నౌకారవాణా మంత్రిత్వ శాఖ
కోస్తా జిల్లాల సమగ్ర అభివృద్ధి కోసం కన్వర్జెన్స్ విధానంలో గుర్తించిన 567 ప్రాజెక్టులు. వీటి అంచనా వ్యయం రూ. 58,700 కోట్లు-శ్రీ సర్బానంద సోనోవాల్
జాతీయ సాగరమాల అపెక్స్ కమిటీ  సాగరమాల కార్యక్రమం పురోగతిని సమీక్షిస్తుంది మరియు వివిధ అజెండాలపై చర్చిస్తుంది.
కేంద్ర ఓడరేవులు, షిప్పింగ్ మరియు జలమార్గాల శాఖ మంత్రి శ్రీ సర్బానంద సోనోవాల్ మాట్లాడుతూ, సాగరమాల కార్యక్రమం విజయవంతం కావడంతో, ఓడరేవుల షిప్పింగ్ మరియు జలమార్గాల మంత్రిత్వ శాఖ ఈ కార్యక్రమం కింద "కోస్టల్ డిస్ట్రిక్ట్ల సమగ్ర అభివృద్ధి" కోసం ఒక ప్రణాళికను రూపొందించిందని చెప్పారు. నేషనల్ సాగరమాల అపెక్స్ కమిటీ  సమావేశం తర్వాత మీడియాతో మాట్లాడుతూ, వాటాదారులతో పలు సంప్రదింపుల తర్వాత, మంత్రిత్వ శాఖ కన్వర్జెన్స్ విధానంలో మొత్తం 567 ప్రాజెక్టులను గుర్తించిందని, వీటి అంచనా వ్యయం రూ. 58,700 కోట్లు. ఈ ప్రాజెక్టులు సాగర్మాల ఓడరేవు ఆధీనంలో ఉంటాయి మరియు లాజిస్టిక్ ఖర్చు తగ్గింపు మరియు EXIM పోటీతత్వంపై ఇది దృష్టి సారిస్తుంది. తీరప్రాంత జిల్లాల సమగ్ర అభివృద్ధి, తీర ప్రాంతాల్లో మౌలిక సదుపాయాలలో అంతరాలను తగ్గించడం మరియు ఆర్థిక అవకాశాలను మెరుగుపరచడమే ఇది లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. కోస్తా జిల్లాల సమగ్రాభివృద్ధిలో గుర్తించిన ప్రాజెక్టులు, సాగరమాల కింద వచ్చిన కొత్త ప్రాజెక్టు ప్రతిపాదనలతో కలిపి మొత్తం ప్రాజెక్టుల సంఖ్య 1537కు చేరుకుందని మంత్రి తెలిపారు. అలాగే వాటి వ్యయం రూ.6.5 లక్షల కోట్లు అవుతుందని అన్నారు.
సాగరమాల కార్యక్రమం పురోగతిని కమిటీ సమీక్షించిందని మరియు వివిధ ఎజెండాలపై చర్చించిందని శ్రీ సోనోవాల్ చెప్పారు. 802 ప్రాజెక్టులు, రూ. 5.5 లక్షల కోట్లు సాగరమాల కార్యక్రమం కింద 2035 నాటికి అమలు చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. వీటిలో 202 ప్రాజెక్టులు రూ. 99,281 కోట్లతో పూర్తి చేశారు. మొత్తం 29 ప్రాజెక్టులకు రూ. 45,000 కోట్లు PPP మోడల్ కింద విజయవంతంగా అమలు చేశారు. తద్వారా ఖజానాపై ఆర్థిక భారం తగ్గింది. అదనపు 32 PPP ప్రాజెక్ట్లు రూ. 51,000 కోట్లు ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్నాయి. ఇంకా, రూ. 2.12 లక్షల కోట్లతో 200కు పైగా ప్రాజెక్టులు ఉన్నాయి. ఇవి ఇంకా నిర్మాణంలో ఉన్నాయని, రెండేళ్లలో పూర్తి చేస్తామని ఆయన తెలిపారు.
ఈరోజు జరిగిన జాతీయ సాగరమాల అపెక్స్ కమిటీ  సమావేశానికి కేంద్ర ఓడరేవులు, షిప్పింగ్ మరియు జలమార్గాలు మరియు ఆయుష్ మంత్రి శ్రీ సర్బానంద సోనోవాల్ అధ్యక్షత వహించారు మరియు మంత్రి శ్రీ నితిన్ గడ్కరీ, రోడ్డు రవాణా మరియు రహదారుల మంత్రి శ్రీ పీయూష్ గోయల్ కూడా ఇందులో పాల్గొన్నారు. వాణిజ్యం మరియు పరిశ్రమలు, వినియోగదారుల వ్యవహారాలు & ఆహారం & ప్రజాపంపిణీ మరియు వస్త్రాల కోసం, శ్రీ ధర్మేంద్ర ప్రధాన్, విద్య మరియు నైపుణ్యాభివృద్ధి & వ్యవస్థాపకత మంత్రి, శ్రీ జ్యోతిరాదిత్య సింధియా, పౌర విమానయాన శాఖ మంత్రి, శ్రీ అశ్విని వైష్ణవ్, రైల్వేలు, కమ్యూనికేషన్ & సమాచార, ఎలక్ట్రానిక్స్ సాంకేతికత మంత్రి, శ్రీ భూపేందర్ యాదవ్, పర్యావరణం, అటవీ & వాతావరణ మార్పు మరియు కార్మిక & ఉపాధి మంత్రి, శ్రీ జి కిషన్ రెడ్డి, ఈశాన్య ప్రాంత సంస్కృతి, పర్యాటక మరియు అభివృద్ధి మంత్రి, శ్రీ ప్రమోద్ సావంత్, గోవా ముఖ్యమంత్రి మరియు తీరప్రాంత రాష్ట్రాల మంత్రులు కూడా ఈ సమావేశంలో పాల్గొన్నారు.
మంత్రిత్వ శాఖ ఇప్పటి వరకు 140 ప్రాజెక్టులకు రూ. 8748 కోట్లు మరియు వివిధ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు పంపిన అదనపు ప్రతిపాదనలను సమీక్షిస్తోంది. ఫ్లోటింగ్ జెట్టీల అభివృద్ధి కోసం 200 కంటే ఎక్కువ స్థానాలను గుర్తించారు. అలాగే దశ 1 అమలులో భాగంగా అందులో 50 స్థానాలు ఉన్నాయి. 33 ఫిషింగ్ హార్బర్ ప్రాజెక్టులు చేపట్టామని, అందులో భాగంగా 22 ఫిషింగ్ హార్బర్ ప్రాజెక్టులకు రూ. 2400 కోట్లు మంజూరు చేసింది.
7 సంవత్సరాల జాతీయ ఫ్లాగ్షిప్ సాగరమాల కార్యక్రమం విజయవంతంగా పూర్తి కావడం దేశ సముద్ర వాణిజ్యం యొక్క సమగ్ర అభివృద్ధికి మరియు ఆర్థిక వృద్ధికి ఊతమివ్వడానికి గణనీయంగా దోహదపడింది. ఈ కార్యక్రమం కింద, MoPSW ప్రారంభం నుండి వివిధ భారీ స్థాయి ప్రాజెక్టులను అమలు చేసింది. ఈ ప్రాజెక్టులు ఓడరేవు ఆధునికీకరణ, కనెక్టివిటీ, పారిశ్రామికీకరణ, కమ్యూనిటీ డెవలప్మెంట్, కోస్టల్ షిప్పింగ్ మరియు ఇన్ల్యాండ్ వాటర్వేస్ డెవలప్మెంట్ వరకు ఉంటాయి. అటువంటి కృషి ఫలితంగా, దేశం అనేక మైలురాళ్లను సాధించింది. పెరిగిన సామర్థ్యాలు, సామర్థ్యం, ఉపాధి కల్పన, పెరిగిన ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యం, ప్రయాణ సమయాన్ని తగ్గించడం, లాజిస్టిక్స్ ఖర్చు తగ్గడం, వ్యాపారం చేయడంలో సౌలభ్యం పెరగడం మరియు భారతదేశాన్ని ప్రముఖ సముద్ర దేశాల ప్రపంచ పటంలో ఉంచడం.. వంటివి ఈ ప్రాజెక్టుల వల్ల కలిగే ప్రయోజనాల్లో కొన్ని.
డైరెక్ట్ పోర్ట్ డెలివరీ, డైరెక్ట్ పోర్ట్ ఎంట్రీ, కంటైనర్ స్కానర్ల ఇన్స్టాలేషన్ మరియు RFID  సిస్టమ్, పోర్ట్ కమ్యూనిటీ సిస్టమ్  వంటి అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో ఖర్చు మరియు సమయాన్ని తగ్గించడానికి పోర్టులలో ప్రభుత్వం అనేక ఆధునికీకరణ, యాంత్రీకరణ మరియు డిజిటల్ పరివర్తన చర్యలు చేపట్టింది. ఇంకా, షిప్పింగ్ ఎకోసిస్టమ్ కోసం ఎండ్-టు-ఎండ్ ట్రేడ్ ఫెసిలిటేషన్ అందించడానికి PCS1x NLP-MARINEకి అప్గ్రేడ్ కూడా చేయాలని భావిస్తోంది.
దేశం యొక్క EXIM వాణిజ్యంలో ఓడరేవు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నందున, ప్రభుత్వం దృష్టి నౌకాశ్రయాల సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడంపై కొనసాగుతుంది. తద్వారా అవి దేశం యొక్క పెరుగుతున్న వాణిజ్య అవసరాలను తీర్చగలవు. 2014-15లో భారతీయ ఓడరేవుల స్థాపిత సామర్థ్యం 1531 MTPA, ఇది ఇప్పుడు 2020-21లో 2554.61 MTPAకి పెరిగింది.
FY 2021-22లో మేజర్ పోర్ట్స్లో నిర్వహించబడిన ట్రాఫిక్ గత సంవత్సరం కంటే 6.94% పెరిగింది. FY 2021-22లో ఐదు మేజర్ పోర్ట్లు అత్యధిక ట్రాఫిక్ను నమోదు చేశాయి. కామరాజర్ పోర్ట్ గత సంవత్సరం కంటే 49.63% ట్రాఫిక్ పెరిగింది. JNPT మునుపటి సంవత్సరం కంటే 17.27% ఆకట్టుకునే వృద్ధితో ఇదే కాలంలో అత్యధిక ట్రాఫిక్ని సాధించింది. దీనదయాళ్ పోర్ట్ కూడా 8.11% ఆకట్టుకునే వృద్ధి రేటును సాధించింది మరియు 127.1 మిలియన్ టన్నుల అత్యధిక ట్రాఫిక్ను కూడా సాధించింది. ముంబై పోర్ట్ గత ఏడాదితో పోలిస్తే 11.46% ట్రాఫిక్ పెరిగింది. Y-o-Y ప్రాతిపదికన కొచ్చిన్ పోర్ట్ 9.68% వృద్ధి చెందింది మరియు దాని అత్యధిక ట్రాఫిక్ను కూడా సాధించింది.
కొత్త బెర్త్లు మరియు టెర్మినల్ల నిర్మాణం, ఇప్పటికే ఉన్న బెర్త్లు మరియు టెర్మినళ్ల యాంత్రీకరణ, పోర్ట్ ఛానెల్లలో పెద్ద సంఖ్యలో నౌకలను ఆకర్షించడానికి డ్రాఫ్ట్లను లోతుగా చేయడం కోసం క్యాపిటల్ డ్రెడ్జింగ్ కోసం వివిధ ఓడరేవులలో చేపట్టిన వివిధ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుల కారణంగా ఇది సాధ్యమైంది. 2014-15లో మొత్తం సగటు మలుపు సమయం 2014-15లో 96 గంటల నుండి 2021-22లో 52.80 గంటలకు తగ్గింది. అయితే మేజర్ పోర్ట్లలో కంటైనర్ సగటు టర్న్ అరౌండ్ టైమ్ కూడా 2014-15లో 35.21 గంటల నుండి 2021-22లో 27.22 గంటలకు తగ్గింది.
మంత్రిత్వ శాఖ ముంబయి మరియు మోర్ముగో ఓడరేవులో సాగరమాల పథకం ద్వారా రెండు మెగా క్రూయిజ్ టెర్మినల్ ప్రాజెక్టులను అభివృద్ధి చేస్తోంది. ముంబయిలోని ఇంటర్నేషనల్ క్రూయిజ్ టెర్మినల్ అప్గ్రేడ్ మరియు ఆధునీకరణ విలువ రూ. 303 కోట్లతో నిర్మాణంలో ఉంది. ప్రాజెక్ట్ 70% కంటే ఎక్కువ పురోగతిని నమోదు చేసింది. మోర్ముగో ఓడరేవులో అంతర్జాతీయ మరియు దేశీయ క్రూయిజ్ టెర్మినల్ మరియు అనుబంధ సౌకర్యాల అభివృద్ధికి మంత్రిత్వ శాఖ మద్దతునిస్తోంది.
జలమార్గాల ద్వారా RORO మరియు ప్రయాణీకుల రవాణాకు మంత్రిత్వ శాఖ పెద్ద ప్రోత్సాహాన్ని అందిస్తోంది. ఎందుకంటే ఇది చలనశీలతకు పర్యావరణ అనుకూల పరిష్కారం మరియు ఖర్చు మరియు సమయం గణనీయంగా ఆదా అవుతుంది. ROPAX సౌకర్యాలు రాష్ట్ర లేదా కేంద్ర అధికారులచే అభివృద్ధి చేసేందుకు రూపకల్పనలు జరుగుతున్నాయి. అలాగే నౌకల విస్తరణ మరియు సేవలు ప్రధానంగా ప్రైవేట్ ప్లేయర్లచే నిర్వహిస్తున్నారు. అథారిటీకి వచ్చే ఆదాయంతో పోల్చితే డ్రెడ్జింగ్ నిర్వహణ వ్యయం ఎక్కువగా ఉండడం మనం ఇక్కడ గమనించవచ్చు. అన్ని తీరప్రాంత రాష్ట్రాలు/కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలలో సమగ్ర అంచనా కోసం ఒక వివరణాత్మక అధ్యయనం నిర్వహించాలని ప్రణాళిక చేశారు. పట్టణ నీటి రవాణా కోసం ఎలక్ట్రిక్ ఫెర్రీల వినియోగాన్ని ప్రోత్సహిస్తూ దీర్ఘకాలిక ఒప్పందంపై O&M కోసం కొత్త వ్యాపార నమూనాలను అభివృద్ధి చేయాలి. కార్యాచరణ దశలో తగిన ఆర్థిక సహాయం అందించడానికి వాటాదారులతో సంప్రదించి ప్రత్యేక పథకం సిద్ధం చేస్తారు.
PM గతి శక్తి కార్యక్రమాలు మరియు సాగరమాల యొక్క పోర్ట్ కనెక్టివిటీ పిల్లర్కు అనుగుణంగా, MoPSW కనెక్టివిటీ అంతరాలను కనుగొనడానికి తీవ్ర కసరత్తును నిర్వహించింది. ముఖ్యంగా సంప్రదింపుల ఆధారంగా ఓడరేవులు మరియు రాష్ట్ర మారిటైమ్ బోర్డులు, 52 చివరి మైలు రహదారి కనెక్టివిటీ ప్రాజెక్ట్ల జాబితాను గుర్తించారు. అలాగే అంచనా మరియు అభివృద్ధి కోసం MoRTHతో భాగస్వామ్యం చేశారు. అదేవిధంగా, 28 చివరి మైలు రైలు కనెక్టివిటీ ప్రాజెక్టులను గుర్తించారు. అంచనా మరియు అభివృద్ధి కోసం MoRTH కు తెలియజేశారు.
సాగరమాల కింద నిర్వహించిన అధ్యయనాల ప్రకారం, FY25 నాటికి ~340 MT వరకు తీరప్రాంత రవాణాకు అదనపు అవకాశం ఉంది. దీని అంచనా వార్షిక వ్యయం రూ. 9600 కోట్లు. కోస్టల్ షిప్పింగ్ ద్వారా రవాణా చేయగల ప్రధాన వస్తువులు బొగ్గు, ఉక్కు, సిమెంట్, ఆటోమొబైల్, ఆహారధాన్యాలు, ఎరువులు, POL మొదలైనవి. కోస్టల్ షిప్పింగ్ను ప్రోత్సహించడంలో భాగంగా, మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో “సాగరమాల తీర షిప్పింగ్ మానిటరింగ్ కమిటీ”ని ఏర్పాటు చేయాలని ప్రతిపాదించారు. ఓడరేవులు, షిప్పింగ్ & జలమార్గాలు, పురోగతిని ఈ కమిటీ పర్యవేక్షిస్తుంది. సాగరమాల పథకం నుండి మౌలిక సదుపాయాలకు నిధుల మద్దతును అందిస్తాయి. కార్గో రవాణాను సులభతరం చేయడానికి మరియు గ్రౌండ్ లెవెల్లో మౌలిక సదుపాయాలను ప్రారంభించడానికి, అంకితమైన సాగర్మల తీరప్రాంత షిప్పింగ్ నోడల్ అధికారిని ప్రతి మేజర్ మరియు నాన్-మేజర్ పోర్ట్లలో ప్లాన్ చేశారు.
మన అంతర్గత జలమార్గాలు ఇంట్రాసిటీ ప్రయాణానికి, తక్కువ దూర ప్రయాణీకుల రవాణా అవసరాలకు ఆచరణీయ మాధ్యమంగా మారవచ్చు. ఫెర్రీలు, రో-పాక్స్ నౌకలు మరియు హై-స్పీడ్ లాంచ్ల ద్వారా, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మరియు పట్టణ స్థానిక సంస్థలు పట్టణ మరియు సబర్బన్ జనాభాకు, సమగ్ర రవాణా సేవలను అందించగలవు. అలాగే రోజువారీ ప్రయాణంలో ఎదురయ్యే ఒత్తిడి మరియు రద్దీని తగ్గించగలవు. కొచ్చి మెట్రో రైల్ లిమిటెడ్ కొచ్చిన్ షిప్యార్డ్ లిమిటెడ్ తయారు చేసిన 23 హైబ్రిడ్ ఎలక్ట్రిక్ బోట్లను కొనుగోలు చేసింది. అలాంటి ఒక్కో నౌక 100 మంది ప్రయాణికులను తీసుకెళ్లే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటుంది. IWAI 5 స్థానాలకు ఇలాంటి సేవలను ప్రతిపాదించింది: వారణాసి, కోల్కతా, పాట్నా మరియు గౌహతి, దిబ్రూఘర్. గృహనిర్మాణ & పట్టణ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ఈ నమూనాను సిఫార్సు చేసింది. మల్టీ-మోడల్ గ్రీన్ మరియు చౌకైన రవాణా విధానం కోసం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు నమూనాను అనుసరించాలని అభ్యర్థించారు.
పర్యావరణ అనుకూలమైన మరియు ఆర్థిక మార్గంలో బల్క్ కమోడిటీల తరలింపును ప్రారంభించడానికి లోతట్టు జల రవాణా సైతం సమర్థవంతమైన విధానంగా ఉంటుంది. IWAI, ఈ సంవత్సరం ప్రారంభంలో, భారతదేశం మరియు బంగ్లాదేశ్లోని గంగా, హుగ్లీ, మేఘన, బ్రహ్మపుత్ర నదుల ద్వారా పాట్నా మరియు గౌహతి మధ్య 200 టన్నుల ఆహార ధాన్యాలను మరియు హల్దియా మరియు గౌహతి మధ్య 2000 టన్నుల ఉక్కును విజయవంతంగా తరలించడానికి ప్రయోగాత్మకంగా నిర్వహించింది. అంతర్జాతీయ జలాల్లో ఈ కదలిక విధానం యొక్క సామర్థ్యాన్ని హైలైట్ చేస్తుంది. ఈ మోడల్ను బొగ్గు, LPG, ఎరువుల కంటైనర్లు, తీరప్రాంత షిప్పింగ్తో అనుసంధానం చేయడంతో సహా ఇతర భారీ వస్తువుల కోసం ప్రతిరూపం మరియు అప్స్కేల్ చేయవచ్చు. తగ్గిన దూరం మరియు రద్దీ లేని రవాణా ద్వారా ఈశాన్య రాష్ట్రాలు ప్రయోజనం పొందుతాయి.
రాష్ట్ర మంత్రులు సాగరమాల ప్రాజెక్ట్లతో తమకున్న అనుబంధాన్ని కూడా వివరించారు మరియు తమ ఓడరేవుల మౌలిక సదుపాయాల యొక్క వివరణాత్మక మాస్టర్ప్లాన్ను నిర్వహించడానికి మరియు సాగరమాల నిధుల కోసం అదనపు ప్రాజెక్ట్ ప్రతిపాదనలను రూపొందించడానికి కట్టుబడి ఉన్నారు.
జాతీయ సాగరమాల అపెక్స్ కమిటీ  అనేది ఓడరేవు ఆధారిత అభివృద్ధి-సాగరమాల ప్రాజెక్టులకు విధాన ఆదేశాలు మరియు మార్గదర్శకాలను అందించే అపెక్స్ బాడీ మరియు దాని అమలును సమీక్షిస్తుంది. NSACని కేంద్ర మంత్రివర్గం 13.05.2015న ఏర్పాటు చేసింది మరియు దీనికి పోర్ట్లు, షిప్పింగ్ & జలమార్గాల మంత్రి అధ్యక్షత వహిస్తారు. ఇందులో వాటాదారు కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖల క్యాబినెట్ మంత్రులు మరియు సముద్ర తీర రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల ముఖ్యమంత్రులు & నిర్వాహకులు సభ్యులుగా ఉన్నారు.