ਮਾਈਕਰੋ , ਸਮਾਲ ਅਤੇ ਮੀਡੀਅਮ ਉੱਦਮ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਐੱਮਐੱਸਐੱਮਈ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ
ਸੂਖਮ, ਲਘੂ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉੱਦਮ ਮੰਤਰਾਲਾ  ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਦਮਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਉਤਪਤੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ  ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕ੍ਰੈਡਿਟ-ਲਿੰਕਡ ਸਬਸਿਡੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ/ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਕੇ ਗੈਰ-ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੂਖਮ ਉੱਦਮ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਬਸਿਡੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੋਇਰ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਵੂਮੈਨ ਕੋਇਰ ਸਕੀਮ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਮੰਤਰਾਲਾ ਮਹਿਲਾ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੀਐੱਮਈਜੀਪੀ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਸੂਖਮ-ਉਦਮ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੂਖਮ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਲਈ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਗਾਰੰਟੀ ਫੰਡ ਟਰੱਸਟ  ਯੋਗ ਮੈਂਬਰ ਉਧਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੂਖਮ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਉੱਦਮਾਂ ਲਈ ਜਮਾਨਤ ਮੁਕਤ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਅਤੇ/ਜਾਂ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਮੁਫਤ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਲਈ ਗਰੰਟੀ ਕਵਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੀਜੀਟੀਐੱਮਐੱਸਈ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀਆਂ ਲਈ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਗਾਰੰਟੀ ਕਵਰੇਜ ਦੀ ਸੀਮਾ ਵਧਾ ਕੇ 85 ਫੀਸਦੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀਆਂ ਲਈ ਵਾਧੂ ਰਿਆਇਤ ਵਜੋਂ, ਸੀਜੀਟੀਐੱਮਐੱਸਈ ਨੇ ਸਾਲਾਨਾ ਗਾਰੰਟੀ ਫੀਸ 10 ਫ਼ੀਸਦ ਤੱਕ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜਨਤਕ ਖਰੀਦ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਧ ਰਾਹੀਂ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ/ਵਿਭਾਗਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਾਲੇ ਸੂਖਮ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਸਾਲਾਨਾ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 3 ਫੀਸਦੀ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੰਤਰਾਲਾ ਐੱਸਐੱਮਈਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕਈ ਹੋਰ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੇ ਐੱਮਐੱਸਐੱਮਈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਈਕਰੋ ਅਤੇ ਸਮਾਲ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਕਲੱਸਟਰ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ , ਟੂਲ ਰੂਮ ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਕੇਂਦਰ, ਰਵਾਇਤੀ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੀ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤੀ ਲਈ ਫੰਡ ਯੋਜਨਾ , ਖਰੀਦ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਸਹਾਇਤਾ  ਯੋਜਨਾ, ਉੱਦਮਤਾ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ  ਹਨ।
ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਵਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮਤਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ  ਮੌਜੂਦਾ ਜਾਂ ਸੰਭਾਵੀ ਉੱਦਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਖਰੀ ਮੀਲ ਤੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਸਮੇਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਡਬਲਿਊਈਪੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਅਟਲ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਮਿਸ਼ਨ , ਅਟਲ ਟਿੰਕਰਿੰਗ ਲੈਬਾਂ, ਅਟਲ ਇਨਕਿਊਬੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਉੱਦਮੀਆਂ ਲਈ ਅਟਲ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਈਕੋ-ਸਿਸਟਮ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਏਗੀ, ਉੱਦਮਤਾ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਵੇਗੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਕਰੇਗੀ। ਇਹ ਹੋਰ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਉੱਦਮਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥ ਨੈੱਟਵਰਕ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੀਨਦਿਆਲ ਅੰਤੋਦਯਾ ਯੋਜਨਾ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਜੀਵਿਕਾ ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਗ੍ਰਾਮ ਉੱਦਮ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਸਵੈ-ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੂਹ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸੂਖਮ ਯੂਨਿਟ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਅਸਮ ਵਿੱਚ 18.09.2015 ਤੋਂ 30.06.2020 ਅਤੇ 01.07.2020 ਤੋਂ 27.07.2023 ਤੱਕ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਦਯਮ ਆਧਾਰ ਪੋਰਟਲ ਅਤੇ ਉਦਯਮ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੇ ਐੱਮਐੱਸਐੱਮਈਜ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਅਨੁਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਨੁਸੂਚੀ
ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਅਸਮ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ 18.09.2015 ਤੋਂ 30.06.2020 ਤੱਕ ਉਦਯਮ ਆਧਾਰ  ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਅਤੇ 01.07.2020 ਤੋਂ 27.07.2023 ਤੱਕ ਉਦਯਮ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪੋਰਟਲ  'ਤੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸੂਖਮ, ਲਘੂ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉੱਦਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ।
|
|
ਸਰਬ ਭਾਰਤੀ
|
|
ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੇ ਐੱਮਐੱਸਐੱਮਈਜ਼ ਦਾ ਫ਼ੀਸਦ
|
|
ਉਦਯਮ 
|
|
19.43
|
|
ਯੂਏਐੱਮ 
|
|
15.67
|
|
ਅਸਮ
|
|
|
|
ਉਦਯਮ 
|
|
2.14
|
|
ਯੂਏਐੱਮ 
|
|
0.34
ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੂਖਮ, ਲਘੂ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉਦਯੋਗ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਭਾਨੂ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਵਰਮਾ ਨੇ ਅੱਜ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ।