ਕਬਾਇਲੀ ਮਾਮਲੇ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਕਬਾਇਲੀ ਸਿਹਤ ਸਹਿਯੋਗ ‘ਅਨਾਮਾਯਾ’ ਕਬਾਇਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿਤਧਾਰਕਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪਹਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ
ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕਲਿਆਣ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਅਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਕਾਰਜ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਰਜੁਨ ਮੁੰਡਾ ਨੇ ਅੱਜ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਕਬਾਇਲੀ ਸਿਹਤ ਸਹਿਯੋਗ ਅਨਾਮਾਯਾ ਦਾ ਸ਼ੁਭਾਰੰਭ ਕੀਤਾ । ਇਹ ਸਹਿਯੋਗ ਕਬਾਇਲੀ ਕਾਰਜ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿਤਧਾਰਕਾਂ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੀਰਾਮਲ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਬਿਲ ਐਂਡ ਮੇਲਿੰਡਾ ਗੇਟ੍ਸ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ  ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਬਾਇਲੀ ਸਮੁਦਾਇਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰੇਗੀ।
ਇਸ ਅਵਸਰ ‘ਤੇ ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੈਂਬਰ ਡਾ. ਵਿਨੋਦ ਕੇ ਪਾਲ, ਕਬਾਇਲੀ ਕਾਰਜ ਮੰਤਰਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸਕੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਆਰ ਸੁਬਰ੍ਹਾਮਣਯਮ , ਕਬਾਇਲੀ ਕਾਰਜ ਮੰਤਰਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਡਾ. ਨਵਲਜੀਤ ਕਪੂਰ, ਬੀਐੱਮਜੀਐੱਫ ਦੇ ਨਿਦੇਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿ ਮੇਨਨ, ਪੀਰਾਮਲ ਫਾਉਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼੍ਰੀ ਆਦਿੱਤਿਆ ਨਟਰਾਜ, ਸੀਆਈਐੱਫਐੱਫ ਦੇ ਕੰਟਰੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸ਼੍ਰੀ ਗੌਰਵ ਆਰਿਆ ਅਤੇ ਪੀਰਾਮਲ ਸਵਾਸਥਯ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ. ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਹੇਗੜੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ।
ਇਹ ਸਹਿਯੋਗ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਦਿਵਾਸੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦਰਮਿਆਨ ਰੋਕਥਾਮ ਯੋਗ ਸਾਰੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਗੈਰ- ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ / ਸੀਬੀਓ ਆਦਿ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਅਨੋਖੀ ਪਹਿਲ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਬਾਇਲੀ ਆਬਾਦੀ ਦੁਆਰਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਹਤ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਮਾਧਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਥਾਈ, ਉੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਸਿਹਤ ਪਰਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਚ ਕਬਾਇਲੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ 6 ਰਾਜਾਂ ਦੇ 50 ਆਦਿਵਾਸੀ , ਆਕਾਂਖੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ  ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਪਰਿਚਾਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗੀ। ਅਗਲੇ 10 ਸਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਟੀਐੱਚਸੀ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਬਾਇਲੀ ਕਾਰਜ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ 177 ਆਦਿਵਾਸੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ।
ਸ਼੍ਰੀ ਅਰਜੁਨ ਮੁੰਡਾ ਨੇ ਇਸ ਅਵਸਰ ‘ਤੇ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ , ਕਬਾਇਲੀ ਕਾਰਜ ਮੰਤਰਾਲਾ ਕਬਾਇਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਮੰਤਰਾਲਾ ਨੇ ਕਬਾਇਲੀ ਸਿਹਤ ਕਾਰਜ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਕਬਾਇਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸਮਾਧਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰੂਪ ਰੇਖਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਆਦਿਵਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਨ ਮੋੜ ‘ਤੇ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਗੈਰ - ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਕੇ ਇਸ ਅਨੋਖੀ ਪਹਿਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰੁਚੀ ਦਿਖਾਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਡਾ. ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕਲਿਆਣ ਮੰਤਰਾਲਾ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਤੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ । ਮੈਂ ਕਬਾਇਲੀ ਸਮੁਦਾਏ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਕਰਨ ਦੇ ਸਾਡੇ ਸਾਂਝੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪੁੱਜਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ ।
ਡਾ . ਹਰਸ਼ਵਰਧਨ ਨੇ ਕਬਾਇਲੀ ਕਾਰਜ ਮੰਤਰਾਲਾ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਰਾਹਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, ਕਬਾਇਲੀ ਸਿਹਤ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਸ਼ੁਭਾਰੰਭ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਪਨੇ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਮੰਤਰਾਲਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਦਿਵਾਸੀ ਖੇਤਰ ਸਾਡੇ ਵਾਸਤਵਿਕ ਵੰਚਿਤ ਖੇਤਰ ਹਨ। ਕੇਵਲ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਹਾਸ਼ੀਏ ‘ਤੇ ਪਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਡਲ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਮਾਤਰ ਅਪੀਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਕੇ ਟੀਬੀ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿਓ ਤਾਂਕਿ ਅਸੀਂ ਟੀਬੀ ਮੁਕਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਪਣੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕੀਏ।
ਕੇਂਦਰੀ ਮਹਿਲਾ ਅਤੇ ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਜ਼ੈਡ ਈਰਾਨੀ. ਨੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਸੁਨੇਹੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਬਾਇਲੀ ਲੋਕ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਸਬੰਧੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਚੁਣੋਤੀ ਨਾਲ ਨਿਪਟਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗੈਰ - ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਆਗਤ ਯੋਗ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਵਿਨੋਦ ਪਾਲ ਨੇ ਕਬਾਇਲੀ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਮੁਦਾਇਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮੁਦਾਇਕ ਜੁੜਾਅ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ।
ਕਬਾਇਲੀ ਕਾਰਜ ਮੰਤਰਾਲਾ ਵਿੱਚ ਸਕੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਆਰ . ਸੁਬਰਹਮਾਣਯਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, ਕਬਾਇਲੀ ਕਾਰਜ ਮੰਤਰਾਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਬਾਇਲੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਕੋਸ਼ਠ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ । ਕਬਾਇਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਸਬੰਧੀ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹਨ ਅਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮਾਨਕ ਆਮ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹੇਠਾਂ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।
ਪੀਰਾਮਲ ਇੰਟਰਪ੍ਰਾਈਜੇਜ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸ਼੍ਰੀ ਅਜੈ ਪੀਰਾਮਲ ਨੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਾਸ਼ੀਏ ‘ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਕਮਜੋਰ ਸਮੁਦਾਏ ਤੱਕ ਪੁੱਜਣ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗਾਤਮਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, ਕਬਾਇਲੀ ਸਿਹਤ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਸਾਝੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੈਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜੋਰ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ । ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਅਤੇ ਮੁਹਾਰਤ ਵਾਲੇ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਬਾਇਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਦੀ ਬਿਹਤਰੀ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਗਿਆ । ਅਸੀਂ ਦੋਨਾਂ ਮੰਤਰਾਲਿਆ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਉਂਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਅਵਸਰ ‘ਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਕੰਪੈਂਡਿਯਮ ਦਾ ਵੀ ਵਿਮੋਚਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ