వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ
భారతదేశంలో వేసవి పంటల విస్తీర్ణం పెరుగుతోంది
వేసవి పంటల విస్తీర్ణం గత సంవత్సరంతో పోలిస్తే 21.5% ఎక్కువ నమోదయింది
పప్పుధాన్యాల సాగు 6.45 లక్షల హెక్టార్లు నుండి 12.75 లక్షల హెక్టార్లకు పెరిగాయి. ఇది దాదాపు 100% పెరుగుదల
నూనె గింజలు మరియు వరిసాగు సుమారు 16% పెరిగింది
వేసవి పంటలు అదనపు ఆదాయాన్ని అందించడమే కాక, నేల ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడంతో పాటు ఉపాధి అవకాశాలను కూడా సృష్టిస్తాయి
రైతుల కృషితో పాటు, రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం యొక్క ఖచ్చితమైన ప్రణాళిక మరియు సమిష్టి కృషి ఫలితంగా, వరుసగా రెండవ సంవత్సరం కూడా దేశవ్యాప్తంగా వేసవి పంటల విస్తీర్ణం పెరుగుతున్న ధోరణి కనిపిస్తోంది. పంటలు, ముతక తృణధాన్యాలు, పోషక-తృణధాన్యాలు మరియు నూనెగింజలు వంటి వేసవి పంటలను శాస్త్రీయంగా పండించడానికి వ్యవసాయ మరియు రైతు సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ కొత్త కార్యక్రమాలు చేపట్టింది.
23 ఏప్రిల్ 2021 నాటికి దేశంలో వేసవి సాగు గత ఏడాది కంటే 21.5% ఎక్కువ నమోదయింది. వేసవి పంట మొత్తం విస్తీర్ణం ఏడాది క్రితం 60.67 లక్షల హెక్టార్లు కాగా ఈ ఏడాది 73.76 లక్షల హెక్టార్లకు పెరిగింది.
పప్పుధాన్యాల సాగులోగణనీయమైన పెరుగుదల కనిపించింది. 23 ఏప్రిల్ 2021 నాటికి పప్పుధాన్యాల సాగు 6.45 లక్షల హెక్టార్లు నుండి 12.75 లక్షల హెక్టార్లకు పెరిగింది, ఇది దాదాపు 100% పెరుగుదలను చూపుతుంది. పెరిగిన ప్రాంతం ప్రధానంగా తమిళనాడు, మధ్యప్రదేశ్, పశ్చిమ బెంగాల్, ఉత్తరప్రదేశ్, గుజరాత్, బీహార్, ఛత్తీస్గడ్, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక మొదలైన రాష్ట్రాల నుండి నివేదించబడింది.
నూనె గింజలు 9.03 లక్షల హెక్టార్లు నుండి 10.45 లక్షల హెక్టార్లకు పెరిగాయి. ఇది సుమారు 16% పెరుగుదల. పశ్చిమ బెంగాల్, కర్ణాటక, గుజరాత్, మహారాష్ట్ర, ఉత్తర ప్రదేశ్, తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్, ఛత్తీస్గడ్ ప్రాంతాల నుండి ఈ పెరుగుదల కనిపించింది
వరి 33.82 లక్షల హెక్టార్లు నుండి 39.10 లక్షల హెక్టార్లకు పెరిగింది. ఇది సుమారు 16% పెరుగుదల. పశ్చిమ బెంగాల్, తెలంగాణ, కర్ణాటక, అస్సాం, ఆంధ్రప్రదేశ్, ఒడిశా, ఛత్తీస్గడ్, తమిళనాడు, బీహార్, మొదలైన రాష్ట్రాల నుండి రబీ సాగు నమోదైంది.
వేసవి సాగు మే మొదటి వారం నాటికి పూర్తయ్యే అవకాశం ఉంది. వేసవి పంటలు అదనపు ఆదాయాన్ని అందించడమే కాక, ఉపాధి అవకాశాలను కూడా సృష్టిస్తాయి. వేసవి పంటల సాగు ద్వారా ఒక ప్రధాన లాభం , ముఖ్యంగా పప్పుధాన్యాల పంట ద్వారా నేల ఆరోగ్యంలో మెరుగుదల.
దాదాపు అన్ని జలాశయాలలో నీటి మట్టాలను ప్రోత్సహించడం రబీ పంటతో పాటు వేసవి పంటలను కూడా రక్షించడంలో సహాయపడింది. తద్వారా మొత్తం ఉత్పాదకత &ఉత్పత్తి గణనీయంగా పెరుగుతుందని అంచనా వేస్తున్నారు.
నేల తేమ మరియు ఇతర వాతావరణ పరిస్థితుల ఆధారంగా వేసవి / జైద్ పంటలను పెంచడం భారతదేశంలో పాత పద్ధతి, ముఖ్యంగా ఆహార ధాన్యాల అదనపు దేశీయ అవసరాలను తీర్చడం మరియు పశువులకు ఆహారం ఇవ్వడం వీటి లక్ష్యం. నీటి లభ్యత ఆధారంగా రైతులు తమ దేశీయ వినియోగం కోసం కొన్ని రాష్ట్రాల్లో వేసవి వరి పంటలను సాగు చేస్తారు. శాస్త్రీయ సాగు పద్ధతులను ఉపయోగించడం ద్వారా రైతులు విత్తనాలను ప్రాసెస్ చేసిన తర్వాత విత్తన డ్రిల్ / సున్నా ద్వారా వేసవి పంటలను సాగు చేయడం ప్రారంభించారు. రైతులు అధిక దిగుబడినిచ్చే రకాలను పండించడం ద్వారా అధిక ఉత్పాదకత మరియు ఆర్ధిక లాభాల కోసం పంటకోత విలువ అదనంగా సాంకేతికతలను ఉపయోగించడం ప్రారంభించారు.
సాగు ప్రణాళికను అభివృద్ధి చేయడానికి 2021 జనవరి లో జైద్ జాతీయ సమావేశం జరిగింది. ఈ సమావేశంలో సవాళ్లు, అవకాశాలు మరియు వ్యూహాలపై రాష్ట్రాలతో చర్చ జరిగింది. ఆ తరువాత ఉత్పత్తిని పెంచడానికి, విత్తనాలు మరియు ఎరువుల సమీకరణ వంటి ఇన్పుట్లను సకాలంలో ఏర్పాటు చేయడానికి సిబ్బందిని నియమించడం జరిగింది. వాటిలో సాంకేతిక మద్దతు, రాష్ట్ర వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాలు  మరియు కృషి విజ్ఞాన కేంద్రాలు  మధ్య సన్నిహిత సమన్వయం నిర్ధారించబడింది. ఇవి జిల్లా మరియు క్షేత్ర స్థాయిలో ముఖ్యమైనవి.