ਵਿਗਿਆਨ ਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਐੱਸਟੀਆਈਪੀ 2020 'ਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਕੰਸਲਟੇਸ਼ਨ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਇੰਸ, ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਪਾਲਿਸੀ-2020  ‘ਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਕੰਸਲਟੇਸ਼ਨ ਮੀਟਿੰਗ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਅਪਣੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਵਤ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਐੱਸਟੀਆਈਪੀ ਨੂੰ ਹਰ ਰਾਜ ਦੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨਜ਼ ਜ਼ਰੀਏ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸੀਐੱਮ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਪ੍ਰੋ: ਨਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਜ਼ਰੀਏ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ, ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਕਰਨ ਕਰਕੇ, ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਦਕਾ ਇੱਕ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਅਧਾਰਿਤ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲੇਗਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਆਤਮ ਨਿਰਭਰ ਬਣਾਏਗਾ।”
ਨਵੀਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸਾਇੰਸ, ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਪਾਲਿਸੀ -2020 ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਵਿਜਨਨਾ ਭਾਰਤੀ  ਦੀ ਰਾਜ ਇਕਾਈ, ਦੇਵ ਭੂਮੀ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਮਤੀ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੁਆਰਾ 11 ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਨੂੰ ਵਰਚੁਅਲ ਮੋਡ ਜ਼ਰੀਏ ਰਾਸ਼ਟਰੀ 'ਵਿਗਿਆਨ, ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਨੀਤੀ -2020' ‘ਤੇ ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਕੰਸਲਟੇਸ਼ਨ ਬੈਠਕ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਪ੍ਰੋ: ਨਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬਾਘੇਸ਼ਵਰੀ ਚਰਖਾ ਅਤੇ ਲੋਹਾਘਾਟ ਕੜਾਹੀ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਦਲ ਕੇ, ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਜੀਵਿਕਾ ਦੇ ਅਹਿਮ ਸਾਧਨ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਕਸ਼ ਵਰਕਫੋਰਸ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਰਵਾਇਤੀ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਮਨੱਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਯੁਗ ਦੀ ਇਨੋਵੇਟਿਵ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੀ ਪੂਰਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਡਾ. ਅਖਿਲੇਸ਼ ਗੁਪਤਾ, ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਮੁਖੀ, ਐੱਸਟੀਆਈਪੀ -2020, ਡੀਐੱਸਟੀ ਨੇ ਨੀਤੀ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕਰਣ, ਬਾਟਮ-ਅਪ, ਅਤੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਦਿਆਂ ਇਨਕਲੂਸਿਵ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨਜ਼, ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਵਰਗੀ ਵਿਘਨਕਾਰੀ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਮਸ਼ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਜਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਡੀ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਰਕਾਰ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਆ ਦੇ ਤੀਹਰੇ ਹਿੱਲਿਕਸ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਐੱਸਟੀਆਈ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਚ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿਜਨਨਾ ਭਾਰਤੀ  ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਸਕੱਤਰ ਜੈਅੰਤ ਸਹਸ੍ਰਬੁੱਧੇ ਨੇ, ਨੀਤੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਹਿਤਧਾਰਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨ, ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਨੀਤੀ ਸਕੱਤਰੇਤ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਡਾ: ਅਖਿਲੇਸ਼ ਗੁਪਤਾ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ।
ਆਈਆਈਟੀ ਰੁੜਕੀ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਜੀਤ ਕੇ. ਚਤੁਰਵੇਦੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਕਾਦਮਿਆ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾਥੀ  ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਤੋਂ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਆਂ ਅਤੇ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨਸ ਦਾ ਵਪਾਰੀਕਰਨ ਕਰਕੇ ਮਾਰਕੀਟ ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਕਾਦਮਿਆ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਨਜ਼ਦੀਕ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਸਿਰਜਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਡਾ. ਰਾਜੇਂਦਰ ਡੋਭਾਲ ਡੀ.ਜੀ., ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਐੱਸਐਂਡਟੀ ਕੌਂਸਲ , ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਐੱਸਟੀਆਈਪੀ 2020 ਨੂੰ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਐੱਸਐਂਡਟੀ ਕੌਂਸਲਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਆਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਸਾਧਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨ, ਅਕਾਦਮਿਆ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਤਰ-ਮੰਤਰਾਲਾ ਹਾਈ ਪਾਵਰ ਕਮੇਟੀਆਂ ਬਣਾਉਣ, ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਲਮੇਲ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜ ਪੱਧਰੀ ਕੰਸਲਟੇਸ਼ਨ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੋ: ਸ਼ਿਆਮ ਲਾਲ ਸੋਨੀ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਐੱਨਆਈਟੀ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ; ਡਾ. ਮਹੇਂਦਰ ਕੁੰਵਰ, ਚੀਫ਼ ਫੰਕਸ਼ਨਰੀ, ਐੱਚਏਆਰਸੀ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ; ਪ੍ਰੋ: ਰੂਪਕਿਸ਼ੋਰ ਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਵੀਸੀ, ਜੀਕੇਵੀ, ਹਰਿਦੁਆਰ; ਡਾ ਦੀਪੰਕਰ ਬੈਨਰਜੀ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਏਆਰਆਈਈਐੱਸ, ਨੈਨੀਤਾਲ; ਪ੍ਰੋ ਦੇਵੀ ਪੀ. ਤ੍ਰਿਪਾਠੀ,; ਡਾ ਨਰੇਂਦਰ ਐੱਸ ਚੌਧਰੀ, ਵੀਸੀ, ਯੂਟੀਯੂ ਦੇਹਰਾਦੂਨ; ਡਾ ਵਿਜੈ ਧਸਮਾਨਾ, ਵੀਸੀ, ਐੱਸਆਰਐੱਚਯੂ,; ਪ੍ਰੋ: ਰਾਕੇਸ਼ ਸ਼ਰਮਾ, ਵੀਸੀ, ਗ੍ਰਾਫਿਕ ਇਰਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ; ਸ਼੍ਰੀ ਪੰਕਜ ਗੁਪਤਾ, ਪ੍ਰਧਾਨ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਯੂਕੇ; ਡਾ.ਕਲਾਚੰਦ ਸੈਨ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਡਬਲਿਊਆਈਐੱਚਜੀ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ; ਡਾ ਆਰਐੱਸ ਰਾਵਲ, ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਜੀਬੀਪੀਆਈਐੱਚਈ, ਅਲਮੋੜਾ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਹਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ, ਨੀਤੀ ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਇੰਨਪੁਟ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ।
ਇਹ ਮੀਟਿੰਗ ਡਾ. ਕੇਡੀ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਡਾ. ਹੇਮਵਤੀ ਨੰਦਨ, ਸਕੱਤਰ ਵਿਭਾ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੀਤੀ ਗਈ।