జల శక్తి మంత్రిత్వ శాఖ
'స్వచ్ఛతా హీ సేవా' జన ఆందోళన్ లో రోజుకు ఆరు కోట్ల మంది చొప్పున మొత్తం 109 కోట్ల మందికి పైగా ప్రజల భాగస్వామ్యం
శ్రమదానం కార్యక్రమాల్లో 3 కోట్ల మంది చొప్పున 53 కోట్ల మంది భాగస్వామ్యం
ప్రధానమంత్రి ఆదర్శంగా చేపట్టిన 'స్వచ్ఛత కోసం శ్రమదానం 'ఏక్ తారీఖ్ ఏక్ ఘంటా ఏక్ సాథ్'లో చురుగ్గా పాల్గొన్న 8.75 కోట్ల మంది ప్రజలు
దేశవ్యాప్తంగా 'స్వచ్ఛతా హీ సేవ'  ప్రచారం ఈ ఏడాది అసలైన 'జన్ ఆందోళన్'గా మారింది, 109 కోట్లకు పైగా ప్రజలు 'స్వచ్ఛ భారత్'లో ఉత్సాహంగా పాల్గొంటున్నారు. ప్రధాన మంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ పిలుపు ఇచ్చిన 'ఏక్ తారీఖ్ ఏక్ ఘంటా ఏక్ సాథ్' కార్యక్రమానికి స్పందిస్తూ, స్వచ్ఛత కోసం పౌరుల నేతృత్వంలోని 'శ్రమదానం' గంటలో దేశవ్యాప్తంగా 9.2 లక్షల కార్యక్రమాల్లో 8.75 కోట్ల మందికి పైగా పాల్గొన్నారు, ఇందులో 6.8 కోట్ల మంది గ్రామీణ, 1.95 కోట్ల మంది పట్టణ భాగస్వాములు ఉన్నారు. ఎప్పటిలాగే ఫిట్ నెస్ ఇన్ ఫ్లూయెన్సర్ అంకిత్ బయాన్ పురియాతో కలిసి పరిశుభ్రత కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న ప్రధాని పరిశుభ్రత, ఫిట్ నెస్ ప్రాముఖ్యతను వివరించారు. లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు, కేంద్రమంత్రులు, ముఖ్యమంత్రులు, కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అధికారులు, సాయుధ దళాల సిబ్బంది పౌరులతో కలిసి ఈ కార్యక్రమాన్ని విజయవంతం చేశారు.
ప్రధాన మంత్రి, ఎప్పటిలాగే ముందుండి కార్యక్రమాన్ని నడిపించారు. ఫిట్నెస్ ఇన్ఫ్లుయెన్సర్ అంకిత్ బైయన్పురియాతో కలిసి క్లీనెస్ డ్రైవ్లో పాల్గొన్నారు.పరిశుభ్రత ఫిట్నెస్ ప్రాముఖ్యతను వివరించారు. లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు, కేంద్ర మంత్రులు, ముఖ్యమంత్రులు, కేంద్ర ,రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అధికారులు, సాయుధ బలగాల సిబ్బంది పౌరులతో పాటు హృదయపూర్వకంగా ఈ కార్యక్రమాన్ని విజయవంతం చేయడంలో భాగస్వాములయ్యారు.
2023 సెప్టెంబర్ 15 నుంచి అక్టోబర్ 2 వరకు 18 రోజుల పాటు జరిగిన ప్రచారంలో దేశవ్యాప్తంగా సగటున రోజుకు 6 కోట్ల మంది చొప్పున 109 కోట్ల మంది పాల్గొన్నారు. 18 రోజుల వ్యవధిలో దేశవ్యాప్తంగా 53 కోట్ల మంది 'స్వచ్ఛత కోసం శ్రమదానం' ఇచ్చారు, రోజుకు సగటున 3 కోట్ల మంది పాల్గొన్నారు. ఈ ప్రయత్నాలు దాదాపు 7,611 బీచ్ లను శుభ్రపరచడం, 6,371 నదీ తీరాలు , తీరప్రాంతాలను పునరుద్ధరించడం, 15,576 వారసత్వ వ్యర్థ ప్రదేశాలను పునరుద్ధరించడం, 3,620 పర్యాటక , ప్రముఖ చారిత్రక ప్రదేశాలను మెరుగుపరచడం , 1,23,840 బహిరంగ ప్రదేశాలను పునరుద్ధరించడం వంటి గణనీయమైన ఫలితాలను చూపించాయి - అదనంగా, 16,000 కంటే ఎక్కువ నీటి వనరులను శుభ్రం చేశారు, 87,000 కి పైగా సంస్థాగత భవనాలను పునరుద్ధరించారు. దాదాపు 66,779 చెత్త ప్రభావిత ప్రదేశాలను శుభ్రపరిచారు. ఈ అంకెలు దేశం లో దేశాన్ని త్వరితగతిన మార్పు తీసుకు వచ్చేందుకు జన్ ఆందోళన్ అచంచలమైన అంకితభావాన్ని , శక్తిని ప్రతిబింబిస్తాయి.
ఈ 'జన్ ఆందోళన్' దేశంలోని 75% గ్రామాలను ఒ డి ఎఫ్ ప్లస్ గా ప్రకటించడం, యుపీ, అసోం, త్రిపుర, పుదుచ్చేరి రాష్ట్రాలు/ కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు తమను తాము స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్ గ్రామీణ్ కింద 100% ఒ డి ఎఫ్ ప్లస్ గా ప్రకటించు కోవడం సహా దేశానికి బహుళ ఫలితాలను సాధించింది. ఒ డి ఎఫ్ ప్లస్ హోదా అంటే ఈ గ్రామాలు తమ ఒ డి ఎఫ్ హోదాను కొనసాగిస్తున్నాయని, ఘన లేదా ద్రవ వ్యర్థాల నిర్వహణకు ఏర్పాట్లు చేస్తున్నాయని అర్థం. ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం 100% ఒ డి ఎఫ్ ప్లస్ కవరేజీని సాధించింది, మొత్తం 95,767 గ్రామాలలో ప్రతి గ్రామంలో ఘన లేదా ద్రవ వ్యర్థాల నిర్వహణ వ్యవస్థలతో తమను తాము ఒ డి ఎఫ్ ప్లస్ గా ప్రకటించుకున్నాయి. గత 9 నెలల్లోనే 80,000 గ్రామాలు ఒ డి ఎఫ్ ప్లస్ హోదా సాధించడం విశేషం.
జమ్ముకశ్మీర్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతం 20 జిల్లాల్లో 285 బ్లాకుల్లోని 6650 గ్రామాలకు ఒ డి ఎఫ్ ప్లస్ lమోడల్ హోదాను పొందింది, ఇది మరుగుదొడ్ల నిర్మాణం , ఉపయోగానికి మించి, బూడిద నీరు , ఘన వ్యర్థాల నిర్వహణతో పాటు కనిపించే పరిశుభ్రత , ప్రవర్తనా మార్పును ప్రోత్సహించడానికి అవగాహన కల్పన కార్యకలాపాల ద్వారా 'సంపూర్ణ స్వచ్ఛత' లేదా సంపూర్ణ పరిశుభ్రత వైపు పురోగమిస్తుంది.
జమ్మూ & కాశ్మీర్లోని UT 20 జిల్లాల్లోని 285 బ్లాకుల్లోని 6650 గ్రామాలకు ODF ప్లస్ మోడల్ హోదాను పొందింది, మరుగుదొడ్ల నిర్మాణం, వాటి వినియోగానికి మించి గ్రే వాటర్, ఘన వ్యర్థాల నిర్వహణ ద్వారా కనిపించే పరిశుభ్రత, ప్రవర్తనా మార్పు కోసం అవగాహన కల్పనా కార్యక్రమాలతో , 'సంపూర్ణ స్వచ్ఛత' లేదా సంపూర్ణ పరిశుభ్రత దిశగా పురోగతి ఒక గొప్ప విజయం.
ఈసారి మొత్తం ప్రభుత్వ వైఖరి స్పష్టంగా కనిపించింది. స్వచ్ఛభారత్ మిషన్- గ్రామీణ, పట్టణ మధ్య సమన్వయంతో పాటు, 71 ఇతర మంత్రిత్వ శాఖలు, విభాగాలు ఎస్ హెచ్ఎస్- 2023 కు తమదైన ప్రత్యేక పద్ధతుల్లో సహకారం అందించాయి. పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ ఎంపిక చేసిన 108 సైట్ లలో ట్రావెల్ ఫర్ ఎల్ఐఎఫ్ఇ ఫర్ క్లీన్ క్యాంపెయిన్ ను ప్రారంభించింది, సమాచార ,ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ దేశవ్యాప్తంగా అన్ని సినిమా స్క్రీన్లపై ఎస్ హెచ్ ఎస్ వీడియో ను ప్రదర్శించింది. టెలికాం డిపార్ట్మెంట్ అన్ని మొబైల్ నెట్వర్క్ లలో ఎస్ హెచ్ ఎస్ రింగ్ టోన్ ను ప్లే చేసింది. పౌరవిమానయాన శాఖ, రైల్వే బోర్డు అన్ని విమానాశ్రయాలు, రైల్వే ప్రాంతాల్లో పరిశుభ్రత కార్యక్రమాన్ని చేపట్టాయి. కేంద్ర రైల్వే మంత్రి శ్రీ అశ్విని వైష్ణవ్ వందే భారత్ రైళ్ల టర్న్అరౌండ్ సమయాన్ని గణనీయంగా తగ్గించడానికి భారతీయ రైల్వేలోని 29 ప్రదేశాలలో '14 మినిట్స్ మిరాకిల్' పథకాన్ని ప్రారంభించారు. ఎస్ హెచ్ ఎస్ బ్రాండింగ్ తో అన్ని ప్రధాన కట్టడాలను ఎ ఎస్ ఐ విద్యుద్దీపాలతో అలంకరించింది. ఇండియన్ స్వచ్ఛతా లీగ్  రెండో సీజన్, సఫాయిమిత్రల సంక్షేమ శిబిరాలను ఎం ఒ హెచ్ యు నిర్వహించింది.
వీటితో పాటు, నార్త్ బ్లాక్ , చుట్టుపక్కల 19,200 చదరపు మీటర్ల విస్తీర్ణంలో పరిశుభ్రత కార్యక్రమం కోసం డిఇఎ కార్యదర్శి నాయకత్వం లో ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ ఆర్థిక వ్యవహారాల విభాగం నాలుగు బృందాలను ఏర్పాటు చేసింది. గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ కార్యదర్శి ఆధ్వర్యంలో ప్రత్యేక పారిశుధ్య కార్యక్రమం నిర్వహించారు. నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ పోలార్ అండ్ ఓషన్ రీసెర్చ్ , ఎర్త్ సైన్సెస్ మంత్రిత్వ శాఖ గోవా లోని వాస్కో లో బైనా బీచ్ వద్ద నిర్వహించిన స్వచ్చత కార్యక్రమంలో 50 మంది ఉత్సాహంగా పాల్గొని బీచ్ నుంచి 200 కిలోల చెత్తను సేకరించారు. రీజనల్ హబ్ ముంబైకి చెందిన ఎన్ఎస్ జి సిబ్బంది  ముంబై పవాయి లేక్ వద్ద బీఎంసీ, ఇతర సంస్థలతో కలిసి భారీ పరిశుభ్రత కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు. కెమికల్స్ అండ్ పెట్రోకెమికల్ డిపార్ట్ మెంట్ , దాని అన్ని సిపిఎస్ఇలు, ఇంకా స్వయంప్రతిపత్తి సంస్థలు ఎస్ హెచ్ ఎస్ - 2023 లో పాల్గొన్నాయి; వ్యవసాయ, రైతు సంక్షేమ శాఖ శాఖ స్మాల్ ఫార్మర్స్ అగ్రి బిజినెస్ కన్సార్టియం  భవనంలో నిర్వహించిన పరిశుభ్రత కార్యక్రమంలో 300 మందికి పైగా సిబ్బంది చురుకుగా పాల్గొని కారిడార్లు, యార్డులు, కిటికీలు, ఎలివేటర్లు, ఇతర ప్రాంతాలను శుభ్రం చేశారు.
స్వచ్ఛతా హీ సేవ- 2023 ప్రచారం ప్రజలలో స్వచ్ఛంద ,సమాజ భాగస్వామ్య స్ఫూర్తిని పునరుజ్జీవింపజేసిందని స్పష్టమవుతోంది. పారిశుధ్యాన్ని ప్రతి ఒక్కరి పనిగా మార్చాలన్న వార్షిక ప్రచార లక్ష్యాన్ని సాధించింది. వ్యక్తులు, కమ్యూనిటీలు, ప్రభుత్వ సంస్థలు ఉమ్మడి దార్శనికతతో ఏకమై 'స్వచ్ఛ భారత్' మిషన్ వంటి లక్ష్యం దిశగా పనిచేస్తే చెప్పుకోదగ్గ విజయాలు సాధించవచ్చని ఈ ప్రచారం నిరూపిస్తోంది.