ਆਯੂਸ਼
ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਫਿਲੈਟਲਿਕ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਭਾਰਤੀ ਡਾਕ ਆਈ ਡੀ ਵਾਈ — 2021 ਦੀ ਯਾਦ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ 800 ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੈਂਸਲੇਸ਼ਨ ਸਟੈਂਪ ਜਾਰੀ ਕਰੇਗਾ ।
ਡਾਕ ਵਿਭਾਗ  21 ਜੂਨ 2021 ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਯੋਗ ਦਿਵਸ ਦੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਕੈਪਚਰ ਕਰਨ ਲਈ “ਸਪੈਸ਼ਲ ਕੈਂਸਲੇਸ਼ਨ” ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਇਹ ਵਿਲੱਖਣ ਪਹਿਲਕਦਮੀ 7ਵੇਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ 2021 ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ । ਭਾਰਤੀ ਡਾਕ ਇਹ ਸਪੈਸ਼ਲ ਕੈਂਸਲੇਸ਼ਨ ਭਾਰਤ ਭਰ ਵਿੱਚ 810 ਮੁੱਖ ਡਾਕ ਦਫਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਪਿਕਚਰ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਰਾਹੀਂ ਜਾਰੀ ਕਰੇਗਾ । ਇਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਫਿਲੈਟਲਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ।
ਮੁੱਖ ਡਾਕ ਦਫਤਰਾਂ ਤੋਂ ਸਾਰੀਆਂ ਡਿਲਿਵਰੀਆਂ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ ਡਿਲਿਵਰੀਆਂ ਉੱਪਰ 21 ਜੂਨ 2021 ਨੂੰ ਬੁੱਕ ਕੀਤੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੇਲਾਂ ਤੇ ਇਸ ਸਪੈਸ਼ਲ ਕੈਂਸਲੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਚਿਪਕਾਵੇਗਾ । ਇਹ ਸਪੈਸ਼ਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਾਲੀ ਕੈਂਸਲੇਸ਼ਨ ਸਟੈਂਪ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ 2021 ਦੇ ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਦਾ ਛਾਪਾ ਜਾਂ ਸਿਆਹੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੋ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ । ਇਹ ਕੈਂਸਲੇਸ਼ਨ ਸਟੈਂਪ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਕੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਪੋਸਟਲ ਮਾਰਕਿੰਗ ਵਰਤੋਂ ਵਜੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੈਂਸਲੇਸ਼ਨਸ ਕੀਮਤੀ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨਯੋਗ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਫਲੈਟਲਿਕ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ।
ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਟੈਂਪ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਲਾ ਜਾਂ ਸ਼ੌਕ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤੋਂ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਡਾਕ ਫਿਲੈਟਲਿਕਸ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕੀਮ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ । ਉਹ ਨਾਮਜ਼ਦ ਡਾਕਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਲੈਟਲਿਕਸ ਬਿਊਰੋਸ ਅਤੇ ਕਾਉਂਟਰਸ ਤੇ ਸਟੈਂਪ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਟੈਂਪਾਂ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ । ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ 200 ਰੁਪਏ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਕੇ ਇੱਕ ਫਿਲੈਟਲਿਕ ਜਮ੍ਹਾਂ ਖਾਤਾ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸਟੈਂਪਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਵਰਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਟੈਂਪਾਂ ਕੇਵਲ ਫਿਲੈਟਲਿਕ ਬਿਊਰੋਸ ਅਤੇ ਕਾਉਂਟਰਸ ਜਾਂ ਫਿਲੈਟਲਿਕ ਜਮ੍ਹਾਂ ਖਾਤਾ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਹੀ ਉਪਲਬਧ ਹਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੀਮਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਛਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਯੋਗ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ ਫਿਲੈਟਲਿਕ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਦੇ ਹਰਮਨਪਿਆਰੇ ਵਿਸ਼ੇ ਰਹੇ ਹਨ । 2015 ਵਿੱਚ ਡਾਕ ਵਿਭਾਗ ਨੇ 2 ਯਾਦਗਾਰੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੈੱਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ ਤੇ ਇੱਕ ਮਿਨੀਏਚਰ ਸ਼ੀਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ । 2016 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਦੂਜੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਸੂਰਿਯਾ ਨਮਸਕਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਯਾਦਗਾਰੀ ਡਾਕ ਟਿਕਟਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੈੱਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ । 2017 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਡਾਕ ਪ੍ਰਾਸ਼ਸਨ ਨੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ 10 ਯੋਗ ਆਸਣ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਟਿਕਟਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੈੱਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਅਕਸਰ  ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪਿਛਲੇ 6 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ । ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਪਿਕਚਰਸ ਨਾਲ ਯੋਗ ਦਿਵਸ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਜਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ । ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਬਰਫੀਲੀ ਰੇਂਜਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਯੋਗ ਕਰਦਿਆਂ , ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕੈਡੇਟਸ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਆਈ ਐੱਨ ਐੱਸ ਵਿਰਾਟ ਉੱਪਰ ਯੋਗ ਕਰਦਿਆਂ , ਆਈ ਡੀ ਵਾਈ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਨਾਲ ਰੇਤ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ , ਭਾਰਤੀ ਨੇਵੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਆਈ ਐੱਨ ਐੱਸ  ਉੱਪਰ ਭਾਰਤੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਯੋਗ ਪ੍ਰਫਾਰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ । ਮੌਜੂਦਾ ਫਿਲੇਟਲੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਆਈ ਡੀ ਵਾਈ ਦੇ ਮਨਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਜੋੜਦੀ ਹੈ ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀ  ਨੇ 11 ਦਸੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਅਪਣਾਏ ਗਏ ਆਪਣੇ ਮਤੇ ਵਿੱਚ 21 ਜੂਨ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਐਲਾਨਿਆ ਸੀ । 2015 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ।
ਇਸ ਸਾਲ ਕੋਵਿਡ 19 ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਜਿ਼ਆਦਾਤਰ ਈਵੈਂਟਸ ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਥੀਮ “ਯੋਗ ਨਾਲ ਰਹੋ , ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹੋ” ਨੂੰ ਵਰਚੁਅਲੀ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਨਗੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਬਹੁਤ ਸੁਚੇਤ ਹੋ ਕੇ ਲਾਕਡਾਊਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਇਹ ਵੱਡੀ ਪੋਸਟਲ ਯਾਦਗਾਰ ਗਤੀਵਿਧੀ , ਜਿਸ ਵਿੱਚ 800 ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਕੱਤਰ ਕਰਨਯੋਗ  ਕਈ ਫਿਲੈਟਲਿਕ ਮੌਕੇ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫਿਲੈਟਲਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ।