ਖਪਤਕਾਰ ਮਾਮਲੇ, ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਵੰਡ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਕੇਂਦਰੀ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਤਹਿਤ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਖਰੀਦ ਨੀਤੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ, ਇਕਸਾਰ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ-ਅੰਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਤੈਅ ਸਮੇਂ  ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਂਦੇ ਝੋਨੇ ਨੂੰ ਖੁਰਾਕ ਨਿਗਮ / ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ / ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਮੁੱਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਰਹਿਤ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ  'ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਲਈ ਖਰੀਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਤਪਾਦਕ / ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਐੱਮਐੱਸਪੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੀਆ ਕੀਮਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਖੁੱਲੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਵੇਚਣ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਹੈ।
ਰਾਜ ਭਰ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ ਉਤਪਾਦਨ, ਮੰਡੀਕਰਨ ਯੋਗ ਵਾਧੂ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ, ਐੱਮਐੱਸਪੀ, ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਮਾਰਕੀਟ ਰੇਟਾਂ ਦੀ ਮੰਗ, ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਆਦਿ ਜਿਹੇ ਕਈ ਕਾਰਕਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਲਈ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਰਾਜਾਂ ਮੁਤਾਬਿਕ ਖਰੀਦ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ-
|
|
ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਲਈ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ
|
|

|
|
ਲੜੀ ਨੰਬਰ
|
|
ਰਾਜ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
|
|
ਕੇਐੱਮਐੱਸ 2015-16
|
|
ਕੇਐੱਮਐੱਸ 2016-17
|
|
ਕੇਐੱਮਐੱਸ 2017-18
|
|
ਕੇਐੱਮਐੱਸ 2018-19
|
|
ਕੇਐੱਮਐੱਸ 2019-20
|
|
1
|
|
ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
|
|
43.36
|
|
37.24
|
|
40.00
|
|
48.06
|
|
55.33
|
|
2
|
|
ਤੇਲੰਗਾਨਾ
|
|
15.79
|
|
35.96
|
|
36.18
|
|
51.90
|
|
74.54
|
|
3
|
|
ਅਸਾਮ
|
|
0.42
|
|
0.46
|
|
0.35
|
|
1.03
|
|
2.11
|
|
4
|
|
ਬਿਹਾਰ
|
|
12.25
|
|
12.34
|
|
7.93
|
|
9.49
|
|
13.41
|
|
5
|
|
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
|
|
0.16
|
|
0.13
|
|
0.14
|
|
0.13
|
|
0.15
|
|
6
|
|
ਛੱਤੀਸਗੜ
|
|
34.42
|
|
40.22
|
|
32.55
|
|
39.71
|
|
52.24
|
|
7
|
|
ਗੁਜਰਾਤ
|
|
0.01
|
|
0.01
|
|
0.00
|
|
0.09
|
|
0.14
|
|
8
|
|
ਹਰਿਆਣਾ
|
|
28.61
|
|
35.83
|
|
39.92
|
|
39.41
|
|
43.07
|
|
9
|
|
ਝਾਰਖੰਡ
|
|
2.06
|
|
1.39
|
|
1.43
|
|
1.53
|
|
2.55
|
|
10
|
|
ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ
|
|
0.07
|
|
0.08
|
|
0.13
|
|
0.09
|
|
0.10
|
|
11
|
|
ਕਰਨਾਟਕ
|
|
0.55
|
|
0.00
|
|
0.00
|
|
0.59
|
|
0.41
|
|
12
|
|
ਕੇਰਲ
|
|
3.82
|
|
3.08
|
|
3.29
|
|
4.65
|
|
4.83
|
|
13
|
|
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
|
|
8.49
|
|
13.14
|
|
10.96
|
|
13.95
|
|
17.40
|
|
14
|
|
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ
|
|
2.30
|
|
3.09
|
|
1.79
|
|
5.80
|
|
11.67
|
|
15
|
|
ਓਡੀਸ਼ਾ
|
|
33.69
|
|
36.30
|
|
32.87
|
|
44.47
|
|
47.98
|
|
16
|
|
ਪੁਡੂਚੇਰੀ
|
|
0.00
|
|
0.00
|
|
0.00
|
|
0.00
|
|
0.00
|
|
17
|
|
ਪੰਜਾਬ
|
|
93.50
|
|
110.52
|
|
118.33
|
|
113.34
|
|
108.76
|
|
18
|
|
ਐਨਈਐਫ 
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
0.07
|
|
0.14
|
|
19
|
|
ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ
|
|
11.92
|
|
1.44
|
|
10.11
|
|
12.94
|
|
22.04
|
|
20
|
|
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
|
|
29.10
|
|
23.54
|
|
28.75
|
|
32.33
|
|
37.90
|
|
21
|
|
ਉਤਰਾਖੰਡ
|
|
5.98
|
|
7.06
|
|
0.38
|
|
4.62
|
|
6.82
|
|
22
|
|
ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ
|
|
15.68
|
|
19.23
|
|
16.73
|
|
19.79
|
|
18.38
|
||
|
Total
|
|
342.18
|
|
381.06
|
|
381.84
|
|
443.99
|
|
519.97
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ  'ਤੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਝੋਨੇ ਦਾ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:

|
|
ਸਾਲ ਝੋਨਾ
|
||
|
ਆਮ
|
|
ਗ੍ਰੇਡ ‘ਏ’
|
|
2015-16
|
|
1410
|
|
1450
|
|
2016-17
|
|
1470
|
|
1510
|
|
2017-18
|
|
1550
|
|
1590
|
|
2018-19
|
|
1750
|
|
1770
|
|
2019-20
|
|
1815
|
|
1835
ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ-
|
|
ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ
|
|

|
||
|
ਲੜੀ ਨੰਬਰ.
|
|
ਰਾਜ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
|
|
ਕੇਐੱਮਐੱਸ 2015-16
|
|
ਕੇਐੱਮਐੱਸ 2016-17
|
|
ਕੇਐੱਮਐੱਸ 2017-18
|
|
ਕੇਐੱਮਐੱਸ 2018-19
|
|
ਕੇਐੱਮਐੱਸ 2019-20
|
|
|
||
|
1
|
|
ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ
|
|
74.89
|
|
74.52
|
|
81.66
|
|
82.35
|
|
86.38
|
||
|
2
|
|
ਤੇਲੰਗਾਨਾ
|
|
30.47
|
|
51.73
|
|
62.62
|
|
66.70
|
|
73.37
|
||
|
3
|
|
ਅਸਾਮ
|
|
51.25
|
|
47.27
|
|
52.84
|
|
52.21
|
|
50.98
|
||
|
4
|
|
ਬਿਹਾਰ
|
|
68.02
|
|
82.39
|
|
80.93
|
|
61.56
|
|
60.53
|
||
|
5
|
|
ਚੰਡੀਗੜ
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
||
|
6
|
|
ਛਤੀਸਗੜ
|
|
57.89
|
|
80.48
|
|
49.31
|
|
65.27
|
|
65.00
|
||
|
7
|
|
ਗੁਜਰਾਤ
|
|
17.02
|
|
19.30
|
|
18.91
|
|
19.12
|
|
19.73
|
||
|
8
|
|
ਹਰਿਆਣਾ
|
|
41.45
|
|
44.53
|
|
45.23
|
|
45.16
|
|
48.24
|
||
|
9
|
|
ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ
|
|
6.46
|
|
5.72
|
|
5.13
|
|
6.16
|
|
-
|
||
|
10
|
|
ਝਾਰਖੰਡ
|
|
28.82
|
|
38.42
|
|
40.78
|
|
28.94
|
|
31.91
|
||
|
11
|
|
ਕਾਰਨਾਟਕ
|
|
30.21
|
|
26.05
|
|
30.17
|
|
34.31
|
|
36.76
|
||
|
12
|
|
ਕੇਰਲਾ
|
|
5.49
|
|
4.37
|
|
5.21
|
|
5.78
|
|
6.14
|
||
|
13
|
|
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼
|
|
35.47
|
|
42.27
|
|
41.24
|
|
44.95
|
|
48.02
|
||
|
14
|
|
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ
|
|
25.93
|
|
31.10
|
|
27.31
|
|
32.76
|
|
31.83
|
||
|
15
|
|
ਓਡੀਸ਼ਾ
|
|
58.75
|
|
83.26
|
|
65.51
|
|
77.34
|
|
80.37
|
||
|
16
|
|
ਪੁਡੂਚੇਰੀ
|
|
0.44
|
|
0.52
|
|
0.43
|
|
0.63
|
|
-
|
||
|
17
|
|
ਪੰਜਾਬ
|
|
118.23
|
|
115.86
|
|
133.82
|
|
128.22
|
|
117.82
|
||
|
18
|
|
ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ
|
|
7.95
|
|
8.15
|
|
8.12
|
|
7.93
|
|
-
|
||
|
19
|
|
ਤਮਿਲਨਾਡੂ
|
|
75.17
|
|
23.69
|
|
66.39
|
|
61.31
|
|
71.81
|
||
|
20
|
|
ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ
|
|
125.01
|
|
137.54
|
|
132.74
|
|
155.45
|
|
155.24
|
||
|
21
|
|
ਉਤਰਾਖੰਡ
|
|
6.39
|
|
6.30
|
|
6.47
|
|
6.18
|
|
6.54
|
||
|
22
|
|
ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ
|
|
159.54
|
|
153.03
|
|
149.67
|
|
162.42
|
|
155.70
|
||
|
|
|
ਕੁੱਲ
|
|
1024.86
|
|
1076.51
|
|
1104.49
|
|
1144.73
|
|
1146.38
|
||
|ਡੀਏਸੀ ਅਤੇ ਐੱਫਡਬਲਿਊ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਚੌਥੇ ਅਗਾਊਂ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਖਪਤਕਾਰ ਮਾਮਲਿਆਂ, ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਵੰਡ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਦਾਨਵੇ ਰਾਓਸਾਹਿਬ ਦਾਦਾਰਾਓ ਨੇ ਅੱਜ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ।