సూక్ష్మ, లఘు, మధ్య తరహా సంస్థల మంత్రిత్వ శాఖష్
దేశ ఉపాధి రంగంలో ఎమ్మెస్ ఎమ్మీ నిర్వహిస్తున్న భూమిక
గణాంకాలు కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ నుంచి అందిన తాజా సమాచారం ప్రకారం, 2019-20, 2020-21 ; 2021-22 సంవత్సరాల అఖిల భారత స్థూల దేశీయోత్పత్తి లో ఎమ్మెస్ ఎమ్మీ స్థూల విలువ జోడించిన  వాటా 30.5%. , 27.2% ; 29.2%. 2019-20, 2020-21 ; 2021-22 సంవత్సరాల అఖిల భారత ఉత్పత్తి ఉత్పాదన లో ఎమ్మెస్ ఎమ్మీ తయారీ ఉత్పత్తి వాటా వరుసగా 36.6%, 36.9% ; 36.2%.
డైరెక్టరేట్ జనరల్ ఆఫ్ కమర్షియల్ ఇంటెలిజెన్స్ అండ్ స్టాటిస్టిక్స్  నుంచి అందిన సమాచారం ప్రకారం, 2020-21, 2021-22 ; 2022-23 సంవత్సరాల ఎమ్మెస్ ఎమ్మీ నిర్దేశిత ఉత్పత్తుల ఎగుమతుల వాటా 49.4%, 45.0% ; వరుసగా 43.6%.
02.08.2023 నాటికి, ఉద్యం నమోదు పోర్టల్ ప్రకారం, భారతదేశంలో 01.07.2020 నుంచి 01.08.2023 వరకు నమోదు చేయబడిన ఎమ్మెస్ ఎమ్మీ లో ఉద్యోగం పొందిన మొత్తం వ్యక్తుల సంఖ్య 12,36,15,681. రాష్ట్ర/కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల వారీగా వివరాలు అనుబంధం- I గా జతచేసి ఉన్నాయి.
సూక్ష్మ, చిన్న మధ్య తరహా పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ
దేశంలో ఎమ్మెస్ ఎమ్మీ రంగం వృద్ధి ; అభివృద్ధి క్రెడిట్ మద్దతు, కొత్త వాణిజ్య వ్యవస్థల అభివృద్ధికి, ఫార్మలైజేషన్, సాంకేతిక సహాయం, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి, నైపుణ్య అభివృద్ధి, శిక్షణ కల్పిస్తుంది ; ఎమ్మెస్ఎమ్మీలకు మార్కెట్ సహాయం వంటి రంగాల్లో వివిధ పథకాలను అమలు చేస్తుంది. ప్రధానమంత్రి ఉపాధి కల్పన పథకం , సూక్ష్మ, చిన్న మధ్య తరహా పరిశ్రమల కోసం రుణ గ్యారెంటీ పథకం , సూక్ష్మ, చిన్న మధ్య తరహా పరిశ్రమల -క్లస్టర్ అభివృద్ధి కార్యక్రమం , వ్యవస్థాపక నైపుణ్య అభివృద్ధి కార్యక్రమం , ఇతర పథకాలు/కార్యక్రమాలు. సేకరణ ; మార్కెటింగ్ మద్దతు పథకం  ; జాతీయ SC/ST హబ్  ఇందులో మిళితమై ఉన్నాయి.
దేశంలోని ఎమ్మెస్ ఎమ్మీలకు మద్దతు ఇవ్వడానికి ప్రభుత్వం ఇటీవలి అనేక కార్యక్రమాలను చేపట్టింది;
i. ఎమ్మెస్ ఎమ్మీలతో సహా వ్యాపారం కోసం రూ. 5 లక్షల కోట్ల అత్యవసర ఖచ్చిత రుణ పథకం .
ii.ఎమ్మెస్ ఎమ్మీ సెల్ఫ్-రిలెంట్ ఇండియా ఫండ్ ద్వారా రూ. 50,000 కోట్ల మూలధన సమాన వినియోగం.
iii. ఎమ్మెస్ ఎమ్మీల వర్గీకరణ కోసం కొత్త సవరించిన ప్రమాణాలు.
iv. రూ. 200 కోట్లు వరకు సేకరణకు గ్లోబల్ టెండర్లు లేవు..
v. ఫిర్యాదుల పరిష్కారం ; ఎమ్మెస్ ఎమ్మీల హ్యాండ్హోల్డింగ్తో సహా ఇ-పరిపాలన లోని అనేక అంశాలను కవర్ చేయడానికి జూన్, 2020లో ఆన్లైన్ పోర్టల్ “ఛాంపియన్స్”ను ప్రారంభించడం.
vi. 02 జూలై, 2021 అమలు అయ్యే విధంగా రిటైల్ ; హోల్సేల్ వర్తకాలను ఎమ్మెస్ ఎమ్మీలుగా చేర్చడం.
vii. ఎమ్మెస్ ఎమ్మీల హోదాలో పైకి మార్పు జరిగితే పన్నుయేతర ప్రయోజనాలు 3 సంవత్సరాల పాటు పొడిగిస్తారు.
viii. రూ.5 సంవత్సరాలలో 6,000 కోట్లు ఖర్చుతో రైజింగ్ అండ్ యాక్సిలరేటింగ్ ఎమ్మెస్ ఎమ్మీ పెర్ఫార్మెన్స్  ప్రోగ్రామ్ను ప్రారంభించడం..
ix. ప్రాధాన్యతా రంగ రుణం  కింద ప్రయోజనాన్ని పొందడం కోసం అనధికారిక సూక్ష్మ పరిశ్రమల్ని ని అధికారిక పరిధిలోకి తీసుకురావడానికి 11.01.2023న ఉద్యం సహాయ ప్లాట్ఫారమ్  ప్రారంభించారు.
అనుబంధం - I
|
|
ఉద్యం రిజిస్ట్రేషన్ పోర్టల్ కింద నమోదు వివరాల ప్రకారం రాష్ట్రం/ కేంద్రపాలిత ప్రాంత వారీగా ఎమ్మెస్ ఎమ్మెస్లో ఉద్యోగం చేస్తున్న వ్యక్తుల సంఖ్య.
|
|
S.No.
|
|
రాష్ట్రం/కేంద్రపాలిత ప్రాంతం
|
|
2020-21|
|
2021-22
|
|
2022-23
|
|
2023-24#
|
|
మొత్తం
|
|
1
|
|
ఆంధ్రప్రదేశ్
|
|
709811
|
|
1231311
|
|
2745495
|
|
727568
|
|
5414185
|
|
2
|
|
అరుణాచల్ ప్రదేశ్
|
|
14694
|
|
20152
|
|
35406
|
|
8677
|
|
78929
|
|
3
|
|
అస్సాం
|
|
234963
|
|
561497
|
|
956912
|
|
394341
|
|
2147713
|
|
4
|
|
బీహార్
|
|
694423
|
|
1447440
|
|
2175714
|
|
606625
|
|
4924202
|
|
5
|
|
ఛత్తీస్గఢ్
|
|
282710
|
|
398414
|
|
556453
|
|
162031
|
|
1399608
|
|
6
|
|
GOA
|
|
64757
|
|
59265
|
|
82455
|
|
21968
|
|
228445
|
|
7
|
|
గుజరాత్
|
|
2466078
|
|
2241194
|
|
2439554
|
|
822168
|
|
7968994
|
|
8
|
|
హర్యానా
|
|
1284400
|
|
1175432
|
|
1255892
|
|
465005
|
|
4180729
|
|
9
|
|
హిమాచల్ ప్రదేశ్
|
|
140826
|
|
175196
|
|
199516
|
|
118312
|
|
633850
|
|
10
|
|
జార్ఖండ్
|
|
379680
|
|
683346
|
|
922057
|
|
246818
|
|
2231901
|
|
11
|
|
కర్నాటక
|
|
1957273
|
|
2757427
|
|
3578112
|
|
1311507
|
|
9604319
|
|
12
|
|
కేరళ
|
|
674974
|
|
763846
|
|
851407
|
|
236464
|
|
2526691
|
|
13
|
|
మధ్యప్రదేశ్
|
|
826879
|
|
1400971
|
|
1823041
|
|
524148
|
|
4575039
|
|
14
|
|
మహారాష్ట్ర
|
|
4458451
|
|
4566130
|
|
4890908
|
|
1442862
|
|
15358351
|
|
15
|
|
మణిపూర్
|
|
91176
|
|
118058
|
|
147183
|
|
17365
|
|
373782
|
|
16
|
|
మేఘాలయ
|
|
7340
|
|
18757
|
|
31128
|
|
11606
|
|
68831
|
|
17
|
|
మిజోరం
|
|
9499
|
|
20606
|
|
69215
|
|
18488
|
|
117808
|
|
18
|
|
నాగాలాండ్
|
|
7916
|
|
26062
|
|
46227
|
|
18681
|
|
98886
|
|
19
|
|
ఒడిషా
|
|
576236
|
|
958600
|
|
1295934
|
|
406823
|
|
3237593
|
|
20
|
|
పంజాబ్
|
|
913645
|
|
934704
|
|
1161308
|
|
481552
|
|
3491209
|
|
21
|
|
రాజస్థాన్
|
|
1547664
|
|
2457478
|
|
2816087
|
|
831202
|
|
7652431
|
|
22
|
|
సిక్కిం
|
|
3412
|
|
10429
|
|
15247
|
|
7488
|
|
36576
|
|
23
|
|
తమిళనాడు
|
|
3335236
|
|
4054934
|
|
4662649
|
|
1474860
|
|
13527679
|
|
24
|
|
తెలంగాణ
|
|
1648221
|
|
1982579
|
|
2677513
|
|
875418
|
|
7183731
|
|
25
|
|
త్రిపుర
|
|
15196
|
|
83737
|
|
179287
|
|
33383
|
|
311603
|
|
26
|
|
ఉత్తర ప్రదేశ్
|
|
2090951
|
|
2832512
|
|
4171713
|
|
2209675
|
|
11304851
|
|
27
|
|
ఉత్తరాఖండ్
|
|
217210
|
|
403177
|
|
401591
|
|
124721
|
|
1146699
|
|
28
|
|
పశ్చిమ బెంగాల్
|
|
1107009
|
|
2049849
|
|
2932684
|
|
752510
|
|
6842052
|
|
29
|
|
అండమాన్ మరియు నికోబార్ దీవులు
|
|
10248
|
|
173158
|
|
35782
|
|
5491
|
|
224679
|
|
30
|
|
చండీగఢ్
|
|
103597
|
|
67930
|
|
69163
|
|
19223
|
|
259913
|
|
31
|
|
ఢిల్లీ
|
|
1333992
|
|
1189801
|
|
1236440
|
|
814990
|
|
4575223
|
|
32
|
|
జమ్మూ -కాశ్మీర్
|
|
190902
|
|
385608
|
|
698551
|
|
234669
|
|
1509730
|
|
33
|
|
లడఖ్
|
|
4978
|
|
11484
|
|
13779
|
|
3751
|
|
33992
|
|
34
|
|
లక్షద్వీప్
|
|
220
|
|
811
|
|
1375
|
|
212
|
|
2618
|
|
35
|
|
పుదుచ్చేరి
|
|
39392
|
|
55711
|
|
57259
|
|
21212
|
|
173574
|
|
36
|
|
దాద్రా -నగర్ హవేలి; డామన్ డయ్యూ
|
|
66442
|
|
47643
|
|
42783
|
|
12397
|
|
169265
|
|
మొత్తం
|
|
27510401
|
|
35365249
|
|
45275820
|
|
15464211
|
|
12361568101.07.2020 # నుంచి 01.08.2023 వరకు
సూక్ష్మ చిన్న మధ్యతరహా పరిశ్రమల శాఖ సహాయ మంత్రి శ్రీ భాను ప్రతాప్ సింగ్ వర్మ రాజ్యసభకు లిఖితపూర్వక సమాధానంలో ఈ సమాచారం అందించారు
(.