శాస్త్ర విజ్ఞాన- సాంకేతిక విజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖ
గత 9 ఏళ్లలో దొంగిలించబడిన 231 పురాతన వస్తువులను తిరిగి భారతదేశానికి తీసుకువచ్చినట్లు కేంద్ర మంత్రి డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్ తెలిపారు.
పీ ఎం మోడీ ఆధ్వర్యంలో, అనేక ప్రత్యేకమైన కొత్త కార్యక్రమాలు చేపట్టబడ్డాయి, వాటిలో ఒకటి దేశవ్యాప్తంగా సైన్స్ మ్యూజియంలను ఏర్పాటు చేయడం మరియు ఆశావహ జిల్లాల్లో సైన్స్ మ్యూజియంలను ఏర్పాటు చేయడం ప్రారంభించబడింది.
“ప్రధాని మోదీ మన ఘన వారసత్వాన్ని పరిరక్షించడానికి మరియు కొత్త వారసత్వాన్ని సృష్టించడానికి అధిక ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు”: డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్
ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోదీ బాధ్యతలు స్వీకరించిన తర్వాత గత 9 ఏళ్లలో 231 దొంగిలించబడిన పురాతన వస్తువులు తిరిగి భారతదేశానికి తీసుకువచ్చినట్లు పీఎంవో, పర్సనల్, పబ్లిక్ గ్రీవెన్స్, పెన్షన్లు, అణుశక్తి మరియు అంతరిక్ష శాఖ సహాయ మంత్రి  సైన్స్ & టెక్నాలజీ డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్ తెలిపారు. స్వాతంత్య్రం వచ్చినప్పటి నుంచి 2014 వరకు దాదాపు 70 ఏళ్లుగా గత ప్రభుత్వాలు విదేశాల నుంచి కేవలం 13 అమూల్యమైన వారసత్వ పురాతన వస్తువులను విదేశాల నుంచి తీసుకొచ్చాయని, అందుకు భిన్నంగా ఇది ఉందని ఆయన అన్నారు.
డా. జితేంద్ర సింగ్ మాట్లాడుతూ 2014 తర్వాత మొత్తం 231 పురాతన వస్తువులను తిరిగి తీసుకొచ్చామని, ఇప్పుడు వాటి సంఖ్య 244కు చేరుకుందని చెప్పారు. ఇటువంటి మరిన్ని పురాతన వస్తువులను తీసుకువచ్చే ప్రక్రియ వేగంగా కొనసాగుతోందని ఆయన తెలిపారు.
ఇక్కడి ప్రగతి మైదాన్లో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రారంభించిన మొట్టమొదటి 3 రోజుల అంతర్జాతీయ మ్యూజియం ఎక్స్పో 2023ని సందర్శించిన సందర్భంగా, డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్, ఎక్స్పోలోని వివిధ పెవిలియన్ల చుట్టూ తిరుగుతూ, మీడియా ప్రతినిధులతో మాట్లాడుతూ, గత 9 ఏళ్లలో ప్రధాని మోదీ, అనేక విశిష్టమైన కొత్త కార్యక్రమాలు చేపట్టారు, వాటిలో ఒకటి దేశవ్యాప్తంగా సైన్స్ మ్యూజియంలను ఏర్పాటు చేయడం మరియు ఆశావహ జిల్లాల్లో సైన్స్ మ్యూజియంలను ఏర్పాటు చేయడం ప్రారంభించడం జరిగింది.
సైన్స్ & టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖలోని బయోటెక్నాలజీ విభాగం ద్వారా, హిమాచల్ ప్రదేశ్లోని ఆశావహ జిల్లా చంబాలో కొన్ని నెలల క్రితం ప్రారంభించబడిన మ్యూజియంలను మేము ఇప్పటికే ఏర్పాటు చేసాము. కేరళలోని వాయనాడ్, ఉత్తరప్రదేశ్లోని సిద్ధార్థనగర్, హర్యానాలోని నుహ్, రాజస్థాన్లోని ధోల్పూర్, కర్ణాటకలోని రాయచూర్ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్లోని కళ్యాణి వంటి మ్యూజియంలు ఇప్పటికే పని చేస్తున్నాయి లేదా త్వరలో పని చేయబోతున్నాయి.
డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్ మాట్లాడుతూ, ఈ మ్యూజియంలు భారతదేశం నుండి మొట్టమొదటిసారిగా కోవిడ్ వ్యాక్సిన్ విజయగాథ, టీకాల ద్వారా వ్యాధుల నివారణకు సంబంధించిన రోగనిరోధక వ్యవస్థ యొక్క ప్రదర్శన వంటి సాంప్రదాయ జ్ఞానంతో పాటు గత కొన్నేళ్ల విజయగాథలను ప్రదర్శిస్తాయని మరియు సైన్స్ క్విజ్ కార్నర్ కూడా ఉంటుందని అన్నారు.
ఈ సందర్భంగా ప్రదర్శించిన టెక్నో మేళా, కన్జర్వేషన్ ల్యాబ్ మరియు ఎగ్జిబిషన్లను కూడా కేంద్ర మంత్రి తిలకించారు. ఈ పర్యటనలో ప్రధాని మోదీ మన వారసత్వాన్ని పరిరక్షించడంతోపాటు కొత్త వారసత్వాన్ని సృష్టించేందుకు అత్యంత ప్రాధాన్యతనిస్తున్నారు అని ఆయన అన్నారు.
ఆజాదీ కా అమృత్ మహోత్సవ్లో భాగంగా 47వ అంతర్జాతీయ మ్యూజియం దినోత్సవాన్ని ‘మ్యూజియంలు, సుస్థిరత మరియు శ్రేయస్సు’ అనే ఇతివృత్తంతో జరుపుకోవడానికి అంతర్జాతీయ మ్యూజియం ఎక్స్పో నిర్వహించబడుతోంది. అంతర్జాతీయ మ్యూజియం ఎక్స్పో 2023ని ప్రధాన మంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ ప్రతి సంవత్సరం 18 మే 2023న జరుపుకునే అంతర్జాతీయ మ్యూజియం దినోత్సవం సందర్భంగా ప్రారంభించారు.
సందర్శన సందర్భంగా, డా. జితేంద్ర సింగ్ మాట్లాడుతూ, భారతదేశం జీ 20 అద్యక్ష హోదా సంవత్సరంలో, భారతదేశ సాంస్కృతిక దౌత్యంలో కీలక పాత్ర పోషించే సాంస్కృతిక కేంద్రాలుగా అభివృద్ధి చెందడానికి మ్యూజియంలపై సమగ్ర సంభాషణను ప్రారంభించడానికి మ్యూజియం ఎక్స్పో రూపొందించబడింది.
దేశ వారసత్వం గురించి అవగాహన కల్పించేందుకు అద్భుతమైన మ్యూజియం ఎక్స్పోను నిర్వహించడం కోసం ప్రభుత్వ కార్యదర్శులు, మ్యూజియం నిపుణులు, విద్యావేత్తలు మరియు సంబంధిత సర్వీస్-టెక్నాలజీ ప్రొవైడర్లతో సహా వివిధ లబ్దిదారుల ప్రయత్నాలను డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్ అభినందించారు.
భారతదేశం అంతటా 25+ మ్యూజియంలు సంస్థల నుండి 75 క్యూరేటెడ్ వస్తువులను కలిగి ఉన్న స్టార్ ఆబ్జెక్ట్ల ప్రదర్శనను శ్రీమతి గౌరీ కృష్ణన్ పరిమూ, చీఫ్ క్యూరేటర్ క్యూరేట్ చేశారు. మ్యూజియంలు, మ్యూజియాలజీ & కన్జర్వేషన్ మరియు రాగమాల పెయింటింగ్లకు సంబంధించిన పుస్తకాలపై 500 పుస్తక కవర్ల ప్రదర్శనను కూడా మంత్రి సందర్శించారు.
మంత్రి సందర్శించిన టెక్నో మేళాలో లోథల్ మారిటైమ్ హెరిటేజ్ కాంప్లెక్స్, ఇండియన్ నేవీ మ్యూజియంలు, పోలీస్ మెమోరియల్ మ్యూజియం వంటి రాబోయే ప్రాజెక్ట్ల ప్రదర్శనతో పాటు దేశవ్యాప్తంగా మ్యూజియంలు, మ్యూజియం ప్రాజెక్టులలో ఉపయోగించబడుతున్న సాంకేతికతలను ప్రదర్శించే 55+ బూత్లు ఉన్నాయి.
భారతదేశంలోని పదార్థ శైలులలో నివారణ మరియు పరిరక్షణ విధానాల కళ మరియు శాస్త్రాన్ని ప్రదర్శించే కన్జర్వేషన్ ల్యాబ్ను కూడా మంత్రి సందర్శించారు.
ఈ ఎక్స్పోలో మాస్టర్ క్లాసులు, ప్యానెల్ చర్చలు, వర్క్షాప్లు & ఫిల్మ్ షోలు మరియు వర్చువల్ మ్యూజియంల షోకేస్ ఉన్న మ్యూజియం ఎక్స్పో సెషన్లు కూడా ఉన్నాయి.
ఆజాదీ కా అమృత్ మహోత్సవ్ ఆధ్వర్యంలో, కేంద్ర సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ మొట్టమొదటిసారిగా అంతర్జాతీయ మ్యూజియం ఎక్స్పో 2023ని నిర్వహిస్తోంది, ఇది మూడు రోజుల కార్యక్రమం, మే 18, గురువారం నుండి మే 20,2023 శనివారం వరకు న్యూఢిల్లీలోని ప్రగతి మైదాన్లో జరుగుతుంది.