పంచాయతీరాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ
గిరిజన ప్రాంతాల అభ్యున్నతే కేంద్రప్రభుత్వ ధ్యేయం!
-పెసా-పై జాతీయ సమ్మేళనంలో
కేంద్రమంత్రి గిరిరాజ్ సింగ్ వెల్లడి..
-పెసా- అమలులో రాష్ట్రాలు మరింత చురుగ్గా
పనిచేయాలన్న పంచాయతీరాజ్ శాఖా మంత్రి..
-ఆజాదీ కా అమృత్ మహోత్సవ్-లో భాగంగా
జాతీయ సదస్సు నిర్వహణ
ప్రగతిశీల భారతదేశం స్వాతంత్ర్యం సాధించి 75 సంవత్సరాలు, పంచాయతీ రాజ్  చట్టాన్ని  ఆమోదించి 25సంవత్సరాలు ముగుస్తున్న సందర్భాన్ని పురస్కరించకుని న్యూఢిల్లీలోని విజ్ఞాన్ భవన్.లో ఒకరోజు జాతీయ సమ్మేళనాన్ని నిర్వహించారు. పచాయతీ రాజ్  చట్టంపై చర్చించేందుకు జరిగిన ఈ సదస్సును కేంద్ర పంచాయతీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ నిర్వహించింది. కేంద్ర గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ, జాతీయ గ్రామీణాభివృద్ధి పంచాయతీరాజ్ అధ్యయన సంస్థ సహాయ సహకారాలతో ఈ జాతీయ సమ్మేళనాన్ని నిర్వహించారు. ఆజాదీ కా అమృత్ మహోత్సవ్ వేడుకల్లో భాగంగా ఈ సమ్మేళనాన్ని నిర్వహించారు. కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి, పంచాయతీ రాజ్ శాఖ మంత్రి గిరిరాజ్ సింగ్, గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రి అర్జున్ ముండా, పంచాయతీ రాజ్ శాఖ సహాయమంత్రి కపిల్ మోరేశ్వర్ పాటిల్, తదితర ప్రముఖులు ఉమ్మడిగా ఈ సమ్మేళనాన్ని ప్రారంభించారు. మహారాష్ట్ర గవర్నర్ భగత్ సింగ్ కోషియారీ వర్చువల్ పద్ధతిలో ఆన్ లైన్ ద్వారా ఈ సమ్మేళనానికి హాజరై, ప్రసంగించారు.
జాతీయ సమ్మేళనంలో కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి, పంచాయతీ రాజ్ శాఖ మంత్రి గిరిరాజ్ సింగ్ మాట్లాడుతూ, ఆంధ్రప్రదేశ్, హిమాచల్ ప్రదేశ్, గుజరాత్, మహారాష్ట్ర, రాజస్థాన్, తెలంగాణ వంటి రాష్ట్రాలు పి.ఇ.ఎస్.ఎ.-పెసా నిబంధనలను ఇప్పటికే నోటిఫై చేశాయని అన్నారు. ఇక, చత్తీస్ గఢ్, జార్ఖండ్, మధ్యప్రదేశ్, ఒడిశా వంటి నాలుగు రాష్ట్రాలు కూడా సత్వరం పెసా నిబంధనలను రూపొందించి, అమలు చేయడం ప్రారంభించాలన్నారు. ఇందుకు సంబంధించి అవసరమైతే ఈ నాలుగు రాష్ట్రాల గవర్నర్లు, ముఖ్యమంత్రులతో, సంబంధిత మంత్రులతో తాను చర్చిస్తానని, గిరిజన వ్యవహారాల శాఖ మంత్రి అర్జున్ ముండాతో కలసి కూడా చర్చలు జరుపుతానని అన్నారు. పెసా నిబంధనలకు రూపకల్పన చేయడంలో ఈ రాష్ట్రాల గవర్నర్లు మరింత చొరవ తీసుకోవాలని, ఇందుకోసం ఆయా రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులతో, మంత్రులతో, ఆయా శాఖల కార్యదర్శులతో చర్చలు జరపాలని ఆయన విజ్ఞప్తి చేశారు. ఇప్పటికే పెసా నిబంధనలను అమలు చేస్తున్న ఆరు రాష్ట్రాల అనుభవాలను మిగతా రాష్ట్రాలతో పంచుకోవాలని గిరిరాజ్ సింగ్ సూచించారు.
గ్రామ పంచాయతీ అభివృద్ధి ప్రణాళికను  తయారు చేసేటపుడు, గిరిజన ప్రజా సమూహంకోసం ఒక అభివృద్ధి నమూనాను పంచాయతీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ, గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ రూపొందించవలసిన అవసరం ఉందన్నారు. ఇందుకోసం అనాదిగా ఉన్న గిరిజనుల సంప్రదాయాలను, ఆనవాయితీని దృష్టిలో ఉంచుకోవాలని, వారికి అవసరమైన సదుపాయాలను కల్పించాలని కేంద్రమంత్రి సూచించారు.
దేశంలోని గిరిజన ప్రాంతాల అభివృద్ధిపై ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ఎంతో శ్రద్థచూపుతున్నారని గిరిరాజ్ సింగ్ అన్నారు. 2013-14వ సంవత్సరంలో రూ. 4,000కోట్లమేర ఉన్న గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ బడ్జెట్,.. 2021-22వ సంవత్సరానికల్లా,.. రూ. 7,500కోట్లకు పెరిగిందని అన్నారు. 2013-14లో గిరిజన విద్యార్థులకు ఇచ్చిన ఉపకార వేతనం రూ. 978కాగా, ఇపుడు అది రూ. 2,546కు పెరిగిందన్నారు. గిరిజనుల దైనందిన జీవితాలను మెరుగుపరిచే విషయంలో ప్రభుత్వం ఎంతో శ్రద్ధచూపుతున్నట్టు ఈ వాస్తవాలు తేల్చి చెబుతున్నాయన్నాయని, ఈ విషయంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కూడా చిత్తశుద్ధిని, శ్రద్థను కనబరచాలని అన్నారు.
కేంద్ర గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రి అర్జున్ ముండా మాట్లాడుతూ, అనాది కాలంగా గిరిజనులు తమకు సహజంగా అందుబాటులో వనరులను వినియోగించుకొంటూ వస్తున్నారని అన్నారు. రాజ్యాంగం ప్రకారం, షెడ్యూల్డ్ తెగల ప్రయోజనాలను ప్రోత్సహించి, వారి హక్కులను పరిరక్షించాల్సిన తరుణం ఇపుడు ఆసన్నమైందని అన్నారు. అప్పుడే వారు ప్రగతి సాధించి, ముందుకు సాగే అవకాశం ఉంటుందన్నారు. గిరిజన సంస్కృతిని, వారసత్వ సంపదను పరిరక్షించడం, ప్రోత్సహించడం చాలా ముఖ్యమని, గిరిజన ప్రాంతాల్లో నివసించే వారి జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరచాలంటే ఇది తప్పదని అన్నారు.
జాతీయ కోణంలో గిరిజనుల సంక్షేమం గురించి ఆలోచించాలని అర్జున్ ముండా రాష్ట్రాలకు పిలుపునిచ్చారు. రాజ్యాంగ మౌలిక స్ఫూర్తిని, గిరిజన ప్రాంతాల్లోని స్థానిక సమస్యలను అర్థం చేసుకోవాలన్నారు. పంచాయతీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ, గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ, అటవీ పర్యావరణ, వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖల పథకాలను సమ్మిళితం చేయడం ద్వారా గిరిజనుల సంక్షేమానికి ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు. గిరిజనుల సంక్షేమం విషయంలో సామాజిక, స్వచ్ఛంద సేవా సంస్థల సహకారాన్ని తీసుకోవాలన్నారు. గిరిజనుల అభివృద్ధికి ఉద్దేశించిన పథకాల అమలు విషయంలో అధికారులు సాంకేతిక అంశాలకు అతీతంగా వ్యవహరించాలని, ఈ విషయంలో రాజ్యాంగం మౌలిక స్ఫూర్తిని అవగాహన చేసుకోవాలని, క్షేత్రస్థాయిలో గుణాత్మక ఫలితాలను రాబట్టేలా కృషి చేయాలని ఆయన సూచించారు.
మహారాష్ట్ర గవర్నర్ భగత్ సింగ్ కోషియారీ మాట్లాడుతూ,..గిరిజనులకు అమోఘమైన ప్రతిభా పాటవాలు ఉన్నాయని, వారు మంచి కళాకారులే కాక, హస్తకళల్లో నిష్ణాతులని, హస్త కళాఖండాలను తయారు చేయడంలో వారికి ఎంతో నైపుణ్యం ఉంటుందని అన్నారు. బహుముఖ రంగాల్లో సామర్థ్యం, ప్రతిభ ఉన్న గిరిజనులు ఎన్నో గొప్ప పనులు చేశారన్నారు.; వారికి తగిన గుర్తింపు ఇచ్చి, సరైన శిక్షణతో ముందుకు తీసుకురావడం అవసరమని అన్నారు. గిరిజనుల సంక్షేమ సాధనలో పెసా అనేది చాలా ముఖ్యమైన చట్టమని, గిరిజనులను ప్రధాన జనజీవన స్రవంతిలోకి తెచ్చేందుకు రాష్ట్రాలు ఈ చట్టాన్ని వినియోగించుకోవాలని అన్నారు.
అట్టడుగున ఉన్న గిరిజనుల సమస్యలను క్షేత్రస్థాయిలో తెలుసుకునేందుకు ప్రభుత్వ అధికారులు, ప్రజా ప్రతినిధులు గిరిజన ప్రాంతాల్లో పర్యటించాలన్నారు. గిరిజనుల సంస్కృతిని పరిరక్షించేటపుడు, మారుతున్న కాలానికి ఆశా కిరణమైన అభివృద్ధిని గురించి కూడా వారికి తెలియజెప్పాలని గవర్నర్ కోషియారి సూచించారు. చాలా రాష్ట్రాల్లో ఇందుకు సంబంధించి కృషి జరిగిందని, అయితే భవిష్యత్తులో కూడా ఈ కృషిని కొనసాగాల్సిన అవసరం ఉందని అన్నారు.
మహారాష్ట్రలో పెసా చట్టం కింద అనేక కార్యక్రమాలను అమలు చేసినట్టు కోషియారీ చెప్పారు. మహారాష్ట్రలో గిరిజనులకు సాధికారత కల్పించే పనులు కూడా చేపట్టారని, అటవీ సంపదను సక్రమంగా వినియోగించుకోవడం ద్వారా కూడా గిరిజనులకు సాధికారత కల్పించవచ్చని అన్నారు.
తమతమ పరిధిలో షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలున్న అన్ని రాష్ట్రాల ప్రతినిధులు ఈ జాతీయ సమ్మేళననంలో ఎంతో చురుకుగా పాల్గొన్నారు. ఆంధ్రప్రదేశ్, చత్తీస్ గఢ్, గుజరాత్, హిమాచల్ ప్రదేశ్, జార్ఖండ్, మధ్యప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, ఒడిశా, రాజస్థాన్, తెలంగాణ వంటి పలు రాష్ట్రాల ప్రతినిధులు ఈ సమ్మేళనంలో పాలుపంచుకున్నారు. గిరిజనుల సాధికారత లక్ష్యంగా పనిచేస్తున్న అనేక ప్రభుత్వేతర, స్వచ్ఛంద సేవా సంస్థలు  కూడా ఇందులో పాలుపంచుకున్నాయి. గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ, జాతీయ గ్రామీణాభివృద్ధి పంచాయతీ రాజ్ అధ్యయన సంస్థల ప్రతినిధులు ఎంతో నిర్మాణాత్మంగా సమ్మేళనానికి హాజరయ్యారు. పెసా చట్టానికి సంబంధించిన శాసనపరమైన, పరిపాలనా పరమైన వ్యవస్థపై జరిగిన చర్చా కార్యక్రమానికి న్యూఢిల్లీకి చెందిన భారతీయ ప్రజాపరిపాలనా అధ్యయన సంస్థ  డైరెక్టర్ జనరల్ అధ్యక్షత వహించారు.
‘పెసా చట్టం పరిధిలో చట్టబద్ధమైన, పరిపాలనా వ్యవస్థ’; ‘పెసా అమలులో ఉన్న రాష్ట్రాల్లో వనరుల వ్యవస్థ’, ‘పెసా చట్టంపై ప్రణాళిక, అమలు వ్యూహం-ముందడుగు వేసే మార్గం’ తదితర ఇతివృత్తాలపై మూడు చర్చాగోష్టులను నిర్వహించారు. ఆయా చర్చాగోష్టుల్లో పాల్గొన్న వివిధ రాష్ట్రాలు తమ అభిప్రాయాలను వెల్లడించాయి.
కేంద్ర పంచాయతీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ కార్యదర్శి సునీల్ కుమార్, గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ కార్యదర్శి అనిల్ కుమార్ ఝా, పంచాయతీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ అదనపు కార్యదర్శి డాక్టర్ చంద్రశేఖర్ కుమార్, సంయుక్త కార్యదర్శి కుష్వంత్ సింగ్ సేథీలతో పాటుగా, రెండు కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖలక, వివిధ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సీనియర్ అధికారులు ఈ సమ్మేళనంలో పాల్గొన్నారు. జాతీయ సమ్మేళనాన్ని వెబ్ కాస్టింగ్.తో ప్రత్యక్షంగా ప్రసారం చేశారు.
అధ్యయన పత్రం కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి