ਕਿਰਤ ਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਸਰਬ ਭਾਰਤੀ ਉਪਭੋਗਤਾ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕ ਅੰਕ — ਮਈ 2021
ਮੁੱਖ ਅੰਸ਼ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਸਰਬ ਭਾਰਤੀ ਖ਼ਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕ ਅੰਕੜਾ  ਮਈ 2021, 8 ਅੰਕ ਵੱਧ ਕੇ 1,049  ਅਤੇ 1,057  ਅੰਕਾਂ ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ ।ਇਹ ਵਾਧਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਆਮ ਅੰਕੜੇ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਗਰੁੱਪ ਅੰਕੜਾ  ਅਤੇ  ਕਣਕ ਦਾ ਆਟਾ , ਬੱਕਰੀ ਦਾ ਮੀਟ , ਤਾਜ਼ੀ ਮੱਛੀ , ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਤੇਲ , ਮੁੰਗਫਲੀ ਦਾ ਤੇਲ , ਦਾਲਾਂ , ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ।ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ ਪੀ ਆਈ — ਏ ਐੱਲ ਅਤੇ ਸੀ ਪੀ ਆਈ — ਆਰ ਐੱਲ ਦੇ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਬਿੰਦੂ ਮੁੱਦਰਾਸਫਿਤੀ ਦਰ ਵਿੱਚ 2.94 % ਅਤੇ 3.12 % ਮਈ 2021 ਵਿੱਚ ਵਧਿਆ ਹੈ , ਜਦਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 2.66 % ਅਤੇ 2.94 % ਸੀ ।ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਸੀ ਪੀ ਆਈ — ਏ ਐੱਲ ਅਤੇ ਸੀ ਪੀ ਆਈ — ਆਰ ਐੱਲ ਦੇ ਅਨਾਜ ਅੰਕ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਮੁੱਦਰਾਸਫਿਤੀ ਵੀ ਮਈ 2021 ਵਿੱਚ 1.54 % ਅਤੇ 1.71 % ਵਧੀ ਹੈ , ਜਦਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ਵਿੱਚ ਇਹ 1.24 % ਅਤੇ 1.54 % ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੀ ।
ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ
1. ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ  ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਲਈ ਖ਼ਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਧਾ  ਅੰਕ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਕਾਮਿਆਂ ਲਈ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਤੇ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕ  ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ।
2. ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਖਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕ ਅੰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਸੂਬੇ ਦੁਆਰਾ  ਅੰਕ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਕਾਮਿਆਂ ਲਈ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ  ਹਰੇਕ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਸਰਬ ਭਾਰਤੀ ਖ਼ਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕ ਅੰਕੜਾ  ਮਈ 2021 ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ 8 ਅੰਕ ਵੱਧ ਕੇ 1,049  ਅਤੇ 1,057  ਅੰਕਾਂ ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ । ਇਹ ਵਾਧਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਆਮ ਅੰਕੜੇ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਯੋਗਦਾਨ ਅਨਾਜ  6.67 ਅੰਕ ਅਤੇ  6.16 ਅੰਕ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਮੁੱਖ ਕਣਕ ਦਾ ਆਟਾ , ਬੱਕਰੀ ਦਾ ਮੀਟ , ਤਾਜ਼ੀ ਮੱਛੀ , ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਤੇਲ , ਮੁੰਗਫਲੀ ਦਾ ਤੇਲ , ਦਾਲਾਂ , ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ ਹੈ ।
ਸੂਬੇ ਤੋਂ ਸੂਬੇ ਦਰਮਿਆਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ ਚੜ੍ਹਾਅ ਆਉਂਦਾ ਹੈ । 18 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ 17 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਅਤੇ 2 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਘਾਟਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੰਮੂ ਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 3 ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ । ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਸੂਬਾ ਅੰਕ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 1247 ਅੰਕ ਦਰਸਾ ਰਿਹਾ ਹੈ , ਜਦਕਿ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 815 ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੈ ।
ਪੇਂਡੂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 18 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ 1 ਤੋਂ 14 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ 2 ਅੰਕ ਹਰੇਕ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ । ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਅੰਕ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ 1231 ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ , ਜਦਕਿ ਬਿਹਾਰ 835 ਅੰਕਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ।
ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਖਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਅੰਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ  ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤ ਜੰਮੂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ  ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵਾਧਾ ਕਣਕ ਆਟਾ , ਜਵਾਰ , ਦਾਲਾਂ , ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਤੇਲ , ਮੁੰਗਫਲੀ ਦਾ ਤੇਲ , ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਤੇ ਫਲ , ਤਾਜ਼ਾ ਮੱਛੀ , ਤਾਜ਼ਾ / ਖੁਸ਼ਕ ਮੱਛੀ , ਬੱਕਰੀ ਦਾ ਮੀਟ , ਦੁੱਧ , ਖੰਡ , ਗੁੜ , ਸੂਤੀ ਕੱਪੜਾ, ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਇਸਦੇ ਉਲਟ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਖਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਅੰਕੜੇ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਾਟਾ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਸੂਬਾ  ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ  ਚਾਵਲ , ਪਿਆਜ਼ , ਤਾਜ਼ੀ ਮੱਛੀ , ਹਰੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਅਤੇ ਹਲਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ।
ਸੀ ਪੀ ਆਈ — ਏ ਐੱਲ ਅਤੇ ਸੀ ਪੀ ਆਈ — ਆਰ ਐੱਲ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਬਿੰਦੂ ਮੁੱਦਰਾਸਫਿਤੀ ਦਰ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਮਈ 2021 ਵਿੱਚ 2.94 % ਅਤੇ 3.12 % ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ , ਜਦਕਿ ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ਵਿੱਚ ਇਹ 2.66 % ਅਤੇ 2.94 % ਸੀ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਵੇਲੇ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 8.40 % ਅਤੇ 8.12 % ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੀ । ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਮਈ 2021 ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਮੁੱਦਰਾਸਫਿਤੀ ਦਰ 1.54 % ਅਤੇ 1.73 % ਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ , ਜਦਕਿ ਅਪ੍ਰੈਲ 2021 ਵਿੱਚ ਇਹ 1.24 % ਅਤੇ 1.54 % ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੀ । ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 10.40 % ਅਤੇ 10.21 % ਸੀ ।
1. All-India Consumer Price Index Number :
|
|
Group
|
|
Agricultural Labourers
|
|
Rural Labourers
|
|
|
|
April,2021
|
|
May,2021
|
|
April,2021
|
|
May,2021
|
|
General Index
|
|
1041
|
|
1049
|
|
1049
|
|
1057
|
|
Food
|
|
983
|
|
992
|
|
990
|
|
999
|
|
Pan, Supari, etc.
|
|
1802
|
|
1809
|
|
1815
|
|
1822
|
|
Fuel & Light
|
|
1125
|
|
1131
|
|
1120
|
|
1126
|
|
Clothing, Bedding &Footwear
|
|
1053
|
|
1056
|
|
1068
|
|
1070
|
|
Miscellaneous
|
|
1094
|
|
1097
|
|
1097
|
|
1101
ਕੇਂਦਰੀ ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ  ਸ਼੍ਰੀ ਸੰਤੋਸ਼ ਗੰਗਵਾਰ ਨੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਬੋਲਦਿਆਂ ਕਿਹਾ , ਸੀ ਪੀ ਆਈ — ਏ ਐੱਲ ਅਤੇ ਸੀ ਪੀ ਆਈ — ਆਰ ਐੱਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਵਾਧਾ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਜਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਅਸਰ ਪਾਵੇਗਾ ।
ਡੀ ਜੀ ਕਿਰਤ ਬਿਊਰੋ ਸ਼੍ਰੀ ਡੀ ਪੀ ਐੱਸ ਨੇਗੀ ਨੇ ਅੰਕੜੇ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ , ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਜਨਰਲ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਕਣਕ ਆਟਾ , ਬੱਕਰੀ ਦਾ ਮੀਟ , ਤਾਜ਼ਾ ਮੱਛੀ , ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਤੇਲ , ਮੁੰਗਫਲੀ ਦਾ ਤੇਲ , ਦਾਲਾਂ , ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲ , ਦਵਾਈਆਂ , ਬਾਲਣ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੇਲ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ।“ਸ਼੍ਰੀ ਡੀ ਪੀ ਐੱਸ ਨੇਗੀ ਨੇ ਹੋਰ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਦੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, “ਹੋਰ ਕੀਮਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੀ ਪੀ ਆਈ ਏ ਐੱਲ ਅਤੇ ਆਰ ਐੱਲ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧੀ ਹੈ” ।
ਸੀ ਪੀ ਆਈ — ਏ ਐੱਲ ਅਤੇ ਆਰ ਐੱਲ ਦੇ ਜੂਨ 2021 ਦੇ ਅੰਕੜੇ 20 ਜੁਲਾਈ 2021 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ।