ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਮਾਮਲੇ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਪ੍ਰੀ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਵਜ਼ੀਫੇ
ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਛੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਬੁੱਧ, ਈਸਾਈ, ਜੈਨ, ਮੁਸਲਿਮ, ਪਾਰਸੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਦੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜ / ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀ-ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਵਜ਼ੀਫਾ ਸਕੀਮ, ਪੋਸਟ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਵਜ਼ੀਫਾ ਸਕੀਮ ਅਤੇ ਮੈਰਿਟ-ਕਮ-ਮੀਨ ਅਧਾਰਤ ਵਜ਼ੀਫਾ ਸਕੀਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 7 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, 4.52 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਜ਼ੀਫਾ ਪੋਰਟਲ  ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਲਾਭ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ  ਰਾਹੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਜ਼ੀਫੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 53% ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਔਰਤਾਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰੀ-ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਵਜ਼ੀਫਾ ਸਕੀਮ ਤਹਿਤ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਭਾਵ 2018-19 ਤੋਂ 2020-21 ਦੌਰਾਨ ਬਿਨੈਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੰਖਿਆ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 2,87,99,025 ਅਤੇ 1,63,06,171 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਰਾਜ-ਅਧਾਰਤ ਵੇਰਵੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਪੋਸਟ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਵਜ਼ੀਫਾ ਸਕੀਮ ਅਧੀਨ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਭਾਵ 2018-19 ਤੋਂ 2020-21 ਦੌਰਾਨ ਬਿਨੈਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸੰਖਿਆ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 53,29,846 ਅਤੇ 20,75,539 ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਭਾਵ 2018-19 ਤੋਂ 2020-21 ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰੀ-ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਵਜ਼ੀਫਾ ਸਕੀਮਾਂ ਲਈ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 5441.50 ਕਰੋੜ ਅਤੇ 5123.04 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਜਾਰੀ ਅਤੇ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੰਤਰਾਲਾ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ: -
 ਪੋਸਟ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਵਜ਼ੀਫਾ ਸਕੀਮ- ਗਿਆਰਵੀਂ ਅਤੇ ਬਾਰ੍ਹਵੀਂ ਜਮਾਤ, ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਕੋਰਸਾਂ, ਅੰਡਰ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ, ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਐੱਮਫਿੱਲ / ਪੀਐੱਚਡੀ ਕੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
 ਮੈਰਿਟ-ਕਮ-ਮੀਨ ਅਧਾਰਤ ਵਜ਼ੀਫਾ ਸਕੀਮ - ਵਜ਼ੀਫਾ ਅੰਡਰ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਕੋਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
 ਮੌਲਾਨਾ ਆਜ਼ਾਦ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ  ਸਕੀਮ- ਇਹ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪਾਂ ਨਿਯਮਤ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਐੱਮਫਿੱਲ ਅਤੇ ਪੀਐੱਚਡੀ ਕੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
 ਪੜ੍ਹੋ ਪ੍ਰਦੇਸ - ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਵਿੱਦਿਅਕ ਕਰਜ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਆਜ ਸਬਸਿਡੀ ਦੀ ਸਕੀਮ- ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼, ਐੱਮਫਿੱਲ ਜਾਂ ਪੀਐੱਚਡੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਕੋਰਸਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਲਏ ਗਏ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਲਈ ਮੋਰਾਟੋਰੀਅਮ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਯੋਗ ਵਿਆਜ 'ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਆਜ ਸਬਸਿਡੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
 ਵਿੱਦਿਅਕ ਕਰਜ਼ਾ ਸਕੀਮ: ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ  ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਰਸ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿੱਦਿਅਕ ਕਰਜੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਵੇਰਵਾ  ਤੋਂ  ਅਤੇ  ਕ੍ਰਮਵਾਰ  ਅਤੇ  ਦੀਆਂ ਵੈਬਸਾਈਟਾਂ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੈ।
ਅਨੁਬੰਧ
|
|
|
|
The State/UT-wise details of number of applicants and beneficiaries under the Pre-Matric Scholarship Scheme for minorities during the last three years i.e. 2018-19 to 2020-21
|
|
S.No
|
|
States/UTs
|
|
Number of Application received
|
|
Number of beneficiaries
Sanctioned|
|
1
|
|
Andhra Pradesh
|
|
803371
|
|
436851
|
|
2
|
|
Telangana
|
|
746298
|
|
465340
|
|
3
|
|
Assam
|
|
1915021
|
|
643703
|
|
4
|
|
Bihar
|
|
1748075
|
|
601539
|
|
5
|
|
Chhattisgarh
|
|
2853
|
|
14590
|
|
6
|
|
Goa
|
|
43516
|
|
1598
|
|
7
|
|
Gujarat
|
|
504162
|
|
362708
|
|
8
|
|
Haryana
|
|
49870
|
|
24433
|
|
9
|
|
Himachal Pradesh
|
|
8634
|
|
5563
|
|
10
|
|
Jammu & Kashmir
|
|
1675284
|
|
1128389
|
|
11
|
|
Jharkhand
|
|
548081
|
|
148844
|
|
12
|
|
Karnataka
|
|
2949151
|
|
1434422
|
|
13
|
|
Kerala
|
|
2656108
|
|
1754135
|
|
14
|
|
Ladakh
|
|
28505
|
|
14487
|
|
15
|
|
Madhya Pradesh
|
|
520949
|
|
355686
|
|
16
|
|
Maharashtra
|
|
3231147
|
|
2138896
|
|
17
|
|
Manipur
|
|
187900
|
|
106029
|
|
18
|
|
Meghalaya
|
|
43463
|
|
29727
|
|
19
|
|
Mizoram
|
|
225765
|
|
147941
|
|
20
|
|
Nagaland
|
|
196100
|
|
149694
|
|
21
|
|
Odisha
|
|
91656
|
|
40942
|
|
22
|
|
Punjab
|
|
1865208
|
|
1314603
|
|
23
|
|
Rajasthan
|
|
645310
|
|
444494
|
|
24
|
|
Sikkim
|
|
3383
|
|
1205
|
|
25
|
|
Tamil Nadu
|
|
1380582
|
|
1077910
|
|
26
|
|
Tripura
|
|
21798
|
|
12451
|
|
27
|
|
Uttar Pradesh
|
|
3264151
|
|
2140260
|
|
28
|
|
Uttarakhand
|
|
121456
|
|
69725
|
|
29
|
|
West Bengal
|
|
3244793
|
|
1207780
|
|
30
|
|
Andaman & Nicobar
|
|
4697
|
|
2931
|
|
31
|
|
Chandigarh
|
|
6195
|
|
4488
|
|
32
|
|
Dadra & Nagar Haveli & Daman & Diu
|
|
3007
|
|
770
|
|
33
|
|
Delhi
|
|
49701
|
|
14567
|
|
34
|
|
Puducherry
|
|
12712
|
|
9470
|
|
|
|
Total
|
|
28799025
|
|
16306171ਆਰਜ਼ੀ ਡਾਟਾ । ਵਜ਼ੀਫ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਸਾਲ 2021-22 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਮੁਖਤਾਰ ਅੱਬਾਸ ਨਕਵੀ ਨੇ 22 ਜੁਲਾਈ 2021 ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ।