మహిళా, శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ
పిల్లలపై సైబర్ నేరాల నివారణకు చర్యలు
ఎలక్ట్రానిక్స్, ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ  నుండి అందిన సమాచారం ప్రకారం, సోషల్ మీడియాలో అశ్లీలత యొక్క భయంకరమైన సమస్య మరియు పిల్లలు మరియు సమాజంపై దాని ప్రభావం గురించి అధ్యయనం చేయడానికి రాజ్యసభ అడ్హాక్ కమిటీ నివేదిక సిఫార్సులకు అనుగుణంగా మొత్తంగా, ప్రభుత్వం ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ  రూల్స్, 2021ని నోటిఫై చేసింది -
 ఫిర్యాదులను సమయానుకూలంగా పరిష్కరించడంతోపాటు బలమైన ఫిర్యాదుల పరిష్కార యంత్రాంగాన్ని అనుసరించడానికి మధ్యవర్తులు;
 మధ్యవర్తులు తమ నిబంధనలు మరియు షరతులను వినియోగదారులకు తెలియజేయాలి, ఇందులో ఏదైనా ఇతర హానికరమైన, అశ్లీలమైన, మైనర్లకు హాని కలిగించే ఏదైనా సమాచారాన్ని హోస్ట్, ప్రదర్శించడం, అప్లోడ్ చేయడం, సవరించడం, ప్రచురించడం, ప్రసారం చేయడం, నవీకరించడం లేదా భాగస్వామ్యం చేయడం వంటివి చేయకూడదు. లేకపోతే చట్టవిరుద్ధం;
 సమాచారం యొక్క మొదటి మూలకర్త యొక్క గుర్తింపును ప్రారంభించడానికి ప్రధానంగా సందేశ సేవలను అందించే ముఖ్యమైన సోషల్ మీడియా మధ్యవర్తులు; మరియు
 పిల్లల లైంగిక వేధింపుల మెటీరియల్ని చురుగ్గా గుర్తించడానికి సాంకేతికత ఆధారిత చర్యలను అమలు చేయడానికి ముఖ్యమైన సోషల్ మీడియా మధ్యవర్తి .
పిల్లలపై జరిగే నేరాలతో సహా సైబర్ నేరాలను సమగ్రంగా మరియు సమన్వయంతో ఎదుర్కోవడానికి యంత్రాంగాన్ని బలోపేతం చేయడానికి, MeitY, ఇన్ఫర్మేషన్ సెక్యూరిటీ ఎడ్యుకేషన్ & అవేర్నెస్  అనే ప్రోగ్రామ్ ద్వారా వినియోగదారులలో అవగాహన కల్పిస్తోంది. ఇంటర్నెట్ని ఉపయోగించడం మరియు పుకార్లు/నకిలీ వార్తలను పంచుకోవద్దని వారికి సలహా ఇవ్వడం. సమాచార భద్రత అవగాహన కోసం ప్రత్యేక వెబ్సైట్  అన్ని సంబంధిత అవగాహన విషయాలను అందిస్తుంది.
అంతేకాకుండా, శిక్షను మరింత కఠినతరం చేయడానికి 2019లో లైంగిక నేరాల నుండి పిల్లల రక్షణ  చట్టం, 2012 సవరించబడింది. సవరణలో చైల్డ్ పోర్నోగ్రఫీ నిర్వచనం సెక్షన్ 2 కింద చేర్చబడింది. అశ్లీల ప్రయోజనాల కోసం పిల్లలను ఉపయోగించినందుకు మరింత కఠినమైన శిక్ష కోసం చట్టంలోని సెక్షన్ 14 సవరించబడింది. ఇంకా సెక్షన్ 15 కూడా సవరించబడింది మరియు కోర్టులో రిపోర్టింగ్ లేదా సాక్ష్యంగా ఉపయోగించడం కోసం మినహా ఏ సమయంలోనైనా ఏదైనా పద్ధతిలో ప్రసారం చేయడం లేదా ప్రచారం చేయడం లేదా ప్రదర్శించడం లేదా పంపిణీ చేయడం కోసం పిల్లలకి సంబంధించిన అశ్లీల విషయాలను నిల్వ చేయడం లేదా కలిగి ఉండటం కోసం మరింత కఠినమైన శిక్షను ప్రవేశపెట్టారు.
లైంగిక నేరాల నుండి పిల్లల రక్షణ  నియమాలు, 2020 ప్రకారం పంచాయతీ భవనాలు, కమ్యూనిటీ కేంద్రాలు, పాఠశాలలు మరియు కళాశాలలు, బస్ టెర్మినల్స్, రైల్వే స్టేషన్లు, స్థలాలు వంటి అన్ని బహిరంగ ప్రదేశాలలో సంబంధిత ప్రభుత్వాలు తగిన మెటీరియల్ మరియు సమాచారాన్ని పంపిణీ చేయవచ్చని నిర్దేశిస్తుంది. సమాజం, విమానాశ్రయాలు, టాక్సీ స్టాండ్లు, సినిమా హాళ్లు మరియు ఇతర ప్రముఖ ప్రదేశాలు మరియు ఇంటర్నెట్ మరియు సోషల్ మీడియా వంటి వర్చువల్ స్పేస్లలో తగిన రూపంలో కూడా ప్రచారం చేయబడతాయి.
హోం వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ కూడా నిర్భయ ఫండ్ కింద మహిళలు మరియు పిల్లలకు వ్యతిరేకంగా సైబర్ క్రైమ్ ప్రివెన్షన్  అనే పథకాన్ని అమలు చేస్తోంది, దీని మొత్తం రూ. 223.19 కోట్లు. CCPWC కింద, MHA రాష్ట్రాలు / UTలకు సైబర్ ఫోరెన్సిక్ కమ్ ట్రైనింగ్ లాబొరేటరీలను ఏర్పాటు చేయడానికి, జూనియర్ సైబర్ కన్సల్టెంట్ల నియామకం మరియు లా ఎన్ఫోర్స్మెంట్ ఏజెన్సీలు  ఇన్వెస్టిగేటర్లు, ప్రాసిక్యూటర్లు మరియు జ్యుడీషియల్ ఆఫీసర్లకు ప్రయోగాత్మకంగా శిక్షణ అందించడానికి శిక్షణ సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడానికి మంజూరు చేసింది. 28 రాష్ట్రాలు/యుటిలు సైబర్ ఫోరెన్సిక్ ట్రైనింగ్ లాబొరేటరీని ఏర్పాటు చేశాయి. 19000 మందికి పైగా పోలీసు సిబ్బంది, ప్రాసిక్యూటర్లు మరియు జ్యుడీషియల్ అధికారులు శిక్షణ పొందారు.
ఈ సమాచారాన్ని కేంద్ర మహిళా శిశు అభివృద్ధి శాఖ మంత్రి శ్రీమతి. స్మృతి జుబిన్ ఇరానీ ఈరోజు రాజ్యసభలో లిఖితపూర్వకంగా సమాధానం ఇచ్చారు.