କୋଇଲା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ
କୋଇଲା ଖଣିର ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାର ଉପାୟ
ଗତ ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ କୋଇଲା ଖଣିଗୁଡ଼ିକରେ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ନିରାପତ୍ତା ଅଧୀନରେ ଆବଣ୍ଟିତ ପାଣ୍ଠିର ବିବରଣୀ ଏହି ପ୍ରକାର ଅଟେ:-

|
|
ଉପଯୋଜନାର ନାମ
|
|
2022-23
|
|
2021-22
|
|
2020-21
|
|
ବିଇ
|
|
ଆରଇ
|
|
ବିଇ
|
|
ଆରଇ
|
|
ବିଇ
|
|
ଆରଇ
|
|
ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ନିରାପତ୍ତା
|
|
4.00
|
|
4.00
|
|
6.00
|
|
4.50
|
|
10.00
|
|
6.00
ଆନୁମାନିକ ୨୦୨୩-୨୪ରେ ୨୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟବରାଦ କରାଯାଇଛି। ଅନୁମୋଦିତ ବ୍ୟୟବରାଦ ଅନୁଯାୟୀ ୨୦୨୪-୨୫ ପାଇଁ ୨୦ କୋଟି ଓ ୨୦୨୫-୨୬ ପାଇଁ ୨୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବ୍ୟୟବରାଦ କରାଯାଇଛି।
କୋଇଲା ଖଣି ସ୍ଥଳରେ ଗତ ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ସମେତକୋଇଲା ଖନନ ସ୍ଥଳରେ ଦୁର୍ଘଟଣାର ବିବରଣୀ ଏହି ପ୍ରକାର ଅଟେ:-
|
|
କ୍ର.ସଂ.
|
|
ବର୍ଷ
|
|
ସାଂଘାତିକ ଦୁର୍ଘଟଣା ସଂଖ୍ୟା
|
|
ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା/ କାରଣ
|
|
ଗମ୍ଭୀର ଦୁର୍ଘଟଣା ସଂଖ୍ୟା
|
|
ଗୁରୁତର ଆହତଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା
|
|
1
|
|
2020
|
|
48
|
|
53
|
|
1 18
|
|
139
|
|
2
|
|
2021
|
|
43
|
|
51
|
|
193
|
|
195
|
|
3
|
|
2022
|
|
24
|
|
28
|
|
179
|
|
189
କୋଇଲା ଖଣି ସ୍ଥାନରେ ଏଭଳି ଦୁର୍ଘଟଣାକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ନିଆଯାଇଥିବା ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ଏହି ପ୍ରକାର ଅଟେ:-
- କୋଇଲା ଖଣି ସମେତ ଖଣିରେ ନିୟୋଜିତ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ବୃତ୍ତିଗତ ନିରାପତ୍ତା ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଖଣି ଅଧିନିୟମ, ୧୯୫୨ ଏବଂ ଏହା ଅଧୀନରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିବା ନିୟମ ଏବଂ ବିନିୟମ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ଖଣି ଅଧିନିୟମ, ୧୯୫୨ ଖଣି ନିରାପତ୍ତା ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ  ଦ୍ୱାରା ଉପଯୁକ୍ତ ଆଇନ, ନିୟମ, ନିୟମ, ମାନକ ଏବଂ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକାର ବିକାଶ, ଯାଞ୍ଚ, ଦୁର୍ଘଟଣାର ଅନୁସନ୍ଧାନ, ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ବିପଦ ପରିଚାଳନା ଯୋଜନା ଏବଂ ଏସଓପି ପ୍ରସ୍ତୁତ ମାଧ୍ୟମରେ ପରିଚାଳିତ କରାଯାଇଥାଏ ।
- ଖଣି ଅଧିନିୟମ, ୧୯୫୨, ଖଣି ନିୟମ-୧୯୫୫, କୋଇଲା ଖଣି ନିୟମାବଳୀ-୨୦୧୭ ଏବଂ ଏହା ଅଧୀନରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିବା ଉପ-ଆଇନ ଓ ସ୍ଥାୟୀ ଆଦେଶ ଅଧୀନରେ ଥିବା ବୈଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ଅନୁପାଳନ ବ୍ୟତୀତ ଦୁର୍ଘଟଣାକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ କୋଇଲା ଖଣି ଶ୍ରମିକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି ଏବଂ କୋଇଲା ଖଣିରେ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ-
· ସାଇଟ୍ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିପଦ ଆକଳନ ଆଧାରିତ ନିରାପତ୍ତା ପରିଚାଳନା ଯୋଜନା ର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ।
· ପ୍ରାଥମିକ ବିପଦ ପରିଚାଳନା ଯୋଜନା  ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା।
· ସାଇଟ୍-ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିପଦ ଆକଳନ ଆଧାରିତ ମାନବ ସଞ୍ଚାଳନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏବଂ ଅନୁପାଳନ।
· ବହୁ ବିଷୟକ ସୁରକ୍ଷା ଅଡିଟ୍ ଟିମ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଖଣିଗୁଡ଼ିକର ନିରାପତ୍ତା ଅଡିଟ୍ କରିବା।
· ଷ୍ଟ୍ରାଟା ପ୍ରବନ୍ଧନ ପାଇଁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାବରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ରକ୍ ମାସ୍ ରେଟିଂ  ଆଧାରିତ ସମର୍ଥନ ପ୍ରଣାଳୀ ପରି ସ୍ତର ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିବା ।
· ସ୍ତର ସମର୍ଥନ ପ୍ରଣାଳୀର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ତଦାରଖ ପାଇଁ ଷ୍ଟ୍ରାଟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କକ୍ଷ ।
· ରେଜିନ୍ ଏବଂ ସିମେଣ୍ଟ କ୍ୟାପସୁଲ ସହିତ ରୁଫ୍ ବୋଲ୍ଟିଂ ପାଇଁ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଡ୍ରିଲିଂର ବ୍ୟବହାର କରି ଛାତ ବୋଲ୍ଟିଂ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଷ୍ଟ୍ରାଟା ମନିଟରିଂ ଉପକରଣର ବ୍ୟବହାର କରିବା ।
- ଖଣି ପରିବେଶ ର ତଦାରଖ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା:
· ମିଥୋନମିଟର, ସିଓ-ଡିଟେକ୍ଟର, ମଲ୍ଟି ଗ୍ୟାସ୍ ଡିଟେକ୍ଟର ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାରା ଖଣି ଗ୍ୟାସ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ।
· ପରିବେଶ ଟେଲି ମନିଟରିଂ ସିଷ୍ଟମ  ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ମିଥେନ୍ ଡିଟେକ୍ଟର  ଇତ୍ୟାଦି ସ୍ଥାପନ କରି ଖଣି ପରିବେଶର ନିରନ୍ତର ତଦାରଖ ।
· ଉତ୍ତମ ସଠିକତା ସହିତ ଖଣି ବାୟୁ ନମୁନା ବିଶ୍ଳେଷଣ ପାଇଁ ଗ୍ୟାସ୍ କ୍ରୋମାଟୋଗ୍ରାଫର ପ୍ରୟୋଗ।
· ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଧୂଳି ନମୁନା ର ବ୍ୟବହାର।
· ପରିବେଶ ଧୂଳିର ସାନ୍ଦ୍ରତା ଆକଳନ କରିବା ପାଇଁ ବୃହତ ଓସିପିଗୁଡିକରେ ନିରନ୍ତର ପରିବେଶ ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ମନିଟରିଂ ସିଷ୍ଟମ  ବ୍ୟବହାର।
- ଓସି ଖଣି ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିରାପତ୍ତା ବ୍ୟବସ୍ଥା:
· ବିସ୍ଫୋରଣ ମୁକ୍ତ ସୁରକ୍ଷିତ ଖନନ ପାଇଁ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ଭୂପୃଷ୍ଠ ଖଣିର ବ୍ୟବହାର।
· ଖଣି-ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଯାତାୟତ ନିୟମର ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ।
· HEMM ଅପରେଟରମାନଙ୍କୁ ସିମୁଲେଟର ଉପରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ।
· ନିକଟତମ ଚେତାବନୀ ଉପକରଣ, ରିୟର ଭିୟୁ ମିରର ଏବଂ କ୍ୟାମେରା, ଅଡିଓ-ଭିଜୁଆଲ ଆଲାର୍ମ , ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଅଗ୍ନି ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏବଂ ଦମନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଇତ୍ୟାଦି ସହିତ ସୁସଜ୍ଜିତ ଡମ୍ପର।
· ଅପରେଟରମାନଙ୍କ ସୁବିଧା ପାଇଁ ଏର୍ଗୋନୋମିକାଲି ଡିଜାଇନ୍ ହୋଇଥିବା ସିଟ୍ ଏବଂ ଏସି କ୍ୟାବିନ୍ ।
· ସେହି ଖଣି ମଧ୍ୟରେ ଏଚଇଏମଏମର ଗତିବିଧି ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ କିଛି ବଡ଼ ଓସିପିରେ ଜିପିଏସ୍ ଆଧାରିତ ଅପରେଟର ଇଣ୍ଡିପେଣ୍ଡେଣ୍ଟ ଟ୍ରିକ୍ ଡିସ୍ପୋଚ ସିଷ୍ଟମ  ଏବଂ ଜିଓ ଫେସିଂ ।
· ଆଲୋକର ସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଉଚ୍ଚ କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ ଟାୱାର ବ୍ୟବହାର କରି ଆଲୋକ ବ୍ୟବସ୍ଥା।
- ଖଣି ନିରାପତ୍ତା ଉପରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ:
· ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଏବଂ ରିଫ୍ରେସର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଏବଂ ଚାକିରି ଉପରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ।
· HEMM ଅପରେଟରମାନଙ୍କୁ ସିମୁଲେଟର ଉପରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ।
· ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟରେ ନିୟମିତ ଆଧାରରେ ଆଗଧାଡ଼ିର ଖଣି ଅଧିକାରୀଙ୍କର କୌଶଳ ଉନ୍ନୟନ ।
· ନିୟମିତ ଭାବେ ନିରାପତ୍ତା କମିଟି ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ଚୁକ୍ତିଭିତ୍ତିକ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସମେତ ସମସ୍ତ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବା।
· ଖଣି କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ
· ସିମଟାରସ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରାପ୍ତ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିପଦ ପରିଚାଳନା ଉପରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ।
- ଖଣି ନିରାପତ୍ତା ଯାଞ୍ଚ:
· ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସଂଖ୍ୟକ ଦକ୍ଷ ଏବଂ ବୈଧାନିକ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକ ଏବଂ ଖଣି ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଖଣି କାର୍ଯ୍ୟର ୨୪ ଘଣ୍ଟିଆ ତଦାରଖ।
· ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖଣିରେ ନିଯୁକ୍ତ ଶ୍ରମିକ ନିରୀକ୍ଷକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିୟମିତ ଯାଞ୍ଚ।
· ଅଚାନକ ବ୍ୟାକ୍ ସିଫ୍ଟ ଖଣି ଯାଞ୍ଚ ଖଣି ଏବଂ ଅଞ୍ଚଳ ସ୍ତରୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
· ସମ୍ପୃକ୍ତ ସହାୟକ ସଂସ୍ଥା ଏବଂ ସିଆଇଏଲ୍ ର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ନିରାପତ୍ତା ସଂଗଠନର ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିୟମିତ ଖଣି ଯାଞ୍ଚ।
· ସିଆଇଏଲ୍ ଏବଂ ସହାୟକ ସଂସ୍ଥାର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିୟମିତ ଖଣି ଯାଞ୍ଚ।
· ସୁରକ୍ଷା ମାନଦଣ୍ଡର ଅନୁପାଳନ କରିବା ପାଇଁ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିରାପତ୍ତା ସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖଣିରେ ନିୟମିତ ନିରାପତ୍ତା ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ ।
· ବିଭିନ୍ନ ନିରାପତ୍ତା ମାନଦଣ୍ଡର ଗୁଡିକର ତଦାରଖ ପାଇଁ ଅନଲାଇନ୍ କେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ସୁରକ୍ଷା ମନିଟରିଂ ପ୍ରଣାଳୀ "ସିଆଇଏଲ ନିରାପତ୍ତା ସୂଚନା ପ୍ରଣାଳୀ "।
ଆଜି ରାଜ୍ୟସଭାରେ ଏକ ଲିଖିତ ଉତ୍ତରରେ କେନ୍ଦ୍ର କୋଇଲା, ଖଣି ଓ ସଂସଦୀୟ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଯୋଶୀ ଏହି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।