ମତ୍ସ୍ୟ, ପଶୁ ସମ୍ପଦ ଓ ଦୁଗ୍ଧ ଉତ୍ପାଦନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ
“ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମତ୍ସ୍ୟ ସମ୍ପଦ ଯୋଜନା”କୁ କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ ମଞ୍ଜୁରି
• ଏହି ଯୋଜନା ଦେଶରେ ପୋଷଣୀୟ ତଥା ଦାୟିତ୍ୱସମ୍ପନ୍ନ ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ ଓ ଉତ୍ପାଦନ ବିକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ନୀଳ ବିପ୍ଳବକୁ ସଫଳ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଆଜି ଅନୁଷ୍ଠିତ କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ ବୈଠକରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମତ୍ସ୍ୟ ସମ୍ପଦ ଯୋଜନା କୁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି । ଏହି ଯୋଜନା ଦେଶରେ ନୀଳ ବିପ୍ଳବକୁ ଆଗକୁ ଆଗେଇ ନେବାରେ ବିଶେଷ ସହାୟକ ହେବ । ପୋଷଣୀୟ ତଥା ଦାୟିତ୍ୱସଂପନ୍ନ ଭାବେ ଭାରତରେ ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ ଓ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଏହା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ । ଏହାର ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ଦିଗ ରହିଛି । ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା-  କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସେକ୍ଟର ଯୋଜନା  ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଆନୁକୂଲ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଉଥିବା ଯୋଜନା  । ଏଥିପାଇଁ ମୋଟ ଆନୁମାନିକ 20,050 କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟ କରାଯିବ । ସେଥିରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅଂଶ 9,407 କୋଟି ଟଙ୍କା ରହିବା ବେଳେ  ରାଜ୍ୟ ଅଂଶ ବାବଦକୁ 4,880 କୋଟି ଟଙ୍କା ଏବଂ ହିତାଧିକାରୀମାନଙ୍କ ଅଂଶ 5,763 କୋଟି ଟଙ୍କା ରହିବ ।
ଏହି ଯୋଜନା ଆଗାମୀ ପାଞ୍ଚବର୍ଷ ପାଇଁ ଅର୍ଥାତ୍ 2020- 21 ଠାରୁ 2024- 25 ଆର୍ଥିପ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରାଯିବ ।
ପିଏମଏମଏସୱାଇକୁ ଏକ ଅମ୍ବ୍ରେଲା ଯୋଜନା ଭାବେ ଦୁଇଟି ପୃଥକ୍ ବିଭାଗ ଭାବେ, ଅର୍ଥାତ୍,  କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଯୋଜନା  ଏବଂ  କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଆନୁକୂଲ୍ୟରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଥିବା ଯୋଜନା  ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବ । କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟୋଜିତ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ଏହାକୁ ପୁଣି ଅଣ- ହିତାଧିକାରୀ ଭିତ୍ତିକ ଏବଂ ହିତାଧିକାରୀ ଭିତ୍ତିକ ସବ୍- କମ୍ପୋନେଣ୍ଟ/ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ମୁଖ୍ୟତଃ ନିମ୍ନ ତିନି ଭାଗରେ ବିଭାଜିତ କରାଯାଇଛି:
 ଉତ୍ପାଦନ ଓ ଉତ୍ପାଦିକା ବୃଦ୍ଧି
 ଭିତ୍ତିଭୂମି ଓ ଅମଳ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପରିଚାଳନା
 ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଢ଼ାଂଚା
ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଣ ଧାରା: ପିଏମଏମଏସୱାଇକୁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଧାରାରେ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଣ କରାଯିବ ଏବଂ ତଦନୁସାରେ ଏହି ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ ।
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସେକ୍ଟର ଯୋଜନା :
କ) ସମଗ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପ/ ୟୁନିଟ୍ ମୂଲ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ବହନ କରିବେ 
ଖ) ଯେଉଁଠାରେ ତାହା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହିତାଧିକାରୀ ଭିତ୍ତିକ ଅର୍ଥାତ୍, ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ/ ଗୋଷ୍ଠୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ସଂପାଦନ କରାଯାଉଥିବା ସେଠାରେ ଜାତୀୟ ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ ବିକାଶ ବୋର୍ଡ଼ ଙ୍କ ସମେତ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସାମିଲ ଥିବେ, ସେଠାରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସହାୟତା 40% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୟୁନିଟ୍/ ପ୍ରକଳ୍ପ ପିଛା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ । ଏହା ସାଧାରଣ ବର୍ଗଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ । ଏସସି/ ଏସଟି/ ମହିଳା ବର୍ଗଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା 60% ହେବ ।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟୋଜିତ ଯୋଜନା :
ଅଣ- ହିତାଧିକାରୀ ଭିତ୍ତିକ ସବ୍ କମ୍ପୋନେଣ୍ଟ/ କାର୍ଯ୍ୟ ଯାହାକି ସିଏସଏସ ଅଧୀରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଥିବ ତାହା ରାଜ୍ୟ/ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ କ୍ଷେତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହେବ । ଏହାର ସମସ୍ତ ପ୍ରକଳ୍ପ/ ୟୁନିଟ୍ ବ୍ୟୟ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାରମାନେ ନିମ୍ନରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିବା ମତେ ବହନ କରିବେ:
କ) ଉତ୍ତର ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ଓ ହିମାଳୟ କ୍ଷେତ୍ରର ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ: 90% କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅଂଶ ଏବଂ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ଅଂଶ 10% ରହିବ;
ଖ)ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ : କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅଂଶ 60% ଏବଂ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ଅଂଶ 40% ହେବ;
ଗ) କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ କ୍ଷେତ୍ରମାନଙ୍କ ସକାଶେ : 100% କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅଂଶ ।
ହିତାଧିକାରୀ ଆଧାରିତ ଅର୍ଥାତ୍, ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ/ ଗୋଷ୍ଠୀ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସବ୍ କମ୍ପୋନେଣ୍ଟ୍/ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଯାହାକି ସିଏସଏସ କମ୍ପୋନେଣ୍ଟ ହୋଇଥିବ ତାହା ରାଜ୍ୟ/ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ କ୍ଷେତ୍ରମାନେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରିବେ । ଏଥିପାଇଁ ଉଭୟ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ/ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ କ୍ଷେତ୍ରର ସରକାରମାନେ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଇଦେବେ । ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ଏହି ସହାୟତା ରାଶି ସାଧାରଣ ବର୍ଗଙ୍କ ପାଇଁ ମୋଟ ପ୍ରକଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟର 40% ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହିବ ଏବଂ ଏସସି/ ଏସଟି/ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ପ୍ରକଳ୍ପ/ ୟୁନିଟମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାହା 60% ହେବ । ଅପର ପକ୍ଷରେ ଏଭଳି ସରକାରୀ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ/ କେନ୍ଦ୍ରଶସିତ କ୍ଷେତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିମ୍ନ ହାରରେ ବିଭାଜିତ ହେବ:
କ)ଉତ୍ତର ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ କ୍ଷେତ୍ର ଓ ହିମାଳୟ କ୍ଷେତ୍ରର ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ : 90% କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସହାୟତା ଏବଂ 10% ରାଜ୍ୟ ଅଂଶ;
ଖ) ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ସକାଶେ: 60% କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅଂଶ ଏବଂ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ଅଂଶ 40%
ଗ) କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ କ୍ଷେତ୍ରମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ : 100 କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅଂଶ  ।
ଉପକାରୀତା:
1) ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଥିବା ଜଟିଳ ଗ୍ୟାପ୍ର ପୂରଣ ଏବଂ ଏହାର ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରିବା
2) ଦେଶରେ ମତ୍ସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ଉତ୍ପାଦିକା ବୃଦ୍ଧି ଯାହାକି ପୋଷଣୀୟ ଭାବେ ଆନୁମାନିକ ବାର୍ଷିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର ପ୍ରାୟ 9% ହେବା ଉଚିତ । ଫଳରେ 2024-25 ସୁଦ୍ଧା ପୋଷଣୀୟ ଓ ଦାୟିତ୍ୱସମ୍ପନ୍ନ ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ଦେଶରେ 22 ନିୟୁତ ମେଟ୍ରିକ ଟନ୍ ମାଛ ଉତ୍ପାଦିତ ହୋଇପାରିବ ।
3) ସାର୍ଟିଫାଏଡ଼ ମାଛ ଜାଆଁଳ ଓ ଖାଦ୍ୟ, ଉପଲବ୍ଧତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା; ମାଛମାନଙ୍କ ସମ୍ଭାବ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ଠାବ କରିବା ଏବଂ ସେଥିରେ ସଫଳ ଜଳଜୀବ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରିଚାଳନା ସାମିଲ
4) ଦେଶରେ ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ ସଂପର୍କୀତ ଜଟିଳ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ବିକାଶ ଏବଂ ସେଥିରେ ଆଧୁନିକୀକରଣ ଓ ମୂଲ୍ୟ ଚେନ୍ ସୁଦୃଢ଼ୀକରଣ ସାମିଲ
5) 15 ଲକ୍ଷ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ, ମତ୍ସ୍ୟଚାଷୀ, ମାଛ ଧରା କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଶ୍ରମିକ, ମାଛ ବିକାଳୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗ୍ରାମୀଣ/ ସହରାଞ୍ଚଳ ଯେଉଁମାନେ କି ମାଛଚାଷ ଓ ତତ୍ ସଂପର୍କୀତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ଅଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କଙ୍କ ପାଇଁ ଉପାର୍ଜନକ୍ଷମ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାର ତିନିଗୁଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପରୋକ୍ଷ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଯେଉଁଥିରେ ସେମାନଙ୍କର ଉପାର୍ଜନ ବୃଦ୍ଧି ଘଟୁଥିବ ।
6) ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିବେଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଯୋଗାଣ ଏବଂ ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ମତ୍ସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରତିଯୋଗୀତାମୂଳକ ମନୋଭାବ ବୃଦ୍ଧି କରିବା
7) 2024 ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ଦେଶରେ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ, ମତ୍ସ୍ୟ ଶ୍ରମିକ ଓ ମତ୍ସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଶ୍ରମିକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କରିବା
8) ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଓ ମତ୍ସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ସାମାଜିକ, ଦୈହିକ ଓ ଆର୍ଥିକ ନିରାପତ୍ତା ଯୋଗାଣ ।