|
ਸਿਹਤ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲਾ
|
ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿ਼ੰਦਗੀ ਬਚਾਊ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਉਪਲਬੱਧਤਾ
- ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਸੂਬਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸਮੇਤ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਜਿ਼ੰਮੇਵਾਰੀ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਹੈ । ਫਿਰ ਵੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਮਿਸ਼ਨ  ਤਹਿਤ ਸੂਬਿਆਂ / ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਿ਼ੰਦਗੀ ਬਚਾਊ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਮੈਡੀਕਲ ਉਪਕਰਣ ਦੀ ਕਾਫੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਸਮੇਤ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿਹਨਾਂ ਕੋਲ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚ ਹੈ , ਨੂੰ ਕਫਾਇਤੀ ਅਤੇ ਮਿਆਰੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਨਾ ਹੈ ।
ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਉਪਲਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਜੇਬਾਂ ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਖਰਚੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਮਿਸ਼ਨ  ਮੁਫ਼ਤ ਦਵਾਈਆਂ ਸੇਵਾ ਪਹਿਲਕਦਮੀ  ਰੋਲਆਊਟ ਕੀਤੀ ਹੈ ।
ਇਸ ਤਹਿਤ ਸੂਬਿਆਂ ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੀਆਂ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਲੋੜਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਦਵਾਈਆਂ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ / ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ , ਗੁਣਵਤਾ ਅਸ਼ੋਰੈਂਸ , ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਵੇਅਰ ਹਾਊਸਿੰਗ , ਪ੍ਰੈਸਕ੍ਰਿਪਸ਼ਨ ਆਡਿਟ , ਸਿ਼ਕਾਇਤਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਰਣ ਅਤੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਆਈ ਟੀ ਇਨੇਬਲਡ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਡੀ ਵੀ ਡੀ ਐੱਮ ਐੱਸ  ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਉਪਲਬੱਧਤਾ ਅਤੇ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਦੀ ਸਹੀ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਉਪਲਬੱਧ ਹੈ । ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬੱਧ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਹੂਲਤ ਅਨੁਸਾਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ।
1. ਸਬ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰ , ਹੈਲਥ ਅਤੇ ਵੈੱਲਨੈੱਸ ਸੈਂਟਰ  — 105
2. ਮੁੱਢਲੇ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ , ਹੈਲਥ ਅਤੇ ਵੈੱਲਨੈੱਸ ਸੈਂਟਰ  — 172
3. ਸਮੂਹ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ  — 455
4. ਜਿ਼ਲ੍ਹਾ ਹਸਪਤਾਲ  — 544
ਪਰ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਸੂਬੇ ਤੋਂ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅੰਤਰ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਜੋੜਨ ਲਈ ਲਚਕੀਲਾਪਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਮੁਫ਼ਤ ਦਵਾਈ ਸੇਵਾ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਤਹਿਤ ਖਰੀਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਗੁਣਵਤਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਲਈ ਸੰਚਾਲਿਤ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਹਨ :—
1. ਸਾਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਖਰੀਦ ਢੰਗ ਤਰੀਕਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਗੁੱਡ ਮੈਨੁਫੈਕਚਰਿੰਗ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸੇਸ  ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਜਾਣ ।
2. ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰੇਕ ਬੈਚ ਦੀ ਪੋਸਟ ਸਪਲਾਈ ਟੈਸਟਿੰਗ ਹੋਵੇ ।
ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰੂਰਲ ਹੈਲਥ ਮਿਸ਼ਨ  2005 ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸੂਬਾ / ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚ ਯੋਗ ਕਫਾਇਤੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵਤਾ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਨਾ ਹੈ , ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੱਕ ਹੈ । ਇਸ ਵੇਲੇ ਐੱਨ ਆਰ ਐੱਚ ਐੱਮ , ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਲਥ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਛੋਟਾ ਮਿਸ਼ਨ ਹੈ ।
ਐੱਨ ਐੱਚ ਐੱਮ ਤਹਿਤ ਜਣੇਪਾ ਸਿਹਤ , ਬੱਚੇ ਦੀ ਸਿਹਤ , ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ , ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ , ਸਰਬਵਿਆਪਕ ਟੀਕਾਕਰਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਰੋਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਟੀ.ਬੀ. , ਐੱਚ ਆਈ ਡੀ / ਏਡਜ਼ , ਪਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ , ਜਿਵੇਂ ਡੇਂਗੂ , ਕਾਲਾ ਅਜ਼ਰ , ਕੋੜ ਆਦਿ ਲਈ ਕਈ ਮੁਫ਼ਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਸਮੇਤ ਸਹਿਯੋਗ ਹਾਸਲ ਹੈ । ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਨੀ ਸਿ਼ਸ਼ੂ ਸੁਰਕਸ਼ਾ ਕਾਰਯਕ੍ਰਮ   , ਰਾਸ਼ਟਰੀਯ ਬਾਲ ਸਵਾਸਥਯ ਕਾਰਯਕ੍ਰਮ   । ਇੰਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਆਫ ਫ੍ਰੀ ਡਰਗਸ ਅਤੇ ਫ੍ਰੀ ਡਾਇਗਨੋਸਟਿਕਸ ਸਰਵਿਸ ਇਨੀਸਿ਼ਏਟਿਵਸ , ਪੀ ਐੱਮ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਾਇਲਸਿੱਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੁਆਲਿਟੀ ਅਸ਼ੋਰੈਂਸ ਫਰੇਮ ਵਰਕ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ।
ਐੱਨ ਐੱਚ ਐੱਮ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪਹੁੰਚ ਲਈ ਸੁਧਾਰ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਮੋਬਾਈਲ ਮੈਡੀਕਲ ਯੁਨਿਟਸ  ਅਤੇ ਟੈਲੀ ਮੈਡੀਸਨ ਨੂੰ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ।
ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸਰਕਾਰ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਸਬ ਸੈਂਟਰਾਂ ਅਤੇ ਮੁੱਢਲੇ ਹੈਲਥ ਸੈਂਟਰਾਂ ਨੂੰ ਹੈਲਥ ਅਤੇ ਵੈੱਲਨੈੱਸ ਸੈਂਟਰਾਂ ਵਜੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਮੁੱਚੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ , ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਵੈਂਟਿਵ ਹੈਲਥ ਕੇਅਰ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਲਈ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ । ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ , ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜਨ ਆਰੋਗਯ ਯੋਜਨਾ  ਸਮਾਜਿਕ ਆਰਥਿਕ ਜਾਤੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ  ਅਨੁਸਾਰ ਤਕਰੀਬਨ 10.74 ਕਰੋੜ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਹਰੇਕ ਸਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰ 5 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਹੈਲਥ ਕਵਰੇਜ ਮੁਹੱਈਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਪੀ ਐੱਮ ਜੇ ਏ ਵਾਈ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ, ਜਨਤਕ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਇਸ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਨਿਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਡਾਕਟਰ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵੀਣ ਪਵਾਰ ਨੇ ਅੱਜ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।