ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਸੀਐੱਸਆਈਆਰ–ਐੱਨਪੀਐੱਲ ਨੇ ਆਪਣਾ 75ਵਾਂ ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਆਯੋਜਿਤ ‘ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਪ–ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਨਕਲੇਵ’ ’ਚ ਉਦਘਾਟਨੀ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ
‘ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਟੌਮਿਕ ਟਾਈਮਸਕੇਲ’ ਤੇ ‘ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦ੍ਰੱਵਯ’ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕੀਤੇ ਸਮਰਪਿਤ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਮਾਪਦੰਡ ਲੈਬੋਰੇਟਰੀ ਦਾ ਨੀਂਹ–ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਤੇ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ‘ਮੁੱਲ ਸਿਰਜਣਾ ਚੱਕਰ’ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਸਲਾਹ
ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਲਈ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਸਿਰਜਣਾ ਲਈ ਮੁੱਲ ਸਿਰਜਣਾ ਚੱਕਰ ਅਹਿਮ ਹੈ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ
ਸਾਡੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਾਨੂੰ ਪਰਿਵਰਤਨਾਤਮਕ ਵਿਚਾਰ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਡੇ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਮੌਕਿਆਂ ਦਾ ਲਾਭ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਵੀਂਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਰੋਜ਼ਮੱਰਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ’ਚ ਸੱਚਮੁਚ ਫ਼ਰਕ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ: ਡਾ. ਹਰਸ਼ ਵਰਧਨ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ‘ਕੌਂਸਲ ਆੱਵ੍ ਸਾਇੰਟੀਫ਼ਿਕ ਐਂਡ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਅਲ ਰਿਸਰਚ–ਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਜ਼ੀਕਲ ਲੈਬੋਰੇਟਰੀ’ , ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ 75ਵੇਂ ਸਥਾਪਨਾ–ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਆਯੋਜਿਤ ‘ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਪ–ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਨਕਲੇਵ 2021’ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨੀ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ।
CSIR-NPL, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ; ‘ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੋਜ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ’  ਅਧੀਨ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 04 ਜਨਵਰੀ, 1947 ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਪਲਾਟੀਨਮ ਜੁਬਲੀ ਵਰ੍ਹੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ NPL ਸਥਾਪਨਾ ਦਿਵਸ ਜਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਯਾਦਗਾਰੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, CSIR-NPL ਨੇ ‘ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਮਾਪ–ਪ੍ਰਣਾਲੀ’  ਵਿਸ਼ੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ‘ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਪ–ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਨਕਲੇਵ’  ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮਾਰੋਹ ’ਚ ਉੱਪ–ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, CSIR ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਵਿਗਿਆਨ, ਤੇ ਸਿਹਤ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਹਰਸ਼ ਵਰਧਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਡਾ. ਵਿਜੇ ਰਾਘਵਨ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਉਦਘਾਟਨ ਮੌਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੋ ਭਾਰਤੀ ਕੋਵਿਡ ਵੈਕਸੀਨਾਂ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਬਕ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੋਵਿਡ ਟੀਕਾਕਰਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਹਰੇਕ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਲਈ ਸੀਐੱਸਆਈਆਰ ਸਮੇਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕਜੁਟ ਹੋਣ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਜ ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਰਾਹੀਂ ‘ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਟੌਮਿਕ ਟਾਈਮ–ਸਕੇਲ’  ਅਤੇ ‘ਭਾਰਤੀਯ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦ੍ਰੱਵਯ ਪ੍ਰਣਾਲੀ’ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੇ ਤੇ ‘ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਮਾਪਦੰਡ ਲੈਬੋਰੇਟਰੀ’  ਦਾ ਨੀਂਹ–ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸੀਐੱਸਆਈਆਰ ਨੂੰ ਸਕੂਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਸੰਸਥਾਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਭਵਿੱਖ ’ਚ ਵਿਗਿਆਨੀ ਬਣਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਗਾਂਹ–ਵਧੂ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ CSIR NPL ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਟਾਈਮ–ਕੀਪਰ ਵਜੋਂ CSIR-NPL ਉੱਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਬਦਲਣ ਦੀ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਗੁਣਵੱਤਾ ਤੇ ਮਾਪਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਿਹਾ। ਪਰ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗਤੀ, ਪ੍ਰਗਤੀ, ਉਭਾਰ, ਅਕਸ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਖ਼ੁਦ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਪਣ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਮਾਪ–ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਨੀਂਹ ਵੀ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਖੋਜ ਮਾਪ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧ ਸਕਦੀ। ਸਾਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਪੈਮਾਨੇ ਨਾਲ ਮਾਪਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ’ਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਉਸ ਦੇ ਮਾਪ–ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗਤਾ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਪ–ਵਿਗਿਆਨ  ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਸਥਿਤੀ, ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਤਮ–ਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਨਾਲ–ਨਾਲ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਚੇਤੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਹਰੇਕ ਗਾਹਕ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਉਤਪਾਦ ਖ਼ਰੀਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ‘ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣੇ’ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੰਗ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਤਿਹਸਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਪਰਸਪਰ ਸਬੰਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਤੇ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ‘ਮੁੱਲ ਸਿਰਜਣਾ ਚੱਕਰ’  ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਵਿਸਥਾਰ ’ਚ ਜਾਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਇੱਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਦਲੇ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗ ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਰਮਾਇਆ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੱਕਰ ਸਾਨੂੰ ਨਵੀਂਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ CSIR-NPL ਇਸ ਮੁੱਲ–ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਵੇਲੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ‘ਮੁੱਲ ਸਿਰਜਣਾ ਚੱਕਰ’ ਹੋਰ ਵੀ ਅਹਿਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। CSIR ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।
Click here to see IST Flyer 
Click here to see Test facility 
Click hereto see Bharatiya Nirdesha Dravya 
Click here to see Background Note.