ଖଣି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ
ଖଣିଜ  ରିହାତି ନିୟମ 2021 ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି
ନୂତନ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କ୍ୟାପଟିଭ୍ ଲିଜରୁ ଉତ୍ପାଦିତ 50 % ଖଣିଜ ଉତ୍ପାଦକୁ ବିକ୍ରି କରାଯାଇପାରିବ
ଓଭରବର୍ଡ଼ନ/ ବର୍ଜ୍ୟ ପଥରର ସହଜରେ ନିଷ୍କାସନ କରାଯାଇପାରିବ, ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଖଣିଜ ଲିଜ୍ ଅଞ୍ଚଳର ଆଂଶିକ ସମର୍ପଣକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଛି
ନିୟମରେ ଜରିମାନା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ କରାଯାଇଛି
ଖଣି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଖଣିଜ  ରିହାତି ନିୟମ, 2016  କୁ ସଂଶୋଧନ କରିବା ପାଇଁ ଖଣି  ରିହାତି  ନିୟମ 2021 ର ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରିଛନ୍ତି ।
ଖଣି ଓ ଖଣିଜ  ଅଧିନିୟମ, 1957  ରେ ଏମଏମଡିଆର ସଂଶୋଧନ ଅଧିନିୟମ, 2021 ଅନୁସାରେ ତା 28.03.2021 ଠାରୁ ବ୍ୟାପକ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଛି । ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଖଣିଜ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଯୁକ୍ତି ଓ ନିବେଶ ବୃଦ୍ଧି କରିବା, ରାଜ୍ୟ ଗୁଡ଼ିକର ଆୟ ବଢ଼ାଇବା, ଖଣିର ଉତ୍ପାଦନ ଓ ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀତାରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା, ଉତ୍ତୋଳନର ଗତି ତଥା ଖଣିଜ ସମ୍ବଳର ନିଲାମ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ଇତ୍ୟାଦି । ଏମଏମଡିଆର ଅଧିନିୟମରେ ସଂଶୋଧନକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ, ଏମସିଆର 2016 କୁ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଛି।
ଏହି ସଂଶୋଧନ ନିୟମ ଗୁଡ଼ିକୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର, ଉଦ୍ୟୋଗ ଆସୋସିଏସନ, ଖଣି କର୍ମଚାରୀ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ହିତାଧିକାରୀ ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନଙ୍କ ସହିତ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଆଲୋଚନା ପରାମର୍ଶ କରିବା ପରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି । ନିୟମରେ କରାଯାଇଥିବା ସଂଶୋଧନର ମୁଖ୍ୟାଂଶକୁ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି :
1. ନୂତନ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କ୍ୟାପଟିଭ୍ ଲିଜ୍ରୁ ଉତ୍ପାଦିତ 50 % ଖଣିଜ ଉତ୍ପାଦକୁ ବିକ୍ରି କରାଯିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିବ । ଏହି ସଂଶୋଧନ କ୍ରମେ ସରକାର କ୍ୟାପଟିଭ୍ ଖଣିର ଅଧିକ ଉପଯୋଗ କରି ଅତିରିକ୍ତ ଖଣିଜ ସାମଗ୍ରୀକୁ ବଜାରକୁ ଛାଡ଼ିପାରିବେ । ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପରିମାଣର ଖଣିଜ ସାମଗ୍ରୀର ବିକ୍ରି ଉପରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିବା ଭତ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଲିଜଧାରୀମାନେ କ୍ୟାପଟିଭ ଖଣିରୁ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପାଇପାରିବେ । ଏହା ସହିତ ବିକ୍ରି କରାଯାଇଥିବା ପରିମାଣ ଅନୁସାରେ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରିମିୟମ ପରିମାଣର ପଇଠ, ରୟାଲଟି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୈଧାନିକ ପଇଠ ଇତ୍ୟାଦି ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଆୟ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇପାରିବ ।
2. ଖଣିଜ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ ବା ଖଣି କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମୂଲ୍ୟ ତଳେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଓଭରବର୍ଡ଼ନ୍/ ବର୍ଜ୍ୟ ପଥର/ ଖଣିଜ ସାମଗ୍ରୀର ନିଷ୍କାସନ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି । ଏହାଦ୍ୱାରା ଖଣିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ବ୍ୟବସାୟରେ ସୁବିଧା ମିଳିପାରିବ।
3. ଖଣି ଲିଜ୍ ପ୍ରଦାନ କରିବାର ସର୍ବନିମ୍ନ ଅଞ୍ଚଳକୁ 5 ହେକ୍ଟରୁ 4 ହେକ୍ଟରକୁ ସଂଶୋଧିତ କରାଯାଇଛି। କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଖଣିଜ ଦ୍ରବ୍ୟ ରହିଥିବା ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ସର୍ବନିମ୍ନ 2 ହେକ୍ଟର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି।
4. ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲିଜ୍ କ୍ଷେତ୍ରର ଆଂଶିକ ସମର୍ପଣକୁ ଅନୁମତି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ କେବଳ ଜଙ୍ଗଲ ମଞ୍ଜୁରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଣ-ଗ୍ରାଣ୍ଟ ପାଇଁ ଆଂଶିକ ସମର୍ପଣକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଉଛି।
5. ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଖଣିରେ କମ୍ପୋଜିଟ୍ ଲାଇସେନ୍ସ ବା ଖଣିଜ ଲିଜ୍କୁ ଟ୍ରାନ୍ସଫର କରିବାକୁ ଅନୁମତି ପ୍ରଦାନ ନିୟମକୁ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଛି ।
6. ଲିଜଧାରୀ ବା ଲାଇସେନ୍ସଧାରୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଇନଗତ ଉତରାଧିକାରୀଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ ଏମଏଲ୍/ ସିଏଲ୍ ର ମ୍ୟୁଟେସନ ପ୍ରଦାନ ପାଇଁ ନୂତନ ନିୟମକୁ ସାମିଲ୍ କରାଯାଇଛି ।
7. ବିଳମ୍ବିତ ପଇଠ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁଧକୁ ପୂର୍ବରୁ ରହିଥିବା 24% ରୁ 12% କୁ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଛି ।
8. ସରକାରୀ କମ୍ପାନୀ ଗୁଡ଼ିକୁ ଖଣି ଲିଜ ଅବଧି ଓ ତାହାର ପଇଠ ସମ୍ପର୍କିତ ନିୟମାବଳୀକୁ ଏମସିଆର, 2016 ରେ ସାମିଲ୍ କରାଯାଇଛି ।
9. ନିୟମରେ ଜରିମାନା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ କରାଯାଇଛି । ପୂର୍ବରୁ, ଏହି ନିୟମ ଅନ୍ତର୍ଗତ ନିୟମ ଉଲଙ୍ଘନର ତୀବ୍ରତା ନିର୍ବିଶେଷରେ ପ୍ରତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ନିୟମର ଉଲଂଘନ ପାଇଁ 2 ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାରାଦଣ୍ଡ ବା 5 ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜରିମାନା ବା ଉଭୟର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଥିଲା । ଏହି ନିୟମରେ ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକାରେ ନିୟମ ଉଲଂଘନକୁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରକାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭାବରେ ଶ୍ରେଣୀବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି :
କ. ଗୁରୁତର ଉଲଙ୍ଘନ : କାରାଦଣ୍ଡ, ଜରିମାନା ବା ଉଭୟ
ଖ. ସାମାନ୍ୟ ଉଲଙ୍ଘନ : ଜରିମାନାକୁ ହ୍ରାସ କରାଯାଇଛି । ଏହି ପ୍ରକାର ଉଲଙ୍ଘନ ପାଇଁ କେବଳ ଜରିମାନା ଦଣ୍ଡକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରାଯାଇଛି ।
ଗ. ଅନ୍ୟ ନିୟମ ଗୁଡ଼ିକର ଉଲଙ୍ଘନକୁ ଅଣଅପରାଧୀକରଣ କରାଯାଇଛି । ଏହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ରିହାତିଧାରୀ ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବେ ଦାୟୀ ରହିବେ ନାହିଁ । ତେଣୁ 49 ଟି ନିୟମର ଉଲଙ୍ଘନକୁ ଅଣଅପରାଧୀକରଣ କରାଯାଇଛି।
ଉପରୋକ୍ତ ସଂଶୋଧନ ଗୁଡ଼ିକ ସହିତ, ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଆଉ ଦୁଇଟି ନିୟମ ଯଥା ଖଣି  ନିୟମ, 2016 ଓ ଖଣି , ନିୟମ, 2015 କୁ ବାତିଲ୍ କରିଛନ୍ତି। ଏମଏମଡିଆର ଅଧିନିୟମ ଓ ଏମସିଆର, 2016 ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକାରେ ଏହି ନିୟମ ଗୁଡ଼ିକ ପୁରାତନ ହୋଇସାରିଛି।
ସଂଶୋଧନ ନିୟମର ବିଜ୍ଞପ୍ତିକୁ ଖଣି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ୱେବସାଇଟ୍  ରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି।
BS
(Visitor Counter : 168