ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਮਾਮਲੇ ਮੰਤਰਾਲਾ
“ਲੋਕਲ ਟੂ ਗਲੋਬਲ” ਦੇ ਥੀਮ ਨਾਲ “ਹੁਨਰ ਹਾਟ” ਸਤੰਬਰ 2020 ਤੋਂ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ ਲਗਭਗ 5 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦਸਤਕਾਰਾਂ/ਸ਼ਿਲਪਕਾਰਾਂ ਦਾ “ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਣ ਐਕਸਚੇਂਜ”, “ਹੁਨਰ ਹਾਟ” ਸਤੰਬਰ 2020 ਤੋਂ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ
“ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੂਰ-ਦਰਾਜ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਦਸਤਕਾਰਾਂ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰਾਂ, ਕਾਰੀਗਰਾਂ, ਹੁਨਰ ਦੇ ਉਸਤਾਦਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕਾ-ਮਾਰਕਿਟ ਦੇਣ ਵਾਲਾ “ਹੁਨਰ ਹਾਟ” ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਹੱਥੀਂ ਬਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ “ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਬ੍ਰਾਂਡ” ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ” :ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਅਬਾੱਸ ਨਕਵੀ
“ਜਾਨ ਭੀ ਜਹਾਨ ਭੀ” ਸਪੈਸ਼ਲ ਪਵੇਲੀਅਨ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ “ਪੈਨਿਕ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰੀਕੌਸ਼ਨ” ਦੇ ਥੀਮ ’ਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਗੀ” :ਮੁਖ਼ਤਾਰ ਅਬਾੱਸ ਨਕਵੀ
“ਹੁਨਰ ਹਾਟ” ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਸਟੈਂਸਿੰਗ, ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ, ਸੈਨੀਟਾਈਜੇਸ਼ਨ, ਮਾਸਕ ਆਦਿ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ”
After a gap of about 5 months due to the Corona pandemic, “HunarHaat”, which has become “Empowerment Exchange” of artisans and craftsmen from across the country, will restart from September 2020 with the theme of “Local to Global” and comparatively larger participation of artisans.
ਕੋਰੋਨਾ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਚਲਦੇ ਲਗਭਗ 5 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦਸਤਕਾਰਾਂ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰਾਂ ਦਾ “ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਐਕਸਚੇਂਜ, “ਹੁਨਰ ਹਾਟ” ਸਤੰਬਰ 2020 ਤੋਂ “ਲੋਕਲ ਟੂ ਗਲੋਬਲ” ਥੀਮ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਸਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਮਾਮਲੇ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਖਤਾਰ ਅੱਬਾਸ ਨਕਵੀ ਨੇ ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 5 ਲੱਖ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭਾਰਤੀ ਦਸਤਕਾਰਾਂ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ “ਹੁਨਰ ਹਾਟ” ਦੇ ਅਨੋਖੇ ਹੱਥੀਂ ਬਣੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਸਮਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮਕਬੂਲ ਹੋਏ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਦੂਰ-ਦਰਾਜ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਦਸਤਕਾਰਾਂ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰਾਂ, ਕਾਰੀਗਰਾਂ, ਹੁਨਰ ਦੇ ਉਸਤਾਦਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕਾ-ਮਾਰਕਿਟ ਦੇਣ ਵਾਲਾ “ਹੁਨਰ ਹਾਟ” ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਹੱਥੀਂ ਬਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ “ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਬ੍ਰਾਂਡ” ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆ ਗੇਟ ’ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ “ਹੁਨਰ ਹਾਟ” ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦਸਤਕਾਰਾਂ-ਸ਼ਿਲਪਕਾਰਾਂ ਦੀ ਹੌਸਲਾਅਫਜਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ “ਮਨ ਕੀ ਬਾਤ” ਵਿੱਚ ਵੀ “ਹੁਨਰ ਹਾਟ” ਦੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਦਸਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ “ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਹੁਨਰ ਹਾਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਖਾਨ-ਪਾਨ ਅਤੇ ਜਜ਼ਬਾਤ ਦੀ ਵਿਵਿਧਤਾਵਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਝਲਕ, ਵਾਕਈ ਅਨੋਖੀ ਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਾਧਨਾ, ਲਗਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੁਨਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ, ਬਹੁਤ ਹੀ, ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।”
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ, “ਹੁਨਰ ਹਾਟ, ਕਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਚ ਤਾਂ ਹੈ ਹੀ, ਨਾਲ-ਹੀ-ਨਾਲ, ਇਹ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖੰਭ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਵਿਧਤਾ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਲਪਕਲਾ ਤਾਂ ਹੈ ਹੀ ਹੈ,ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਸਾਡੇ ਖਾਨ- ਪਾਨ ਦੀ ਵਿਵਿਧਤਾ ਵੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਹੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਇਡਲੀ-ਡੋਸਾ, ਛੋਲੇ-ਭਟੂਰੇ, ਦਾਲ਼-ਬਾਟੀ, ਖਮਨ-ਖਾਂਡਵੀ, ਨਾ ਜਾਣੇ ਕੀ-ਕੀ ਸੀ। ਮੈਂ, ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਉੱਥੇ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਸਵਾਦਿਸ਼ਟ ਲਿੱਟੀ-ਚੋਖੇ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ, ਭਰਪੂਰ ਆਨੰਦ ਲਿਆ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਮੇਲੇ, ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀਆਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ , ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇ , ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ‘ਏਕ ਭਾਰਤ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਾਰਤ’ ਨੂੰ, ਜੀ-ਭਰ ਜਿਊਣ ਦਾ, ਇਹ ਅਵਸਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੋਗੇ, ਬਲਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮਿਹਨਤੀ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੀ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ  ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਸਕੋਗੇ।”
ਸ਼੍ਰੀ ਨਕਵੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਚਲਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਿਆਪੀ ਲੌਕਡਾਊਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਕੇ ਦਸਤਕਾਰਾਂ, ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੇ ਅਗਲੇ “ਹੁਨਰ ਹਾਟ” ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਬਣੀ ਦੁਰਲੱਭ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਦਸਤਕਾਰ, ਕਾਰੀਗਰ ਅਗਲੇ “ਹੁਨਰ ਹਾਟ” ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਲਿਆਉਣਗੇ।
ਸ਼੍ਰੀ ਨਕਵੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ “ਹੁਨਰ ਹਾਟ” ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਸਟੈਂਸਿੰਗ, ਸਾਫ਼-ਸਫਾਈ, ਸੈਨੀਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ, ਮਾਸਕ ਆਦਿ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਨਾਲ ਹੀ “ਜਾਨ ਭੀ ਜਹਾਨ ਭੀ” ਪਵੇਲੀਅਨ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ “ਪੈਨਿਕ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰੀਕੌਸ਼ਨ” ਦੇ ਥੀਮ ’ਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਕੇਂਦਰੀ ਘੱਟਗਿਣਤੀ ਮਾਮਲੇ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੁਆਰਾ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਅਧਿਕ “ਹੁਨਰ ਹਾਟ” ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਦਸਤਕਾਰਾਂ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰਾਂ, ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਅਵਸਰ ਮਿਲੇ ਹਨ।
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਦਿੱਲੀ, ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ , ਭੋਪਾਲ , ਜੈਪੁਰ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਮੁੰਬਈ, ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ, ਬੰਗਲੁਰੂ, ਚੇਨਈ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ, ਪਟਨਾ, ਨਾਗਪੁਰ, ਰਾਏਪੁਰ, ਪੁਡੂਚੇਰੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਜੰਮੂ, ਸ਼ਿਮਲਾ, ਗੋਆ, ਕੋਚੀ, ਗੁਵਾਹਾਟੀ, ਭੁਬਨੇਸ਼ਵਰ, ਅਜਮੇਰ, ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ, ਇੰਦੌਰ, ਰਾਂਚੀ, ਲਖਨਊ ਆਦਿ ਸਥਾਨਾਂ ’ਤੇ “ਹੁਨਰ ਹਾਟ” ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ।
ਸ਼੍ਰੀ ਨਕਵੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਦੇ “ਹੁਨਰ ਹਾਟ” ਦਾ ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਔਨਲਾਈਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ “ਹੁਨਰ ਹਾਟ” ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਔਨਲਾਈਨ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਵੀ ਸੁਵਿਧਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। “ਹੁਨਰ ਹਾਟ” ਦੇ ਦਸਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਹੱਥੀਂ ਬਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ “ਜੈੱਮ”  ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕਈ ਨਿਰਯਾਤ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਕੌਂਸਿਲਾਂ ਨੇ ਦਸਤਕਾਰਾਂ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਰਕਿਟ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਰੁਚੀ ਦਿਖਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਸਤਕਾਰਾਂ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ’ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਰਕਿਟ ਮਿਲ ਸਕੇਗੀ।
ਸ਼੍ਰੀ ਨਕਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਹੇ “ਹੁਨਰ ਹਾਟ” ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਦਸਤਕਾਰਾਂ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।