నౌకారవాణా మంత్రిత్వ శాఖ
సాగర్మాల ప్రాజెక్టులను సమీక్షించేందుకు మే 6వ తేదీ శుక్రవారం జరిగే జాతీయ సాగరమాల అపెక్స్ కమిటీ  సమావేశానికి శ్రీ సర్బానంద సోనోవాల్ అధ్యక్షత వహించనున్నారు.
మే 6, 2022 శుక్రవారం న్యూఢిల్లీలోని విజ్ఞాన్ భవన్లో జరగనున్న జాతీయ సాగరమాల అపెక్స్ కమిటీ  సమావేశానికి కేంద్ర నౌకాశ్రయాలు, షిప్పింగ్ మరియు జలమార్గాల శాఖ మంత్రి శ్రీ సర్బానంద సోనోవాల్ అధ్యక్షత వహించనున్నారు. నేషనల్ సాగరమాల అపెక్స్ కమిటీ  అనేది పోర్ట్ లీడ్ డెవలప్మెంట్-సాగర్మాల ప్రాజెక్ట్ల కోసం విధాన ఆదేశాలు మరియు మార్గదర్శకాలను అందించే అపెక్స్ బాడీ మరియు దాని అమలును సమీక్షిస్తుంది. ఎన్ఎస్ఏసీని కేంద్ర మంత్రివర్గం 13.05.2015న ఏర్పాటు చేసింది మరియు దీనికి పోర్ట్లు, షిప్పింగ్ & జలమార్గాల మంత్రి అధ్యక్షత వహిస్తారు. ఇందులో వాటాదారులుగా కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖల క్యాబినెట్ మంత్రులు మరియు సముద్ర రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల ముఖ్యమంత్రులు & నిర్వాహకులు సభ్యులుగా ఉన్నారు. ఈ సమావేశానికి రోడ్డు రవాణా & రహదారుల మంత్రి శ్రీ నితిన్ గడ్కరీ, వాణిజ్యం & పరిశ్రమలు, వినియోగదారుల వ్యవహారాలు & ఆహారం & ప్రజాపంపిణీ మరియు జౌళి శాఖ మంత్రి శ్రీ పీయూష్ గోయల్, నైపుణ్యాభివృద్ధి మరియు వ్యవస్థాపకత మంత్రి శ్రీ ధర్మేంద్ర ప్రధాన్, పౌర విమానయాన శాఖ మంత్రి శ్రీ జ్యోతిరాదిత్య సింధియా, రైల్వేశాఖ మంత్రి శ్రీ అశ్విని వైష్ణవ్, జలశక్తి మంత్రి శ్రీ గజేంద్ర సింగ్ షెకావత్, పర్యావరణం, అటవీ మరియు వాతావరణ మార్పుల శాఖ మంత్రి శ్రీ. భూపేందర్ యాదవ్, పర్యాటక శాఖ మంత్రి శ్రీ జి కిషన్ రెడ్డి, గోవా ముఖ్యమంత్రి శ్రీ ప్రమోద్ సావంత్, ఓడరేవులు, షిప్పింగ్ మరియు జలమార్గాల శాఖ సహాయ మంత్రి శ్రీ శంతను ఠాకూర్ హాజరవుతారు.
పోర్ట్ లింక్డ్ రోడ్ అండ్ రైల్ కనెక్టివిటీ ప్రాజెక్ట్ అభివృద్ధి, ఫ్లోటింగ్ జెట్టీలు మరియు లోతట్టు జలమార్గాల అభివృద్ధి, ఇతర ఎజెండా అంశాలతో పాటు సాగరమాల కార్యక్రమాన్ని కమిటీ సమీక్షిస్తుంది. కొత్త కార్యక్రమం 'సాగర్తత్ సమృద్ధి యోజన' ద్వారా కోస్తా ప్రాంత వర్గాల సమగ్ర అభివృద్ధిని కూడా సమావేశంలో చర్చకు తీసుకోనున్నారు. ఎన్ఎస్ఏసీ దాని మునుపటి రెండు సమావేశాలలో సాగర్మాల చొరవ కోసం అవసరమైన వేదిక మరియు ఒత్తిడిని అందించింది. ఈ సమావేశం ఆ సమావేశాలలో తీసుకున్న వివిధ నిర్ణయాలపై పురోగతిని విశ్లేషిస్తుంది.
సాగర్మాల అనేది భారతదేశం యొక్క 7,500 కి.మీ పొడవైన తీరప్రాంతం మరియు 14,500 కి.మీల సంభావ్య జలమార్గాల సామర్థ్యాన్ని వినియోగించుకోవడం ద్వారా దేశంలో ఆర్థికాభివృద్ధిని వేగవంతం చేసే లక్ష్యంతో 2014లో ప్రధానమంత్రి ప్రకటించి, 25 మార్చి 2015న కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదించిన జాతీయ కార్యక్రమం. సరైన అవస్థాపన పెట్టుబడితో దేశీయ మరియు ఎగ్జిమ్ కార్గో రెండింటికీ లాజిస్టిక్స్ ధరను తగ్గించే కార్యక్రమం. పథకం కింద ప్రాజెక్టులు ఐదు స్తంభాలుగా వర్గీకరించబడ్డాయి:
- పోర్ట్ ఆధునీకరణ & కొత్త పోర్ట్ అభివృద్ధి,
- పోర్ట్ కనెక్టివిటీ మెరుగుదల,
- పోర్ట్-నేతృత్వంలోని పారిశ్రామికీకరణ,
- తీరప్రాంత సమాజ అభివృద్ధి మరియు
- తీర షిప్పింగ్ మరియు లోతట్టు జల రవాణా
సాగరమాల కింద ప్రాజెక్టులు సంబంధిత ప్రధాన నౌకాశ్రయాలు, కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖలు, రాష్ట్ర మారిటైమ్ బోర్డులు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు మరియు ఇతర ఏజెన్సీలచే అమలు చేయబడుతున్నాయి. సాగరమాల కార్యక్రమం 2015-16లో 175 ప్రాజెక్టులతో రూపొందించబడింది. ఇది రాష్ట్రాలు మరియు ప్రధాన ఓడరేవులతో సంప్రదింపులు జరిపి, ప్రస్తుతం రూ.5.48 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడితో 802 ప్రాజెక్టులకు పెరిగింది. సాగరమాలలో కొత్త ప్రాజెక్ట్లను చేర్చడం అనేది మంత్రిత్వ శాఖలో ఒక నిరంతర ప్రక్రియ, దీనిలో రాష్ట్రాలు మరియు అమలు చేసే ఏజెన్సీలు వారి కొత్త ప్రతిపాదనలను క్రమంగా సమర్పిస్తాయి, వీటిని వారి అవసరాలకు అనుగుణంగా నిధుల కోసం పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు. మొత్తం 802 ప్రాజెక్టుల్లో ప్రస్తుతం 202 ప్రాజెక్టులు రూ. 99,281 కోట్లతో పూర్తయ్యాయి, రూ. 2.12 లక్షల కోట్ల విలువైన 216 ప్రాజెక్టులు పురోగతిలో ఉన్నాయి మరియు రూ. 2.37 లక్షల కోట్లతో చేపట్టిన 384 ప్రాజెక్టులు వివిధ దశల అభివృద్ధిలో ఉన్నాయి.
ప్రధానమంత్రి గతిశక్తి చొరవ ద్వారా సాగరమాల ప్రాజెక్టు అమలును సకాలంలో పూర్తి చేయడం మరియు సముద్ర అభివృద్ధి కోసం కొత్త ప్రాజెక్టులను చేర్చడం వంటి వాటిపై ప్రధాన మంత్రి దృష్టి సారిస్తున్న తరుణంలో ఈ అపెక్స్ కమిటీ సమావేశం సాగరమాల ప్రాజెక్ట్ అమలును మరింత ముందుకు నడిపిస్తుందని భావిస్తున్నారు.