మత్స్య పరిశ్రమ, పశు పోషణ మరియు పాడి పరిశ్రమ మంత్రిత్వ శాఖ
జాతీయ మత్స్య రైతుల దినోత్సవం వారి అపారమైన కృషిని, సుస్థిర ఆక్వాకల్చర్ కోసం వారి నిబద్ధతను గుర్తించడానికి యావత్ దేశానికి ఒక అవకాశం.
చేపల ప్రోటీన్ కోసం పెరుగుతున్న డిమాండ్ ను తీర్చడంలో, ఉపాధి అవకాశాలను సృష్టించడంలో , దేశ ఆహార భద్రతకు దోహదం చేయడంలో చేపల రైతులు పోషించే ముఖ్యమైన పాత్రను గుర్తించడానికి జాతీయ చేపల రైతు దినోత్సవం ఒక ముఖ్యమైన వేదికగా పనిచేస్తుంది.
సుస్థిరమైన , అభివృద్ధి చెందుతున్న మత్స్య రంగం అభివృద్ధి కోసం చేపల రైతులు, ఆక్వాకల్చర్ పరిశ్రమ నిపుణులు ఇతర భాగస్వాముల అమూల్యమైన కృషిని గుర్తించడానికి , ప్రశంసించడానికి ప్రతి సంవత్సరం జూలై 10 న జాతీయ మత్స్య రైతుల దినోత్సవం నిర్వహిస్తున్నారు.
జాతీయ మత్స్య రైతుల దినోత్సవం 2023 చేపల రైతుల అపారమైన కృషిని , సుస్థిర ఆక్వాకల్చర్ పట్ల వారి నిబద్ధతను గుర్తించడానికి యావత్ దేశానికి ఒక అవకాశం. బాధ్యతాయుతమైన పద్ధతులను అవలంబించడం ద్వారా, మత్స్య రంగం సామర్థ్యాన్ని ఉపయోగించుకోవడం ద్వారా, మనం సుసంపన్నమైన భవిష్యత్తును నిర్ధారించవచ్చు, ఆహార భద్రతను పెంచవచ్చు. దేశ సమగ్ర అభివృద్ధికి దోహదపడవచ్చు.
1957 లో ఇదే రోజున హైపోఫిసేషన్ టెక్నిక్ ద్వారా భారతీయ మేజర్ కార్ప్స్ లో ప్రేరిత సంతానోత్పత్తి , పునరుత్పత్తికి మార్గనిర్దేశం చేసిన భారతీయ మత్స్య రంగ ప్రొఫెసర్ డాక్టర్ హీరాలాల్ చౌదరి , ఆయన సహచరుడు డాక్టర్ కె.హెచ్.అలీకున్హి చేసిన కృషిని గౌరవించడానికి , జ్ఞాపకం చేసుకోవడానికి జాతీయ మత్స్య
పరిశ్రమాభివృద్ధి సమాఖ్య
 జాతీయ చేపల రైతు దినోత్సవం నిర్వహిస్తోంది. జరుపుకుంటారు, వారి కృషి అంతిమంగా చివరికి ఇన్ లాండ్ ఆక్వాకల్చర్ లో విప్లవానికి దారితీసింది.
చేపల పెంపకందారులు, ఆక్వాప్రెన్యూర్లు  , మత్స్యకారులు దేశ మత్స్య రంగం అభివృద్ధికి చేసిన కృషిని గుర్తించడం , మన మత్స్య వనరులను సుస్థిరంగా నిర్వహించే మార్గాలను సమిష్టిగా ఆలోచించడానికి, చర్చించడానికి ఒక పర్యావరణ వ్యవస్థను సృష్టించడం ఈ దినోత్సవాన్ని జరుపుకోవడం ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. చేపల ప్రోటీన్ కోసం పెరుగుతున్న డిమాండ్ ను తీర్చడంలో, ఉపాధి అవకాశాలను సృష్టించడంలో , దేశ ఆహార భద్రతకు దోహదం చేయడంలో చేపల రైతులు పోషించే ముఖ్యమైన పాత్రను గుర్తించడానికి జాతీయ చేపల రైతు దినోత్సవం ఒక ముఖ్యమైన వేదికగా పనిచేస్తుంది. ఆధునిక ఆక్వాకల్చర్ పద్ధతులను అవలంబించడంలో, చేపల ఉత్పాదకతను మెరుగుపరచడంలో , జల వనరులను సంరక్షించడంలో వారి అంకితభావం , ఆవిష్కరణను ఇది చాటి చెబుతుంది. కొన్నేళ్లుగా, శాస్త్రీయ పరిశోధన , సాంకేతిక జోక్యాలతో మత్స్య రంగం గణనీయమైన పురోగతిని సాధించింది.
ఈ సందర్భంగా, విజ్ఞానాన్ని వ్యాప్తి చేయడానికి, అనుభవాలను పంచుకోవడానికి , భాగస్వాముల మధ్య సహకారాన్ని పెంపొందించడానికి దేశవ్యాప్తంగా సెమినార్లు, వర్క్ షాప్ లు, ఎగ్జిబిషన్ లు, ఇంటరాక్టివ్ సెషన్ లు వంటి వివిధ కార్యకలాపాలను నిర్వహిస్తారు. మత్స్య రంగానికి చెందిన నిపుణులు, వృత్తి నిపుణులు ఆక్వాకల్చర్ లో తాజా పరిణామాలు, పరిశోధన ఫలితాలు, నూతన ధోరణులపై అవగాహన కల్పిస్తారు.
దేశంలో నీలి విప్లవం ద్వారా మత్స్యరంగాన్ని సమగ్రంగా తీర్చిదిద్దడంలో, ఆర్థిక పురోగతిని, శ్రేయస్సును తీసుకురావడంలో భారత ప్రభుత్వం ఎల్లప్పుడూ ముందు ఉంటోంది. ఉత్పత్తి, ఉత్పాదకతను పెంచడం, నాణ్యతను మెరుగుపరచడం, దేశీయ చేపల వినియోగం, ఎగుమతి వాణిజ్యాన్ని పెంచడం, వ్యర్థాలను తగ్గించడం, తద్వారా నిరుద్యోగ యువతకు స్వయం ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించడం ఈ రంగం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. 2015 నుంచి ఇప్పటి వరకు మొత్తంగా రూ.38,572 కోట్ల పెట్టుబడులను కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ రంగానికి అందించింది. రూ.3 వేల కోట్ల పెట్టుబడితో 2016లో ప్రవేశపెట్టిన నీలి విప్లవ పథకం కింద చేపల పెంపకంలో సమీకృత అభివృద్ధి, నిర్వహణ కార్యక్రమం కీలక పాత్ర పోషించింది. చేపల ఉత్పత్తిని పెంచడానికి మొత్తంగా మత్స్య, ఆక్వాకల్చర్ రంగంలో మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి ఊతం ఇచ్చేందుకు మత్స్య రంగానికి రూ.7522.48 కోట్లతో ఫిషరీస్ అండ్ ఆక్వాకల్చర్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ డెవలప్మెంట్ ఫండ్  ఏర్పాటు ను 2018 కేంద్ర బడ్జెట్లో ఆర్థిక మంత్రి ప్రకటించారు.
ఎఫ్ఐడిఎఫ్ కింద ప్రాజెక్టుల అంచనా లేదా వాస్తవ ప్రాజెక్టు వ్యయంలో 80% వరకు వడ్డీ రాయితీతో రుణాలకు అర్హత కలిగి ఉన్నాయి. 2020లో ప్రధాన మంత్రి మత్స్య సంపద యోజన  పథకాన్ని ప్రధాన మంత్రి ఆవిష్కరించారు, ఇది భారతదేశంలో మత్స్య రంగాన్ని సుస్థిర , బాధ్యతాయుతమైన అభివృద్ధి ద్వారా నీలి విప్లవాన్ని తీసుకురావడానికి, ఐదేళ్లలో మొత్తం రూ.20,050 కోట్ల పెట్టుబడిని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. 2023-24 కేంద్ర బడ్జెట్ లో రూ.6,000 కోట్ల పెట్టుబడితో పీఎంఎంఎస్ వై కింద ఉప పథకాన్ని ఆర్థిక మంత్రి ప్రకటించారు. 2024–25 నాటికి చేపల ఉత్పత్తిని 22 ఎంఎంటీలకు పెంచడం పీఎంఎంఎస్ వై ప్రధాన లక్ష్యం.
ఈ ప్రతిష్టాత్మక కార్యక్రమం ద్వారా ఈ రంగంలో దాదాపు 55 లక్షల మందికి ఉపాధి అవకాశాలు లభించనున్నాయి. సుస్థిర వృద్ధి, అభివృద్ధికి ప్రాధాన్యమివ్వడం ద్వారా మత్స్యరంగాన్ని మార్చేందుకు, లక్షలాది మంది జీవితాలను మెరుగుపర్చడానికి పీఎంఎంఎస్ వై కట్టుబడి ఉంది.
చేపల పెంపకం, ఆక్వాకల్చర్ లో సరికొత్త ఆవిష్కరణలను చేర్చడం, ప్రైవేటు రంగ భాగస్వామ్యానికి అనుకూలమైన వాతావరణాన్ని పెంపొందించడం, ఎంటర్ ప్రెన్యూర్ షిప్ వృద్ధి, వ్యాపార నమూనాల అభివృద్ధి, సులభతర వాణిజ్యాన్ని ప్రోత్సహించడం, ఆవిష్కరణలు, స్టార్టప్ లు, ఇంక్యుబేటర్లు వంటి కార్యక్రమాలకు ఈ కార్యక్రమం ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది.
భారత ప్రభుత్వ మత్స్య, పశుసంవర్ధక, పాడిపరిశ్రమ శాఖ, భారతీయ మత్స్య రంగం అసాధారణ విజయాలను చాటి చెబుతూ జాతీయ చేపల రైతు దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తోంది. ఈ సంవత్సరం, మత్స్య పరిశ్రమలో పురోగతి , వృద్ధికి తొమ్మిదేళ్లు. ఈ ముఖ్యమైన మైలురాయిని దృష్టిలో ఉంచుకుని, జూలై 10 - 11 తేదీలలో తమిళనాడులోని అందమైన నగరం మహాబలిపురంలో 'సమ్మర్ మీట్ 2023' 'స్టార్టప్ కాన్ కేవ్ ‘ లను డిపార్ట్ మెంట్ నిర్వహిస్తోంది.
'సమ్మర్ మీట్ 2023', 'స్టార్టప్ కాన్ కేవ్’ లు భారతీయ మత్స్య రంగం సాధించిన గణనీయమైన విజయాలను ప్రముఖంగా వివరించడానికి, పరిశ్రమలో సృజనాత్మకత , వ్యవస్థాపకతను ప్రోత్సహించడానికి వేదికలుగా పనిచేస్తాయి. ఈ కార్యక్రమం చేపల రైతులు, పరిశోధకులు, పరిశ్రమ నిపుణులు, పారిశ్రామికవేత్తలు , విధాన నిర్ణేతలను విజ్ఞానాన్ని పరస్పరం పంచుకోవడానికి, అనుభవాలను పంచుకోవడానికి , చేపల పరిశ్రమ సుస్థిర అభివృద్ధికి భవిష్యత్తు అవకాశాలను అన్వేషించడానికి ఒకే వేదిక పైకి తీసుకువస్తుంది. ఔత్సాహిక పారిశ్రామికవేత్తలు, అంకుర సంస్థలు చేపల పెంపకం, ఆక్వాకల్చర్ రంగాల్లో తమ వినూత్న ఆలోచనలు, ఉత్పత్తులు, సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని ప్రదర్శించేందుకు 'స్టార్టప్ కాన్ క్లేవ్ ' ప్రత్యేక వేదికను కల్పిస్తుంది. మత్స్య పరిశ్రమ వృద్ధికి, ఆధునీకరణకు దోహదపడే కొత్త వెంచర్లను ప్రోత్సహించడం, మద్దతు ఇవ్వడం ఈ సదస్సు లక్ష్యం.
దేశవ్యాప్తంగా సుమారు 10500 మంది చేపల రైతులు, ఆక్వాప్రెన్యూర్లు, మత్స్యకారులు, వృత్తి నిపుణులు, అధికారులు, శాస్త్రవేత్తలు ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొననున్నారు. చేపల పెంపకం, ఆక్వాకల్చర్, సంబంధిత సాంకేతిక పరిజ్ఞానానికి సంబంధించిన వివిధ అంశాలను ప్రదర్శించే సుమారు 50 స్టాళ్లను ఈ కార్యక్రమంలో ఏర్పాటు చేయనున్నారు. ఈ కార్యక్రమంలో ఫిషరీస్ స్టార్టప్ లు/ఫిష్ ఎఫ్ పీఓలు/ఫిష్ కోఆపరేటివ్స్ పై ఎగ్జిబిషన్ ప్రారంభోత్సవం, ఆ తర్వాత డీవోఎఫ్ సాధించిన విజయాల ప్రదర్శన, కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకం లబ్ధిదారు, నాన్ బెనిఫిషియరీ ఓరియెంటెడ్, సెంట్రల్ సెక్టార్ స్కీమ్ కింద డీవోఎఫ్, భారత ప్రభుత్వం మద్దతుతో ఫిషరీస్ ప్రాజెక్టుల వర్చువల్ ప్రారంభోత్సవం ఉంటాయి. ఫిషరీస్ స్టార్టప్స్ అవార్డుల ప్రదానోత్సవంలో ప్రారంభ ప్రదేశాల్లో మత్స్యకారులు/ మత్స్యకారులతో వర్చువల్ ఇంటరాక్షన్ జరుగుతుంది.
కేంద్ర మంత్రి, మత్స్య, పశుసంవర్ధక, పాడిపరిశ్రమ శాఖ సహాయ మంత్రులు ఈ రంగం పురోగతిని వివరిస్తూ, మత్స్యరంగంలో తాజా ధోరణులు, ఉత్తమ పద్ధతులు, అభివృద్ధి చెందుతున్న అవకాశాలపై విలువైన అవగాహన కల్పిస్తారు. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు చెందిన మత్స్యశాఖ మంత్రులు, సీనియర్ అధికారులు పాల్గొని తమ అనుభవాలను పంచుకోవడంతో పాటు మత్స్యరంగంలో భవిష్యత్తులో ఎదురయ్యే సవాళ్లపై చర్చించి ముందుకు సాగే వ్యూహాలను రూపొందించనున్నారు.
భారత మత్స్యరంగం విజయంలో ప్రధాన పాత్ర పోషించిన మత్స్య, పశుసంవర్ధక, పాడిపరిశ్రమ శాఖ దేశవ్యాప్తంగా చేపల పెంపకందారులు, మత్స్యకారుల అలుపెరగని కృషిని గుర్తించింది. ఈ వేడుక వారి గణనీయమైన సహకారాలను గుర్తించడానికి , మన కృతజ్ఞతను వ్యక్తం చేయడానికి ఒక అవకాశాన్ని అందిస్తుంది. దేశవ్యాప్తంగా వివిధ భాగస్వాములను చేరుకోవడానికి మొత్తం కార్యక్రమాన్ని ప్రత్యక్ష ప్రసారం చేయనున్నారు.
Link: https://youtube.com/@NFDBINDIA