ਸਿਹਤ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਮਿੱਥ ਬਨਾਮ ਤੱਥ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨੇ ਏਬੀ-ਪੀਐੱਮ-ਜੇਏਵਾਈ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਹਨ
ਏਬੀ-ਪੀਐੱਮ-ਜੇਏਵਾਈ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਦੀ ਮਿਤੀ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਪੂਰਵ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ  ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਏਬੀ-ਪੀਐੱਮ-ਜੇਏਵਾਈ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇਲਾਜ ਤਜਵੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਹੀ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਦੋ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਅਤੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਅਤੇ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ, ਸਤੰਬਰ 2018 ਤੋਂ ਮਾਰਚ 2021 ਦੀ ਮਿਆਦ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ - ਜਨ ਅਰੋਗਿਆ ਯੋਜਨਾ  'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲੇਖਾ ਪੜਤਾਲ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ 2023 ਦੇ ਮਾਨਸੂਨ ਇਜਲਾਸ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ।
ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਏਬੀ-ਪੀਐੱਮ-ਜੇਏਵਾਈ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਮਿਤੀ ਤੱਕ ਪ੍ਰੀ-ਅਥਾਰਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਸੀਮਤ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ, ਸੰਕਟਕਾਲੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਆਦਿ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰਵ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਜਮ੍ਹਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੌਤ ਦੀ ਮਿਤੀ ਦਾਖਲੇ ਦੀ ਮਿਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੌਤ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਉਸੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰੀ-ਅਥਾਰਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਬੇਨਤੀ ਜਮ੍ਹਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇਕਰ ਹਸਪਤਾਲ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਈਟੀ ਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨਣ 'ਚ ਕੋਈ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਾ ਦਿਖਾਈ ਹੁੰਦੀ।
ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤੇ ਗਏ 50% ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇਸ ਜਨਤਕ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਬੁੱਕ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੈਸੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਹਸਪਤਾਲ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਤ ਦਰ ਰਿਪੋਰਟ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਅਜਿਹੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵੀ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਮਰੀਜ਼  ਵਜੋਂ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਕੀਮ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਣ 'ਤੇ, ਮਰੀਜ਼ ਹਸਪਤਾਲ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਇਲਾਜ ਲਈ ਸਕੀਮ ਅਧੀਨ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬੈਕ-ਡੇਟ ਪ੍ਰੀ-ਅਥਾਰਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਜੇਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਦੋ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕੋ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਏਬੀ-ਪੀਐੱਮ-ਜੇਏਵਾਈ ਦੇ ਤਹਿਤ, 5 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਕਾਰਡ 'ਤੇ ਇਲਾਜ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਕਾਰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਮਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਨਵਜਾਤ ਦੇਖਭਾਲ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਫਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨਿਓ ਨੇਟਲ ਕੇਅਰ ਸਹੂਲਤ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਮਾਂ ਦਾ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਕਾਰਡ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਉਦਾਹਰਨ ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਕਾਰਡ 'ਤੇ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਇਲਾਜ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਕਾਰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਡ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦਰਜ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਮਾਂ ਅਗਲੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਕਾਰਡ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਵਜੋਂ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਡ ਵਿਰੁੱਧ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੇ ਫਲੈਗ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਏਬੀ-ਪੀਐੱਮ-ਜੇਏਵਾਈ ਦੇ ਤਹਿਤ ਚਾਰ-ਪੜਾਅ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਰ ਕਦਮ 'ਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਟ੍ਰਿਗਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੇਸਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਦਾਅਵਿਆਂ 'ਤੇ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜਾਂਚ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਕੇਸਾਂ ਦਾ ਡੈਸਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਆਡਿਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਹਸਪਤਾਲ ਕੋਈ ਧੋਖਾਧੜੀ ਜਾਂ ਬੇਨਿਯਮੀ ਕਰਦਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਲਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਡੀ-ਪੈਨਲਮੈਂਟ ਸਮੇਤ ਦੰਡਕਾਰੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੈਗ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਇੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਸੰਚਾਲਨ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਪੀਐੱਮ -ਜੇਏਵਾਈ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਪਛਾਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜੀ ਹੈ। ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਸਿਰਫ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੋੜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਲਾਜ ਬਾਰੇ ਫੀਡਬੈਕ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਭਾਰਤ ਪੀਐੱਮ -ਜੇਏਵਾਈ ਆਧਾਰ ਪਛਾਣ ਰਾਹੀਂ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਆਧਾਰ ਆਧਾਰਿਤ ਈ-ਕੇਵਾਈਸੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਹੈ। ਆਧਾਰ ਡੇਟਾਬੇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਡੇਟਾਬੇਸ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ ਕਾਰਡ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਜਾਂ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਸਦੀਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਨੋਟ ਕਰਨਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਏਬੀ-ਪੀਐੱਮ-ਜੇਏਵਾਈ ਇੱਕ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਅਧਾਰ  ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਕੋਲ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਬਹੁਤ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਦਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਐੱਨਐੱਚਏ ਨੇ ਓਟੀਪੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਤਸਦੀਕ ਲਈ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ, ਆਈਰਿਸ ਸਕੈਨ ਅਤੇ ਫੇਸ-ਅਥ ਤਿੰਨ ਵਾਧੂ ਵਿਕਲਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ ਅਧਾਰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਪਰੋਕਤ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਕੋਲ ਵੈਧ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਏਬੀ-ਪੀਐੱਮ-ਜੇਏਵਾਈ ਇਲਾਜ ਕਾਰਜ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸੀਮਤ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਇਹ ਤੱਥ ਕਿ ਪੀਐੱਮ-ਜੇਏਵਾਈ ਇੱਕ ਹੱਕ-ਆਧਾਰਿਤ ਸਕੀਮ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਇੱਕ ਨਾਮਾਂਕਣ-ਆਧਾਰਿਤ ਸਕੀਮ ਅਤੇ ਇਸਲਈ, ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਡੇਟਾਬੇਸ ਸਥਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਲਈ ਸੰਪਾਦਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਯੋਗਤਾ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਭੂਮਿਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਇੱਕ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇਲਾਜ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕੋ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਤਸਦੀਕ ਲਈ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਇੱਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਫੀਲਡ ਸੀ, ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਯੋਜਨਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰ ਪੱਧਰ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੁਝ ਬੇਤਰਤੀਬੇ ਦਸ-ਅੰਕ ਨੰਬਰ ਦਾਖਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਓਟੀਪੀ ਅਧਾਰਤ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਜਾਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮੋਬਾਈਲ ਨਹੀਂ ਲੈ ਕੇ ਗਏ ਸਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਾਂ ਗੁਆਂਢੀ ਦਾ ਨੰਬਰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰਾਂ ਦੀ ਗੈਰ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਜਾਂ ਤਾਂ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਤਸਦੀਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਜਾਂ ਸਕੀਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੀ ਵੈਧਤਾ 'ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ।
ਐੱਨਐੱਚਏ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਮਾਨ ਆਈਟੀ ਪੋਰਟਲ ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੇ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਸਿਰਫ ਵੈਧ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਇਹ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਕੋਲ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿਹਤ ਅਥਾਰਟੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲਾ ਕੈਗ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਆਈਟੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਕੇ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਕੁਸ਼ਲ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕਸ਼ੀਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।