PIB Headquarters
“ଜଳ ଜୀବନ ଅଭିଯାନ”  କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅଧୀନରେ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ 812 କୋଟି ଟଙ୍କା ମଞ୍ଜୁର କଲେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର
“ଜଳ ଜୀବନ ଅଭିଯାନ” ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶର ସମସ୍ତ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଘରେ ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଇ ଦେବାଲାଗି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ପ୍ରୟାସ କରୁଛନ୍ତି । ପାଇପ ଯୋଗେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିବାରଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣର ଜଳ ନିୟମିତ ତଥା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭିତ୍ତିରେ ଯୋଗାଇ ଦେବାଲାଗି ସରକାର ଏହି ଯୋଜନା ରୂପାୟନ କରୁଛନ୍ତି । ସହଭାଗୀ ସଂଘୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଭାବଧାରାକୁ ବାସ୍ତବ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରି ରାଜ୍ୟ ସରକାରମାନେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ନିଜ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରୁଛନ୍ତି । ସେହି କ୍ରମରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ରୂପାୟନ ସକାଶେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର “ଜଳ ଜୀବନ ଅଭିଯାନ”  ଅଧୀନରେ 812 କୋଟି ଟଙ୍କା ମଞ୍ଜୁର କରିଛନ୍ତି ।
ଏହି ମିଶନ ପାଇଁ ମୋଟ 3.60 ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଯୋଜନା ଅଟକଳ କରାଯାଇଛି ଯେଉଁଥିରେ ଉଭୟ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଯଥାକ୍ରମେ 2.08 ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ 1.52 ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟଭାର ବହନ କରିବେ । ଏହା ଫଳରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଗରିବ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ନିରାପଦ ପାନୀୟ ଜଳ ପାଇପ ଯୋଗେ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ ଯାହାକି ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନରେ ବ୍ୟାପକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟାଇବ । ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଧାରଣକୁ ମଧ୍ୟ ଏହା ସହଜସାଧ୍ୟ କରିବ । ଏହି ଜୀବନ ପରିବର୍ତ୍ତନକାରୀ ଅଭିଯାନ ମାଧ୍ୟମରେ 55 ଏଲପିସିଡ଼ି ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ନିରାପଦ ପାନୀୟ ଜଳ ନିୟମିତ ତଥା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭିତ୍ତିରେ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ ।
ଓଡିଶା ସରକାର ତାଙ୍କର ଏ ସଂପର୍କୀତ ବାର୍ଷିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଜନା ଜାତୀୟ କମିଟି ନିକଟରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଏହି କମିଟି କେନ୍ଦ୍ର ଜଳ ଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ପାନୀୟ ଜଳ ଓ ପରିମଳ ବିଭାଗ ସଚିବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ପରିଚାଳିତ । 2020-21 ବର୍ଷ ପାଇଁ ଏହି ଅର୍ଥ ମଞ୍ଜୁର ନିମନ୍ତେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା । ତେଣୁ 2020-21 ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଏହି ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଭାରତ ସରକାର 812 କୋଟି ଟଙ୍କା ମଞ୍ଜୁର କରିଛନ୍ତି । ଗତବର୍ଷ ଏଥିପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର 297 କୋଟି ଟଙ୍କା ଯୋଗାଇ ଦେଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଚଳିତ ବର୍ଷର ଅର୍ଥ ପରିମାଣ ଗତ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଅଧିକ । ରାଜ୍ୟରେ ଥିବା ମୋଟ 81 ଲକ୍ଷ ପରିବାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର 2020-21ରେ 16.21 ଲକ୍ଷ ପରିବାରଙ୍କୁ ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଇ ଦେବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । 2024 ସୁଦ୍ଧା ରାଜ୍ୟର 100% ପରିବାରଙ୍କ ନିକଟରେ ପାଇପ ଜଳ ଯୋଗାଣର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି । ତେବେ ଜଳକ୍ଳିଷ୍ଟ ଗ୍ରାମମାନଙ୍କରେ ଏହି ଯୋଜନା ପ୍ରଥମେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ଲାଗି ଅଗ୍ରାଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି । ତେଣୁ ଜଳକ୍ଲିଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ର, ଗୁଣାତ୍ମକ ମାନ ପ୍ରଭାବିତ କ୍ଷେତ୍ର, ସାଂସଦ ଆଦର୍ଶ ଗ୍ରାମ ଯୋଜନାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଗ୍ରାମ, ଆକାଂକ୍ଷୀ ଜିଲ୍ଲାରେ ଥିବା ଗ୍ରାମ ଏବଂ ଏସଟି/ଏସସି ଅଧ୍ୟୁଷିତ ଗ୍ରାମରେ ଏହି ଯୋଜନା ପ୍ରଥମେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଉଛି ।
ପଞ୍ଚଦଶ ଅର୍ଥ କମିଶନଙ୍କ ସୁପାରିଶ ଅନୁସାରେ 2020-21 ବର୍ଷରେ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ଅନୁଷ୍ଠାନ ନିମନ୍ତେ ଓଡ଼ିଶାକୁ 2,258 କୋଟି ଟଙ୍କା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି । ଏହି ଅର୍ଥର ଅନ୍ୟୁନ 50% ପରିମାଣ ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଣ ଏବଂ ପରିମଳ ପାଇଁ ଖର୍ଚ୍ଚ କରାଯିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ । ଏହି ଅଭିଯାନକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ସକାଶେ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବ ଏବଂ ରାଜ୍ୟର ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଇଂଜିନିୟରିଂ ବିଭାଗ ଏଥିରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିବ । ଏଥିରେ ଗ୍ରାମଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଯଥା, ଯୋଜନା, ପରିଚାଳନା, ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ, କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଓ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ସକାଶେ ସାମିଲ କରାଯିବ । ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏଥିରେ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ତଥା ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଅନୁଷ୍ଠାନମାନଙ୍କୁ ଗୋଷ୍ଠୀ ସଚେତନତା ସକାଶେ ନିୟୋଜିତ କରିବେ ।
ଓଡ଼ିଶାରେ ଅତି ମାତ୍ରାରେ ଜଳାଭାବ ତଥା ଅତିମାତ୍ରାରେ ଜଳ ଜନ ଜୀବନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ରାଜ୍ୟର ଗୋଟିଏ ଭାଗରେ ବର୍ଷର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଜଳାଭାବ ଦେଖା ଦେଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ଵରେ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ବନ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ତେଣୁ ପାଇପ ଯୋଗେ ଜଳକ୍ଳିଷ୍ଟ ଗ୍ରାମମାନଙ୍କୁ ଜଳଯୋଗାଣର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଉଛି ।
ଏବେ କୋଭିଡ଼-19 ମହାମାରୀ ଯୋଗୁ ରାଜ୍ୟ ବାହାରୁ ପ୍ରବାସୀ ଓଡିଆମାନେ ନିଜ ଭିଟାମାଟିକୁ ଲେଉଟୁଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କୁ ଜୀବନଜୀବିକା ଯୋଗାଇବା ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ବେଶ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପଡ଼ିଛି । ଏହି ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ଜଳ ଯୋଗାଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଇପାରିବ । ବିଶେଷ କରି ପ୍ଲମ୍ବିଂ, ଫିଟିଂ, ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରକଳ୍ପ ଆଦିରେ ପ୍ରତି ଗ୍ରାମରେ ସେମାନେ ନିୟୋଜିତ ହୋଇପାରିବେ । ଏହା ଗ୍ରାମବାସୀମାନଙ୍କ ପାନୀୟ ଜଳ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ସହ ସେମାନଙ୍କୁ କୃଷି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଜଳ ଯୋଗାଣରେ ସହାୟକ ହେବ । ଜଳ ଜୀବନ ଅଭିଯାନର ଏହା ହେଉଛି ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ।