జౌళి మంత్రిత్వ శాఖ
వస్త్ర రంగంలో ఉపాధి అవకాశాలు
దేశంలో వస్త్ర పరిశ్రమ ద్వారా 4.5 కోట్ల మంది ప్రత్యక్షంగా ఉపాధి పొందుతున్నారు. వివిధ పథకాలు, ప్రజా కార్యక్రమాల ద్వారా మహిళలు, గ్రామీణ జనాభాతో కలిపి దాదాపు 6 కోట్ల మంది అనుబంధ రంగాల్లో ఉపాధి పొందుతున్నారు.
i. వస్త్ర పరిశ్రమలో సాంకేతికత లేదా యంత్రాలను నవీకరించడానికి 2016-2022 మధ్య రూ.17,822 కోట్లతో 'అమెండెడ్ టెక్నాలజీ అప్గ్రేడేషన్ ఫండ్ స్కీమ్' అమలవుతోంది. 2022 నాటికి రూ.లక్ష కోట్ల పెట్టుబడులను, ఉపాధిని ఇది కల్పిస్తుంది.
ii. 'స్కీమ్ ఆఫ్ ఇండిగ్రేటెడెడ్ టెక్స్టైల్ పార్క్'  కింద, మౌలిక సదుపాయాల సృష్టి, ఉపాధి కల్పన కోసం టెక్స్టైల్ పార్కుల ఏర్పాటుకు 40 శాతం సబ్సిడీని రూ.40 కోట్లకు మించకుండా అందిస్తోంది. మంజూరైన 59 టెక్స్టైల్ పార్కుల అమలు వివిధ దశల్లో ఉంది. అవన్నీ పూర్తిస్థాయిలో పనిచేస్తే, 5909 వస్త్ర యూనిట్లకు అవకాశం ఉంది. 3,61,093 మందికి ఉపాధి దొరుకుతుంది.
iii. కుట్లు, అల్లిక వస్త్ర కస్టర్లలో ఉత్పత్తి పోత్సాహానికి, కుట్లు, అల్లికల అభివృద్ధి పథకం కింద దాదాపు 24 లక్షల మందికి ఉపాధి లభిస్తోంది.
iv. ఇవికాక, గ్రామీణ భారతదేశంలో నేరుగా ఉపాధి కల్పించే పవర్లూమ్ రంగం, సిల్క్ సమగ్ర, ఈశాన్య ప్రాంత వస్త్ర అభివృద్ధి పథకం, జాతీయ హస్తకళల అభివృద్ధి కార్యక్రమం, జాతీయ చేనేత అభివృద్ధి కార్యక్రమంలో పెట్టుబడులు, ఉత్పత్తి, ఉపాధి కల్పన వృద్ధికి ప్రభుత్వం అనేక పథకాలు అమలు చేస్తోంది.
ముడి పత్తి బ్రాండింగ్ కోసం నిర్దిష్టమైన పథకం లేదు. అయినా, లోపం లేని, పర్యావరణంపై ప్రభావం లేని ప్రామాణిక సాంప్రదాయ డిజైన్లతో, అధిక నాణ్యమైన చేనేత ఉత్పత్తి కోసం భారతీయ చేనేత బ్రాండ్ను ప్రభుత్వం ప్రారంభించింది. దీనిని ప్రారంభించిన తర్వాత, 184 ఉత్పత్తి విభాగాల కింద, 1590 నమోదులకు అనుమతి లభించింది.
భారీ లక్ష్యాలైన "నైపుణ్య భారత్", "భారత్లో తయారీ" కార్యక్రమాల కింద, పైన పేర్కొన్న పథకాలే కాకుండా, అనేక చర్యలను ప్రభుత్వం తీసుకుంటోంది:
. మసర్థ్- వస్త్ర రంగంలో సామర్థ్య నిర్మాణం, ఉపాధి ఆధారిత పథకం. స్పిన్నింగ్, నేయడం మినహా వస్త్ర రంగంలో 10 లక్షల మంది యువతకు నైపుణ్యాభివృద్ధి కల్పించడం లక్ష్యం. శిక్షకుల శిక్షణ, ఆధార్ ఆధారిత బయోమెట్రిక్ హాజరు వ్యవస్థ, శిక్షణ కార్యక్రమ సీసీటీవీ రికార్డింగ్, హెల్ప్లైన్ నంబర్తో ప్రత్యేక కాల్సెంటర్, మొబైల్ ఆధారిత నిర్వహణ సమాచార వ్యవస్థ, ఆన్లైన్ ద్వారా శిక్షణ పర్యవేక్షణ ఈ పథకంలో ఉన్నాయి.
ఈ పథకం కింద; సంప్రదాయ, వ్యవస్థీకృత రంగాల్లో 3.6 లక్షల మంది లబ్ధిదారులకు సాంప్రదాయ శిక్షణ కార్యక్రమాలు నిర్వహించడానికి 18 రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు లక్ష్యాన్ని కేంద్రం కేటాయించింది. 43 వేల మంది లబ్ధిదారులకు సాంప్రదాయ రంగాల్లో నైపుణ్య/నైపుణ్య పెంపు శిక్షణ ఇచ్చేలా మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన సంస్థలకు అప్పగించారు.
వ్యవస్థీకృత రంగంలో, పరిశ్రమ ఆధారిత ప్రాథమిక స్థాయి నైపుణ్య కార్యక్రమం ద్వారా 76 పరిశ్రమలను నియమించి, 1.36 లక్షల మంది లబ్ధిదారులకు శిక్షణనిచ్చే లక్ష్యాన్ని కేటాయించారు. నైపుణ్య పెంపు కార్యక్రమం ద్వారా 44 పరిశ్రమలను నియమించి, 30 వేల మంది లబ్ధిదారులకు శిక్షణనిచ్చే లక్ష్యాన్ని కేటాయించారు.
. సాంకేతిక కార్యక్రమాల కింద, వస్త్ర రంగ కార్మికుల కోసం అత్యధిక విలువైన ఉద్యోగాలను సృష్టించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాం. ఈ రంగంలో ప్రస్తుతమున్న 16 లక్షల ఉద్యోగాల సంఖ్య 2024 నాటికి 23 లక్షలకు చేరుతుందని అంచనా. ప్రస్తుతం 19 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉన్న మార్కెట్ను, 2024-25 నాటికి 40 బిలియన్ డాలర్లకు చేర్చడానికి ఈ కార్యక్రమాలు దోహదం చేయడంతోపాటు, వివిధ దేశీయ విభాగాల్లో లక్ష్య స్థాయిని పెంచుతాయి: వ్యవసాయ వస్త్ర రంగం , వైద్య వస్త్ర రంగం , భౌగోళిక వస్త్ర రంగం , రక్షణ వస్త్ర రంగం . సాంకేతిక వస్త్ర రంగంలో 30-35 శాతం ఫైబర్ వినియోగ వాటాను సాధించడమే దీర్ఘకాలిక లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాం.
ఇదికాక, నాణ్యమైన ఉత్పత్తుల కోసం నేత, డిజైనింగ్, రంగులు వేయడం, ముద్రణలో.. కార్మికులు, చేతివృత్తులవారికి శిక్షణ ద్వారా నైపుణ్యాలను పెంపొందించడానికి, చేనేత, హస్తకళారంగంలో ప్రభుత్వం శిక్షణ ఇస్తోంది.
జౌళి శాఖ మంత్రి శ్రీ స్మృతి జుబిన్ ఇరానీ, ఈ సమాచారాన్ని లిఖితపూర్వక సమాధానంగా రాజ్యసభకు సమర్పించారు.