఆ స్వాతంత్య్ర సమరయోధునికి శ్రద్ధాంజలి ఘటించిన - శ్రీ అమిత్ షా
సుభాష్ బాబు తెలివైన విద్యార్థి, ఆజన్మ దేశభక్తుడు, నైపుణ్యం కలిగిన పరిపాలనా వేత్త, నిర్వాహకుడు, సాటిలేని పోరాట పటిమ కలిగిన నాయకుడు; అతని ధైర్యం, శౌర్యం భారత స్వాతంత్య్ర ఉద్యమానికి కొత్త బలాన్ని ఇచ్చాయి
ప్రతికూల పరిస్థితుల్లో సైతం, తన ఆకర్షణీయమైన నాయకత్వంతో దేశ యువశక్తిని ముందుకు నడిపించారు
నేతాజీ శౌర్యం, లొంగని పోరాట పటిమకు దేశం మొత్తం ఎప్పటికీ రుణపడి ఉంటుంది
నేతాజీ పుట్టినరోజును 'పారాక్రమ్ దివాస్' గా జరుపుకోవడం ద్వారా ఆయనకు అపూర్వమైన నివాళి అర్పించిన - ప్రధానమంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ
సుభాష్ బాబు 125వ జయంతిని దేశవ్యాప్తంగా ఎంతో ఉత్సాహంతో, ఆనందంగా జరుపుకుంటున్నాము; తద్వారా రాబోయే తరాలు దేశానికి నేతాజీ చేసిన సహకారాన్ని చాలాకాలం గుర్తుంచుకుంటాయి
ఈ స్ఫూర్తితో, లక్షలాది మంది పిల్లలు దేశ అభివృద్ధికి తోడ్పడి, రాబోయే రోజుల్లో దేశాన్ని ఆత్మనిర్భర్ గా మార్చగలుగుతారు
గొప్ప స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడు నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ 125వ జయంతి సందర్భంగా కేంద్ర హోంమంత్రి శ్రీ అమిత్ షా, నేతాజీకి నివాళులర్పించారు. ఈ రోజు అస్సాంలోని గువహతిలో నేతాజీ చిత్రపటానికి, శ్రీ అమిత్ షా పుష్పాంజలి సమర్పించి, స్వాతంత్య్ర ఉద్యమంలో గొప్ప వీరునికి ఘనంగా శ్రద్ధాంజలి ఘటించారు.
ఈ సందర్భంగా కేంద్ర హోంమంత్రి మాట్లాడుతూ, సుభాష్ బాబు తెలివైన విద్యార్థి, ఆజన్మ దేశభక్తుడు, నైపుణ్యం కలిగిన పరిపాలనా వేత్త, నిర్వాహకుడు, సాటిలేని పోరాట పటిమ కలిగిన నాయకుడు అని కొనియాడారు. అతని ధైర్యం, శౌర్యం భారత స్వాతంత్య్ర ఉద్యమానికి కొత్త బలాన్ని ఇచ్చాయని ఆయన పేర్కొన్నారు. ప్రతికూల పరిస్థితుల్లో సైతం, తన ప్రజాకర్షక నాయకత్వంతో నేతాజీ, దేశ యువశక్తిని ముందుకు నడిపించరని చెప్పారు. స్వాతంత్య్ర ఉద్యమానికి కట్టుబడి, ఆయన కలకత్తా నుండి జర్మనీ వరకు ప్రయాణించారనీ, ఇందులో, రహదారి ద్వారా 7,000 కిలోమీటర్ల కంటే ఎక్కువ దూరం, జలాంతర్గామిలో సుమారు 27,000 కిలోమీటర్లు ప్రయాణించినట్లు అమిత్ షా తెలిపారు. ఇవన్నీ సుభాష్ బాబు లొంగిపోని ధైర్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయని, అయన పేర్కొన్నారు.
శ్రీ అమిత్ షా మాట్లాడుతూ, నేతాజీ శౌర్యం, నిరంతర పోరాటానికి, దేశం యావత్తూ ఎల్లప్పుడూ రుణపడి ఉంటుందని, పేర్కొన్నారు. నేతాజీ పుట్టినరోజును 'పరాక్రమ్ దివాస్' గా జరుపుకోవడం ద్వారా, ప్రధానమంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ, నేతాజీకి అపూర్వమైన నివాళి అర్పించారని, అన్నారు. ఈ శక్తివంతమైన రోజు, పరాక్రమ్ దివాస్ సందర్భంగా, దేశవాసులందరికీ కేంద్ర హోం మంత్రి, తమ శుభాకాంక్షలు తెలియజేస్తూ, సుభాష్ బాబు 125వ జయంతిని దేశవ్యాప్తంగా ఎంతో ఉత్సాహంగా, ఆనందంగా జరుపుకుంటున్నామని చెప్పారు. తద్వారా, దేశానికి నేతాజీ చేసిన సహకారాన్ని, రాబోయే తరాలు, చాలాకాలం గుర్తుంచుకుంటాయని కూడా ఆయన, పేర్కొన్నారు. ఈ ప్రేరణతో లక్షలాది మంది పిల్లలు దేశ అభివృద్ధికి తోడ్పడగలరనీ, రాబోయే రోజుల్లో దేశాన్ని ఆత్మ నిర్భర్  గా మార్చగలరని శ్రీ అమిత్ షా ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.
వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ
అన్ని ఈశాన్య రాష్ట్రాలకు వ్యవసాయ & రైతాంగ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ అమలు చేస్తున్న ప్రధాన కార్యక్రమాలను, పథకాలను నాగాలాండ్లో రేపు సమీక్షించేందుకు సమావేశం నిర్వహించనున్న కేంద్ర వ్యవసాయ కార్యదర్శి
సెంట్రల్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ హార్టికల్చర్, మెఝిఫెమా, నాగాలాండ్లో భారత వ్యవసాయ, రైతాంగ సంక్షేమం విభాగం కార్యదర్శి శ్రీ మనోజ్ అహూజా అధ్యక్షతన శనివారం సమీక్షా సమావేశాన్ని నిర్వహించనున్నారు.
వ్యవసాయ & రైతాంగ సంక్షేమ శాఖ ఈశాన్య ప్రాంతంలో అమలు చేస్తున్న పథకాలపై భారత వ్యవసాయ, రైతాంగ సంక్షేమ విభాగం, నాగాలాండ్ వ్యవసాయ/ ఉద్యానవన విభాగం సహకారంతో ఉమ్మడిగా సమీక్షించి, చర్చించనుంది. ఆ పధకాలు- వంటనూనె- పామాయిల్, నేషనల్ మిషన్ ఆఫ్ ఎడిబుల్ ఆయిల్ సీడ్స్ , ఉద్యానవన కృషిని సమగ్రంగా అభివృద్ధి చేసే మిషన్, ఈశాన్యప్రాంతంలో సేంద్రీయ విలువ లెంక అభివృద్ధి, రాష్ట్రీయ కృషి వికాస్ యోజన , రైతాంగ ఉత్పత్తిదారుల సంస్థలు లు ఏర్పాటు, ప్రోత్సాహం, జాతీయ బాంబూ మిషన్, జాతీయ బీకీపింగ్ అండ్ హనీ మిషన్.
సమీక్షా సమావేశంలో కేంద్ర ప్రాయోజితక పథకాలను మెరుగ్గా అమలు చేయడం, ఉద్యానవన పంటల సామర్ధ్య సజ్జీకరణం, పామాయిల్ విస్తరణ, సేంద్రీయ వ్యవసాయం, స్టార్టప్లను స్థాపించడానికి గల అవకాశాలు, ఎఫ్పిఓల ఏర్పాటు, ఈశాన్యప్రాంతంలో మార్కెటింగ్, ఎగుమతి అవకాశాలు వంటి భిన్న అంశాలను సుదీర్ఘంగా చర్చించనున్నారు.
ఈ కార్యక్రమానికి అదనపు కార్యదర్శి, వ్యవసాయ కమిషనర్, హార్టికల్చర్ కమిషనర్, సంయుక్త కార్యదర్శలు, వ్యవసాయం, రైతాంగ సంక్షేమ విభాగానికి చెందిన సంబంధిత అధికారులు హాజరుకానున్నారు. అన్ని ఈశాన్య రాష్ట్రాలకు చెందిన సీనియర్ అధికారులు ఈశాన్య ప్రాంతంలో వ్యవసాయం, హార్టికల్చర్ అభివృద్ధికి సంబంధించిన సమస్యలను పరిష్కరించేందుకు, వ్యూహాలను అభివృద్ధి చేసేందుకు భాగస్వాములతో ముచ్చటిస్తారు.
ఆయుష్
ఆయుష్-డిబిటి సమష్టి కృషి కోవిడ్ -19 కు సంబంధించిన శాస్త్రీయ పరిశోధనలను మరింత అధునాతన ధశకు తీసుకువెళుతున్నాయి.
సార్స్ -సిఒవి -2 వైరస్ పై జంతువులకు సంబంధించిన తొలి అధ్యయనం ఆయుష్ మంత్రిత్వశాఖ,డిపార్టమెంట్ ఆఫ్ బయోటెక్నాలజీ లమధ్య సమన్వయంతో జరిగింది. ఇది తుది దశకుచేరకుంది. దేశంలో కోవిడ్ -19 పరిశోధనప్రాజెక్టులలో ఇది అత్యంత అధునాతన మైనది.ఇది నాలుగు ఓరల్ ఇంటర్వెన్షన్లకు పై ప్రీ క్లినికల్ స్టడీలకు సంబంధిచినది.. ఆయుష్ మంత్రిత్వశాఖ, కౌన్సిల్ఫర్ సైంటిఫిక్ ఇండ్స్ట్రియల్ రిసెర్చ్ ద్వారా ఇప్పటికే క్లినికల్ అధ్యయనాలకో సం చేపట్టింది.
జంతువులపై అధ్యయనానికి  సంబంధించి అవగాహనా ఒప్పందం ఆయుష్ మంత్రిత్వశాఖకు చెందిన నేషనల్ మెడిసినల్ప్లాంట్ బోర్డు ,డిబిటి మధ్య కుదిరింది.ఇది రివర్స్ ఫార్మకాలజీ పై ఆధారపడినది.ఆయుర్వేద వంటి వైద్య విధానాల వెనుక ఉన్న శాస్త్రీయ అంశాలను అన్వేషించేందుకు ఉద్దేశించినది. ఈ అధ్యయనం డిబిటి కి చెందిన ఫరీదాబాద్లోని అటానమస్ సంస్థ ట్రాన్స్లేషనల్ హెల్త్ సైన్స్ , టెక్నాలజీ ఇన్స్టిట్యూట్ లో జరుగుతుంది.అత్యధునాతన బిఎస్ ఎల్ 3 స్థాయి టి.హెచ్.ఎస్.టి.ఐ పరిశోధనశాలలు ఈ అధ్యయనాలను చేపడతాయి.
ఈ అధ్యయనంతో దేశం సార్స్ -సిఒవి-2 వైరస్, కోవిడ్ -19 పరిశోధనలలో ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయిని నమోదు చేసినట్టు.ఇది ఇండియా తొలి ఇన్ వివో యాంటి సార్స్ సిఒవి -2 వైరస్ స్టడీ. ఒరల్ ఇంటర్వెన్షన్లను ఉపయోగించేది. ఇందుకు సంబంధించి తొలి రౌండ్ పరిశోధనలు ఇప్పుడే పూర్తి అయ్యాయి. ఫలితాలు రావలసి ఉంది. కాగా ఇన్ విట్రో , యాంటీ వైరల్ అద్యయనాలను రీజనల్ సెంటర్ ఫర్ బయోటెక్నాలజీ  ఫరీదాబాద్ లో ప్రారంభించారు. ఈ అధ్యయనాలు 2021జనవరి 31న పూర్తి కానున్నాయి. ఈఫలితాలు కొత్త మూలికా ఔషధాలకు సంబంధించి మరిన్ని కొత్త ఆలోచనలకు వీలు కల్పించనుంది. ఆయుష్ మంత్రిత్వశాఖ,డిపార్టెమంట్ ఆఫ్ బయో టెక్నాలజీ లు కలసి దేశ తొలి ఓరల్ ఇంటర్వెన్షన్ స్టడీని నాలుగు ఎంపిక చేసిన ఆయుర్వేద ఫార్ములేషన్లపై టిహెచ్ఎస్టిఐ, ఫరీదాబాద్లో నిర్వహించారు.ఈ ఆనలుగు ఇంటర్వెన్షన్లు అశ్వగంధ,గుడుచ-పిప్పలి కాంబినేషణ్,ములేతి , ఆయుష్ -64 
మార్చి 23న ప్రధానమంత్రి ఆయుష్ రంగానికి చెందిన మేధావులను ఉద్దేశించి మాట్లాడుతూ,కోవిడ్ -19కు ఆయుష్ పరిష్కారాలపై అధ్యయనం జరగాలని సూచించారు. అందుకు ప్రతిగా ఆయుష్ మంత్రిత్వశాఖ పలుచర్యలు తీసుకుంది. ఇందుకు ఒక ఇంటర్ డిసిప్లినరీ ఆయుష్ ఆర్ అండ్ డి టాస్క్ఫోర్సును ఏప్రిల్ 2న ఆయుష్ మంత్రిత్వశాఖ ఏర్పాటుచేసింది.
టిహెచ్ెస్టిఐలో తొలిదశ ఇన్ వివో అధ్యయనం పూర్తి అయింది. అశ్వగంధకు సంబంధించి యాంటీ వైరల్ యాక్టివిటీ విశ్లేషణ కూడా పూర్తి అయింది. మిగిలిన మూడు ఇంటర్వెన్షన్ల అధ్యయనాలు పురోగతిలో ఉ న్నాయి. అధ్యయన ఫలితాలు త్వరలోనే వెల్లడి కానున్నాయి.
ఇది ఆయుష్ మంత్రిత్వశాఖకు డిపార్టమెంట్ాఫ్ బయొటెక్నాలజీ లకు ఎంతో గర్వకారణమైన సమయం.అని ఆయుష్ మంత్రిత్వశాఖ కార్యదర్శి వైద్య రాజేష్ కొటెచా తెలిపారు. ఈ కొలాబరేషణ్ భారతదేశంలో గొప్ప పరిశొధనకు వీలుకల్పిస్తుందన్నారు. సార్స్ -సిఒవి -2 వైరస్ కు సంబంధించి ప్రస్తుతం జరుగుతున్న అధ్యయనాలపట్ల డిపార్టమెంట్ ఆఫ్ బయొటెక్నాలజీ కార్యదర్శి డాక్టర్ రేణు స్వరూప్ సంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు.