ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఆరోగ్య సంరక్షణ
ప్రజారోగ్యం, ఆస్పత్రులు అనేవి రాష్ట్ర పరిధిలో ఉన్న అంశాలు. ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కొత్త ఆసుపత్రుల ఏర్పాటు, కోవిడ్-19కి సంబంధించిన సమాచారాన్ని వ్యాప్తి చేయడం, గ్రేడేషన్, ఇప్పటికే ఉన్న ఆరోగ్య సదుపాయాలను బలోపేతం చేయడం వంటి ప్రజారోగ్య వ్యవస్థను బలోపేతం చేసే బాధ్యత సంబంధిత రాష్ట్ర/యుటి ప్రభుత్వాలపై ఉంది. జాతీయ ఆరోగ్య మిషన్  కింద రాష్ట్ర/యుటి ప్రభుత్వాల నుండి ప్రతిపాదనలు ప్రోగ్రామ్ ఇంప్లిమెంటేషన్ ప్లాన్ల  రూపంలో స్వీకరించారు, అందుబాటులో ఉన్న వనరుల ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదనలకు రికార్డ్ ఆఫ్ ప్రొసీడింగ్స్  రూపంలో ఆమోదాన్ని అందిస్తుంది.
జాతీయ ఆరోగ్య మిషన్ కింద, రాష్ట్రాలు/యుటి లు తమ కార్యక్రమాల అమలు ప్రణాళికలలో సేవలతో సహా ఐపిహెచ్ఎస్ కి బదులు ఖాళీలను పూరించడానికి ప్రతిపాదించడానికి వెసులుబాటు ఇచ్చారు. ఇది నేషనల్ ప్రోగ్రామ్ కో-ఆర్డినేషన్ కమిటీచే అంచనా వేయబడుతుంది మరియు దాని సిఫార్సుల ప్రకారం, ఆరోగ్య మరియు కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ ఆమోదించింది.
ఆరోగ్య సంరక్షణ సేవలకు నిశ్చయమైన ప్రాప్యతను అందించడానికి, దిగువ పేర్కొన్న విధంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో భారతీయ ప్రజారోగ్య ప్రమాణాలు  ద్వారా ప్రజారోగ్య సౌకర్యాల కోసం భారత ప్రభుత్వం జనాభా ప్రమాణాన్ని నిర్వచించింది:
|
|
క్రమ సంఖ్య
|
|
ప్రజారోగ్య సౌకర్యాలు
|
|
మైదాన ప్రాంతం
|
|
కొండ/గిరిజన/కష్టతరమైన ప్రాంతం
|
|
1
|
|
ఎస్సి
|
|
5000
|
|
3000
|
|
2
|
|
పీహెచ్సి
|
|
30000
|
|
20000
|
|
3
|
|
ఎఫ్ఆర్యు సిహెచ్సి కానిది
|
|
1,20000
|
|
80000
|
|
4
|
|
ఎఫ్ఆర్యు సిహెచ్సి
|
|
500000
|
|
---
రూరల్ హెల్త్ స్టాటిస్టిక్స్, 2019-20 ప్రకారం, 18610 ఆయుష్మాన్ భారత్ హెల్త్ & వెల్నెస్ సెంటర్లతో సహా 155404 గ్రామీణ ఉప కేంద్రాలు ఉన్నాయి – 24918 సబ్ సెంటర్లు , 16635 ఏబి-హెచ్డబ్ల్యూసిలు మరియు 5183 సహా గ్రామీణ ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాల  కమ్యూనిటీ హెల్త్ సెంటర్స్ .
(ఆయుష్మాన్ భారత్ కింద, నివారణ, ప్రోత్సాహకం, ఉపశమన మరియు పునరావాసంతో కూడిన సమగ్ర ప్రాథమిక ఆరోగ్య సంరక్షణ పన్నెండు ప్యాకేజీలను అందించడానికి ప్రస్తుతం ఉన్న ఉప-ఆరోగ్య కేంద్రాలు మరియు ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలు సార్వత్రిక, ఉచిత మరియు సమాజానికి దగ్గరగా ఉండే సేవలు ఏబి-హెచ్డబ్ల్యూసిలుగా మార్చబడుతున్నాయి.
ఇంకా, ప్రధానమంత్రి ఆయుష్మాన్ భారత్ హెల్త్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ మిషన్  2025-26 వరకు రూ. 64,180 కోట్లు ప్రజారోగ్యం మరియు ఇతర ఆరోగ్య సంస్కరణలపై పెట్టుబడులను పెంచడం, గ్రామీణ ప్రాంతాలలో ఆరోగ్యానికి మెరుగైన ప్రాప్యతను అందించడం ద్వారా:
ఆరోగ్య సౌకర్యాలకు ఉచిత రవాణా కోసం ఎన్హెచ్ఎం కింద నేషనల్ అంబులెన్స్ సర్వీస్ అమలుచేస్తున్నారు. ఈ సేవ మారుమూల మరియు గ్రామీణ గిరిజన ప్రాంతాలకు కూడా విస్తరించబడింది. రాష్ట్రాలు ఈ అంబులెన్స్లను తక్కువ జనాభా ప్రమాణం వద్ద లేదా సమయానుకూలంగా ఉంచడానికి స్వేచ్ఛ కలిగి ఉంటాయి, తద్వారా ఈ అంబులెన్స్లు అందరికీ సులభంగా అందుబాటులో ఉంటాయి.
- వ్యాధులను ముందస్తుగా గుర్తించేందుకు గ్రామాలు మరియు నగరాల్లో ఆరోగ్య మరియు ఆరోగ్య కేంద్రాలను బలోపేతం చేయడం.
- జిల్లా స్థాయి ఆసుపత్రులలో కొత్త క్రిటికల్ కేర్-సంబంధిత పడకల జోడింపు.
- 11 హై ఫోకస్ స్టేట్స్లో బ్లాక్ పబ్లిక్ హెల్త్ యూనిట్లకు  మద్దతు
- అన్ని జిల్లాల్లో సమీకృత జిల్లా ప్రజారోగ్య ప్రయోగశాలలు
ప్రజారోగ్య సౌకర్యాలలో నిపుణులను నిమగ్నం చేయడానికి తమకు అనువైన నిబంధనలను అనుసరించమని రాష్ట్రాలను ప్రోత్సహించడం జరుగుతుంది. నిపుణుల సేవలను "కాంట్రాక్ట్ ఇన్" మరియు "కాంట్రాక్ట్ అవుట్" పద్ధతి, అవసరమైన నిపుణులను అందించడానికి ప్రైవేట్ వైద్య సౌకర్యాలను ఎంప్యానెల్ చేయడం మరియు ప్రజా సౌకర్యాల వద్ద సర్వీస్ డెలివరీ కోసం ప్రభుత్వ వ్యవస్థ వెలుపల నిపుణులను నిమగ్నం చేసే ఇతర పద్ధతులు మరియు వీటి కోసం అభ్యర్థనలను చేర్చే విధానం ఉన్నాయి. ఎన్హెచ్ఎం కింద రాష్ట్ర ప్రోగ్రామ్ ఇంప్లిమెంటేషన్ ప్లాన్స్ లో ఈ ఏర్పాట్లు చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
ఎన్హెచ్ఎం దేశంలోని గ్రామీణ మరియు మారుమూల ప్రాంతాల్లో సేవా బట్వాడాను నిర్ధారించడానికి సిబ్బందికి క్రింది రకాల ప్రోత్సాహకాలు, గౌరవ వేతనాలను అందిస్తుంది:
-
- గ్రామీణ మరియు మారుమూల ప్రాంతాలలో మరియు వారి నివాస గృహాలలో సేవలందించే నిపుణులైన వైద్యులకు హార్డ్ ఏరియా అలవెన్స్, దీని వల్ల అటువంటి ప్రాంతాలలో ప్రజారోగ్య సౌకర్యాలలో సేవ చేయడం ప్రోత్సాహంగా ఉంటుంది.
- శిక్షణ పొందిన గైనకాలజిస్ట్లు/ ఎమర్జెన్సీ అబ్స్టెట్రిక్ కేర్ , పీడియాట్రిషియన్లు, అనస్థీటిస్ట్/ లైఫ్ సేవింగ్ అనస్థీషియా స్కిల్స్ శిక్షణ పొందిన వైద్యులకు గౌరవ వేతనం గ్రామీణ, మారుమూల ప్రాంతాల్లో సిజేరియన్లు నిర్వహించేందుకు నిపుణుల లభ్యతను పెంచడానికి అందించబడుతుంది.
- వైద్యులకు ప్రత్యేక ప్రోత్సాహకాలు, సకాలంలో ఏఎన్సి చెకప్, రికార్డింగ్ని నిర్ధారించడానికి ఏఎన్ఎం కోసం ప్రోత్సాహకాలు, కౌమార పునరుత్పత్తి మరియు లైంగిక ఆరోగ్య కార్యకలాపాలను నిర్వహించడానికి ప్రోత్సాహకాలు.
- "యూ కోట్ వియ్ పే " వంటి వ్యూహాలలో సౌలభ్యంతో సహా నిపుణులను ఆకర్షించడానికి చర్చించదగిన జీతం అందించడానికి రాష్ట్రాలు కూడా అనుమతించబడ్డాయి
ఆయుష్మాన్ భారత్ హెల్త్, వెల్నెస్ సెంటర్స్  మరొక ముఖ్యమైన భాగం "ఇ-సంజీవని" ద్వారా టెలి-కన్సల్టేషన్ సేవలను అందించడం. ఈ ప్లాట్ఫారమ్ కమ్యూనిటీలకు  లను  కనెక్ట్ చేసే హబ్, స్పోక్ మోడల్ ద్వారా టెలిమెడిసిన్ సేవలను అందిస్తుంది. స్పెషలిస్ట్ కన్సల్టేషన్ సేవల కోసం జిల్లా ఆసుపత్రులు/ వైద్య కళాశాలలకు  టెలికన్సల్టేషన్ సేవలు కమ్యూనిటీలకు ప్రత్యేకించి గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని నిపుణుల సేవలను మెరుగుపరచడం లక్ష్యంగా ఉన్నాయి.
గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కోవిడ్-19కి సంబంధించిన సమాచారాన్ని వ్యాప్తి చేయడంలో ఎంఓహెచ్ఎఫ్డబ్ల్యూ సోషల్ మీడియా ప్లాట్ఫారమ్లు, ఐవిఆర్ఎస్ ఆధారిత ప్లాట్ఫారమ్లు, టీవీ, రేడియో మరియు ఇతర మాస్ మీడియాలను ఉపయోగించుకుంది.
ఎంఓహెచ్ఎఫ్డబ్ల్యూ కొవిడ్-19 నియంత్రణ మరియు పెరి-అర్బన్, గ్రామీణ మరియు గిరిజన ప్రాంతాలలో నిర్వహణ కోసం వివిధ మార్గదర్శక పత్రాలు మరియు ప్రామాణిక ఆపరేటింగ్ ప్రొసీజర్లను  విడుదల చేసింది. అటువంటి మార్గదర్శక పత్రాలు మరియు ఎస్ఓపి లు సకాలంలో సవరిస్తారు. ఇన్ఫెక్షన్ నివారణ మరియు కోవిడ్ తగిన ప్రవర్తనపై రిస్క్ కమ్యూనికేషన్ మెటీరియల్స్ అభివృద్ధి చేయబడ్డాయి మరియు గ్రామాల్లోని వ్యూహాత్మక ప్రదేశాలలో మరియు కోవిడ్-19 కేర్ సెంటర్లలో  ప్రదర్శించడానికి అందుబాటులో ఉన్నాయి.
కోవిడ్-19 సంబంధిత కార్యకలాపాలలో విహెచ్ఎస్ఎన్సి, ఎంఏఎస్ పాత్రకు సంబంధించి ఎంఓహెచ్ఎఫ్డబ్ల్యూ ద్వారా మార్గదర్శక గమనిక భాగస్వామ్యం చేయబడింది. ఈ కమ్యూనిటీ ప్లాట్ఫారమ్లు COVID-19పై కమ్యూనిటీ-స్థాయి అవగాహనను రూపొందించడంలో పాలుపంచుకున్నాయి.
సర్వీస్ డెలివరీ, మానవ వనరులు, ఔషధాల సరఫరా మరియు డయాగ్నోస్టిక్స్ సరఫరా, ప్రోగ్రామ్ మేనేజ్మెంట్, సహా ఆరోగ్య వ్యవస్థల సంసిద్ధతకు సంబంధించి అనేక ముఖ్యమైన అంశాలను కవర్ చేస్తూ కోవిడ్ -19 వ్యాప్తి సమయంలో అవసరమైన ఆరోగ్య సేవలను అందించడం కోసం సమగ్ర మార్గదర్శక గమనికను రాష్ట్రాలు/యుటి పంచుకున్నారు. అలాగే,ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద వ్యాక్సినేషన్ డ్రైవ్, నేషనల్ కోవిడ్-19 వ్యాక్సినేషన్ ప్రోగ్రామ్, యూనివర్సల్ ఇమ్యునైజేషన్ ప్రోగ్రామ్  కింద రూపొందించబడిన మౌలిక సదుపాయాలు, లాజిస్టిక్ ఏర్పాట్లను ఉపయోగించుకుంటుంది. మొత్తం రోగనిరోధకత కార్యక్రమం ఎన్హెచ్ఎం రూపొందించిన ప్లాట్ఫారమ్లపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అలాగే, సమర్థవంతమైన కోవిడ్-19 నిర్వహణ కోసం స్పెక్ట్రం అంతటా ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రదాతలకు శిక్షణ ఎన్హెచ్ఎం శిక్షణా ఫ్రేమ్వర్క్ను ఉపయోగించుకుంటుంది.
కేంద్ర ఆరోగ్య మరియు కుటుంబ సంక్షేమ శాఖ సహాయ మంత్రి డాక్టర్ భారతి ప్రవీణ్ పవార్ ఈ మేరకు లోక్సభలో లిఖితపూర్వక సమాధానం ఇచ్చారు.