ਕਿਰਤ ਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਅਗਸਤ 2021 ਦੇ ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਖਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ
∙ ਅਗਸਤ, 2021 ਲਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ  ਦੇ ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਖਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ 5 ਅੰਕ ਅਤੇ 4 ਅੰਕ ਵਧ ਕੇ 1066  ਅਤੇ 1074  ਅੰਕ 'ਤੇ ਪੁੱਜੇ।
∙ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਆਮ ਸੂਚਕਾਂਕ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਯੋਗਦਾਨ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 2.43 ਅਤੇ 2.28 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਰਾਕ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਚਾਵਲ, ਦੁੱਧ, ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ, ਵਣਸਪਤੀ, ਮੂੰਗਫਲੀ-ਤੇਲ, ਚਾਹ ਪੱਤੀ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੈ।
∙ ਸੀਪੀਆਈ-ਏਐੱਲ ਅਤੇ ਸੀਪੀਆਈ-ਆਰਐੱਲ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਮੁਦਰਾਸਫੀਤੀ ਦੀ ਦਰ ਜੁਲਾਈ, 2021 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 3.92% ਅਤੇ 4.09% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਗਸਤ, 2021 ਵਿੱਚ 3.90% ਅਤੇ 3.97% ਰਹੀ।
∙ ਸੀਪੀਆਈ-ਏਐੱਲ ਅਤੇ ਸੀਪੀਆਈ-ਆਰਐੱਲ ਦੇ ਖੁਰਾਕ ਸੂਚਕਾਂਕ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਗਸਤ, 2021 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 2.66% ਅਤੇ 2.74% ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 2.13% ਅਤੇ 2.32% ਹੋ ਗਈ।
∙ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ:
a. ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਖਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਧਾ ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ  ਵਿੱਚ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
b. ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਉਪਭੋਗਤਾ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮੀ  ਕੇਰਲ ਰਾਜ ਵਲੋਂ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਖਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ  ਅਗਸਤ, 2021 ਦੇ ਲਈ 5 ਅੰਕ ਅਤੇ 4 ਅੰਕ ਵਧ ਕੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 1066  ਅਤੇ 1074  ਅੰਕ 'ਤੇ ਪੁੱਜਾ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਆਮ ਸੂਚਕਾਂਕ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਖੁਰਾਕ ਸਮੂਹ ਰਾਹੀਂ 2.43 ਅਤੇ 2.28 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁੱਧ, ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ, ਵਣਸਪਤੀ, ਮੂੰਗਫਲੀ ਦੇ ਤੇਲ, ਚਾਹ ਪੱਤੀ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸੂਚਕਾਂਕ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ/ਵਾਧਾ ਰਾਜ ਤੋਂ ਰਾਜ ਤੱਕ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ 15 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ 1 ਤੋਂ 15 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ 5 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ 2 ਤੋਂ 13 ਅੰਕਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। 1247 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ 839 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ। ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਉਪਭੋਗਤਾ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਧਾ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਾਜ  ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਾਵਲ, ਰਗੀ, ਮੱਛੀ-ਸੁੱਕੀ, ਖੰਡ, ਚਾਹ ਤਿਆਰ, ਕੱਪੜੇ, ਕਪਾਹ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ , ਚਮੜੇ/ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਜੁੱਤੇ, ਟਾਇਲਟ ਸਾਬਣ, ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਤੇਲ, ਨਾਈ ਦੇ ਖਰਚੇ ਆਦਿ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਖਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ ਨੰਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮੀ ਕੇਰਲ ਰਾਜ  ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚੌਲਾਂ, ਟੈਪੀਓਕਾ, ਦਾਲਾਂ, ਮੱਛੀ-ਤਾਜ਼ਾ/ਸੁੱਕਾ, ਪਿਆਜ਼, ਮਿਰਚਾਂ-ਹਰੀਆਂ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲ, ਪਾਨ-ਪੱਤੇ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਪੀਆਈ-ਏਐੱਲ ਅਤੇ ਸੀਪੀਆਈ-ਆਰਐੱਲ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਅਗਸਤ, 2021 ਵਿੱਚ 3.90% ਅਤੇ 3.97% ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ, 2021 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 3.92% ਅਤੇ 4.09% ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 6.32% ਅਤੇ 6.28% ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਜੁਲਾਈ, 2021 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 2.66% ਅਤੇ 2.74% ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਅਗਸਤ, 2021 ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਕ ਮਹਿੰਗਾਈ 2.13% ਅਤੇ 2.32% ਰਹੀ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 7.76% ਅਤੇ 7.83% ਸੀ।
1. ਆਲ-ਇੰਡੀਆ ਖਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ :
|
|
ਸਮੂਹ
|
|
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਜ਼ਦੂਰ
|
|
ਪੇਂਡੂ ਮਜ਼ਦੂਰ
|
|
|
|
ਜੁਲਾਈ, 2021
|
|
ਅਗਸਤ, 2021
|
|
ਜੁਲਾਈ, 2021
|
|
ਅਗਸਤ, 2021
|
|
ਜਨਰਲ ਇੰਡੈਕਸ
|
|
1061
|
|
1066
|
|
1070
|
|
1074
|
|
ਭੋਜਨ
|
|
1004
|
|
1007
|
|
1011
|
|
1014
|
|
ਪਾਨ, ਸੁਪਾਰੀ, ਆਦਿ
|
|
1819
|
|
1818
|
|
1831
|
|
1830
|
|
ਬਾਲਣ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ
|
|
1143
|
|
1150
|
|
1138
|
|
1145
|
|
ਕੱਪੜੇ, ਬਿਸਤਰੇ ਅਤੇ ਜੁੱਤੀ
|
|
1071
|
|
1079
|
|
1089
|
|
1097
|
|
ਫੁਟਕਲ
|
|
1113
|
|
1120
|
|
1116
|
|
1123
ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਡੀਪੀਐੱਸ ਨੇਗੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਅਗਸਤ, 2021 ਲਈ ਸੀਪੀਆਈ-ਏਐੱਲ ਅਤੇ ਆਰਐੱਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਚਾਵਲ, ਦੁੱਧ, ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ, ਵਣਸਪਤੀ, ਮੂੰਗਫਲੀ ਦੇ ਤੇਲ, ਚਾਹ ਪੱਤੇ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਗੇ 5 ਅੰਕਾਂ ਅਤੇ 4 ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ 1066  ਅਤੇ 1074  ਅੰਕ 'ਤੇ ਪੁੱਜਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਨੇਗੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੀਪੀਆਈ-ਏਐੱਲ ਅਤੇ ਸੀਪੀਆਈ - ਆਰਐੱਲ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਬਿੰਦੂ ਦਰ ਜੁਲਾਈ, 2021 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 3.92% ਅਤੇ 4.09% ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਗਸਤ, 2021 ਵਿੱਚ 3.90% ਅਤੇ 3.97% ਰਹੀ।
ਸਤੰਬਰ, 2021 ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਸੀਪੀਆਈ-ਏਐੱਲ ਅਤੇ ਆਰਐੱਲ 20 ਅਕਤੂਬਰ, 2021 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।