ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ
నిర్మాణాత్మక , విధానపరమైన సంస్కరణలతో ఆత్మనిర్భర్ భారత్ చేపట్టిన కార్యక్రమాల వల్ల పారిశ్రామిక రంగం పనితీరు బలోపేతం, ఈ ఆర్థిక సంవత్సరంలో వృద్ధి 11.8 శాతం అని అంచనా.
పెట్టుబడిదారుడి అనుకూల విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు విధానం 2020-21లో ఎన్నడూ లేని విధంగా అత్యధిక వార్షిక విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడుల ఇన్ఫ్లో 81.97 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లు నమోదు చేస్తూ విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులలో కొత్త రికార్డు.
పారిశ్రామిక రంగం స్థూల బ్యాంక్ క్రెడిట్ 4.1 శాతం వృద్ధి నమోదు
ఉత్పత్తి ఆధారిత ప్రోత్సాహక పధకం - ప్రొడక్షన్ లింక్ ఇన్సెంటివ్ స్కీమ్  స్కీమ్ వల్ల లావాదేవీ ఖర్చులతగ్గింపు, వ్యాపారసరళి సులభతరం
మౌలిక సదుపాయాల పెట్టుబడిని ప్రోత్సహించే నేషనల్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ పైప్లైన్ , నేషనల్ మానిటైజేషన్ ప్లాన్ 
UDYAM రిజిస్ట్రేషన్ పోర్టల్ , MSMEల నిర్వచనంవల్ల పునర్విమర్శలు ఉత్పాదకతను పెరుగుదల, విస్తరణ , వృద్ధి సులభతరం
మొత్తం రూ. 4,445 కోట్ల పెట్టుబడితో ఏడు PM మెగా ఇంటిగ్రేటెడ్ టెక్స్టైల్స్ రీజియన్ , అపెరల్ పార్క్ ల ఏర్పాటు
ప్రభుత్వం ద్వారా సెమీకండక్టర్లు , డిస్ప్లే తయారీ వ్యవస్థ అభివృద్ధికి రూ. 76,000 కోట్ల అనుమతి
జాతీయ రహదారులు/రోడ్ల నిర్మాణం గత ఏడాదితో పోలిస్తే 30.2 శాతం పెరుగుదల.
కొత్త-లైన్లు , బహుళ-ట్రాకింగ్ ప్రాజెక్టు
కేంద్ర ఆర్థిక , కార్పొరేట్ వ్యవహారాల మంత్రి శ్రీమతి నిర్మలా సీతారామన్ ఈరోజు పార్లమెంట్లో 2021-22 ఆర్థిక సర్వేను ప్రవేశపెట్టారు.
కోవిడ్-19 మహమ్మారి కారణంగా ఏర్పడిన అంతరాయాల కారణంగా గ్లోబల్ పారిశ్రామిక కార్యకలాపాలు ప్రభావితం అవుతూనే ఉన్నాయి. ఈ అంతరాయాలకు భారతీయ పరిశ్రమ మినహాయింపు కానప్పటికీ, 2021-22లో దాని పనితీరు మెరుగుపడింది. ఆర్థిక వ్యవస్థను క్రమంగా పునఃప్రారంభించడం రికార్డు స్థాయిలో టీకాలు వేయడం, వినియోగదారుల డిమాండ్లో మెరుగుదల, ఆత్మ నిర్భర్ భారత్ అభియాన్ రూపంలో పరిశ్రమలకు ప్రభుత్వం అందించిన నిరంతర విధాన మద్దతు , 2021-22లో మరింత పటిష్టత పారిశ్రామిక రంగం పనితీరులో పురోగమనానికి దారితీసింది. 2021-22 ప్రథమార్ధంలో పారిశ్రామిక రంగం వృద్ధి, 22.9 శాతంగా ఉంది , ఈ ఆర్థిక సంవత్సరంలో 11.8 శాతం వృద్ధిని అంచనా వేసింది. పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి సూచిక  సంచిత వృద్ధిలో ప్రతిబింబించే విధంగా పారిశ్రామిక పనితీరు మెరుగుదలని చూపింది. 2020-21 ఏప్రిల్-నవంబర్లో  15.3 శాతంతో పోలిస్తే ఏప్రిల్-నవంబర్ 2021-22లో IIP 17.4 శాతం పెరిగింది. ప్రైవేట్ కార్పొరేట్ సెక్టార్లోని ఎంపిక చేసిన లిస్టెడ్ కంపెనీల ఫలితాలపై ఆధారపడిన RBI - అధ్యయనాలు , కార్పొరేట్ పనితీరు ప్రకారం, కోవిడ్ మహమ్మారి ప్రభావం ఉన్నప్పటికీ పెద్ద కార్పొరేట్ల నికర లాభం , అమ్మకాల నిష్పత్తి అత్యంత గరిష్ట స్థాయికి చేరుకుంది. మొత్తం వ్యాపార సెంటిమెంట్లలో మెరుగుదలల మధ్య తేలికైన విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడుల ప్రవాహాలు పరిశ్రమకు సానుకూల దృక్పథాన్ని సూచిస్తున్నాయి.
పరిశ్రమల స్థాయిని పెంచడం , మౌలిక సదుపాయాలకు ప్రధాన ప్రోత్సాహం అందించడం కోసం ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ స్కీమ్  ప్రవేశపెడుతున్నట్లు ఆర్థిక సర్వే చెబుతోంది - లావాదేవీ ఖర్చులను తగ్గించడానికి , వ్యాపారం చేయడం సౌలభ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి నిరంతర చర్యలతో భౌతిక , డిజిటల్ రెండింటినీ కలిపి, రికవరీ వేగానికి ఈ పెట్టుబడులు మద్దతు ఇస్తున్నాయి. నేషనల్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ పైప్లైన్ , నేషనల్ మానిటైజేషన్ ప్లాన్  వంటి అనేక కార్యక్రమాలు మౌలిక సదుపాయాల పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించడానికి అమలులో ఉన్నాయి. భారతీయ రైల్వేలకు మూలధన వ్యయం గణనీయంగా పెరిగింది, సగటు వార్షికంగా రూ. 2009-14లో రూ.45,980 కోట్లు నుండి రూ. 2020-21లో 155,181 కోట్లు , దీనిని మరింత పెంచడానికి బడ్జెట్ సిద్ధమైంది. 2021-22లో 215,058 కోట్లు. ఇది 2014 స్థాయితో పోల్చితే ఐదు రెట్లు పెరిగింది. అదనంగా, 2019-20లో రోజుకు 28 కి.మీల నుండి 2020-21లో రోజుకు రోడ్డు నిర్మాణాల పరిధి రోజుకు 36.5 కి.మీలకు గణనీయంగా పెరిగింది, గత సంవత్సరంతో పోలిస్తే ఇది 30.4 శాతం పెరుగుదల. ప్రభుత్వం ఎలక్ట్రానిక్స్ హార్డ్వేర్ రంగానికి ప్రోత్సాహాన్ని అందించింది , టెలికాం రంగంలో నిర్మాణాత్మక , విధానపరమైన సంస్కరణలను తీసుకువచ్చింది.
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి సూచిక 
IIP తయారీ రంగంలోని 23 ఉప సమూహాలకు డేటాను అందిస్తుంది. ఏప్రిల్-నవంబర్ 2021-22 కాలంలో మొత్తం 23 రంగాలు సానుకూల వృద్ధిని నమోదు చేశాయి. వస్త్రాలు, దుస్తులు, ఎలక్ట్రికల్ పరికరాలు, మోటారు వాహనరంగం వంటి ప్రధాన పారిశ్రామిక వర్గాలు బలం పుంజుకున్నాయి. వస్త్రాల పనితీరులో మెరుగుదల , కార్మిక-ఇంటెన్సివ్ పరిశ్రమ అయిన దుస్తులరంగం ఉపాధి కల్పనకు గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపుతుంది.
ఎనిమిది అనుసంధాన మూల సూచీ/ ఇండెక్సులు 
ఏప్రిల్-నవంబర్ 2021-22 కాలంలో ICI ఇండెక్స్ వృద్ధి రేటు గత ఆర్థిక సంవత్సరం సంబంధిత కాలంలో  11.1 శాతంతో పోలిస్తే 13.7 శాతం. ICIలో ఈ వృద్ధి ప్రధానంగా ఉక్కు, సిమెంట్, సహజ వాయువు, బొగ్గు , విద్యుత్ రంగాలలో మెరుగైన పనితీరు వల్ల.
--
ఎనిమిది ప్రధాన పరిశ్రమల సూచీ 2019-20 తో పోలిస్తే 2021-22 లో ముడి చమురు , ఎరువులు మినహా దాదాపు అన్ని భాగాలలో వృద్ధిని కనబరిచింది. ఉక్కు, ముడి చమురు, ఎరువులు, విద్యుత్, సహజవాయువు ఫిబ్రవరి 2020 స్థాయితో పోలిస్తే కోలుకున్నాయి. అదనంగా, ఉక్కు, ఎరువులు, విద్యుత్, సహజ వాయువు , బొగ్గుకు సంబంధించిన ఇండెక్స్ విలువ లాక్డౌన్కు ముందు  కంటే ఎక్కువగా ఉంది.
దేశంలో తీవ్రమైన ఆంక్షలు విధించినందున కోవిడ్ -19 కారణంగా 2020-21 మొదటి త్రైమాసికంలో మూలధన వినియోగం  గణనీయంగా తగ్గిందని స్పష్టమైంది. మొత్తం స్థాయిలో, తయారీ రంగానికి సంబంధించిన మూలధన వినియోగం Q1: FY21లో 40 శాతానికి క్షీణించింది , Q4: FY21లో 69.4కి పెరిగింది, అయితే ఇది Q1: FY22లో 60.0కి పడిపోయింది.
ఆర్బిఐ వ్యాపార అంచనాల సూచిక . ఇది ఆరోగ్యకరమైన ఆర్థిక పనితీరుకు మరొక సూచన. ఈ సూచిక మొత్తం వ్యాపార పరిస్థితి, ఉత్పత్తి, పుస్తకాలు, ముడిసరుకు , పూర్తయిన వస్తువుల జాబితా, లాభంలో మిగులు, ఉపాధి, ఎగుమతులు , సామర్థ్య వినియోగం వంటి పారామితులను కలపడం ద్వారా తయారీ రంగంలో డిమాండ్ పరిస్థితుల సంగ్రహావలోకనం చేస్తుంది. ఆ సంవత్సరం మొదటి త్రైమాసికంలో మహమ్మారి కారణంగా 2020-21 రెండవ త్రైమాసికంలో BEI స్వల్ప తిరోగమనంతో స్థిరంగా ఉంది. అప్పటి నుంచి ఇది ఊపందుకుంది. అదే సంవత్సరం మొదటి త్రైమాసికంలో 119.6తో పోలిస్తే Q2:FY22లో 124.1కి , Q3:FY22లో 135.7కి పెరిగింది. Q3: FY22లో మొత్తం వ్యాపారంలో తయారీదారులు మరింత మెరుగుపడతారని డేటాలో పెరుగుదల సూచిస్తుంది; , Q4:FY22 కోసం ఆశావాదంగా ఉండొచ్చు. సామర్థ్య వినియోగం , ఉపాధి పరిస్థితులు మెరుగుపడతాయని భావిస్తున్నారు.
పరిశ్రమలో బ్యాంకు పెట్టుబడులు
పారిశ్రామిక రంగానికి స్థూల బ్యాంక్ క్రెడిట్, అక్టోబర్ 2020లో 0.7 ప్రతికూల వృద్ధితో పోలిస్తే అక్టోబర్ 2021 లో 4.1 శాతం వృద్ధిని నమోదు చేసింది. ఆహారేతర క్రెడిట్లో పరిశ్రమ వాటా అక్టోబర్ 2021లో 26 శాతంగా ఉంది. మైనింగ్, టెక్స్ టైల్స్, పెట్రోలియం, శీతల ఉత్పత్తులు , అణు ఇంధనాలు, రబ్బరు, ప్లాస్టిక్ , అవస్థాపన వంటి కొన్ని పరిశ్రమలు క్రెడిట్ వృద్ధిలో స్థిరమైన మెరుగుదలని చూపుతున్నాయి.
--
పరిశ్రమలలో విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు
పెట్టుబడిదారులకు అనుకూలమైన విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు విధానాన్ని అమలులోకి తీసుకురావడానికి ప్రభుత్వం తీసుకున్న చర్యల ఫలితంగా విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు ఇన్ఫ్లోలు కొత్త రికార్డులను నెలకొల్పాయి. 2014-15లో భారతదేశంలో FDI ఇన్ఫ్లోలు US$ 45.14 బిలియన్లు, అప్పటి నుండి నిరంతరం పెరుగుతూనే ఉన్నాయి. 2020-21లో భారతదేశం తన అత్యధిక వార్షిక విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు ఇన్ఫ్లో US$ 81.97 బిలియన్లను  నమోదు చేసింది, ఇది మునుపటి సంవత్సరంతో పోలిస్తే 10 శాతం వృద్ధిని ప్రతిబింబిస్తుంది. 2019-20లో 20 శాతం వృద్ధి నేపథ్యంలో ఈ పెరుగుదల నమోదైంది. 2021-22 సంవత్సరంలో, గత సంవత్సరం ఇదే కాలానికి US$ 41.37 బిలియన్లతో పోలిస్తే విదేశీ పెట్టుబడులు మొదటి ఆరు నెలల్లో 4 శాతం పెరిగి US$ 42.86 బిలియన్లకు చేరాయి.
గత ఏడు ఆర్థిక సంవత్సరాల్లో , భారతదేశం 440.27 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్ల విలువైన FDI ప్రవాహాన్ని పొందింది, ఇది గత 21 సంవత్సరాలలో దేశం అందుకున్న FDIలో దాదాపు 58 శాతం .
సెంట్రల్ పబ్లిక్ సెక్టార్ ఎంటర్ప్రైజెస్  పనితీరు
31.03.2020 నాటికి, 256 CPSEలు పని చేస్తున్నాయి. 2019-20లో ఆపరేటింగ్ CPSEల మొత్తం నికర లాభం రూ. 93,295 కోట్లు. ఎక్సైజ్ సుంకం, GST, కార్పొరేట్ పన్ను, డివిడెండ్ మొదలైన వాటి ద్వారా కేంద్ర ఖజానాకు అన్ని CPSEల సహకారం రూ. 3,76,425 కోట్లు. సెక్టార్లలోని CPSEలు 14,73,810 మందిని నియమించాయి, అందులో 9,21,876 మంది రెగ్యులర్ ఉద్యోగులు.
యూనియన్ బడ్జెట్ 2021-22 ప్రకటనకు అనుగుణంగా, అన్ని వ్యూహాత్మక రంగాలలో పెట్టుబడుల ఉపసంహరణకు స్పష్టమైన మార్గనిర్దేశాన్ని అందించే ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల వ్యూహాత్మక పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ విధానాన్ని ప్రభుత్వం ఆమోదించింది. CPSEల కోసం కొత్త పబ్లిక్ సెక్టార్ ఎంటర్ప్రైజ్ పాలసీని అమలు చేయడానికి మార్గదర్శకాలు 13 డిసెంబర్ 2021న ప్రకటించారు. డిజిన్వెస్ట్మెంట్ ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని వివిధ సామాజిక రంగాలు , అభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు ఆర్థిక సహాయం చేయడానికి ఇది ప్రభుత్వానికి సహాయం చేస్తుంది, అయితే పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ ప్రైవేట్ మూలధనం, సాంకేతికత , ఉత్తమ నిర్వహణ CPSEలలో పెట్టుబడుల ఉపసంహరణను పెంచుతుంది.
--రంగాల వారీగా పనితీరు , పరిశ్రమలో సమస్యలతీరు
ఉక్కు
ఆర్థిక వ్యవస్థ వృద్ధికి ఉక్కు పరిశ్రమ పనితీరు కీలకం. కోవిడ్-19 బారిన పడినప్పటికీ, ఉక్కు పరిశ్రమ 2021-22 లో 66.91 MT , 62.37 MT వద్ద ముడి , పూర్తయిన ఉక్కు సంచిత ఉత్పత్తితో పుంజుకుంది, ఇది వరుసగా 25.0 శాతం , 28.9 శాతం పెరిగింది. గత సంవత్సరం 57.39 MT వద్ద పూర్తి చేసిన ఉక్కు వినియోగం అదే కాలానికి 25.0 శాతం పెరిగింది.
బొగ్గు
2020 ఏప్రిల్-అక్టోబర్లో  3.91 శాతంతో పోలిస్తే 2021 ఏప్రిల్-అక్టోబర్లో బొగ్గు ఉత్పత్తి 12.24 శాతం పెరిగింది.
సూక్ష్మ,చిన్న, మధ్యతరహా పరిశ్రమలు
2019-20కి సంబంధించి మొత్తం GVA లో MSME GVA వాటా 33.08 శాతంగా ఉండటం ద్వారా MSMEల సాపేక్ష ప్రాముఖ్యతను అంచనా వేయవచ్చు. MSMEలను ప్రోత్సహించడానికి , ప్రోత్సహించడానికి ప్రభుత్వం అనేక కార్యక్రమాలు చేపట్టింది. ఆత్మనిర్భర్ భారత్ ప్యాకేజీలో భాగంగా జూలై 1, 2020న తీసుకొచ్చిన MSMEల సవరణలు పెట్టుబడి , వార్షిక టర్నోవర్ మిశ్రమ ప్రమాణాలు , తయారీ , సేవా రంగాలకు ఒకే విధమైన పరిమితులను పరిచయం చేశాయి. MSMEల వ్యాపారాన్ని సులభతరం చేయడానికి ప్రభుత్వం ఇటీవల తీసుకున్న చర్యలలో జూలై 2020లో Udyam రిజిస్ట్రేషన్ పోర్టల్ను ప్రారంభించడం కూడా ఉంది.
17.01.2022 నాటికి, 66,34,006 పరిశ్రమలు Udyam పోర్టల్లో నమోదు చేసుకున్నాయి, వాటిలో 62,79,858 మైక్రో; 3,19,793 చిన్నవి; , 34,355 మధ్యతరహా సంస్థలు.
వస్త్రాలు
గత దశాబ్దంలో దాదాపు 105 మిలియన్ల మందికి ప్రత్యక్షంగా , పరోక్షంగా ఉపాధి కల్పించే ఈ పరిశ్రమలో రూ.203,000 కోట్లు పెట్టుబడి పెట్టారు, ఇందులో ప్రధాన భాగం మహిళలు. లాక్డౌన్ కారణంగా పరిశ్రమ తీవ్రంగా ప్రభావితమైనప్పటికీ, ఏప్రిల్-అక్టోబర్ 2020 మధ్యకాలంలో IIP ద్వారా 3.6 శాతం వృద్ధికి సానుకూల సహకారం అందించి విశేషమైన రికవరీని చూపింది.
ఈ రంగంలో పోటీతత్వాన్ని పెంపొందించడానికి ప్రధాన మద్దతుగా, ప్రభుత్వం అక్టోబర్లో 7 PM మెగా ఇంటిగ్రేటెడ్ టెక్స్టైల్స్ రీజియన్ , అప్పారెల్ పార్క్  ఏర్పాటును ప్రకటించింది. దీని మొత్తం వ్యయం రూ. 4,445 కోట్లు. ఈ పథకం ఆత్మనిర్భర్ భారత్ దృష్టిని మరింత ముందుకు తీసుకువెళుతుందని , గ్లోబల్ టెక్స్ టైల్స్ మ్యాప్లో భారతదేశాన్ని బలంగా ఉంచుతుందని భావిస్తున్నారు. PM MITRA 5F ఫారమ్ నుండి ఫైబర్కు ప్రేరణ; ఫ్యాక్టరీకి ఫైబర్; ఫ్యాక్టరీ నుండి ఫ్యాషన్; విదేశీ నుండి ఫ్యాషన్- వస్త్ర పరిశ్రమ మొత్తం విలువ గొలుసు కోసం సమగ్ర భారీ స్థాయి , ఆధునిక మౌలిక సదుపాయాల సౌకర్యాన్ని అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా వస్త్ర రంగాన్ని ఈ చర్య బలోపేతం చేస్తుంది.
--
ఎలక్ట్రానిక్స్ పరిశ్రమ
ఎలక్ట్రానిక్స్ హార్డ్ వేర్ తయారీకి ప్రభుత్వం అధిక ప్రాధాన్యతనిస్తుంది. అందువల్ల దేశంలోని ప్రధాన భాగాలను అభివృద్ధి చేయడం కోసం ప్రోత్సహించడం , డ్రైవింగ్ సామర్థ్యాలను ప్రోత్సహించడం ద్వారా ఎలక్ట్రానిక్స్ సిస్టమ్ డిజైన్ , మ్యానుఫ్యాక్చరింగ్  కోసం భారతదేశాన్ని గ్లోబల్ హబ్గా ఉంచడానికి 25.02.2019న నేషనల్ పాలసీ ఆన్ ఎలక్ట్రానిక్స్ 2019 ని ప్రభుత్వం నోటిఫై చేసింది. చిప్ సెట్ల తయారీ ఇందులో భాగమే..
ఇటీవల, ప్రభుత్వం సెమీకండక్టర్ , డిస్ప్లే తయారీ పర్యావరణ వ్యవస్థ అభివృద్ధికి రూ. 76,000 కోట్లు . సరఫరా గొలుసులలో తీవ్రమైన అంతరాయాల కారణంగా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ సెమీకండక్టర్ల కొరతను ఎదుర్కొంటున్న సమయంలో ఈ పరిశ్రమను ప్రోత్సహించడానికి ప్రభుత్వ జోక్యం కావాల్సి వచ్చింది.
ఫార్మాస్యూటికల్స్
భారతీయ ఫార్మాస్యూటికల్స్ పరిశ్రమ వాల్యూమ్ ప్రకారం ఫార్మాస్యూటికల్స్ ఉత్పత్తిలో ప్రపంచంలో 3వ స్థానంలో ఉంది. గ్లోబల్ సరఫరాలో 20 శాతం వాటాతో భారతదేశం జెనరిక్ ఔషధాల అతిపెద్ద సరఫరాదారుగా దేశాన్ని "ప్రపంచ ఫార్మసీ"గా మార్చింది.
ఫార్మాస్యూటికల్స్ రంగంలో విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు అంతకుముందు సంవత్సరంతో పోలిస్తే 2020-21లో ఈ రంగం 200 శాతం పెరుగుదలను కనబరిచింది. ఫార్మా రంగాలలో విదేశీ పెట్టుబడుల అసాధారణ వృద్ధి ప్రధానంగా కోవిడ్-19 సంబంధిత చికిత్సలు , వ్యాక్సిన్ల డిమాండ్ను తీర్చడానికి పెట్టుబడుల ఖాతాలపై జరిగింది.
మౌలిక సదుపాయాలు
నేషనల్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ పైప్లైన్ 
ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్లో పబ్లిక్ ప్రైవేట్ పార్టనర్షిప్ ఈ రంగంలో పెట్టుబడికి ముఖ్యమైన మూలం. అవస్థాపనలో ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యంపై ప్రపంచ బ్యాంక్ డేటాబేస్ ప్రకారం, PPP ప్రాజెక్ట్ ల సంఖ్యతో పాటు అనుబంధ పెట్టుబడుల ద్వారా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో భారతదేశం రెండవ స్థానంలో ఉంది.
PPP ప్రాజెక్ట్ల మదింపు బాధ్యత వహించే పబ్లిక్ ప్రైవేట్ పార్టనర్షిప్ అప్రైజల్ కమిటీ  2014-15 నుండి 2020-21 వరకు మొత్తం ప్రాజెక్ట్ వ్యయం రూ.137218 కోట్లతో 66 ప్రాజెక్ట్ లను క్లియర్ చేసింది. ఆర్థికంగా లాభదాయకం కాని సామాజికంగా/ఆర్థికంగా కావాల్సిన PPP ప్రాజెక్ట్ లకు ఆర్థిక సహాయం అందించడం కోసం ప్రభుత్వం వయబిలిటీ గ్యాప్ ఫండింగ్  పథకాన్ని ప్రారంభించింది, ప్రాజెక్ట్ వ్యయంలో 20 శాతం వరకు గ్రాంట్గా ఈ పథకం కింద నిధులు సమకూరుస్తాయి.
--
2024-25 నాటికి 5 లక్షలకోట్ల అమెరికన్ డాలర్ల GDPని సాధించడానికి, భారతదేశం ఈ సంవత్సరాల్లో మౌలిక సదుపాయాలపై $1.4 ట్రిలియన్లు ఖర్చు చేయాలి. ఈ లక్ష్యాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని, దేశవ్యాప్తంగా ప్రపంచ స్థాయి మౌలిక సదుపాయాలను అందించడానికి 2020-2025 మధ్యకాలంలో సుమారు 111 లక్షల కోట్ల  అంచనా వేసిన మౌలిక సదుపాయాల పెట్టుబడితో నేషనల్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ పైప్లైన్  ప్రారంభించారు. NIP 6, 835 ప్రాజెక్ట్ లతో ప్రారంభమయ్యింది, ఇది 34 ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ సబ్ సెక్టార్లను కవర్ చేస్తూ 9,000 ప్రాజెక్ట్ లకు విస్తరించింది. నేషనల్ మానిటైజేషన్ పైప్లైన్ 
ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్లో పెట్టుబడి మార్గాల గురించి పెట్టుబడిదారులు , డెవలపర్ లకు సమగ్ర అవగాహనను అందించడానికి బలమైన ఆస్తి పైప్లైన్, NMP సిద్ధం చేశారు. కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రధాన ఆస్తులకు సంబంధించి NMP మొత్తం సూచిక విలువ 4 సంవత్సరాల కాలంలో రూ. 6.0 లక్షల కోట్లు .
రోడ్డు రవాణా
రహదారి మౌలిక సదుపాయాల ప్రాముఖ్యత సామాజిక-ఆర్థిక ఏకీకరణకు శక్తివంతమైన సాధనంగా విస్తృతంగా గుర్తించబడింది. దేశ ఆర్థిక అభివృద్ధికి చాలా ముఖ్యమైన అంశం. 2013-14 నుండి జాతీయ రహదారులు/రోడ్ల నిర్మాణంలో స్థిరమైన పెరుగుదల ఉంది, 2019-20లో 10,237 కిమీలతో పోలిస్తే 2020-21లో 13,327 కిమీల రోడ్లు నిర్మితమయ్యాయి, ఇది గత సంవత్సరం కంటే 30.2 శాతం పెరుగుదలను సూచిస్తుంది.
రైల్వేలు
రైల్వేలో, 2009-14లో రోజుకు సగటున 720 ట్రాక్ల కిలోమీటర్లతో పోలిస్తే 2014-2021లో కొత్త-లైన్ , మల్టీ-ట్రాకింగ్ ప్రాజెక్టుల ద్వారా సంవత్సరానికి సగటున 1835 ట్రాక్ కిమీ కొత్త ట్రాక్ పొడవు జోడించారు. భారతీయ రైల్వేలు  సురక్షితమైన , మెరుగైన ప్రయాణ అనుభవాన్ని పొందేందుకు వందే భారత్ రైళ్లు , స్టేషన్ల పునరాభివృద్ధి కోసం కవచ్ వంటి సాంకేతికత అందుబాటులో ఉంది. FY21 సమయంలో, భారతీయ రైల్వేలు 1.23 బిలియన్ టన్నుల సరుకు రవాణా , 1.25 బిలియన్ ప్రయాణీకులను తీసుకువెళ్లాయి.
2009-14లో సగటు వార్షిక CAPEX నుండి IR కోసం CAPEX గణనీయంగా పెరిగింది రూ. 45,980 కోట్ల నుంచి రూ. 2021-2022 లో 2,15,058 కోట్లు
పౌరవిమానయాన శాఖ
ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న విమానయాన మార్కెట్లలో భారత్ ఒకటిగా అవతరించింది. భారతదేశంలో దేశీయ ట్రాఫిక్ 2013-14లో దాదాపు 61 మిలియన్ల నుండి 2019-20లో దాదాపు 137 మిలియన్లకు రెట్టింపు అయ్యింది, ఇది సంవత్సరానికి 14 శాతం వృద్ధిని నమోదు చేస్తుంది. భారత ప్రభుత్వం విమానయాన రంగాన్ని ప్రోత్సహించడానికి వివిధ కార్యక్రమాలను చేపట్టింది, ఇందులో దేశీయ రంగాన్ని మహమ్మారి మొదటి తరంగంగా క్రమాంకనం చేసిన తర్వాత , నిర్దిష్ట దేశాలతో విమాన ప్రయాణ ఏర్పాట్లు, ఎయిర్ ఇండియా పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ, ప్రైవేటీకరణ , ఆధునికీకరణ వంటివి ఉన్నాయి. విమానాశ్రయాల విస్తరణ, ప్రాంతీయ కనెక్టివిటీ స్కీమ్కు ఊతం- UDAN, నిర్వహణ, మరమ్మత్తు , సమగ్ర  కార్యకలాపాలను ప్రోత్సహించడం మొదలైనవి.
---
అదనంగా, మానవరహిత ఎయిర్క్రాఫ్ట్ సిస్టమ్ , డ్రోన్స్ అని కూడా పిలిచే ఈ వ్యవస్థ, ఆర్థిక వ్యవస్థలోని దాదాపు అన్ని రంగాలకు అద్భుతమైన ప్రయోజనాలను అందిస్తోంది. ప్రభుత్వం ఆగస్టు 2021న డ్రోన్ రూల్స్ 2021ని సరళీకరించింది , డ్రోన్ల కోసం PLI స్కీమ్ను 15 సెప్టెంబర్ 2021న విడుదల చేసింది. అందువల్ల విధాన సంస్కరణలు రాబోయే డ్రోన్ సెక్టార్లో అసాధారణ వృద్ధిని ఉత్ప్రేరకపరుస్తాయి. అక్టోబర్, 2021లో రవాణా అయిన మొత్తం ఎయిర్ కార్గో 2.88 లక్షల టన్నులకు  చేరుకుంది, ఇది కోవిడ్కు ముందు స్థాయి ని అధిగమించింది.
ఓడరేవులు
ఆర్థిక వ్యవస్థలో పోర్టుల పనితీరు ఆ ఆర్థిక వ్యవస్థ వాణిజ్య పోటీతత్వానికి కీలకం. మార్చి 2014 చివరి నాటికి సంవత్సరానికి 871.52 మిలియన్ టన్నుల  ఉన్న 13 ప్రధాన ఓడరేవుల సామర్థ్యం మార్చి 2021 చివరి నాటికి 79 శాతం పెరిగి 1,560.61 MTPAకి చేరుకుంది.
జూలై 2021లో కేంద్ర మంత్రివర్గం భారతదేశంలోని వాణిజ్య నౌకలను ఫ్లాగ్ చేయడాన్ని ప్రోత్సహించడానికి ఐదు సంవత్సరాలలో మంత్రిత్వ శాఖలు , CPSEలు నిర్వహించిన గ్లోబల్ టెండర్లలో భారతదేశ షిప్పింగ్ కంపెనీలకు Rs1,624 కోట్ల మద్దతును అందించే పథకాన్ని ఆమోదించింది.
గ్లోబల్ మారిటైమ్ సెక్టార్లో భారతదేశాన్ని ముందంజలో ఉంచే లక్ష్యంతో, మారిటైమ్ ఇండియా విజన్ 2030 , తదుపరి దశాబ్దంలో భారతదేశ సముద్ర రంగం సమన్వయ , వేగవంతమైన వృద్ధిని నిర్ధారించే బ్లూప్రింట్ మార్చి 2021న విడుదల చేశారు. MIV 2030 అంచనాల ప్రకారం భారతీయ ఓడరేవుల అభివృద్ధి EXIM ఖాతాదారులకు సంవత్సరానికి రూ. 6,000-7,000 కోట్ల ఖర్చును ఆదా చేస్తుంది. MIV 2030 అంచనాల ప్రకారం భారతీయ ఓడరేవులలో సామర్థ్యాల పెంపుదల , ప్రపంచ స్థాయి మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి రూ. 1,00,000-1,25,000 కోట్ల పెట్టుబడి అవసరం.
అంతర్గత జలమార్గాలు
ఇన్ల్యాండ్ వెస్సెల్స్ యాక్ట్, 2021 ద్వారా రెగ్యులేటరీ సవరణ 100 ఏళ్లకు పైగా పాత ఇన్ల్యాండ్ వెస్సెల్స్ యాక్ట్, 1917  స్థానంలో వచ్చింది , అంతర్గత జల రవాణా రంగంలో కొత్త శకానికి నాంది పలికింది.
టెలికాం
భారతదేశం ప్రపంచంలో రెండవ అతిపెద్ద టెలికమ్యూనికేషన్ మార్కెట్. భారతదేశంలో మొత్తం టెలిఫోన్ వినియోగదారుల బేస్ మార్చి 2014లో 933.02 మిలియన్ల నుండి మార్చి 2021 నాటికి 1200.88 మిలియన్లకు పెరిగింది. మార్చి 2021లో, 45 శాతం మంది వినియోగదారులు గ్రామీణ భారతదేశంలో , 55 శాతం మంది పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఉన్నారు. మార్చి 2015లో 302.33 మిలియన్ల నుండి జూన్ 2021 నాటికి 833.71 మిలియన్లకు ఇంటర్నెట్ వినియోగదారులతో దేశంలో ఇంటర్నెట్ వ్యాప్తి క్రమంగా పెరుగుతోంది.
డిసెంబరు 2021లో మొబైల్ టవర్ల సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగి 6.93 లక్షల టవర్లకు చేరుకుంది, టెలికాం ఆపరేటర్లు ఈ రంగంలోని సామర్థ్యాన్ని బాగా గ్రహించడం వల్ల , ప్రభుత్వ డిజిటల్ ఇండియా ప్రచారాన్ని పెంచడంలో ప్రాథమికంగా ఉండే మౌలిక సదుపాయాలను నిర్మించే అవకాశాన్ని ఉపయోగించుకున్నారు. .
ఫ్లాగ్షిప్ భారత్నెట్ ప్రాజెక్ట్ కింద, 27.09.2021 నాటికి, 5.46 లక్షల కిమీ ఆప్టికల్ ఫైబర్ కేబుల్ వేశారు, మొత్తం 1.73 లక్షల గ్రామ పంచాయతీలు  ఆప్టికల్ ఫైబర్ కేబుల్  ద్వారా అనుసంధానమయ్యాయి, దీనివల్ల1.59 లక్షల గ్రామ పంచాయతీలు OFC సేవ లో సిద్ధంగా ఉన్నాయి.
ప్రభుత్వం ఈశాన్య ప్రాంతం కోసం సమగ్ర టెలికాం డెవలప్మెంట్ ప్రణాళిక ని , అక్కడి దీవుల కోసం సమగ్ర టెలికాం డెవలప్మెంట్ ప్లాన్ను అమలు చేస్తోంది, ఈశాన్య ప్రాంతంలోని ఇంకా అమలుకు నోచుకోని గ్రామాలలో , జాతీయ రహదారుల వెంట మొబైల్ కనెక్టివిటీని అందిస్తుంది. నిర్మాణాత్మక , విధానపరమైన సంస్కరణల అమలుకై అనేక చర్యలు తీసుకున్నారు. సంస్కరణలు 4G విస్తరణను పెంచుతాయని, నగదు సౌలభ్యాన్ని/లిక్విడిటీని పెంచుతాయని , 5G నెట్వర్క్ లలో పెట్టుబడులు పెట్టడానికి అనుకూలమైన వాతావరణాన్ని సృష్టిస్తాయని భావిస్తున్నారు.
పెట్రోలియం, ముడి , సహజ వాయువు
2020-2021 సంవత్సరంలో ముడి చమురు , కండెన్సేట్ ఉత్పత్తి 30.49 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నులు . 2019-20లో 31.18 BCM ఉత్పత్తితో పోలిస్తే 2020-2021 సంవత్సరంలో సహజ వాయువు ఉత్పత్తి 28.67 బిలియన్ క్యూబిక్ మీటర్లు  ఉంది. 2020-21 సంవత్సరంలో ప్రాసెస్ చేసిన క్రూడ్ ఆయిల్ 221.77 MMTగా ఉంది, ఇది 2020-21లో అందుకున్న254.39 MMT ఫలితంతో పోలిస్తే లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న 251.66 MMT లో 88.1 శాతం.
పరిపాలనా పారదర్శకత కోసం ప్రభుత్వం అనేక చర్యలు తీసుకుంది. సెప్టెంబరు, 2021లో ప్రారంభించిన “లక్ష్య భారత్ పోర్టల్” లో అన్ని చమురు , గ్యాస్ సంస్థలు భవిష్యత్తు అవసరాలతో సహా వారు సేకరించిన వివిధ వస్తువుల వివరాలను అప్లోడ్ చేయాల్సి ఉంటుంది.
కోవిడ్ 19 లాక్డౌన్ వ్యవధిలో దేశవ్యాప్తంగా ఇంధన సరఫరాలను నిర్వహించడం ద్వారా పెట్రోలియం రంగం కీలక పాత్ర పోషించింది. ప్రధాన మంత్రి ఉజ్వల యోజన రెండవ దశ, ఉజ్వల 2.0, ఉచిత మొదటి రీఫిల్ , స్టవ్తో పాటు కోటి LPG కనెక్షన్లను అదనంగా అందించడానికి పాన్ ఇండియా ప్రాతిపదికన 10 ఆగస్టు, 2021న ప్రారంభమయ్యింది. ఉజ్వల 2.0 వలసదారులు , పేద మహిళలు తక్కువ LPG కవరేజీ ప్రాంతాలపై ఇది దృష్టి పెడుతుంది.
విద్యుత్
భారతదేశం తీవ్రమైన విద్యుత్ లోటు దేశం నుండి డిమాండ్ పూర్తిగా తీర్చబడే పరిస్థితికి గణనీయమైన పరివర్తనను చూసింది. మొత్తం స్థాపిత విద్యుత్ సామర్థ్యం , క్యాప్టివ్ పవర్ ప్లాంట్  31.03.2021న 459.15 GWగా ఉండగా, 31.03.2020నాటి 446.35GWతో పోలిస్తే 2.87 శాతం వృద్ధిని నమోదు చేసింది.
పునరుత్పాదక శక్తి రంగం
గత 7.5 సంవత్సరాలలో పునరుత్పాదక శక్తి సామర్థ్యం 2.9 రెట్లు, సౌరశక్తి 18 రెట్లు వృద్ధి చెందడంతో భారతదేశం అన్ని పెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థలలో పునరుత్పాదక ఇంధన సామర్థ్యం జోడింపులో అత్యంత వేగవంతమైన వృద్ధి రేటును సాధించింది.
పునరుత్పాదక విద్యుత్ తరలింపును సులభతరం చేయడానికి , భవిష్యత్తు అవసరాల కోసం గ్రిడ్ను పునర్నిర్మించడానికి, గ్రీన్ ఎనర్జీ కారిడార్  ప్రాజెక్టులు ప్రారంభించారు. రెండవ భాగం -ఇంట్రా-స్టేట్ GEC లక్ష్యం 9700 ckm ట్రాన్స్మిషన్ లైన్లు , 22,600 MVA సామర్థ్యం గల సబ్-స్టేషన్లు జూన్ 2022 నాటికి పూర్తవుతాయి.