ప్రధాన మంత్రి కార్యాలయం
హిమాచల్ ప్రదేశ్ లోని చంబా లో అభివృద్ధి కార్యక్రమాల ప్రారంభోత్సవం సందర్భంగా ప్రధాన మంత్రి ప్రసంగం పాఠం
భారత్ మాతా కీ - జై!
భారత్ మాతా కీ - జై!

కొన్నేళ్ల విరామం తర్వాత ఇక్కడికి వస్తున్నందుకు ముందుగా చంబా ప్రజలకు క్షమాపణలు చెప్పాలనుకుంటున్నాను. కానీ మరోసారి వచ్చి మీ అందరితో సంభాషించే అవకాశం లభించడం నా అదృష్టం; ఈ రోజు మీ ఆశీర్వాదాలను కూడా కోరుతున్నాను.
రెండు రోజుల క్రితం, నేను ఉజ్జయినిలోని మహాకాల్ నగరంలో ఉన్నాను. మరియు ఈ రోజు నేను మణిమహేష్ భూమిలో ఉన్నాను. ఈ రోజు నేను ఈ చారిత్రాత్మక ప్రదేశానికి వచ్చినప్పుడు, నా స్నేహితులతో ఇక్కడ గడిపిన క్షణాలు మరియు నిజంగా సంతోషకరమైన అనుభవాలు అయిన రాజ్మా-మద్రా వంటి కొన్ని పాత జ్ఞాపకాలు నాకు గుర్తుకు రావడం చాలా సహజం.
చంబా ప్రజలు నాకు చాలా ఆప్యాయతలను, ఆశీస్సులను అందించారు. అందుకే కొన్ని నెలల క్రితం మింజర్ మేళా సందర్భంగా ఓ టీచర్ ఉత్తరం రాసి చంబేకి సంబంధించిన పలు విషయాలను నాతో పంచుకున్నారు. నేను కూడా నా 'మన్ కీ బాత్' కార్యక్రమంలో దేశం మరియు ప్రపంచంతో ఈ విషయాన్ని పంచుకున్నాను. కాబట్టి ఈరోజు చంబాతో సహా హిమాచల్ ప్రదేశ్లోని దుర్వినియోగమైన గ్రామాలకు రోడ్లు మరియు ఉపాధి కల్పించే విద్యుత్ ప్రాజెక్టులను అంకితం చేయడం నాకు చాలా ఆనందంగా ఉంది.
నేను ఇక్కడ మీ మధ్య నివసించినప్పుడు, 'కొండ నీరు మరియు పర్వత యువత సాధారణంగా దాని అభివృద్ధికి ఉపయోగించబడదు' అనే పాత సామెతను నిర్మూలించాల్సిన అవసరం ఉందని నేను చెప్పాను. ఈ రోజు మనం ఆ పాత దృశ్యాన్ని మార్చాము. ఇప్పుడు ఇక్కడి నీటిని మీరు ఉపయోగించుకోవచ్చు; మరియు ఇక్కడి యువత కూడా ఎంతో ఉత్సాహంతో అభివృద్ధి పయనాన్ని ముందుకు తీసుకువెళతారు. మీ జీవితాలను సులభతరం చేసిన ఈ ప్రాజెక్ట్లన్నింటికీ మీకు హృదయపూర్వక అభినందనలు!
సోదర సోదరీమణులారా,
కొంతకాలం క్రితం, భారతదేశం స్వాతంత్ర్యం పొంది 75 సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకుంది. ఈ రోజు మనం ఉన్న మైలురాయి అభివృద్ధి కోణం నుండి చాలా కీలకమైనది ఎందుకంటే ఇక్కడ నుండి మనం ఇంతకు ముందు ఎవరూ ఊహించని విధంగా దూసుకుపోవాలి. భారతదేశం యొక్క 'ఆజాదీ కా అమృతకాల్' ఇప్పటికే ప్రారంభమైంది మరియు మనం 'అభివృద్ధి చెందిన' భారతదేశం యొక్క సంకల్పాన్ని సాధించాలి. ప్రతి భారతీయుడి సంకల్పం ఇప్పుడు నెరవేరాలి. రాబోయే కొద్ది నెలల్లో, హిమాచల్ ఏర్పడి 75 సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకోనుంది. అంటే దేశానికి స్వాతంత్య్రం వచ్చి 100 ఏళ్లు పూర్తయ్యే సరికి హిమాచల్ కూడా ఏర్పడి 100 ఏళ్లు పూర్తవుతుంది. అందువల్ల, రాబోయే 25 సంవత్సరాలలో ప్రతిరోజూ, ప్రతి క్షణం మనందరికీ, దేశవాసులందరికీ మరియు ముఖ్యంగా హిమాచల్ ప్రజలకు చాలా ముఖ్యమైనది.
స్నేహితులారా,
మన గత అనుభవం ఏమి చెబుతుంది? శాంతా జీ మరియు ధుమల్ జీ ఈ ప్రదేశానికి తమ జీవితాలను ఎలా అంకితం చేశారో మనం చూశాం. హిమాచల్లో వారి హయాంలో, భారతీయ జనతా పార్టీ నాయకులు మరియు కార్యకర్తలు ప్రతి చిన్న విషయానికి, హిమాచల్ హక్కుల కోసం - విద్యుత్, నీరు, అభివృద్ధి మరియు దాని వాటా వంటి ప్రాథమిక హక్కుల కోసం ఢిల్లీకి వెళ్లవలసి వచ్చింది. కానీ ఢిల్లీలో హిమాచల్ల ఈ డిమాండ్లను ఎవరూ వినరు. హిమాచల్ ఫైల్లు ఒక డెస్క్ నుండి మరో డెస్క్కి తిరుగుతూనే ఉన్నాయి. అందుకే సహజ వనరులు, సాంస్కృతిక, ఆధ్యాత్మిక అంశాలతో సమృద్ధిగా ఉన్న చంబా వంటి ప్రాంతాలు అభివృద్ధి రేసులో వెనుకబడిపోయాయి. 75 సంవత్సరాల తర్వాత నేను దాని సామర్థ్యాన్ని గుర్తించినందున నేను ఒక ఆకాంక్షాత్మక జిల్లాగా ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టవలసి వచ్చింది.
సౌకర్యాలు లేకపోవడంతో ఇక్కడ నివసించే ప్రజల జీవనం అతలాకుతలమైంది. బయటి నుంచి వచ్చే పర్యాటకులు ఇక్కడికి ఎలా చేరుకుంటారు?
జైరామ్ జీ మనకు చంబా పాటను గుర్తు చేశారు -
జమ్మూ ఏ ది రాహేం , చంబా కితానా అక్దూర్ , _
పరిస్థితిని వివరించడానికి ఇది సరిపోతుంది. అంటే ఇక్కడికి రావాలని చాలా ఆత్రుత ఉండేది, కానీ ఇక్కడికి చేరుకోవడం అంత తేలిక కాదు. జైరామ్ జీ కేరళ కుమార్తె దేవిక గురించి ప్రస్తావించారు. ఆమె కేరళ గడ్డపై హిమాచలీ జానపద పాట పాడింది. 'ఏక్ భారత్ శ్రేష్ఠ భారత్' కల ఇలా నెరవేరుతుంది. హిమాచల్ను ఎన్నడూ చూడని లేదా హిందీ భాషతో సంబంధం లేని ఒక అమ్మాయి పూర్తి భక్తితో చంబా పాటలు పాడినప్పుడు, చంబా శక్తికి నిదర్శనం మనకు లభిస్తుంది. 'ఏక్ భారత్ శ్రేష్ఠ భారత్' సందేశం దేశవ్యాప్తంగా వ్యాపించేలా కూతురు దేవికను ఎంతగానో ప్రశంసించినందుకు చంబాకు కృతజ్ఞతలు. 'ఏక్ భారత్- శ్రేష్ఠ భారత్' పట్ల చంబా ప్రజల ఈ సెంటిమెంట్ చూసి నేను చలించిపోయాను.
స్నేహితులారా,
నేడు హిమాచల్ డబుల్ ఇంజన్ ప్రభుత్వ శక్తిని కలిగి ఉంది. ఈ డబుల్ ఇంజిన్ యొక్క శక్తి HP వృద్ధిని రెట్టింపు వేగంతో ముందుకు నడిపించింది. గత ప్రభుత్వాలు పని చేయడానికి సులువుగా లేదా పనిభారం తక్కువగా ఉండి, రాజకీయ లబ్ధి ఎక్కువగా ఉండే ప్రదేశాల్లో సౌకర్యాలు కల్పించేవారు. అందుచేత దుర్గమ ప్రాంతాలకు, గిరిజన ప్రాంతాలకు అంతిమంగా మాత్రమే అందే సౌకర్యాలు. కానీ ఈ సౌకర్యాలు ఈ ప్రాంతాల్లోనే చాలా అవసరం. ఫలితంగా కొండ ప్రాంతాలకు, గిరిజన ప్రాంతాలకు అంతిమంగా రోడ్లు, విద్యుత్, నీరు వంటి సౌకర్యాలు చేరేవి. కానీ డబుల్ ఇంజిన్ ప్రభుత్వ పని సంస్కృతి భిన్నంగా ఉంటుంది. ప్రజల జీవితాలను సులభతరం చేయడమే మా ప్రాధాన్యతలు. అందుకే గిరిజన ప్రాంతాలు, కొండ ప్రాంతాలకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నాం.
స్నేహితులారా,
గతంలో పర్వత ప్రాంతాల్లో గ్యాస్ కనెక్షన్లు కొందరికే అందుబాటులో ఉండేవి. ధుమాల్ జీ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు ఇక్కడి ప్రజల ఇళ్లలో కరెంటు పొయ్యిలు ఎలా తీసుకురావాలో అని రాత్రంతా ఆలోచించేవారని నాకు ఇప్పటికీ గుర్తుంది. రకరకాల ప్లాన్లు వేసేవాడు. మేము ఇప్పుడు ఆ సమస్యలను పరిష్కరించాము. మరియు, డబుల్ ఇంజిన్ ప్రభుత్వం ప్రతి ఇంటికి అందుబాటులోకి తెచ్చింది.
కుళాయి ద్వారా నీటి సరఫరా ఉన్నవారు చాలా ధనవంతులు లేదా రాజకీయంగా అందుబాటులో ఉన్నవారు అని నమ్మే సమయం ఉంది. కానీ నేడు, చంబా, లాహౌల్ స్పితి మరియు కిన్నౌర్ హిమాచల్లో హర్ ఘర్ జల్ అభియాన్ కింద 100% ట్యాప్డ్ వాటర్ కవరేజీని కలిగి ఉన్నాయి.
ఈ జిల్లాలకు, గత ప్రభుత్వాలు ఇవి అందుబాటులో లేని జిల్లాలని సాకుగా చూపేవి. కాబట్టి అభివృద్ధి సాధ్యం కాలేదు. తాగునీటి సౌకర్యం కేవలం మహిళలకే కాదు, అప్పుడే పుట్టిన శిశువులకు కూడా తాగునీరు అందించి ప్రాణాలను కాపాడుతోంది. అదేవిధంగా వ్యాక్సిన్ల కోసం గర్భిణులు లేక చిన్నారులు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడాల్సి వచ్చింది. నేడు గ్రామ ఆరోగ్య కేంద్రాల్లోనే అన్ని రకాల టీకాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఆశా, అంగన్వాడీ సోదరీమణులు ఇంటింటికీ వెళ్లి సౌకర్యాలు కల్పిస్తున్నారు. మాతృ వందన యోజన కింద గర్భిణులకు రూ.వెయ్యి రూపాయల సాయం అందజేస్తున్నారు.
నేడు ఆయుష్మాన్ భారత్ పథకం కింద రూ.5 లక్షల వరకు ఉచిత చికిత్స అందిస్తున్నారు. ఈ పథకం యొక్క అతిపెద్ద లబ్ధిదారులు ఎప్పుడూ ఆసుపత్రులకు వెళ్లలేని వ్యక్తులు, ముఖ్యంగా మా తల్లులు మరియు సోదరీమణులు. వారి అనారోగ్యం ఎంత తీవ్రమైనదైనా, ఎంత బాధను భరించాల్సి వచ్చినా ఆ విషయాన్ని కుటుంబ సభ్యులకు తెలియజెప్పేవారు కాదు. అయినా ఆమె ఇంట్లో అందరికీ సేవ చేస్తూనే ఉంటుంది. అస్వస్థతకు గురైన విషయం కుటుంబ సభ్యులకు తెలిస్తే ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్లాలని భావించింది. ఆసుపత్రులు ఖరీదైనవి మరియు ఖర్చులు ఎక్కువ. కాబట్టి, ఆ తర్వాత పిల్లలు అప్పుల్లో ఉండవచ్చు. అందుకే ఆ బాధను భరించేది కానీ పిల్లల్ని అప్పుల పాలు చేయనివ్వదు. ప్రియమైన తల్లులారా, సోదరీమణులారా, ఈ మీ కొడుకు మీ బాధను అర్థం చేసుకోకపోతే, ఎవరు అర్థం చేసుకుంటారు? అందువల్ల, ఆయుష్మాన్ భారత్ పథకం కింద,
స్నేహితులారా,
రోడ్లు లేకపోవడంతో ఈ ప్రాంతంలో చదువు కూడా కష్టమైంది. చాలా దూరం నడవాల్సి రావడంతో చాలా మంది కుమార్తెలు చదువు మానేయాల్సి వచ్చింది. అందుకే నేడు ఒకవైపు గ్రామాల దగ్గర మంచి దవాఖానలు, వెల్ నెస్ సెంటర్లు ఏర్పాటు చేస్తూనే మరోవైపు జిల్లాలో మెడికల్ కాలేజీలు కూడా ప్రారంభిస్తున్నాం మిత్రులారా.
మేము టీకా ప్రచారాన్ని నిర్వహిస్తున్నప్పుడు, హిమాచల్ పర్యాటక రంగానికి ఎలాంటి ఆటంకం ఉండకూడదని నా హృదయంలో స్పష్టంగా ఉంది. కాబట్టి ముందుగా హిమాచల్లో టీకా పనులు వేగవంతం చేశారు. మరియు హిమాచల్ మొదటి టీకా ప్రక్రియను పూర్తి చేసింది. మిగతా రాష్ట్రాలు కూడా ఇదే బాట పట్టాయి. సోదరులారా, మీ ప్రాణాలను కాపాడేందుకు పగలు రాత్రి కష్టపడుతున్న జైరామ్ జీని మరియు ఆయన ప్రభుత్వానికి నేను అభినందనలు తెలియజేస్తున్నాను.
నేడు, డబుల్ ఇంజన్ ప్రభుత్వం యొక్క ప్రయత్నం కూడా సుగమం చేసిన రోడ్లు ప్రతి గ్రామానికి వేగంగా చేరుకునేలా చేయడం. ఒక్కసారి ఊహించుకోండి, 2014కి 8 సంవత్సరాల ముందు హిమాచల్లో కేవలం 7000 కి.మీ గ్రామీణ రోడ్లు మాత్రమే నిర్మించబడ్డాయి. ఇప్పుడు ఈ గణాంకాలను గుర్తుంచుకోండి. ఎన్ని కిలోమీటర్లు? అది 7000 కి.మీ! మరి ఆ సమయంలో ఎంత ఖర్చు పెట్టారు? 1800 కోట్లు ఖర్చు చేశారు. కానీ ఎనిమిదేళ్లలో ఇప్పటి వరకు రూ.5000 కోట్లతో 12,000 కిలోమీటర్ల మేర గ్రామ రహదారులు నిర్మించాం. నేను మీ జీవితాలను మార్చడానికి నా వంతు ప్రయత్నం చేసాను. అంటే, అంతకుముందు కంటే రెట్టింపు పెట్టుబడితో పోలిస్తే దాదాపు రెట్టింపు రోడ్లు నిర్మించబడ్డాయి.
హిమాచల్లోని వందలాది గ్రామాలు మొదటిసారిగా రోడ్ల ద్వారా అనుసంధానించబడ్డాయి. ఈరోజు ప్రారంభమైన ఈ పథకం ద్వారా గ్రామాల్లో 3 వేల కిలోమీటర్ల మేర కొత్త రోడ్లు కూడా నిర్మించనున్నారు. చంబా మరియు ఇతర గిరిజన ప్రాంతాల గ్రామాలకు ఎక్కువ ప్రయోజనం చేకూరుతుంది. చంబాలోని అనేక ప్రాంతాలు కూడా అటల్ టన్నెల్ నుండి చాలా ప్రయోజనం పొందుతున్నాయి. దీని కారణంగా, ఈ ప్రాంతాలు ఏడాది పొడవునా దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలకు అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి. అదేవిధంగా బడ్జెట్లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించిన ప్రత్యేక ‘పర్వతమాల’ పథకాన్ని మీరు తప్పక చూసి ఉంటారు. దీని కింద కాంగ్రా, బిలాస్పూర్, సిర్మౌర్, కులు మరియు చంబా జిల్లాల్లో రోప్వేల నెట్వర్క్ కూడా అభివృద్ధి చేయబడుతోంది. దీనివల్ల స్థానికులకు, పర్యాటకులకు ప్రయోజనం కలుగుతుంది.
సోదర సోదరీమణులారా,
గత ఎనిమిదేళ్లలో మీకు సేవ చేయడానికి మీరు నాకు అవకాశం ఇచ్చినందున, మీ సేవకులలో ఒకరిగా హిమాచల్కు అనేక ప్రాజెక్టులను అందించే అవకాశం నాకు లభించింది మరియు నా జీవితంలో అద్భుతమైన సంతృప్తి ఉంది. ఇంతకుముందు రాజకీయ నేతలు తమ అభ్యర్థనతో లేదా ప్రాజెక్టులు మరియు అనుమతుల కోసం వారిని అడుక్కోవడానికి ఢిల్లీకి వెళ్లేవారు. ఈ రోజు, హిమాచల్ ముఖ్యమంత్రి నా దగ్గరకు వస్తే, చంబా నుండి రుమాలు లేదా చంబా యొక్క ప్రత్యేక థాల్ బహుమతిని తీసుకువస్తారు. మరియు అదే సమయంలో వారు మాకు సమాచారం లేదా కొన్ని ప్రాజెక్ట్లను పూర్తి చేయడం లేదా కొత్త ప్రాజెక్ట్లో పని ప్రారంభించడం గురించి శుభవార్త అందిస్తారు.
ఇప్పుడు హిమాచల్ ప్రజలు తమ హక్కుల కోసం వాదించడం లేదు. ఇప్పుడు తమ హక్కుల కోసం ఢిల్లీకి వచ్చి మాకు ఆదేశాలు ఇస్తున్నారు. ఈ ఆదేశాలు ప్రజల నుండి మరియు మీరే నా హైకమాండ్. మీ ఆదేశాలు నా అదృష్టంగా భావిస్తున్నాను సోదర సోదరీమణులారా! అందువల్ల, మీ అందరికీ సేవ చేయడంలోని ఆనందం పూర్తిగా భిన్నమైన అనుభూతి.
స్నేహితులారా,
గత ప్రభుత్వాల హయాంలో, ఈ రోజుల్లో హిమాచల్కు ఒక్కసారిగా అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులు వస్తాయని ఎవరూ ఊహించలేరు. గత 8 సంవత్సరాలుగా దేశంలోని కొండ ప్రాంతాలు, దుర్గమ ప్రాంతాలు, అలాగే గిరిజన ప్రాంతాలలో శరవేగంగా అభివృద్ధి చెందే గొప్ప యజ్ఞం జరుగుతోంది. హిమాచల్లోని చంబా, పాంగి, భర్మౌర్, ఛోటా-బారా భంగల్, గిరిపర్, కిన్నౌర్ మరియు లాహౌల్-స్పితి కూడా అదే ప్రయోజనాలను పొందుతున్నాయి.
గత సంవత్సరం, అభివృద్ధిలో అభివృద్ధి పరంగా దేశంలోని 100 కంటే ఎక్కువ ఆకాంక్షాత్మక జిల్లాలలో చంబా రెండవ స్థానంలో నిలిచింది. చంబాకు నా ప్రత్యేక అభినందనలు! ఇక్కడ ప్రశంసనీయమైన పని చేసిన ఇక్కడి ప్రభుత్వోద్యోగులను కూడా నేను అభినందిస్తున్నాను! కొంతకాలం క్రితం మన ప్రభుత్వం మరో కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. సిర్మౌర్లోని గిరిపర్ ప్రాంతానికి చెందిన హట్టి వర్గానికి గిరిజన హోదా కల్పించాలనే నిర్ణయం గిరిజన ప్రజల సంక్షేమం మరియు అభివృద్ధి విషయంలో మా ప్రభుత్వ ప్రాధాన్యతను తెలియజేస్తుంది.
స్నేహితులారా,
చాలా కాలంగా, ఢిల్లీ మరియు హిమాచల్ ప్రభుత్వాలు ఎన్నికల సమయంలో మాత్రమే దేశంలోని ఈ దుర్వినియోగ ప్రాంతాల గురించి ఆలోచిస్తాయి. కానీ డబుల్ ఇంజిన్ ప్రభుత్వం పగలు మరియు రాత్రి 24x7 మీ సేవలో ఉంది. కరోనా మహమ్మారి క్లిష్ట సమయంలో, మీకు ఎలాంటి ఇబ్బంది కలగకుండా చూసేందుకు మేము మా వంతు ప్రయత్నం చేసాము.
నేడు గ్రామీణ కుటుంబాలు మరియు పేద కుటుంబాలకు ఉచిత రేషన్ ఇస్తున్నారు. ఏ ఇంట్లోనూ వంట చేయడం ఆపని భారత ప్రభుత్వ చొరవతో ప్రపంచం ఆశ్చర్యపోతోంది. తద్వారా ప్రతి పేద కుటుంబానికి ఆహార ధాన్యాలు ఉచితంగా అందజేస్తారు. ఇది ఏ పేద కుటుంబాన్ని ఆకలితో ఉండనివ్వలేదు.
సోదర సోదరీమణులారా,
ప్రతిఒక్కరూ సకాలంలో టీకాలు వేసేలా వ్యాక్సినేషన్ ప్రచారాన్ని వేగవంతం చేశారు. హిమాచల్ ప్రదేశ్కు కూడా ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. ఇందుకుగానూ అంగన్వాడీ సోదరీమణులు, ఆశా కార్యకర్తలు, ఆరోగ్య శాఖ కార్యకర్తలకు అభినందనలు తెలియజేస్తున్నాను. జైరామ్ జీ నాయకత్వంలో, మీరు కోవిడ్ వ్యాక్సినేషన్ విషయంలో హిమాచల్ను దేశంలోనే అగ్రగామిగా మార్చారు.
స్నేహితులారా,
సేవా స్పృహ అంతర్గత స్వభావం, సంకల్పం మరియు ఆధ్యాత్మిక సాధనగా మారినప్పుడే ఇటువంటి అభివృద్ధి పనులు జరుగుతాయి. కొండ ప్రాంతాలు మరియు గిరిజన ప్రాంతాల్లో ఉపాధి మరొక ప్రధాన సవాలు. అందుకే ఇక్కడి బలాల్ని ఇక్కడి ప్రజల బలంగా మార్చే ప్రయత్నం చేస్తున్నాం. గిరిజన ప్రాంతాల్లో నీరు, అటవీ సంపద వెలకట్టలేనిది. దేశంలో మొదటగా జలవిద్యుత్ ఉత్పత్తి చేయబడిన ప్రాంతాలలో చంబా ఒకటి.
నేడు శంకుస్థాపన చేసిన ప్రాజెక్టులు విద్యుత్ ఉత్పత్తిలో చంబా, హిమాచల్ల వాటాను పెంచుతాయి. చంబా మరియు మొత్తం హిమాచల్ ఇక్కడ ఉత్పత్తి చేయబడిన విద్యుత్ నుండి వందల కోట్ల రూపాయలను ఆర్జిస్తుంది. ఇక్కడి యువతకు ఉపాధి అవకాశాలు లభిస్తాయి. గత సంవత్సరం కూడా 4 ప్రధాన జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టుల ప్రారంభోత్సవం మరియు శంకుస్థాపన చేసే అవకాశం నాకు లభించింది. కొద్దిరోజుల క్రితం బిలాస్పూర్లో ప్రారంభించిన హైడ్రో ఇంజినీరింగ్ కాలేజీ కూడా హిమాచల్ యువతకు ప్రయోజనం చేకూర్చబోతోంది.
స్నేహితులారా,
ఈ ప్రదేశం తోటపని, కళ మరియు చేతిపనులకు కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. చంబా పువ్వులు, చంబా యొక్క చుఖ్, రాజ్మా మద్రా, చంబా యొక్క చెప్పులు, చంబా యొక్క థాల్ మరియు పాంగి యొక్క తంగీ మొదలైన అనేక రకాల ఉత్పత్తులు మా వద్ద ఉన్నాయి. స్వయం సహాయక బృందాల సోదరీమణులను కూడా నేను అభినందిస్తున్నాను ఎందుకంటే వారు ఈ ఉత్పత్తులను ప్రోత్సహించడానికి ప్రభుత్వం చేస్తున్న ప్రయత్నాలకు ప్రోత్సాహాన్ని ఇస్తున్నారు, అంటే స్థానికం కోసం వోకల్. వన్ డిస్ట్రిక్ట్ వన్ ప్రొడక్ట్ స్కీమ్ కింద ఇటువంటి ఉత్పత్తులను కూడా ప్రచారం చేస్తున్నారు. హిమాచల్ పేరు మరియు వైభవం మొత్తం ప్రపంచమంతటా వ్యాపించేలా మరియు ఎక్కువ మంది ప్రజలు హిమాచల్ ఉత్పత్తుల గురించి తెలుసుకునేలా విదేశీ అతిథులకు ఈ విషయాలను అందించడం కూడా నా ప్రయత్నం. నేను హిమాచల్లోని గ్రామాలు తయారు చేసిన వస్తువులను ఎవరికైనా ఇవ్వడానికి మెమెంటోలుగా తీసుకుంటాను.
సోదర సోదరీమణులారా,
డబుల్ ఇంజిన్ ప్రభుత్వం దాని సంస్కృతి, వారసత్వం మరియు విశ్వాసాన్ని గౌరవించే ప్రభుత్వం. చంబాతో సహా మొత్తం హిమాచల్ ప్రాంతం ఆధ్యాత్మికత మరియు వారసత్వ భూమి. దీనిని దేవభూమి అంటారు. ఒక వైపు పవిత్ర మణిమహేష్ ధామ్ ఉంది, మరోవైపు మాకు భర్మూర్లో చౌరాసి ఆలయం ఉంది. సిమ్లా, కిన్నౌర్, కులు గుండా వెళుతున్న మణిమహేష్ యాత్ర లేదా శ్రీఖండ్ మహాదేవ్ యాత్ర కావచ్చు; ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న భోలేనాథ్ భక్తులకు ఇవి చాలా కీలకమైనవి. కొద్దిసేపటి క్రితం జైరామ్ జీ మాట్లాడుతూ దసరా రోజున కులులో జరిగే అంతర్జాతీయ దసరా ఉత్సవాల్లో పాల్గొనే అవకాశం నాకు లభించిందని పేర్కొన్నారు. అదేవిధంగా మింజర్ జాతరకు ఈరోజు వచ్చే అవకాశం వచ్చింది.
ఒకవైపు మనకు అటువంటి గొప్ప వారసత్వం ఉంది, మరోవైపు డల్హౌసీ, ఖజ్జియార్ వంటి అనేక పర్యాటక ప్రదేశాలు ఉన్నాయి. అభివృద్ధి చెందిన హిమాచల్కు వారే బలం కాబోతున్నారు. డబుల్ ఇంజిన్ ప్రభుత్వం మాత్రమే ఈ శక్తిని గుర్తిస్తుంది. అందుకే హిమాచల్ ఈసారి పాత సంప్రదాయాన్ని మార్చి కొత్త సంప్రదాయానికి శ్రీకారం చుట్టనుంది.
స్నేహితులారా,
నేను ఈ గ్రౌండ్కి చేరుకున్నప్పుడు, నేను ప్రతిదీ చూస్తున్నాను. హిమాచల్లోని ప్రతి బిట్, ప్రతి వీధి మరియు ప్రాంతం నాకు సుపరిచితం. ఇలా భారీ స్థాయిలో ర్యాలీ నిర్వహించడం చాలా కష్టం. కాబట్టి ప్రజలను చూసిన తర్వాత, నేను ముఖ్యమంత్రిని అడిగాను, ర్యాలీకి జనం మొత్తం రాష్ట్రం నుండి వచ్చారా? "లేదు, ఈ వ్యక్తులు చంబా జిల్లా నుండి మాత్రమే వచ్చారు" అని అతను చెప్పాడు.
స్నేహితులారా,
ఇది ర్యాలీ కాదు; హిమాచల్కు ఉజ్వల భవిష్యత్తుకు సంబంధించిన తీర్మానాన్ని నేను చూడగలను. నేను ఈ రోజు ఇక్కడ ర్యాలీని చూడటం లేదు. నేను హిమాచల్కు ఉజ్వల భవిష్యత్తును కలిగి ఉన్నాను మరియు మీ సామర్థ్యాలను నేను గొప్పగా ఆరాధిస్తాను. మీ తీర్మానాల వెనుక నేను గోడలా నిలబడతాను. ఆ భరోసా ఇవ్వడానికే వచ్చాను మిత్రులారా. నేను ఎల్లప్పుడూ మీతో ఉంటానని హామీ ఇస్తున్నాను. ఇంత గొప్ప మరియు సజీవమైన కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించినందుకు నేను మిమ్మల్ని అభినందిస్తున్నాను. ప్రస్తుతం పండుగలు జరుగుతున్నాయి. ఇక ఇలాంటి పండుగల సమయంలో అమ్మానాన్నలు, అక్కాచెల్లెళ్లు ఇళ్ల నుంచి బయటకు రావడం కష్టం. అయినప్పటికీ, చాలా మంది తల్లులు మరియు సోదరీమణులు నన్ను మరియు మా అందరినీ ఆశీర్వదించడానికి వచ్చారు. నేను ఎక్కువ అడగలేను.
ఈ వివిధ అభివృద్ధి కార్యక్రమాలపై నేను మీ అందరినీ మరోసారి అభినందిస్తున్నాను. ఇప్పుడు హిమాచల్ కూడా ఢిల్లీ వరకు వందే భారత్ రైలును అందిస్తోంది. నేను మీకు అన్ని శుభాలను కోరుకుంటున్నాను!
మీ రెండు చేతులను పైకెత్తి , నాతో పాటు బిగ్గరగా చెప్పండి -
భారత్ మాతా కీ జై!
భారత్ మాతా కీ జై!
భారత్ మాతా కీ జై!
భారత్ మాతా కీ జై!
(