ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ
ସ୍ମାର୍ଟ ସଲ୍ୟୁସନ୍ସ ଚାଲେଞ୍ଜ ଓ ସମାବେଶୀ ସହର ପୁରସ୍କାର ୨୦୨୨ ପ୍ରଦାନ କଲେ ଶ୍ରୀ ହରଦୀପ ସିଂ ପୁରୀ
ଓଡ଼ିଶାରେ କ୍ରୁଟ୍ ଦ୍ବାରା ପରିଚାଳିତ ‘ମୋ ବସ୍ ଓ ମୋ ଇ-ରାଇଡ୍’ ସେବାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଥିବା ସଫଳ ସମାଧାନ ବର୍ଗରେ ମିଳିଲା ପୁରସ୍କାର
ଆମ ସହର ପାଇଁ ନାଗରିକ କୈନ୍ଦ୍ରିକ ଓ ସହଭାଗୀ ସମାଧାନ ଆବଶ୍ୟକ, ଯାହା ଏପରି ଏକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ନିର୍ମାଣ କରିବ ଯେଉଁଠି ଭାରତୀୟମାନେ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ପ୍ରତି ଅଧିକ ସହାନୁଭୂତିଶୀଳ ହେବେ : ଶ୍ରୀ ପୁରୀ
କେନ୍ଦ୍ର ଆବାସ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳ ବ୍ୟାପାର ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ବାଷ୍ପ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ହରଦୀପ ସିଂ ପୁରୀ ଗୁରୁବାର ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଠାରେ ସ୍ମାର୍ଟ ସଲ୍ୟୁସନ୍ସ ଚାଲେଞ୍ଜ ଏବଂ ସମାବେଶୀ ସହର ପୁରସ୍କାର ୨୦୨୨ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି । ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ବର ଓ କଟକ ଦ୍ବୈତ ନଗରୀ ଏବଂ ଏହାର ପାର୍ଶ୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ମୋ ବସ୍ ଓ ମୋ ଇ-ରାଇଡକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅବସରରେ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯାଇଛି । ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟୀରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଥିବା ସଫଳ ସମାଧାନ ବା ସଲ୍ୟୁସନ୍ସ ବର୍ଗରେ ଓଡ଼ିଶାର କ୍ୟାପିଟାଲ ରିଜିଅନ ଅର୍ବାନ ଟ୍ରାନ୍ସପୋର୍ଟ  ଦ୍ବାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିବା ‘ମୁଭିଂ ୱିଦ୍ ପ୍ରାଇଡ୍’ ବା ସମ୍ମାନର ସହ ଯାତ୍ରା ସେବା କୁ ପୁରସ୍କାର ମିଳିଛି ।
ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ, ମହିଳା ଓ ବାଳିକା ଏବଂ ବୟସ୍କମାନେ ସମ୍ମୁଖିନ ହେଉଥିବା ସମସ୍ୟା ଦୂର କରିବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କୁ ସହରସ୍ତରୀୟ ଅଭିଗମ୍ୟତା ଓ ସମାବେଶିତା ପ୍ରଦାନ କରିବା ଲାଗି ଜାତୀୟ ସହରାଞ୍ଚଳ ବ୍ୟାପାର ସଂସ୍ଥାନ  ଏବଂ ଭାରତରେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି । ଏହି ଅବସରରେ ଭାରତରେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ଆବାସିକ ସଂଯୋଜକ ଶ୍ରୀ ଶୋମ୍ବି ଶାର୍ପ, ଆବାସ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅଧୀନ ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟି ମିଶନର ଯୁଗ୍ମ ସଚିବ ତଥା ମିଶନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଶ୍ରୀ କୁନାଲ କୁମାରଙ୍କ ସମେତ ଅନ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏହି ଅବସରରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ।
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଶ୍ରୀ ପୁରୀ କହିଥିଲେ ଯେ, ଅଭିନବ ସମାଧାନଗୁଡ଼ିକର ସୃଜନଶୀଳ କ୍ଷମତା ଏବଂ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ, ମହିଳା ଓ ବୟସ୍କଙ୍କ ଜୀବନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବା ଲାଗି ଏଥିରେ ରହିଥିବା ସମାଧାନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବା ଆନନ୍ଦର ବିଷୟ । ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସମାଧାନଗୁଡ଼ିକ ସବୁବେଳେ ସରଳ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିଥାଏ । ଏହାର ସ୍ପଷ୍ଟ ଲାଭ ରହିଥାଏ ଏବଂ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାରକାରୀମାନେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି । ଏହି ସମାଧାନଗୁଡ଼ିକ ସାର୍ବଜନୀନ ଡିଜାଇନକୁ ସମନ୍ବିତ କରିବା ସହିତ ସବୁ ଦୁର୍ବଳ ବର୍ଗଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ନିରାପଦ, ସମାବେଶୀ ଓ ଅଭିଗମ୍ୟ, ସବୁଜ ଓ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନ ଯୋଗାଇ ଦେବା ନିମନ୍ତେ ଏସଡିଜି ଲକ୍ଷ୍ୟ ୧୧.୭କୁ ହାସଲ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ ।
କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ, ଭାରତରେ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ବ୍ୟକ୍ତି ଅଧିକାର ଆଇନ ୨୦୧୬ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବା ପରେ ମାନ୍ୟତାପ୍ରାପ୍ତ ଭିନ୍ନକ୍ଷମତା ତାଲିକା ୭ରୁ ୨୧କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ପୂର୍ବରୁ ଆକଳନ କରାଯାଉଥିବା ସଂଖ୍ୟା ଠାରୁ ଖୁବ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକ କୌଣସି ନା କୌଣସି ଅକ୍ଷମତା ସହିତ ଭାରତରେ ରହୁଛନ୍ତି ।
ଶ୍ରୀ ପୁରୀ କହିଥିଲେ ଯେ, ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ଦ୍ବାରା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଉଥିବା ଏସଡିଜି-୨୦୩୦କୁ ମୋଦୀ ସରକାର ପୂର୍ବରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରି କରିସାରିଛନ୍ତି । ଏହା ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରତି ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାର ପ୍ରମାଣ ଦେଉଛି । ସବୁଠୁ ପଛରେ ରହିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ନିମନ୍ତେ ଆମେ ସର୍ବୋଦୟରୁ ଅନ୍ତ୍ୟୋଦୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନେଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛୁ । ଏହା ଭାରତରେ ଏସଡିଜି ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ସଫଳ କରିପାରିବ । ଏସଡିଜିର ସଫଳତା ପାଇଁ ଭାରତ ଏସବୁ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ ।
ଶ୍ରୀ ପୁରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମୌଳିକ ଅଧିକାରକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ସହିତ ମୌଳିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ବାରୋପ କରାଯାଉଛି । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ତାଙ୍କର ସ୍ବାଧୀନତା ଦିବସ ଅଭିଭାଷଣରେ ଏଥିପ୍ରତି ଜୋର ଦେଇ ‘ପଞ୍ଚ ପ୍ରଣ’ ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି । ୨୦୪୭ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତକୁ ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ହେଲେ ଏହା ଜରୁରି । ନିଜ ଦେଶର ନାଗରିକମାନଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ବ ଏବଂ ବିଶ୍ବସ୍ତତାର ସହିତ ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିବା ଏବଂ ନିଜ ଭିତରେ ଏକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ବିକଶିତ କରିବା ଲାଗି ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆହ୍ବାନ କରିଛନ୍ତି ।
ଶ୍ରୀ ପୁରୀ କହିଥିଲେ ଯେ, ଆମ ସହର ପାଇଁ ନାଗରିକ କୈନ୍ଦ୍ରିକ ଓ ସହଭାଗୀ ସମାଧାନ ଆବଶ୍ୟକ, ଯାହା ଏପରି ଏକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ନିର୍ମାଣ କରିବ ଯେଉଁଠି ଭାରତୀୟମାନେ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ପ୍ରତି ଅଧିକ ସହାନୁଭୂତିଶୀଳ ହେବେ । ସେ ଆହୁରି କହିଥିଲେ ଯେ, ଭାରତରେ ବିଶେଷ କରି ସହାୟକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ପୂର୍ବରୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ରହିଛି । ସୁବିଧାଜନକ ଏବଂ ସମାବେଶୀ ସହରାଞ୍ଚଳ କ୍ଷେତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିବା ଲାଗି ଆମେ ଏହି ଧାରାକୁ ଉପଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ।
କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ, ପ୍ରଯୁକ୍ତି ହେଉଛି ଏପରି ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ଆମେ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ସୁବିଧାଜନ ଓ ସମାବେଶୀ ପରିବେଶ ଯୋଗାଇ ଦେଇପାରିବା । ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗତାକୁ ନେଇ ରହିଥିବା ଭେଦଭାବ ଦୂର କରିବାକୁ ହେଲେ ସାମାଜିକ ସଚେତନତା ଜରୁରି । ସେ ଆହୁରି କହିଥିଲେ ଯେ, ଏହି ସ୍ମାର୍ଟ ସଲ୍ୟୁସନ୍ସ ଚାଲେଞ୍ଜ ପାଇଁ ସମାଧାନ ବିକଶିତ କରିବାରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଉଦ୍ୟୋଗୀମାନେ ସ୍ବଦେଶୀ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିନିଯୋଗ କରିବା ଉତ୍ସାହଜନକ । ସବୁ ୧୦୦ଟି ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟିରେ ସମନ୍ବିତ କମାଣ୍ଡ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୋଇପାରିଛି । ସହର ମଧ୍ୟରେ ଉନ୍ନତ ସମନ୍ବୟ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁକ୍ତିକୁ ବିନିଯୋଗ କରିବାରେ ଏମାନେ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ପୁରୀ କହିଥିଲେ ।
ଆଦର୍ଶ ସ୍ବଦେଶୀ ପ୍ରଯୁକ୍ତିଗତ ନବସୃଜନ ଏବଂ ସମାଧାନକୁ ବିନିଯୋଗ କରିବା ସହିତ ଜନକୈନ୍ଦ୍ରିକ ଡିଜାଇନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ନେଇ ସ୍ମାର୍ଟ ସଲ୍ୟୁସନ୍ସ ଏବଂ ସମାବେଶୀ ସହର ପୁରସ୍କାର ୨୦୨୨ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏପ୍ରିଲ ମାସରେ ଶୁଭାରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଏକ ଖୋଲା ଆବେଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଏଥିପାଇଁ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ଆବେଦନ ମିଳିଥିଲା । ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ୧୦ଟି ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଆଧାରିତ ନବସୃଜନକୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା । ୭ ଜଣିଆ ବିଚାରକ ମଣ୍ଡଳୀ ବ୍ୟାପକ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ପରେ ବିଜେତା ସମାଧାନ ବା ସଲ୍ୟୁସନ୍ସ ଭାବେ ଏହିସବୁ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଆଧାରିତ ନବସୃଜନକୁ ବାଛିଥିଲେ । ଏହି ଦଶଟି ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଆଧାରିତ ସଲ୍ୟୁସନ୍ସକୁ ସମାବେଶୀ ସହର ପୁରସ୍କାର ୨୦୨୨; ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ।
ବର୍ଗ ୧ : ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସ୍ତରର ନବସୃଜନ
- ଗ୍ଲୋଭାଟ୍ରିକ୍ସ ପ୍ରାଃ ଲିଃ ଦ୍ବାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଫିଫ୍ଥ୍ ସେନ୍ସ
- ଓଲା ମୋବିଲିଟି ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଦ୍ବାରା ଡିଜିଟାଲ ମୋବିଲିଟୀ ସବସିଡି
- ଆକ୍ସେସେବଲ ଡିଜାଇନ୍ସ ଏଲଏଲପି ଦ୍ବାରା ଆକ୍ସେସେବଲ ପ୍ଲେସେସ
ବର୍ଗ ୨ : ବଜାର ପ୍ରସ୍ତୁତ ସମାଧାନ
- ଡେକ୍ସେଟ୍ରୋୱେର ଡିଭାଇସେସ ଦ୍ବାରା ମାଉସୱେର
- ଇନକ୍ଲୁଇଷ୍ଟିକ୍ ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ଲିମିଟେଡ/ଫ୍ରେଣ୍ଡସ୍ ଫର ଇନକ୍ଲୁଜନ ଦ୍ବାରା ସାଇନର. ଏଆଇ
- ଆଇଆଇଟି ଦିଲ୍ଲୀର ଗବେଷକ ବିକାଶ ଉପାଧ୍ୟାୟଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଇନକ୍ଲୁମ୍ୟାପ୍ସ
ବର୍ଗ ୩ : କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିବା ସମାଧାନ
- ବେଲଗାଭୀ ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟୀ ଲିମିଟେଡ ଦ୍ବାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ବହୁମୁଖି ସମାବେଶୀତା : ଶିକ୍ଷା ଓ ସାକ୍ଷରତା ପାଇଁ ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର
- ଟେକ୍ରା ସଲ୍ୟୁସନ୍ସ ପ୍ରାଃ ଲିଃ ଦ୍ବାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ମାଇ ଉଡ଼ାନ୍
- ଓଡ଼ିଶାର କ୍ୟାପିଟାଲ ରିଜିଅନ ଉର୍ବାନ ଟ୍ରାନ୍ସପୋର୍ଟ  ଦ୍ବାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିବା ‘ମୁଭିଂ ୱିଦ୍ ପ୍ରାଇଡ୍’ ବା ସମ୍ମାନର ସହ ଯାତ୍ରା ସେବା 
- ସାଗର ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟୀ ଲିଃ ଦ୍ବାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ନିର୍ଭୟା ଆପ୍
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅବସରରେ ‘କମ୍ପେଡିୟମ ଅଫ୍ ସ୍ମାର୍ଟ ଏଣ୍ଡ ଇନୋଭେଟିଭ୍ ଫର ଏନ୍ ଇନକ୍ଲୁସିଭ୍ ଏଣ୍ଡ ଆକ୍ସେସିବଲ ଅର୍ବାନ ଫ୍ୟୁଚର’ ଦସ୍ତାବିଜ ଉନ୍ମୋଚନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି କମ୍ପେଡିୟମରେ ଭାରତରେ ଉପଲବ୍ଧ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ନବସୃଜନ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦ୍ଧତି ସମ୍ପର୍କରେ ଦସ୍ତାବିଜ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ସହିତ ସୂଚନାର ପ୍ରସାର କରିବା ଲାଗି ଦ୍ବିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ମୂଲ୍ୟାୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ଚୟନ କରାଯାଇଥିବା କେତେକ ସମାଧାନ ବା ସଲ୍ୟୁସନ୍ସ ରହିଛି । ସହରାଞ୍ଚଳ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଏହାକୁ ସହରରେ ଏକ ସମ୍ବଳ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ । ସାରା ବିଶ୍ବରେ, ବିଶେଷ କରି କମ୍ ଆୟ ବର୍ଗର ଦେଶ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦସ୍ତାବିଜ ଉପଯୋଗୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପାରିବ ।