గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ
ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్ర గిరిజన పరిశోధన, సాంస్కృతిక కేంద్రం ఆధ్వర్యంలో జరిగిన గిరిజనోత్సవం ముగింపు
స్థానిక కళాకారులు, హస్తకళాకారుల ప్రోత్సాహానికి ప్రభుత్వం కట్టుబడినట్టు నిదర్శనమే ఈ ఉత్తరాఖండ్ గిరిజనోత్సవం
డెహ్రాడూన్ లోని ఏకలవ్య ఆదర్శ పాఠశాలల పూర్వ విద్యార్థులను సత్కరించిన ఉత్తరాఖండ్ గవర్నర్
ఆజాదీ కా అమృత్ మహోత్సవ్ లో భాగంగా భగవాన్ బిస్రా ముండా 146 వ జన్మ దినోత్సవం సందర్భంగా రాష్ట్ర గిరిజన పరిశోధన, సాంస్కృతిక కేంద్రం, మ్యూజియం సంయుక్త ఆధ్వర్యంలో గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వశాఖ ఈ నెల 11 నుంచి 13 దాకా ఉత్తరాఖండ్ గిరిజనోత్సవాలు నిర్వహించింది. పెద్ద సంఖ్యలో హాజరైన ప్రజలు ఈ సందర్భంగా జరిగిన స్థానిక కళలు, హస్త కళల ప్రదర్శనను తిలకించారు. ఇందులో ఉత్తరాఖండ్, జార్ఖండ్, ఒడిశా, మణిపూర్, ఉత్తరప్రదేశ్ కు చెందిన గిరిజన తెగలవారితోబాటు దాదాపు 15 రాష్ట్రాల గిరిజన హస్త కళాకారులు పాల్గొన్నారు. వారి సృజనాత్మక కళారూపాలను ఈ సందర్భంగా ప్రదర్శించి అందరినీ ఆకట్టుకున్నారు. ఏకలవ్య ఆదర్శ గురుకుల పాఠశాలల విద్యార్థులు కూడా ఎంతో ఉత్సాహంతో ఈ వేడుకలలో పాల్గొన్నారు.
నాగాలాండ్, జార్ఖండ్, పశ్చిమబెంగాల్, అస్సాం, మేఘాలయ, అరుణాచల్ ప్రదేశ్, మణిపూర్, మిజోరం, సిక్కిం, రాజస్థాన్, మధ్య ప్రదేశ్, ఆంధ్రప్రదేశ్, పంజాబ్, ఉత్తరాఖండ్ తదితర రాష్ట్రాలకు చెందిన హస్తకళాకారులు తయారు చేసిన వస్తువులను ఈ ప్రదర్శనలో అమ్మకానికి పెట్టారు. వివిధ రకాల నగలు, హస్త కళారూపాలు, శీతాకాలపు దుస్తులు, గిరిజన ఫ్యాషన్ దుస్తులు, పెయింటింగ్స్, తివాచీలు, సంప్రదాయ వైద్య దినుసులు వంటి అనేక వస్తువులు ప్రదర్శించి అమ్మారు. మట్టిపాత్రల తయారీ, ఐపాన పెయింటింగ్స్ లాంటివి సజీవంగా చేసి చూపారు. పాల్గొన్నవారికి రకరకాల ఆహార పదార్థాలు అందజేశారు.
ఈ సందర్భంగా ఉత్తరాఖండ్ గిరిజన సంక్షేమ శాఖ సంచాలకులు శ్రీ ఎస్. ఎస్ తోలియా మాట్లాడుతూ, ఈ వేడుక ఆత్మ నిర్భర భారత్ స్ఫూర్తిని, స్థానికతను ఎలుగెత్తి చాటిందన్నారు. గిరిజన హస్త కళాకారులకు తగిన వేదిక కల్పించటం ద్వారా వారి ప్రతిభను లోకానికి చాటాటానికి, ఆర్థికంగా లబ్ధి పొందటానికి ఈ వేదిక ఎంతగానో ఉపయోగ పడిందన్నారు.
నాగాలాండ్ కు చెందిన అంగాయామీ తెగ హస్త కళాకారులు కాశ్మిలాన్ ఉన్నితో చేతితో నేసిన శీతాకాల దుస్తులను ప్రదర్శించారు. జార్ఖండ్ కు చెందిన ఒరవాన్ జాతి వారు చేతితో చేసిన కృత్రిమ ఆభరణాలు ఆకట్టుకోగా, పశ్చిమ బెంగాల్ కు చెందిన గిరిజనులు చేతితో చేసిన జనపనార సంచులు, ఆటబొమ్మలు, సంప్రదాయపు కుర్తీలు తెచ్చి ప్రదర్శించారు. అదే విధంగా అస్సాం కి చెందిన మేఖల, దొకహోనా చీరలు తయారు చేసిన రభా, బోడో మిసింగ్ తెగల వారు, రాజస్థాన్ నుంచి సంప్రదాయ ఆభరణాలు, మధ్యప్రదేశ్ కి చెందిన గోండుల వర్ణ చిత్రాలు, పంజాబ్ కళాకారుల కళాకృతులూ, కలంకారీ దుస్తులు, ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని పెడనకు చెందిన కళాకారుల అద్దకం దుస్తులు ఈ ప్రదర్శనలో అందరినీ విశేషంగా ఆకట్టుకున్నాయి.
నాగాలాండ్ లోని కొహిమా కు చెందిన ఖ్రీలజోమో అనే హస్త కళాకారిణి ఈ ఉత్సవానికి హాజరు కావటం పట్ల అంతులేని ఆనందం వ్యక్తం చేసింది. భారతదేశపు సాంస్కృతిక వైవిధ్యాన్ని ప్రోత్సాహిస్తున్నందుకు గిరిజన శాఖ వారి కృషిని ఎంతగానో అభినందించింది. ఈ విధంగా ఎంతోమంది హస్త కళాకారులకు ఉపాధి మార్గం చూపుతున్నందుకు హర్షం వ్యక్తం చేసింది. ఏడు ఈశాన్య రాష్ట్రాలకు ప్రతినిధిగా ఉత్తరాఖండ్ సందర్శనకు రావటం తాను ఎంతగానో సంతోషిస్తున్నానన్నారు.
జార్ఖండ్ లోని రాంచీ నుంచి వచ్చిన మరో హస్తకళా నిపుణురాలు అనుపా కుజూర్ మాట్లాడుతూ, ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ చొరవను ప్రత్యేకంగా అభినందించారు. ఈ దేశపు సంస్కృతిని, కళలను ఒకచోట చేర్చి ఐక్యం చేయటం వలన హస్తకళాకారులు ఎంతగానో లబ్ధిపొందుతున్నారన్నారు. ఆమె స్టాల్ కు సందర్శకులు వరదలా వచ్చిపడటంతో ఆమె ఉక్కిరిబిక్కిరయ్యారు.
ఉత్తరాఖండ్ కు చెందిన భోటియాలు, తహ్రూ, రాజీ, బోకసా, జౌన్సారీ వంటి స్థానిక గిరిజన జాతుల హస్తకళా నిపుణులు తమ కళా నైపుణ్యాన్ని ఇక్కడ ప్రదర్శించారు. మెత్తటి చెక్కతో చేసిన వస్తువులు, టోపీలు, జాకెట్లు, పెయింటింగ్స్, తివాచీలు, నూలు దుస్తులు లాంటి ఎన్నో వస్తువులు అమ్మగాలిగారు.
ఈ సాంస్కృతిక విభావారిలో అనేక సంగీత కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. ఏకలవ్య ఆదర్శ గురుకుల పాఠశాల విద్యార్థులు, ఒడిశా, జార్ఖండ్, ఉత్తరప్రదేశ్ కు చెందిన గిరిజన తెగలు ప్రదర్శించిన కార్యక్రమాలు విశేషంగా ఆకట్టుకున్నాయి. రేష్మా సహా, రాజేంద్ర చౌహాన్ లాంటి పేరుమోసిన కళాకారులు ప్రేక్షకులను విశేషంగా ఆకట్టుకో గలిగారు. ప్రముఖ గాయకుడు గోవింద్ దిగారి మంత్ర ముగ్ధులను చేసిన ప్రదర్శనతో ఆ విభావరి ముగిసింది. పహాడీ, పంజాబీ, హిందీ పాటలకు ప్రేక్షకులు డాన్స్ చేయకుండా ఉండలేకపోయారు.
ఉత్తరాఖండ్ ప్రభుత్వ మాజీ ప్రధాన కార్యదర్శి, గిరిజన కమిషన్ మాజీ ఛైర్మన్ అయిన శ్రీ ఎన్ ఎస్ నపాల్చియాల్ ఈ వేడుకల ముగింపు సమావేశాన్ని ఉద్దేశించి మాట్లాడారు. ఉత్తరాఖండ్ గిరిజన సంక్షేమశాఖ సంచాలకులు శ్రీ ఎస్ ఎస్ తోలియా, అదనపు సంచాలకులు శ్రీ యోగేంద్ర రావత్ తదితరులు కూడా ఈ ముగింపు వేడుకలలో పాల్గొన్నారు. గిరిజనుల ప్రదర్శనలు భారతదేశపు భినత్వంలో ఏకత్వానికి నిదర్శనంగా నిలిచాయి.
ఈ మూడు రోజుల వేడుకలలో ముఖ్యమైన విషయమేంటంటే ఇందులో ప్రదర్శించియా ఎక్స్ పీరియెన్షియల్ గ్యాలరీ కేంద్ర మంత్రి శ్రీ అర్జున్ ముండా, ముఖ్యమంత్రి పుష్కర సింగ్ ధామీ నుంచి ప్రసంశలందుకుంది.
ఉత్తరాఖండ్ గిరిజన సంక్షేమ విభాగం పరిశోధన అధికారి శ్రీ రాజీవ్ సోలంకి ఈ వేడుకలకోసం సుదూర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చి పాల్గొన్నవారిని అభినందించారు. ఇకమీదట ఇలాంటి కార్యక్రమాలను క్రమం తప్పకుండా ఏర్పాటు చేసి సంస్కృతీ సంప్రదాయాలను ప్రోత్సహిస్తామన్నారు. ఉత్తరాఖండ్ గిరిజన ఉత్సవంతో బాటుగా అక్కడి రాష్ట్ర గిరిజన పరిశోధన, సాంస్కృతిక కేంద్రం డెహ్రాడూన్ లో అనేక సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు ఏర్పాటు చేసింది.