ప్రధాన మంత్రి కార్యాలయం
మధ్యప్రదేశ్ లోని సాగర్ లో పలు అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుల ప్రారంభోత్సవంలో ప్రధానమంత్రి ప్రసంగం
భారత్ మాతాకీ జై!
భారత్ మాతాకీ జై!
ఈ కార్యక్రమం లో మధ్యప్రదేశ్ గవర్నర్ శ్రీ మంగూభాయ్ పటేల్, ముఖ్యమంత్రి శ్రీ శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్, నా మంత్రివర్గ సహచరులు శ్రీ వీరేంద్ర ఖతిక్ గారు, శ్రీ జ్యోతిరాదిత్య సింధియా గారు మరియు శ్రీ ప్రహ్లాద్ పటేల్ గారు, మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వ మంత్రులు, అందరు పార్లమెంటు సభ్యులు, వివిధ ప్రాంతాల నుండి ఇక్కడకు వచ్చిన నా ప్రియమైన సోదరసోదరీమణులు ఉన్నారు.
సాగర్ భూమి, పూజ్య ఋషుల సాంగత్యం, సంత్ రవిదాస్ గారి ఆశీస్సులు, సమాజంలోని అన్ని వర్గాల నుండి మీలాంటి మహానుభావులు ఇక్కడకు వచ్చి మీ ఆశీర్వాదాలు కురిపిస్తున్నారు! ఈ రోజు సాగర్ లో సామరస్య సముద్రాన్ని మనం చూడవచ్చు. దేశం యొక్క ఈ భాగస్వామ్య సంస్కృతిని మరింత సుసంపన్నం చేయడానికి, ఈ రోజు సంత్ రవిదాస్ మెమోరియల్ మరియు ఆర్ట్ మ్యూజియానికి ఇక్కడ పునాది రాయి వేయబడింది. కొద్దికాలం క్రితం ఋషుల దయవల్ల ఈ పవిత్ర కట్టడం కోసం భూమి పూజ చేసే భాగ్యం నాకు లభించింది, నేను కాశీ పార్లమెంటు సభ్యుడిని, అందువల్ల నా ఆనందం రెట్టింపు అయింది. గౌరవనీయులైన సంత్ రవిదాస్ గారి ఆశీస్సులతో, ఈ రోజు నేను పునాది రాయి వేశాను, ఏడాదిన్నర తరువాత ఆలయం కూడా నిర్మించబడుతుందని నేను నమ్మకంగా చెప్పగలను. కాబట్టి ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమానికి కూడా తప్పకుండా వస్తాను. సంత్ రవిదాస్ గారు నాకు వచ్చేసారి ఇక్కడకు వచ్చే అవకాశం ఇవ్వబోతున్నారని నేను ఖచ్చితంగా అనుకుంటున్నాను. వారణాసిలోని సంత్ రవిదాస్ గారి జన్మస్థలాన్ని అనేకసార్లు సందర్శించే భాగ్యం నాకు కలిగింది. ఈ రోజు నేను మీ అందరి మధ్య ఉన్నాను. ఈ రోజు, సాగర్ భూమి నుండి, సంత్ శిరోమణి పూజ్య రవిదాస్ గారి పాదాలకు నమస్కరిస్తున్నాను. ఆయనకు శిరస్సు వంచి నమస్కరిస్తున్నాను.
సోదర సోదరీమణులారా,
సంత్ రవిదాస్ మెమోరియల్, మ్యూజియంలో వైభవంతో పాటు దైవత్వం కూడా ఉంటుంది. ఈ స్మారక చిహ్నం పునాదితో ముడిపడి ఉన్న రవిదాస్ గారి బోధనల నుండి ఈ దైవత్వం ఉద్భవిస్తుంది. 20 వేలకు పైగా గ్రామాలు, 300కు పైగా నదుల నేలలు సామరస్య స్ఫూర్తితో ఈ స్మారక చిహ్నంలో భాగమయ్యాయి. గుప్పెడు మట్టితో పాటు లక్షలాది మంది ఎంపీ కుటుంబాలు కూడా 'సమరస్తా భోజ్' కోసం గుప్పెడు ధాన్యాన్ని పంపాయి. ఇందుకోసం చేపట్టిన 5 సమరష్ట యాత్రలు కూడా ఈ రోజు సాగర్ వద్ద ముగిశాయి. ఈ సమరస్తా యాత్రలు ఇక్కడితో ముగిసిపోలేదని, సామాజిక సామరస్యానికి సంబంధించిన కొత్త శకం ఇక్కడి నుంచే మొదలైందని నేను నమ్ముతున్నాను. ఈ పని కోసం నేను మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వాన్ని అభినందిస్తున్నాను మరియు ముఖ్యమంత్రి శివరాజ్ జీ మరియు మీ అందరిని కూడా నేను అభినందిస్తున్నాను.
మిత్రులారా,
ప్రేరణ మరియు పురోగతి కలిసి వచ్చినప్పుడు, అది కొత్త శకానికి పునాది వేస్తుంది. నేడు మన దేశం, మన ఎంపీ ఆ బలంతో ముందుకు సాగుతున్నారు. దీనికి అనుగుణంగా కోటా-బినా సెక్షన్ లో రైల్వే ట్రాక్ డబ్లింగ్ కు సంబంధించిన ప్రాజెక్టును కూడా ఈ రోజు ఇక్కడ ప్రారంభించారు. జాతీయ రహదారిపై రెండు ముఖ్యమైన మార్గాలకు శంకుస్థాపన చేశారు. ఈ అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుల వల్ల సాగర్, పరిసర ప్రాంతాల ప్రజలకు మెరుగైన సౌకర్యాలు లభిస్తాయి. ఇందుకు ఇక్కడి సోదరసోదరీమణులందరినీ అభినందిస్తున్నాను.
మిత్రులారా,
దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చి 75 సంవత్సరాలు పూర్తయిన సందర్భంగా సంత్ రవిదాస్ మెమోరియల్ అండ్ మ్యూజియానికి ఈ పునాది పడింది. ఇప్పుడు అమృత్ కాల్ యొక్క రాబోయే 25 సంవత్సరాలు మన ముందు ఉన్నాయి. 'అమృతకాళ్'లో మన వారసత్వాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లడం, గతం నుంచి పాఠాలు నేర్చుకోవడం మన బాధ్యత. ఒక దేశంగా మనం వేల సంవత్సరాల ప్రయాణాన్ని చేపట్టాం. ఇంతకాలం సమాజంలో కొన్ని దుష్ట శక్తులు చొచ్చుకురావడం కూడా సహజమే. భారతీయ సమాజపు శక్తి కారణంగానే ఈ దుష్ట శక్తులను ఓడించడానికి ఈ సమాజంలో కొందరు మహానుభావులు, కొందరు ఋషులు కాలానుగుణంగా పుట్టుకొస్తున్నారు. రవిదాస్ గారు అంత గొప్ప సాధువు. దేశాన్ని మొఘలులు పరిపాలించిన కాలంలో ఆయన జన్మించారు. సమాజం అస్థిరత, అణచివేత, నిరంకుశత్వంతో కొట్టుమిట్టాడుతోంది. ఆ సమయంలో కూడా రవిదాస్ గారు సమాజాన్ని జాగృతం చేయడానికి ప్రయత్నించారు. సమాజాన్ని జాగృతం చేశాడు. సమాజానికి దాని దురాచారాలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడమని బోధించాడు. సంత్ రవిదాస్ గారు ఇలా అన్నారు-
जात पांत के फेर महि, उरझि रहई सब लोग।
मानुष्ता कुं खात हई, रैदास जात कर रोग॥
అంటే అందరూ కులతత్వంలో కూరుకుపోయి, ఈ వ్యాధి మానవత్వాన్ని తినేస్తోంది. ఒకవైపు సామాజిక దురాచారాలకు వ్యతిరేకంగా మాట్లాడుతూనే మరోవైపు దేశ ఆత్మను మేల్కొల్పుతున్నారు. మా నమ్మకాలపై దాడి జరుగుతున్నప్పుడు, మన అస్తిత్వాన్ని చెరిపేసేందుకు ఆంక్షలు విధించారు, మొఘల్ యుగంలో రవిదాస్ గారు ఆ సమయంలో కొన్ని శక్తివంతమైన వాక్యాలు చెప్పారు. అతని ధైర్యాన్ని చూడండి. అతని దేశభక్తిని చూడండి. రవిదాస్ గారు ఇలా అన్నారు.
पराधीनता पाप है, जान लेहु रे मीत|
रैदास पराधीन सौ, कौन करेहे प्रीत ||
అంటే, ఆధారపడటం అనేది అతి పెద్ద పాపం. లొంగుబాటును అంగీకరించి దానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడని వ్యక్తిని ఎవరూ ప్రేమించరు. ఒకరకంగా నిరంకుశత్వానికి వ్యతిరేకంగా పోరాడాలని సమాజాన్ని ప్రోత్సహించారు. ఛత్రపతి వీర్ శివాజీ మహారాజ్ ఇదే స్ఫూర్తితో హిందవి స్వరాజ్యానికి పునాది వేశారు. ఇదే స్ఫూర్తి స్వాతంత్య్ర పోరాటంలో లక్షలాది మంది స్వాతంత్య్ర సమరయోధుల గుండెల్లో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయింది. అదే స్ఫూర్తితో నేడు దేశం బానిసత్వ మనస్తత్వాన్ని వదిలించుకోవాలనే సంకల్పంతో ముందుకు సాగుతోంది.
మిత్రులారా,
రాయ్ దాస్ గారు తన ఒక ద్విపదలో చెప్పారు మరియు శివరాజ్ గారు కూడా ఇప్పుడు దానిని ప్రస్తావించారు -
ऐसा चाहूं राज मैं, जहां मिलै सबन को अन्न।
छोट-बड़ों सब सम बसै, रैदास रहै प्रसन्न॥
అంటే ఎవరూ ఆకలితో అలమటించకుండా, వివక్షకు అతీతంగా ప్రజలంతా కలిసిమెలిసి జీవించే విధంగా సమాజం ఉండాలి. నేడు 'ఆజాదీ కా అమృత్ కల్'లో దేశాన్ని పేదరికం, ఆకలి నుంచి విముక్తం చేసేందుకు కృషి చేస్తున్నాం. మీరు కరోనా వంటి అత్యంత భయంకరమైన మహమ్మారిని చూశారు. ప్రపంచ వ్యవస్థలన్నీ కుప్పకూలిపోయాయి. ప్రపంచం మొత్తం స్తంభించిపోయింది. భారతదేశంలోని పేదలు, దళితులు, గిరిజనుల గురించి ప్రతి ఒక్కరూ ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. వందేళ్ల తర్వాత ఇంత పెద్ద సంక్షోభం ప్రపంచాన్ని తాకిందని అంటున్నారు. సమాజంలోని ఈ వర్గం ఎలా మనుగడ సాగిస్తుంది? కానీ, నా పేద సోదర సోదరీమణులను ఖాళీ కడుపుతో నిద్రపోనివ్వనని అప్పుడు నిర్ణయించుకున్నాను. మిత్రులారా, ఆకలి బాధ నాకు బాగా తెలుసు. పేదవాడికి ఆత్మగౌరవం అంటే ఏమిటో నాకు తెలుసు. నేను మీ కుటుంబంలో సభ్యుడిని. మీ బాధను, బాధను అర్థం చేసుకోవడానికి, అనుభూతి చెందడానికి నేను పుస్తకాలు చదవాల్సిన అవసరం లేదు. అందుకే ప్రధాన మంత్రి గరీబ్ కల్యాణ్ అన్న యోజనను ప్రారంభించాం. 80 కోట్ల మందికి పైగా ప్రజలకు ఉచిత రేషన్ అందేలా చూశాం. ఈ రోజు, మా ప్రయత్నాలను ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రశంసిస్తున్నారు.
మిత్రులారా,
నేడు దేశంలో పేదల సంక్షేమం కోసం అమలవుతున్న ప్రధాన పథకాలన్నీ ఎక్కువగా దళిత, వెనుకబడిన, గిరిజన సమాజానికి లబ్ధి చేకూరుస్తున్నాయి. గత ప్రభుత్వాల హయాంలో ప్రారంభించిన పథకాలు ఎన్నికల సీజన్లకు అనుగుణంగా ఉండేవన్న విషయం మీ అందరికీ తెలిసిందే. కానీ, దళితులు, బడుగు, బలహీన వర్గాలు, గిరిజనులు, మహిళలకు దేశం ప్రతి దశలో అండగా నిలవాలని మేం నమ్ముతున్నాం. వారి ఆశలు, ఆకాంక్షలకు మనం అండగా నిలవాలి. పథకాలను గమనిస్తే ప్రసవ సమయంలో తల్లి, బిడ్డ ఆరోగ్యంగా ఉండేందుకు మాతృ వందన యోజన కింద గర్భిణులకు రూ.6,000 ఇస్తున్నారని అర్థమవుతుంది. పుట్టిన తరువాత, పిల్లలు కొన్ని అంటు వ్యాధులకు గురయ్యే ప్రమాదం ఉందని మీకు తెలుసు. పేదరికం కారణంగా ఎక్కువగా ప్రభావితమయ్యేది దళితులు, గిరిజనులే. నవజాత శిశువుల పూర్తి రక్షణ కోసం నేడు మిషన్ ఇంద్రధనుష్ నిర్వహిస్తున్నారు. పిల్లలకు అన్ని రోగాలకు టీకాలు వేయాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. గత సంవత్సరాల్లో 5.5 కోట్లకు పైగా తల్లులు, పిల్లలకు టీకాలు వేయడం సంతోషంగా ఉందన్నారు.
మిత్రులారా,
సికిల్ సెల్ ఎనీమియా నుంచి దేశంలోని 7 కోట్ల మంది సోదరసోదరీమణులకు విముక్తి కల్పించేందుకు ఈ రోజు ప్రచారం నిర్వహిస్తున్నాం. 2025 నాటికి దేశాన్ని టీబీ రహితంగా మార్చేందుకు కృషి చేస్తున్నామన్నారు. కాలా అజర్ మరియు ఎన్సెఫాలిటిస్ & బ్రెయిన్ ఫీవర్ వ్యాప్తి నెమ్మదిగా తగ్గుతోంది. దళిత, బడుగు, బలహీన కుటుంబాలు ఈ వ్యాధుల బారిన పడ్డాయి. అదేవిధంగా అవసరమైతే ఆయుష్మాన్ భారత్ యోజన కింద ఆసుపత్రుల్లో ఉచిత చికిత్సకు ఏర్పాట్లు చేశారు. ప్రజలు తమకు మోడీ కార్డు వచ్చిందని అంటున్నారు. రూ.5 లక్షల వరకు మెడికల్ బిల్లులు చెల్లించాల్సి వస్తే తమ తరఫున తమ కుమారుడు మోదీ చెల్లిస్తున్నాడని నమ్మబలికారు.
మిత్రులారా,
జీవితంలో చదువు చాలా ముఖ్యం. నేడు దేశంలో గిరిజన పిల్లల విద్య కోసం మంచి పాఠశాలలు ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. గిరిజన ప్రాంతాల్లో 700 ఏకలవ్య రెసిడెన్షియల్ పాఠశాలలు ప్రారంభిస్తున్నాం. ప్రభుత్వం వారికి చదువు కోసం పుస్తకాలు, స్కాలర్ షిప్ లు అందిస్తుంది. పిల్లలకు పౌష్టికాహారం అందేలా మధ్యాహ్న భోజన వ్యవస్థను మెరుగుపరుస్తున్నారు. కూతుళ్లు కూడా సమానంగా ఎదిగేందుకు సుకన్య సమృద్ధి యోజనను ప్రారంభించారు. పాఠశాల తర్వాత ఉన్నత విద్యను అభ్యసించేందుకు ఎస్సీ, ఎస్టీ, ఓబీసీ బాలబాలికలకు ప్రత్యేక ఉపకార వేతనాలు ప్రవేశపెట్టారు. యువత స్వయం సమృద్ధి సాధించేందుకు, వారి కలలను సాకారం చేసుకునేందుకు ముద్రా రుణాలు వంటి పథకాలను కూడా ప్రారంభించారు. ఇప్పటివరకు ముద్రా యోజన లబ్ధిదారుల్లో ఎస్సీ, ఎస్టీ సామాజిక వర్గానికి చెందిన నా సోదరసోదరీమణులే ఎక్కువ మంది ఉన్నారు. బ్యాంకు గ్యారంటీ లేకుండా మొత్తం డబ్బులు ఇస్తారు.
మిత్రులారా,
ఎస్సీ, ఎస్టీలను దృష్టిలో ఉంచుకుని స్టాండప్ ఇండియా పథకాన్ని కూడా ప్రారంభించాం. స్టాండప్ ఇండియా కింద ఎస్సీ, ఎస్టీ యువతకు రూ.8 వేల కోట్ల ఆర్థిక సాయం అందింది. రూ.8 వేల కోట్లు ఎస్సీ, ఎస్టీ యువతకు అందజేశామన్నారు. మన గిరిజన సోదరసోదరీమణుల్లో చాలా మంది అటవీ సంపదతో జీవనం సాగిస్తున్నారు. వారి కోసం దేశం వాన్ ధన్ యోజనను నడుపుతోంది. నేడు సుమారు 90 అటవీ ఉత్పత్తులను ఎంఎస్పి పథకం కింద చేర్చారు. అంతేకాక దళితుడు, బడుగు, బలహీనుడు ఇల్లు లేకుండా ఉండకూడదు. ప్రతి పేదవాడి తలపై పైకప్పు ఉండాలి. అందుకే ప్రధాన మంత్రి ఆవాస్ ను వారికి అప్పగిస్తున్నారు. ఇంట్లో అవసరమైన అన్ని సౌకర్యాలు కల్పించేందుకు విద్యుత్ కనెక్షన్, వాటర్ కనెక్షన్ కూడా ఉచితంగా ఇచ్చారు. ఫలితంగా ఎస్సీ, ఎస్టీ సామాజికవర్గ ప్రజలు నేడు ఆర్థికంగా స్వావలంబన సాధిస్తున్నారు. సమాజంలో వారికి సముచిత, సమాన స్థానం లభిస్తోంది.
మిత్రులారా,
సాగర్ జిల్లా పేరులో సాగర్ లేదా సముద్రం ఉంది, కానీ అదే సమయంలో ఇది 400 ఎకరాల లఖా బంజారా సరస్సుతో కూడా గుర్తించబడింది. లఖా బంజారా లాంటి హీరో పేరు ఈ ప్రదేశంతో ముడిపడి ఉంది. లఖా బంజారా చాలా సంవత్సరాల క్రితమే నీటి ప్రాముఖ్యతను గుర్తించింది. కానీ, దశాబ్దాల పాటు దేశంలో ప్రభుత్వాలను నడిపిన ప్రజలు పేదలకు తాగునీరు అందించాల్సిన అవసరాన్ని కూడా గుర్తించలేదు. మా ప్రభుత్వం కూడా జల్ జీవన్ మిషన్ ద్వారా ఈ పనిని పూర్తి స్థాయిలో చేపడుతోంది. నేడు దళిత బస్తీలు, వెనుకబడిన ప్రాంతాలు, గిరిజన ప్రాంతాలకు పైపుల ద్వారా నీరు చేరుతోంది. అదేవిధంగా లఖా బంజారా సంప్రదాయాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్తూ ప్రతి జిల్లాలో 75 అమృత్ సరోవర్లను నిర్మిస్తున్నారు. ఈ సరస్సులు స్వాతంత్ర్య స్ఫూర్తికి చిహ్నంగా, సామాజిక సామరస్యానికి కేంద్రంగా మారుతాయి.
మిత్రులారా,
నేడు దేశంలో దళితులైనా, బడుగు, బలహీన వర్గాలైనా, గిరిజన వర్గాలైనా మన ప్రభుత్వం వారికి సముచిత గౌరవం ఇస్తూ కొత్త అవకాశాలు కల్పిస్తోంది. సమాజంలోని ఈ వర్గం ప్రజలు బలహీనులు కాదు, వారి చరిత్ర బలహీనంగా లేదు. సమాజంలోని ఈ వర్గాల నుంచి ఎందరో మహానుభావులు ఆవిర్భవించారు. జాతి నిర్మాణంలో వారు అసాధారణ పాత్ర పోషించారు. అందుకే నేడు వారి వారసత్వాన్ని కూడా దేశం సగర్వంగా కాపాడుకుంటోంది. వారణాసిలోని సంత్ రవిదాస్ జీ జన్మస్థలంలో ఆలయాన్ని సుందరంగా తీర్చిదిద్దారు. ఆ కార్యక్రమానికి వ్యక్తిగతంగా హాజరయ్యే భాగ్యం కలిగింది. భోపాల్ లోని గోవింద్ పురాలో నిర్మిస్తున్న గ్లోబల్ స్కిల్ పార్క్ కు కూడా సంత్ రవిదాస్ పేరు పెట్టారు. బాబా సాహెబ్ జీవితంతో ముడిపడి ఉన్న ముఖ్యమైన ప్రదేశాలను పంచ తీర్థంగా అభివృద్ధి చేసే పనిని కూడా చేపట్టాం. అదేవిధంగా నేడు దేశంలోని పలు రాష్ట్రాల్లో మ్యూజియాలు నిర్మించి గిరిజన సమాజ ఘన చరిత్రను చిరస్మరణీయం చేస్తున్నారు. భగవాన్ బిర్సా ముండా జయంతిని గిరిజన గర్వ దినంగా జరుపుకునే సంప్రదాయాన్ని దేశం ప్రారంభించింది. మధ్యప్రదేశ్ లో కూడా హబీబ్ గంజ్ రైల్వే స్టేషన్ కు గోండు సామాజిక వర్గానికి చెందిన రాణి కమలాపతి పేరు పెట్టారు. పాతాళపానీ స్టేషనుకు తాంత్య మామ పేరు పెట్టారు. నేడు దేశంలోనే తొలిసారిగా దళిత, వెనుకబడిన, గిరిజన సంప్రదాయాలకు దక్కాల్సిన గౌరవం దక్కుతోంది. 'సబ్ కా సాథ్, సబ్ కా వికాస్, సబ్ కా విశ్వాస్, సబ్ కా ప్రయాస్' అనే ఈ తీర్మానంతో మనం ముందుకు సాగాలి. దేశం చేపట్టిన ఈ ప్రయాణంలో సంత్ రవిదాస్ గారి బోధనలు దేశప్రజలందరినీ ఏకం చేస్తూనే ఉంటాయని నేను విశ్వసిస్తున్నాను. అందరం కలిసి భారత్ ను అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా మారుస్తాం. ఈ స్ఫూర్తితో, మీకు చాలా ధన్యవాదాలు. మీ అందరికీ నా శుభాకాంక్షలు.
ధన్యవాదాలు.
(