ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਾਗੂ ਮੰਤਰਾਲਾ
2020–21 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ  ਲਈ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਕੜਾ ਦਫ਼ਤਰ , ਅੰਕੜਾ ਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਾਗੂਕਰਣ ਮੰਤਰਾਲਾ ਨੇ 2020–21 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ  Q1 ਲਈ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ  ਦੇ, ਸਥਿਰ  ਅਤੇ ਚਾਲੂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੋਵੇਂ, ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ–ਨਾਲ ਇਸੇ ਤਿਮਾਹੀ ਹਿਤ GDP ਦੇ ਖ਼ਰਚੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਪੱਖਾਂ ਦੇ ਤਿਮਾਹੀ ਅਨੁਮਾਨ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
2. ਸਾਲ 2020–21 ਦੀ Q1 ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ  ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ  ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ 26.90 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ 2019 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਇਹ 35.35 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ; ਇੰਝ 2019–20 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ 5.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਾਧੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 23.9 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਸੁੰਗੇੜ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਲ 2020–21 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਲਈ ਸਥਿਰ  ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰ ਕੀਮਤ ਉੱਤੇ ਤਿਮਾਹੀ GVA ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ 25.33 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਇਹ 2019–20 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੇ 33.08 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 22.8 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਸੁੰਗੇੜ ਹੈ।
3. ਸਾਲ 2020–21 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਚਾਲੂ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ  ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ 38.08 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 2019–20 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ 8.1 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਾਧੇ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ 2019–20 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੇ 49.18 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 22.6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਸੁੰਗੇੜ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2020–21 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਚਾਲੂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਆਧਾਰ ਕੀਮਤ ਉੱਤੇ GVA ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ 35.36 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਲ 2019–20 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ 44.89 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 20.6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਸੁੰਗੇੜ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
4. ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦੁਆਰਾ ਆਧਾਰ ਕੀਮਤ ਉੱਤੇ GVA ਨਾਲ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ , ਸਥਿਰ  ਅਤੇ ਚਾਲੂ ਕੀਮਤਾਂ ਉੱਤੇ GDP ਦੇ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ–ਨਾਲ 2018–19 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2020–21 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹਾ ਤੱਕ ਲਈ GDP ਦੇ ਖ਼ਰਚੇ ਦੇ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਤਬਦੀਲੀ ਤੇ ਦਰਾਂ ਸਟੇਟਮੈਂਟਸ 1 ਤੋਂ 4 ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਲ।
5. ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਸਾਲ 2019–20 ਦੇ ਰੱਬੀ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ  ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਸਨ; ਪਸ਼ੂ–ਧਨ ਖੇਤਰ ਲਈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੁੱਧ, ਆਂਡਿਆਂ, ਮਾਸ ਤੇ ਉੱਨ ਹਿਤ ਉਤਪਾਦਨ ਟੀਚਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਪਸ਼ੂ–ਪਾਲਣ ਤੇ ਡੇਅਰੀਂਗ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਮੱਛੀ–ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ।
6. ਉਦਯੋਗ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਸੂਚਕ–ਅੰਕ ; ਕੰਟਰੋਲ ਜਨਰਲ ਆਵ੍ ਅਕਾਊਂਟਸ  ਦੁਆਰਾ ਕਾਇਮ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖ਼ਰਚ ਦੇ ਮਾਸਿਕ ਖਾਤੇ ਅਤੇ ਕੰਪਟਰੋਲਰ ਐਂਡ ਆਡੀਟਰ ਜਨਰਲ ਆਵ੍ ਇੰਡੀਆ  ਵੱਲੋਂ ਅਪ੍ਰੈਲ–ਜੂਨ 2020–21 ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਖ਼ਰਚੇ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਅਪ੍ਰੈਲ–ਜੂਨ 2020–21 ਦੌਰਾਨ ਰੇਲਵੇਜ਼, ਸੜਕ, ਹਵਾਈ ਤੇ ਜਲ ਆਵਾਜਾਈ ਆਦਿ, ਸੰਚਾਰ, ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਸਮੇਤ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਜਿਹੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਗੋਚਰੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ–ਜੂਨ 2020–21 ਦੌਰਾਨ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਖੇਤਰ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ BSE/NSE ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ।
7. ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਮੁੱਖ ਸੂਚਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਤਬਦੀਲੀ ਹੇਠਾਂ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ:
8. ਕੋਵਿਡ–19 ਦੀ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦਾ ਫੈਲਣਾ ਰੋਕਣ ਲਈ, 25 ਮਾਰਚ, 2020 ਤੋਂ ਕੁਝ ਗ਼ੈਰ–ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਮਝੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ–ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹੌਲ਼ੀ–ਹੌਲ਼ੀ ਹਟਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਅੰਕੜੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਵਿਧਾਨਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਰਿਟਰਨਾਂ ਭਰਨ ਲਈ ਆਖ਼ਰੀ ਤਰੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਇਕਾਈਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵਾਧਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ, ਆਮ ਅੰਕੜਾ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਜੀਐੱਸਟੀ ਜਿਹੇ ਵਿਕਲਪ ਵਰਤੇ ਗਏ, ਪੇਸ਼ੇਵਰਾਨਾ ਇਕਾਈਆਂ ਨਾਲ ਸੀਮਤ ਜਿਹੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਆਦਿ।
9. ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਾਤਿਆਂ ਦੇ ਕੁੱਲ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ IIP ਅਤੇ CPI ਜਿਹੇ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਸਮੂਹਕ–ਆਰਥਿਕ ਸੂਚਕ–ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅੰਕੜਾ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਣਗੀਆਂ।
10. ਇਸੇ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਨਾਲ, ਰਿਲੀਜ਼ ਕੈਲੰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਰੋਕਤ–ਵਰਣਿਤ ਕਾਰਣਾਂ ਕਰ ਕੇ ਕੁਝ ਸੋਧਾਂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
11. ਜੁਲਾਈ–ਸਤੰਬਰ, 2020  ਲਈ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ  ਲਈ ਤਿਮਾਹੀ ਅਨੁਮਾਨ 27 ਨਵੰਬਰ, 2020 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।