సాంఘిక న్యాయం, మరియు సాధికారత మంత్రిత్వ శాఖ
వేలాది ఎస్ సీ మరియు ఓ బీ సి విద్యార్థుల విద్య కోసం శ్రేయస్ పథకం కింద 2014 నుండి 2300 కోట్ల రూపాయలకు పైగా కేటాయించబడింది.
శ్రేయస్ జాతీయ ఫెలోషిప్ పథకం ద్వారా 21,000 మందికి పైగా ఎస్సీ విద్యార్థులు ఉన్నత విద్య కోసం ప్రయోజనం పొందుతారు
"శ్రేయస్" విస్తృత పథకం లో 4 కేంద్ర రంగ ఉప పథకాలు వున్నాయి . అవి "ఎస్ సీలకు ఉన్నత స్థాయి విద్య", "ఎస్ సీలు మరియు ఓ బీ సిలకు ఉచిత కోచింగ్ స్కీమ్", "ఎస్ సీల కోసం జాతీయ విదేశీ విద్య స్కీమ్" మరియు "ఎస్ సీ లకు జాతీయ ఫెలోషిప్". ఈ ఉప పథకాలన్నీ కేంద్ర రంగ పథకాలు కాబట్టి, ఈ పథకాలకు రాష్ట్రాల వారీగా డేటా నిర్వహించబడదు. గత 9 సంవత్సరాలుగా అంటే 2014-15 నుండి కేటాయించబడిన బడ్జెట్, ఖర్చుల వివరాలు మరియు లబ్ధిదారుల సంఖ్యతో పాటు శ్రేయస్ కింద ఉప-పథకాల సంక్షిప్త సమాచారం క్రింది విధంగా ఉంది:
ఎస్ సీ మరియు ఓ బీ సిలకు ఉచిత కోచింగ్ పథకం:
ఆర్థికంగా వెనుకబడిన షెడ్యూల్డ్ కులాలు  మరియు ఇతర వెనుకబడిన తరగతుల  అభ్యర్థులకు ప్రభుత్వ/ప్రైవేట్ రంగాలలో తగిన ఉద్యోగాలు పొందేందుకు పోటీ మరియు ప్రవేశ పరీక్షలకు హాజరు కావడానికి వారికి మంచి నాణ్యతతో కూడిన కోచింగ్ అందించడం ద్వారా ప్రఖ్యాత సాంకేతిక మరియు వృత్తిపరమైన ఉన్నత విద్యా సంస్థలలో ప్రవేశాన్ని పొందడం ఈ పథకం లక్ష్యం. పథకం కింద మొత్తం కుటుంబ ఆదాయ పరిమితి సంవత్సరానికి 8 లక్షలు. ఏడాదికి 3500 స్లాట్లు కేటాయిస్తారు. ఎస్ సీ: ఓ బీ సి విద్యార్థుల నిష్పత్తి 70:30 మరియు ప్రతి వర్గంలో మహిళలకు 30% స్లాట్లు కేటాయించబడ్డాయి. ఎస్ సీ కేటగిరీలో తగిన సంఖ్యలో అభ్యర్థులు అందుబాటులో లేని పక్షంలో మంత్రిత్వ శాఖ ఈ నిష్పత్తిని సడలించవచ్చు. అయితే, ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఎస్ సీ విద్యార్థులు 50% కంటే తక్కువ అనుమతించబడరు.
2014-15 నుండి 2022-23 వరకు 19,995 మంది లబ్ధిదారులకు ప్రయోజనం చేకూర్చేందుకు మొత్తం 109.77 కోట్ల రూపాయలను విడుదల చేశారు.
ఎస్సీలకు అత్యున్నత నాణ్యత విద్య:
ఎస్సీ విద్యార్థులకు నాణ్యమైన విద్యను అందించడం మరియు ప్రోత్సహించడం వారికి పూర్తి ఆర్థిక సహాయాన్ని అందించడం ఈ పథకం లక్ష్యం. 12వ తరగతి దాటిన ఎస్సీ విద్యార్థులకు ఈ పథకం వర్తిస్తుంది. ఒకసారి స్కాలర్షిప్ వచ్చిట్లయితే, విద్యార్థి సంతృప్తికరమైన పనితీరును బట్టి కోర్సు పూర్తయ్యే వరకు కొనసాగుతుంది. పథకం కింద మొత్తం కుటుంబ ఆదాయ పరిమితి సంవత్సరానికి 8 లక్షలు. ప్రస్తుతం, 266 ఉన్నత విద్యా సంస్థలు ఇందులో ప్రభుత్వ సంస్థలు మరియు అన్ని ఐ ఐ ఎంలు, ఐ ఐటీ లు, ఎన్ఐటీలు, ఐఐఐటీలు, ఏఐఐఎంఎస్ లు , ఎన్ ఐ ఎఫ్ టీలు, ఎన్ ఐ డి లు, ఎన్ ఎల్ యూలు, ఐ హెచ్ ఎం లు, సి యూ లు మరియు జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన సంస్థలు, ఎన్ ఎ ఎ సి ఎ++ సంస్థాగత ర్యాంకింగ్ ఫ్రేమ్వర్క్ ర్యాంకింగ్ గల 100 జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన ప్రైవేట్ సంస్థలు ఉన్నాయి.
మొత్తం స్కాలర్షిప్ సంఖ్య పరిమితం చేయబడుతుంది. 2021-22 నుండి 2025-26 మధ్య కాలానికి 21,500 .
పథకం కింద  పూర్తి ట్యూషన్ ఫీజు మరియు తిరిగి చెల్లించాల్సిన అవసరం లేని ఛార్జీలు  మొదటి సంవత్సరం చదువుతున్నప్పుడు రూ. 86,000 విద్య అలవెన్స్ మరియు ప్రతి తదుపరి సంవత్సరంలో రూ.41,000, జీవనం మరియు ఇతర ఖర్చులను చూసుకోవడానికి అందించబడుతుంది.
2014-15 నుండి 2022-23 వరకు 21,988 మంది లబ్ధిదారులకు ప్రయోజనం చేకూర్చేందుకు మొత్తం 398.43 కోట్ల రూపాయలను విడుదల చేశారు.
 ఎస్సీల కోసం జాతీయ విదేశీ విద్య పథకం:
ఈ పథకం కింద విదేశాల్లో మాస్టర్స్ డిగ్రీ మరియు పీహెచ్.డి స్థాయి కోర్సులు ఎస్సీల  నుండి ఎంపికైన విద్యార్థులకు ఆర్థిక సహాయం అందించబడుతుంది; డి-నోటిఫైడ్, సంచార మరియు ఉప సంచార తెగలు ; భూమిలేని వ్యవసాయ కార్మికులు మరియు సాంప్రదాయ కళాకారుల కేటగిరీలు , ప్రస్తుతం ఈ పథకం కింద 125 స్లాట్లను కేటాయించారు.
అభ్యర్థితో సహా మొత్తం కుటుంబ ఆదాయ పరిమితి రూ.సంవత్సరానికి 8 లక్షలు కంటే తక్కువగా ఉన్న అర్హత పరీక్షలో 60% కంటే ఎక్కువ మార్కులు, 35 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్నవారు మరియు టాప్ 500 క్యూ ఎస్ రాంకింగ్ విదేశీ ఇన్స్టిట్యూట్లు/విశ్వవిద్యాలయాలలో ప్రవేశం పొందిన విద్యార్థులు ఈ పథకం కింద ప్రయోజనం పొందవచ్చు. పథకం కింద, అవార్డు గ్రహీతలకు మొత్తం ట్యూషన్ ఫీజు, నిర్వహణ మరియు ఆకస్మిక భత్యం, వీసా రుసుము, విమాన ప్రయాణ ఖర్చులు మొదలైనవి అందించబడతాయి.
2014-15 నుండి 2022-23 వరకు 950 మంది లబ్ధిదారులకు ప్రయోజనం చేకూర్చేందుకు మొత్తం 197.14 కోట్ల రూపాయలను విడుదల చేశారు.
 ఎస్సీ విద్యార్థులకు జాతీయ ఫెలోషిప్:
యూనివర్సిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్ చే గుర్తింపు పొందిన భారతీయ విశ్వవిద్యాలయాలు/సంస్థలు/కళాశాలల్లో సైన్సెస్, హ్యుమానిటీస్ మరియు సోషల్ సైన్సెస్లో ఎం. ఫిల్ /పీహెచ్ డీ డిగ్రీలకు ఉన్నత విద్యను అభ్యసించడానికి షెడ్యూల్డ్ కులాల విద్యార్థులకు ఈ పథకం కింద ఫెలోషిప్ అందించబడుతుంది.
యూ జి సి నేషనల్ ఎలిజిబిలిటీ టెస్ట్ యొక్క జూనియర్ రీసెర్చ్ ఫెలోషిప్  మరియు యూ జి సి-కౌన్సిల్ ఆఫ్ సైంటిఫిక్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్  జాయింట్ టెస్ట్కి అర్హత సాధించిన జూనియర్ రీసెర్చ్ ఫెలోలకు అర్హత సాధించిన వారు సంవత్సరానికి 2000 కొత్త స్లాట్లను  ఈ పథకం అందిస్తుంది.
హెచ్ ఆర్ ఎ తో సహా ఫెలోషిప్ రేట్లు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:
|
|
వ.సంఖ్య
|
|
తల
|
|
రేట్లు వర్తిస్తాయి
|
|
|
|
|
|
జే ఆర్ ఎఫ్
|
|
ఎస్ ఆర్ ఎఫ్
|
|
1.
|
|
అన్ని స్ట్రీమ్లలో ఫెలోషిప్.
|
|
రూ. 31,000/- పీ.ఎం. ప్రారంభ రెండు సంవత్సరాలు
|
|
రూ. 35,000/- పీ.ఎం. మిగిలిన పదవీకాలం కోసం
|
|
2.
|
|
హ్యుమానిటీస్ & సోషల్ సైన్సెస్ కోసం ఆకస్మికత
|
|
రూ.10,000/- పీ.ఎ. ప్రారంభ రెండు సంవత్సరాలు
|
|
రూ.20,500/- పీ.ఎ. మిగిలిన పదవీకాలం కోసం
|
|
3.
|
|
సైన్సెస్, ఇంజనీరింగ్ & టెక్నాలజీ కోసం ఆకస్మికత.
|
|
రూ. 12,000/- పీ.ఎ. ప్రారంభ రెండు సంవత్సరాలు
|
|
రూ. 25,000/- పీ.ఎ. మిగిలిన పదవీకాలం కోసం.
గమనిక: పథకం కింద ఆర్థిక పరిమితి లేదు.
2014-15 నుండి 2022-23 వరకు మొత్తం 21326 మంది లబ్ధిదారులకు రూ .1628.89 కోట్ల ప్రయోజనం చేకూర్చడం జరిగింది.