ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਲਈ ਅਨੇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਛੋਟੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ, ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ-ਸ਼੍ਰੀ ਤੋਮਰ
ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਸਮਾਵੇਸ਼, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪੀਐੱਸ ਦਾ ਆਭਾਰ ਜਤਾਇਆ
ਵਿੱਤ ਸਾਲ 2023-24 ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਲਈ ਅਨੇਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ ਨੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗ਼ਰੀਬ ਅਤੇ ਮੱਧ ਵਰਗ, ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਸਹਿਤ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਸਮਾਵੇਸ਼ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਣ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਭਾਰ ਵਿਅਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀ ਤੋਮਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਜਟ ਨਾਲ ਛੋਟੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ ਉਥੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਦੀ ਦੂਰਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅਨੁਰੂਪ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹੋਏ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤਾਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੀਰਘਕਾਲ ਤੱਕ ਵਿਆਪਕ ਲਾਭ ਮਿਲਿਆ।
ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਤੋਮਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸਹਿਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਕੁਲ ਬਜਟ ਇਸ ਬਾਰ ਲਗਭਗ 1.25 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਹਤੱਵਆਕਾਂਖੀ- ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਿਸਾਨ ਸਨਮਾਨ ਨਿਧੀ  ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਲਈ 60 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 86% ਛੋਟੇ ਕਿਸਾਨ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸਾਨ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ  ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਕਾਫੀ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਾਨ ਸਮੁਦਾਏ ਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕਾਊ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਰਹੇ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਇਸ ਵਾਰ 23 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਉੱਥੇ ਪਸ਼ੂਪਾਲਨ, ਡੇਅਰੀ, ਮੱਛੀ ਪਾਲਨ ‘ਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲੋਨ ਟੀਚਾ ਵਧਾਕੇ 20 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਡਿਜੀਟਲ ਐਗ੍ਰੀਕਲਚਰ ਮਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਰੰਭ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ 450 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੁਆਰਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 600 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀ ਤੋਮਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਜਨ-ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਸਵਰੂਪ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ 459 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। 3 ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਲਈ 1 ਕਰੋੜ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਇਓ ਇਨਪੁਟ ਰਿਸਰਚ ਸੈਂਟਰਸ ਖੋਲ੍ਹੇ ਜਾਣਗੇ। ਛੋਟੇ –ਮਝੌਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਐੱਫਪੀਓ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੇਤੀ-ਕਿਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੁਹੱਇਆ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ,
ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ 10 ਹਜ਼ਾਰ ਨਵੇਂ ਐੱਫਪੀਓ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਐੱਫਪੀਓ ਛੋਟੇ-ਮਝੌਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਕਦਮ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਲਾਭ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਵੀ ਇਹੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਬਣੀ ਰਹੇ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਨਵੇਂ ਐੱਫਪੀਓ ਦੇ ਗਠਨ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ 955 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਬਜਟ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਇਸ ਸਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ,
ਉਥੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਹਿਤਕਾਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਇੰਫ੍ਰਾ ਫੰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਫਸਲ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫੂਡ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ ਬਜਟ ਵਧਾਕੇ 1623 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀ ਤੋਮਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਟਾਰਟਅਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਯੁਵਾ ਉੱਦਮੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ-ਸਟਾਰਟਅਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਐਕਸਲੇਟਰ ਕੋਸ਼ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ 5 ਸਾਲ ਲਈ 500 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਿਲੇਟ੍ਰਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਅੰਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸ਼੍ਰੀਅੰਨ ਨੂੰ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਮਿਲੇਟ੍ਸ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਨੂੰ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਤਾ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਾਰਜ ਕਰ ਸਕੇ। ਬਾਗਬਾਨੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਬਜਟ ਵਧਕੇ 2,200 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਕਾਲ ਦਾ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਜਨ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਬਜਟ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ 100 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਰਿਕਲਪਨਾ ਦਾ ਬਜਟ ਹੈ। ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਮਹੱਤਵਆਕਾਂਖੀ ਲੋਕ ਹਿਤ ਏਜੰਡਾ ‘ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕੜੀ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਲਈ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਗ਼ਰੀਬ ਭਲਾਈ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ 80 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਰਾਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਸਾਲਭਰ ਲਈ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੁਆਰਾ 2014 ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਸੰਭਾਲਨ ਦੇ ਬਾਅਦ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਵਧੀਆ ਪਰਿਣਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ 1.97 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਯਾਨੀ ਦੋਗੁਣਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਉਥੇ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਲਈ ਵੀ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਆਵਾਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਬਜਟ ਕਰੀਬ 66% ਵਧਾਕੇ 79 ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਜਟ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਵੀ ਵਧਣਗੇ।
ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਜੀਟਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਅਗਲੇ 3 ਸਾਲ ਵਿੱਚ 740 ਏਕਲਵਯ ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ 38 ਹਜ਼ਾਰ 800 ਟੀਚਰਸ ਅਤੇ ਸਪੋਰਟ ਸਟਾਫ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ਉਥੇ 2014 ਤੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਮੌਜੂਦਾ 157 ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਿਸਥਾਨ ਵਿੱਚ 157 ਨਵੇਂ ਨਰਸਿੰਗ ਕਾਲਜ ਖੋਲਣ ਦਾ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨ ਵੀ ਸਵਾਗਤਯੋਗ ਹੈ। ਕੋਰੋਨਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਛੋਟੇ –ਮਝੌਲੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।