|
ਕਾਨੂੰਨ ਤੇ ਨਿਆਂ ਮੰਤਰਾਲਾ
|
ਨਿਆਂਇਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਈ-ਗਵਰਨੈਂਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, "ਭਾਰਤੀ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਯੋਜਨਾ" ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਦੇ ਆਈਸੀਟੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਈ-ਕੋਰਟਸ ਮਿਸ਼ਨ ਮੋਡ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਈ-ਕੋਰਟਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਭਾਰਤ ਦੀ ਈ-ਕਮੇਟੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ 2011-2015 ਦਰਮਿਆਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਨੂੰ 2015-23 ਤੋਂ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਈ-ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ: -
-
ਵਾਈਡ ਏਰੀਆ ਨੈੱਟਵਰਕ  ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ, 10 ਐੱਮਬੀਪੀਐੱਸ ਤੋਂ 100 ਐੱਮਬੀਪੀਐੱਸ ਬੈਂਡਵਿਡਥ ਸਪੀਡ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਭਰ ਦੇ ਕੁੱਲ ਅਦਾਲਤੀ ਕੰਪਲੈਕਸਾਂ ਦੇ 99.4%  ਨੂੰ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
-
ਨੈਸ਼ਨਲ ਜੁਡੀਸ਼ੀਅਲ ਡੇਟਾ ਗਰਿੱਡ  ਆਦੇਸ਼ਾਂ, ਫੈਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਡੇਟਾਬੇਸ ਹੈ, ਜੋ ਈਕੋਰਟਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕੰਪਿਊਟਰਾਈਜ਼ਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਅਧੀਨ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਆਂਇਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ/ਫੈਸਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ 23.34 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇਸਾਂ ਅਤੇ 22.21 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਦੇਸ਼ਾਂ/ਫੈਸਲਿਆਂ  ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕੇਸ ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
-
ਕਸਟਮਾਈਜ਼ਡ ਫ੍ਰੀ ਅਤੇ ਓਪਨ-ਸੋਰਸ ਸਾਫਟਵੇਅਰ  'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਕੇਸ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਸਾਫਟਵੇਅਰ  ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਆਈਐੱਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੋਰ ਵਰਜ਼ਨ 3.2 ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੀਆਈਐੱਸ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੋਰ ਵਰਜ਼ਨ 1.0 ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਲਈ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
-
ਕੋਵਿਡ-19 ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਪੈਚ ਅਤੇ ਕੋਰਟ ਯੂਜ਼ਰ ਮੈਨੂਅਲ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਟੂਲ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਸਮਾਰਟ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਿਆਂਇਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਕਾਰਨ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਇਸ ਪੈਚ ਲਈ ਇੱਕ ਉਪਭੋਗਤਾ ਮੈਨੂਅਲ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
-
ਈਕੋਰਟਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਵਕੀਲਾਂ/ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਐੱਸਐੱਮਐੱਸ ਪੁਸ਼ ਐਂਡ ਪੁੱਲ , ਈਮੇਲ , ਬਹੁ-ਭਾਸ਼ਾਈ ਅਤੇ ਸਪਰਸ਼ ਈ-ਕੋਰਟ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪੋਰਟਲ  ਜੇਐੱਸਸੀ  ਅਤੇ ਜੱਜਾਂ ਲਈ ਜਸਟ ਆਈਐੱਸ  ਐਪ  ਨਾਲ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਕੇਸ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਟੂਲਜ਼  ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।
-
ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਅਦਾਲਤੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਲੀਡਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਅਧੀਨ ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੇ 1,98,67,081 ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਨੇ ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 30.06.2023 ਤੱਕ 78,69,708 ਕੇਸਾਂ  ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਾਨਯੋਗ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ 15.05.2023 ਤੱਕ ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸਿੰਗ ਰਾਹੀਂ 4,82,941 ਸੁਣਵਾਈਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। 3240 ਅਦਾਲਤੀ ਕੰਪਲੈਕਸਾਂ ਅਤੇ 1272 ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀਸੀ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। 2506 ਵੀਸੀ ਕੈਬਿਨਾਂ ਅਤੇ 14,443 ਕੋਰਟ ਰੂਮਾਂ ਲਈ ਵੀਸੀ ਉਪਕਰਣਾਂ ਲਈ ਫੰਡ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਵਰਚੁਅਲ ਸੁਣਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ 1500 ਵੀਸੀ ਲਾਇਸੰਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
-
ਅਦਾਲਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਲਾਈਵ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਗੁਜਰਾਤ, ਗੁਹਾਟੀ, ਉੜੀਸਾ, ਕਰਨਾਟਕ, ਝਾਰਖੰਡ, ਪਟਨਾ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਮਾਨਯੋਗ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
-
18 ਰਾਜਾਂ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 22 ਵਰਚੁਅਲ ਅਦਾਲਤਾਂ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਚਲਾਨ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। 22 ਵਰਚੁਅਲ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੁਆਰਾ 3.26 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ 39 ਲੱਖ  ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਆਨਲਾਈਨ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। 30.06.2023 ਤੱਕ 419.89 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਸੂਲੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
-
ਨਵੀਂ ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ  ਨੂੰ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕੀਤੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਦੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਫਾਈਲਿੰਗ ਲਈ ਰੋਲਆਊਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਡਰਾਫਟ ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਪਨਾਉਣ ਲਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੁੱਲ 19 ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਨੇ 30.06.2023 ਤੱਕ ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਦੇ ਮਾਡਲ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ।
-
ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਲਈ ਫੀਸਾਂ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਵਿਕਲਪ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤੀ ਫੀਸਾਂ, ਜੁਰਮਾਨੇ ਅਤੇ ਜੁਰਮਾਨੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਫੰਡ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਲ 20 ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਈ-ਭੁਗਤਾਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੋਰਟ ਫੀਸ ਐਕਟ ਵਿੱਚ 30.06.2022 ਤੱਕ 22 ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
-
ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਵੰਡ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, 819 ਈ-ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵਕੀਲ ਜਾਂ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਹੂਲਤ ਅਤੇ ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਔਨਲਾਈਨ ਈ-ਕੋਰਟ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਕੱਦਮਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਜਾਂ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀਦਾਤਾ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬਚਤ, ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਬਚਣ, ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਲਾਗਤ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲਾਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ, ਸੁਣਵਾਈ ਨੂੰ ਵਰਚੁਅਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰਨ, ਸਕੈਨਿੰਗ, ਈ-ਕੋਰਟ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਆਦਿ।
-
ਈ-ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦਿਸ਼ਾ-DISHA  ਸਕੀਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2017 ਤੋਂ ਟੈਲੀ ਲਾਅ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲੋੜਵੰਦ ਅਤੇ ਵਾਂਝੇ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਈ-ਇੰਟਰਫੇਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਗ੍ਰਾਮ ਪੰਚਾਇਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਕਾਮਨ ਸਰਵਿਸ ਸੈਂਟਰਾਂ  ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸਿੰਗ, ਟੈਲੀਫੋਨ ਅਤੇ ਚੈਟ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਅਤੇ ਟੈਲੀ-ਲਾਅ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਪੈਨਲ ਦੇ ਵਕੀਲਾਂ ਨਾਲ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਲੋੜਵੰਦ ਅਤੇ ਪਛੜੇ ਵਰਗਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਈ-ਇੰਟਰਫੇਸ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
-
ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਰਵਿਸ ਐਂਡ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਆਫ਼ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ  ਨੂੰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸਮਰਥਿਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸੰਮਨ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ 28 ਰਾਜਾਂ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
-
ਬੈਂਚ ਦੁਆਰਾ ਖੋਜ, ਕੇਸ ਦੀ ਕਿਸਮ, ਕੇਸ ਨੰਬਰ, ਸਾਲ, ਪਟੀਸ਼ਨਕਰਤਾ/ਜਵਾਬਦਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ, ਜੱਜ ਦਾ ਨਾਮ, ਐਕਟ, ਸੈਕਸ਼ਨ, ਫੈਸਲਾ: ਮਿਤੀ ਤੋਂ, ਮਿਤੀ ਤੱਕ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਟੈਕਸਟ ਖੋਜ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵਾਂ "ਜੱਜਮੈਂਟ ਸਰਚ" ਪੋਰਟਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਈ-ਕੋਰਟ ਫੇਜ਼ II ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 31 ਮਾਰਚ 2023 ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਡਿਜੀਟਲ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਰਾਹੀਂ ਨਿਆਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ 2023-2024 ਵਿੱਚ, ਈ-ਕੋਰਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਪੜਾਅ-III ਲਈ 7000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ| ਈ-ਕਮੇਟੀ, ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, 23.02.2023 ਨੂੰ ਹੋਈ ਆਪਣੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਖਰਚਾ ਵਿੱਤ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕੁੱਲ 7210 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਖਰਚੇ ਨਾਲ ਈ-ਕੋਰਟ ਫੇਜ਼ III ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 21.06.2023 ਨੂੰ ਹੋਈ ਆਪਣੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸਮੂਹ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲਈ ਈ-ਕੋਰਟ ਫੇਜ਼ III ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਰਜੁਨ ਰਾਮ ਮੇਘਵਾਲ ਨੇ ਅੱਜ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ।