ਜਲ ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਪੀ ਐੱਮ ਕੇ ਐੱਸ ਵਾਈ ਤਹਿਤ ਵਿਕਾਸ ਕੰਮ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਸਿੰਚਾਈ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਜਿ਼ਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਡੂੰਗਰਪੁਰ ਤੇ ਬਾਂਸਵਾੜਾ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਵਿਕਾਸ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ ।
1. ਐਕਸੈਲੀਰੇਟੇਡ ਸਿੰਚਾਈ ਫਾਇਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ :—
ਜਦਕਿ ਪੀ ਐੱਮ ਕੇ ਐੱਸ ਵਾਈ — ਏ ਆਈ ਬੀ ਪੀ ਤਹਿਤ ਕੋਈ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨਹੀਂ ਹੈ , ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਬਾਂਸਵਾੜਾ ਅਤੇ ਡੂੰਗਰਪੁਰ ਜਿ਼ਲਿ੍ਆਂ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਤਹਿਤ ਹੋਣ । ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਬੰਨਸਾਗਰ ਕੈਨਾਲ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਹੈ , ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਜਿ਼ਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ । ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਲਈ ਸਾਲ 2016—17 ਤੋਂ 2019—20 ਦੌਰਾਨ 143.51 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕੁਲ ਕੇਂਦਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ । ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਨੂੰ ਮੁਕੰਮਲ ਐਲਾਨਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ।
2. ਪੀ ਐੱਮ ਕੇ ਐੱਸ ਵਾਈ — ਹਰ ਖੇਤ ਕੋ ਪਾਣੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ , ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਅਤੇ ਬਹਾਲੀ :—
ਪੀ ਐੱਮ ਕੇ ਐੱਸ ਵਾਈ — ਹਰ ਖੇਤ ਕੋ ਪਾਣੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਤਹਿਤ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ 32 ਸਮੂਹ ਜਲ ਘਰਾਂ  ਅਤੇ 36 ਜਲ ਘਰਾਂ  ਦੇ ਦੋ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ । ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਲਾਗਤ ਲਈ 187.82 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ 13.19 ਹਜ਼ਾਰ ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਕਬੇ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ । ਉਪਰੋਕਤ ਸਮੂਹਾਂ ਲਈ ਸੂਬੇ ਨੂੰ 62.18 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ।
3. ਪੀ ਐੱਮ ਕੇ ਐੱਸ ਵਾਈ — ਪੀ ਡੀ ਐੱਮ ਸੀ ਪ੍ਰਤੀ ਡਰਾਪ ਵਧੇਰੇ ਫਸਲ :—
ਪੀ ਐੱਮ ਕੇ ਐੱਸ ਵਾਈ — ਪੀ ਡੀ ਐੱਮ ਸੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਬਾਂਸਵਾੜਾ ਵਿੱਚ 3,707.96 ਹੈਕਟੇਅਰ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਡੂੰਗਰਪੁਰ ਜਿ਼ਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 1,415.92 ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਕਬੇ ਨੂੰ 2015—16 ਤੋਂ 2020—21 ਹੁਣ ਤੱਕ ਸੂਖਮ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਅਧੀਨ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਜਿ਼ਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 3,125 ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਕਬੇ ਨੂੰ ਵੀ 2015—16 ਤੋਂ 2020—21  ਪੀ ਡੀ ਐੱਮ ਐੱਸ ਈ ਅਧੀਨ ਸੂਖਮ ਸਿੰਚਾਈ ਅਧੀਨ ਕਵਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 722.82 ਕਰੋੜ ਅਤੇ 421.79 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ , ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੀ ਡੀ ਐੱਮ ਸੀ ਅਧੀਨ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਬਾਂਸਵਾੜਾ ਅਤੇ ਡੂੰਗਰਪੁਰ ਜਿ਼ਲਿ੍ਆਂ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਜਿ਼ਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੀ ਡੀ ਐੱਮ ਸੀ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਜਾਰੀ ਰਾਸ਼ੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ।
4. ਪੀ ਐੱਮ ਕੇ ਐੱਸ ਵਾਈ — ਵਾਟਰ ਸ਼ੈੱਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕੰਪੋਨੈਂਟ  :—
ਪੀ ਐੱਮ ਕੇ ਐੱਸ ਵਾਈ — ਡਬਲਯੁ ਡੀ ਸੀ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਭੂਮੀ ਸਰੋਤ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਬਾਂਸਵਾੜਾ ਅਤੇ ਡੂੰਗਰਪੁਰ ਜਿ਼ਲਿ੍ਆਂ ਵਿੱਚ 24,000 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਟੀਚੇ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਦੇ 4 ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਅਤੇ 90,000 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਟੀਚੇ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 16 ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 4 ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਵਧੀਕ 15,000 ਹੈਕਟੇਅਰ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਸਿੰਚਾਈ ਤਹਿਤ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ । ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਜਿ਼ਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਡਬਲਯੁ ਡੀ ਸੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ । ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਬਾਂਸਵਾੜਾ ਅਤੇ ਡੂੰਗਰਪੁਰ ਜਿ਼ਲਿ੍ਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਾਰੇ ਡਬਲਯੁ ਡੀ ਸੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਸਾਲ 2015—16 ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ 1,511.27 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕੇਂਦਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ । ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀ ਐੱਮ ਐੱਸ ਕੇ ਵਾਈ — ਡਬਲਯੁ ਡੀ ਸੀ ਤਹਿਤ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ 197.31 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ।
ਰਾਜਸਥਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਡੂੰਗਰਪੁਰ ਜਿ਼ਲ੍ਹੇ  ਵਿੱਚ, 27,613 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਖੇਤਰ ਅਤੇ 33.14 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਲਾਗਤ ਵਾਲੇ 5 ਜਲ ਕੈਚਮੈਂਟ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਪਰਿਪੇਖ ਯੋਜਨਾ ਅਨੁਸਾ ਰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਪਾਣੀ ਕੈਚਮੈਂਟ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ  ਲਈ ਡੂੰਗਰਪੁਰ ਜਿ਼ਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 5,354 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਖੇਤਰ ਅਤੇ 6.42 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਾਲੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ 18 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਪਰਿਪੇਖ ਯੋਜਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ , ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ । ਮੰਤਰਾਲੇ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਸਿ਼ਕਾਇਤ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ ।
ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰੀ ਜਲ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਤਨ ਲਾਲ ਕਟਾਰੀਆ ਨੇ ਅੱਜ ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ।
ਬੀ ਵਾਈ / ਏ ਐੱਸ
(Visitor Counter : 57