ਹਾਊਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਮਾਮਲੇ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਨੇ ਹੁੱਡਾ ਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਸਾਇਬਰ ਸਿਟੀ, ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਲਈ ਮੈਟਰੋ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦਵਾਰਕਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸਵੇਅ ਤੱਕ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ
ਸਮੁੱਚੇ ਐਲੀਵੇਟਿਡ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਤੇ 5,452 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਆਵੇਗੀ
ਮਾਨਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਨੇ ਅੱਜ ਹੁੱਡਾ ਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਸਾਇਬਰ ਸਿਟੀ, ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਲਈ ਮੈਟਰੋ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦਵਾਰਕਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਤੱਕ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 28.50 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਇਸ ਰੂਟ 'ਤੇ 27 ਸਟੇਸ਼ਨ ਹਨ।
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਤੇ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ 5,452 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਆਵੇਗੀ। ਇਹ 1435 ਮਿਲੀਮੀਟਰ  ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਗੇਜ ਲਾਈਨ ਹੋਵੇਗੀ। ਪੂਰੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਐਲੀਵੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਡਿਪੂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਲਈ ਬਸਾਈ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੀ ਮਿਤੀ ਤੋਂ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਮਾਸ ਰੈਪਿਡ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਿਟੇਡ  ਦੁਆਰਾ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ 50:50 ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਦੇਸ਼ ਵਾਹਨ  ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
|
|
ਕੌਰੀਡੋਰ ਦਾ ਨਾਮ
|
|
ਲੰਬਾਈ

|
|
ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਖਿਆ
|
|
ਐਲੀਵੇਟਿਡ/ਜ਼ਮੀਨ ਹੇਠਾਂ
|
|
ਹੁਡਾ ਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਸਾਈਬਰ ਸਿਟੀ - ਮੁੱਖ ਕੌਰੀਡੋਰ
|
|
26.65
|
|
26
|
|
ਐਲੀਵੇਟਿਡ
|
|
ਬਸਾਈ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਦਵਾਰਕਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ - ਸ਼ਾਖਾ
|
|
1. 85
|
|
01
|
|
ਐਲੀਵੇਟਿਡ
|
|
ਕੁੱਲ
|
|
28.50
|
|
27
|
|
ਲਾਭ:
ਅੱਜ ਤੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੈਟਰੋ ਲਾਈਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਾਈਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨਵੇਂ ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੈੱਟਵਰਕ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇਗਾ। ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਆਈਜੀਆਈ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨੂੰ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਆਰਟੀਏ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚਾ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਕੌਰੀਡੋਰ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:
|
|
ਖਾਸ
|
|
ਹੁੱਡਾ ਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਸਾਇਬਰ ਸਿਟੀ, ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ
|
|
ਲੰਬਾਈ
|
|
28.50 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
|
|
ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ
|
|
27 ਸਟੇਸ਼ਨ

|
|
ਅਲਾਈਨਮੈਂਟ
ਨਿਊ ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਖੇਤਰ
ਪੁਰਾਣਾ ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਖੇਤਰ
|
|
ਹੁੱਡਾ ਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ - ਸੈਕਟਰ 45 - ਸਾਈਬਰ ਪਾਰਕ - ਸੈਕਟਰ 47 - ਸੁਭਾਸ਼ ਚੌਕ - ਸੈਕਟਰ 48 - ਸੈਕਟਰ 72 ਏ - ਹੀਰੋ ਹੋਂਡਾ ਚੌਕ - ਉਦਯੋਗ ਵਿਹਾਰ ਫੇਜ਼ 6 - ਸੈਕਟਰ 10 - ਸੈਕਟਰ 37 - ਬਸਾਈ ਪਿੰਡ - ਸੈਕਟਰ 9 - ਸੈਕਟਰ 7 - ਸੈਕਟਰ 4 - ਸੈਕਟਰ 5 – ਅਸ਼ੋਕ ਵਿਹਾਰ – ਸੈਕਟਰ 3 – ਬਜਘੇਰਾ ਰੋਡ – ਪਾਲਮ ਵਿਹਾਰ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ – ਪਾਲਮ ਵਿਹਾਰ – ਸੈਕਟਰ 23 ਏ – ਸੈਕਟਰ 22 – ਉਦਯੋਗ ਵਿਹਾਰ ਫੇਜ਼ 4 – ਉਦਯੋਗ ਵਿਹਾਰ ਫੇਜ਼ 5 – ਸਾਇਬਰ ਸਿਟੀ
ਦਵਾਰਕਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇਅ ਸ਼ਾਖਾ 
|
|
ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਗਤੀ
|
|
80 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ
|
|
ਔਸਤ ਗਤੀ
|
|
34 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ
|
|
ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਲਾਗਤ
|
|
ਰੁ. 5,452.72 ਕਰੋੜ
|
|
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਸ਼ੇਅਰ
|
|
ਰੁ. 896.19 ਕਰੋੜ
|
|
ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ ਸ਼ੇਅਰ
|
|
ਰੁ. 1,432.49 ਕਰੋੜ
|
|
ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ 
|
|
ਰੁ. 300 ਕਰੋੜ
|
|
ਪੀਟੀਏ 
|
|
ਰੁ. 2,688.57 ਕਰੋੜ
|
|
ਪੀਪੀਪੀ 
|
|
ਰੁ. 135.47 ਕਰੋੜ
|
|
ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ
|
|
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੀ ਮਿਤੀ ਤੋਂ 4 ਸਾਲ
|
|
ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਏਜੰਸੀ
|
|
ਹਰਿਆਣਾ ਮਾਸ ਰੈਪਿਡ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਿਟੇਡ 
|
|
ਵਿੱਤੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਦਰ 
|
|
14.07%
|
|
ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਰ 
|
|
21.79%
|
|
ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਆਬਾਦੀ
|
|
ਕਰੀਬ 25 ਲੱਖ
|
|
ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰਾਈਡਰਸ਼ਿਪ
|
|
5.34 ਲੱਖ – ਸਾਲ 2026
7.26 ਲੱਖ – ਸਾਲ 2031
8.81 ਲੱਖ – ਸਾਲ 2041
10.70 ਲੱਖ – ਸਾਲ 2051
ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੋਰੀਡੋਰ ਦਾ ਰੂਟ ਮੈਪ ਅਨੁਬੰਧ-1 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ।
ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਬੋਰਡ  ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ  ਨਾਲ ਲੋਨ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ।
ਪਿਛੋਕੜ:
ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਮੈਟਰੋ ਲਾਈਨਾਂ:
a) ਡੀਐੱਮਆਰਸੀ ਦੀ ਪੀਲੀ ਲਾਈਨ  - ਅਨੁਬੰਧ-1 ਵਿੱਚ ਪੀਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ
i) ਰੂਟ ਦੀ ਲੰਬਾਈ- 49.019 ਕਿਲੋਮੀਟਰ 
ii) ਦਿੱਲੀ ਭਾਗ - 41.969 ਕਿਲੋਮੀਟਰ 
iii) ਹਰਿਆਣਾ ਭਾਗ- 7.05 ਕਿਲੋਮੀਟਰ 
iv) ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵਾਰੀ- 12.56 ਲੱਖ
v) ਹੁੱਡਾ ਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਲਾਈਨ-2 ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਲਾਈਨ ਦੀ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ
vi) ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਮਿਤੀ
|
|
ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਿਆ ਤੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਗੇਟ
|
|
ਦਸੰਬਰ 2004
|
|
ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਗੇਟ ਤੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਸਕੱਤਰੇਤ
|
|
ਜੁਲਾਈ 2005
|
|
ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਿਆ ਤੋਂ ਜਹਾਂਗੀਰਪੁਰੀ
|
|
ਫਰਵਰੀ 2009
|
|
ਕੁਤਬ ਮੀਨਾਰ ਤੋਂ ਹੁੱਡਾ ਸਿਟੀ ਤੱਕ
|
|
ਜੂਨ 2010
|
|
ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ ਤੋਂ ਕੇਂਦਰੀ ਸਕੱਤਰੇਤ
|
|
ਸਤੰਬਰ 2010
|
|
ਜਹਾਂਗੀਰਪੁਰੀ ਤੋਂ ਸਮੈਪੁਰ ਬਾਦਲੀ
|
|
ਨਵੰਬਰ 2015
ਇਹ ਲਾਈਨ ਬਰਾਡ ਗੇਜ 1676 ਮਿਲੀਮੀਟਰ  ਹੈ।
b) ਰੈਪਿਡ ਮੈਟਰੋ ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ 
i) ਰੂਟ ਦੀ ਲੰਬਾਈ - 11.6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
ii) ਸਟੈਂਡਰਡ ਗੇਜ- 1435 ਮਿਲੀਮੀਟਰ 
ii) ਲਾਈਨ ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ।
-
• ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਸਿਕੰਦਰਪੁਰ ਤੋਂ ਸਾਈਬਰ ਹੱਬ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੂਪ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਕੁੱਲ ਰੂਟ ਲੰਬਾਈ 5.1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡੀਐੱਲਐੱਫ ਦੇ ਕੰਸੋਰਟੀਅਮ ਅਤੇ ਆਈਐੱਲ ਐਂਡ ਐੱਫਐੱਸ ਸਮੂਹ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਈਈਆਰਐੱਸ  ਅਤੇ ਆਈਟੀਐੱਨਐੱਲ  ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ 14.11.2013 ਤੋਂ ਰੈਪਿਡ ਮੈਟਰੋ ਗੁੜਗਾਉਂ ਲਿਮਿਟਡ ਨਾਮਕ ਐੱਸਪੀਵੀ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
-
ਦੂਜਾ ਪੜਾਅ ਸਿਕੰਦਰਪੁਰ ਤੋਂ ਸੈਕਟਰ-56 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ 6.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਰੂਟ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਈਐੱਲ ਐਂਡ ਐੱਫਐੱਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਕੰਸੋਰਟੀਅਮ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਈਟੀਐੱਨਐੱਲ  ਅਤੇ ਆਈਆਰਐੱਲ । ਇਹ ਪੜਾਅ 31.03.2017 ਤੋਂ ਐੱਸਪੀਵੀ ਅਰਥਾਤ ਰੈਪਿਡ ਮੈਟਰੋ ਗੁੜਗਾਉਂ ਦੱਖਣੀ ਲਿਮਿਟਡ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ
-
22.10.2019 ਤੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਮਾਸ ਰੈਪਿਡ ਟਰਾਂਜ਼ਿਟ ਕੰਪਨੀ  ਦੁਆਰਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜਦੋਂ ਰਿਆਇਤਕਰਤਾ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ ਸਨ ਤਾਂ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
-
ਇਸ ਲਾਈਨ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਐੱਚਐੱਮਆਰਟੀਸੀ ਦੁਆਰਾ ਡੀਐਮਆਰਸੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡੀਐਮਆਰਸੀ ਨੇ 16.09.2019 ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਮੈਟਰੋ ਲਾਈਨ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।
-
ਰੈਪਿਡ ਮੈਟਰੋ ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਔਸਤ ਸਵਾਰੀ ਲਗਭਗ 30,000 ਹੈ । ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰਾਈਡਰਸ਼ਿਪ ਲਗਭਗ 48,000 ਹੈ।
-
ਰੈਪਿਡ ਮੈਟਰੋ ਲਾਈਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਲਾਈਨ ਦੀ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਸਾਈਬਰ ਹੱਬ 'ਤੇ ਹੈ।
ਮਲਟੀ ਮਾਡਲ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ:
-
ਸੈਕਟਰ-5 ਨੇੜੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ- 900 ਮੀ:
-
ਦੇ ਨਾਲ ਸੈਕਟਰ-22 ਵਿਖੇ ਆਰਆਰਟੀਐਸ
-
ਹੁੱਡਾ ਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਯੈਲੋ ਲਾਈਨ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ
ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਦਾ ਸੈਕਟਰ-ਵਾਰ ਨਕਸ਼ਾ ਅਨੁਬੰਧ-2 ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨੱਥੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਤਿਆਰੀ:
-
90% ਜ਼ਮੀਨ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ 10% ਨਿੱਜੀ ਹੈ
-
ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿਫਟਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ
-
ਵਿਸ਼ਵ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਨਿਵੇਸ਼ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ
-
ਜੀਸੀ ਟੈਂਡਰਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਧੀਨ ਹੈ
ਅਨੁਸੂਚੀ-1
ਅਨੁਸੂਚੀ-2