ਨਵੀਂਨ ਅਤੇ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਤੀਸਰੇ ‘ਆਰਈ–ਇਨਵੈਸਟ 2020’ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਸੰਬੋਧਨ ਦਾ ਮੂਲ–ਪਾਠ
ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਦੇ ਮਹਾਮਹਿਮ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਦੇ ਮਹਾਮਹਿਮ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਮੇਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ, ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, ਲੈਫ਼ਟੀਨੈਂਟ ਗਵਰਨਰਜ਼ ਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਮਹਿਮਾਨ ਸਾਹਿਬਾਨ, ਮੈਂ ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼ ਦੇ ਮਹਾਮਹਿਮ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ‘ਰੀਇਨਵੈਸਟ’ ਦੇ ਤੀਸਰੇ ਸੰਸਕਰਣ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣਾ ਅਦਭੁੱਤ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਅਖੁੱਟ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਮੈਗਾਵਾਟਸ ਤੋਂ ਗੀਗਾਵਾਟਸ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਅਸੀਂ ‘ਇੱਕ ਸੂਰਜ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਇੱਕ ਗ੍ਰਿੱਡ’ ਦੀ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ’ਚ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਹਕੀਕਤ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਮਿੱਤਰੋ,
ਪਿਛਲੇ 6 ਸਾਲਾਂ ’ਚ, ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਪਸਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰੇਕ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਯਕੀਨੀ ਹੋ ਸਕੇ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕੇ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਅਸੀਂ ਅਖੁੱਟ ਸਰੋਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਊਰਜਾ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਸਾਰ ਕਰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਤੱਥ ਦੇਣਾ ਚਾਹਾਂਗਾ।
ਅੱਜ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਖੁੱਟ ਬਿਜਲੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਚੌਥੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਖੁੱਟ ਊਰਜਾ ਸਮਰੱਥਾ ਇਸ ਵੇਲੇ 136 ਗੀਗਾ ਵਾਟਸ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਡੀ ਕੁੱਲ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਲਗਭਗ 36 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2022 ਤੱਕ, ਅਖੁੱਟ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਧ ਕੇ 220 ਗੀਗਾਵਾਟਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਸਾਡੀ ਸਲਾਨਾ ਅਖੁੱਟ ਊਰਜਾ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਸਾਲ 2017 ਤੋਂ ਕੋਲਾ ਅਧਾਰਿਤ ਤਾਪ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 6 ਸਾਲਾਂ ’ਚ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸਥਾਪਿਤ ਅਖੁੱਟ ਊਰਜਾ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਢਾਈ–ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਸਥਾਪਿਤ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ 13–ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਿੱਤਰੋ,
ਅਖੁੱਟ ਊਰਜਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਹਾਲੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਸੀਂ ਅਖੁੱਟ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਸਰਮਾਇਆ ਲਾਇਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਤੇ ਪੱਧਰ ਨੇ ਲਾਗਤਾਂ ਹੇਠਾਂ ਲੈ ਆਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਵਿਖਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਨੀਤੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਰਥ–ਸ਼ਾਸਤਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਜ, ਭਾਰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2 ਡਿਗਰੀ ਪਾਲਣਾ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਮਿੱਤਰੋ,
ਊਰਜਾ ਦੇ ਸਵੱਛ ਸਰੋਤਾਂ ਵੱਲ ਸਾਡਾ ਪਰਿਵਰਤਨ ਪਹੁੰਚ, ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਬਿਜਲੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ 2.5 ਕਰੋੜ ਜਾਂ 25 ਮਿਲੀਅਨ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਊਰਜਾ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮੰਤਰਾਲੇ ਜਾਂ ਵਿਭਾਗ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮੁੱਚੀ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਟੀਚਾ ਬਣੇ। ਸਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਊਰਜਾ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਹਾਸਲ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਐੱਲਈਡੀ ਬੱਲਬ, ਐੱਲਈਡੀ ਸਟ੍ਰੀਟ–ਲਾਈਟਾਂ, ਸਮਾਰਕ–ਮੀਟਰਜ਼, ਬਿਜਲਈ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਘਟਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਊਰਜਾ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ‘ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ–ਕੁਸੁਮ’ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਜਣ ਲਈ ਸੂਰਜ ਰਾਹੀਂ ਤਿਆਰ ਹੋਈ ਬਿਜਲੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾ ਕੇ ਸਾਡੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇਣਾ ਸਾਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ।
ਮਿੱਤਰੋ,
ਭਾਰਤ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਖੁੱਟ ਊਰਜਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਤਰਜੀਹੀ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 6 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਖੁੱਟ ਊਰਜਾ ਖੇਤਰ ’ਚ ਲਗਭਗ 6 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਜਾਂ 64 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਖੁੱਟ ਊਰਜਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਨਿਰਮਾਣ ਧੁਰਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਈ ਕਾਰਣ ਦੇਵਾਂਗਾ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਖੁੱਟ ਊਰਜਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਰਮਾਇਆ ਕਿਉਂ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਖੁੱਟ ਊਰਜਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਦਾਰ ਨੀਤੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਪਣੇ ਖ਼ੁਦ ਦੇ ਦਮ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਵਾਲ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਖੁੱਟ ਊਰਜਾ–ਅਧਾਰਿਤ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਅਖੁੱਟ ਊਰਜਾ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ 24 ਘੰਟੇ ਅਤੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਸੱਤੇ ਦਿਨ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵਾਚਾਰਕ ਬੋਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੂਰਜੀ–ਪੌਣ ਹਾਈਬ੍ਰਿੱਡ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਬਾਰੇ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਬਕ ਪਤਾ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋੲ ਸੋਲਰ ਸੈੱਲਜ਼ ਤੇ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਲਈ ਮੰਗ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ 36 ਗੀਗਾਵਾਟ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਸਾਡੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ ਦੀ ਤਰਜ਼ ’ਤੇ ਹਨ। ਸਾਡਾ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਊਰਜਾ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ। ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਪੀਐੱਲਆਈ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਸੀਂ ਉੱਚ–ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਾਲੇ ਸੋਲਰ ਮੌਡਿਊਲਜ਼ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦੇਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ‘ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨਾ ਅਸਾਨ’ ਬਣਾਉਣਾ ਸਾਡੀ ਉੱਚ ਤਰਜੀਹ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਸੁਧਾ ਲਈ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿਕਾਸ ਸੈੱਲਜ਼ ਤੇ ਐੱਫ਼ਡੀਆਈ ਸੈੱਲਜ਼ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਅੱਜ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰੇਕ ਪਿੰਡ ਤੇ ਲਗਭਗ ਹਰੇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਬਿਜਲੀ ਤੱਕ ਹੈ। ਭਲਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਦੀ ਮੰਗ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧੇਗੀ। ਅਗਲੇ ਦਹਾਕੇ ਲਈ ਅਖੁੱਟ ਊਰਜਾ ਤਾਇਨਾਤੀ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 1.5 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਜਾਂ 20 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਲਗਭਗ ਦੇ ਆਰਡਰ ਦੀਆਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਆਸ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ, ਡਿਵੈਲਪਰਜ਼ ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਖੁੱਟ ਊਰਜਾ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਮਿੱਤਰੋ,
ਇਹ ਸਮਾਰੋਹ ਅਖੁੱਟ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਬੰਧਿਤ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਉਦਯੋਗ, ਨੀਤੀ ਘਾੜਿਆਂ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਿਚਾਰ–ਵਟਾਂਦਰੇ ਫਲਦਾਇਕ ਰਹਿਣਗੇ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਊਰਜਾ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣ ’ਚ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ।
ਤੁਹਾਡਾ ਧੰਨਵਾਦ।