ఆయుష్
ఇటీవల కాలంలో దేశంలో సాంప్రదాయ ఔషధ వ్యవస్థ పెరిగింది
ఆయుర్వేద వైద్య విధానంలో వైద్యసేవలు పొందే వారి సంఖ్య పెరుగుతోంది. అయితే రెండు వ్యవస్థలు అనగా ఆయుర్వేదం మరియు అల్లోపతిలు ఒకదానికొకటి పరిపూరకరమైనవి మరియు వాటి స్వంత ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంటాయి.
ఆయుర్వేదాన్ని ప్రోత్సహించడానికి వివిధ కేంద్ర రంగ మరియు కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాల అమలుతో పాటు ప్రభుత్వం అనేక చర్యలు చేపట్టింది. ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో ఐదు ఆయుర్వేద జాతీయ సంస్థలు దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో ఉన్నత విద్యను అందించడం మరియు ఆయుర్వేద సిస్టమ్ ఆఫ్ మెడిసిన్ కింద నాణ్యమైన ఆరోగ్య సంరక్షణ సేవలను అందిస్తున్నాయి. గత ఐదేళ్ళలో ఆయుర్వేద వైద్య విధానాలను ప్రోత్సహించడానికి ప్రభుత్వం తీసుకున్న ప్రధాన చర్యలు మరియు సాధించిన విజయాలు:
· నేషనల్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఆయుర్వేద, జైపూర్కు యూనివర్సిటీ హోదాగా పరిగణించబడుతుంది.
· గుజరాత్లోని జామ్నగర్ వద్ద ఉన్న ఆయుర్వేద  లోని ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టీచింగ్ అండ్ రీసెర్చ్కు ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ నేషనల్ ప్రాముఖ్యత యొక్క స్థితిని సూచిస్తుంది.
· ఆయుష్ చికిత్స కోసం బీమా సౌకర్యం.
· ఆయుర్వేదంలోని అన్ని ప్రధాన శాస్త్రీయ సంకలనాలను అందించడానికి వెబ్ పోర్టల్ ‘ఆయుర్వేదగ్రాంతసముకాయ’ అభివృద్ధి.
· నమస్తే పోర్టల్ అభివృద్ధి మరియు నిర్వహణ.
· 2020-21 కాలంలో ఆయుష్ విభాగంలో పెట్టుబడులు పెట్టడానికి ప్రైవేట్ పెట్టుబడిదారులను ప్రోత్సహించడానికి ఒక కేంద్ర సెక్టార్ స్కీమ్ని ప్రారంభించింది. అత్యున్నత స్థాయి సూపర్ స్పెషాలిటీ హాస్పిటల్స్/ఆయుర్వేదంతో సహా ఆయుర్వేద వ్యవస్థ డే కేర్ సెంటర్లు వైద్య విలువ ప్రయాణ సేవల ఎగుమతిని ప్రోత్సహించడానికి చర్యలు.
· ఆయుర్వేద విద్యావ్యవస్థను క్రమబద్ధీకరించడానికి సెంట్రల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియన్ మెడిసిన్  స్థానంలో 20.09.2020 న నేషనల్ కమిషన్ ఫర్ ఇండియన్ సిస్టమ్ ఆఫ్ మెడిసిన్ ఏర్పాటు చేయబడింది.
· మొత్తం 184 కొత్త ఏఎస్యు&హెచ్ కళాశాలలు 2015-20లో గ్రాడ్యుయేట్ మరియు పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ కోర్సుల క్రింద నిర్వహించడానికి అనుమతించబడ్డాయి. ఈ ప్రయత్నం ఫలితంగా అదనంగా 16824 అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ సీట్లు మరియు 2258 పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ సీట్లు వచ్చాయి.
· ఆయుష్ విద్యలో అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ మరియు పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ ప్రవేశాలను నేషనల్ ఎలిజిబిలిటీ కమ్ ఎంట్రన్స్ టెస్ట్  మరియు ఆల్ ఇండియా ఆయుష్ పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ ఎంట్రన్స్ టెస్ట్  ద్వారా వరుసగా ప్రక్రియ పారదర్శకంగా మరియు మెరిట్ ఆధారంగా చేయడానికి ప్రారంభించబడింది.
· ఆయుష్ ఔషధం ద్వారా కొవిడ్-19 ను తగ్గించడానికి మరియు ప్రపంచవ్యాప్తంగా అమలుచేయడానికి వివిధ దశలు, కొవిడ్ నుండి ప్రజలను రక్షించడం మరియు ఆరోగ్యంగా ఉంచడం, పిల్లలకు గృహ సంరక్షణ మార్గదర్శకాలను విడుదల చేయడం మరియు ఆయుష్ ప్రాక్టీషనర్ల సలహా కోసం రోగనిరోధక సంరక్షణ గురించి జారీ చేయబడ్డాయి. కోవిడ్ -19 మహమ్మారి సమయంలో పిల్లలు, ఆయుష్ -64 యొక్క పునరావృత లక్షణం లేని, తేలికపాటి నుండి మధ్యస్థమైన కోవిడ్ -19 నిర్వహణ కోసం ఆయుష్ ఆర్ అండ్ డి చొరవలు మరియు కోవిడ్ -19 సంబంధిత శాస్త్రీయ ప్రచురణలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని అందించడానికి ఆయుష్పై నేషనల్ రిపోజిటరీని అభివృద్ధి చేశారు. ఆయుష్ మార్గదర్శకాలు, అక్టోబర్ 6, 2020 న కొవిడ్-19 నిర్వహణ కోసం ఆయుర్వేదం మరియు యోగా ఆధారంగా జాతీయ క్లినికల్ మేనేజ్మెంట్ ప్రోటోకాల్ను జారీ చేసింది. ఏకరీతి క్లినికల్ నిర్వహణను ప్రారంభిస్తుంది.
· ఆయుష్ సంజీవణి మొబైల్ యాప్ కూడా ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ అభివృద్ధి చేసింది. ఆయుష్ సలహాదారుల ప్రభావం, అంగీకారం మరియు వినియోగం యొక్క ప్రభావ అంచనా మరియు కొవిడ్-19 నివారణలో మొబైల్ యాప్ బేస్ జనాభా అధ్యయనం ద్వారా 1.35 కోట్ల మంది ప్రతివాదులు మరియు విశ్లేషణలను విశ్లేషించింది. 7.24 లక్షల పబ్లిక్ డేటా ప్రకారం, 85.1% మంది ప్రతివాదులు కోవిడ్ -19 నివారణకు ఆయుష్ చర్యలను ఉపయోగించారని నివేదించారు. వీరిలో 89.8% మంది ఆయుష్ సలహా అభ్యాసం నుండి ప్రయోజనం పొందారని తెలిపారు.
· శాస్త్రీయ ఆయుర్వేద సూత్రాలకు అనుగుణంగా ఉండే మరియు కొవిడ్-19 పై గణనీయమైన లీడ్లను కలిగి ఉన్న కొవిడ్-19 పై సూత్రీకరణలను గుర్తించడానికి మరియు ప్రతిపాదించటానికి నిపుణుల ప్రధాన సమూహం ఏర్పడింది. అందులో ఒకటి ఇమ్యునోమోడ్యులేటరీగా రోగనిరోధకత కోసం, మరొకటి యాంటీవైరల్ లక్షణాలతో కొవిడ్-19 నిర్వహణ కోసం మరియు పోస్ట్-కోవిడ్ -19 సంరక్షణ కోసం ఒక ఉత్పత్తి.
· ఐసిఎంఆర్, డిబిటి, సిఎస్ఐఆర్, ఎయిమ్స్ మరియు ఆయుష్ సంస్థలతో పాటు శాస్త్రవేత్తల ప్రాతినిధ్యం కలిగిన ఇంటర్ డిసిప్లినరీ ఆయుష్ ఆర్ అండ్ డి టాస్క్ ఫోర్స్ ను ఏర్పాటు చేసింది. టాస్క్ ఫోర్స్ సిఫారసుల ఆధారంగా కొవిడ్-19 కొరకు ఆయుష్ జోక్యాలతో కూడిన ఇంటర్ డిసిప్లినరీ అధ్యయనాలను ప్రారంభించింది. ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖలోని వివిధ పరిశోధనా సంస్థలు మరియు జాతీయ సంస్థల క్రింద ఆయుష్ జోక్యాలపై దేశంలోని సుమారు 152 కేంద్రాలలో 126 పరిశోధన అధ్యయనాలు ప్రారంభించబడ్డాయి.
ప్రజారోగ్యం రాష్ట్రానికి సంబంధించిన విషయం కాబట్టి ఆయుర్వేద హాస్పిటల్ ఏర్పాటు సంబంధిత రాష్ట్ర/కేంద్రపాలిత ప్రభుత్వాల పరిధిలోకి వస్తుంది. ఏదేమైనా, నేషనల్ ఆయుష్ మిషన్  యొక్క సెంట్రల్ స్పాన్సర్డ్ స్కీమ్ కింద 50 పడకల ఇంటిగ్రేటెడ్ ఆయుష్ ఆసుపత్రిని ఏర్పాటు చేయడానికి ఆర్థిక సహాయం ఉంది. ఇందులో ఆయుర్వేద వ్యవస్థలు కూడా ఉన్నాయి. నామ్ మార్గదర్శకాల నిబంధన ప్రకారం రాష్ట్ర వార్షిక కార్యాచరణ ప్రణాళికలు  ద్వారా తగిన ప్రతిపాదనను సమర్పించడం ద్వారా 50 పడకల ఇంటిగ్రేటెడ్ ఆయుష్ ఆసుపత్రుల ఏర్పాటుకు రాష్ట్ర / యుటి ప్రభుత్వాలు ఆర్థిక సహాయం పొందవచ్చు. రాష్ట్ర/కేంద్రపాలిత ప్రభుత్వాల నుండి వచ్చిన ప్రతిపాదనల ప్రకారం వివిధ రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో మొత్తం 50 పడకల సమీకృత ఆయుష్ ఆసుపత్రులు మొత్తం 104 యూనిట్లు ఆమోదించబడ్డాయి.
ఈ సమాచారాన్ని ఆయుష్ శాఖ సహాయ మంత్రి శ్రీ సర్బానంద సోనోవాల్ ఈరోజు లోక్ సభకు లిఖితపూర్వకంగా సమర్పించారు.