ప్రధాన మంత్రి కార్యాలయం
ఉత్తరప్రదేశ్లోని వారణాసిలో కాశీ విశ్వనాథ్ ధామ్ ప్రారంభోత్సవం సందర్భంగా ప్రధాన మంత్రి ప్రసంగ పాఠం
హర్ హర్ మహాదేవ్, హర్ హర్ మహాదేవ్, నమః పార్వతి పతయే , హర్ హర్ మహాదేవ్, మాతా అన్నపూర్ణ కీ జై, గంగా మైయా కీ జై.
ఉత్తరప్రదేశ్ గవర్నర్ శ్రీమతి ఆనందీబెన్ పటేల్ గారు, ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి కర్మయోగి శ్రీ యోగి ఆదిత్య నాథ్ గారు, భారతీయ జనతా పార్టీ జాతీయ అధ్యక్షుడు , మా అందరి మార్గదర్శి శ్రీ జె. పి. నడ్డా గారు , ఉప ముఖ్యమంత్రి భాయ్ కేశవ్ ప్రసాద్ మౌర్యాజీ, శ్రీ దినేష్ శర్మాజీ, కేంద్ర మంత్రి మండలిలో నా సహచరుడు మహేంద్రనాథ్ పాండేజీ, ఉత్తరప్రదేశ్ భారతీయ జనతా పార్టీ అధ్యక్షుడు స్వతంతర్ దేవ్సింహ్జీ, మంత్రి నీలకాంత్ తివారీజీ, దేశం నలుమూలల నుండి గౌరవనీయ సాధువులు, మరియు నా ప్రియమైన నా కాశీ నివాసితులు, మరియు దేశం మరియు విదేశాల నుండి ఈ సందర్భాన్ని చూస్తున్న భక్తులందరూ! కాశీ సోదరులందరితో కలిసి బాబా విశ్వనాథ్ పాదాల వద్ద అన్నపూర్ణ మాత పాదాలకు తరచుగా నివాళులర్పిస్తాం. ప్రస్తుతం నేను నాగర్ కొత్వాల్ కల్ భైరవ్జీతో కలిసి బాబా దర్శనానికి వచ్చాను. అవును, ముందుగా నేను వారిని అడగాలి, నేను కూడా కాశీ కొత్వాల్ పాదాలకు నమస్కరిస్తాను.
గంగా తరంగ రమణీయ జటా కలాపం గౌరీ నిరంతర విభూషిత వామ భాగం నారాయణ ప్రియమనంగ మదాపహారం వారాణసీ పురపతిం భజ విశ్వనాధమ్.
ఈ మహాయజ్ఞాన్ని వారి వారి ప్రాంతాల నుండి వీక్షిస్తున్న బాబా విశ్వనాథ్ ఆస్థానం నుండి దేశ మరియు ప్రపంచ భక్తులకు మేము వందనం చేస్తున్నాము. ఈ శుభ సమయం వచ్చిన కాశీ ప్రజలందరికీ నేను వందనం చేస్తున్నాను. హృదయం సంతోషంతో ఉప్పొంగి పోతోంది. మనసు ఆహ్లాదంతో నిండి పోయింది. మీ అందరికీ అభినందనలు.
స్నేహితులారా,
కాశీలో ప్రవేశించినప్పుడు అన్ని నిగ్రహాల నుండి విముక్తి పొందుతారని మన పురాణాలు పేర్కొంటున్నాయి. ఇక్కడికి వచ్చిన వెంటనే విశ్వేశ్వరుని ఆశీస్సులు మరియు అతీంద్రియ శక్తి మన ఆత్మను మేల్కొల్పుతుంది. ఇక నేడు చిరచైతన్య కాశీ చైతన్యంలో భిన్నమైన వైబ్రేషన్ కనిపిస్తోంది. నేడు, ఆది కాశీ యొక్క అతీంద్రియ స్వభావంలో భిన్నమైన ప్రకాశం కనిపిస్తుంది! నేడు, శాశ్వతమైన బెనారస్ యొక్క తీర్మానాలు భిన్నమైన సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉన్నాయి. పవిత్రమైన సందర్భం వచ్చినప్పుడల్లా బెనారస్లో బాబా దగ్గర సకల తీర్థాలు, సకల దివ్య శక్తులు ఉంటాయని గ్రంధాలలో విన్నాం. ఈరోజు బాబా ఆస్థానానికి వచ్చినప్పుడు నాకు కూడా అదే అనుభవం ఎదురవుతోంది. మన చేతన విశ్వం మొత్తం దానితో అనుసంధానించబడినట్లు అనిపిస్తుంది. ఒక విధంగా, బాబాకు తన స్వంత మాయ యొక్క రాజ్యం తెలుసు, కానీ మన మానవ దృష్టికి సంబంధించినంతవరకు, 'విశ్వనాథ్ ధామ్' యొక్క ఈ పవిత్ర ప్రణాళిక సందర్భంగా, ఈ సమయంలో ప్రపంచం మొత్తం మనతో అనుసంధానించబడి ఉంది.
స్నేహితులారా,
ఈరోజు సోమవారం, పరమశివుని పవిత్రమైన రోజు. ఈరోజు విక్రమ్ సంవత్ 2078, మగశర శుక్ల పక్షం మరియు దశమ తిథి కొత్త చరిత్రను సృష్టిస్తున్నాయి. ఈ తేదీని చూడటం మా అదృష్టం. ఈ రోజు విశ్వనాథ్ ధామ్ అనూహ్యమైన అనంతమైన శక్తితో నిండి ఉంది. దీని వైభవం విస్తరిస్తోంది. ఆకాశాన్ని తాకడం దీని ప్రత్యేకత. ఇక్కడ అంతరించిపోయిన పురాతన దేవాలయాలను పునరుద్ధరించారు. బాబా తన భక్తుల శతాబ్దాల సేవకు ముగ్ధుడయ్యాడు అందుకే ఈరోజు మనల్ని అనుగ్రహించాడు. విశ్వనాథ్ ధామ్ యొక్క ఈ సరికొత్త సముదాయం ఒక అద్భుతమైన భవనం మాత్రమే కాదు, మన భారతదేశం యొక్క శాశ్వతమైన సంస్కృతికి చిహ్నం కూడా.! ఇది మన ఆధ్యాత్మిక ఆత్మ! ఇది భారతదేశ ప్రాచీనతకు, సంప్రదాయాలకు ప్రతీక! ఇది భారతదేశ శక్తి మరియు చైతన్యానికి చిహ్నం. మీరు ఇక్కడికి వచ్చినప్పుడు, మీరు విశ్వాసాన్ని చూడటమే కాకుండా, ఇక్కడ పురాతన గర్వాన్ని కూడా అనుభవిస్తారు. విశ్వనాథ్ ధామ్ ప్రాంగణంలో, ప్రాచీనత మరియు ఆధునికత ఏకకాలంలో ఎలా జీవిస్తున్నాయో, ప్రాచీనత యొక్క ప్రేరణ భవిష్యత్తును ఎలా నడిపిస్తుందో తెలుసుకోవడం మనం చూస్తున్నాము.
స్నేహితులారా,
ఉత్తరవాహినిగా అవతరించి బాబా పాదాలు కడుక్కోవడానికి కాశీకి వచ్చే గంగమ్మ తల్లి ఈరోజు ఎంతో సంతోషించిందట. ఇప్పుడు మనం విశ్వనాథుని పాదాలకు నమస్కరించినప్పుడు, ధ్యానం చేసినప్పుడు, మా గంగను తాకడం ద్వారా వచ్చే గాలి కూడా మనకు అనురాగాన్ని మరియు అనుగ్రహాన్ని ఇస్తుంది. మరియు మా గంగ స్వేచ్ఛగా, సంతోషంగా ఉన్నప్పుడు, మనం బాబాను ధ్యానిస్తాముగంగానది అలల దివ్య ధ్వనిని మనం అనుభవించగలుగుతాం. బాబా విశ్వనాథ్ సౌనా, మా గంగా సౌనా. ఆయన ఆశీర్వాదం అందరికీ ఉంటుంది, కానీ సమయం మరియు పరిస్థితిని బట్టి, బాబా మరియు మా గంగ సేవను పొందడం కష్టంగా మారింది. అందరూ ఇక్కడికి రావాలనుకున్నారు, కానీ రోడ్లు మరియు స్థలం కొరత ఉంది. వృద్ధులు, వికలాంగులు ఇక్కడికి రావాలంటే చాలా కష్టంగా ఉండేది, కానీ ప్రస్తుతం విశ్వనాథ్ ధామ్ ప్రాజెక్ట్ పూర్తి కావడంతో ఇక్కడకు చేరుకోవడం అందరికీ సులువుగా మారింది. పక్షవాతానికి గురైన మా తోబుట్టువులు, వృద్ధ తల్లిదండ్రులు పడవలో నేరుగా జెట్టీకి చేరుకోవచ్చు. జెట్టీ నుంచి ఫెర్రీకి వెళ్లేందుకు ఎస్కలేటర్లు ఏర్పాటు చేశారు. అక్కడి నుంచి నేరుగా ఆలయానికి చేరుకోవచ్చు. ఇరుకు రోడ్లు కావడంతో దర్శనానికి గంటల తరబడి నిరీక్షించాల్సి వచ్చింది. దానివల్ల కలిగే అసౌకర్యాన్ని కూడా తగ్గిస్తుంది. ఇంతకుముందు ఇక్కడ ఆలయ విస్తీర్ణం 3000 చదరపు అడుగుల విస్తీర్ణంలో ఉండగా ఇప్పుడు అది దాదాపు 5 లక్షల చదరపు అడుగులకు తగ్గింది. ఇప్పుడు దేవాలయం మరియు ఆలయ ప్రాంగణంలో 50, 60, 70 వేల మంది భక్తులు వచ్చే అవకాశం ఉంది. అంటే మా గంగా మొదటి దర్శనం, స్నానం మరియు అక్కడి నుండి నేరుగా విశ్వనాథ్ ధామానికి. ఇది - హర్ హర్ మహాదేవ్.
స్నేహితులారా,
నేను బెనారస్ వచ్చినప్పుడు ఒక విశ్వాసంతో వచ్చాను. నా మీద కంటే బెనారస్ ప్రజల మీద నాకు నమ్మకం ఎక్కువ. మీ మీద ఉంది. ఈ రోజు లెక్కలు తేల్చే సమయం కాదు, కానీ బెనారస్ ప్రజలను అనుమానించే వారు అప్పట్లో కొంతమంది ఉన్నారని నాకు గుర్తుంది. ఏం జరుగుతుంది, జరుగుతుంది లేదా జరగదు, ఇదే ఇక్కడ జరుగుతోంది. మోదీజీ లాగా చాలా మంది ఇక్కడికి వచ్చి వెళ్లారు. బెనారస్ కోసం ఇలాంటి ఊహాగానాలు చేయడం నాకు ఆశ్చర్యం కలిగించింది. వంటి వాదనలు జరిగాయి! ఈ జడత్వం బెనారస్ది కాదు! ఉండకూడదు రాజకీయాలు పెరగడం తక్కువ. కొందరి స్వార్థం ఎక్కువైందని అందుకే బెనారస్పై ఆరోపణలు చేశారని, కాశీ కాశీ అన్నారు. కాశీ నాశనం చేయలేనిది. కాశీలో ఒకే ప్రభుత్వం ఉంది. డమ్రు చేతిలో ఉన్న వారి చేతుల్లోనే ప్రభుత్వం ఉంది. మా గంగ తన మార్గాన్ని మార్చే చోట కాశీ ప్రవహించకుండా ఎవరు ఆపగలరు? కాశీ ఖండంలో శంకర భగవానుడే "వినా మాం ప్రసాదం వై కా కాశీ ప్రతి-పద్యతే" అంటే నా ఇష్టం లేకుండా కాశీకి ఎవరు రాగలరు, ఆయనను ఎవరు సేవించగలరు? మహదేవ్జీ సంకల్పం లేకుండా ఎవరూ కాశీకి రాలేరు లేదా ఆయన ఇష్టం లేకుండా ఏమీ జరగదు. ఇక్కడ జరిగేదంతా మహాదేవుని సంకల్పంతోనే జరుగుతుంది. ఇక్కడ జరిగినదంతా మహదేవ్జీ చేశారు. ఈ విశ్వనాథ్ ధామ్, ఆ బాబా మీ ఆశీస్సులతో అయ్యారు. వారి ఇష్టం లేకుండా ఆకు కదలగలదా? ఎంత పెద్ద వారైనా ఇంట్లోనే ఉంటారు.
స్నేహితులారా,
ఎవరైనా బాబాకు సహకరించినట్లయితే అది బాబా సంఘానికి చెందినది. బాబా సంఘం అంటే మన కాశీవాసి అంతా మహాదేవ్జీ స్వరూపమే. బాబా తన శక్తిని అనుభవించాలని కోరుకున్నప్పుడల్లా, కాశీ ప్రజల ద్వారా అతను దానిని చేస్తాడు, అప్పుడు అతను కాశీ చేస్తాడు మరియు ప్రజలు చూస్తారు. "ఇదం శివాయ, ఇదం న మమ్"
సోదరులు మరియు సోదరీమణులు,
ఈ రోజు పని చేస్తున్న మా సోదరులు మరియు సోదరీమణులందరికీ నేను ధన్యవాదాలు చెప్పాలనుకుంటున్నాను. ఇంతటి అద్భుతమైన కాంప్లెక్స్ నిర్మాణంలో ఎవరి చెమట ప్రవహించింది. కరోనా కష్టకాలంలో కూడా అతను ఇక్కడ పనిచేయడం ఆపలేదు. ఈ కార్మిక సహచరులను కలుసుకుని వారి ఆశీస్సులు తీసుకునే అవకాశం నాకు ఇప్పుడే లభించింది. మా కళాకారులు, మా సివిల్ ఇంజనీర్లు, పరిపాలన, ఇక్కడ ఇల్లు ఉన్న కుటుంబం. నేను మీ అందరినీ అభినందిస్తున్నాను మరియు వారితో పాటు కాశీ విశ్వనాథ్ ధామ్ యోజనను పూర్తి చేయడానికి అహోరాత్రులు శ్రమించిన ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వ కర్మయోగి ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్జీ మరియు అతని మొత్తం బృందాన్ని కూడా నేను అభినందిస్తున్నాను.
స్నేహితులారా,
మన ఈ వారణాసి యుగయుగాలుగా జీవించి ఉంది, చరిత్రను విప్పి చెడిపోవడాన్ని కూడా చూసింది. ఎన్నో కాలాలు వచ్చాయి, పోయాయి, ఎందరో సుల్తానులు పుట్టుకొచ్చారు, కనుమరుగయ్యారు, కానీ బెనారస్ చెక్కుచెదరలేదు. బెనారస్ తన ఆసక్తిని చాటుతోంది. బాబా యొక్క ఈ నివాసం శాశ్వతమైనది మాత్రమే కాదు, ప్రపంచం ఎప్పుడూ దాని అందానికి ఆశ్చర్యపడి, ఆకర్షితులవుతూ ఉంటుంది. మన పురాణాలు ప్రకృతి సౌరభంతో చుట్టుముట్టబడిన కాశీ యొక్క దివ్య రూపాన్ని వివరిస్తాయి. పురాతన గ్రంథాలను పరిశీలిస్తే, చెట్లు, సరస్సులు మరియు చెరువులతో చుట్టుముట్టబడిన కాశీ యొక్క అద్భుతమైన రూపాన్ని చరిత్రకారులు కూడా ప్రశంసించారు, కానీ కాలం ఎప్పుడూ ఒకేలా లేదు. దుండగులు పట్టణంలోకి చొరబడి ధ్వంసం చేసేందుకు ప్రయత్నించారు! ఔరంగజేబు దౌర్జన్యాలు మరియు అతని భయాందోళనల చరిత్ర సాక్షి. కత్తి బలంతో నాగరికతను మార్చడానికి ప్రయత్నించినవాడు, మతోన్మాదంతో సంస్కృతిని అణిచివేసేందుకు ప్రయత్నించాడు! కానీ ఈ దేశపు నేల ప్రపంచంలోని ఇతర ప్రాంతాల కంటే కొంచెం భిన్నంగా ఉంది. ఔరంగజేబు ఇక్కడికి వస్తే శివాజీ కూడా లేచి నిలబడతాడు. ఎవరైనా సాలార్ మసూద్ ఇక్కడికి వస్తే, రాజా సుహెల్దేవ్ వంటి వీరోచిత యోధులు కూడా అతనిని మా శక్తిగా భావిస్తారు. ఇక బ్రిటీష్ వారి కాలంలో కూడా వారెన్ హేస్టింగ్ కాశీ ప్రజలకు ఏం చేసాడో కాశీ వాసులు అప్పుడప్పుడు మాట్లాడుకునేవారు. మరియు ఇది కాశీ నోటి నుండి వస్తుంది. వారెన్ హేస్టింగ్స్ గుర్రం మరియు ఏనుగు స్వారీ చేసి తప్పించుకున్నాడు.
స్నేహితులారా,
ఈరోజు కాల చక్రాన్ని చూడండి. భీభత్సానికి పర్యాయపదం అదే చరిత్రలోని నల్ల పుటలకు అతుక్కుపోయి నా కాశీ ముందుకు సాగుతోంది. ఆమె తన గర్వానికి కొత్త వైభవాన్ని అందిస్తోంది.
స్నేహితులారా,
కాశీ గురించి ఎంత మాట్లాడితే అంతగా అందులో లీనమై భావోద్వేగానికి లోనవుతాను. కాశీ అంటే మాటలు కాదు. కాశీ అనేది సంచలన సృష్టి. కాశీ అనేది చైతన్యమే జీవితమైన ప్రదేశం. మృత్యువు కూడా అంగారకుడైన కాశీ. కాశీ అనేది సత్యం మాత్రమే పవిత్రమైన ప్రదేశం. కాశీ అంటే ప్రేమ మాత్రమే సంప్రదాయం.
సోదరులు మరియు సోదరీమణులు,
మన గ్రంధాలు కూడా కాశీ మహిమను, చివరగా ఆయన చెప్పిన విషయాలను వివరిస్తాయి 'నేతి-నేతి' అన్నది. అంటే అదొక్కటే కాదు అంతకు మించినది కూడా ఉంది. "శివం జ్ఞానమ్ ఇతి బ్రూ: శివ శబ్దార్థ చింతక:" అని మన గ్రంధాలలో కూడా చెప్పబడింది, అంటే శివ పదాన్ని ధ్యానించే వారు శివుడిని జ్ఞాన్ అని పిలుస్తారు. అందుకే ఈ కాశీ శివమయి. ఈ కాశీ జ్ఞానప్రదమైనది అందుకే కాశీకి, భారతదేశానికి విజ్ఞానం, ఆవిష్కరణ, పరిశోధన సహజ భక్తిగా మారుతోంది. "సర్వ క్షేత్రేషు భూ ప్రతే, కాశీ క్షేత్రం చ మే వపు:" అని పరమశివుడు స్వయంగా చెప్పాడు, అంటే భూమిలోని అన్ని ప్రాంతాలలో కాశీ నిజానికి నా శరీరం. అందుకే ఇక్కడి రాయి, ఇక్కడి ప్రతి రాయి శంకరుడే. అందుకే మనం కాశీని సజీవంగా భావిస్తాము మరియు ఈ స్ఫూర్తి వల్ల మన దేశంలోని ప్రతి కణంలో మాతృత్వ బోధన లభిస్తుంది. మన గ్రంథాల వాక్యం ఏమిటంటే, అంటే కాశీలో ప్రతిచోటా విశ్వేశ్వరుడు మాత్రమే ప్రతి జీవిలో కనిపిస్తాడు. అందుకే కాశీ జీవితాన్ని నేరుగా శివత్వంతో కలుపుతుంది. "విశ్వేశం శరణం, యయన్, అదే బుద్ధి ప్రదాశ్యతి" అంటే విశ్వేశ్వరుని ఆశ్రయిస్తే సన్యాసం లభిస్తుందని మన ఋషులు కూడా చెప్పారు. బెనారస్, జగద్గురు శంకరాచార్య రాజు శ్రీదోమ్ యొక్క పవిత్రత నుండి ప్రేరణ పొందిన పట్టణం. దేశాన్ని ఏకం చేయాలని సంకల్పించాడు. భగవంతుడు శంకర్చే ప్రేరణ పొందిన గోస్వామి తులసీదాస్జీ రామచరిత్ మానస్ వంటి అతీంద్రియ సృష్టిని సృష్టించిన ప్రదేశం ఇది. బెనారస్, జగద్గురు శంకరాచార్య రాజు శ్రీదోమ్ యొక్క పవిత్రత నుండి ప్రేరణ పొందిన పట్టణం. దేశాన్ని ఏకం చేయాలని సంకల్పించాడు. భగవంతుడు శంకర్చే ప్రేరణ పొందిన గోస్వామి తులసీదాస్జీ రామచరిత్ మానస్ వంటి అతీంద్రియ సృష్టిని సృష్టించిన ప్రదేశం ఇది. బెనారస్, జగద్గురు శంకరాచార్య రాజు శ్రీదోమ్ యొక్క పవిత్రత నుండి ప్రేరణ పొందిన పట్టణం. దేశాన్ని ఏకం చేయాలని సంకల్పించాడు. భగవంతుడు శంకర్చే ప్రేరణ పొందిన గోస్వామి తులసీదాస్జీ రామచరిత్ మానస్ వంటి అతీంద్రియ సృష్టిని సృష్టించిన ప్రదేశం ఇది.
బుద్ధ భగవానుడి బోధనలు ఈ భూమిపై సారనాథ్ వద్ద ప్రపంచానికి వెల్లడయ్యాయి. కబీర్దాస్ వంటి మనీషిలు సంఘ సంస్కరణ కోసం ఇక్కడ కనిపించారు. సమాజం ఏకం కావాల్సిన సమయంలో సెయింట్ రైదాస్ భక్తితో ఈ కాశీ కూడా శక్తి కేంద్రంగా మారింది. కాశీ అహింసా మరియు తపని ప్రతిమూర్తి వంటి 4 జైన తీర్థంకరుల భూమి కూడా. హరిశ్చంద్ర రాజు యొక్క చిత్తశుద్ధి నుండి వల్లభాచార్య మరియు రామానంద్జీల జ్ఞానం వరకు, చైతన్య మహాప్రభు నుండి సమర్థ గురు రామదాస్ నుండి స్వామి వివేకానంద మరియు మదన్మోహన్ మాలవీయ వరకు, అనేక మంది ఋషులు మరియు ఆచార్యులు ఈ పవిత్రమైన కాశీతో అనుబంధం కలిగి ఉన్నారు. ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ ఇక్కడ స్ఫూర్తి పొందారు. రాణి లక్ష్మీబాయి నుండి చంద్రశేఖర్ ఆజాద్ వరకు ఎందరో పోరాటయోధుల జన్మస్థలం మరియు జన్మస్థలం కాశీ. భారతేందు హరిశ్చంద్ర, జైశంకర్ ప్రసాద్, మున్షీ ప్రేమ్చంద్, పండిట్ రవిశంకర్, బిస్మిల్లాఖాన్ వంటి ప్రతిభావంతుల స్మృతి చాలా వరకు వ్యాపించింది. ఎంత దూరం కాశీ అనంతం అయినంత మాత్రాన ఆయన సంపదలు కూడా అనంతం, ఆయన సహకారం కూడా అనంతం. ఈ అనంత సాధువుల శక్తి కాశీ అభివృద్ధిలో పాలుపంచుకుంది. ఈ పరిణామంతో భారతదేశం అంతులేని సంప్రదాయాలను వారసత్వంగా పొందింది. అందుకే అన్ని భావాల ప్రజలు, ప్రతి భాష మరియు తరగతి ప్రజలు ఇక్కడికి వచ్చినప్పుడు ఈ ప్రదేశంతో తమ అనుబంధాన్ని అనుభవిస్తారు.
స్నేహితులారా,
కాశీ మన భారతదేశం యొక్క సాంస్కృతిక, ఆధ్యాత్మిక రాజధాని మాత్రమే కాదు, భారతదేశ ఆత్మ యొక్క అనంతమైన అవతారం కూడా. మీరు చూడండి, ఉత్తరప్రదేశ్లోని కాశీ నగరి, తూర్పు మరియు ఉత్తరాలను కలుపుతుంది, ఇక్కడ ఉన్న విశ్వనాథ ఆలయాన్ని మాతా అహల్యాబాయి హోల్కర్ కూల్చివేసి పునర్నిర్మించారు. అతని జన్మస్థలం మహారాష్ట్ర, అతని కర్మభూమి ఇండోర్-మహేశ్వర్ మరియు అనేక ప్రాంతాలలో ఉంది. ఈ సందర్భంగా ఆ తల్లి అహల్యాబాయి హోద్కర్కు పాదాభివందనం చేస్తున్నాను. క్రీస్తు పూర్వం 200 నుండి 250 వరకు కాశీకి ఇదంతా చేసాడు. అప్పటి నుంచి కాశీ కోసం చాలా పనులు జరిగాయి.
స్నేహితులారా,
పంజాబ్కు చెందిన మహారాజా రంజిత్ సింగ్ బాబా విశ్వనాథ్ ఆలయ ప్రకాశాన్ని పెంచడానికి 23 మానాల బంగారాన్ని సేకరించారు. ఈ బంగారు వారి శిఖరంపై పూత పూయబడింది. పూజ్యమైన గురునానక్ దేవ్జీ కాశీ పంజాబ్ నుండి వచ్చారు. ఇక్కడ సత్సంగం చేశాడు. ఇతర సిక్కు గురువులు కూడా కాశీతో ప్రత్యేక సంబంధాన్ని కలిగి ఉన్నారు. పంజాబ్ ప్రజలు కాశీ కోసం ఉదారంగా విరాళాలు ఇచ్చారు. తూర్పున, బెంగాల్కు చెందిన రాణి భవాని బెనారస్ అభివృద్ధికి తన సర్వస్వం ఇచ్చింది. మైసూర్ మరియు దక్షిణ భారతదేశంలోని ఇతర రాజులు కూడా బెనారస్కు గణనీయమైన కృషి చేశారు. ఇది ఉత్తర-దక్షిణ, నేపాలీలో దాదాపు అన్ని రకాల ఆలయాలను మీరు కనుగొనే నగరం. విశ్వనాథ్ ఆలయం అటువంటి ఆధ్యాత్మిక చైతన్యానికి కేంద్రంగా ఉంది మరియు ఇప్పుడు ఈ విశ్వనాథ్ ధామ్ కాంప్లెక్స్ తన అద్భుతమైన రూపంతో ఆ చైతన్యాన్ని ఉత్తేజపరుస్తుంది.
స్నేహితులారా,
కాశీపై దక్షిణ భారత ప్రజల విశ్వాసం, కాశీపై దక్షిణ భారతదేశ ప్రభావం, దక్షిణ భారతదేశంపై కాశీ ప్రభావం గురించి మనకు బాగా తెలుసు. దాని ప్యతేన్ కదా- చనాత్, వారణాసిం పాప నివారణన్ అని ఒక గ్రంథంలో వ్రాయబడింది. అవది వాణి బాలినా, స్వశిష్యన్, విలోక్య లీల- వాసరే, వలిప్తాన్. కన్నడ భాషలో చెప్పబడింది. అంటే జగద్గురువు మాధవాచార్యజీ తన శిష్యులతో నడుచుకుంటూ వెళుతుండగా, కాశీలోని విశ్వనాథుడు పాపాలను పోగొడతాడు. తన శిష్యులకు కాశీ మహిమ, మహిమ గురించి కూడా బోధించాడు.
స్నేహితులారా,
శతాబ్దాల క్రితం స్ఫూర్తి నిరంతరం అభివృద్ధి చెందుతోంది. మహాకవి సుబ్రహ్మణ్య భారతి కాశీ ప్రయాణం ఆయన జీవిత దిశను మార్చింది. “కాశీ నగర్ పుల్వార్ పెసుమ్ ఉరై దాన్, కంజిల్ కె-పడకౌర్, ఖరువి సేవోమ్” అంటే “కాశీ నగర్లోని సాధువు కవి ప్రసంగాన్ని కాంచీపూర్లో వినిపించే సాధనంగా చేస్తాం” అని ఎక్కడో తమిళంలో రాశాడు . అంటే కాశీ నుండి వెలువడే ప్రతి సందేశం దేశం యొక్క దిశను మార్చేంత సమగ్రమైనది. నేను ఇక్కడ మరొక పని చేస్తాను. నా పాత అనుభవమేమిటంటే, ఘాట్లపై నివసించే మా ప్రజలు, పడవ నడిపే వారు మరియు చాలా మంది బనారసీ సహచరులు రాత్రిపూట కూడా మీరు అనుభవించి ఉండవచ్చు, తమిళం, కన్నడం, తెలుగు, మలయాళం మొదలైన భాషలు చాలా ప్రభావవంతంగా మాట్లాడతారు, ఇది కేరళ ప్రజలలా అనిపిస్తుంది. , తమిళనాడు వారు కర్ణాటక నుంచి రాలేదని. అతను అంత అద్భుతమైన భాష మాట్లాడతాడు.
స్నేహితులారా,
భారతదేశపు వేల సంవత్సరాల నాటి శక్తి ఈ విధంగా రక్షించబడింది. వివిధ ప్రాంతాల నుండి, వివిధ ప్రాంతాల నుండి ప్రజలు ఒకే నినాదంతో ఇక్కడ చేరినప్పుడు భారతదేశం 'ఒకే భారతదేశం, ఉత్తమ భారతదేశం' రూపంలో మేల్కొంటుంది . అందుకే 'సౌరాష్ట్ర సోమనాథం' మొదలు ప్రతిరోజూ 'అయోధ్య, మధుర, మాయ, కాశీ, కంచి, అవంతిక'లను స్మరించుకోవాలని బోధిస్తారు. అక్కడ ఉన్న ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాలను స్మరించుకోవడం వల్ల మనకు ఫలం లభిస్తుందని చెబుతారు. సోమనాథ్ నుండి విశ్వనాథ వరకు ఉన్న 12 జ్యోతిర్లింగాలను స్మరించుకోవడం ద్వారా ప్రతి సంకల్పం నెరవేరుతుందనడంలో సందేహం లేదు. ఈ అనుమానం ఆయన స్మరణ సాకుతో యావత్ భారతదేశపు ధర సమూహంగా మారి, భారతదేశపు ధర ఎప్పుడు వస్తుందనే సందేహం ఎక్కడ మిగిలిపోతుందని కాదు. అసాధ్యమైనది యేది లేదు.
స్నేహితులారా,
కాశీ వక్రమార్గం పట్టినప్పుడల్లా అతను కొత్తది చేయడం యాదృచ్చికం కాదు. దేశ భవితవ్యం మారుతుంది. కాశీలో గత 7 సంవత్సరాలుగా జరుగుతున్న అభివృద్ధి మహాయజ్ఞం నేడు కొత్త శక్తిని సంతరించుకుంటోంది. కాశీ విశ్వనాథ్ ధామ్ ప్రారంభోత్సవం భారతదేశానికి కొత్త ఉత్సాహాన్ని ఇస్తోంది. కాశీ విశ్వనాథ్ ధామ్ ప్రారంభోత్సవం భారతదేశానికి కొత్త దిశను ఇస్తుంది, ఇది ఉజ్వల భవిష్యత్తుకు దారి తీస్తుంది. ఈ క్యాంపస్ మా సామర్థ్యానికి నిదర్శనం. మన కర్తవ్యానికి సాక్షి. ఆలోచించి, నిర్ణయించుకుంటే సాధ్యం కానిది ఏదీ లేదు. ఊహకందని వాటిని కూడా నిజం చేసే శక్తి ప్రతి భారతీయుడి చేతిలో ఉంది. తపస్సు తెలుసు, తపస్సు కూడా తెలుసు. దేశం కోసం పగలు రాత్రి ఎలా చనిపోతామో కూడా మాకు తెలుసు. ఎంత పెద్ద సవాలునైనా భారతీయులందరం కలిసికట్టుగా అధిగమించగలం. విధ్వంసక శక్తి భారతదేశం యొక్క శక్తి మరియు భారతదేశం పట్ల భక్తి కంటే ఎప్పుడూ గొప్పది కాదు. గుర్తుంచుకో, ప్రపంచం మనల్ని మనం ఎలా చూస్తామో అలాగే చూస్తుంది. భారతదేశాన్ని చెడు భావాలతో నింపిన శతాబ్దాల నాటి బానిసత్వం మనపై ప్రభావం చూపినందుకు నేను సంతోషిస్తున్నాను. నేటి భారతదేశం దాని నుండి బయటపడింది. నేటి భారతదేశం సోమనాథ్ ఆలయాన్ని అందంగా తీర్చిదిద్దడమే కాకుండా సముద్రంలో వేల కిలోమీటర్ల మేర ఆప్టికల్ ఫైబర్ను వేస్తోంది. నేటి భారతదేశం బాబా కేదార్నాథ్ ఆలయాన్ని పునరుద్ధరించడమే కాకుండా, తన స్వంత శక్తితో భారతీయులను అంతరిక్షంలోకి పంపడానికి కూడా సిద్ధమవుతోంది. నేటి భారతదేశం అయోధ్యలో శ్రీరాముని ఆలయాన్ని నిర్మించడమే కాదు, ప్రతి జిల్లాలో ఒక వైద్య కళాశాలను కూడా తెరుస్తోంది. నేటి భారతదేశం బాబా విశ్వనాథ్ ధామ్కు గొప్ప రూపాన్ని ఇవ్వడమే కాకుండా, పేదలకు కోట్లాది ఇళ్లను కూడా నిర్మిస్తోంది. ఇది భారతదేశాన్ని చెడు భావాలతో నింపింది. నేటి భారతదేశం దాని నుండి బయటపడింది. నేటి భారతదేశం సోమనాథ్ ఆలయాన్ని అందంగా తీర్చిదిద్దడమే కాకుండా సముద్రంలో వేల కిలోమీటర్ల మేర ఆప్టికల్ ఫైబర్ను వేస్తోంది. నేటి భారతదేశం బాబా కేదార్నాథ్ ఆలయాన్ని పునరుద్ధరించడమే కాకుండా, తన స్వంత శక్తితో భారతీయులను అంతరిక్షంలోకి పంపడానికి కూడా సిద్ధమవుతోంది. నేటి భారతదేశం అయోధ్యలో శ్రీరాముని ఆలయాన్ని నిర్మించడమే కాదు, ప్రతి జిల్లాలో ఒక వైద్య కళాశాలను కూడా తెరుస్తోంది. నేటి భారతదేశం బాబా విశ్వనాథ్ ధామ్కు గొప్ప రూపాన్ని ఇవ్వడమే కాకుండా, పేదలకు కోట్లాది ఇళ్లను కూడా నిర్మిస్తోంది. ఇది భారతదేశాన్ని చెడు భావాలతో నింపింది. నేటి భారతదేశం దాని నుండి బయటపడింది. నేటి భారతదేశం సోమనాథ్ ఆలయాన్ని అందంగా తీర్చిదిద్దడమే కాకుండా సముద్రంలో వేల కిలోమీటర్ల మేర ఆప్టికల్ ఫైబర్ను వేస్తోంది. నేటి భారతదేశం బాబా కేదార్నాథ్ ఆలయాన్ని పునరుద్ధరించడమే కాకుండా, తన స్వంత శక్తితో భారతీయులను అంతరిక్షంలోకి పంపడానికి కూడా సిద్ధమవుతోంది. నేటి భారతదేశం అయోధ్యలో శ్రీరాముని ఆలయాన్ని నిర్మించడమే కాదు, ప్రతి జిల్లాలో ఒక వైద్య కళాశాలను కూడా తెరుస్తోంది. నేటి భారతదేశం బాబా విశ్వనాథ్ ధామ్కు గొప్ప రూపాన్ని ఇవ్వడమే కాకుండా, పేదలకు కోట్లాది ఇళ్లను కూడా నిర్మిస్తోంది. నేటి భారతదేశం బాబా కేదార్నాథ్ ఆలయాన్ని పునరుద్ధరించడమే కాకుండా, తన స్వంత శక్తితో భారతీయులను అంతరిక్షంలోకి పంపడానికి కూడా సిద్ధమవుతోంది. నేటి భారతదేశం అయోధ్యలో శ్రీరాముని ఆలయాన్ని నిర్మించడమే కాదు, ప్రతి జిల్లాలో ఒక వైద్య కళాశాలను కూడా తెరుస్తోంది. నేటి భారతదేశం బాబా విశ్వనాథ్ ధామ్కు గొప్ప రూపాన్ని ఇవ్వడమే కాకుండా, పేదలకు కోట్లాది ఇళ్లను కూడా నిర్మిస్తోంది. నేటి భారతదేశం బాబా కేదార్నాథ్ ఆలయాన్ని పునరుద్ధరించడమే కాకుండా, తన స్వంత శక్తితో భారతీయులను అంతరిక్షంలోకి పంపడానికి కూడా సిద్ధమవుతోంది. నేటి భారతదేశం అయోధ్యలో శ్రీరాముని ఆలయాన్ని నిర్మించడమే కాదు, ప్రతి జిల్లాలో ఒక వైద్య కళాశాలను కూడా తెరుస్తోంది. నేటి భారతదేశం బాబా విశ్వనాథ్ ధామ్కు గొప్ప రూపాన్ని ఇవ్వడమే కాకుండా, పేదలకు కోట్లాది ఇళ్లను కూడా నిర్మిస్తోంది.
స్నేహితులారా,
కొత్త భారతదేశం దాని సంస్కృతి గురించి గర్విస్తుంది మరియు దాని స్వంత బలంపై ఆధారపడుతుంది. కొత్త భారతదేశానికి వారసత్వం మరియు అభివృద్ధి రెండూ ఉన్నాయి. మీరు చూడండి, జనక్పూర్కు వెళ్లడానికి మరియు తిరిగి రావడానికి సులభంగా ఉండేలా రామ్-జాంకీ రహదారిని నిర్మిస్తున్నారు. ఈ రోజు రాముడితో అనుసంధానించబడిన ప్రదేశాలను రామ సర్క్యూట్తో అనుసంధానం చేస్తున్నారు మరియు అదే సమయంలో రామాయణ రైలు కూడా నడుపుతున్నారు. బుద్ధా సర్క్యూట్తో పాటు ఖుషీనగర్లో అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం పనులు కూడా జరుగుతున్నాయి. కర్తార్పూర్ సాహెబ్ కారిడార్ నిర్మించబడింది మరియు హేమకుండ్ సాహెబ్జీ వీక్షించడానికి వీలుగా రోప్వే నిర్మించడానికి సన్నాహాలు జరుగుతున్నాయి. ఉత్తరాధంలో చార్ధామ్ సడక్ మహా ప్రాజెక్టు పనులు కూడా వేగంగా జరుగుతున్నాయి. లక్షలాది మంది విఠల్ భక్తుల ఆశీర్వాదంతో, శ్రీ సంత్ జ్ఞానేశ్వర్ మహారాజ్ పాల్కీ మార్గ్ మరియు సంత్ తుకారాం మహారాజ్ పాల్కి మార్గ్ పనులు కొద్ది వారాల క్రితమే ప్రారంభమయ్యాయి.
స్నేహితులారా,
అది కేరళలోని గురువాయూర్ దేవాలయం లేదా తమిళనాడులోని కాంచీపురం-వెలంక, తెలంగాణలోని జోగులాంబ దేవి ఆలయం లేదా బెంగాల్లోని బేలూర్ మఠం, గుజరాత్లోని ద్వారకాజీ లేదా అరుణాచల్ ప్రదేశ్లోని పరశురామ్ కుండ్. దేశంలోని వివిధ రాష్ట్రాల్లో మన విశ్వాసం మరియు సంస్కృతితో అనుసంధానించబడిన అనేక పవిత్ర స్థలాల కోసం పూర్తి భక్తితో పని జరుగుతోంది.
సోదరులు మరియు సోదరీమణులు,
నేటి భారతదేశం కోల్పోయిన వారసత్వాన్ని తిరిగి పొందుతోంది. ఇక్కడ కాశీలో అన్నపూర్ణ మాత కూర్చుని ఉంది. కాశీ నుండి దొంగిలించబడిన అన్నపూర్ణ మాత విగ్రహం శతాబ్దపు నిరీక్షణ తర్వాత 100 సంవత్సరాల తరువాత కాశీలో పునఃప్రతిష్టించబడినందుకు నేను సంతోషిస్తున్నాను. తల్లి అన్నపూర్ణ దయతో, కరోనా కష్టకాలంలో దేశం తన సొంత ఆహార దుకాణాన్ని తెరిచింది. ఏ పేద ఆకలితో ఉన్న సూ అతనిని చూసుకోలేదు. ఉచిత రేషన్ కూడా ఏర్పాటు చేశారు.
స్నేహితులారా,
దేవుడిని చూసినప్పుడల్లా, గుడికి వెళ్లినప్పుడల్లా దేవుడిని ఏదో ఒకటి అడుగుతాం. మేము కూడా ఒక తీర్మానంతో వెళ్తున్నాము. నాకు జనతా జనార్దన్ అంటే భగవంతుడి రూపం. నాకు భారతీయుడు భగవంతునిలో ఒక భాగం. ప్రజలందరూ దేవుని వద్దకు వెళ్లాలనుకున్నప్పుడు మీరు దేవుడని నేను నమ్ముతున్నాను. నేను జనతా జనార్దన్ని భగవంతుని స్వరూపంగా భావిస్తాను. కాబట్టి నేను ఈరోజు మిమ్మల్ని ఒక విషయం అడగాలనుకుంటున్నాను. నేను మీ నుండి ఏదో కోరుకుంటున్నాను. నా కోసం కాదు మన దేశం కోసం మూడు తీర్మానాలు కోరుకుంటున్నాను. మీరు మర్చిపోవద్దు మూడు తీర్మానాల కోరిక ఉంది మరియు నేను బాబా పవిత్ర భూమి నుండి అడుగుతున్నాను. మొదటి తీర్మానం - పరిశుభ్రత, రెండవది - సృష్టి మరియు మూడవ తీర్మానం - స్వావలంబన భారతదేశం కోసం నిరంతర ప్రయత్నం. పరిశుభ్రత జీవనశైలి, పరిశుభ్రత క్రమశిక్షణ. అతను చాలా పెద్ద విధులను తనతో తీసుకువెళతాడు. భారతదేశం ఎంత అభివృద్ధి చెందినా.. పారిశుధ్యం లేకపోతే మనం ముందుకు వెళ్లడం కష్టం. మేము ఈ దిశలో చాలా చేసాము, కానీ మేము మా ప్రయత్నాలు కొనసాగించాలి. కర్తవ్య భావంతో మీరు చేసే ఒక చిన్న ప్రయత్నం దేశానికి ఎంతో ఉపకరిస్తుంది. ఇక్కడ బెనారస్, నగరంలో కూడా ఘాట్ల పరిశుభ్రతను కొత్త స్థాయికి తీసుకెళ్లాలి. ఉత్తరాఖండ్ నుంచి బెంగాల్ వరకు గంగాజీని ప్రక్షాళన చేసేందుకు అనేక ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. మనం అప్రమత్తంగా ఉండి నమామి గంగ ప్రచారం విజయవంతానికి కృషి చేయాలి.
స్నేహితులారా,
బానిసత్వం యొక్క సుదీర్ఘ కాలంలో భారతీయులమైన మనం సృష్టిపై విశ్వాసం కోల్పోయే విధంగా మన ఆత్మవిశ్వాసాన్ని విచ్ఛిన్నం చేసాము. ఈ రోజు నేను ఈ కాశీ నుండి వేల సంవత్సరాల నాటి ప్రతి దేశస్థుడిని పూర్తి ఆత్మవిశ్వాసంతో సృష్టించాలని, కొత్తది చేయాలని మరియు కొత్తది చేయాలని కోరుతున్నాను. భారతదేశపు యువ కరోనా ఈ కష్ట సమయాల్లో కూడా వందల కొద్దీ స్టార్టప్లను తయారు చేయగలిగినప్పటికీ, అనేక సవాళ్ల మధ్య నలభైకి పైగా యునికార్న్లను సృష్టించడం అతను ఏదైనా చేయగలడని చూపిస్తుంది. ఒక్కసారి ఆలోచించండి, యునికార్న్ అనేది రూ. కంటే ఎక్కువ విలువైన స్టార్టప్. ఇంత తక్కువ సమయంలో ఈ అపూర్వమైన పని జరిగింది. ప్రతి భారతీయుడు ఏ ప్రాంతంలో ఉన్నా, దేశం కోసం ఏదైనా కొత్తగా చేయాలని ప్రయత్నిస్తూ ఉంటే, అతను కొత్త మార్గాన్ని కనుగొంటాడు. కొత్త రోడ్లు కనుగొనబడతాయి మరియు ప్రతి కొత్త గమ్యాన్ని కనుగొనవలసి ఉంటుంది.
సోదరులు మరియు సోదరీమణులు,
ఈ రోజు మనం చేయవలసిన మూడవ సంకల్పం స్వావలంబన భారతదేశం కోసం మన ప్రయత్నాలను వేగవంతం చేయడం. ఇదే అమృతం. స్వాతంత్ర్యం వచ్చి 75 ఏళ్లు అవుతున్నాం. భారతదేశం 100 సంవత్సరాల స్వాతంత్ర్యం జరుపుకుంటున్నప్పుడు భారతదేశం ఎలా ఉంటుందో దాని కోసం మనమందరం కృషి చేయాలి మరియు దాని కోసం మనం స్వావలంబన కావాలి. దేశంలో తయారైన వస్తువులను చూసి గర్వపడతాం, స్థానికులకు చేదోడు వాదోడుగా ఉంటాం, ప్రచారంలో భారతీయుడికి చెమటలు పట్టించే వస్తువులు ఎప్పుడు కొంటాం. అమృత కాలంలో భారతదేశం 130 కోట్ల మంది దేశప్రజల కృషితో ముందుకు సాగుతోంది. మహదేవ్ దయతో, ప్రతి భారతీయుడి కృషితో స్వావలంబన భారతదేశం అనే కలను సాకారం చేస్తామనే నమ్మకంతో, బాబా విశ్వనాథ, అమ్మ అన్నపూర్ణ, కాశీ కొత్వాల్ మరియు సకల దేవతల పాదాలకు మరోసారి నమస్కరిస్తున్నాను. మరియు దేవతలు. దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి ఇంత పెద్ద సంఖ్యలో పుణ్యాత్ములు ఇక్కడికి రావడం మాకూ, నాలాంటి సామాన్య పౌరుడికీ వరం. నేను నా శిరస్సు వంచి, సాధువులందరికీ, గౌరవనీయులైన మహాత్ములందరికీ అభినందనలు తెలియజేస్తున్నాను. ఈ రోజు, నేను మరోసారి కాశీ ప్రజలందరికీ, దేశవాసులందరికీ శుభాకాంక్షలు తెలియజేస్తున్నాను. చాలా అభినందనలు.
హర్ హర్ మహాదేవ్ !
(