ରସାୟନ ଓ ସାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ
କେନ୍ଦ୍ର ରସାୟନ ଓ ସାର ମନ୍ତ୍ରୀ ମନସୁଖ ମାଣ୍ଡଭିୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜନ ଔଷଧୀ ରଥର ଶୁଭାରମ୍ଭ
ଜନ ଔଷଧୀ ଜନଚେତନା ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଏହି ରଥ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ
ଜନ ଔଷଧୀ ଜନ ଚେତନା ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଜନ ଔଷଧୀ ରଥର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ରସାୟନ ଓ ସାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଡକ୍ଟର ମନସୁଖ ମାଣ୍ଡଭିୟ । ଆଜି ନୂଆଦିଲ୍ଳୀଠାରେ ଏହି ଉପଲକ୍ଷେ ଆୟୋଜିତ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉତ୍ସବରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ମାଣ୍ଡଭିୟ ଏହି ରଥର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସହିତ ଦେଶରେ ପଞ୍ଚମ ଜନ ଔଷଧୀ ଉତ୍ସବର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଆରମ୍ଭ ମଧ୍ୟ ହୋଇଛି ।
ସମବେତ ଜନତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ବୋଧନ ଦେଇ ଡକ୍ଟର ମାଣ୍ଡଭିୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଜନ ଔଷଧୀ ସପ୍ତାହ ପାଳନ ପରେ ୨୦୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ସାତ ତାରିଖରେ ଜନ ଔଷଧୀ ଦିବସ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ଏଥର ଜନ ଔଷଧୀ ସପ୍ତାହରେ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ ଔଷଧୀର ଉପକାରିତା ଓ ସୁବିଧା ସମ୍ପର୍କରେ ସଚେତନତାର ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଚାର କରାଯିବ । ଏହି ଔଷଧର ମୂଲ୍ୟ କମ୍ ଏବଂ ମାନଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା ବେଶ୍ ଭଲ । ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଜନ ଔଷଧୀ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଏହି ଔଷଧ ଉପଲବ୍ଧ । ଏସବୁ କେନ୍ଦ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ସାନିଟାରୀ ପ୍ୟାଡ ଅତି ଶସ୍ତାରେ ବିକ୍ରି କରାଯାଉଛି । ଗୋଟିଏ ପ୍ୟାଡର ଦାମ ମାତ୍ର ଏକ ଟଙ୍କା । ତେଣୁ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏଥିପାଇଁ ଅଧିକ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟିର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି । ସେମାନେ ଏହା ଜାଣିଲେ ଏବଂ ଶସ୍ତାରେ ଏସବୁ ସୁରକ୍ଷିତ ପ୍ୟାଡ ବ୍ୟବହାର କଲେ ବିଶେଷ ଉପକୃତ ହେବେ ବୋଲି ଡକ୍ଟର ମାଣ୍ଡବୀୟ କହିଛନ୍ତି ।
ସେ ଆହୁରି କହିଥିଲେ ଯେ ମାର୍ଚ୍ଚ ସାତ ତାରିଖରେ ଏକ ବଡ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜିତ ହେବ । ଏଥିରେ ଜନ ଔଷଧୀର କିଛି ପ୍ରମୁଖ ଲାଭାର୍ଥୀ ଏବଂ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯିବ । ଲାଭାର୍ଥୀମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଅନୁଭୂତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବେ । ଏଥିରେ ଚିକିତ୍ସକମାନେ ମଧ୍ୟ ଜନ ଔଷଧୀ କେନ୍ଦ୍ର ସମ୍ପର୍କରେ ସେମାନଙ୍କ ଅନୁଭୂତି କରିବେ । ଏହା ଫଳରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡିକର ପ୍ରଚାର ଅଧିକ ହେବ । ଜନ ଔଷଧୀ କେନ୍ଦ୍ର ଯେକୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଖୋଲିପାରିବେ । ଏଥିରେ ଦୋକାନୀଙ୍କୁ ୨୦% କମିଶନ ପ୍ରଦାନରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ଏହା ଫଳରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଦୋକାନୀ ଉଭୟ ରୋଜଗାର ଓ ସେବାର ସୁଯୋଗ ପାଉଛନ୍ତି ।
ମାର୍ଚ୍ଚ ପହିଲାରୁ ୭ତାରିଖ ଯାଏ ଫର୍ମାସୀ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ବିଭିନ୍ନ ସହରରେ ନାନାବିଧ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରାଯାଉଛି । ଏଥିରେ ମୂଳତଃ ଜନ ଔଷଧୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବା ସହିତ ଲୋକଙ୍କୁ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ସଚେତନ କରାଯିବ । ଏହି ଯୋଜନା ଉପରେ ସେମିନାର, ହେରି ଟେଜୱାକ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଶିବିର, ଶିଶୁ, ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆଦି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି । ଏଥିରେ ଡାକ୍ତର, ନର୍ସ, ଏନ୍ଜିଓର ସଦସ୍ୟ, ଲୋକ ପ୍ରତିନିଧି, ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟ, ଜନ ଔଷଧୀ ମିତ୍ର ଆଦିଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯିବ ।
ଲୋକଙ୍କୁ ଶସ୍ତାରେ ଉତ୍ତମ ମାନର ଜେନେରିକ ଔଷଧ ଯୋଗାଣ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାରତୀୟ ଜନ ଔଷଧୀ ପରିଯୋଜନା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଫର୍ମାସୀ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ୨୦୦୮ ନଭେମ୍ବରରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୨୩ ଜାନୁୟାରୀ ୩୧ ତାରିଖ ସୁଦ୍ଧା ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଜନ ଔଷଧୀ କେନ୍ଦ୍ର ସଂଖ୍ୟା ୯୦୮୨ରେ ପହଞ୍ôଚଛି । ଏହି ଯୋଜନା ଏଯାଏ ଦେଶର ମୋଟ ୭୬୪ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରୁ ୭୪୩ରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଛି । ୨୦୨୩ ଡିସେମ୍ବର ସୁଦ୍ଧା ଏହି କେନ୍ଦ୍ର ସଂଖ୍ୟା ୧୦ହଜାର ପହଞ୍ଚାଇବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି । ଜନ ଔଷଧୀ କେନ୍ଦ୍ରରେ ମିଳୁଥିବା ଔଷଧର ସଂଖ୍ୟା ଓ ପ୍ରକାର ୧୭୬୯ । ଏହାଛଡା ଏଥିରେ ୨୮୦ ସର୍ଜିକାଲ ଉପକରଣ ମଧ୍ୟ ସୁଲଭ ମୂଲ୍ୟରେ ବିକ୍ରି ହେଉଛି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପ୍ରୋଟିନ ପାଉଡର, ମାଲ୍ଟ ଭିତ୍ତିକ ଫୁଡ୍ ସପ୍ଲିମେଣ୍ଟ, ସାନିଟାଇଜର, ମାସ୍କ, ଗ୍ଲକୋମିଟର, ଓକ୍ସିମିଟର ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ନୂଆ ଔଷଧ ଏବଂ ଡାକ୍ତରୀ ସାମଗ୍ରୀ ଜନ ଔଷଧୀ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ମିଳୁଛି ।
ଜନ ଔଷଧୀ କେନ୍ଦ୍ରରେ ମିଳୁଥିବା ଔଷଧପତ୍ର ମୂଲ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କମ୍ପାନୀର ଔଷଧ ଠାରୁ ୫୦ରୁ ୯୦% କମ୍ । ୨୦୨୧-୨୨ରେ ଜନ ଔଷଧୀ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡିକ ଦ୍ୱାରା ୮୯୩.୫୬ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଔଷଧ ବିକ୍ରି କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାଫଳରେ ସାଧାରଣ ଜନତା ନିଜର ଔଷଧ ଖର୍ଚ୍ଚ ବାବଦରେ ମିଳିତ ଭାବେ ୫୩୬୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବଞ୍ଚାଇଛନ୍ତି । ୨୦୨୨-୨୦୨୩ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ  ଜନ ଔଷଧୀକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ ମେଡିକାଲ ଡିଭାଇସ୍ ବ୍ୟୁରୋ ୧୦୦୦କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କାର ଔଷଧ ବିକିଛି । ଏହା ଫଳରେ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ଔଷଧ ବାବଦ ଖର୍ଚ୍ଚ ୬୦୦୦ ଟଙ୍କା ବଂଚିଛି । ଜନ ଔଷଧୀର ଚାରିଟି ଆଇଟି ସୁବିଧା ଥିବା ଗୋଦାମ ଗୁରୁଗ୍ରାମ, ଚେନ୍ନାଇ, ଗୁଆହାଟି ଓ ସୁରତରେ ରହିଛିି । ଏହାଛଡା ୩୬ଜଣ ବିତରକଙ୍କ ଜରିଆରେ ସମଗ୍ର ଦେଶକୁ ଔଷଧ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଛି ।
ବିଗତ ଆଠବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଜନ ଔଷଧୀ ଯୋଜନା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛି । ଏହି ସଫଳତାର ପ୍ରକୃତ ରହସ୍ୟ ହେଲା ଶସ୍ତାରେ ଉତ୍ତମ ମାନର ଔଷଧ ଯୋଗାଣ । ଏହା ଫଳରେ ଲୋକଙ୍କର ଔଷଧ/ଚିକିତ୍ସା ଖର୍ଚ୍ଚ ଯଥେଷ୍ଟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି । ଗରିବ ଓ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ବର୍ଗର ଲୋକେ ଏହା ଦ୍ୱାରା ବିଶେଷ ଉପକୃତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଭାରତର ଲୋକେ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଔଷଧ ଖର୍ଚ୍ଚ ବାବଦରେ ୨୦୦୦କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ବଂଚାଇ ପାରିଛନ୍ତି । ଏହି ଔଷଧ ଉପରେ ଲୋକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ଏହାର ସୁଲଭ ମୂଲ୍ୟ ସମଗ୍ର ଜନ ଔଷଧୀ ଯୋଜନାକୁ ବିଶେଷ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିଛି ଏବଂ ଏହାର କାରବାର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି । କ୍ରମଶଃ ଏହା ଦେଶର କୋଣ ଅନୁକୋଣରେ ପହଞ୍ଚିବାରେ ଲାଗିଛି ।