రసాయనాలు, ఎరువుల మంత్రిత్వ శాఖ
భారత్ లో ఫార్మా-మెడ్ టెక్ రంగంలో పరిశోధన, అభివృద్ధి, ఆవిష్కరణలపై జాతీయ పాలసీని, ఫార్మా మెడ్ టెక్ సెక్టార్  లో రీసెర్చ్ అండ్ ఇన్నోవేషన్ ను ప్రోత్సహించే పథకాన్ని ప్రారంభించిన (డాక్టర్ మన్సుఖ్ మాండవీయ
“ఈ రోజు చారిత్రాత్మకమైన రోజు. ఫార్మా, వైద్య పరికరాల రంగంలో 'ఆత్మనిర్భరత' ప్రయాణంలో కీలక ఘట్టం. పేర్కొన్నారు. భారతీయ ఫార్మా, మెడ్ టెక్ రంగాలను వ్యయ ఆధారిత పరిశ్రమ నుంచి విలువ ఆధారిత, ఇన్నోవేషన్ ఆధారిత పరిశ్రమగా మార్చాల్సిన అవసరం ఉంది”
ఫార్మాస్యూటికల్స్ ప్రపంచ మార్కెట్లో భారతదేశాన్ని అధిక-పరిమాణం, అధిక-విలువ ఆటగాడిగా మార్చడం, నాణ్యత, ప్రాప్యత , చౌక లక్ష్యాలను చేరుకోవడంపై ఈ పథకం దృష్టి పెడుతుంది. ఇది ప్రపంచ విలువ గొలుసులో మన వాటాను కూడా పెంచుతుంది: డాక్టర్ మన్సుఖ్ మాండవీయ
"భారతదేశం తన పరిశోధన -అభివృద్ధి మౌలిక సదుపాయాలను బలోపేతం చేయడం ద్వారా మాత్రమే ఫార్మాస్యూటికల్స్ ,వైద్య పరికరాలలో స్వావలంబన సాధించగలదు, ఇది ప్రాణాలను రక్షించే మందులు ,ఔషధాల ప్రాప్యతను విస్తరించడానికి ,భారతదేశం ప్రపంచ ఫార్మాస్యూటికల్స్ ,వైద్య ఎగుమతుల కేంద్రంగా మారడానికి సహాయపడుతుంది‘
“ఈరోజు చారిత్రాత్మకమైన రోజు. ఫార్మా, వైద్య పరికరాల రంగంలో 'ఆత్మనిర్భరత' ప్రయాణంలో కీలక ఘట్టం. భారతీయ ఫార్మా, మెడ్ టెక్ రంగాలను వ్యయ ఆధారితం నుంచి విలువ, ఆవిష్కరణల ఆధారిత ఇండస్ట్రీగా మార్చాల్సిన అవసరం ఉంది” అని కేంద్ర రసాయనాలు, ఎరువులు, ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ శాఖల మంత్రి డాక్టర్ మన్సుఖ్ మాండవీయ అన్నారు. భారతదేశంలో ఫార్మా-మెడ్ టెక్ రంగంలో పరిశోధన , అభివృద్ధి , ఆవిష్కరణపై జాతీయ విధానం , ఫార్మా మెడ్ టెక్ సెక్టార్ లో పరిశోధన , సృజనాత్మకతను ప్రోత్సహించే పథకం  ను డాక్టర్ మన్సుఖ్ మాండవీయ ఈ రోజు ప్రారంభించారు. ఈ కార్యక్రమంలో నీతి ఆయోగ్ సభ్యుడు డాక్టర్ వీకే పాల్, రసాయనాలు, ఎరువుల మంత్రిత్వ శాఖ కార్యదర్శి  ఎస్ అపర్ణ, ఐసీఎంఆర్ డైరెక్టర్ జనరల్ డాక్టర్ రాజీవ్ బహల్ తదితరులు పాల్గొన్నారు.
ఫార్మాస్యూటికల్స్ ప్రపంచ మార్కెట్లో భారతదేశాన్ని అధిక-పరిమాణం, అధిక-విలువ కలిగిన ఆటగాడిగా మార్చడం, నాణ్యత, ప్రాప్యత చౌక లక్ష్యాలను చేరుకోవడంపై ఈ పథకం దృష్టి పెడుతుందని డాక్టర్ మన్సుఖ్ మాండవీయ పేర్కొన్నారు. విద్యారంగం, ప్రైవేటు రంగాలతో సహా నైపుణ్యాలు, సామర్థ్యాల పర్యావరణ వ్యవస్థను సృష్టించడానికి, స్టార్టప్ ల ద్వారా యువతలో కొత్త ప్రతిభావంతులకు ప్రోత్సాహం ఇవ్వడానికి ఈ విధానం దోహదపడుతుందని ఆయన పేర్కొన్నారు. భారత ఔషధాలు, మెడ్ టెక్ రంగంలో ఇది ఒక పరివర్తన దశ అని, ఫార్మా డిపార్ట్ మెంట్, ఐసీఎంఆర్, డీఎస్ టీ, డీబీటీ, నైపర్ వంటి వివిధ ప్రభుత్వ సంస్థలు, ఏజెన్సీల మధ్య సమన్వయం ఏర్పడుతోందని ఆయన చెప్పారు.
'జై జవాన్, జై కిసాన్, జై విజ్ఞాన్, జై అనుసంధన్' నినాదాన్ని పునరుద్ఘాటిస్తూ, మేధో శక్తి , మానవ శక్తిలో పెరుగుదల , ఆవిష్కరణలకు భారతదేశం ప్రాధాన్యత ఇస్తుందని, ఇందులో కోవిడ్ మన కాలపు సాక్ష్యంగా నిలిచిన ఉదాహరణ అని వివరించారు. మన ఔషధ ఉత్పత్తులు, వైద్య పరికరాలను భారీగా ఉత్పత్తి చేయాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇందుకోసం హిమాచల్ ప్రదేశ్, వైజాగ్, గుజరాత్ లలో మూడు బల్క్ డ్రగ్ పార్కులు, హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఉత్తరప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్, తమిళనాడులో నాలుగు మెడికల్ డివైజ్ పార్కులను ఏర్పాటు చేశామని, ఇవి ఈ రంగాన్ని బలోపేతం చేయడానికి దోహదపడతాయన్నారు.
కేంద్ర రసాయన, ఎరువుల శాఖ మంత్రి డాక్టర్ మన్సుఖ్ మాండవీయ మాట్లాడుతూ, "భారతదేశం తన పరిశోధన ,అభివృద్ధి మౌలిక సదుపాయాలను బలోపేతం చేయడం ద్వారా మాత్రమే ఫార్మాస్యూటికల్స్ ,వైద్య పరికరాలలో స్వావలంబనను సాధించగలదు, ఇది ప్రాణాలను రక్షించే మందులు ,ఔషధాల ప్రాప్యతను విస్తరించడానికి ,భారతదేశం ప్రపంచ ఫార్మాస్యూటికల్స్ ,వైద్య ఎగుమతుల కేంద్రంగా మారడానికి సహాయపడుతుంది" అని అన్నారు. పరిశ్రమలు, విద్యావేత్తలతో సంప్రదింపులు జరిపి మన దేశ, ప్రపంచ అవసరాలకు అనుగుణంగా విధానాలు, కొత్త ఉత్పత్తులు, కొత్త పరిశోధనలు చేయాలని , మన క్లిష్టమైన అవసరాల కోసం ఎవరిపైనా ఆధారపడకుండా స్వతంత్రంగా మారాలని అన్నారు.
నీతి ఆయోగ్ సభ్యుడు  డాక్టర్ వి కె పాల్ మాట్లాడుతూ , గతం నుంచి పాఠాలు నేర్చుకుని భారత్ ప్రపంచానికి నాయకత్వం వహిస్తోందన్నారు. ‘ఈ సంస్కరణల క్లస్టర్లు ఫార్మా మెడ్ టెక్ రంగాన్ని మారుస్తాయి. విద్యా సంస్థలు, ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు సంస్థల మధ్య సహకారంపై దృష్టి సారించాలి. ఈ పథకం ఇంకా ఈ కార్యక్రమాలు భవిష్యత్తులో ఎదురయ్యే సవాళ్లకు మనల్ని సిద్ధం చేయడానికి , జాతీయ జీవ భద్రతను నిర్ధారించడానికి సహాయపడతాయి‘ అన్నారు.
ఈ కార్యక్రమంలో ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ, రసాయనాలు, ఎరువుల మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన సీనియర్ అధికారులతో పాటు విధానకర్తలు, ఆరోగ్య సంరక్షణ, ఫార్మాస్యూటికల్ రంగానికి చెందిన నిపుణులు, విద్యావేత్తలు, మేధావులు, పరిశ్రమలు, మీడియా ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు.
భారతదేశంలో ఫార్మా మెడ్ టెక్ రంగంలో పరిశోధన ,అభివృద్ధి, ఆవిష్కరణలపై జాతీయ విధానం గురించి…
1. బిజినెస్ రూల్స్ ప్రకారం ఫార్మాస్యూటికల్ రంగానికి సంబంధించిన అంశాల్లో ప్రాథమిక, అనువర్తిత, ఇతర పరిశోధనల ప్రోత్సాహం, సమన్వయానికి సంబంధించిన పనులను ఫార్మాస్యూటికల్స్ విభాగానికి అప్పగించారు. ఉన్నత స్థాయి పరిశోధనతో సహా విద్య, శిక్షణ; ఫార్మాస్యూటికల్ రీసెర్చ్ లో అంతర్జాతీయ సహకారం, ఇంటర్ సెక్టోరల్ కోఆర్డినేషన్, నేషనల్ ఇన్ స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫార్మాస్యూటికల్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ రీసెర్చ్  కు సంబంధించిన అన్ని విషయాలు.
2. భారత ఫార్మాస్యూటికల్ పరిశ్రమ పరిమాణం ప్రకారం ప్రపంచంలో మూడవ అతిపెద్ద ఫార్మాస్యూటికల్ పరిశ్రమ, ప్రస్తుత మార్కెట్ పరిమాణం సుమారు 50 బిలియన్ డాలర్లు. వచ్చే దశాబ్దంలో ఈ పరిశ్రమ 120-130 బిలియన్ డాలర్లకు పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఇన్నోవేషన్ స్పేస్ లో పరిశ్రమ ఉనికిని విస్తరించడం ఈ పెరుగుదలకు ప్రధాన చోదకులలో ఒకటి.
3. పార్లమెంటరీ స్టాండింగ్ కమిటీ తన 46వ నివేదికలో చేసిన సిఫార్సులకు అనుగుణంగా, ఫార్మాస్యూటికల్స్ ,మెడికల్ డివైజెస్ లో విద్యా-పరిశ్రమ అనుసంధానంతో సహా పరిశోధన ,అభివృద్ధి , ఆవిష్కరణల విధానాన్ని రూపొందించడానికి , ఖరారు చేయడానికి మంత్రిత్వ శాఖలు / విభాగం సీనియర్ ప్రతినిధులు , పరిశ్రమ నాయకులతో డిపార్ట్మెంట్ ఒక ఉన్నత స్థాయి ఇంటర్-డిపార్ట్మెంటల్ కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది, 2020 సెప్టెంబరులో నివేదికను సమర్పించారు.
4. నివేదికలో చేసిన సిఫార్సుల ఆధారంగా ఫార్మాస్యూటికల్స్, మెడికల్ డివైజెస్ లో ఆర్ అండ్ డీని ప్రోత్సహించడానికి, ఔత్సాహిక పారిశ్రామిక వాతావరణాన్ని పెంపొందించడం ద్వారా ఔషధ ఆవిష్కరణ, సృజనాత్మక వైద్య పరికరాల్లో భారత్ అగ్రగామిగా నిలిచేందుకు ఈ రంగంలో సృజనాత్మకతకు పర్యావరణ వ్యవస్థను సృష్టించడానికి 'భారత్ లో ఫార్మా మెడ్ టెక్ సెక్టార్ లో ఆర్ అండ్ డీ అండ్ ఇన్నోవేషన్ ను ఉత్తేజపరిచే విధానం' ముసాయిదాను రూపొందించారు.ఈ విధానాన్ని 2023 ఆగస్టు 18న గెజిట్ లో నోటిఫై చేశారు. లక్ష్యాలను సాధించడం కోసం పాలసీ మూడు ప్రధాన అంశాలపై దృష్టి కేంద్రీకరిస్తుంది:
• ప్రొడక్ట్ డెవలప్ మెంట్ లో సృజనాత్మకత, పరిశోధనలను సులభతరం చేసే ఒక నియంత్రణ వాతావరణాన్ని సృష్టించడం, భద్రత ,నాణ్యత సంప్రదాయ నియంత్రణ లక్ష్యాలను విస్తరించడం.
- ఆర్థిక ,ఆర్థికేతర చర్యల సమ్మిళితం ద్వారా ఇన్నోవేషన్ లో ప్రైవేట్ ,ప్రభుత్వ పెట్టుబడులను ప్రోత్సహించడం.
- ఈ రంగంలో సుస్థిర వృద్ధికి బలమైన సంస్థాగత పునాదిగా సృజనాత్మకత, క్రాస్-సెక్టోరల్ పరిశోధనలకు మద్దతు ఇవ్వడానికి రూపొందించిన సమర్థవంతమైన పర్యావరణ వ్యవస్థను నిర్మించడం.
5. ఫార్మా మెడ్-టెక్ రంగాలలో ఆర్ అండ్ డిలో దేశీయ, అంతర్జాతీయ సహకారాన్ని ప్రోత్సహించడం, పరిశ్రమలు, విద్యావేత్తలు, పరిశోధనా సంస్థల మధ్య సహకారాన్ని సులభతరం చేయడానికి ,ప్రోత్సహించడానికి ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఫార్మాస్యూటికల్స్ అండ్ మెడ్-టెక్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్మెంట్ ను ఏర్పాటు చేయాలని ప్రతిపాదించారు.
6. ఈ విధానం 5 ట్రిలియన్ల ఆర్థిక వ్యవస్థ జిడిపిలో అధిక భాగస్వామ్యానికి దారితీస్తుంది; పెరిగిన ఎగుమతులు , ఫారెక్స్ ప్రవాహం; ప్రపంచ మార్కెట్ వాటా పెరుగుదల; పెరిగిన మాదకద్రవ్యాల భద్రత లభ్యత; మొత్తం ఆరోగ్య సంరక్షణ సూచికను మెరుగుపరచడం , వ్యాధి భారాన్ని తగ్గించడం; ఆర్ అండ్ డి , ఇన్నోవేషన్ లో హై-ఎండ్ ఉద్యోగాల సృష్టి ,ఆర్ అండ్ డి, ఇన్నోవేషన్ లో నైపుణ్యంతో భారతీయ ప్రతిభావంతులను తిరిగి ఆకర్షించే అవకాశం కల్పిస్తుంది.
పి ఆర్ ఐ పి  గురించి
1. భారత ఫార్మాస్యూటికల్ పరిశ్రమ పరిమాణం ప్రకారం ప్రపంచంలో మూడవ అతిపెద్ద ఫార్మాస్యూటికల్ పరిశ్రమ, ప్రస్తుత మార్కెట్ పరిమాణం సుమారు 50 బిలియన్ డాలర్లు. వచ్చే దశాబ్దంలో ఈ పరిశ్రమ 120-130 బిలియన్ డాలర్లకు పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఇన్నోవేషన్ స్పేస్ లో పరిశ్రమ ఉనికిని విస్తరించడం ఈ పెరుగుదలకు ప్రధాన చోదకులలో ఒకటి.
2. ప్రస్తుతం భారత ఎగుమతుల్లో ప్రధాన భాగం తక్కువ విలువ కలిగిన జనరిక్ మందులు కాగా, పేటెంట్ పొందిన మందుల డిమాండ్ లో ఎక్కువ భాగం దిగుమతుల ద్వారా తీర్చబడుతుంది. ప్రపంచ స్థాయి ఫార్మా ఆర్ అండ్ డీతో పాటు భారత ఫార్మాస్యూటికల్ రంగంలో అధిక విలువ కలిగిన ఉత్పత్తి లేకపోవడమే ఇందుకు కారణం. ఈ ఉత్పత్తి కేటగిరీలలో పెట్టుబడి, ఉత్పత్తిని పెంచడానికి అంతర్జాతీయ, దేశీయ సంస్థలను ప్రోత్సహించడానికి, బయోఫార్మాస్యూటికల్స్, సంక్లిష్ట జనరిక్ మందులు, పేటెంట్ గడువుకు దగ్గరగా ఉన్న మందులు లేదా మందులు, కణ ఆధారిత లేదా జన్యు చికిత్స మందులు వంటి నిర్దిష్ట అధిక విలువ వస్తువులను ప్రోత్సహించడానికి పటిష్టంగా డిజైన్ చేసిన , సరైన లక్ష్య జోక్యం అవసరం. వైద్య పరికరాల రంగం కూడా ఆరోగ్య సంరక్షణ రంగంలో ఒక ముఖ్యమైన, అంతర్భాగం.
3. ఫార్మా ఇన్నోవేషన్ ఆవశ్యకతను గుర్తించిన భారత ప్రభుత్వం 23-24 బడ్జెట్ లో "సెంటర్స్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ ద్వారా ఫార్మాస్యూటికల్స్ లో పరిశోధన ,ఆవిష్కరణలను ప్రోత్సహించడానికి ఒక కొత్త కార్యక్రమాన్ని చేపట్టనున్నట్లు ప్రకటించింది. నిర్దిష్ట ప్రాధాన్య రంగాలలో పరిశోధన ,అభివృద్ధిలో పెట్టుబడులు పెట్టడానికి పరిశ్రమలను ప్రోత్సహిస్తాము.
4. దీని ప్రకారం, డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ ఫార్మాస్యూటికల్ 2023 ఆగస్టు 17 న గెజిట్ నోటిఫికేషన్ ద్వారా నోటిఫై చేసిన రూ .5000 కోట్ల బడ్జెట్ వ్యయంతో పిఆర్ఐపి  పథకాన్ని ప్రతిపాదించింది. దేశంలో పరిశోధన మౌలిక సదుపాయాలను బలోపేతం చేయడం ద్వారా భారతీయ ఫార్మాస్యూటికల్స్ రంగాన్ని వ్యయ ఆధారిత నుండి ఆవిష్కరణ ఆధారిత వృద్ధికి మార్చడం ఈ పథకం లక్ష్యం. ప్రాధాన్య రంగాలలో పరిశోధన - అభివృద్ధి కోసం పరిశ్రమ-విద్యా అనుసంధానాన్ని ప్రోత్సహించడం , నాణ్యమైన పరిశోధన సంస్కృతిని పెంపొందించడం ,మన శాస్త్రవేత్తల సమూహాన్ని పెంపొందించడం ఈ పథకం లక్ష్యం. ఇది స్థిరమైన ప్రపంచ పోటీ ప్రయోజనానికి దారితీస్తుంది ఇంకా దేశంలో నాణ్యమైన ఉపాధి కల్పనకు దోహదం చేస్తుంది.
5. ఈ పథకంలో రెండు భాగాలు ఉన్నాయి.
కాంపోనెంట్ ఎ: ఎన్ఐపిఇఆర్ లలో 7 సిఒఇలను ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా పరిశోధన మౌలిక సదుపాయాలను బలోపేతం చేయడం- రూ.700 కోట్ల ఆర్థిక వ్యయంతో ముందుగా గుర్తించిన ప్రాంతాల్లో ఈ సిఒఇలను ఏర్పాటు చేస్తారు.
కాంపోనెంట్ బి: న్యూ కెమికల్ ఎంటిటీస్, బయోసిమిలర్లు, మెడికల్ డివైజెస్, స్టెమ్ సెల్ థెరపీ, అనాథ ఔషధాలు, యాంటీ మైక్రోబియల్ రెసిస్టెన్స్ వంటి ఆరు ప్రాధాన్య రంగాలలో పరిశోధనలను ప్రోత్సహించడం ద్వారా ఫార్మాస్యూటికల్ రంగంలో పరిశోధనలను ప్రోత్సహించడం, ఇందులో పరిశ్రమలు, ఎంఎస్ఎంఈ, ఎస్ఎంఈ, ప్రభుత్వ సంస్థలతో కలిసి పనిచేసే స్టార్టప్ లకు ఆర్థిక సహాయం అందించడం ,అంతర్గత, అకడమిక్ పరిశోధన రెండింటికీ ఆర్థిక సహాయం అందిస్తారు. ఈ కాంపోనెంట్ కు రూ.4250 కోట్ల ఆర్థిక కేటాయింపు ఉంది.
పథకం ప్రయోజనాలు...
1. రీసెర్చ్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ అభివృద్ధి- ఎన్ఐ పి ఇ ఆర్ లు , ఇతర సంస్థలలో ప్రపంచ స్థాయి పరిశోధన వాతావరణాన్ని ఏర్పరచడానికి, అర్హత కలిగిన శిక్షణ పొందిన విద్యార్థుల ప్రతిభా సమూహాన్ని సృష్టించడానికి ఈ పథకం సహాయపడుతుంది.
2. ఈ పథకం ప్రయివేటు రంగం , ప్రభుత్వ సంస్థల మధ్య సహకారాన్ని ప్రోత్సహించడం ద్వారా పరిశ్రమ-విద్యా సంబంధాలను ప్రోత్సహిస్తుంది.
3. ప్రపంచ ఔషధ అవకాశాల్లో 2/3 వంతు ఆవిష్కరణల వాటా ఉన్నందున భారత ఫార్మా పరిశ్రమ ప్రపంచ మార్కెట్లో తన స్థానాన్ని సమూలంగా బలోపేతం చేసుకోవడానికి సహాయపడే కొన్ని ప్రాధాన్య రంగాలపై దృష్టి పెడుతుంది.
4. ఆదాయాన్ని పెంచడం ద్వారా , ఉపాధి అవకాశాలను సృష్టించడం ద్వారా భారతీయ ఫార్మాస్యూటికల్ రంగం వృద్ధిని వేగవంతం చేసే వాణిజ్యపరంగా ఆచరణీయమైన ఉత్పత్తులను ప్రారంభించడానికి ఈ పథకం సహాయపడుతుంది.
5. ఈ పథకం ఆరోగ్య సమస్యల మౌలిక ప్రాంతానికి తక్కువ ఖర్చుతో అందరికీ లభ్యమయ్యే పరిష్కారాన్ని అభివృద్ధి చేయడానికి, ఆ విధంగా ఆరోగ్య సంరక్షణ భారాన్ని తగ్గించడానికి దోహద పడుతుంది.