ਕਬਾਇਲੀ ਮਾਮਲੇ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਕਬਾਇਲੀ ਮਾਮਲੇ ਮੰਤਰਾਲਾ ਮਹਾਨ ਗੁੰਮਨਾਮ ਜਨਜਾਤੀਯ ਨਾਇਕਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਆਇਕੌਨਿਕ ਵੀਕ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਬਲਿਦਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ
ਕਬਾਇਲੀ ਮਾਮਲੇ ਮੰਤਰਾਲਾ,ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਰਚੁਅਲ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ‘ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਬਿਰਸਾ ਮੁੰਡਾ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ’ ’ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵੈਬੀਨਾਰ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ
ਜਨਜਾਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀਆਂ ਦੇ ਬਲਿਦਾਨ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ, ਪ੍ਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੌਰਵ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦੇਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 15 ਨਵੰਬਰ, ਭਗਵਾਨ ਬਿਰਸਾ ਮੁੰਡਾ ਦੀ ਜਯੰਤੀ ਨੂੰ ’ਜਨਜਾਤੀਯ ਗੌਰਵ ਦਿਵਸ’ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਬਲਿਦਾਨ ਕਰਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਗੁੰਮਨਾਮ ਜਨਜਾਤੀਯ ਨਾਇਕਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਆਇਕੌਨਿਕ ਵੀਕ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ 15 ਤੋਂ 22 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਪੂਰੇ ਹਫ਼ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਅਨੇਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਐੱਸਟੀ ਅਤੇ ਐੱਸਸੀ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਹੋਤਸਵ ਦੇ ਤਹਿਤ ਸਮੱਗਰ ਯਾਦਕਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਜਾਤੀਯ ਲੋਕਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਉਪਲੱਬਧੀਆਂ ਦੇ ਗੌਰਵਸ਼ਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਉਤਸਵ ਮਨਾਉਣ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲਈ 15 ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ 22 ਨਵੰਬਰ 2021 ਤੱਕ ਪੂਰੇ ਹਫ਼ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ।
ਭਗਵਾਨ ਬਿਰਸਾ ਮੁੰਡਾ  ਜਨਮਉਤਸਵ ਸਪਤਾਹ’ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਿਆਪੀ ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਤਹਿਤ ਐੱਸਸੀਐੱਸਟੀਆਰਟੀਆਈ , ਐੱਸਟੀ ਅਤੇ ਐੱਸਸੀ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ, ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜਨਜਾਤੀਯ ਕਾਰਜ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ 15 ਨਵੰਬਰ 2021 ਨੂੰ ਵਰਚੁਅਲ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਬਿਰਸਾ ਮੁੰਡਾ ਦੀ ਜਯੰਤੀ ’ਤੇ ‘ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਬਿਰਸਾ ਮੁੰਡਾ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ’ ’ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵੈਬੀਨਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵੈਬੀਨਾਰ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਐੱਸਟੀ ਅਤੇ ਐੱਸਸੀ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਜਗਨਨਾਥ ਸਰਕਾ, ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਐੱਸਟੀ ਅਤੇ ਐੱਸਸੀ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਰੰਜਨਾ ਚੋਪੜਾ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਜਨਜਾਤੀਯ ਕਾਰਜ ਮੰਤਰਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਡਾ. ਨਵਲਜੀਤ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਿਜੈ ਐੱਸ ਸਹਾਏ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ  ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।
ਸ਼੍ਰੀ ਜਗਨਨਾਥ ਸਰਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਨਜਾਤੀਯ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉੱਤਮ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੀਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਾਰੰਪਰਕ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਪ੍ਰੋਮੋਸ਼ਨ, ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਆਗੂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰਾਜ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੋਏ ਕਈ ਜਨਜਾਤੀਯ ਵਿਦਰੋਹ  ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਆਦਿਵਾਸੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ। ਸ਼ਹੀਦ ਬਿਰਸਾ ਮੁੰਡਾ ਦੀ ਜਯੰਤੀ ’ਤੇ 15 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਜਨਜਾਤੀਯ ਕਾਰਜ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵੈਬੀਨਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐੱਸਸੀਐੱਸਟੀਆਰਟੀਆਈ, ਐੱਸਟੀ ਅਤੇ ਐੱਸਸੀ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ, ਓਡੀਸ਼ਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਭਗਵਾਨ ਬਿਰਸਾ ਮੁੰਡਾ ਦੀ ਜਯੰਤੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜਨਜਾਤੀਯ ਗੌਰਵ ਦਿਵਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਡਾ. ਨਵਲਜੀਤ ਕਪੂਰ , ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਜਨਜਾਤੀਯ ਕਾਰਜ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੇ 75 ਵਰ੍ਹੇ’ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਮਰਣੋਤਸਵ’ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਹੋਤਸਵ’ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ 15 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਬਿਰਸਾ ਮੁੰਡਾ ਜਯੰਤੀ ਨੂੰ ਜਨਜਾਤੀਯ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀਆਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲਈ ‘ਜਨਜਾਤੀਯ ਗੌਰਵ ਦਿਵਸ’ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੈਬੀਨਾਰ ਜਨਜਾਤੀਯ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀਆਂ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਸਾਹਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਜਨਜਾਤੀਯ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦੇਣ ਜਰਿਆ ਬਣੇਗਾ।
ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਰੰਜਨਾ ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵੈਬੀਨਾਰ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਮਹਾਨ ਜਨਜਾਤੀਯ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਨੇਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੰਗੋਸ਼ਠੀ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਕਈ ਅਨਕਹੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਬਿਰਸਾ ਮੁੰਡਾ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।
ਪ੍ਰੋ.  ਏ.ਬੀ. ਓਟਾ, ਸਲਾਹਕਾਰ ਸਹਿ ਨਿਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ, ਐੱਸਸੀਐੱਸਟੀਆਰਟੀਆਈਨੇ ਪ੍ਰਤੀਭਾਗੀਆਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਿਰਸਾ ਮੁੰਡਾ ਇੱਕ ਯੁਵਾਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀ ਅਤੇ ਜਨਜਾਤੀਯ ਨੇਤਾ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬਲ ਪ੍ਰਤੀਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਵੈਬੀਨਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਬਲਿਦਾਨ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ’ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਾਏਗਾ।
ਵੈਬੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਬਿਰਸਾ ਮੁੰਡਾ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ’ਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਸੈਸ਼ਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰੋ. ਵਿਜੈ ਐੱਸ ਸਹਾਏ, ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ  ਨੇ ਉਦਘਾਟਨ ਸੈਸ਼ਰ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ‘ਭਗਵਾਨ ਬਿਰਸਾ ਮੁੰਡਾ ਪੰਥ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ : ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਤੱਕ ਇੱਕ ਜਨਜਾਤੀਯ ਨਾਇਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ’ ਵਿਸ਼ੇ’ਤੇ ਮੁੱਖ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ।
ਮਹਾਰਾਜਾ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਚੰਦਰ ਭੰਜ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ,ਬਾਰੀਪਦਾ,ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਕੁਲਪਤੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ ਬਾਸਾ, ਵਿੱਦਿਆਸਾਗਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੁਮਹਾਨ ਬੰਦਯੋਪਾਧਿਆਏ, ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਰਾਂਚੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਮੁੰਡਾਰੀ ਲੈਂਗਵੇਜ ਕਲਾਸੇਜ ਦੇ ਕਾਰਡੀਨੇਟਰ ਗੁੰਜਲ ਇਕਿਰ ਮੁੰਡਾ, ਡਾ. ਸ਼ਿਆਮਾ ਪ੍ਰਸਾਦ ਮੁਖਰਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਰਾਂਚੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਵਾਇਸ ਚਾਂਸਲਰ ਡਾ. ਸਤਯ ਨਾਰਾਇਣ ਮੁੰਡਾ ਜਿਹੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬਤੋਰ ਪੈਨਲਿਸਟ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਿਜੈ ਸਹਾਏ ਨੇ ਕੀਤੀ।
ਵੈਬੀਨਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਜਾਤੀਯ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਨਾਂ , ਸੈਂਟਰ ਆਵ੍ ਐਕਸੀਲੈਂਸ  ਦੇ 1000 ਤੋਂ ਅਧਿਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ, ਜਨਜਾਤੀਯ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਭਰ ਦੇ ਗਨਮਾਣਯ ਵਿਅਕਤੀ, ਸ਼ਿਕਸ਼ਾਵਿਦ, ਖੋਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਚਿਕਿਤਸਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।