మహిళా, శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ
PM పోషణ్
2021-22 నుండి 2025-26 వరకు ప్రభుత్వ మరియు ప్రభుత్వ-సహాయక పాఠశాలల్లో వేడి వేడి భోజనం అందించడానికి కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకం ‘ప్రధాన్ మంత్రి పోషణ్ శక్తి నిర్మాణ్ ’ని ప్రభుత్వం ఆమోదించింది. ఈ పథకాన్ని విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ అమలు చేస్తోంది. ఈ పథకం కింద, 11.20 లక్షల పాఠశాలల్లో చదువుతున్న I నుండి VIII తరగతులకు చెందిన 11.80 కోట్ల మంది పిల్లలకు అదనంగా ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో ప్రీ-స్కూల్స్ లేదా బాల్ వాటిక  పిల్లలకు వేడి వేడి భోజనం అందిస్తున్నారు. లింగ, సామాజిక వర్గ వివక్ష లేకుండా అర్హులైన పిల్లలందరినీ కవర్ చేస్తూ దేశవ్యాప్తంగా ఈ పథకం అమలు అవుతోంది. PM POSHAN పథకం  యొక్క ప్రధాన లక్ష్యాలు భారతదేశంలోని చాలా మంది పిల్లలకు రెండు ముఖ్యమైన సమస్యలను పరిష్కరించడం, అవి. ప్రభుత్వ మరియు ప్రభుత్వ-సహాయక పాఠశాలల్లో అర్హులైన పిల్లల పోషకాహార స్థితిని మెరుగుపరచడం ద్వారా ఆకలి మరియు విద్య అలాగే పేద పిల్లలు, వెనుకబడిన వర్గాలకు చెందినవారు, మరింత క్రమం తప్పకుండా పాఠశాలకు హాజరయ్యేలా ప్రోత్సహించడం మరియు తరగతి గది కార్యకలాపాలపై దృష్టి పెట్టడంలో సహాయపడటం. పథకం కింద పోషకాహారం మరియు ఆహార నియమాలు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:
|
|
క్రమ సంఖ్య
|
|
ఐటమ్స్
|
|
ప్రాథమిక
|
|
ఉన్నత
|
|
- ఒక బిడ్డకు ఒక రోజుకు అందాల్సిన పోషణ
|
|
1.
|
|
క్యాలరీ
|
|
450
|
|
700
|
|
2.
|
|
ప్రొటీన్
|
|
12 gms
|
|
20 gms
|
|
- ఒక రోజుకు ఒక బిడ్డకు ఇచ్చే ఆహారం
|
|
1.
|
|
ఆహారధాన్యాలు
|
|
100 gms
|
|
150 gms
|
|
2.
|
|
పప్పులు
|
|
20 gms
|
|
30 gms
|
|
3.
|
|
కూరగాయలు
|
|
50 gms
|
|
75 gms
|
|
4.
|
|
నూనెలు & కొవ్వులు
|
|
5 gms
|
|
7.5 gms
|
|
5.
|
|
ఉప్పు & ఇతరత్రా
|
|
అవసరానికి తగినట్లు
|
|
అవసరానికి తగినట్లు
2021-22కి BE రూ. 11,500 కోట్లు, అయితే, ఎక్స్పెండిచర్ ఫైనాన్స్ కమిటీ  అంచనా వేసిన మరియు ఆర్థిక వ్యవహారాల క్యాబినెట్ కమిటీ  ఆమోదించిన వ్యయం ప్రకారం RE 10233.75 కోట్లకు తగ్గించారా. క్రమంగా పాఠశాలలు పునఃప్రారంభమవుతున్నందున ప్రస్తుత నిబంధనల ప్రకారం ఇది సరిపోయే అవకాశం ఉంది. దీని ప్రకారం, 2022-23కి ఇదే BEగా ప్రతిపాదించారు.
దేశంలోని పోషకాహార లోప సమస్యను పరిష్కరించడానికి ప్రభుత్వం 2018 మార్చి 8న పోషణ్ అభియాన్ ను ప్రారంభించింది. పోషణ్ అభియాన్ యొక్క లక్ష్యాలు 0-6 సంవత్సరాల పిల్లలు, యుక్తవయస్సులో ఉన్న బాలికలు, గర్భిణీ స్త్రీలు మరియు పాలిచ్చే తల్లుల పోషకాహార స్థితిని మెరుగుపరచడం, ఈ క్రింది విధంగా నిర్ణీత లక్ష్యాలు, కాలపరిమితులతో:
|
|
క్రమ సంఖ్య
|
|
ఆబ్జెక్టివ్
|
|
లక్ష్యం
|
|
1.
|
|
పిల్లలలో పొట్టితనాన్ని నివారించడం మరియు తగ్గించడం

|
|
@ 2% p.a.
|
|
2.
|
|
పిల్లలలో పోషకాహార లోపం  నిరోధించడం మరియు తగ్గించడం 
|
|
@ 2% p.a.
|
|
3.
|
|
చిన్న పిల్లలలో రక్తహీనత యొక్క ప్రాబల్యాన్ని తగ్గించండి

|
|
@ 3% p.a.
|
|
4.
|
|
15-49 సంవత్సరాల వయస్సు గల స్త్రీలు మరియు కౌమార బాలికలలో రక్తహీనత యొక్క ప్రాబల్యాన్ని తగ్గించండి
|
|
@ 3% p.a.
|
|
5.
|
|
జన్మించిన సమయంలో బిడ్డ బరువు 
|
|
@ 2% p.a.
అభియాన్ దేశంలో జీవిత చక్ర విధానం ద్వారా, సమీకృత మరియు ఫలితాల ఆధారిత విధానాన్ని అవలంబించడం ద్వారా పోషకాహార లోపాన్ని దశలవారీగా తగ్గించడాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
యునైటెడ్ నేషన్స్ డెవలప్మెంట్ ప్రోగ్రామ్ యొక్క నివేదిక  ప్రకారం "బహుళ డైమెన్షనల్ పేదరికం నుండి బయటపడే మార్గాలను చూపడం: SDGలను సాధించడం," భారతదేశంలో బహుమితీయ పేదరికం సంభవం 2005లో 55.1% నుండి 27.9-2016లో 27.9%కి గణనీయంగా తగ్గింది.
పౌష్టికాహార లోపానికి ప్రభుత్వం అధిక ప్రాధాన్యతనిస్తూ ఈ సమస్యను పరిష్కరించేందుకు తీవ్రంగా కృషి చేస్తోంది. అంగన్వాడీ సేవల పథకం, పోషణ్ అభియాన్, ప్రధాన మంత్రి మాతృ వందన యోజన మరియు కౌమార బాలికల కోసం అంబ్రెల్లా ఇంటిగ్రేటెడ్ చైల్డ్ డెవలప్మెంట్ సర్వీసెస్ స్కీమ్  కింద 6 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్న పిల్లలు, గర్భిణీ స్త్రీలు మరియు పాలిచ్చే తల్లులు మరియు కౌమారదశలో ఉన్న బాలికల కోసం ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. దేశం. పోషణ్ అభియాన్ జీవిత చక్ర విధానం ద్వారా దశలవారీగా పోషకాహార లోపాన్ని తగ్గించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ పథకాలన్నీ పోషకాహారానికి సంబంధించిన ఒకటి లేదా ఇతర అంశాలకు సంబంధించినవి మరియు దేశంలో పోషకాహార ఫలితాలను మెరుగుపరిచే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటాయి.
ఇంకా, మిషన్ పోషన్ 2.0, అన్ని రాష్ట్రాలు/కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలకు 2021-22 బడ్జెట్లో సమీకృత పోషకాహార మద్దతు కార్యక్రమం ప్రకటించారు. ఇది ఆరోగ్యం, ఆరోగ్యం మరియు వ్యాధి మరియు పోషకాహారలోపానికి రోగనిరోధక శక్తిని పెంపొందించే పద్ధతులను అభివృద్ధి చేయడంపై దృష్టి సారించి పోషకాహార కంటెంట్, డెలివరీ, ఔట్రీచ్ మరియు ఫలితాలను బలోపేతం చేయడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. గుర్తింపు పొందిన ల్యాబ్లలో పోషకాహార నాణ్యత మరియు పరీక్షలను మెరుగుపరచడానికి, పాలనను మెరుగుపరచడానికి పోషణ్ ట్రాకర్ కింద డెలివరీ మరియు పరపతి సాంకేతికతను బలోపేతం చేయడానికి చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. పోషకాహార లోపం మరియు సంబంధిత వ్యాధుల నివారణకు ఆయుష్ వ్యవస్థల వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించాలని రాష్ట్రాలు/కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలు సూచించారు. పోషకాహార పద్ధతుల్లో సంప్రదాయ పరిజ్ఞానాన్ని పెంపొందించడం ద్వారా ఆహార వైవిధ్య అంతరాన్ని తగ్గించడానికి అంగన్వాడీ కేంద్రాలలో పోషణ వాటికలను అభివృద్ధి చేయడానికి ఒక కార్యక్రమం కూడా చేపట్టారు. సప్లిమెంటరీ న్యూట్రిషన్ డెలివరీలో పారదర్శకత మరియు జవాబుదారీతనం కోసం మరియు పోషకాహార ఫలితాలను ట్రాక్ చేయడానికి 13.01.2021న మార్గదర్శకాలు జారీ చేశారు.
ఈ సమాచారాన్ని కేంద్ర మహిళా శిశు అభివృద్ధి శాఖ మంత్రి శ్రీమతి తెలిపారు. ఈరోజు లోక్సభలో స్మృతి జుబిన్ ఇరానీ లిఖితపూర్వకంగా సమాధానం ఇచ్చారు.