ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ੈਰ ਮੌਸਮੀ ਜਲਵਾਯੂ ਕਾਰਨ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਮੁਆਵਜ਼ਾ
ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਟੇਟ ਡਿਜ਼ਾਸਟਰ ਰਿਸਪੌਂਸ ਫੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਉਪਰਾਲੇ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ । ਨਿਰਧਾਰਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਧੀਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਜ਼ਾਸਟਰ ਰਿਸਪੌਂਸ ਫੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਕ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਐੱਸ ਡੀ ਆਰ ਐੱਫ/ ਐੱਨ ਡੀ ਆਰ ਐੱਫ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਮਨਜ਼ੂਰ ਸਹਾਇਤਾ ਰਾਹਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁਹੱਈਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਗ਼ੈਰ ਮੌਸਮੀ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਪਦਾ ਵਜੋਂ ਨੋਟੀਫਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫਤਾਂ ਦੇ ਸਿ਼ਕਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਫੌਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਐੱਸ ਡੀ ਆਰ ਐੱਫ ਤਹਿਤ ਉਪਲਬਧ ਫੰਡ ਦਾ 10 # ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਸ਼ਕਤ ਹਨ । ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਰਾਹਤ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਆਪਦਾ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਾ ਕੀਤੀਆਂ @ਆਫਤਾਂ@ ਵਿਚਾਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਸੂਬੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ  ਵੱਲੋਂ 08/04/2015 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਐੱਸ ਡੀ ਆਰ ਐੱਫ / ਐੱਨ ਡੀ ਆਰ ਐੱਫ ਅਨੁਸਾਰ ਖਰਚਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ।
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਖਰੀਫ਼ 2016 ਤੋਂ ਝਾੜ ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਫ਼ਸਲ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ  ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਅਧਾਰਤ ਪੁਨਰ ਗਠਤ ਮੌਸਮ ਅਧਾਰਤ ਫ਼ਸਲ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ  ਰਾਹੀਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫਤਾਂ , ਉਲਟ ਮੌਸਮੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੇ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ । ਇਸ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਸਮੁੱਚਾ ਜੋਖਿਮ ਜਿ਼ੰਮਾ ਵਾਢੀ ਤੋਂ ਪਹਲਿਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਾਢੀ ਬਾਅਦ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
|
|
State-wise details of claims paid and farmers benefitted  under PMFBY from 2018-19 to 2020-21 
|
|
Name of States/UTs
|
|
2018-19
|
|
2019-20
|
|
2020-21
|
|
Claims Paid

|
|
Farmer Applications
Benefitted

|
|
Claims Paid

|
|
Farmer Applications
Benefitted

|
|
Claims Paid

|
|
Farmer Applications
Benefitted

|
|
A & N Islands
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
Andhra Pradesh
|
|
1,887.4
|
|
16.2
|
|
1,225.0
|
|
14.3
|
|
-
|
|
-
|
|
Assam
|
|
2.8
|
|
0.1
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
Bihar
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
Chhattisgarh
|
|
1,087.3
|
|
6.6
|
|
1,285.5
|
|
14.8
|
|
0.3
|
|
0.0
|
|
Goa
|
|
0.1
|
|
0.0
|
|
0.0
|
|
0.0
|
|
-
|
|
-
|
|
Gujarat
|
|
2,777.5
|
|
13.8
|
|
111.7
|
|
0.9
|
|
-
|
|
-
|
|
Haryana
|
|
939.7
|
|
4.2
|
|
918.8
|
|
5.3
|
|
11.6
|
|
0.1
|
|
Himachal Pradesh
|
|
55.0
|
|
1.3
|
|
14.5
|
|
0.9
|
|
0.1
|
|
0.0
|
|
Jammu & Kashmir
|
|
26.2
|
|
0.2
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
Jharkhand
|
|
21.1
|
|
0.6
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
Karnataka
|
|
2,912.2
|
|
13.7
|
|
617.7
|
|
5.1
|
|
13.8
|
|
0.2
|
|
Kerala
|
|
25.8
|
|
0.4
|
|
52.8
|
|
0.2
|
|
-
|
|
-
|
|
Madhya Pradesh
|
|
3,776.0
|
|
22.6
|
|
5,597.0
|
|
25.9
|
|
-
|
|
-
|
|
Maharashtra
|
|
6,059.7
|
|
80.0
|
|
6,585.9
|
|
87.3
|
|
276.0
|
|
3.4
|
|
Manipur
|
|
0.0
|
|
0.0
|
|
1.1
|
|
0.0
|
|
-
|
|
-
|
|
Meghalaya
|
|
0.1
|
|
0.0
|
|
0.2
|
|
0.0
|
|
-
|
|
-
|
|
Odisha
|
|
1,170.0
|
|
6.6
|
|
1,129.1
|
|
11.9
|
|
7.8
|
|
1.4
|
|
Puducherry
|
|
0.5
|
|
0.0
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
Rajasthan
|
|
3,349.5
|
|
20.6
|
|
3,936.0
|
|
23.3
|
|
-
|
|
-
|
|
Sikkim
|
|
0.0
|
|
0.0
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
Tamil Nadu
|
|
2,624.7
|
|
18.5
|
|
1,002.6
|
|
11.3
|
|
-
|
|
-
|
|
Telangana
|
|
148.9
|
|
0.6
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
Tripura
|
|
0.0
|
|
0.0
|
|
0.7
|
|
0.1
|
|
-
|
|
-
|
|
Uttar Pradesh
|
|
465.2
|
|
6.2
|
|
1,062.9
|
|
9.5
|
|
2.4
|
|
0.0
|
|
Uttarakhand
|
|
72.4
|
|
0.8
|
|
103.2
|
|
0.9
|
|
-
|
|
-
|
|
West Bengal
|
|
532.1
|
|
7.1
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
GRAND TOTAL
|
|
27,934
|
|
219.9
|
|
23,645
|
|
211.6
|
|
312
|
|
5.1
ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਤੋਮਰ ਨੇ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ।
(ਏ ਪੀ ਐੱਸ