జల శక్తి మంత్రిత్వ శాఖ
‘యమునా పర్ ఆజాదీ కా అమృత్ మహోత్సవ్’ కార్యక్రమానికి అధ్యక్షత వహించిన జలశక్తి మంత్రి
ఈ సందర్భంగా సహజ వ్యవసాయం మరియు పర్యాటక సంబంధిత పోర్టల్ ImAvatar కోసం జలజ్, సహకార్ భారతితో అవగాహన ఒప్పందంతో సహా అర్థ గంగ కింద ప్రారంభమైన కొత్త కార్యక్రమాలు; గంగా క్వెస్ట్ 2022 విజేతలకు జరిగిన సత్కారం
మన నదులను పరిశుభ్రంగా ఉంచేందుకు జల్ ఆందోళన్ను జన ఆందోళనగా మార్చాలని పిలుపునిచ్చిన శ్రీ గజేంద్ర సింగ్ షెకావత్.
నమామి గంగను సుస్థిరమైన నది పునరుజ్జీవన నమూనాగా మార్చడంలో అర్థ గంగ కింద కార్యక్రమాలు చాలా దోహదపడతాయని చెప్పిన శ్రీ షెకావత్
కేంద్ర జలశక్తి మంత్రి శ్రీ గజేంద్ర సింగ్ షెకావత్ ఈరోజు నేషనల్ మిషన్ ఫర్ క్లీన్ గంగా , జలవనరులు, నదుల అభివృద్ధి మరియు గంగా పునరుజ్జీవన శాఖ, జలశక్తి మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించిన ‘యమునా పర్ ఆజాది కా అమృత్ మహోత్సవ్’ కార్యక్రమానికి అధ్యక్షత వహించారు. ఈ కార్యక్రమం న్యూ ఢిల్లీలో యమునా నది ఒడ్డున శ్రీ పంకజ్ కుమార్, జల్ శక్తి మంత్రిత్వ శాఖ D/o WR, RD & GR కార్యదర్శి, NMCG డైరెక్టర్ జనరల్ శ్రీ G. అశోక్ కుమార్ మరియు శ్రీ గంజి K.V రావు, డైరెక్టర్ జనరల్, పర్యాటక శాఖ, పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ సమక్షంలో జరిగింది.
ఆజాదీ కా అమృత్ మహోత్సవ్ అనేది 75 సంవత్సరాల స్వాతంత్ర్యం మరియు దేశ ప్రజల యొక్క అద్భుతమైన చరిత్ర, సంస్కృతి మరియు విజయాలను జరుపుకోవడానికి మరియు స్మరించుకోవడానికి భారత ప్రభుత్వం తీసుకున్న చొరవ. ఈ కార్యక్రమంలో వేదిక వద్దకు చేరుకున్న తర్వాత, శ్రీ షెకావత్ భారత జెండాను ఆవిష్కరించారు మరియు BSF బ్యాండ్ ద్వారా జాతీయ గీతాన్ని ప్లే చేశారు. ఆ తర్వాత జాతీయ విపత్తు రెస్పాన్స్ ఫోర్స్ జవాన్లతో కలిసి యమునా నదిలో బోటు షికారు చేశారు. ఈ సందర్భాన్ని పురస్కరించుకుని ఒక బ్యాచ్ కయాకింగ్ నిపుణులు తమ వాటర్ స్పోర్ట్స్ నైపుణ్యాలను కూడా ప్రదర్శించారు. వేదిక వద్ద ప్రదర్శనకు ఉంచిన స్థానిక వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను కూడా మంత్రి పరిశీలించారు మరియు కార్యక్రమంలో వివిధ హోదాల్లో పాల్గొన్న విద్యార్థులతో ముచ్చటించారు.
గంగా ప్రక్షాళన కోసం ప్రభుత్వం చేపట్టిన ప్రధాన కార్యక్రమమైన “నమామి గంగ” కింద కార్యకలాపాలకు సుస్థిరతను నిర్ధారించడానికి ఆర్థిక వంతెన ద్వారా నదులు, వాటి ఉపనదులు-ప్రజలను అనుసంధానం చేసేందుకు ప్రధాని మోదీ ప్రకటించిన అర్థ గంగా అంశం కింద అనేక కొత్త కార్యక్రమాలను ఈ వేదిక ద్వారా ప్రారంభించారు. అర్థ గంగా కార్యక్రమాలలో గంగా పరీవాహక ప్రధాన రాష్ట్రాలలో 26 ప్రదేశాలలో జలజ్ చొరవను వాస్తవికంగా ప్రారంభించడం, ప్రజల భాగస్వామ్యం ద్వారా స్థిరమైన మరియు ఆచరణీయ ఆర్థిక అభివృద్ధిని సాధించడానికి సహకార భారతితో అవగాహన ఒప్పందం మరియు జీవనోపాధి అవకాశాలను ప్రోత్సహించడానికి పర్యాటక సంబంధిత పోర్టల్ ImAvatar ఉన్నాయి. టూరిజం ద్వారా గంగా పరీవాహక ప్రాంతం వెంట అర్థ గంగా చొరవను ప్రోత్సహించడం కూడా ప్రభుత్వ లక్ష్యాల్లో ఒకటి. గంగా క్వెస్ట్ 2022 విజేతలకు సన్మానం మరియు శ్రీ షెకావత్ ద్వారా నిరంతర అభ్యాసం మరియు కార్యాచరణ పోర్టల్ లో కొత్త రివర్ చాంప్ కోర్సును ప్రారంభించడం కూడా ఈ రోజు ఈవెంట్లలో చేర్చారు. గంగా క్వెస్ట్ అనేది జ్ఞానాన్ని పెంపొందించడానికి మరియు గంగా నదికి సంబంధించిన వివిధ అంశాల గురించి పిల్లలు మరియు యువతకు అవగాహన కల్పించడానికి ఉద్దేశించిన ఆన్లైన్ క్విజ్.
సభను ఉద్దేశించి కేంద్ర జలశక్తి మంత్రి శ్రీ గజేంద్ర సింగ్ షెకావత్ మాట్లాడుతూ, భారతదేశం అనేక ప్రవహించే నదులను కలిగి ఉన్న దేశం అని, అయితే మన నీటి వనరులు మరియు నదులు కలుషితమవుతున్నాయనేది కూడా వాస్తవమని అన్నారు. కాబట్టి, మన నీటి వనరులు మరియు అవిరల్ మరియు నిర్మల్ నదులను కాపాడుకోవడానికి, మనమందరం కలిసి జల్ ఆందోళనను జన ఆందోళనగా మార్చడం అత్యవసరం అన్నారు.
స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం సందర్భంగా ప్రధాన మంత్రి చేసిన ప్రసంగాన్ని ప్రస్తావిస్తూ, శ్రీ షెకావత్ ఇలా అన్నారు: “గౌరవనీయులు. ప్రధాన మంత్రి తన ప్రసంగంలో దేశ నాయకులు చేసిన త్యాగాల గురించి నొక్కిచెప్పారు. ఈ రోజు మనం 75 సంవత్సరాల అనుభవం తర్వాత మన గురించి మనం గర్వించగల ఒక స్థానానికి చేరుకున్నాము. ప్రపంచం మనల్ని గౌరవంగా చూస్తుంది. రాబోయే 25 సంవత్సరాలకు ప్రధాన మంత్రి మనకు ఒక విజన్ ఇచ్చారని, పర్యావరణాన్ని గౌరవించే నిర్దిష్ట జీవనశైలిని అలవర్చుకోవడం మరియు ఆ దార్శనికతను నెరవేర్చడానికి మనల్ని మనం పూర్తిగా అంకితం చేసుకోవడం మన బాధ్యత అని మంత్రి తెలిపారు.
పరిమిత నీటి వనరుల ప్రాముఖ్యతను నొక్కిచెప్పిన శ్రీ షెకావత్ ఆర్థికాభివృద్ధికి నాంది మన నీటి వనరు మరియు శక్తి అని అన్నారు. “మన సహజ వనరులు మరియు ఆర్థికాభివృద్ధి అవసరాల గ్రాఫ్ ఒకేలా ఉంటుంది. భారతదేశం యొక్క జనాభా, భౌగోళిక విస్తారత, పరిమిత నీటి వనరులు మరియు పర్యావరణ సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి సిద్ధంగా ఉన్నందున, నీరు మరియు ఇతర సహజ వనరుల స్థిరమైన వినియోగాన్ని నిర్ధారించడం అత్యవసరం” అని మంత్రి తెలిపారు. నమామి గంగే కార్యక్రమం కింద జరుగుతున్న పనులపై మంత్రి సంతోషం వ్యక్తం చేశారు మరియు హరిద్వార్ మరియు ప్రయాగ్రాజ్ కుంభమేళాల సమయంలో మంచి నీటి నాణ్యత రూపంలో ఇప్పుడు వ్యత్యాసం చూడవచ్చు. “గంగా మరియు దాని ఉపనదులకు సంబంధించిన ప్రాజెక్టులను శుభ్రపరచడానికి చాలా మౌలిక సదుపాయాలు అందించారు. అలాగే దాదాపు రూ.30,000 కోట్లు నిధులు మంజూరు చేశామని ఆయన తెలిపారు. వివిధ సంస్థల మద్దతుతో నమామి గంగే జన ఆందోళనగా రూపాంతరం చెందడం పట్ల ఆయన సంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు. గంగా నది వెంబడి ఉన్న 100 జిల్లాలకు పైగా, గంగా సంబంధిత సమస్యలపై సరైన చర్చలు జరుగుతాయని మరియు పరిష్కార చర్యలు తీసుకుంటున్నట్లు తెలియజేసారు.
2019లో నమామి గంగే కార్యక్రమం కింద కార్యకలాపాలను కొనసాగించేందుకు ఆర్థిక జీవనోపాధి అవకాశాలను సృష్టించడంపై దృష్టి సారించే క్రమంలో కాన్పూర్లో జరిగిన జాతీయ గంగా కౌన్సిల్ సమావేశంలో ప్రధాన మంత్రి ప్రతిపాదించిన అర్థ గంగ గురించి కూడా మంత్రి మాట్లాడారు. “ఈ రోజు మీరందరూ చూసినట్లుగా, ప్రజలు-నదుల అనుసంధానాన్ని స్థాపించడానికి జలజ్ అనేక ప్రదేశాలలో ప్రారంభమైంది. అంతేకాకుండా, అర్థ గంగ కింద నది ఆధారిత పర్యాటకాన్ని కూడా ప్రోత్సహిస్తున్నట్లు ఆయన తెలిపారు.
ఢిల్లీలో యమునా నది 22 కి.మీల విస్తీర్ణంలో కలుషితమైందని కేంద్ర ప్రభుత్వ నిబద్ధతపై శ్రీ షెకావత్ మాట్లాడుతూ, డిసెంబరు 2022 నాటికి, ఢిల్లీలోని యమునా నది దిగువన గుర్తించదగిన వ్యత్యాసం కనిపిస్తుందని చెప్పారు. మథుర ఎస్టీపీ నుంచి శుద్ధి చేసిన నీటిని ఇండియన్ ఆయిల్కు విక్రయించడాన్ని ఉదాహరణగా చూపుతూ, శుద్ధి చేసిన వ్యర్థ జలాల పునర్వినియోగానికి జాతీయ విధానాన్ని కూడా రూపొందిస్తున్నట్లు చెప్పారు. జల్ ఆందోళన్ను జన ఆందోళన్గా మార్చడానికి కలిసి రావాల్సిన అవసరాన్ని పునరుద్ఘాటించిన మంత్రి, ప్రతి ఒక్కరూ మన సంస్కృతికి గర్వపడాలని కోరారు. అలాగే ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న విజేతలు మరియు పాల్గొన్న వారందరికీ అభినందనలు తెలిపారు.
నమామి గంగే మిషన్ ద్వారా గంగా నది మరియు దాని ఉపనదుల పునరుద్ధరణ పనుల్లో మనకు ఎంతో శక్తి వచ్చిందని జలవనరులు, నదుల అభివృద్ధి మరియు గంగా పునరుజ్జీవన శాఖ కార్యదర్శి శ్రీ పంకజ్ కుమార్ అన్నారు. యమునా నది పునరుజ్జీవనం గురించి మాట్లాడుతూ, ఢిల్లీలో ఇప్పటికే పట్టాభిషేక స్తంభాల STP ఆపరేషన్ ప్రారంభమైందని, 3 పెద్ద STPల ఆపరేషన్ కూడా ఈ ఏడాది డిసెంబర్ నాటికి పూర్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్లు చెప్పారు.
తదుపరి కార్యాచరణ ప్రణాళిక గురించి మాట్లాడుతూ, రాబోయే 5 సంవత్సరాలలో, గంగానది ఉపనదుల పరిరక్షణపై మా దృష్టి ఉంటుందని, దీనికి ప్రజల భాగస్వామ్యం చాలా ముఖ్యమైనదని అన్నారు. అర్థ గంగా ప్రాజెక్టు ద్వారా ప్రజలు-నదుల అనుసంధానం అనే అంశాన్ని ఆయన ప్రశంసించారు. ఈ కార్యక్రమాలు దేశం మొత్తానికి ప్రతిగా పర్యావరణ మరియు సాంస్కృతిక రంగాలలో మాత్రమే కాకుండా, సమాజ అభివృద్ధికి మరియు ఆర్థిక రంగంలో కూడా అద్భుతమైన ఫలితాలను తీసుకువచ్చే దిశలో ఉన్నాయని అన్నారు.
క్లీన్ గంగ కోసం నేషనల్ మిషన్ డైరెక్టర్ జనరల్ శ్రీ జి. అశోక్ కుమార్, భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చి 75 సంవత్సరాలు పూర్తయిన సందర్భంగా ప్రతి ఒక్కరికీ అభినందనలు తెలుపుతూ, ప్రకృతి- నదులు అత్యంత ముఖ్యమైన బహుమతిని గౌరవించకుండా మరియు సంరక్షించకుండా నిజమైన అర్థంలో దేశ నిర్మాణం సాధ్యం కాదని అన్నారు. ప్రాచీన కాలం నుండి నదులు సంపూర్ణంగా సాంస్కృతిక, ఆర్థిక మరియు ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉన్నాయని అన్నారు.
స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం సందర్భంగా ప్రధాన మంత్రి చేసిన ప్రసంగాన్ని ప్రస్తావిస్తూ, శ్రీ జి. అశోక్ కుమార్ గత రెండు రోజులుగా, ‘హర్ ఘర్ తిరంగా’కు అనుగుణంగా గంగా నది ఘాట్లపై ‘హర్ ఘాట్ పర్ తిరంగా’ ప్రచారం నిర్వహించామని, నేటి నుండి ఒక గంగా నది ఒడ్డున అర్థ గంగా కింద కేంద్రీకృత కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తారని అన్నారు.
నమామి గంగ మిషన్ గురించి మాట్లాడుతూ- 2015లో ప్రారంభించినప్పటి నుండి, గంగా నది మరియు దాని ఉపనదుల కాలుష్యాన్ని సమర్థవంతంగా తగ్గించడం, పరిరక్షణ మరియు పునరుజ్జీవనం వంటి లక్ష్యాలను సాధించడానికి చాలా కృషి చేశామన్నారు. నమామి గంగ కార్యక్రమం కింద రూ.31,000 కోట్లకు పైగా ప్రాజెక్టులు మంజూరు అయ్యాయని, గంగ, దాని ఉపనదులు అవిరాల్, నిర్మల్గా మారుతున్నాయని తెలిపారు. "మేము ఇప్పుడు గంగా ఉపనదులపై దృష్టి పెడుతున్నాము, ముఖ్యంగా యమున. మా దృష్టి యమునా నదిని శుభ్రపరచడంపై ఉంది. డిసెంబర్ 2022 నాటికి యమునా నదిలోకి యమునా నదిలోకి 1300 MLD మురుగునీరు ప్రవాహాన్ని ఆపివేయడం ద్వారా నీటి నాణ్యతలో గణనీయమైన వ్యత్యాసం ఉంటుందని పంచుకోవడానికి నేను సంతోషిస్తున్నాను.
డిసెంబరు 2019లో కాన్పూర్లో జరిగిన జాతీయ గంగా మండలి మొదటి సమావేశంలో ప్రధాన మంత్రి ప్రతిపాదించిన అర్థ గంగా ప్రాజెక్ట్లో భాగంగా, ఈరోజు NMCG మరియు సహకార్ భారతి మధ్య ఒక అవగాహన ఒప్పందాన్ని ప్రోత్సహించడానికి గంగా నదికి ఇరువైపులా 5 కిలోమీటర్ల మేర సహజ వ్యవసాయం వంటి అనేక కార్యకలాపాలు ప్రారంభమవుతాయని శ్రీ కుమార్ తెలియజేసారు. గౌరవనీయులు ప్రధానమంత్రి సూచించినట్లు రైతులకు బురదను ఎరువులుగా మరియు పరిశ్రమలకు శుద్ధి చేసిన మురుగునీటిని అందించండి. గంగా నది ఒడ్డున జీవనోపాధిని ప్రోత్సహించడానికి చిన్న దుకాణాలు లేదా తేలియాడే మొబైల్ కేంద్రాల ఏర్పాటుతో పాటూ 26 ప్రదేశాలలో జలజ్ మరియు టూరిజం పోర్టల్ ImAvatar, మరొక జీవనోపాధి కార్యక్రమం కూడా ప్రారంభిస్తారు. మతపరమైన పర్యాటకం, NMCG ద్వారా శిక్షణ పొందిన గంగా సేవక్స్ ద్వారా మతపరమైన యాత్రికుల వద్దకు వృద్ధుల సందర్శనలను సులభతరం చేస్తుంది.
సాంప్రదాయ యాత్రికులు, వారసత్వ ప్రదేశాలు మొదలైన వాటికి సంబంధించిన శిక్షణ.
ఏప్రిల్ 06, 2022న మంత్రి DGC ఫోరమ్  ప్రారంభించినప్పటి నుండి క్రమం తప్పకుండా నిర్వహిస్తున్న జిల్లా గంగా కమిటీ సమావేశాల సానుకూల ప్రభావం ప్రజలను మెరుగుపరచడానికి సరైన దిశలో ఒక అడుగు- నది అనుసంధానం జరగాలని అన్నారు.
పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ టూరిజం డైరెక్టర్ జనరల్ శ్రీ గంజి కె.వి.రావు మాట్లాడుతూ భారతీయ సంస్కృతిని కొనియాడుతూ మన దేశంలో పర్వతాలు, అడవులు, నదులు అన్నీ దైవంగా పరిగణిస్తారని, ముఖ్యంగా గంగా నదిని భారతీయులందరూ పూజిస్తారని అన్నారు.
నదుల ఒడ్డున ఉన్న రైతుల ఆదాయం గురించి మాట్లాడుతూ, అనేక సంక్షేమ పథకాలు ఈ దిశగా సానుకూల ఫలితాలను తీసుకువస్తున్నాయని అన్నారు. నదుల ఒడ్డున ఉన్న అన్ని చారిత్రక ప్రదేశాలు పర్యాటకానికి పెద్ద కేంద్రాలు, ఇది స్థానిక ప్రజల జీవనోపాధి అవకాశాలను పెంచింది. పర్యాటక పరిశ్రమలో హోమ్స్టే సంస్కృతి యొక్క ఇటీవలి ట్రెండ్ను గుర్తిస్తూ, 'మేము పర్యాటక కేంద్రాల దగ్గర వివిధ నైపుణ్య అభివృద్ధి పథకాలను ప్రారంభించాము, తద్వారా ప్రజలు బాగా శిక్షణ పొందగలరు' అని ఆయన అన్నారు. భవిష్యత్తులో టూరిజం అభివృద్ధిలో మెరుగైన మరియు సమర్థవంతమైన మొత్తం ఫలితాలను పొందడానికి, కొత్తగా ప్రారంభించిన పర్యాటక సంబంధిత పోర్టల్- ImAvtarని పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ యొక్క అన్ని వెబ్సైట్లకు లింక్ చేయడం గురించి కూడా ఆయన మాట్లాడారు.
అర్థ గంగా కార్యక్రమాలు
ఈ కార్యక్రమంలో గంగా పరీవాహక రాష్ట్రాల ప్రధాన భాగాల పై ఈ సంవత్సరంలో ప్రతిపాదించిన 75 స్థానాల్లో ఉత్తరాఖండ్, ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్, జార్ఖండ్ మరియు పశ్చిమ బెంగాల్.. వంటి 26 ప్రదేశాలలో జల్ శక్తి మంత్రిచే అర్థ గంగా కింద జలజ్ చొరవ యొక్క వర్చువల్ ప్రారంభంతో సహా వివిధ కార్యక్రమాలు ప్రారంభమయ్యాయి. వైల్డ్లైఫ్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియాతో కలిసి జలజ్ని అమలు చేస్తున్నారు. జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ మరియు గంగా పునరుజ్జీవనం కోసం WII ద్వారా స్థానిక ప్రజల నుండి గంగా ప్రహరీల శిక్షణ పొందిన కేడర్ సృష్టించారు. జలజ్, వినూత్న మొబైల్ జీవనోపాధి కేంద్రం, గంగా పరిరక్షణతో నైపుణ్యాన్ని పెంపొందించే కార్యకలాపాలను సమలేఖనం చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. జలజ్ స్థానిక ఉత్పత్తులను ప్రోత్సహించడం ద్వారా జీవనోపాధి వైవిధ్యీకరణకు ఒక నమూనాగా చిత్రీకరించారు. అలాగే "అర్థ్ గంగా" లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా నదుల సంరక్షణ కోసం పర్యావరణ మరియు ఆర్థిక రంగాలలో వాటాదారుల భాగస్వామ్యాన్ని సులభతరం చేస్తుంది.
ప్రజల భాగస్వామ్యం, సృష్టి మరియు స్థానిక సహకార సంస్థల బలోపేతం ద్వారా స్థిరమైన మరియు ఆచరణీయమైన ఆర్థిక అభివృద్ధిని సాధించడానికి NMCG మరియు సహకార భారతి మధ్య అవగాహన ఒప్పందం  సంతకం చేశారు. ఎంఒయు ఊహించిన కొన్ని ప్రధాన లక్ష్యాలలో ప్రధాన భాగాలపై ఐదు రాష్ట్రాల్లోని 75 గ్రామాలను 'సహకార్ గంగా గ్రాములు'గా గుర్తించడం, గంగా తీరాన ఉన్న రాష్ట్రాల్లోని రైతులు, ఎఫ్పిఓలు మరియు సహకార సంస్థలలో సహజ వ్యవసాయాన్ని ప్రోత్సహించడం మరియు 'మరింత నికర- ఉత్పత్తి' ఒక్కో డ్రాప్ ఆదాయం', మార్కెట్ అనుసంధానాలను సృష్టించడం ద్వారా గంగా బ్రాండ్ క్రింద సహజ వ్యవసాయం/సేంద్రీయ ఉత్పత్తుల మార్కెటింగ్ను సులభతరం చేయడం, ఆర్థిక వంతెన ద్వారా ప్రజలు-నదుల అనుసంధానాన్ని ప్రోత్సహించడం మొదలైనవి.
పర్యాటకం, స్థానిక ఉత్పత్తుల మార్కెటింగ్, వ్యవసాయం మరియు హస్తకళలు, ఘాట్ల స్థిరత్వం మరియు NMCG ద్వారా సృష్టించబడిన ఇతర ఆస్తుల ద్వారా అర్థ గంగా చొరవను ప్రోత్సహించడం ద్వారా గంగా పరీవాహక ప్రాంతంలో జీవనోపాధి అవకాశాలను ప్రోత్సహించడానికి పర్యాటక సంబంధిత పోర్టల్ ImAvatar ని కూడా ఈ సందర్భంగా ప్రారంభించారు. NMCG మరియు ImAvatar రెండూ మతపరమైన మరియు ఆధ్యాత్మిక పర్యాటకం మరియు మార్కెట్ అనుసంధానాలను సృష్టించడం ద్వారా ప్రజల భాగస్వామ్య రంగాలలో కలిసి పని చేస్తాయి. NMCG మరియు నమామి గంగే టచ్ పాయింట్లు మరియు ఆస్తులను డిజిటల్ చేయడం కూడా ఈ సహకారంలో భాగం.
కాన్పూర్లో 2019లో జరిగిన 1వ జాతీయ గంగా కౌన్సిల్ సమావేశంలో ప్రధానమంత్రి ప్రతిపాదించిన అర్థ-గంగా భావన, స్థిరమైన నదుల పునరుజ్జీవనానికి ఆర్థిక నమూనాగా అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. అర్థ గంగా భావన యొక్క అధికారంలో ప్రజలు-నదుల అనుసంధానం ఉంది. ఇది నది మరియు ప్రజల మధ్య సహకార సంబంధాన్ని దృఢంగా స్థాపించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. "గంగా నదిపై బ్యాంకింగ్" నినాదానికి అనుగుణంగా ఆర్థిక శాస్త్ర వంతెన ద్వారా ప్రజలను మరియు గంగను అనుసంధానించడం "అర్థ్ గంగా" యొక్క ప్రధాన ఆలోచన. అర్థ గంగ కింద, ఆరు భాగాలు పని చేస్తున్నాయి: a) నదికి ఇరువైపులా 10 కిలోమీటర్ల రసాయన రహిత వ్యవసాయంతో కూడిన జీరో బడ్జెట్ నేచురల్ ఫార్మింగ్, "అధిక ఆదాయాన్ని, ప్రతి డ్రాప్", రైతులకు 'గోబర్ ధన్', b. ) నీటిపారుదల కోసం శుద్ధి చేసిన నీటిని పునర్వినియోగం చేసే బురద & మురుగునీటి మోనటైజేషన్ మరియు పునర్వినియోగం; ULBలకు పారిశ్రామిక అవసరాలు మరియు ఆదాయ ఉత్పత్తి, c) 'ఘాట్ మే హాత్' వంటి జీవనోపాధి అవకాశాలు, స్థానిక ఉత్పత్తుల ప్రచారం, ఆయుర్వేదం, ఔషధ మొక్కలు, గంగా ప్రహారీల వంటి వాలంటీర్ల సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడం, d) వాటాదారుల మధ్య పెరిగిన సమ్మేళనాన్ని నిర్ధారించడానికి ప్రజల భాగస్వామ్యం, ఇ) కమ్యూనిటీ జెట్టీలు, యోగా, అడ్వెంచర్ టూరిజం మొదలైన వాటి ద్వారా బోట్ టూరిజాన్ని పరిచయం చేయాలని చూస్తున్న సాంస్కృతిక వారసత్వం &పర్యాటకం.
ఈ కార్యక్రమం – యమునా పర్ ఆజాది కా అమృత్ మహోత్సవ్ – ఈరోజు కూడా ఢిల్లీలోని నర్సింగ్ స్కూల్ విద్యార్థుల నృత్య/స్కిట్ ప్రదర్శన, విద్యార్థుల గీత్ ప్రదర్శన, రంగసారథి బృందంచే సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, 'ఎ ఫిల్మ్ ఆన్ ది ప్లైట్ ఆఫ్ అవర్'పై సినిమా ట్రైలర్ను విడుదల చేశారు. నదులు, తోటల పెంపకం మరియు నుక్కడ్ కార్యకలాపాలు. విద్యార్థులు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు, పారామిలటరీ, DJB, MCD, క్రీడా ప్రియులు, BSF, NDRF, కయాకింగ్ నిపుణులు తదితరులు ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు. ఈ సందర్భంగా త్రివర్ణ బెలూన్లను కూడా గాలిలో ఎగరేశారు. గంగా క్వెస్ట్ 2022 విజేతలను మంత్రి సత్కరించారు మరియు కంటిన్యూయస్ లెర్నింగ్ అండ్ యాక్టివిటీ పోర్టల్ లో కొత్త రివర్ చాంప్ కోర్సును ప్రారంభించారు. గంగా క్వెస్ట్ 2022 CLAP4Ganga, నిరంతర అభ్యాసం మరియు కార్యాచరణ పోర్టల్లో నిర్వహించారు. ఇది నమామి గంగ క్రింద తీసుకున్న ఒక చొరవ. గంగా క్వెస్ట్లోని మూడు విభాగాలకు చెందిన తొమ్మిది మంది విజేతలు మావియా శ్రీవాస్తవ , బందన కౌర్  మరియు కేటగిరీ-1లో మోనికా స్వామి : VIII తరగతి వరకు, అనిరుధ్ నాయర్ , రేణు సైనీ  మరియు కేటగిరీ II, క్లాస్ IX-XIIలో ప్రతీక్ ఆదర్శ్  మరియు కేటగిరీ IIIలో సంజయ్ హోలానీ , ప్రీతీ మహేశ్వరి  మరియు శుభమ్ , మంత్రి, పెద్దలు సమక్షంలో సత్కారం జరిగింది. అంతేకాకుండా, USO, CBSE, నవోదయ మరియు కేంద్ర విద్యాలయతో సహా భాగస్వామ్య పరంగా మొదటి పది పాఠశాలలు మరియు సంస్థలు కూడా గంగా క్వెస్ట్ 2022లో పాల్గొన్నందుకు సత్కారం పొందాయి. ఈ ఆన్లైన్ అన్వేషణలో దాదాపు 1.7 లక్షల మంది పాల్గొన్నారు.
ఢిల్లీలోని యమునా ఘాట్లపై NMCG యమునా నదిని శుభ్రపరచడంపై అవగాహన కల్పించేందుకు నిర్వహిస్తున్న ప్రచారంలో భాగంగా ఈ కార్యక్రమం జరిగింది. గంగా నది యొక్క ఉపనదులను శుభ్రపరచడం, ముఖ్యంగా యమునా, నమామి గంగ కార్యక్రమం యొక్క దృష్టి కేంద్రాలలో ఒకటి. కరోనేషన్ పిల్లర్ వద్ద 318 MLD STP ఇటీవల ప్రారంభమైనప్పటికీ, NMCG ద్వారా యమునాపై మరో 3 ప్రధాన STPలు డిసెంబర్ 2022 నాటికి పూర్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. వీటిలో రిథాలా, కొండ్లీ మరియు ఓఖ్లా ఉన్నాయి. ఇది ఆసియాలోని అతిపెద్ద STPలలో ఒకటి. ఇది యమునాలో పడే కాలువల నుండి మురుగునీటిని నిరోధించడంలో సహాయపడుతుంది. 1385 ఎంఎల్డి మురుగునీటి శుద్ధి కోసం మొత్తం 12 ప్రాజెక్టులను సుమారు రూ. 2354 కోట్లు రూపాయల వ్యయంతో యమునా నదిలో కాలుష్యాన్ని తగ్గించడానికి ఢిల్లీలో నమామి గంగే కార్యక్రమం కింద కేటాయించారు.