ਖਪਤਕਾਰ ਮਾਮਲੇ, ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਵੰਡ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਗ਼ਰੀਬ ਕਲਿਆਣ ਅੰਨ ਯੋਜਨਾ  ਨੂੰ ਜੁਲਾਈ 2021 ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ, 2021 ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ-ਨਵੰਬਰ, 2020 ਲਈ ਪੀਐੱਮ-ਜੀਕੇਏਵਾਈ ਦੇ ਤਹਿਤ ਐੱਨਐੱਫਐੱਸਏ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲਾਭਾਰਥੀਆਂ ਕਵਰ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ
ਲਗਭਗ 80 ਕਰੋੜ ਐੱਨਐੱਫਐੱਸਏ ਲਾਭਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ 8 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ 5 ਕਿੱਲੋ ਵਾਧੂ ਮੁਫ਼ਤ ਅਨਾਜ ਐਲੋਕੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ
2021 ਵਿੱਚ, ਪੀਐੱਮ-ਜੀਕੇਏਵਾਈ ਨੂੰ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ  ਲਈ 26,602 ਕਰੋੜ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਖਰਚੇ ਨਾਲ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ
ਮਾਣਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ 7 ਜੂਨ 2021 ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪੀਐੱਮ-ਜੀਕੇਏਵਾਈ ਸਕੀਮ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਨਵੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਲੀ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ
204 ਐੱਲਐੱਮਟੀ ਵਾਧੂ ਅਨਾਜ ਨੂੰ ਹੋਰ 5 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਆਦ ਲਈ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 80 ਕਰੋੜ ਐੱਨਐੱਫਐੱਸਏ ਲਾਭਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਸ ਦਾ ਵਿੱਤੀ ਖਰਚ 67,266 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋਵੇਗਾ
ਇਹ ਅਨਾਜ ਦੀ ਮੁਫ਼ਤ ਵੰਡ ਐੱਨਐੱਫਐੱਸਏ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੇ ਲਾਭਾਰਥੀਆਂ ਲਈ ਨਿਯਮਿਤ ਮਾਸਿਕ ਅਨਾਜ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਹੇਗੀ
ਇਸ ਵਾਧੂ ਖਰਚੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਬੋਝ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਵੇਗਾ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਗ਼ਰੀਬ ਕਲਿਆਣ ਯੋਜਨਾ  ਦੇ ਤਹਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ   ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਵਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਕਤਮ 81.35 ਕਰੋੜ ਲਾਭਾਰਥੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਲਾਭ ਤਬਾਦਲੇ  ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਵਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲੋਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੂੰ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਿਆਦ ਯਾਨੀ ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਵੰਬਰ, 2021 ਤੱਕ ਲਈ ਪੰਜ ਕਿਲੋ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਮੁਫ਼ਤ ਅਤਿਰਿਕਤ ਅਨਾਜ ਦੀ ਐਲੇਕੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
2020 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇਗ਼ਰੀਬ ਪੱਖੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਗ਼ਰੀਬ ਕਲਿਆਣ ਪੈਕੇਜ ਦੇ ਅਪ੍ਰੈਲ-ਨਵੰਬਰ, 2020 ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ, 2013  ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਲਾਭਾਰਥੀਆਂ ਲਈ “ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਗ਼ਰੀਬ ਕਲਿਆਣ ਅੰਨ ਯੋਜਨਾ”  ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਲਗਭਗ 80 ਕਰੋੜ ਐੱਨਐੱਫਐੱਸਏ ਲਾਭਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ 8 ਮਹੀਨਿਆਂ  ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ 5 ਕਿਲੋ ਅਨਾਜ  ਐਲੋਕੇਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਫੈਲਣ ਕਾਰਨ ਆਰਥਿਕ ਵਿਘਨ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਗ਼ਰੀਬ/ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲਾਭਾਰਥੀਆਂ/ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ-ਜੀਕੇਏਵਾਈ 2020  ਦੇ ਤਹਿਤ 321 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਅਨਾਜ ਦੀ ਕੁੱਲ ਵੰਡ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ/ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਐਲੋਕੇਟ ਕੀਤਾ, 305 ਲੱਖ ਟਨ ਅਨਾਜ ਰਾਜ/ ਯੂਟੀ ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ 298 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਅਨਾਜ  ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
2021 ਵਿੱਚ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚਲ ਰਹੀ ਗੰਭੀਰ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਆਰਥਿਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ “ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਗ਼ਰੀਬ ਕਲਿਆਣ ਅੰਨ ਯੋਜਨਾ”  ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭਾਵ ਦੋ ਮਹੀਨੇ, ਮਈ 2021 ਅਤੇ ਜੂਨ 2021 ਲਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ-ਜੀਕੇਏਵਾਈ ਦੀ ਤਰਜ਼ ’ਤੇ ਲਗਭਗ 26.602 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਖਰਚੇ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 79 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਅਨਾਜ ਕੁੱਲ ਵੰਡ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ-ਜੀਕੇਏਵਾਈ 2021  ਦੇ ਤਹਿਤ, ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਤੱਕ, 76 ਲੱਖ ਟਨ ਵੱਧ ਹੋਰ ਅਨਾਜ  ਰਾਜਾਂ /ਯੂਟੀ ਵੱਲੋਂ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਾਜਾਂ/ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਈ 2021 ਲਈ 35 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਨਾਜ  ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੂਨ 2021 ਲਈ 23 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਨਾਜ  ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਲਗਭਗ 80 ਕਰੋੜ ਐੱਨਐੱਫਐੱਸਏ ਲਾਭਾਰਥੀ ਮਈ 2021 ਅਤੇ ਜੂਨ, 2021 ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 5 ਕਿਲੋ ਵਾਧੂ ਮੁਫ਼ਤਅਨਾਜ  ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸੰਕਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੋਵਿਡ-19 ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ’ਤੇ, ਮਾਣਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਜੀ ਨੇ 7 ਜੂਨ 2021 ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ, ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਨਵੰਬਰ, 2021 ਦੀਵਾਲੀ ਤੱਕ 5 ਕਿਲੋ ਵਾਧੂ ਮੁਫ਼ਤ ਅਨਾਜ  ਸਕੀਮ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ-ਜੀਕੇਏਵਾਈ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਤਕਰੀਬਨ 80 ਕਰੋੜ ਐੱਨਐੱਫਐੱਸਏ ਲਾਭਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁੱਲ 204 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਅਨਾਜ ਨੂੰ ਅਗਲੇ 5 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤੱਕ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਖਰਚ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਭਗ 67,266 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਧੂ ਮੁਫ਼ਤ ਅਨਾਜ ਦੀ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਐੱਨਐੱਫਐੱਸਏ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲਾਭਾਰਥੀਆਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਨਿਯਮਿਤ ਮਾਸਿਕ ਅਨਾਜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗੀ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ-ਜੀਕੇਏਵਾਈ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਸ ਵਾਧੂ ਐਲੋਕੇਸ਼ਨ ਦੀ ਸਾਰੀ ਲਾਗਤ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਾ ਸਟੇਟ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ, ਡੀਲਰਾਂ ਦੇ ਮਾਰਜਿਨ ਆਦਿ ਦੇ ਖਰਚੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਖਰਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਾਂ/ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।