ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਬੁੱਧੀਸਟ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਬੋਧਗਯਾ ਵਿੱਚ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ
ਸੰਪਰਕ  ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਯੁਵਾਵਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਬੁੱਧੀਸਟ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਬੁੱਧੀਸਟ ਸਰਕਿਟ ਟ੍ਰੇਨ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਸਨ
ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ
-
4 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ 8 ਅਕਤੂਬਰ, 2021 ਤੱਕ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਬੁੱਧੀਸਟ ਸਰਕਿਟ ਟ੍ਰੇਨ ਫੈਮ  ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
-
ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹਵਾਈ, ਰੇਲ ਅਤੇ ਸੜਕ ਸੰਪਰਕ ਸਹਿਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ
-
ਆਈਆਰਸੀਟੀਸੀ ਨੇ ਬੁੱਧੀਸਟ ਸਪੈਸ਼ਲ ਟ੍ਰੇਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਆਈਆਰਸੀਟੀਸੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ
ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰਾਲਾ ਨੇ 5 ਅਕਤੂਬਰ, 2021 ਨੂੰ ਬੁੱਧੀਸਟ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਬੋਧਗਯਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੇ ਮਹਾਨਿਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੀ ਜੀ. ਕਮਲਾ ਵਰਧਨ ਰਾਵ , ਬਿਹਾਰ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਡਾਇਰੈਕਟਰ , ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਧਿਕਾਰੀ  ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੇ ਹੋਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਬੁੱਧੀਸਟ ਸਰਕਿਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਯਤਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀਸਟ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਦੇ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਅਤੇ ਸਲਾਹ ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇਹ ਸੰਮੇਲਨ 4 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ 8 ਅਕਤੂਬਰ, 2021 ਤੱਕ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੇ ਬੁੱਧੀਸਟ ਸਰਕਿਟ ਟ੍ਰੇਨ ਫੈਮ  ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਬੁੱਧੀਸਟ ਸਰਕਿਟ ਫੈਮ ਟੂਰ ਯਾਤਰਾ 4 ਅਕਤੂਬਰ, 2021 ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਫਦਰਜੰਗ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ , ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਜੈ ਭੱਟ ਨੇ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦਿਖਾ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ/ ਪ੍ਰਤੀਭਾਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਐਸੋਸਿਏਸ਼ਨ ਆਵ੍ ਟੂਰ ਓਪਰੇਟਰ , ਐਸੋਸਿਏਸ਼ਨ ਆਵ੍ ਡੋਮੇਸਟਿਕ ਟੂਰ ਓਪਰੇਟਰ  ਅਤੇ ਐਸੋਸਿਏਸ਼ਨ ਆਫ ਬੁੱਧੀਸਟ ਟੂਰ ਓਪਰੇਟਰਸ  ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹਵਾਈ, ਰੇਲ ਅਤੇ ਸੜਕ ਸੰਪਰਕ ਸਹਿਤ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਗਿਆ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀਸਟ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਯੁਵਾ ਪੀੜ੍ਹੀ ਸਹਿਤ ਸਾਰੇ ਉਮਰ ਦੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਲਈ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬਿਹਾਰ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਨੇ ਇੱਕ ਫੈਲਿਆ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਆਈਆਰਸੀਟੀਸੀ ਨੇ ਬੁੱਧੀਸਟ ਸਪੈਸ਼ਲ ਟ੍ਰੇਨ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਈਆਰਸੀਟੀਸੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸੁਵਿਧ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਸਤੁਤੀ ਦਿੱਤੀ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ , ਬੁੱਧੀਸਟ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਸੰਵਰਧਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮੋਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਇਹ ਫੈਮ ਯਾਤਰਾ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ ਤੱਕ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੁੱਧੀਸਟ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਬੋਧਗਯਾ ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਸੰਮੇਲਨ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਟੂਰ ਓਪਰੇਟਰਾਂ, ਹੋਟਲ ਮਾਲਕ, ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰਾਲਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਸਹਿਤ ਲਗਭਗ 125 ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਲੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ, ਲਗਭਗ 100 ਸਥਾਨਕ ਟੂਰ ਓਪਰੇਟਰ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿਤਧਾਰਕ ਇਸ ਸਰਕਿਟ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬੋਧਗਯਾ ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ।
ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰਾਲਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਬੁੱਧੀਸਟ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬੁੱਧੀਸਟ ਸਰਕਿਟ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੁੱਧੀਸਟ ਸਰਕਿਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਜ ਖੇਤਰ - ਸੰਪਰਕ , ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਲੋਜਿਸਟਿਕਸ, ਸਾਂਸਕ੍ਰਿਤਿਕ ਖੋਜ, ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ, ਜਨ ਜਾਗਰੂਕਤਾ , ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚ  ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ । ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ੀਨਗਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਾਵਸਤੀ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ , ਬੁੱਧੀਸਟ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਆਰਸੀਐੱਸ ਉਡਾਨ ਮਾਰਗਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਗਯਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਬੁੱਧੀਸਟ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਿਠਤ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਵਦੇਸ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਬੋਧਗਯਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਬੁੱਧੀਸਟ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ, ਬੁੱਧੀਸਟ- ਤਿੱਬਤੀ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡੁਲਿਪੀਆਂ ਦਾ ਡਿਜਿਟਲੀਕਰਣ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਸਟ ਧਰਮ ਆਦਿ ‘ਤੇ ਕੋਰਸਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ , ਲੋਕਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚ  ਕਾਰਜ ਖੇਤਰ ਦੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀਸਟ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਬੁੱਧੀਸਟ ਵਿਰਾਸਤ ‘ਤੇ ਵਰਚੁਅਲ ਗੈਲਰੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਸਾਲਾਨਾ ਕੈਲੇਂਡਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੋਰਸ ਮਾਰਕੇਟ  ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀਸਟ ਮੀਡੀਆ ਅਭਿਯਾਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਸਟ ਸੰਮੇਲਨ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।