ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਖਾਦ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਿਖਰ ਸਮੇਲਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੰਤਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਗੋਲਮੇਜ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1960 ਦੇ ਦਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹਰਿਤ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਉਹ ਹਰ ਸਾਲ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤਕ ਬਣਕੇ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ : ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੋਭਾ ਕਰੰਦਲਾਜੇ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ
ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਾਲ 2023 ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜਰਾ ਸਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੰਘ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ
ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸੁਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ੋਭਾ ਕਰੰਦਲਾਜੇ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਖੁਰਾਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ 2021 ਦੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਖੁਰਾਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਵ : ਵੱਧਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਤੇ ਪੂਰਵ - ਸਿਖਰ ਮੰਤਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਗੋਲਮੇਜ ਸੰਮੇਲਨ ਨੂੰ ਵਰਚੁਅਲ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਖੁਰਾਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸਿਖਰ ਸੰਮਲਨ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ , ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਰੂਪ ਤੋਂ ਟਿਕਾਊ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨੀਤੀ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ । ਸੰਮੇਲਨ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋ ਖੇਤੀਬਾੜੀ - ਖੁਰਾਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਟਿਕਾਊ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਦਮਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ । ਇਸਦੇ ਤਹਿਤ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਮਦਨੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ , ਪੇਂਡੂ ਆਮਦਨੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ , ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਵਰਗੀਆਂ ਚੁਨੌਤੀਆਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਉਪਾਅ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸੁਸ਼੍ਰੀ ਕਰੰਦਲਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਮਾਜਕ - ਆਰਥਕ ਤਬਦੀਲੀ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਟਿਕਾਊ ਭਵਿੱਖ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੇਗੀ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਸਫਲ ਕਹਾਣੀ ਰਹੀ ਹੈ। 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹਰਿਤ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਅੰਨ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਅੱਜ ਅੰਨ ਨਿਰਯਾਤਕ ਦੇਸ਼ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਰਜੀਹ ਤੇ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਬੇਹੱਦ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਮਾਧਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ । ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਧਾਉਣ , ਫਸਲ ਕਟਾਈ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਮਜਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖਰੀਦਾਰਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇਣ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਮਿਲ ਸਕੇ ।
ਸ਼੍ਰੀ ਕਰੰਦਲਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਉਮੰਗੀ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਕੀਤੀ ਹੈ । ਹਾਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ , ਜਿਸਦੇ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਨੇ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਦ ਉਤਪਾਦਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ । ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 14 ਬਿਲਿਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮਰਪਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਵਸੰਰਚਨਾ ਕੋਸ਼ ਬਣਾਇਆ ਹੈ । ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਆਜ ਵਿੱਚ ਛੂਟ ਅਤੇ ਕਰੇਡਿਟ ਗਾਰੰਟੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਮ ਗੇਟ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਢਾਂਚਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ । ਜੋ ਫਸਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੰਘ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ 2023 ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜਰਾ ਸਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਉਣ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਦਿੱਤਾ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸਰਕਾਰ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਤੋ , ਪੋਸ਼ਣ ਸਬੰਧੀ ਚੁਨੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਮਾਧਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ - ਖਾਦ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਸਬਜੀਆਂ ਵਰਗੀ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁੱਲ ਵਾਲੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਬੜਾਵਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ।
ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਧਾਰਾਂ ਤੇ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ , ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਸੀਮਾਂਤ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸਾਨ ਉਤਪਾਦਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਗਠਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ । ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਪਣਨ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ , ਜਿਸਦੇ ਜ਼ਰਿਏ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਪਜ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਜੀ ਮਾਰਕੇਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਪੀਐੱਮ - ਕਿਸਾਨ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ 11 ਕਰੋਡ਼ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਭੱਗ 18 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਜਮਾਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ । ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੇਂਡੂ ਰੋਜਗਾਰ ਗਾਰੰਟੀ ਯੋਜਨਾ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ , ਜੋ ਹਰ ਇੱਕ ਪੇਂਡੂ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸਵੈੱਛਿਕ ਆਧਾਰ ਤੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ 100 ਦਿਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਟਿਕਾਊ ਉਤਪਾਦਕਤਾ , ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਮਿੱਟੀ ਸਿਹਤ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਬੜਾਵਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਭਾਰਤ ਨੇ ਵਡਮੁੱਲੇ ਪਾਣੀ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਹਿਫਾਜ਼ਤ ਲਈ , ਸੂਖਮ ਸਿੰਚਾਈ ਤਕਨੀਕਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ । ਜਿਸਦੇ ਲਈ 672 ਮਿਲਿਅਨ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮਰਪਤ ਸੂਖਮ ਸਿੰਚਾਈ ਕੋਸ਼ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ । ਭਾਰਤ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਸਲਾਂ ਦੀ 262 ਏਬਾਔਟਿਕ ਸਟਰੇਸ - ਟਾਲਰੇਂਟ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ।
ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਘੱਟ ਪੋਸ਼ਣ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਧਾਨ ਲਈ , ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੁਰਾਕ - ਆਧਾਰਿਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੰਤਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਿਤ ਸਾਰਵਜਨਿਕ ਵੰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ  ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ । ਇਸਦੇ ਜਰਿਏ ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ਲੱਗਭੱਗ 80 ਕਰੋਡ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲੀ ਹੈ । ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਕੂਲ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਮਿਡ ਡੇ ਮੀਲ ਯੋਜਨਾ ਕਰੀਬ 12 ਕਰੋਡ਼ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਈ ਗਈ ਹੈ ।
ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸਾ ਦਵਾਇਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚੇ 2030 ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ - ਖੁਰਾਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਦਲਾਵ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਟਿਕਾਊ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਲਗਾਤਾਰ ਕਰਦਾ ਰਹੇਗਾ।