ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਨੂੰ 75 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ: ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ
ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਦੇ ਉਤਸਾਹ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ: ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ
ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਚਾਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਾਡੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣ ਦੇ ਲਈ ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਿਕਾਂ ਦੇ ਬੇਜੋੜ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ
ਕੇਂਦਰੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ  ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ; ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ  ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਵਿਗਿਆਨ; ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫਤਰ, ਪਰਸੋਨਲ, ਲੋਕ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ, ਪੈਨਸ਼ਨਾਂ, ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੱਜ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਬਲਕਿ ਇਸ ਨੂੰ 75 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
“ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ” ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਚਾਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ “ਵੱਡੀ ਛਲਾਂਗ” ਲਗਾਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋਹਰਾਇਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਗਲੇ 25 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਲਈ ਰੋਡਮੈਪ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਿਰਧਾਰਕ ਹੋਣਗੇ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਭਾਰਤ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੇ 100 ਵਰ੍ਹੇ ਮਨਾਵੇਗਾ।
ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਰਣਨੀਤਿਕ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਹਿੰਸਾ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਲਾਬੀ ਅਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਲੜਾਈ ਛੇੜੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਾਪੂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਸਮਕਾਲੀਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਹੋਣ ਦੇ ਲਈ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਸੀ।
ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਉੱਘੇ ਜੀਵਵਿਗਿਆਨੀ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਵਨਸਪਤੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਕਥਾ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੇਖਕ ਸਰ ਜਗਦੀਸ਼ ਚੰਦ੍ਰ ਬੋਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਯੰਤੀ ‘ਤੇ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਦੇਸ਼ਭਗਤੀ ਦੇ ਉਤਸਾਹ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਲਿਦਾਨ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਲੇਕਿਨ ਦੂਸਰੀ ਤਰਫ ਸਾਡੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਭੇਦਭਾਵਪੂਰਨ ਨੀਤੀ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।
ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਜ਼ਾਦੀ ਕਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਹੋਤਸਵ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ 75ਵੇਂ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕਾਂ, ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਚਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੇਜੋੜ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।
ਡਾ. ਜਿਤੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਯੁੱਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ “ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ” ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਸੰਸਥਾਨ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਡਾ. ਮਹੇਂਦ੍ਰਲਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1876 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਫਾਰ ਦ ਕਲਟੀਵੇਸ਼ਨ ਆਵ੍ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਆਚਾਰਿਆ ਪੀ. ਸੀ. ਰੇਅ ਨੇ 1901 ਵਿੱਚ ਦ ਬੰਗਾਲ ਕੈਮੀਕਲ ਐਂਡ ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਵਰਕਰਸ ਕੀਤੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਜੋ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨਿਕਾਂ ਨੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਰਸਤਾ, ਸਮਾਨਤਾ, ਤਰਕਵਾਦ, ਧਰਮਨਿਰਪੱਖਤਾ ਅਤੇ ਸਰਵਭੌਮਿਕਤਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਵਿਸ਼ਾ “ਭਾਰਤੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ” ਹੈ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ 6 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ- 1. ਅਧੀਨਤਾ ਦੇ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨ ਇੱਕ ਉਪਕਰਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 2. ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨ ਇੱਕ ਉਪਕਰਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ: ਵਿਗਿਆਨਿਕਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, 3. ਵਿਗਿਆਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਉਪਕਰਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ: ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ-ਅਕਾਦਮਿਕ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਰਿਸਰਚ, 4. ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਉਪਕਰਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ: ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, 5. ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਉਪਕਰਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ: ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, 6. ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਉਪਕਰਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨ: ਸਾਡੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ।
ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਉਦਘਾਟਨ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ 3 ਪੂਰਨ ਸੈਸ਼ਨ, ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਥੀਮ ‘ਤੇ 6 ਤਕਨੀਕੀ ਸੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਮਾਪਨ ਸੈਸ਼ਨ ਸਹਿਤ ਲਗਭਗ 3500 ਪ੍ਰਤੀਭਾਗੀ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸਾਮਲ ਹੋਏ।
<><><><><>
ਐੱਸਐੱਨਸੀ/ਆਰਆਰ
(Visitor Counter : 87