ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫਤਰ
ਸਮਾਰਟ ਇੰਡੀਆ ਹੈਕਾਥੌਨ 2020 ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਫਿਨਾਲੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸੰਬੋਧਨ ਦਾ ਮੂਲ–ਪਾਠ
ਆਪ ਏਕ ਸੇ ਬੜ੍ਹਕਰ ਏਕ Solutions ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੋ Challenges ਹਨ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ Solution ਤਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹੀ ਹਨ, Data, Digitization ਅਤੇ Hi-tech Future ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ Aspirations ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਥੀਓ, ਸਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਮਾਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬੀਤੀਆਂ ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਏਕ ਸੇ ਬੜ੍ਹਕਰ ਏਕ ਬਿਹਤਰੀਨ ਸਾਇੰਟਿਸਟ, ਬਿਹਤਰੀਨ Technicians, Technology Enterprise leaders ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਲੇਕਿਨ ਇਹ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਦੀ ਹੋਈ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਉਤਨੀ ਹੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਖੁਦ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਸੇ ਸੋਚ ਨਾਲ ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ Innovation ਦੇ ਲਈ, Research ਦੇ ਲਈ, Design ਦੇ ਲਈ, Development ਦੇ ਲਈ, Enterprise ਦੇ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ Eco-system ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ Quality of Education ‘ਤੇ, 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ Technology ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ Education system ਵੀ ਉਤਨਾ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਈ-ਵਿਦਯਾ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਅਟਲ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਮਿਸ਼ਨ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਇੰਟਿਫਿਕ ਟੈਂਪਰਾਮੈਂਟ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਅਨੇਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਸਪੋਰਟਸ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ Talent ਨੂੰ ਮਾਡਰਨ ਫੈਸਿਲਿਟੀਜ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ, ਰਿਸਰਚ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਰਲਡ ਕਲਾਸ 20 Institutes of Eminence ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਮਿਸ਼ਨ, ਔਨਲਾਈਨ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਲਈ ਨਵੇਂ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਸਮਾਰਟ ਇੰਡੀਆ ਹੈਕਾਥੌਨ ਜਿਹੇ ਇਹ ਅਭਿਯਾਨ, ਪ੍ਰਯਤਨ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ Education ਹੋਰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣੇ, ਮਾਡਰਨ ਬਣੇ, ਇੱਥੋਂ ਦੇ Talent ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਅਵਸਰ ਮਿਲੇ।
ਸਾਥੀਓ, ਇਸ ਕੜੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਨਵੀਂ Education Policy ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਲਿਸੀ, 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ-ਉਮੀਦਾਂ ਅਤੇ ਆਕਾਂਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਯਤਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। 5 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੇਸ਼-ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਹਰ ਬਿੰਦੂ ‘ਤੇ ਵਿਆਪਕ Debate ਅਤੇ Discussions ਹੋਏ ਹਨ, ਹਰ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਨੀਤੀ ਬਣੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸੱਚੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਭਾਵੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਆਕਾਂਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟੇ ਹੋਏ ਨਵੇਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਖੇਤਰ, ਹਰ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ Policy Document ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਕਿ 130 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਅਧਿਕ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀਆਂ Aspirations ਦਾ Reflection ਵੀ ਹੈ।
ਸਾਥੀਓ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇਖਦੇ ਹੋਵੋਗੇ, ਅੱਜ ਵੀ ਅਨੇਕ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਜੱਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਇੰਟਰੈਸਟ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਾਂ - ਬਾਪ ਦਾ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦਾ, ਦੋਸਤਾਂ ਦਾ, ਪੂਰੇ environment ਦਾ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਬਜੈਕਟਸ ਪੜ੍ਹਨ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਅਪ੍ਰੋਚ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਅਜਿਹੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੜ੍ਹੀ - ਲਿਖੀ ਤਾਂ ਹੈ, ਲੇਕਿਨ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੈ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ, ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਡਿਗਰੀਆਂ ਦੇ ਅੰਬਾਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧੂਰਾਪਨ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ Confidence ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕਮੀ ਉਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਲਾਈਫ ਦੀ Journey ‘ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਥੀਓ, ਨਵੀਂ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਪਾਲਿਸੀ ਜ਼ਰੀਏ ਇਸੇ ਅਪ੍ਰੋਚ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਇੱਕ ਸਿਸਟੇਮੈਟਿਕ ਰਿਫਾਰਮ, ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ Intent ਅਤੇ Content, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ Transform ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਯਤਨ ਹੈ।
ਸਾਥੀਓ, ਸਾਡੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਿਲਪੀ, ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸਿੱਖਿਆਸਾਸ਼ਤਰੀ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਬੇਡਕਰ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਅਜਿਹੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸੁਲਭ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਹ Education Policy, Job seekers ਦੀ ਬਜਾਏ Job Creators ਬਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਬਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਡੇ Mindset ਵਿੱਚ, ਸਾਡੀ ਅਪ੍ਰੋਚ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਿਫਾਰਮ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਯਤਨ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਲਿਸੀ ਦੇ ਫੋਕਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਯੁਵਾ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰ ਸਕੇਗਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ Job ਕਰਨੀ ਹੈ, Service ਕਰਨੀ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ Entrepreneur ਬਣਨਾ ਹੈ।
ਸਾਥੀਓ, ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ-Language ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵਿਸ਼ਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਵਜ੍ਹਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਾਲ ‘ਤੇ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਨਪਣ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਿਲਿਆ। ਹੁਣ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਪਾਲਿਸੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣਗੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੋਰ ਵਿਕਾਸ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਤਾਂ ਵਧਾਉਣਗੀਆਂ ਹੀ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਉਣਗੀਆਂ। ਸਾਡੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ, ਸਦੀਆਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਅਨੁਭਵ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦਾ ਹੁਣ ਹੋਰ ਵਿਸਤਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਰਿਚੈ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਹੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ।
ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟੈਲੇਂਟ ਹੋਰ ਵਧੇਗਾ ਤੇ ਪ੍ਰਫੁੱਲਿਤ ਹੋਣ ਲਈ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਅਵਸਰ ਹੋਣਗੇ, ਉਹ ਸਹਿਜ ਹੋ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਦਬਾਅ ਦੇ ਨਵੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜ ਸਕਣਗੇ। ਵੈਸੇ ਵੀ ਅੱਜ GDP ਦੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ top 20 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੀ ਗ੍ਰਹਿ ਭਾਸ਼ਾ, ਮਾਤ੍ਰ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਸਮਝ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਲਈ ਦੂਜੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਬਲ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਇਹੀ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤੀ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਉਪਯੋਗੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਸ ਤਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਜੀਵਨ ਵੀ ਘੱਟ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਲਲਾਇਤ ਹੈ।
ਸਾਥੀਓ, ਨਵੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖਾਸ ਗੱਲ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ Local ‘ਤੇ ਜਿਤਨਾ ਫੋਕਸ ਹੈ, ਉਤਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ Global ਦੇ ਨਾਲ Integrate ਕਰਨ ‘ਤੇ ਵੀ ਬਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਿੱਥੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਆਵਾਂ, ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸੁਭਾਵਿਕ ਸਥਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਹੀ Top Global Institutions ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ campus ਖੋਲ੍ਹਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ Word Class Exposure ਅਤੇ Opportunities ਵੀ ਮਿਲਣਗੀਆਂ ਅਤੇ Global Competition ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਿਆਰੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਸੰਸਥਾਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਦਾ ਹੱਬ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੇਗੀ।
ਸਾਥੀਓ, ਦੇਸ਼ ਦੀ ਯੁਵਾ ਸ਼ਕਤੀ ‘ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਭਰੋਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਕਿਉਂ ਹੈ, ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਫੇਸ ਸ਼ੀਲਡਸ ਦੀ ਡਿਮਾਂਡ ਇਕਦਮ ਵਧ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਡਿਮਾਂਡ ਨੂੰ 3D Printing ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ‘ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਅੱਗੇ ਆਏ। PPEs ਅਤੇ ਦੂਜੇ Medical Devices ਲਈ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਯੁਵਾ ਇਨੋਵੇਟਰਸ, ਯੁਵਾ Entrepreneurs ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹਰ ਤਰਫ ਹੈ। ਆਰੋਗਯ ਸੇਤੂ ਐਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯੁਵਾ ਡਿਵੈਲਪਰਸ ਨੇ ਕੋਵਿਡ ਦੀ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰੀਨ ਮੀਡੀਅਮ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸਾਥੀਓ, ਆਪ ਸਭ ਯੁਵਾ, ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਦੇ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ Aspiration ਦੀ ਊਰਜਾ ਹੋ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਗ਼ਰੀਬ ਨੂੰ ਇੱਕ Better Life ਦੇਣ ਦੇ, Ease of Living ਦੇ ਸਾਡੇ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਇਹ ਮੰਨਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਚੁਣੌਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਯੁਵਾ ਟੱਕਰ ਨਾ ਲੈ ਸਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਸਮਾਧਾਨ ਨਾ ਢੂੰਡ ਸਕੇ। ਹਰ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯੁਵਾ ਇਨੋਵੇਟਰਸ ਦੀ ਤਰਫ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਮਾਰਟ ਇੰਡੀਆ ਹੈਕਾਥੌਨ ਜ਼ਰੀਏ ਵੀ ਬੀਤੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦੁਭੁਤ Innovations ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਇਸ Hackathon ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਆਪ ਸਭ ਯੁਵਾ ਸਾਥੀ, ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ solutions ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੋਗੇ।
ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਬਹੁਤ - ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ।