మత్స్య పరిశ్రమ, పశు పోషణ మరియు పాడి పరిశ్రమ మంత్రిత్వ శాఖ
రాబిస్ నివారణ నియంత్రణ కోసం భారత ప్రభుత్వం నేషనల్ రేబీస్ కంట్రోల్ ప్రోగ్రామ్ ని ప్రారంభించింది
ఫిషరీస్ పశుసంవర్ధక & పాడి పరిశ్రమ మంత్రిత్వ శాఖ ఆరోగ్య & కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ సంయుక్తంగా '2030 నాటికి భారతదేశం నుండి డాగ్ మెడియేటెడ్ రేబీస్ ఎలిమినేషన్ కోసం జాతీయ కార్యాచరణ ప్రణాళిక'ను ప్రారంభించింది.
యానిమల్ బర్త్ కంట్రోల్ రూల్స్ సరైన అమలు కోసం యానిమల్ వెల్ఫేర్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా సలహాలు / మార్గదర్శకాలను జారీ చేస్తుంది
రేబిస్ నివారణ నియంత్రణ కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం నేషనల్ రేబిస్ కంట్రోల్ ప్రోగ్రామ్ ని ప్రారంభించింది. నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ డిసీజ్ కంట్రోల్ , ఆరోగ్య కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ నుండి అందుకున్న సమాచారం ప్రకారం, జాతీయ రాబిస్ నియంత్రణ కార్యక్రమం వ్యూహాలు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:
జాతీయ ఉచిత ఔషధ కార్యక్రమాల ద్వారా రేబిస్ వ్యాక్సిన్ & రాబిస్ ఇమ్యునోగ్లోబులిన్ అందించడం
తగిన జంతువుల కాటు నిర్వహణ, రాబిస్ నివారణ నియంత్రణపై శిక్షణ, నిఘా ఇంటర్సెక్టోరల్ కోఆర్డినేషన్
జంతువుల కాటు రాబిస్ మరణాల నివేదనపై నిఘాను బలోపేతం చేయడం
రేబిస్ నివారణపై అవగాహన కల్పించడం
భారత జంతు సంక్షేమ బోర్డు  సంబంధిత అధికారులను తగిన చర్యలు తీసుకోవాలని కుక్కల జనాభాను నియంత్రించడానికి జంతు జనన నియంత్రణ  నియమాలు, 2023ని సమర్థవంతంగా అమలు చేయాలని అభ్యర్థించింది.
ఆరోగ్య & కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ ఫిషరీస్ పశుసంవర్ధక & పాడి పరిశ్రమ మంత్రిత్వ శాఖ, భారత ప్రభుత్వం సంయుక్తంగా '2030 నాటికి భారతదేశం నుండి డాగ్ మెడియేటెడ్ రేబీస్ ఎలిమినేషన్ కోసం జాతీయ కార్యాచరణ ప్రణాళిక'ను ప్రారంభించింది. వీధి కుక్కల జనాభా నియంత్రణ వీధి కుక్కల నిర్వహణ స్థానిక సంస్థల ఆదేశం. వీధికుక్కల సంఖ్యను నియంత్రించేందుకు స్థానిక అధికార యంత్రాంగం 2023లో రూపొందించిన యానిమల్ బర్త్ కంట్రోల్  రూల్స్, 2023ని కేంద్ర ప్రభుత్వం రూపొందించింది. జనాభా స్థిరీకరణ సాధనంగా వీధికుక్కలకు యాంటీ రేబిస్ టీకాలు వేయడం వీధికుక్కల శుద్ధీకరణపై నియమాల ప్రధాన దృష్టి ఉంది.
ఇంకా, 2009 ఎస్ఎల్పీ నెం.691లో 18.11.2015 & 9.3.2016 నాటి మధ్యంతర ఉత్తర్వులలో భారత సర్వోన్నత న్యాయస్థానం ఆదేశాల ప్రకారం, ఏడబ్ల్యూబీఐ వర్సెస్ పీ.ఈ.ఎస్.టీ & ఓఆర్ఎస్ ఏబీసీని అమలు చేయాలని అన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలను ఆదేశించింది. వీధి కుక్కల జనాభాను నియంత్రించేందుకు శ్రద్ధగా, సంబంధిత స్థానిక సంస్థల్లో వీధికుక్కలకు సంబంధించిన సమస్యలను పరిష్కరించడానికి రాష్ట్ర స్థాయి మానిటరింగ్ కమిటీ & జిల్లా స్థాయి మానిటరింగ్ కమిటీని ఏర్పాటు చేయడం. దీని ప్రకారం, యానిమల్ బర్త్ కంట్రోల్ ప్రోగ్రామ్ను సక్రమంగా అమలు చేయడం గురించి యానిమల్ వెల్ఫేర్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా అన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు సవరించిన మాడ్యూల్ను కూడా పంపింది. అదనంగా, యానిమల్ బర్త్ కంట్రోల్ రూల్స్ సరైన అమలు కోసం యానిమల్ వెల్ఫేర్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా కింది సలహాలు / మార్గదర్శకాలను జారీ చేసింది.
పెంపుడు కుక్కలు వీధి కుక్కల సర్క్యులర్ తేదీ 26.02.2015
25.-08.-2015 , 28.10.2015 తేదీలలో జంతువుల పట్ల కనికరం చూపే పౌరులకు వేధింపులకు సంబంధించి అన్ని రాష్ట్రాలు/యుటిల డైరెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్లకు సర్క్యులర్
12.-07.-2018 తేదీ నాటి విచ్చలవిడి జంతువుల రక్షణ పునరావాసం కోసం అవసరమైన చర్యలను ప్రారంభించడానికి సలహా
18.08.2020 నాటి జంతు జనన నియంత్రణ కార్యక్రమాలను సమర్థవంతంగా అమలు చేయడం కోసం అన్ని జిల్లా మేజిస్ట్రేట్లకు సర్క్యులర్
25.02.2021 నాటి ఏడబ్ల్యూబీఐ గుర్తింపు పొందిన జంతు సంక్షేమ సంస్థలు ప్రభుత్వేతర సంస్థలకు, యానిమల్ బర్త్ కంట్రోల్/యాంటీ రేబీస్ వ్యాక్సినేషన్ ప్రోగ్రామ్ కోసం అనుమతి
ప్రతి జిల్లాలో వీధి కుక్కల కోసం తగినంత సంఖ్యలో తినే ప్రదేశాలను గుర్తించడానికి 03.03.2021 నాటి  సరిగ్గా అమలు చేయడానికి సలహా
మనిషి– జంతు సంఘర్షణను తగ్గించడానికి సమాజంలో లేదా ప్రాంతంలో శాంతి సామరస్యాన్ని కొనసాగించడానికి సంబంధించిన 28.06.2021 నాటి జంతు సంక్షేమ సమస్యలపై చర్యను ప్రారంభించాలని అభ్యర్థన.
వివిధ సలహాలు మార్గదర్శకాల సమ్మతిని పునరుద్ఘాటిస్తూ 28.06.2021 నాటి జంతు సంక్షేమ సమస్యలకు సంబంధించి కింది అంశాలపై అవసరమైన చర్యను ప్రారంభించాలని అభ్యర్థన.
01.07.2021 నాటి వీధి కుక్కలకు స్టెరిలైజేషన్ ఇమ్యునైజేషన్ కోసం యానిమల్ బర్త్ కంట్రోల్  నియమాలు, 2001 నిబంధనలను సమర్థవంతంగా అమలు చేయడం
17.12.2021 నాటి యానిమల్ బర్త్ కంట్రోల్ ప్రోగ్రామ్ అమలు కోసం సలహా
17.05.2022 నాటి కమ్యూనిటీ జంతువుల దత్తత కోసం ప్రామాణిక ప్రోటోకాల్ను సరిగ్గా అమలు చేయడానికి పంపిణీ చేయడానికి అభ్యర్థన
17.08.2022 నాటి కుక్కలపై మూతి కమ్యూనిటీ కుక్కల సంరక్షణ కోసం మార్గదర్శకాలు
10.10.2022 తేదీ నాటి కుక్కలను వీధికుక్కల ముప్పును సామూహికంగా చంపడాన్ని నిరోధించడానికి సలహా
కేంద్ర మత్స్య, పశుసంవర్ధక పాడిపరిశ్రమ శాఖ మంత్రి పురుషోత్తమ్ రూపాలా ఈరోజు రాజ్యసభలో లిఖితపూర్వక సమాధానంలో ఈ సమాచారం అందించారు.