ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਕੱਤਰੇਤ
ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਮਨੁੱਖਤਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਿੰਸਕ ਅਪਰਾਧ ਹੈ
ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਯੁੱਧ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਆਖਰੀ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁਨਰਵਾਸ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ
ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਆਖਰੀ ਅਪਰਾਧੀ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਾ ਦਿਵਾਈ ਜਾਵੇ
ਜਿਣਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਬਣਾਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਈ ਟਰੇਨਿੰਗ ਮੈਨੂਅਲ ਜਾਰੀ; ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਝਾਅ
ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼੍ਰੀ ਐੱਮ.ਵੈਂਕਈਆ ਨਾਇਡੂ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ, ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਗ਼ੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ  ਨੂੰ ਅਣਥੱਕ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰਕੇ ਲੜਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜੰਗ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਆਖਰੀ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਬਚਾਅ ਕੇ ਉਸਦਾ ਪੁਨਰਵਾਸ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਅਪਰਾਧੀ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਾ ਦਿਵਾਈ ਜਾਵੇ।
ਜਿਣਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਲਈ ਡਾ. ਸੁਨੀਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗ਼ੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ  ‘ਪ੍ਰਜਵਲਾ’ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਟਰੇਨਿੰਗ ਮੈਨੂਅਲ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈਦਾਰਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਕੀਤੇ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਰਾਈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਮਾਨਵਤਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਿੰਸਕ ਅਪਰਾਧ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਆਉਣ ਲਈ ਟਰੇਨਿੰਗ ਮੈਨੂਅਲ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, ‘ਇਹ ਮੁੱਢਲੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਨਿਆਂ, ਸਤਿਕਾਰ ਲਈ ਖਤਰਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਤਿ ਆਧੁਨਿਕ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਮੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।’
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਹਰੇਕ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੰਧੂਆ ਮਜ਼ਦੂਰੀ, ਬਾਲ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਤਸਕਰੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸੰਪੂਰਨ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਮਾਣ-ਸਤਿਕਾਰ ਭਰਪੂਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਹਰੇਕ ਨਾਗਰਿਕ ’ਤੇ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, ‘ ਸਮੁੱਚੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਇਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਅਪਰਾਧ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਬਿਹਤਰੀਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਤੋਂ ਬਚੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਚਾਅ ਅਤੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।’
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਇਡੂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬਚੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਕੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਅਤੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ’ਤੇ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਹਿਤਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਰੇ ਹਿਤਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ, ਤਸ਼ੱਦਦ, ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ, ਮਾਨਸਿਕ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ, ਵਿੱਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਪਹਿਚਾਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਇਡੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸਤੋਂ ਬਚਾਏ ਗਏ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਸਹਾਇਕ ਮਾਹੌਲ ਸਿਰਜਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, ‘ਬਚਾਏ ਗਏ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਭਾਲ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸਦਮਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਲਈ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।’
ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੁਲਾਮੀ ਅਤੇ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ਼ ਲਈ ਬਣਾਏ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ਲਈ ਢੁਕਵੇਂ ਮਾਹੌਲ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਕਾਰਜ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ‘ਜਦੋਂ ਸ਼ੋਸ਼ਿਤ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਅ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਅਸਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਆਸਰੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।’
ਪ੍ਰਜਵਲਾ ਦੇ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ਼ ਲਈ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ।
ਇਸਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਦੇਬਾਸ਼੍ਰੀ ਚੌਧਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਵਲਾ ਗ਼ੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨ  ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਡਾ. ਸੁਨੀਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਸਤੀਆਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।