ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ
ଭାରତୀୟ କୃଷି ଗବେଷଣା ପରିଷଦର କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଗତିର ସମୀକ୍ଷା କଲେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଆଜି ପୂର୍ବାହ୍ନରେ ଭାରତୀୟ କୃଷି ଗବେଷଣା ପରିଷଦର ଦେଶରେ କୃଷି ଗବେଷଣା, ସଂପ୍ରସାରଣ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରଗତି ସଂପର୍କରେ ଭିଡ଼ିଓ କନଫରେନ୍ସିଂ ମାଧ୍ୟମରେ ସମୀକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି । ଏହି ଅବସରରେ କୃଷି, ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ବିକାଶ ଓ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ମନ୍ତ୍ରୀ, କୃଷି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଉଭୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ସମୀକ୍ଷା ବୈଠକରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ, କୃଷି, ଗୋପ୍ରଜନନ ଏବଂ ଦୁଗ୍ଧ ବିକାଶ ତଥା ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ ବିଭାଗର ବରିଷ୍ଠ ପଦାଥିକାରୀମାନେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ଭାରତୀୟ କୃଷି ଗବେଷଣା ପରିଷଦର ମହା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତଥା କୃଷି ଗବେଷଣା ଓ ସଂପ୍ରସାରଣ ବିଭାଗର ସଚିବ ଡକ୍ଟର ତ୍ରିଲୋଚନ ମହାପାତ୍ର ଏବେ କୃଷିକ୍ଷେତ୍ର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅଗ୍ରାଧିକାର ଭିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ସେଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଗତି ତଥା ବିଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟାବଳୀ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । 2014 ଠାରୁ, ଆଇସିଏଆରର ବିଭିନ୍ନ କେନ୍ଦ୍ର ପକ୍ଷରୁ କରାଯାଉଥିବା ଗବେଷଣା ଆଧାରରେ, ନୂତନ କିଷମର କ୍ଷେତ୍ର ଶସ୍ୟ , ଉଦ୍ୟାନ କୃଷି ଶସ୍ୟ  ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହନଶୀଳ କିଷମର  ଶସ୍ୟର ବିକାଶ ଘଟାଯାଇପାରିଛି । ମଲିକୁଲାର ବ୍ରିଡ଼ିଂ ପଦ୍ଧତି ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇ ଏହିସବୁ କିଷମର ଶସ୍ୟ ବିହନର ବିକାଶ ଘଟାଯାଇଛି ଯାହାକି ବିବିଧ ପ୍ରକାର ବାହ୍ୟ କୁପ୍ରଭାବକୁ ସହ୍ୟ କରିପାରିବ । ଏଚଡ଼ି 3226 କିଷମର ଗହମ ଏବଂ ଆର୍କାବେଡ଼ କିଷମର ଟମାଟୋ ଯଥାକ୍ରମେ ସାତ ପ୍ରକାର ଓ ଚାରି ପ୍ରକାର ରୋଗକୁ ସହ୍ୟ କରି ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ଅଧିକ ଅମଳ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ।
ସେହିଭଳି ବ୍ୟବସାୟିକ ପ୍ରୋସେସିଂ କିଷମର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୂରଣ କରିବା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରୋସେସିଂ ଟ୍ରେଟ୍ ଯଥା, ଆର୍କଭିସେସ୍, ଆର୍କଅଲେଶା ଏବଂ ଆର୍କଯୋଜୀର ବିକାଶ ଘଟାଯାଇଛି । ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ କୃଷି ଜଳବାୟୁ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ କିଷମର ଏଭଳି ବିକାଶ ସଂପର୍କରେ ଅବଗତ ହୋଇ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ସନ୍ତୋଷ ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ କୃଷକମାନଙ୍କୁ ଯେଭଳି ଉତ୍ତମ ଫସଲ ଓ ଲାଭ ମିଳିପାରିବ ସେ ଦିଗରେ ଥିବା ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୂରଣ କରାଯିବା ଜରୁରି ।
କରନ-4 କିଷମର ଆଖୁର ବିକାଶ ଘଟାଯିବା ପରେ ତାହା ଚିନିର ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ଘଟାଇପାରିଛି ଏବଂ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର କୃଷକମାନେ ଯେଉଁ ପାରମ୍ପରିକ କିଷମର ଆଖୁ ଚାଷ କରୁଥିଲେ ଏବେ ସେମାନେ ତାହା ଛାଡ଼ି ଏଭଳି ଅଧିକ ଅମଳକ୍ଷମ ଆଖୁ ଚାଷ କରୁଛନ୍ତି । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରି କହିଲେ ଯେ ଆଖୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କୃଷି ଉତ୍ପାଦରୁ ବାୟୋ ଇଥାନୋଲ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ସକାଶେ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ପ୍ରୟାସ କରାଯିବା ଉଚିତ ।
ଦେଶକୁ “କୁପୋଷ ମୁକ୍ତ ଭାରତ” ଭାବେ ଗଢ଼ିବା ସକାଶେ 70ଟି ବାୟୋ ଫର୍ଟିଫାଏଡ଼୍ କିଷମର ଶସ୍ୟର ବିକାଶ ଘଟାଯାଇଛି । ସେଥିରେ ଆଇରନ୍, ଜିଙ୍କ୍ ଏବଂ ପ୍ରୋଟିନ୍ ମାତ୍ରା ଅଧିକ ରହିଥିବା ଏଭଳି ଶସ୍ୟର ବିକାଶ ଘଟାଯାଇଛି । ଭାର୍ଗବ କିଷମର ଡାଳିମ୍ବରେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣର ଲୌହସାର, ପୋଟାସିଅମ୍, ଭିଟାମିନ୍ ସି ଏବଂ ଆଣ୍ଟି ଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ ଭରପୂର ରହିଛି ।
ପୋଷଣ ଥାଳି ଏବଂ ନ୍ୟୁଟ୍ରିଆ ଗାର୍ଡ଼ନକୁ କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ସକଳ ପ୍ରକାର ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଛି । ଏଥିପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ, ଛତିଶଗଡ଼ରେ 76ଟି କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର ତଥା 450ଟି ମଡ଼େଲ ଫାର୍ମକୁ ସାମିଲ କରାଯାଇ ପାଇଲଟ୍ ପ୍ରକଳ୍ପମାନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଉଛି । ଅଙ୍ଗନୱାଡ଼ି କର୍ମୀ ଏବଂ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣଯୁକ୍ତ ବଗିଚାର ବିକାଶ ନିମନ୍ତେ ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି ଯଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଳିତ ଆହାର ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇପାରିବ । ପୋଷଣ ଥାଳିରେ ଭାତ, ସ୍ଥାନୀୟ ଡାଲି, ଋତୁଭିତ୍ତିକ ଫଳ, ସବୁଜ ପନିପରିବା, ଛଚିନ୍ଦ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପନିପରିବା, କ୍ଷୀର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାଧନ ଯଥା ଚିନି, ଗୁଡ଼ ଏବଂ ତେଲ ଆଦି ରହିଛି । 100 ନ୍ୟୁଟ୍ରି ସ୍ମାର୍ଟ ଗ୍ରାମ 2022 ସୁଦ୍ଧା ବିକାଶ ଘଟାଇବା ନିମନ୍ତେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରି କହିଲେ ଯେ କ୍ଲଷ୍ଟର ଆଧାର ଫର୍ମୁଲାରେ ଏବେ ଜୈବ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ପଦ୍ଧତିରେ କୃଷି କର୍ମକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଆଇସିଏଆର ଏବେ ଜିଓ-ସଂପର୍କୀତ ଅର୍ଗାନିକ୍ କାର୍ବନ ମ୍ୟାପ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି । ଏଥିରେ 88ଟି ଜୈବ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଏଜେଣ୍ଟକୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଅନ୍ୟ 22ଟି ଜୈବ କୀଟନାଶକ ଯାହାକି ଜୈବ କୃଷିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଯୋଗାଇବ ସେସବୁର ବିକାଶ ଘଟାଯାଇଛି ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଷ୍ଟାର୍ଟ ଅପ୍ ଏବଂ କୃଷି ଉଦ୍ୟୋଗୀମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଅଭିନବତ୍ୱକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିପାରିବେ ଏବଂ କୃଷି ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂପର୍କୀତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ଉପଯୋଗ କରିପାରିବେ । ସେ ଆହୁରି ଗୁରୁତ୍ୱର ସହ କହିଥିଲେ ଯେ କୃଷକମାନେ ଆବଶ୍ୟକ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ତଥ୍ୟ ଓ ସୂଚନା ସେମାନଙ୍କୁ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବା ଦିଗରେ ପ୍ରୟାସ କରାଯିବା ଉଚିତ ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ଯେ କୃଷକମାନଙ୍କ ଚିହ୍ନିତ ସମସ୍ୟାବଳୀଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ସକାଶେ ବର୍ଷକୁ ଦୁଇଟି ହାକାଥନର ଆୟୋଜନ କରାଯିବ ଏବଂ ସେଥିରେ ସେମାନଙ୍କର ଉପକରଣ ସଂପର୍କୀତ ଡ଼ିଜାଇନ୍ ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ଉପକରଣ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇପାରିବ । ତାହା ହେଲେ ସେମାନଙ୍କ ମନରେ କୃଷିକର୍ମ ପ୍ରତି ଥିବା ବିମୁଖ ଭାବ ହ୍ରାସ କରାଯାଇପାରିବ । ବିଶେଷ କରି କୃଷିକ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଧିକତର ମହିଳା କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିବାରୁ ଏ ଦିଗରେ ପ୍ରୟାସ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆହ୍ୱାନ ଜଣାଇ କହିଲେ ଯେ ଜୱାର, ବାଜରା, ରାଗି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ଲଘୁ ମିଲେଟ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରି ଖାଇଲେ ସେଥିରୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ଉପାଦାନ ମିଳିପାରିବ । ଏ ଦିଗରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସଚେତନ କରାଯିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଲେ ଯେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯଥା ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପ୍ରବାହ, ମରୁଡ଼ି, ଶୀତ ଲହରୀ, ଅତିବୃଷ୍ଟି ଯୋଗୁ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି କ୍ଷେତରେ ଫସଲ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ି ରହିବା ଯୋଗୁ କୃଷକମାନଙ୍କୁ ଢ଼େର୍ କ୍ଷତି ସହ୍ୟ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି । ତାହା କୃଷି ଜୀବନଜୀବିକା ପାଇଁ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି । ଏଥିପାଇଁ ସମନ୍ୱିତ ଫାର୍ମି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିକାଶ ଘଟାଯାଇଛି ଯଦ୍ୱାରା ବଫର କୃଷକ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଉଛି ଯେଉଁମାନେ କି ଏଭଳି ଜଳବାୟୁ କୁପ୍ରଭାବ ଜନିତ ଆପଦାକୁ ସହ୍ୟ କରିପାରିବେ ଏବଂ କ୍ଷତିକୁ ଭରଣା କରିପାରିବେ । ପାରମ୍ପରିକ କିଷମର ଫସଲ ଯାହାକି କୃଷକମାନେ ପିଢ଼ି ପିଢ଼ି ଧରି ଚାଷ କରି ଆସୁଛନ୍ତି ତାହା ଉପରେ ନଜର ରଖାଯାଇ ତାହା କିଭଳି କୃଷକମାନଙ୍କ ଉପରେ କମ୍ ଚାପ ପକାଇବ ଏବଂ ସେମାନ ଅନ୍ୟ କିଷମର ଓ ଧରଣର ଚାଷ କରିପାରିବେ ସେଥିପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଉଛି ।
ଜଳ ବ୍ୟବହାରକୁ ଅଧିକ ସକ୍ଷମ କରିବା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆଉଟରିଚ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସଂପାଦନ କରାଯିବା ଉପରେ ଓ କୃଷିକାରୀମାନଙ୍କୁ ସଚେତନ କରାଯିବା ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ଵାରୋପ କରିଥିଲେ ।
ଆଇସିଏଆର ଅବଦାନ ସଂପର୍କରେ ସମୀକ୍ଷା କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଲେ ଯେ ଏହି ସଂସ୍ଥା ନୂତନ ଧରଣର ଗୋସଂପଦ, ମେଣ୍ଢା ଓ ଛେଳିର ବିକାଶ ଘଟାଇଛି । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏହା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରି କହିଲେ ଯେ ନିଜସ୍ୱ ବ୍ରିଡ଼ର କୁକୁର ଏବଂ ଘୋଡ଼ାର ବିକାଶ ମଧ୍ୟ ଘଟାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏଥବପାଇଁ ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଏହାକୁ ମିଶନ ମୋଡ଼ରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବା ଉଚିତ ସେହିଭଳି ପ୍ରାଣୀସଂପଦର ମୁଖ ଓ ଗୋଡ଼ରୋଗ ପ୍ରତିକାର ସକାଶେ ଟୀକାକରଣ ଉପରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆହ୍ୱାନ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ ଘାସ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାବେ ଉପଲବ୍ଧ ଗୋଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯିବା ଦରକାର । ତଦ୍ୱାରା ସେସବୁର ପୌଷ୍ଟିକ ଉପଦେୟତାକୁ ଉତ୍ତମ ରୂପେ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରିହେବ । ସେହିଭଳି ସମୁଦ୍ର ଗୁଳ୍ମ ସଂପର୍କରେ ଅଧିକ ଅଧ୍ୟୟନ ଏବଂ ମୃତ୍ତିକା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ତଥା ସେସବୁର ନ୍ୟୁଟ୍ରାସିଉକାଲ୍ସରେ ବ୍ୟବସାୟିକ ପ୍ରୟୋଗ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଲେ ଯେ ଆଇସିଏଆର ପଞ୍ଜାବ, ହରିଆନା ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀରେ ମ୍ୟାଜିକ ବିହନ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରିଛି ଯଦ୍ୱାରା ଚାଷଜମିରେ ଧାନ ଫସଳ ଅମଳ ପରେ ପୋଡ଼ି ଦିଆଉଥିବା ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରାଯାଇପାରିବ । 2016 ତୁଳନାରେ 2019ରେ ଏଭଳି କ୍ଷେତକୁଟା ପୋଡ଼ାରେ 52 ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ଘଟିଛି ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସୂଚାଇଥିଲେ ।
ଏହି ଅବସରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ଯେ କୃଷକମାନଙ୍କୁ କୃଷି ଉପକରଣ ସହଜରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ପାଦକୁ ବଜାରରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ସକାଶେ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ କରାଯିବା ଉଚିତ । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ କୃଷି , ସମବାୟ ଓ କୃଷକ କଲ୍ୟାଣ ବିଭାଗ “କିଷାନରଥ“ ନାମକ ଏକ ଆପର ବିକାଶ ଘଟାଇଛି ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆରୋପ କରି କହିଥିଲେ ଯେ କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ ଶିକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଏଭଳି ଭାବେ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟତ ଯଦ୍ୱାରା କୃଷି ଜଳବାୟୁ ଆବଶ୍ୟକତା ସହିତ କୃଷକମାନଙ୍କ ସକଳ ପ୍ରକାର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ହୋଇପାରୁଥିବ । ଏହା ଦ୍ୱାରା କୃଷକମାନଙ୍କ ଉପାର୍ଜନ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ଏବଂ ସେସବୁ ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମାନଯୁକ୍ତ ହୋଇପାରିବ ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆହ୍ୱାନ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ ପାରମ୍ପରିକ ଜ୍ଞାନରେ ଭାରତୀୟ ସମାଜ ଭରପୂର ଏବଂ ଏହାକୁ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ସହିତ ସାମିଲ କରିବା ସହ ସେଥିରେ ଯୁବଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ କୌଶଳର ମିଶ୍ରଣ ଘଟାଯିବା ଜରୁରି । ତାହାହେଲେ କୃଷି ସ୍ନାତକମାନେ ଭାରତୀୟ କୃଷି ପ୍ରଗତିକୁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ସାକାର କରିପାରିବେ ।