ai4bharat/Pralekha huggingface dataset:
ਸੜਕੀ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਅਥਾਰਿਟੀ  'ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿਜੀਟਲ' ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗਠਨ ਬਣਿਆ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੁਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਰੋਡ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਅਥਾਰਿਟੀ  ਯੂਨੀਕ ਕਲਾਊਡ ਅਧਾਰਿਤ ਅਤੇ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਸੰਚਾਲਿਤ ਬਿੱਗ ਡਾਟਾ ਅਨੈਲਾਟਿਕਸ ਪਲੈਟਫਾਰਮ - ਡਾਟਾ ਲੇਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਦੇ ਲਾਂਚ ਨਾਲ ‘ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿਜੀਟਲ‘ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਐੱਨਐੱਚਏਆਈ ਦਾ ਕੁੱਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਵਾਹ ਮੈਨੂਅਲ ਤੋਂ ਔਨਲਾਈਨ ਪੋਰਟਲ ਅਧਾਰਿਤ ਵਿੱਚ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ‘ਵਰਕਫਲੋ ਵਿਦ ਟਾਈਮਲਾਈਨਸ’ ਅਤੇ ‘ਅਲਰਟ ਮੈਕਾਨਿਜ਼ਮ’ ਸਹਿਤ ਸੰਪੂਰਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਾਗੂਕਰਨ ਪ੍ਰਚਾਲਨਾਂ ਨੂੰ ਕਨਫਿਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ, ਕੰਟ੍ਰੈਕਚੁਅਲ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀਆਂ ਹੁਣ ਕੇਵਲ ਪੋਰਟਲ ਜ਼ਰੀਏ ਹੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਡਵਾਂਸ ਅਨੈਲਾਟਿਕਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਡਾਟਾ ਲੇਕ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਵਿਲੰਬਾਂ , ਸੰਭਾਵਿਤ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਪੂਰਵ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਅਗਾਊਂ ਅਲਰਟ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ , ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਸਟੀਕ ਅਤੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲਏ ਜਾਣ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਗਮ ਬਣਾਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਡਾਟਾ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ।
ਐੱਨਐੱਚਏਆਈ ਦਾ ਦਾਅਵਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਰਕਮ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੰਬਿਤ ਸਾਲਸੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਇਤਹਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਵਾਦ ਜੈਨੇਰਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਡਾਟਾ ਲੇਕ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੈਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਕਾਰਜ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਜਾਣ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਪੋਰਟਲ ਅਧਾਰਿਤ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਨਾਲ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮੁਕਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਸੰਪੂਰਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਤੇ ਪੱਤਰਾਚਾਰ ਜੀਆਈਐੱਸ ਟੈਗਿੰਗ ਅਤੇ ਯੂਨੀਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਆਈਡੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲਿੰਕਡ ਕਲਾਊਡ ਅਧਾਰਿਤ ‘ਡਾਟਾ ਲੇਕ‘ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਫੌਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰਡ ਰਹਿਣਗੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪਵੇ ਤਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਐੱਨਐੱਚਏਆਈ ਦੇ ਸਾਰੇ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ / ਛੂਟਗ੍ਰਾਹੀ / ਸਲਾਹਕਾਰ / ਅਥਾਰਿਟੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ  / ਸੁਤੰਤਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ  ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਡਾਇਰੈਕਟਰ  / ਰੀਜਨਲ ਅਫਸਰਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਤੋਂ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਐੱਨਐੱਚਏਆਈ ਦਾ ਈ - ਦਫ਼ਤਰ ਮੌਡਿਊਲ ਵੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਮੇਕਿਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿ ਸਾਰੇ ਪੱਤਰਾਚਾਰ ਨਿਰਵਿਘਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਫੀਲਡ ਯੂਨਿਟਾਂ ਤੋਂ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਡਿਜੀਟਲੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਕਰ ਸਕਣ।
ਵਰਤਮਾਨ ਕੋਵਿਡ - 19 ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੰਗਠਨ ਕੰਮਕਾਜ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਐੱਨਐੱਚਏਆਈ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਸਰੀਰਕ ਸੰਪਰਕ ਦੇ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਰੂਪ ਤੋਂ ਫਾਇਲਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹੇ ਬਗੈਰ ਬਿਨਾ ਡਰ ਦੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾਪੂਰਵਕ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਲਕਿ ਲੌਕਡਾਊਨ ਮਿਆਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਐੱਨਐੱਚਏਆਈ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਡਾਟਾ ਲੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਡਾਟਾ ਲੇਕ ਕੋਈ ਦੇਰੀ ਨਹੀਂ, ਤੇਜ਼ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਰਨ, ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਨਾ ਗੁਆਚਣ, ਕਿਤੋਂ ਵੀ/ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਨਾਲ ਐੱਨਐੱਚਏਆਈ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਵੇਗਾ। ਇਹ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਲਿਆਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਹਿਤਧਾਰਕ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰੀਅਲ ਟਾਈਮ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਸੀਨੀਅਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਵਰਤੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲੇਖਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪੁਲਾੜ ਵਿਭਾਗ
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪੁਲਾੜ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਨਿਜੀ ਇਕਾਈਆਂ ਤੋਂ 27 ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ
ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ  ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ , ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ  ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਵਿਗਿਆਨ , ਐੱਮ ਓ ਐੱਸ ਪੀ ਐੱਮ ਓ , ਪ੍ਰਸੋਨਲ , ਜਨਤਕ ਸਿ਼ਕਾਇਤਾਂ , ਪੈਨਸ਼ਨ , ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਡਾਕਟਰ ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੱਜ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਵੱਖ ਪੁਲਾੜ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਨਿਜੀ ਇਕਾਈਆਂ ਤੋਂ 27 ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ । ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਵਹੀਕਲਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਲਾਂਚ ਕਰਨਾ , ਸੈਟੇਲਾਈਟਸ ਬਣਾਉਣਾ , ਮਾਲਕੀ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ , ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਅਧਾਰਿਤ ਸੇਵਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਨਾ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਸੈਗਮੈਂਟਸ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ, ਖੋਜ ਭਾਈਵਾਲੀ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨ ਸੇਵਾਵਾਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ । ਵਿਸ਼ਵ ਪੁਲਾੜ ਅਰਥਚਾਰਾ ਅਗਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਉੱਨਤੀ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਨਿਜੀ ਪੁਲਾੜ ਉਦਯੋਗ ਵਿਸ਼ਵੀ ਪੁਲਾੜ ਅਰਥਚਾਰੇ — ਪੁਲਾੜ ਅਧਾਰਿਤ ਸੇਵਾਵਾਂ , ਲਾਂਚ ਸੇਵਾਵਾਂ , ਸੈਟੇਲਾਈਟਸ ਅਤੇ ਲਾਂਚ ਵਹੀਕਲਸ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ , ਗਰਾਉਂਡ ਸੈਗਮੈਂਟ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਲਾਂਚ ਕਰਨਾ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ — ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ ।
ਅਕਾਦਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ , ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਤੱਕ ਪੁਲਾੜ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਜੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲਾੜ ਅਰਥਚਾਰਾ, ਵਧੇਰੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸਹੂਲਤਾਂ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਤੱਕ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਬਾਜਰਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਗੇ ਕਿਸਾਨ ਉਤਪਾਦਕ ਸੰਗਠਨ 
ਐਕਸਪੋ 2020 ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪਵੇਲੀਅਨ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਸੰਗੋਸ਼ਠੀ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਬਾਜਰਾ ਦੀ ਨਿਰਯਾਤ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਵੈਲਿਊ ਚੇਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
“ਖੁਰਾਕ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਆਜੀਵਿਕਾ” ਪਖਵਾੜੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਚਲ ਰਹੇ ਐਕਸਪੋ 2020 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆ ਪਵੇਲੀਅਨ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਗੋਸ਼ਠੀ ---‘ਭਾਰਤ : ਬਾਜਰਾ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਵੈਲਿਊ ਚੇਨ’ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਸੈਸ਼ਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨਿਰਯਾਤ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਬਾਜਰਾ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਅਵਸਰਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ।
ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੇ ਕਿਸਾਨ ਕਲਿਆਣ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਸਕੱਤਰ ਡਾ. ਅਭਿਲਕਸ਼ ਲਿਖੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਉਤਪਾਦਕ ਸੰਗਠਨਾਂ  ਤੋਂ ਨਾ ਸਿਰਫ ਬਾਜਰਾ ਦੀ ਵੈਲਿਊ ਚੇਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ, ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕੀਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਬਲਕਿ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਢਾਂਚਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਉਤਪਾਦਕ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚਲਦੇ ਹਾਂ।
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਮਹਾਸਭਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਾਯੋਜਿਤ ਅਤੇ 70 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2023 ਨੂੰ “ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜਰਾ ਵਰ੍ਹੇ” ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਨਾਜ ਦੇ ਸਿਹਤ ਲਾਭਾਂ ਅਤੇ ਬਦਲਦੀ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਦੇ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਉਪਯੁਕਤਤਾ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੇ ਕਿਸਾਨ ਕਲਿਆਣ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ  ਸੁਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੁਭਾ ਠਾਕੁਰ ਨੇ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜਰਾ ਵਰ੍ਹੇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦੇ ਪੋਸ਼ਣ ਲਾਭਾਂ ਅਤੇ ਵੈਲਿਊ ਚੇਨ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇ ਕੇ ਬਾਜਰਾ ਅਭਿਯਾਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਬਾਜਰਾ ਦੇ ਪੋਸ਼ਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਿਊਟ੍ਰੀਹਬ ਦੇ ਸੀਈਓ ਡਾ. ਬੀ ਦਯਾਕਰ ਰਾਓ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਾਜਰਾ ਦੇ ਕਈ ਸਿਹਤ ਲਾਭ ਹਨ, ਜੋ ਮੋਟਾਪਾ ਅਤੇ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਟਾਮਿਨ, ਖਣਿਜ ਅਤੇ ਫਾਈਟੋਕੈਮਿਕਲਸ ‘ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚੁਣੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਹਾਈਪਰਟੈਂਸ਼ਨ, ਪੇਟ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਟ੍ਰਾਈਗਲਿਸਰਾਈਡਸ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜਰਾ ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਵੋਤਮ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਤਕਨੀਕੀ, ਬਾਜਰਾ ਦੀ ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਮੁੱਲ ਤੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਕੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਜ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ  ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਕੁੰਤਲ ਸੇਨਸਰਮਾ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨੀਤੀਗਤ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਾਡੇ ਦੋ ਸੁਝਾਵ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੀਤੀਗਤ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੰਬੰਧੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ 2023 ਦੇ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜਰਾ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਸਰਾ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ  ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਉੱਦਮਾਂ ਦੀ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸੀ।
ਐੱਨਆਈਐੱਫਟੀਈਐੱਮ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਸੀ ਆਨੰਦਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਣਨ ਨੇ ਬਾਜਰਾ ਦੀ ਵੈਲਿਊ ਚੇਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਐੱਫਪੀਓ, ਐੱਸਐੱਚਜੀ ਅਤੇ ਸਹਿਕਾਰੀ ਕਮੇਟੀਆਂ ਨੂੰ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਤਾ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲਿੰਕੇਜ ਦੇਕੇ ਅਤੇ ਭੋਜਣ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਭੰਡਾਰਣ ਸਮਰੱਥਾ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਕੇ ਅਸੰਗਠਿਤ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।
‘ਖੁਰਾਕ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਆਜੀਵਿਕਾ’ ਪਖਵਾੜੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਅਤੇ ਐੱਫਪੀਓ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਭਿਨਵ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮਾਧਾਨ ਤੇ ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਬਾਜਰਾ-ਅਧਾਰਿਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
‘ਖੁਰਾਕ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਆਜੀਵਿਕਾ’ ਪਖਵਾੜੇ ਦਾ 2 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਸਮਾਪਨ ਹੋਵੇਗਾ।
ਆਰਥਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਕਮੇਟੀ
ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਉੱਜਵਲਾ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਟੀਚਾ ਸਬਸਿਡੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ
ਮਾਨਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਆਰਥਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਕੈਬਨਿਟ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਉੱਜਵਲਾ ਯੋਜਨਾ  ਦੇ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 12 ਸਿਲੰਡਰ ਭਰਾਉਣ ਲਈ 14.2 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਿਲੰਡਰ ਲਈ 200 ਰੁਪਏ ਦੀ ਸਬਸਿਡੀ ਦੇਣ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। 1 ਮਾਰਚ 2023 ਤੱਕ ਪੀਐੱਮਯੂਵਾਈ ਦੇ 9.59 ਕਰੋੜ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਹਨ।
ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2022-23 ਲਈ ਇਸਦਾ ਕੁੱਲ ਖਰਚਾ 6,100 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਤੇ 2023-24 ਲਈ 7,680 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਬਸਿਡੀ ਸਿੱਧੇ ਯੋਗ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਤੇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਭਾਵ ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ , ਭਾਰਤ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ  ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ  ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 22 ਮਈ, 2022 ਤੋਂ ਇਹ ਸਬਸਿਡੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਐੱਲਪੀਜੀ ਦੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੀਐੱਮਯੂਵਾਈ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਐੱਲਪੀਜੀ ਕੀਮਤਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਅਹਿਮ ਹੈ।
ਪੀਐੱਮਯੂਵਾਈ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਟੀਚਾ ਸਮਰਥਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐੱਲਪੀਜੀ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੀਐੱਮਯੂਵਾਈ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਐੱਲਪੀਜੀ ਅਪਨਾਉਣ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਾਲਣ ਦੇ ਬਦਲ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਸਕਣ। ਪੀਐੱਮਯੂਵਾਈ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਐੱਲਪੀਜੀ ਖਪਤ 2019-20 ਵਿੱਚ 3.01 ਰੀਫਿਲ ਤੋਂ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧ ਕੇ 2021-22 ਵਿੱਚ 3.68 ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪੀਐੱਮਯੂਵਾਈ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਇਸ ਟੀਚਾ ਸਬਸਿਡੀ ਲਈ ਯੋਗ ਹਨ।
ਇੱਕ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਈਂਧਨ ਵਜੋਂ ਤਰਲ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਗੈਸ  ਨੂੰ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਅਤੇ ਵਾਂਝੇ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮਈ 2016 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਉੱਜਵਲਾ ਯੋਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਲਗ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਐੱਲਪੀਜੀ ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਸੜਕੀ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਜਲ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਈਕੋਲੌਜੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ
ਸੜਕ ਪਰਿਵਹਨ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਜਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਲ ਨੂ ਬਚਾਉਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਪਲਬਧ ਜਲ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕਣਾ ਹੈ। ਇੰਡੀਅਨ ਪਲੰਬਿੰਗ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਕੋਲੌਜੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰੀ ਹੈ। ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਜਲ ਦੇ ਉਚਿਤ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀਪੂਰਬਕ ਉਪਯੋਗ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਜਲਜਮਾਵ  ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ‘ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਨਿਰੀਖਣ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਜਲ ਨਿਕਾਸੀ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਕਾਰਜ ਮੌਨਸੂਨ ਮਿਆਦ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਸਕੇ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਿਆਨ ਦਾ ਧਨ ਵਿੱਚ ਤੇ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਧਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੇ ਲਈ ਨਵਾਚਾਰ, ਉੱਦਮਤਾ, ਵਿਗਿਆਨ, ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਕੌਸ਼ਲ ਅਤੇ ਸਫਲ ਅਭਿਆਸ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਪੂਰਨ ਹੈ।
ਪੂਰੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਲਿੰਕ :-
https://youtu.be/4psAMGJ9PcA
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫਤਰ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਵਸ ‘ਤੇ ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀਆਂ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਅੱਜ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਵਸ ਦੇ ਅਵਸਰ ‘ਤੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਸੁਖਦੇਵ ਅਤੇ ਰਾਜਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀਆਂ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ।
ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਦੇਸ਼ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲੀਦਾਨ ਇੱਕ ਕਿਰਤੱਗ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਰੱਖੇਗਾ । ਜੈ ਹਿੰਦ!”
https://twitter.com/narendramodi/status/1241915487698563072
(
ਮਹਿਲਾ ਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਮਿਸ਼ਨ ਵਾਤਸਲਿਆ ਅਧੀਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ
ਮਿਸ਼ਨ ਵਾਤਸਲਿਆ ਯੋਜਨਾ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚਿਆਂ  ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਬਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤਰਜੀਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਡਮੈਪ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਐਡਵੋਕੇਸੀ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 'ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਛੱਡੋ' ਦੇ ਮਾਟੋ ਨਾਲ ਬਾਲ ਨਿਆਂ ਦੇਖਭਾਲ਼ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ, ਜੁਵੇਨਾਈਲ ਜਸਟਿਸ  ਐਕਟ, 2015 ਦੀਆਂ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਿਨਸੀ ਅਪਰਾਧਾਂ ਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ, 2012 ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਿਸ਼ਨ ਵਾਤਸਲਯ ਸਕੀਮ ਅਧੀਨ ਫੰਡ ਰਾਜਾਂ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਅਤੇ ਮੰਗਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਿਸ਼ਨ ਵਾਤਸਲਯ ਸਕੀਮ ਅਧੀਨ ਰਾਜਾਂ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਚਾਈਲਡ ਕੇਅਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ  ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਜੋ ਸਰੀਰਕ/ਮਾਨਸਿਕ ਅਸਮਰਥਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੂਨਿਟ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੀਸੀਆਈ’ਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਅਜਿਹੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਥੈਰੇਪੀ, ਸਪੀਚ ਥੈਰੇਪੀ, ਓਰਲ ਥੈਰੇਪੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਰ ਉਪਚਾਰਕ ਕਲਾਸਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਆਪਕ/ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਅਤੇ ਨਰਸ ਸਮੇਤ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸੀਸੀਆਈ’ਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਘਰਾਂ ਲਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਧਨ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸੈਨਤ ਭਾਸ਼ਾ, ਬ੍ਰੇਲ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਸਟਾਫ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਜ਼ੁਬਿਨ ਇਰਾਨੀ ਨੇ ਅੱਜ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ।
ਰਸਾਇਣ ਤੇ ਖਾਦ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਪ੍ਰਾਈਸਿੰਗ ਅਥਾਰਿਟੀ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਅਧੀਨ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਸ ਮੋਨੀਟਰਿੰਗ ਐਂਡ ਰਿਸੋਰਸ ਯੂਨਿਟ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ
ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਖਾਦ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਪ੍ਰਾਈਸਿੰਗ ਅਥਾਰਿਟੀ  ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਈਸ ਮੋਨੀਟਰਿੰਗ ਅਤੇ ਰਿਸੋਰਸ ਯੂਨਿਟ  ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਖਾਦ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਡੀ.ਵੀ. ਸਦਾਨੰਦ ਗੌੜਾ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
https://twitter.com/nppa_india/status/1293791139443519488
ਰਾਜ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਪੀਐੱਮਆਰਯੂ ਰਾਜ ਡਰੱਗ ਕੰਟਰੋਲਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਐੱਨਪੀਪੀਏ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ। ਪੀਐੱਮਆਰਯੂ ਸੁਸਾਇਟੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸੁਸਾਈਟੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਿਯਮ  / ਉਪ ਕਨੂੰਨ ਹਨ। ਪੀਐੱਮਆਰਯੂ ਦੀ ਗਵਰਨਿੰਗ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਿਤਧਾਰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਐੱਨਪੀਪੀਏ ਨੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਪਬਲੀਸਿਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਸ ਮੋਨੀਟਰਿੰਗ  ਨਾਮ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸੈਕਟਰ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਕੇਰਲ, ਓਡੀਸ਼ਾ, ਗੁਜਰਾਤ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਹਰਿਆਣਾ, ਨਾਗਾਲੈਂਡ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਪੰਜਾਬ, ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸਮੇਤ 12 ਰਾਜ / ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਐੱਮਆਰਯੂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਐੱਨਪੀਪੀਏ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਸਾਰੇ 36 ਰਾਜਾਂ / ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਐੱਮਆਰਯੂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਹੈ। ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪੀਐੱਮਆਰਯੂ ਦੇ ਆਵਰਤੀ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਆਵਰਤੀ ਦੋਨੋਂ ਖਰਚ ਐੱਨਪੀਪੀਏ ਦੁਆਰਾ ਭਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਪ੍ਰਾਈਸਿੰਗ ਅਥਾਰਿਟੀ  ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ / ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਐੱਮਆਰਯੂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਐੱਨਪੀਪੀਏ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਪੀਐੱਮਆਰਯੂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕ ਕੰਮ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ, ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੂੰ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਐੱਨਪੀਪੀਏ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਪੀਐੱਮਆਰਯੂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਐੱਨਪੀਪੀਏ ਦੇ ਸਹਿਭਾਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤੰਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਐੱਨਪੀਪੀਏ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ / ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧਿਤ ਰਾਜ ਡਰੱਗ ਕੰਟਰੋਲਰਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਗੇ।
ਐੱਨਪੀਪੀਏ ਕੋਵਿਡ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਤਹਿਤ ਐੱਚਸੀਕਿਯੂ, ਪੈਰਾਸਿਟਾਮੋਲ, ਵੈਕਸੀਨ, ਇਨਸੁਲਿਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਸਹਿਤ ਜੀਵਨ ਰੱਖਿਅਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸਹਿਜ ਉਪਲਬਧਤਾ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਵਿਡ -19 ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਐੱਨਪੀਪੀਏ ਨੇ ਇਹ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਪੀਐੱਮਆਰਯੂ ਖੇਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਦਵਾਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਕਿਫਾਇਤੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰੇਗੀ।
ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਰਕਸ਼ਾ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਐਸਸੀਓ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ
ਮੁੱਖ ਝਲਕੀਆਂ :ਰਕਸ਼ਾ ਮੰਤਰੀ ਅੱਜ ਦੁਸ਼ਾਂਬੇ ਦੇ 3 ਦਿਨਾਂ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏਭਲਕੇ ਐਸਸੀਓ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਬੈਠਕ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨਗੇਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਨਗੇਰਕਸ਼ਾ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਤਾਜਿਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹਮਰੁਤਬਾ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਸੰਭਾਵਨਾ
ਰਕਸ਼ਾ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਸ਼ੰਘਾਈ ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਸੰਗਠਨ  ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਲਾਨਾ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ 27-29 ਜੁਲਾਈ 2021 ਨੂੰ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਦੇ ਦੁਸ਼ਾਂਬੇ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਲਾਨਾ ਬੈਠਕ ਵਿਚ, ਐਸਸੀਓ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਰੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕ ਬਿਆਨ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿਖੇ ਸੰਬੋਧਨ 28 ਜੁਲਾਈ, 2021 ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ।
https://twitter.com/DefenceMinIndia/status/1419886239679877121?s=20
ਦੁਸ਼ਾਂਬੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ, ਰਕਸ਼ਾ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਤਾਜਿਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹਮਰੁਤਬਾ ਕਰਨਲ ਜਨਰਲ ਸ਼ੈਰਲੀ ਮਿਰਜ਼ੋ ਨਾਲ ਦੁਬੱਲੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਪਸੀ ਹਿੱਤ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤਾਜਿਕਸਤਾਨ ਇਸ ਸਾਲ ਐਸਸੀਓ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ.
------------------------------------
ਏ ਬੀ ਬੀ /ਨਾਮਪੀ/ਕੇ ਏ /ਡੀ ਕੇ /ਸੈਵੀ
(Visitor Counter : 109
ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਆਲਮੀ ਬਹੁ-ਆਯਾਮੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਸੂਚਕ ਅੰਕ 'ਤੇ ਪ੍ਰੈੱਸ ਨੋਟ
ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਨੂੰ ਨੋਡਲ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਲਮੀ ਬਹੁ-ਆਯਾਮੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਸੂਚਕ ਅੰਕ  ਦੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਹੈ। ਆਲਮੀ ਐੱਮਪੀਆਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ 29 ਚੋਣਵੇਂ ਆਲਮੀ ਸੂਚਕ ਅੰਕ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੀ ਪਰਖਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। “ਸੁਧਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਆਲਮੀ ਸੂਚਕ ਅੰਕ " ਅਭਿਆਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮਾਪਦੰਡਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੂਚਕ ਅੰਕ ਦੀ ਸਵੈ-ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤੋਂ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਬਾਰੇ, ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਆਖਰੀ ਮੀਲ ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਕੈਬਨਿਟ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨੋਡਲ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬਾਕਾਇਦਾ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
2. ਆਲਮੀ ਬਹੁ-ਆਯਾਮੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਸੂਚਕ ਅੰਕ  107 ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁ-ਆਯਾਮੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਪ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਯੂਐੱਨਡੀਪੀ ਦੀਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਲਈ ਆਕਸਫੋਰਡ ਪਾਵਰਟੀ ਐਂਡ ਹਿਊਮਨ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ  ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ  ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2010 ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਗਲੋਬਲ ਐੱਮਪੀਆਈ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਫੋਰਮ  ਵਿਖੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3. ਆਲਮੀ ਬਹੁ-ਆਯਾਮੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਸੂਚਕ ਅੰਕ  ਦੀ ਗਣਨਾ ਸਰਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਹਰੇਕ ਘਰ ਵਿੱਚ 10 ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਪੌਸ਼ਟਿਕਤਾ, ਬਾਲ ਮੌਤ ਦਰ, ਸਕੂਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਸਾਲਾਂ, ਸਕੂਲ ਹਾਜ਼ਰੀ, ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਬਾਲਣ, ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ, ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ, ਬਿਜਲੀ, ਮਕਾਨ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਸਿਹਤ ਸਰਵੇਖਣ  ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ  ਅਤੇ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿਗਿਆਨ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਨ  ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਐੱਮਪੀਆਈ 2020 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਐੱਨਐੱਫਐੱਚਐੱਸ 4  ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਐੱਮਪੀਆਈ ਅੰਕ 0.123 ਅਤੇ 27.91 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈੱਡ ਕਾਉਂਟ ਅਨੁਪਾਤ ਵਾਲੇ 107 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ 62 ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕ ਜਿਵੇਂ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ , ਭੂਟਾਨ , ਨੇਪਾਲ , ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ , ਚੀਨ , ਮਿਆਂਮਾਰ  ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ  ਦੀ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਨਵੀਨਤਮ ਐੱਨਐੱਫਐੱਚਐੱਸ 5  ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਐੱਨਐੱਫਐੱਚਐੱਸ 4 ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੈਰਾਮੀਟਰਾਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਵੱਛਤਾ, ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਬਾਲਣ, ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸਕੀਮਾਂ ਅਤੇ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਰਾਹੀਂ ਸੁਧਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਰਵੇਖਣ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
4. ਐੱਮਪੀਆਈ ਲਈ ਨੋਡਲ ਏਜੰਸੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਨੇ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਆਯਾਮੀ ਗ਼ਰੀਬੀ ਸੂਚਕ ਤਾਲਮੇਲ ਕਮੇਟੀ  ਬਣਾਈ ਹੈ। ਐੱਮਪੀਆਈਸੀਸੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸੰਯੁਕਤਾ ਸਮੱਦਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਤੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ  ਮੈਂਬਰ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਮੰਤਰਾਲਾ / ਵਿਭਾਗ, ਡਬਲਿਊਸੀਡੀ, ਦੂਰਸੰਚਾਰ, ਐੱਮਓਐੱਸਪੀਆਈ, ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਵਿਕਾਸ, ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ, ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਵੰਡ, ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ, ਸਿੱਖਿਆ, ਮਕਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਮਾਮਲੇ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ, ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ / ਵਿਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਸੂਚਕ ਅੰਕ ਦੇ ਦਸ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਓਪੀਐੱਚਆਈ ਅਤੇ ਯੂਐੱਨਡੀਪੀ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਮੁਹਾਰਤ ਲਈ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਐੱਮਪੀਆਈਸੀਸੀ ਦੀ ਉਦਘਾਟਨੀ ਮੀਟਿੰਗ 2 ਸਤੰਬਰ 2020 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ। ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਲਈ ਐੱਮਪੀਆਈ ਪੈਰਾਮੀਟਰ ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸੁਧਾਰ ਕਾਰਜ ਯੋਜਨਾ  ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਹਨ। ਐੱਮਪੀਆਈਸੀਸੀ ਐੱਸਆਰਏਪੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰੇਗੀ।
ਮਹਿਲਾ ਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਤਰੂ ਵੰਦਨਾ ਯੋਜਨਾ
ਸਾਰੀਆਂ ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਣ  ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਂਵਾਂ   ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਤਰੂ ਵੰਦਨਾ ਯੋਜਨਾ  ਦੇ ਤਹਿਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਜੀਵਿਤ ਬੱਚੇ ਲਈ ਲਾਭ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਯੋਗ ਹਨ। ਜਨਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯੋਜਨਾ  ਦੇ ਤਹਿਤ ਸੰਸਥਾਗਤ ਜਣੇਪੇ ਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਾਭ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ। ਜੇਐੱਸਵਾਈ ਅਧੀਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਜਣੇਪਿਆਂ ਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨ ਵਾਲੀਆਂ 19 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਗਰਭਵਤੀ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਦਾ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਅੰਕੜਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। 2018-19 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 29.1.2021 ਤੱਕ ਕੁੱਲ 1,83,12,303 ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੇ ਪੀਐੱਮਐੱਮਵੀਵਾਈ ਅਧੀਨ ਲਾਭ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਜੁਬਿਨ ਇਰਾਨੀ ਨੇ ਅੱਜ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ।
ਰੇਲ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਜਨਜਾਤੀਯ ਗੌਰਵ ਦਿਵਸ ਦੇ ਅਵਸਰ ’ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਸ਼ਿਵਨੀ ਵੈਸ਼ਣਵ ਨੇ ਰੇਲ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਬਿਰਸਾ ਮੁੰਡਾ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਪਾਂਜਲੀਆਂ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ
ਭਾਰਤੀ ਰੇਲ ਨੇ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਜਨਜਾਤੀਯ ਗੌਰਵ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ
ਰੇਲ, ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਸ਼ਿਵਨੀ ਵੈਸ਼ਣਵ ਨੇ ਅੱਜ ਰੇਲ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਭਗਵਾਨ ਬਿਰਸਾ ਮੁੰਡਾ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਪਾਂਜਲੀਆਂ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਲ 2021 ਤੋਂ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ “ਬਿਰਸਾ ਮੁੰਡਾ” ਦੀ ਜਯੰਤੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ 15 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ‘ਜਨਜਾਤੀਯ ਗੌਰਵ ਦਿਵਸ’ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਾ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਸੀ ਬਲਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਵੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣਕਾਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਜਨਜਾਤੀਯ ਅੰਦੋਲਨ ਉਲਗੁਲਾਨ  ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਅੱਬਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਨਜਾਤੀਯ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਭਾਰਤੀ ਰੇਲ ਵਿੱਚ ਜਨਜਾਤੀਯ ਗੌਰਵ ਦਿਵਸ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਅਵਸਰ ’ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੇਲ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ’ਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੈਨਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਅਵਸਰ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਰੇਲ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ’ਤੇ ਜਨ ਸੰਬੋਧਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਡੀਓ ਕਿਲਪ ਵੀ ਚਲਾਏ ਗਏ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਖੇਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਦੁਆਰਾ ਔਨਲਾਈਨ ਕੁਵਿਜ਼, ਨਿਬੰਧ ਅਤੇ ਪੇਂਟਿੰਗ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵੀ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਖੇਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀਆਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਟੀਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲੋਕ ਗੀਤ ਗਾਏ ਗਏ।
ਪਿਛਲੇ 8 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲਈ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਦੇ ਅਵਸਰਾਂ ਨੂੰ ਗਤੀ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਸਰਕਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਆਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ- ਮਾਨਵ ਸੰਸਾਧਨ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ
ਮਾਨਵ ਸੰਸਾਧਨ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਰਮੇਸ਼ ਪੋਖਰਿਯਾਲ 'ਨਿਸ਼ੰਕ' ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਤੇ ਖਾਸਕਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਆਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਫੈਸਲੇ ਲਏ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ 986.47 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਯਾਂਗਯਾਂਗ  ਵਿੱਖੇ ਸਿੱਕਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ  ਦਾ ਸਥਾਈ ਕੈਂਪਸ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸਿੱਕਮ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 15 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੀ 300 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਅਲਾਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 265.94 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਬਚੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਾਰੀ ਹੈ।
ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਮਿਜ਼ੋਰਮ, ਮੇਘਾਲਿਆ, ਨਾਗਾਲੈਂਡ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਪੁਦੂਚੇਰੀ ਵਿਖੇ 6 ਐੱਨਆਈਟੀ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ 4371.90 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਲਾਗਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸੰਸ਼ੋਧਿਤ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਲਾਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਹ ਐੱਨਆਈਟੀ 31 ਮਾਰਚ 2022 ਤੋਂ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਸਥਾਈ ਕੈਂਪਸਾਂ ਤੋਂ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੈਂਪਸਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਮਰੱਥਾ 6320 ਹੈ।
ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ, ਡੇਅਰੀ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ , ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ
ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ , ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਅੱਜ ਉੱਤਰੀ ਸੂਬਿਆਂ — ਜੰਮੂ ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ , ਪੰਜਾਬ , ਹਰਿਆਣਾ , ਦਿੱਲੀ , ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ , ਉੱਤਰਾਖੰਡ , ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ , ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਲੱਦਾਖ਼ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਰਚੁਅਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਗਈ । ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਵਿਭਾਗ , ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ , ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਕੱਤਰਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ । ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ , ਸਕੀਮ ਫਾਇਦਿਆਂ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਧਨ ਤੇ ਫੀਲਡ ਵਿੱਚ ਡੇਅਰੀ ਸਕੀਮਾਂ ਨੂੰ ਬੇਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਫਾਇਦੇ ਲੈ ਸਕਣ ।
ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਫੈਸਲਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲਾਈਵ ਸਟਾਕ ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀਯ ਗੋਕੁਲ ਮਿਸ਼ਨ ਸਕੀਮ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਬ੍ਰੀਡਰ ਫਾਰਮ ਉੱਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰਾ ਉੱਦਮੀਆਂ ਦਾ ਹੈ । ਆਰ ਜੀ ਐੱਮ ਤਹਿਤ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਬ੍ਰੀਡ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਫਾਰਮ ਅਤੇ ਉੱਚ ਜਨੈਟਿਕ ਮੈਰਿਟ ਵਛੀਆਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ 50% ਪੂੰਜੀ ਸਬਸਿਡੀ ਉਪਲਬੱਧ ਹੋਵੇਗੀ । ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਈਵ ਸਟਾਕ ਮਿਸ਼ਨ  ਪਸ਼ੂ , ਡੇਅਰੀ , ਪੋਲਟ੍ਰੀ , ਭੇਡਾਂ , ਬੱਕਰੀ ਅਤੇ ਸੂਰ ਪਾਲਣ , ਫੀਡ ਅਤੇ ਚਾਰਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੇਰੋਜ਼ਗਾਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕਾਂ ਲਈ ਬੇਹਤਰ ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ , ਜੋ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਲਈ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕਰੇਗਾ । ਇਸ ਲਈ ਹਬ ਸਪੋਕ ਮਾਡਲ ਰਾਹੀਂ 50% ਸਬਸਿਡੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ।
ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਡੇਅਰੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਜੋ ਦੁੱਧ ਖਰੀਦ , ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ , ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ , ਦੁੱਧ ਦੀ ਗੁਣਵਤਾ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਾਂ ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ । ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਕੰਟਰੋਲ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਫਲੈਟਿਕ ਟੀਕਾਕਰਣ ਦੁਆਰਾ ਪਸ਼ੁਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਤੇ ਜੋਖਿਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪੋਲਟ੍ਰੀ ਤੇ ਵੈਟਨਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ , ਰੋਗ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਵੈਟਨਰੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ । ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਵੈਟਨਰੀ ਯੁਨਿਟ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਤੱਕ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹੂਲਤ ਦੇਣਗੇ ।
ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ , ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਜਿ਼ਲ੍ਹਾ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਨਾਲ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਪਸ਼ੂ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਕੀਮ ਫਾਇਦਿਆਂ ਲਈ ਬੇਹਤਰ ਆਊਟਰੀਚ ਦੇਣ ਲਈ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ । ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਮੰਤਰਾਲਾ ਖੇਤਰ ਦੀ ਹੋਰ ਪ੍ਰਗਤੀ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰਖੇਗਾ ।
ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਕੱਤਰੇਤ
ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਪਾਰਸੀ ਨਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ, ਨਵਰੋਜ਼ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਵਧਾਈਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ
ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਐੱਮ ਵੈਂਕਈਆ ਨਾਇਡੂ ਨੇ ਪਾਰਸੀ ਨਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ, ਨਵਰੋਜ਼ ਦੀ ਪੂਰਵ ਸੰਧਿਆ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਾ ਪੂਰਾ ਮੂਲ-ਪਾਠ ਨਿਮਨਲਿਖਤ ਹੈ –
“ਮੈਂ ਪਾਰਸੀ ਨਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ 'ਨਵਰੋਜ਼' ਦੇ ਪਾਵਨ ਅਵਸਰ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਤਿਅਧਿਕ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ 'ਨਵਰੋਜ਼' ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ, ਸਭ ਦੇ ਲਈ ਦਇਆ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਪਾਰਸੀ ਸਮੁਦਾਇ ਨੇ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਰਬਪੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
'ਨਵਰੋਜ਼' ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਅਪਣੱਤ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦਾ ਇੱਕ ਅਵਸਰ ਹੈ।
ਮੈਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤ ਕੇ ਅਤੇ ਕੋਵਿਡ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਵਰੋਜ਼ ਮਨਾਉਣ।
ਮੈਂ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਵਰ੍ਹਾ ਸਾਡੇ ਸਭ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਦਭਾਵਨਾ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਿਆਵੇ। ਸਭ ਨੂੰ ਨਵਰੋਜ਼ ਮੁਬਾਰਕ।”