ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ
ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଶତାବ୍ଦୀ ସମାରୋହର ସମାପନ ଉତ୍ସବରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣର ମୂଳ ପାଠ
ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଏହି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସମାରୋହରେ ଦେଶର ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ଜୀ, ଡିୟୁର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ଶ୍ରୀ ଯୋଗେଶ ସିଂହ ଜୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରଫେସର, ଶିକ୍ଷକଗଣ ଏବଂ ସମସ୍ତ ମୋର ଯୁବ ସାଥୀ । ଆପଣମାନେ ମୋତେ ଯେତେବେଳେ ଏହି ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଇଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ କେବଳ ସ୍ଥିର କରିଥିଲି ଯେ ମୋତେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଆସିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଏବଂ ଏଠାକୁ ଆସିବା, ନିଜ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ମଧ୍ୟକୁ ଆସିବା ପରି ହୋଇଥାଏ ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଶହେ ବର୍ଷର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଆମେ ଦେଖିଥିଲେ, ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଦୁନିଆକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ । କେବଳ ଯଦି ଏତେ ବଡ଼ ଦେଖିବା ତେବେ ଜଣାପଡ଼ିବ ଯେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କ’ଣ ଦେଇଛି । କିଛି ଲୋକ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ବସିଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଛାତ୍ର ଦିନରୁ ଜାଣିଛି, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସେମାନେ ବହୁତ ବଡ଼ ଲୋକ ହୋଇ ଯାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ମୋର ଅନୁମାନ ଥିଲା ଯେ ମୁଁ ଆଜି ଏଠାକୁ ଆସିବି ତେବେ ମୋତେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ପୁରୁଣା ସାଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଭେଟିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇବି ଏବଂ ମୋତେ ମିଳୁଛି ।
ସାଥୀମାନେ,
ଡିୟୁର ଯେକୌଣସି ମଧ୍ୟ ଛାତ୍ର ହୁଅନ୍ତ, କଲେଜ ଫେଷ୍ଟ ତାଙ୍କ କଲେଜର ହେଉ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କଲେଜର ହେଉ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି ସେହି ଫେଷ୍ଟର ଏକ ଅଂଶ ହେବା । ମୋ ପାଇଁ ଏହା ମଧ୍ୟ ଗୋଟିଏ ସୁଯୋଗ । ମୁଁ ଖୁସି ଯେ ଆଜି ଯେତେବେଳେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ୧୦୦ ବର୍ଷ ପାଳନ କରାଯାଉଛି, ସେତେବେଳେ ଏହି ଫେଷ୍ଟିଭ୍ ପରିବେଶରେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟକୁ ଆସିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଛି । ଏବଂ ସାଥୀମାନେ, କ୍ୟାମ୍ପସରେ ଆସିବାର ଆନନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ସେତିକିବେଳେ ହୋଇଥାଏ ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ଆପଣଙ୍କର ସହକର୍ମୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଆସିବେ । ଦୁଇ ବନ୍ଧୁ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବେ, ଦୁନିଆ ବିଷୟରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବେ । ଇସ୍ରାଏଲରୁ ଚନ୍ଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କିଛି ଛାଡ଼ିବେ ନାହିଁ, କେଉଁ ସିନେମା ଆପଣ ଦେଖିଛନ୍ତି... ସେହି ସିରିଜର ଓଟିଟି ଭଲ... ଆପଣ ସେହି ରିଲ୍ ଦେଖୁଛନ୍ତି କି ନାହିଁ... ଆରେ କଥାବାର୍ତ୍ତାର ଅର୍ଥ ସମୁଦ୍ର ପରି ହୋଇଥାଏ । ତେଣୁ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଆଜି ଆପଣଙ୍କ ଭଳି ଦିଲ୍ଲୀ ମେଟ୍ରୋର ମୋର ଯୁବକମାନଙ୍କ ସହ ଚାଟିଂ କରି ଏଠାରେ ପହଂଚିଛି । ସେହି କଥାବାର୍ତ୍ତାର କିଛି ଛୋଟ ଛୋଟ କଥା ମଧ୍ୟ ଜଣାପଡ଼ିଲା, ଏବଂ ଅନେକ ମଜାଦାର କଥାର ସୂଚନା ମୋତେ ମିଳିଲା ।
ସାଥୀମାନେ,
ଅନ୍ୟ ଏକ କାରଣ ପାଇଁ ଆଜିର ଉତ୍ସବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର । ଡିୟୁ ଏମିତି ଏକ ସମୟରେ ଏହାର ୧୦୦ ବର୍ଷ ପୂରଣ କରିଛି, ଯେତେବେଳେ ଦେଶ ନିଜର ସ୍ୱାଧୀନତାର ୭୫ ବର୍ଷ ପୂରଣ କରିବା ଅବସରରେ ଅମୃତ ମହୋତ୍ସବ ପାଳନ କରୁଛି । ସେ ଯେକୌଣସି ଦେଶ ହୁଅନ୍ତୁ, ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏହାର ଶିଳ୍ପାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଏହାର ସଫଳତାର ପ୍ରକୃତ ପ୍ରତିଫଳନ । ଏହି ୧୦୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଡିୟୁର ଯାତ୍ରାରେ ଅନେକ ଐତିହାସିକ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ଆସିଛି । ଏତେ ସଂଖ୍ୟକ ପ୍ରଫେସର, ଏତେ ସଂଖ୍ୟକ ଛାତ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୋକ ଏଥିରେ ଜଡ଼ିତ ଅଛନ୍ତି । ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାରରେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କେବଳ ଏକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ନୁହେଁ ଏକ ଆଂଦୋଳନ ହୋଇଛି । ଏହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜୀବନକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି । ଏହି ଐତିହାସିକ ଉତ୍ସବରେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରଫେସର ଏବଂ କର୍ମଚାରୀ, ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ସମସ୍ତ ଛାତ୍ର ଏବଂ ଆଲୁମିନିମାନଙ୍କୁ ହାର୍ଦ୍ଦିକ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଉଛି ।
ସାଥୀମାନେ,
ଆଜି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ନୂତନ ଏବଂ ପୁରାତନ ଛାତ୍ରମାନେ ଏକାଠି ହେଉଛନ୍ତି । ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ, କିଛି ଚିର ସବୁଜ ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟ ହେବ । ଉତ୍ତର କ୍ୟାମ୍ପସ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କମଲା ନଗର, ହଡ଼ସନ ଲାଇନ ଏବଂ ମୁଖାର୍ଜୀ ନଗର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସ୍ମୃତି, ଦକ୍ଷିଣ କ୍ୟାମ୍ପସ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସତ୍ୟ ନିକେତନ କାହାଣୀ, ଆପଣ ଯେଉଁ ବର୍ଷ ଏଠାରୁ ପାସ ହୋଇ ବାହାରନ୍ତୁ ନା କାହିଁକି, ଦୁଇ ଜଣ ଡିୟୁ ମିଶି ଏମାନଙ୍କ ଉପରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ସମୟ ବିତେଇ ପାରିବେ । ଏସବୁ ମଧ୍ୟରେ, ମୁଁ ମାନୁଛି, ଡିୟୁ ୧୦୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଯଦି ଡିୟୁ ଏହାର ମୂଲ୍ୟକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିଛି, ସେତେବେଳେ ନିଜର ମୂଲ୍ୟକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିଛି । ‘ନିଷ୍ଠା ଘୃତି ସତ୍ୟମ’ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଉଦେଶ୍ୟ ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛାତ୍ରଙ୍କ ଜୀବନରେ ଏକ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା ସଦୃଶ ।
ସାଥୀମାନେ,
ଆମର ଏଠାରେ କୁହାଯାଇଥାଏ-
ଜ୍ଞାନ-ୱାନେନ ସୁଖୱାନ, ଜ୍ଞାନ- ୱନେୱ ଜୀବତି ।
ଜ୍ଞାନ-ୱାନେୱ ବଲବାନ, ତସ୍ମାତ୍ ଜ୍ଞାନ-ମୟୋ ଭବ ।
ଅର୍ଥାତ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଜ୍ଞାନ ଅଛି ସେମାନେ ସୁଖୀ ଅଟନ୍ତି, ସେମାନେ ବଳବାନ ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ବାସ୍ତବରେ ସେ ହିଁ ଜିଇଁଥାନ୍ତି । ଯେଉଁମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଜ୍ଞାନ ଅଛି, ସେଥିପାଇଁ, ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ନିକଟରେ ନାଳନ୍ଦା ଭଳି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଭାରତ ସୁଖ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିର ଶିଖରରେ ଥିଲା । ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ନିକଟରେ ତକ୍ଷଶିଳା ଭଳି ସଂସ୍ଥାନ ଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଭାରତର ବିଜ୍ଞାନ ବିଶ୍ୱକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରୁଥିଲା । ଭାରତର ସମୃଦ୍ଧି ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଭାରତର ସମୃଦ୍ଧିର ବାହକ ଥିଲା ।
ଏହା ସେହି ସମୟ ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱର ଜିଡିପିରେ ଭାରତର ବହୁତ ବଡ଼ ସେୟାର ରହୁଥିଲା । କିନ୍ତୁ, ଶହ ଶହ ବର୍ଷର ଦାସତ୍ୱର ଅବଧି ଆମର ଶିକ୍ଷା ମନ୍ଦିର, ଏହି ଶିକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲା ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଭାରତର ବୌଦ୍ଧିକ ପ୍ରବାହ ବନ୍ଦ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ଭାରତର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା ।
ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଦାସତ୍ୱ ପରେ ଦେଶ ମୁକ୍ତ ହେଲା । ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଭାବପ୍ରବଣତାକୁ ଗୋଟିଏ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ରୂପ ଦେବାରେ ଭାରତର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଏପରି ଏକ ଯୁବ ଯୁବପିଢ଼ି ଆଗକୁ ଆସିଥିଲେ, ଯାହା ସେହି ସମୟର ଆଧୁନିକ ଦୁନିଆକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇ ପାରିଥାନ୍ତା । ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆଂଦୋଳନର ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ର ଥିଲା । ଡିୟୁର ସମସ୍ତ ଛାତ୍ରମାନେ ସେମାନେ ତତକ୍ଷଣ ଯେକୌଣସି ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଥାଆନ୍ତୁ ନା କାହିଁକି, ସେମାନେ ନିଜ ଅନୁଷ୍ଠାନର ଜଡ଼ ସହିତ ପରିଚିତ ଥିବେ । ଅତୀତର ଏହି ବୁଝାମଣା ଆମର ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରେ, ଆଦର୍ଶକୁ ସମର୍ଥନ କରେ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ଦର୍ଶନକୁ ବିସ୍ତାର କରିଥାଏ ।
ସାଥୀମାନେ,
ସେ କୌଣସି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ହେଉ କିମ୍ବା ଅନୁଷ୍ଠାନ ହୁଅନ୍ତୁ, ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ସଂକଳ୍ପ ଦେଶ ପାଇଁ ହୋଇଥାଏ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ସଫଳତା ମଧ୍ୟ ଦେଶର ସଫଳତା ସହିତ ହାତ ମିଳାଇ ଚାଲିଥାଏ । କେତେବେଳେ ଡିୟୁରେ କେବଳ ୩ଟି କଲେଜ ଥିଲା, ଆଜି ସେଠାରେ ୯୦ରୁ ଅଧିକ କଲେଜ ଅଛି । କେତେବେଳେ ଭାରତର ଅର୍ଥନୀତି ଅଡୁଆରେ ପଡ଼ିଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଆଜି ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଥନୀତିରେ ଯୋଗ ଦେଇଛି । ଆଜି ଡିୟୁରେ ପଢୁଥିବା ଝିଅମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ପୁଅମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ । ସେହିଭଳି ଦେଶରେ ଲିଙ୍ଗ ଅନୁପାତରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଉନ୍ନତି ଘଟିଛି । ଅର୍ଥାତ, ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନର ଜଡ଼ ଯେତିକି ଗଭୀର ହୋଇଥାଏ, ଦେଶର ଶାଖାଗୁଡ଼ିକ ସେତେ ଅଧିକ ଶିଖରକୁ ଛୁଇଁଥାଏ ଏବଂ ଦେଶର ସଂକଳ୍ପରେ ସମାନତା ରହିବା ଉଚିତ୍, ଆନ୍ତଃସଂଯୋଗ ରହିବା ଉଚିତ ।
୨୫ ବର୍ଷ ପରେ, ଯେତେବେଳେ ଦେଶ ନିଜର ସ୍ୱାଧୀନତାର ୧୦୦ ବର୍ଷ ପୂରଣ କରିବ, ସେତେବେଳେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏହାର ସ୍ଥାପନାର ୧୨୫ ବର୍ଷ ପାଳନ କରିବ । ସେତେବେଳେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ଭାରତର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା, ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଅଟେ ୨୦୪୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିକଶିତ ଭାରତର ନିର୍ମାଣ । ଗତ ଶତାବ୍ଦୀର ତୃତୀୟ ଦଶନ୍ଧି, ଯଦି ଆମେ ଗତ ଶତାବ୍ଦୀର ଇତିହାସକୁ ଦେଖିବା, ତେବେ ଗତ ଶତାବ୍ଦୀର ତୃତୀୟ ଦଶନ୍ଧି ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମକୁ ନୂତନ ଦିଗ ଦେଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଶତାବ୍ଦୀର ତୃତୀୟ ଦଶନ୍ଧି ଭାରତର ବିକାଶ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଗତି ଦେବ । ଆଜି ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ କଲେଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଉଛି । ଗତ କିଛି ବର୍ଷରେ ଆଇଆଇଟି, ଆଇଆଇଏମ, ଏନଆଇଟି ଏବଂ ଏଆଇଆଇଏମଏସ ଭଳି ସଂସ୍ଥାମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟାରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି । ଏହା ସମସ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠାନ ନୂତନ ଭାରତର ନିର୍ମାଣକାରୀ ବ୍ଲକ ପାଲଟିଛି ।
ସାଥୀମାନେ,
ଶିକ୍ଷା କେବଳ ଶିକ୍ଷାଦାନର ପ୍ରକ୍ରିୟା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ମଧ୍ୟ ଶିଖିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଟେ । ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିକ୍ଷାର ଧ୍ୟାନ ଥିଲା ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ କ’ଣ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯିବା ଉଚିତ । କିନ୍ତୁ ଆମେ ଏହି କଥା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲୁ ଛାତ୍ରଟି ଯାହା ଶିଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛି । ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କର ସାମୁହିକ ପ୍ରୟାସ ସହିତ ଏକ ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ଛାତ୍ରମାନେ ଏହି ମହାନ ସୁବିଧା ପାଇଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ନିଜ ପସନ୍ଦର ବିଷୟ ଚୟନ କରିପାରିବେ ।
ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଗୁଡ଼ିକର ଗୁଣବତ୍ତା ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଆମେ ନିରନ୍ତର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛୁ । ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ନାସନାଲ ଇନଷ୍ଟିଚୁନାଲ ରାଙ୍କିଙ୍ଗ ଫ୍ରେମୱାର୍କ ନେଇ ଆସିଛୁ । ଏହାଦ୍ୱାରା ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ପ୍ରେରଣା ମିଳିପାରୁଛି । ଆମେ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତାକୁ ଶିକ୍ଷାର ମାନ ସହିତ ଯୋଡ଼ିଛୁ । ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଯେତେ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବ, ସେତିକି ହିଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ବିଶେଷତା ମିଳୁଛି ।
ସାଥୀମାନେ,
ଭବିଷ୍ୟତରେ ନୀତି ଏବଂ ଶିକ୍ଷାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ହେଉଛି ଯେ ଆଜି ଭାରତୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସ୍ୱୀକୃତି ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି । ୨୦୧୪ରେ କୁ୍ୟଏସ ୱାର୍ଲ୍ଡ ରାଙ୍କିଙ୍ଗରେ କେବଳ ୧୨ଟି ଭାରତୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଆଜି ଏହାର ସଂଖ୍ୟା ୪୬ ହୋଇଯାଇଛି ।
ଆମର ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଗୁଡ଼ିକ ବିଶ୍ୱରେ ନିଜର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛନ୍ତି । ଗୁଣାତ୍ମକ ଶିକ୍ଷା, ଛାତ୍ର ଅଧ୍ୟାପିକ ଅନୁପାତ ଏବଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆମର ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଉନ୍ନତି କରୁଛନ୍ତି । ଏବଂ ସାଥୀମାନେ, ଆପଣମାନେ ଜାଣିଛନ୍ତି କି ଏହି ସବୁ ପଛରେ କାମ କରୁଥିବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ କ’ଣ କାମ କରୁଛି? ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ହେଉଛି- ଭାରତର ଯୁବଶକ୍ତି । ଏହି ହଲରେ ବସିଥିବା ମୋର ଯୁବକମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ।
ସାଥୀମାନେ,
ଗୋଟିଏ ସମୟ ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଛାତ୍ରମାନେ କୌଣସି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଆଡମିଶନ ନେବା ପୂର୍ବରୁ କେବଳ ପ୍ଲେସମେଣ୍ଟକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଉଥିଲେ । ଅର୍ଥାତ, ଆଡମିଶନର ଅର୍ଥ ଡିଗ୍ରି ଏବଂ ଡିଗ୍ରିର ଅର୍ଥ ଚାକିରି, ଶିକ୍ଷା କେବଳ ଏତିକି ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ହୋଇ ଯାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ, ଆଜିର ଯୁବକମାନେ ଏଥିରେ ନିଜ ଜୀବନକୁ ବାନ୍ଧିବାକୁ ଚାହୁଁ ନାହାନ୍ତି । ସେମାନେ କିଛି ନୂଆ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ନିଜର ମାପରେଖା ନିଜେ ଆଙ୍କିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ।
୨୦୧୪ ପୂର୍ବରୁ ଭାରତରେ କେବଳ ଅଳ୍ପ ୧୦୦ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ ଥିଲା । ଆଜି ଭାରତରେ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ ସଂଖ୍ୟା ଏକ ଲକ୍ଷ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି । ୨୦୧୪-୧୫ ତୁଳନାରେ ଆଜି ୪୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ରୋଗୀଙ୍କୁ ଦାଖଲ କରାଯାଉଛି । ଦିଆଯାଉଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ପାଞ୍ଚ ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଗ୍ଲୋବାଲ ଇନୋଭେସନ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ, ଯେଉଁଥିରେ ଭାରତ ୮୧ତମ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା, ୮୦ ପରେ, ସେଠାରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ଆଜି ଆମେ ୪୬ରେ ପହଂଚି ସାରିଛୁ, ସେହି ସ୍ଥାନ ଆମେ ହାସଲ କରିଛୁ ।
ବର୍ତ୍ତମାନ କିଛିଦିନ ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ଆମେରିକା ଗସ୍ତରୁ ଫେରି ଆସିଛି । ଆପଣ ସମସ୍ତେ ନିଶ୍ଚୟ ଦେଖିଥିବେ, ଆଜି ଭାରତର ସମ୍ମାନ ଏବଂ ଗର୍ବ କେତେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଏହାର କାରଣ କ’ଣ? କ’ଣ କାରଣ ଅଛି ଆଜି ଭାରତର ଗର୍ବ ଏତେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି? ଉତ୍ତର ସମାନ ଅଟେ । କାରଣ ଭାରତର ସାମର୍ଥ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଭାରତର ଯୁବକମାନଙ୍କ ଉପରେ ବିଶ୍ୱର ବିଶ୍ୱାସ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଏହି ଗସ୍ତରେ, ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଇନିସିଏଟିଭ କ୍ରିଟିକାଲ ଏବଂ ଏମର୍ଜିଂ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଅର୍ଥାତ, ଆସିଇଟି ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଗୋଟିଏ ଚୁକ୍ତିନାମା ସହିତ ପୃଥିବୀରୁ ମହାକାଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେମି କଣ୍ଡକ୍ଟର ଠାରୁ ଏଆଇ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ; ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆମର ଯୁବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନୂତନ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେବାକୁ ଯାଉଛି ।
ଯେଉଁ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ପୂର୍ବରୁ ଭାରତ ଠାରୁ ଅପହଂଚରେ ରହିଥିଲା, ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମର ଯୁବକମାନେ ଏହାକୁ ପାଇପାରିବେ, ସେମାନଙ୍କର ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ହେବ । ଆମେରିକାର ମାଇକ୍ରନ, ଗୁଗଲ ତଥା ଆପ୍ଲାଏଡ ସାମଗ୍ରୀ ପରି କମ୍ପାନିଗୁଡ଼ିକ ଭାରତରେ ବଡ଼ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି । ଏବଂ ସାଥୀମାନେ, ଏହା ଏକ ଶବ୍ଦ ଯେ ଭବିଷ୍ୟତର ଭାରତ କିପରି ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ କି ପ୍ରକାର ସୁଯୋଗ ଆସୁଛି ।
ସାଥୀମାନେ,
ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରୀ ‘୪.୦’ର ବିପ୍ଳବ ମଧ୍ୟ ଆମ ଦ୍ୱାର ଦେଶରେ ପହଂଚି ସାରିଛି । ଗତକାଲି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏଆଇ ଏବଂ ଏଆର-ଭିଆରର କାହାଣୀ ଯାହାକୁ ଆମେ ବିଜ୍ଞାନ - କାଳ୍ପନିକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଦେଖିଥିଲୁ, ତାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମର ପ୍ରକୃତ ଜୀବନର ଅଂଶ ପାଲଟିଯାଇଛି । ଡ୍ରାଇଭିଂ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୋବଟିକ୍ସ ନୂଆ ସ୍ୱାଭାବିକ ହେବାରେ ଲାଗିଛି । ଏହି ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ର ଭାରତର ଯୁବପିଢ଼ି ପାଇଁ, ଆମର ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନୂତନ ପଥ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ବିଗତ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଭାରତ ନିଜର ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ର ଖୋଲିଛି, ଭାରତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ର ଖୋଲିଛି, ଡ୍ରୋନ ସହ ଜଡ଼ିତ ନୀତିରେ ଭାରତ ବହୁତ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି, ଏହି ସବୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦେଶର ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଯୁବକଙ୍କୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ସୁଯୋଗ ଦେଇଛି ।
ସାଥୀମାନେ,
ଭାରତର ବିକାଶ ଯାତ୍ରାର, ହଜାର ହଜାର ଯୁବକ କିପରି ଉପକୃତ ହେଉଛନ୍ତି ତାହାର ଆଉ ଏକ ଦିଗ ଅଛି । ଆଜି ଦୁନିଆର ଲୋକମାନେ ଭାରତକୁ, ଭାରତର ପରିଚାୟକ, ଭାରତର ସଂସ୍କୃତିକୁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି । କରୋନା ସମୟରେ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶ ଏହାର ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ଚିନ୍ତିତ ଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ନିଜର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ସହିତ ଭାରତ ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲା ।
ତେଣୁ ଭାରତରେ ସଂସ୍କୃତି କ’ଣ, ଯାହା ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ସେବା କରିବାର ସଂକଳ୍ପ ସୃଷ୍ଟି କରେ ସେ ନେଇ ବିଶ୍ୱରେ ଏକ କୌତୂହଳ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ଭାରତର ବଢୁଥିବା ଶକ୍ତି, ଭାରତର ଜି-୨୦ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି ହେଉ, ଏହା ସମସ୍ତ ଭାରତ ପ୍ରତି କୌତୂହଳ ବଢ଼ାଉଛି । ଏହି କାରଣରୁ ଆମର ମାନବିକତା ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନେକ ନୂତନ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି । ଯୋଗ ଭଳି ଆମର ବିଜ୍ଞାନ, ଆମର ସଂସ୍କୃତି, ଆମର ପର୍ବପର୍ବାଣି, ଆମର ସାହିତ୍ୟ, ଆମର ଇତିହାସ, ଆମର ଐତିହ୍ୟ, ଆମର ଧାରା, ଆମର ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଭଳି ଆଜି ଆମର ବିଜ୍ଞାନ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି । ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ନୂତନ ଆକର୍ଷଣ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଉଛି । ତେଣୁ ସେହି ଭାରତୀୟ ଯୁବକମାନଙ୍କ ଚାହିଦା ମଧ୍ୟ ବଢୁଛି ଯିଏ ଭାରତ ବିଷୟରେ ବିଶ୍ୱକୁ କହିପାରିବ, ଆମର ଜିନିଷକୁ ବିଶ୍ୱକୁ ନେଇପାରିବ । ଗଣତନ୍ତ୍ର, ସମାନତା ଏବଂ ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ମାନ ପରି ଭାରତୀୟ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଆଜି ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ମାନବ ସ୍ତରରେ ପରିଣତ ହେଉଛି । ସରକାରୀ ଫୋରମ ଠାରୁ କୂଟନୀତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତୀୟ ଯୁବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନୂତନ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି । ଦେଶର ଇତିହାସ, ଐତିହ୍ୟ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି ସହ ଜଡ଼ିତ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟ ଯୁବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅପାର ସମ୍ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ଆଜି ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ଆଦିବାସୀ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି । ପିଏମ ମିଉଜିୟମ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ବିକାଶ ଯାତ୍ରା ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଛି, ଏବଂ ଆପଣ ଏହା ମଧ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିବେ ଯେ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ଐତିହ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ- ‘ୟୁଗେ ୟୁଗିନ ଭାରତ’ ଏହା ମଧ୍ୟ ଦିଲ୍ଲୀରେ ନିର୍ମାଣ ହେବାକୁ ଯାଉଛି । ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ କଳା, ସସ୍କୃତି ଏବଂ ଇତିହାସ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଯୁବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍ସାହକୁ ଏକ ବୃତ୍ତିଗତ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଉଛି । ସେହିଭଳି ଭାବରେ ଆଜି ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱରେ ଏକ ଭିନ୍ନ ପରିଚୟ ହୋଇପାରିଛି । ମୁଁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ନେତାମାନଙ୍କୁ ଭେଟିଛି, ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ସହିଜ ଜଡ଼ିତ କାହାଣୀ କୁହନ୍ତି ଏବଂ ବହୁତ ଗର୍ବର ସହିତ କୁହନ୍ତି ।
ଭାରତର ଏହି ନରମ ଶକ୍ତି ଭାରତୀୟ ଯୁବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସଫଳ କାହାଣୀ ହୋଇପାରେ । ଏସବୁ ପାଇଁ ଆମର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଆମର ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ, ଆମର ମାନସିକତା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ନିଜ ପାଇଁ ଏକ ରୋଡ ମ୍ୟାପ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ଥିର କରିବ ।
ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ୧୨୫ ବର୍ଷ ପାଳନ କରିବେ, ସେତେବେଳେ ଆପଣଙ୍କ ଗଣତି ବିଶ୍ୱର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବ, ଏଥିପାଇଁ ଆପଣମାନେ ପ୍ରୟାସ ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତୁ । ଭବିଷ୍ୟତର ଉଦ୍ଭାବନ ଏଠାରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ । ବିଶ୍ୱର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବଂ ନେତାମାନେ ଏଠାରୁ ବାହାରିବା ଉଚିତ, ଏଥିପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁୂ ନିରନ୍ତର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ।
କିନ୍ତୁ ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ୟରେ, ଆପଣମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଯିବେ ନାହିଁ । କିଛି କଥା ଏମିତି ଛାଡ଼ି ଦେବେ ଭାଇ । ଉତ୍ତର କ୍ୟାମ୍ପସରେ ପଟେଲ ସ୍ୱାଦର ଚା... ନୁଡୁଲ୍ସ... ଦକ୍ଷିଣ କ୍ୟାମ୍ପସରେ ଚାଣକ୍ୟାଜର ମୋମଜ... ଏହାର ସ୍ୱାଦ ବଦଳି ନ ଯାଉ, ଏହା ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ହେବ ।
ସାଥୀମାନେ,
ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଆମ ଜୀବନର ଏକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ଥିର କରିଥାଉ, ପ୍ରଥମେ ଆମକୁ ଏଥିପାଇଁ ଆମର ମନ ଏବଂ ହୃଦୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଗୋଟିଏ ଦେଶର ମନ-ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ଶିକ୍ଷାନଷ୍ଠାନ ଦ୍ୱାରା ପୂରଣ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ । ଆମର ନୂତନ ପିଢ଼ି ଭବିଷ୍ୟତରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ଉଚିତ । ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଏବଂ ସମ୍ମୁଖୀନ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିବା ଉଚିତ, ଏହା ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ମିଶନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ ।
ମୋର ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି, ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ନିଜର ଏହି ଯାତ୍ରାକୁ ଆଗକୁ ନେବାବେଳେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଏହି ସଂକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ କରିବ । ଏହା ସହିତ, ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ... ଏହି ଶତବାର୍ଷିକୀ ଯାତ୍ରାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଆହୁରି ଅଧିକ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଆହୁରି ଅଧିକ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ, ଅଧିକ ସ୍ୱପ୍ନ ଏବଂ ସଂକଳ୍ପକୁ ନେଇ ସିଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାର ପଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ, ସଫଳତା ଆପଣଙ୍କ ପାଦକୁ ଚୁମ୍ବନ କରୁଥାଉ । ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦେଶର ଅଗ୍ରଗତି ହେଉ । ଏହି ଶୁଭକାମନା ସହିତ ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବହୁତ ବହୁତ ଶୁଭକାମନା ।
ଧନ୍ୟବାଦ!
NS/MB
(