జౌళి మంత్రిత్వ శాఖ
అంబేద్కర్ హస్తశిల్ప్ వికాస్ యోజన పథకం కింద 2019-2021లో 100937 హస్త కళాకారులు
క్లస్టర్ హస్త కళాకారుల సంపూర్ణ అభివృద్ధి కోసం 56 కళాకారుల ఆధారిత ఉత్పత్తి కంపెనీల ఏర్పాటుకు భావగ్రహణ
గత మూడేళ్ళలో 138 క్రాఫ్ట్ క్లస్టర్ల దత్తత, ఉత్తరప్రదేశ్లో 27
దేశవ్యాప్తంగా ఆచరణీయ హస్తకళా నైపుణ్యాల సమూహాల  స్వీకరణ కోసం, అవసరాల ఆధారంగా నమూనా& సాంకేతికత ఆధునీకరణ, మర్కెటింగ్ వేదికలు, టూల్ కిట్ల పంపిణీ, సంక్షేమ కార్యక్రమాలు, సెమినార్లు, అవగాహన శిబిరాలు వంటి అవసరాల ఆధారిత చొరవలను ఈ కస్టర్లకు అందించే కార్యక్రమాలను ప్రభుత్వం చేపట్టింది. ఈ క్లస్టర్లను అధికారికం చేసేందుకు, హస్త కళాకారులు ఆధారిత ఉత్పత్తి కంపెనీల భావనను గ్రహించి, దేశవ్యాప్తంగా 56 ఉత్పత్తి కంపెనీలను ఏర్పాటు చేసింది. ఇంతవరకూ ఎగుమతి ఆధారిత క్రాఫ్ట్ క్లస్టర్, ఎస్సి, ఎస్టి, మహిళా క్లస్టర్లు, పర్యాటక ప్రాంతాలతో అనుసంధానం, క్లస్టర్ హస్త కళాకారుల సంపూర్ణ అభివృద్ధి కోసం ఆకాంక్షిత జిల్లాలను కవర్ చేసేందుకు ఈ కంపెనీలను ఏర్పాటు చేసింది. గత మూడేళ్ళలలో 138 క్లస్టర్లను దత్తత తీసుకోవడం జరిగింది- ఇందులో 27 ఉత్తర్ ప్రదేశ్లో, 9 మహారాష్ట్రలో, 6 తమిళనాడులో, 4 త్రిపురలో ఉన్నాయి. అంబేడ్కర్ హస్తశిల్ప వికాస్ యోజన పరిధిలోకి వచ్చే రాష్ట్రాల వారీగా లబ్ధిదారుల సంఖ్యను, గత మూడేళ్ళలో వారికి అందించిన ఆర్థిక సహాయాన్ని అనెక్చర్ -1లో పొందుపరచడం జరిగింది.
ఈ క్లస్టర్ల కార్యకలాపాలను అంచనా వేసేందుకు దేశవ్యాప్తంగా మూల్యాంకనాలు చేయడం జరిగింది. మూల్యాంకన నివేదిక సూచన మేరకు ఆధార్తో అనుసంధానం చేసిన పెహచాన్ కార్డులను అందించేందుకు, ముద్రా రుణాలను హస్త కళాకారులకి ఇచ్చేందుకు, గవర్నమెంట్ -ఇ మార్కెట్ ప్లేస్  పోర్టల్ లో వృత్తిపనివారిని నమోదు చేయడం, ఇ- కామర్స్ మార్కెట్ను గురించి వారికి అవగాహన కల్పించడం కోసం ప్రభుత్వం దేశవ్యాప్తంగా 670 చౌపాళ్ళను / శిబిరాలను నిర్వహించింది. అదనంగా, సవరించిన అంబేడ్కర్ హస్తశిల్ప్ వికాస్ యోజన  పథకం, మూల్యాంకన నివేదికల సూచనలను పరిగణలోకి తీసుకుని మరిన్ని ఆచరణీ క్రాఫ్ట్ క్లస్టర్లను దేశవ్యాప్తంగా ఎస్సీ, ఎస్టీ, మహిళలు, దివ్యాంగులు, పర్యాటక, ఎగుమతి సంభావ్య క్లస్టర్లను ఏర్పాటు చేసేందుకు యోచన చేస్తోంది. ప్రభుత్వం దేశవ్యాప్తంగా క్రాఫ్టక్లస్టర్ల ఏర్పాటును కొనసాగిస్తోంది.
అనెక్చర్ -1
TOTAL NUMBER OF BENEFICIARY UNDER AHVY SCHEME 
|
|
Sr. No.
|
|
State
|
|
Total Beneficiary
|
|
1
|
|
Andaman & Nicobar
|
|
1460
|
|
2
|
|
Andhra Pradesh
|
|
2950
|
|
3
|
|
Arunachal Pradesh
|
|
2730
|
|
4
|
|
Assam
|
|
6200
|
|
5
|
|
Bihar
|
|
3075
|
|
6
|
|
Chhattisgarh
|
|
1405
|
|
7
|
|
Goa
|
|
500
|
|
8
|
|
Gujarat
|
|
8100
|
|
9
|
|
Haryana
|
|
1283
|
|
10
|
|
Himachal Pradesh
|
|
1810
|
|
11
|
|
Jammu & Kashmir
|
|
5770
|
|
12
|
|
Jharkhand
|
|
2429
|
|
13
|
|
Karnataka
|
|
2750
|
|
14
|
|
Kerala
|
|
1520
|
|
15
|
|
Ladakh
|
|
500
|
|
16
|
|
Madhya Pradesh
|
|
7200
|
|
17
|
|
Maharashtra
|
|
11349
|
|
18
|
|
Manipur
|
|
1545
|
|
19
|
|
Meghalaya
|
|
1800
|
|
20
|
|
Mizoram
|
|
1000
|
|
21
|
|
Nagaland
|
|
1400
|
|
22
|
|
New Delhi
|
|
1405
|
|
23
|
|
Odisha
|
|
3055
|
|
24
|
|
Puducherry
|
|
660
|
|
25
|
|
Punjab
|
|
1600
|
|
26
|
|
Rajasthan
|
|
4618
|
|
27
|
|
Sikkim
|
|
1160
|
|
28
|
|
Tamil Nadu
|
|
1860
|
|
29
|
|
Telangana
|
|
3250
|
|
30
|
|
Tripura
|
|
1520
|
|
31
|
|
Uttar Pradesh
|
|
10090
|
|
32
|
|
Uttarakhand
|
|
1905
|
|
33
|
|
West Bengal
|
|
3038
|
|
GRAND TOTAL
|
|
100937
|
|
Year-wise Details
|
|
|
|
2018-19
|
|
2019-20
|
|
2020-21
|
|
Sanctioned Amount 
|
|
12.91
|
|
16.99
|
|
29.90
This information was given by the Minister of State for Textiles Smt. Darshana Jardosh in a
written reply in the Lok Sabha today.