శాస్త్ర విజ్ఞాన- సాంకేతిక విజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖ
మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ బయోటెక్నాలజీ  మరియు దాని పిఎస్యు, బయోటెక్నాలజీ ఇండస్ట్రీ రీసెర్చ్ అసిస్టెన్స్ లు భారత్ బయోటెక్ ఇంటర్నేషనల్ లిమిటెడ్  ద్వారా కొవిడ్కు ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి ఇంట్రానాసల్ వ్యాక్సిన్ అభివృద్ధిలో ప్రధాన సహకారాన్ని అందించినందుకు సైన్స్ & టెక్నాలజీ ఇంచార్జ్ మంత్రిగా తాను గర్విస్తున్నానని డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్ చెప్పారు.
దీన్ని సాధ్యం చేసినందుకు ప్రధాని నరేంద్ర మోదీకి పూర్తి క్రెడిట్ ఇస్తున్నారని మరియు పీఎం మోడీ వ్యక్తిగత జోక్యం మరియు క్రమమైన పర్యవేక్షణ "మిషన్ కోవిడ్ సురక్ష"ని ప్రారంభించడంలో స్ఫూర్తినిచ్చిందని మంత్రి తెలిపారు. అంతే కాకుండా ఇది ఆత్మనిర్భర్ భారత్ను బలోపేతం చేయడంతో పాటు ప్రపంచ వ్యాక్సిన్గా భారతదేశం హోదాను పెంచిందని అన్నారు. అభివృద్ధి మరియు తయారీ కేంద్రం ద్వారా భారతదేశ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ సామర్థ్యాల బలాన్ని ప్రదర్శిస్తుందని చెప్పారు.
అంతకుముందు 12 సంవత్సరాలు మరియు అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న పిల్లలు మరియు పెద్దల్లో కొవిడ్-19 నివారణ కోసం భారత్ దేశీయంగా అభివృద్ధి చేయబడిన డిఎన్ఏ ఆధారిత వ్యాక్సిన్ అయిన జైకోవ్-డి కూడా సైన్స్ & టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖలోని బయోటెక్నాలజీ విభాగం  భాగస్వామ్యంతో బైరాక్ ద్వారా 'మిషన్ కోవిడ్ సురక్ష' కింద అభివృద్ధి చేయబడింది.
కేంద్ర సైన్స్ & టెక్నాలజీ సహాయ మంత్రి ; ఎర్త్ సైన్సెస్ సహాయ మంత్రి ; ఎంఓఎస్ పిఎంఓ, పర్సనల్, పబ్లిక్ గ్రీవెన్స్, పెన్షన్స్, అటామిక్ ఎనర్జీ మరియు స్పేస్ మంత్రి డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్ ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి నాసికా వ్యాక్సిన్ను తయారు చేసినందుకు "టీమ్ బయోటెక్"ని ప్రశంసించారు.
మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ బయోటెక్నాలజీ  మరియు దాని పిఎస్యు, బయోటెక్నాలజీ ఇండస్ట్రీ రీసెర్చ్ అసిస్టెన్స్ లు భారత్ బయోటెక్ ఇంటర్నేషనల్ లిమిటెడ్  ద్వారా కొవిడ్కు ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి ఇంట్రానాసల్ వ్యాక్సిన్ అభివృద్ధిలో ప్రధాన సహకారాన్ని అందించినందుకు సైన్స్ & టెక్నాలజీ ఇంచార్జ్ మంత్రిగా తాను గర్విస్తున్నానని డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్ చెప్పారు.
దీనిని సాధ్యం చేసినందుకు ప్రధాని నరేంద్ర మోదీకి డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్ పూర్తి క్రెడిట్ ఇచ్చారు. పిఎం మోదీ వ్యక్తిగత జోక్యం మరియు క్రమమైన పర్యవేక్షణ "మిషన్ కోవిడ్ సురక్ష" ప్రారంభించడానికి ప్రేరణనిచ్చిందని, ఇది ఆత్మనిర్భర్ భారత్ను బలోపేతం చేయడమే కాకుండా ప్రపంచవ్యాప్తంగా భారతదేశ స్థాయిని పెంచిందని అన్నారు. టీకా అభివృద్ధి మరియు తయారీ కేంద్రం ద్వారా భారతదేశ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ సామర్థ్యాల బలాన్ని ప్రదర్శిస్తుందని..ఇది ప్రతి భారతీయుడికి గర్వకారణమని ఆయన అన్నారు.
ఉత్పత్తి అభివృద్ధి మరియు క్లినికల్ ట్రయల్స్ "మిషన్ కోవిడ్ సురక్ష" కింద బయోటెక్నాలజీ శాఖ మరియు బిఐఆర్ఏసి ద్వారా నిధులు సమకూర్చబడిందని మంత్రి వివరించారు. ఈ వ్యాక్సిన్ ప్రాథమికంగా రెండు డోస్ షెడ్యూల్లో, హోమోలాగస్ బూస్టర్ డోస్ల కోసం 18 ఏళ్లు మరియు అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్నవారికి అత్యవసర పరిస్థితుల్లో పరిమితం చేయబడిన ఉపయోగం కింద ఆమోదం పొందిందని ఆయన తెలిపారు.
డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ బయోటెక్నాలజీ పరిధిలోని స్వయంప్రతిపత్త సంస్థ అయిన న్యూఢిల్లీలోని నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇమ్యునాలజీ  ప్రయోగదశలో పాల్గొనేవారిలో టీకా-ప్రేరిత సార్స్-కోవ్-2 నిర్దిష్ట దైహిక మరియు శ్లేష్మ సెల్యులార్ రోగనిరోధక ప్రతిస్పందనలను పరిశీలించడానికి దాని "హ్యూమన్ ఇమ్యూన్ మానిటరింగ్ మరియు టి-సెల్ ఇమ్యునోఅస్సే ప్లాట్ఫారమ్"ను ఉపయోగించుకుంది.
ఇంటరాక్టివ్ రీసెర్చ్ స్కూల్ ఫర్ హెల్త్ అఫైర్స్ , పూణే  మూడు ట్రయల్ సైట్ల నుండి వైరస్ న్యూట్రలైజింగ్ యాంటీబాడీస్ టైటర్ను లెక్కించడానికి “ప్లాక్ రిడక్షన్ న్యూట్రలైజేషన్ అస్సే” ని పూర్తి చేసింది.
టీకా అనేది ప్రీ-ఫ్యూజన్ స్టెబిలైజ్డ్ స్పైక్ ప్రొటీన్తో కూడిన రీకాంబినెంట్ రెప్లికేషన్ డెఫిసియెంట్ అడెనోవైరస్ వెక్టర్డ్ వ్యాక్సిన్. ఈ టీకా అభ్యర్థి విజయవంతమైన ఫలితాలతో I, II మరియు III క్లినికల్ ట్రయల్స్లో మూల్యాంకనం చేయబడ్డారు. నాసికా చుక్కల ద్వారా ఇంట్రానాసల్ డెలివరీని అనుమతించడానికి ఇది ప్రత్యేకంగా రూపొందించబడింది. సులభంగా నిల్వ చేయడానికి మరియు పంపిణీ చేయడానికి టీకా 2-8 ° C వద్ద స్థిరంగా ఉంటుంది.
ఇంతకుముందు 12 సంవత్సరాలు మరియు అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న పిల్లలు మరియు పెద్దలకు అందించడానికి కోవిడ్ -19 కోసం ప్రపంచంలోనే మొట్టమొదటి మరియు భారతదేశం యొక్క స్వదేశీంగా అభివృద్ధి చేసిన డిఎన్ఏ ఆధారిత వ్యాక్సిన్ జైకోవ్-డి కూడా డిబిటి పిఎస్యు అయిన బిఐఆర్ఏసీ ద్వారా 'మిషన్ కోవిడ్ సురక్ష' కింద సైన్స్ & టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖలోని బయోటెక్నాలజీ విభాగం  భాగస్వామ్యంతో అభివృద్ధి చేయబడింది.