ai4bharat/Pralekha huggingface dataset:
माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय
प्रक्षोभक, वादग्रस्त, भडक मथळे देणे टाळा-मंत्रालयांची खाजगी वाहिन्यांना सूचना
दूरचित्रवाणीवरील वादविवाद-चर्चात्मक कार्यक्रमात असंसदीय भाषेचा वापर, पत्रकारांकडून बनावट दावे : मार्गदर्शक सूचनांमध्ये उल्लेख
माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाने आज खाजगी वाहिन्यांसाठी मार्गदर्शक सूचना जारी केल्या आहेत. खाजगी प्रसार माध्यम वाहिन्यांनी खोटे, बनावट दावे आणि सनसनाटी निर्माण करणारे भडक मथळे देणे टाळावे, असे या मार्गदर्शक सूचनांमध्ये म्हटले आहे. सर्वांनी, केबल टेलिव्हिजन नेटवर्क्स  कायदा, 1995 मधील कलम 20 च्या सगळ्या नियमांचे पालन करावे, विशेषतः कार्यक्रमाविषयी असलेल्या संहितांचे पालन केले जावे, अशी सूचना, या सविस्तर मार्गदर्शक सूचनांमध्ये करण्यात आली आहे.
गेल्या काही काळात अनेक उपग्रह वाहिन्यांवर अशा प्रकारचे कार्यक्रम होतात, ज्यात अधिकृत, प्रमाणित मजकूर नसतो, दिशाभूल करणारी, वादग्रस्त भडक वक्तव्ये आणि सामाजिकदृष्ट्या असभ्य म्हणता येईल, अशा भाषेचा वापर केला जातो, असे आढळले आहे. या कार्यक्रमाचा दर्जा, आणि पातळी दोन्ही अत्यंत खालावलेली असते. यातली भाषा, असभ्य आणि बदनामीकारक असते, ज्यात अनेकदा जातीय रंगही आढळतात. विशेषतः युक्रेन-रशिया युद्ध आणि उत्तर-पश्चिम दिल्लीत झालेल्या घटनांचे वार्तांकन ज्या पद्धतीने झाले, त्याचा उल्लेख करत, यासंदर्भातल्या कार्यक्रमात, विहित संहितेचे उल्लंघन झाल्याचे, या मार्गदर्शक सूचनांमध्ये म्हटले आहे.
युक्रेन-रशिया युद्धाचे वार्तांकन करतांना, काही वाहिन्यांनी बातमीशी संबंध नसलेले अत्यंत भडक मथळे दिले असल्याचे मंत्रालयाला आढळले होते. तसेच पत्रकारही या संदर्भात अप्रमाणित, पुरावे नसलेले आणि बनावट दावे करत असल्याचे दिसून आले आहे. त्याशिवाय प्रेक्षकांचे लक्ष वेधून घेण्यासाठी अनेकदा, अतिशयोक्त विधानेही केली जात असल्याचे या मार्गदर्शक सूचनांमध्ये म्हटले आहे. दिल्लीत झालेल्या हिंसाचाराचे वार्तांकन करतांना, काही वाहिन्यांनी, अत्यंत प्रक्षोभक मथळे आणि हिंसाचाराचे आक्षेपार्ह व्हिडिओ प्रसारित केले, ज्यामुळे, दोन समुदायांमध्ये द्वेषभावना निर्माण होऊन, देशातील शांतता आणि सुव्यवस्थेला धोका निर्माण होण्याची शक्यता होती. त्याशिवाय, अधिकाऱ्यांनी केलेल्या कारवायांनाही धार्मिक, जातीय रंग देणारे बनावट मथळे दिल्याचेही आढळले आहे.
या सगळ्यांची, मंत्रालयाने गंभीर दखल घेतली आहे तसेच,ज्या कार्यक्रमात किंवा वादविवादात असंसदीय, प्रक्षोभक, जातीय, आणि सामाजिक दृष्ट्या मान्य होणार नाही, अशी आक्षेपार्ह भाषा वापरली असेल, तर असे कार्यक्रम प्रक्षेपित करु नये, असे या मार्गदर्शक सूचनांमध्ये म्हटले आहे. त्याशिवाय, जातीय टिप्पणी, कोणाविषयी आक्षेपार्ह विधान करु नये, जेणेकरुन, प्रेक्षकांसमोर याचा नकारात्मक परिणाम होणार नाही. तसेच, अशी विधाने आणि कार्यक्रमांमधून, सामाजिक-धार्मिक सौहार्द आणि शांतता बिघडणार नाही, याची काळजी घ्यावी, असेही यात म्हटले आहे.
या हिंसाचाराच्या घटनांचा उल्लेख करत, मंत्रालयाने याविषयी गंभीर चिंता व्यक्त करत, हे कार्यक्रम केबल टेलिव्हिजन नेटवर्क्स  कायदा, 1995 चे उल्लंघन करत असल्याचे म्हटले आहे.
या मार्गदर्शक सूचना, माहिती प्रसारण मंत्रालयाच्या www.mib.gov.in या संकेतस्थळावर उपलब्ध आहेत.
वाणिज्य आणि उदयोग मंत्रालय
भारताची व्यवसाय सुलभतेच्या श्रेणीमध्ये 23 स्थानांनी सुधारणा
जागतिक बँकेच्या ‘डूइंग बिझिनेस अहवालात’ भारताचा 77 वा क्रमांक
दिल्ली 31 ऑक्टोंबर 2018
जागतिक बँकेद्वारे आज नवी दिल्ली येथे ‘डुईंग़ बिझिनेस रिपोर्ट-2019  हा अहवाल प्रसिद्ध करण्यात आला. जागतिक बँकेने मुल्यांकन केलेल्या 190 देशांमधून 2017 यावर्षीच्या 100 व्या क्रमांकावरून 23 स्थाने पार करुन 77 व्या क्रमांकावर भारताने झेप घेतली आहे . व्यवसाय सुलभीकरणाच्या क्रमवारीत भारताने 23 स्थाने पुढे गाठल्याची बाब महत्वपुर्ण आहे. गेल्यावर्षी भारताने 30स्थानांनी आपल्या क्रमवारीत सुधारणा केली होती. भारतासारख्या मोठ्या आणि वैविध्यपुर्ण देशासाठी ही दुर्मिळ कामगिरी आहे. सरकारच्या सतत प्रयत्नांमुळे गेल्या दोन वर्षांत भारताने आपल्या क्रमवारीमध्ये 53 स्थानांनी आणि गेल्या चार वर्षात 65 स्थानांनी आगेकूच करुन सुधारणा केली आहे.
‘डुइंग बिझिनेस’ मूल्यांकनात व्यवसायाच्या जीवन चक्रानुसार व्यवसाय नियंत्रणारीता नियम व त्यांची अंमलबजावणी यावर प्रभाव टाकणा-या दहा निर्देशकांच्या आधारे 190 अर्थव्यवस्थांची माहिती मिळते. डिस्टन्स टू फ्रंटीअर  या गुणांकाच्या आधारावर डीबीआर अहवालात देशांना स्थान दिले आहे. जागतिक बेस्ट प्रॅक्टिस व एखाद्या अर्थव्यवस्थेचा या प्रॅक्टिसच्या तुलनेत असणा-या तफावतीला दर्शविण्यासाठी डीटीएफ या गुणांकाचा वापर केला जातो. मागील वर्षी 60.76 या डीटीएफवरून भारताचा डीटीएफ गुणांक हा 67.23 वर गेला आहे.
भारताने 10 पैकी 6 निर्देशकांमध्ये आपले स्थान सुधारले आहे .'बांधकाम परवाने' आणि 'ट्रेडिंग अॅक्रास बॉर्डर्स' संबंधित निर्देशकांमध्ये सर्वात ठळक सुधारणा नोंदवली गेली आहेत. बांधकाम परवाने मंजूर करण्यासंदर्भादच्या निर्देशाकांत, 2017 मध्ये भारताचा क्रमांक 181 वरुन 52व्या क्रमांकावर 2018 मध्ये सुधारला. एका वर्षामध्ये 129 स्थानांनी श्रेणीत सुधारणा झाली. 'ट्रेडिंग अॅक्रास बॉर्डर्स' मध्ये, भारताने 2017 मध्ये146 वरुन 80 व्या क्रमांकावर झेप घेत यावर्षी 66 स्थानांनी आपल्या क्रमवारीत सुधारणा केली.
यावर्षी भारताच्या कामगिरीची महत्त्वपूर्ण वैशिष्ट्ये अशी आहेत:
- जागतिक बँकेने वर्षभरात भारताला शीर्षस्थानी सुधारणा करणारा एक देश म्हणून ओळखले आहे.
- भारताला शीर्षस्थानी सुधारणा करणारा देश म्हणून ओळखले जाण्याचे हे सलग दुसरे वर्ष आहे
- सलग काही वर्षांमध्ये भारत हा शीर्षस्थानी सुधारणा करणारा प्रथम ब्रिक्स आणि दक्षिण आशियाई देश आहे.
- 2011 नंतर व्यवसायातील मूल्यमापनानुसार 53 क्रमांकावर श्रेणीत सुधारणा करून भारताने कोणत्याही मोठ्या देशाच्या तुलनेत दोन वर्षांमध्ये सर्वाधिक सुधारणा केली आहे.
- सातत्यपुर्ण कामगिरीच्या आधारे, दक्षिण आशियाई देशांमध्ये 2014 मध्ये सहाव्या स्थानावर असलेला भारत देश आता प्रथमस्थानी आहे.
पंतप्रधान कार्यालय
शिक्षक दिनाच्या पूर्वसंध्येला, पंतप्रधानांनी राष्ट्रीय शिक्षक पुरस्कार 2023 च्या विजेत्यांशी साधला संवाद
उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या तळागाळातील लोकांच्या यशाबद्दल मुलांना अवगत करण्याच्या गरजेवर पंतप्रधानांनी दिला भर
शाळांमध्ये देशाच्या विविध भागातील संस्कृती आणि विविधता साजरी करा : पंतप्रधान
विद्यार्थ्यांमध्ये जिज्ञासा जोपासण्याचे महत्त्व पंतप्रधानांनी केले अधोरेखित
नवी दिल्ली, 4 सप्टेंबर 2023
शिक्षक दिनाच्या पूर्वसंध्येला, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आज 7, लोक कल्याण मार्ग येथे राष्ट्रीय शिक्षक पुरस्कार 2023 च्या विजेत्यांशी संवाद साधला. या संवादात 75 पुरस्कार विजेते सहभागी झाले होते.
देशातील युवा मनांच्या जडणघडणीसाठी शिक्षक करत असलेल्या प्रयत्नांचे पंतप्रधानांनी कौतुक केले. चांगल्या शिक्षकांचे महत्त्व तसेच देशाचे भवितव्य घडवण्यात ते कशा प्रकारे भूमिका बजावू शकतात हे पंतप्रधानांनी अधोरेखित केले. उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या तळागाळातील लोकांच्या यशाबद्दल मुलांना अवगत करून प्रेरित करण्याच्या गरजेवर पंतप्रधानांनी भर दिला.
आपला स्थानिक वारसा आणि इतिहासाबद्दल अभिमान बाळगा असे सांगत पंतप्रधानांनी विद्यार्थ्यांना त्यांच्या प्रदेशाचा इतिहास आणि संस्कृतीबाबत अधिक जाणून घेण्यासाठी प्रेरित करण्याचे आवाहन शिक्षकांना केले. देशातील विविधतेचे सामर्थ्य अधोरेखित करून त्यांनी शिक्षकांना आपापल्या शाळांमध्ये देशातील विविध भागातील संस्कृती आणि विविधता साजरी करण्याची विनंती केली.
चांद्रयान-3 च्या यशावर चर्चा करताना, 21 वे शतक हे तंत्रज्ञानावर आधारित शतक असल्याने विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाविषयी विद्यार्थ्यांमध्ये कुतूहल निर्माण करण्याचे महत्त्व पंतप्रधानांनी अधोरेखित केले. तरुणांना कौशल्य आणि भविष्यासाठी सज्ज करण्याचे महत्त्वही त्यांनी सांगितले.
पर्यावरण स्नेही लाइफ अभियानाबद्दल बोलताना पंतप्रधानांनी वापरा आणि फेका संस्कृतीच्या विरोधात पुनर्वापराच्या महत्त्वावर चर्चा केली. अनेक शिक्षकांनीही पंतप्रधानांना त्यांच्या शाळांमध्ये होणाऱ्या स्वच्छताविषयक कार्यक्रमांची माहिती दिली. पंतप्रधानांनी शिक्षकांना त्यांच्या पूर्ण कारकिर्दीत सतत शिकण्याचा आणि कौशल्ये वृद्धिंगत करण्याचा सल्ला दिला.
देशातील काही उत्कृष्ट शिक्षकांच्या अद्वितीय योगदानाचा गौरव करणे आणि आपल्या वचनबद्धतेने शैक्षणिक गुणवत्ता सुधारण्याबरोबरच विद्यार्थ्यांचे जीवनही समृद्ध करणाऱ्या शिक्षकांचा सन्मान करणे हा राष्ट्रीय शिक्षक पुरस्काराचा उद्देश आहे. या वर्षी, पुरस्काराची व्याप्ती वाढवण्यात आली असून शालेय शिक्षण आणि साक्षरता विभागाद्वारे निवडलेल्या शिक्षकांसह आता उच्च शिक्षण विभाग आणि कौशल्य विकास मंत्रालयाद्वारे निवडलेल्या शिक्षकांचा समावेश यात करण्यात आला आहे.S.Kakade/Sushma/Sonal C/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com /PIBMumbai /pibmumbai
(
कार्मिक, सार्वजनिक तक्रार आणि निवृत्ती वेतन मंत्रालय
नव्या कृषी सुधारणांमुळे दुर्गम, डोंगराळ भागात राहणाऱ्या भारतीय शेतकऱ्यांच्या आयुष्यात चांगले दिवस येतील -केंद्रीय मंत्री डॉ. जितेंद्र सिंह
केंद्र सरकारने आणलेल्या नव्या कृषी सुधारणा कायद्यांमुळे देशातील दुर्गम, डोंगराळ भागात राहणाऱ्या शेतकऱ्यांच्या आयुष्यात चांगले दिवस येतील, असा विश्वास, केंद्रीय मंत्री डॉ जितेंद्र सिंह यांनी व्यक्त केला.
जम्मू-कश्मीरच्या रामबन आणि उधमपूर जिल्ह्यातल्या विविध तालुक्यातील शेतकरी, सरपंच आणि स्थानिक कार्यकर्त्यांशी त्यांनी आज संवाद साधला. नवे कृषी कायदे, शेतकरी समुदायासाठी, विशेषतः दुर्गम भागात आणि सीमावर्ती भागात शेती करणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी वरदान सिध्द होणार आहेत. या शेतकऱ्यांना वाहतुकीची साधने उपलब्ध नसल्याने आपला माल बाजार समितीत नेण्यासाठी अडचणींचा सामना करावा लागत असे. मात्र, आता नव्या व्यवस्थेत, त्यांच्यासाठी आपला माल विकण्याचे इतर अनेक पर्याय उपलब्ध असतील, असे त्यांनी सांगितले.
अनेक शेतकरी, याआधी आपला माल साठवून ठेवत असत आणि तो बाजारात नेण्यासाठी मध्यस्थ किंवा दलालांची वाट बघत, कारण हा माल स्वतः नेण्याची व्यवस्था त्यांच्याकडे नव्हती.
मात्र आता, ते त्यांच्या मर्जीनुसार, वेगवेगळ्या माध्यमातून आपला माल विकण्यासाठी कोणाशीही संपर्क साधू शकतील किंवा त्याच्यासोबत कंत्राटी शेती करण्याचा पर्यायही त्यांच्याकडे उपलब्ध असेल.
मोदी सरकार सध्याच्या कृषी उत्पन्न बाजार समित्या आणि पशुबाजार समित्या बंद करणार असल्याच्या विरोधकांच्या आरोपालाही त्यांनी उत्तर दिले. वस्तुस्थिती अशी आहे, की या समित्या तर सुरु राहतीलच, पण इतर अनेक ठिकाणी विक्री केंद्रे सुरु केली जातील आणि आजही ही प्रक्रिया सुरूच आहे, असे त्यांनी सांगितले. आजच्या युवा, आधुनिक आणि गतिमान जगातल्या शेतकऱ्याला जुन्या व्यवस्थांमध्ये अडकवून ठेवणे योग्य नाही, त्यांना त्यांचे पर्याय निवडण्याचे स्वातंत्र्य द्यायला हवे, असे मत त्यांनी व्यक्त केले.
<><><><><>
B.Gokhale/R.Aghor/P.Kor
सांस्कृतिक मंत्रालय
बुध्द पौर्णिमेनिमित्त होणाऱ्या जागतिक आभासी वेसाक महोत्सवात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचे बीजभाषण
नवी दिल्ली, 25 मे 2021
बुद्ध पौर्णिमेनिमित्त उद्या म्हणजेच 26 मे 2021 रोजी सकाळी 09:45 वाजता होणाऱ्या जागतिक आभासी वेसाक महोत्सवात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचे बीजभाषण होणार आहे.
संस्कृती मंत्रालयाने आंतरराष्ट्रीय बुद्धिस्ट महासंघाच्या सहकार्याने हा कार्यक्रम आयोजित केला आहे. या कार्यक्रमात, जगभरातील सर्व बुद्धिस्ट संघांचे प्रमुख सहभागी होणार आहेत. तसेच जगभरातील प्रमुख बौद्ध धर्मपीठांमधील 50 पेक्षा जास्त धर्मिक मार्गदर्शक या परिषदेत आपले विचार मांडतील.
M.Chopade/R.Aghor/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 98
युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्रालय
क्रीडा मंत्रालयाच्या ‘टॉप्स’ योजनेमध्ये अदिती अशोकसह पाच गोल्फपटूंसमवेत आणखी 10 खेळाडूंचा समावेश
नवी दिल्ली, 10 जानेवारी 2022
घोडेस्वार फवाद मिर्जा, गोल्फपटू अनिर्बान लाहिरी, अदिती अशोक आणि दीक्षा डागर, अल्पाइन स्कीईंगपटू मोहम्मद अरिफ खान यांच्यासह 10 क्रीडापटूंचा समावेश युवा कल्याण आणि क्रीडा मंत्रालयाच्यावतीने मिशन आलिम्पिक सेल मध्ये करण्यात आला आहे. या सर्व खेळाडूंना ‘टार्गेट ऑलिम्पिक पोडियम स्किम’- टॉप्सअंतर्गत आवश्यक असणारी सर्वतोपरी मदत करण्यात येणार आहे.
त्याचबरोबर या पाचही खेळाडूंचा कोअर गटामध्ये समावेश करण्यात आला आहे. तर गोल्फपटू शुभंकर शर्मा आणि त्वेसा मलिक आणि ज्युडोपटू यश घंगस, उन्नती शर्मा आणि लिंथोई चनमबाम यांचा समावेश ‘डेव्हलपमेंट’ समूहामध्ये करण्यात आला आहे. यामुळे आता टॉप्समध्ये समावेश करण्यात आलेल्या क्रीडापटूंची संख्या 301 झाली आहे. त्यापैकी 107 क्रीडापटू कोअर ग्रुपमध्ये आहेत.
प्रत्येक राष्ट्रीय क्रीडा महासंघाच्या प्रशिक्षण आणि स्पर्धेसाठी वार्षिक दैनंदिनी अंतर्गत मंत्रालयाच्यावतीने प्रामुख्याने वरच्या क्रमांकाच्या खेळाडूंना मदत करीत असते. टॉप्स एसीटीसी अंतर्गत समावेश झाला नसलेल्या क्षेत्रांमध्ये खेळाडूंनाही काही प्रमाणात त्यांच्या गरजेनुसार पाठिंबा देत आहे. ऑलिम्पिक आणि पॅराऑलिम्पिक क्रीडा प्रकारांमध्ये उत्कृष्ट कामगिरी करण्याची तयारी करताना खेळाडूंना अनपेक्षितपणे लागणारी मदत केली जात आहे.
जम्मू आणि काश्मीरमधील गुलमर्ग इथला स्कीईंगपटू मोहम्मद अरिफ खान हा पुढच्या महिन्यात बीजिंग येथे होणा-या हिवाळी ऑलिम्पिक 2022 साठी पात्र ठरलेला पहिला भारतीय अल्पाइन स्कीईंगपटू आहे. एमओसीने 17.46 लाख रूपये मंजूर केले आहेत. या निधीचा विनियोग युरोपमध्ये पाच आठवड्याचे प्रशिक्षण आणि उपकरणांच्या खरेदीसाठी करण्यात येणार आहे.
घोडेस्वार फवाद मिर्जा याने जकार्ता येथे 2018 मध्ये झालेल्या आशियाई क्रीडा स्पर्धांमध्ये इव्हेंटिंग- वैयक्तिक रौप्य पदक जिंकले होते आणि गेल्या वर्षी टोकियो येथे झालेल्या ऑलिम्पिक स्पर्धेत 23 वे स्थान मिळवले होते. जर्मनीमध्ये वास्तव्य करणारा फवाद मिर्जा सध्या जागतिक क्रमवारीमध्ये 87व्या स्थानावर आहे. या 29 वर्षीय खेळाडूने सप्टेंबरमध्ये सोपोट येथे आणि नोव्हेंबरमध्ये प्रॅटोनी डेल विवॅरो येथे दोन टॉप-10 फिनीश नोंदवले आहेत.
बेंगलुरूची 23 वर्षीय गोल्फपटू अदिती अशोक हिने पदके जिंकून आणि चमकदार कामगिरीने टोकियो 2020 स्पर्धेमध्ये संपूर्ण देशाचे लक्ष वेधून घेतले. तर हरियाणातल्या झज्जर इथली 21 वर्षीय डावखुरी दीक्षा डागरने 2017 च्या उन्हाळी बधिरांच्या ऑलिम्पिकमध्ये रजत पदक जिंकून लक्ष वेधले. तिने गेल्या वर्षी ऑलिम्पिक खेळांमध्ये 50वे स्थान मिळवले आहे.
किशोरवयीन ज्युडोपटू यश घंगास ,लिंथोई चनामबाम , आणि उन्नती शर्मा  यांनी गेल्या महिन्यात लेबनान, बेरूत येथे झालेल्या आशिया- ओशनिया कनिष्ठ विजेतेपदाच्या क्रीडा स्पर्धेत रजत पदक जिंकले आहे. यश घणघस हरियाणातल्या पानिपतचा आहे तर लिंथोई मणिपूरचा आहे आणि उन्नती उत्तराखंडची आहे.S.Patil/S.Bedekar/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 157
युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्रालय
गोव्यात होणाऱ्या 36 व्या राष्ट्रीय स्पर्धा कोविड- 19 महामारीमुळे पुढे ढकलण्यात आल्या आहेत
गोव्यात 20 ऑक्टोबर ते 4 नोव्हेंबर दरम्यान होणाऱ्या 36 व्या राष्ट्रीय क्रीडा स्पर्धा कोविड - 19 महामारीमुळे पुढे ढकलण्यात आल्या आहेत.
36 व्या राष्ट्रीय क्रीडा स्पर्धेसाठी पायाभूत सुविधांच्या बांधकाम आणि विकासासाठी केंद्र सरकारने गोवा सरकारला 97.80 कोटी रुपयांचा निधी दिला आहे.
पहिला खेलो इंडिया युनिव्हर्सिटी गेम्स ओडिशा येथे 22 फेब्रुवारी ते 1 मार्च 2020 दरम्यान यशस्वीरित्या आयोजित करण्यात आला. यामध्ये 17 क्रीडा प्रकारांसाठी 158 विद्यापीठांमधून एकूण 3182 स्पर्धकांनी सहभाग घेतला.
राज्य सरकार, संबंधित राष्ट्रीय क्रीडा संघटना, स्पोर्ट्स प्रमोशन बोर्ड इत्यादींच्या माध्यमातून खेळाडू आणि संघांना राष्ट्रीय क्रीडा स्पर्धेविषयी माहिती आहे. राष्ट्रीय खेळांच्या तारखा निश्चित झाल्यावर भारतीय ऑलिम्पिक असोसिएशन आणि राष्ट्रीय क्रीडा आयोजन समिती राष्ट्रीय खेळांना प्रोत्साहन देण्यासाठी मुद्रित मध्यम, इलेक्ट्रॉनिक मीडिया, सोशल मीडिया अशा विविध माध्यमातून प्रसिद्धी करते.
केंद्रीय युवा कार्य व क्रीडा राज्यमंत्री  किरेन रिजिजू यांनी आज लोकसभेत लेखी उत्तरात ही माहिती दिली.
वाणिज्य आणि उदयोग मंत्रालय
लघू व मध्यम उद्योगावरील भारत-रशिया मंचाला वाणिज्य मंत्र्यांनी केले संबोधित
नवी दिल्ली, 21 फेब्रुवारी 2019
रशिया भारताचा जुना, कायम भारताच्या पाठीशी असलेला भागीदार असून, दोन्ही देशांमधले संबंध कायम विश्वासाचे आणि अत्यंत सामंजस्याचे राहिले असल्याचे वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री सुरेश प्रभू यांनी म्हटले आहे. भारत आणि रशियातील लघू व मध्यम उद्योगांच्या परस्परसंवादी मंचाला आज बंगळुरु येथे त्यांनी संबोधित केले.
राष्ट्राध्यक्ष पुतीन आणि पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्यातील संबंधांमुळे द्विपक्षीय संबंधांनी नवी उंची गाठली असल्याचे प्रभू यांनी सांगितले.
भारत जगातली सर्वाधिक वेगाने वाढणारी अर्थव्यवस्था असून, वर्ष 2030 पर्यंत मोठ्या प्रमाणावरील मध्यमवर्गीय ग्राहकांसह भारत जगातली तिसरी मोठी अर्थव्यवस्था असेल, असा अंदाज आहे, असे ते म्हणाले. हे स्थान गाठण्यासाठी देशाला अधिक आणि सुधारित पायाभूत सुविधा, ऊर्जा पुरवठा, गुणवत्तापूर्ण वस्तू व सेवा आणि आधुनिक कृषी क्षेत्राची गरज आहे, रशियाकडे सर्वोत्तम वैज्ञानिक भांडार असून, दोन्ही देशांमधल्या शैक्षणिक संस्था आणि उद्योगांतील समन्वयाला आपण चालना दिली पाहिजे. लघू आणि मध्यम उद्योगांना त्यांच्यासाठी उपलब्ध संधींबाबत अवगत करण्याची आवश्यकताही प्रभू यांनी व्यक्त केली.
N. Sapre/S.Kakade/D. Rane
(Visitor Counter : 87
कार्मिक, सार्वजनिक तक्रार आणि निवृत्ती वेतन मंत्रालय
केंद्रीय मंत्री डॉ. जितेंद्र सिंह यांनी भारतातील आघाडीच्या आयुष तज्ज्ञांच्या आभासी बैठकीला संबोधित केले
नवी दिल्ली, 23 जून 2020
केंद्रीय मंत्री डॉ. जितेंद्र सिंह यांनी सांगितले की, कोविड महामारीने एकात्मिक वैद्यकीय व्यवस्थापनाची वैशिष्ट्ये पुनरुज्जीवित केली आहेत. ते म्हणाले कि पुढील काळात अधिक प्रभावी वैद्यकीय रोगप्रतिबंध आणि रोग निवारणासाठी यावर गांभीर्याने विचार करणे आवश्यक आहे.
विवेकानंद केंद्र बेंगळुरू चे प्रमुख डॉ. नागेंद्र आचार्य, कोचीनच्या त्रिसूर येथील सीताराम आयुर्वेदिक रुग्णालयातील डॉ. रामनाथन, युनानी वैद्यकीय विज्ञान अलिगड मुस्लिम विद्यापीठाचे सल्लागार डॉ. जमीर अहमद, होमिओपॅथिक सल्लागार डॉ. अशोक शर्मा, नवी दिल्लीतील मानव व्यवहार आणि संबंधित विज्ञान यांच्यासह आयुषच्या देशभरातील आघाडीच्या तज्ज्ञांच्या आभासी बैठकीला संबोधित करताना डॉ. जितेंद्र सिंह यांनी आठवण करून दिली की, मधुमेहासारख्या संक्रामक नसलेल्या रोगांच्या बाबतीतही एकात्मिक किंवा समग्र व्यवस्थापनाच्या गरजेची जाणीव झाली असली तरी या बाबींवर म्हणावा तितका भर देण्यात आलेला नाही. ते म्हणाले की, असे सिद्ध करण्यासाठी पुष्कळ पुरावे आणि संशोधन कागदपत्रे आहेत की मधुमेह झालेल्या व्यक्तीला इन्सुलिनमुळे रक्तातील साखरेचे नियंत्रण मिळवता येते आणि योग, निसर्गोपचार आदी पर्यायी उपाययोजनांद्वारे औषधाची मात्रा कमी करता येते.
कोविडच्या संदर्भात डॉ. जितेंद्र सिंह म्हणाले की हा एक विषाणूजन्य आजार आहे, कारण रोगनिदान रोग्याच्या प्रतिकारशक्तीवर अवलंबून असते आणि म्हणूनच रोग प्रतिकारशक्ती वाढवण्याचे महत्त्व लक्षात आले. रोग प्रतिकारशक्ती वाढविण्यासाठी होमिओपॅथी आणि इतर औषधांचा व्यापक वापर केल्यामुळे औषधांच्या पर्यायी प्रणालींमध्ये रस निर्माण झाला आहे.
आभासी मेळाव्यात डॉ. नागेंद्र आचार्य यांनी योगाचे नवीन अभ्यासक्रम सादर केले, जे विशेषत: 60 वर्षांपेक्षा कमी वयोगटातील लोकांसाठी तसेच 60 वर्षांवरील व्यक्तींसाठी आणि रुग्णालयात दाखल झालेल्या रूग्णांसाठी अशा वेगवेगळ्या वर्गांसाठी होते. संपूर्ण योगाभ्यास 15 मिनिटांत केला जाऊ शकतो.S.Thakur/V.Joshi/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 149
रसायन आणि खते मंत्रालय
‘एनएफएल’च्या वतीने मृदा परीक्षणासाठी फिरती प्रयोगशाळा सुविधा
शेतकऱ्यांच्या दारात मृदा नमुन्यांचे मोफत परीक्षण करण्याची सोय
नवी दिल्ली, 29 जून 2020
शेतकरी बांधवांनी आपल्या शेतामध्ये योग्य प्रमाणात खतांचा वापर करावा, त्याचबरोबर देशामध्ये मृदा परीक्षण मोठ्या प्रमाणावर होणे आवश्यक आहे, हे लक्षात घेऊन या कामाला प्रोत्साहन देण्यासाठी ‘एनएलएफ’ म्हणजेच 'नॅशनल फर्टिलायझर्स लिमिटेड'च्या वतीने फिरत्या मृदा परीक्षण प्रयोगशाळा सुरू केल्या आहेत. देशभरात सध्या अशा पाच वाहनांच्या माध्यमातून फिरत्या मृदा प्रयोगशाळा कार्यान्वित करण्यात आल्या आहेत. या फिरत्या प्रयोगशाळांमुळे शेतकरी बांधवांना त्यांच्या दारामध्ये मृदा तपासणी करण्याची मोफत सुविधा मिळणार आहे.
‘एनएफएल’च्या नोएडा इथल्या कार्यालयाबाहेर आज संस्थेचे कार्यकारी संचालक व्ही. एन. दत्त आणि इतर वरिष्ठ अधिका-यांनी या फिरत्या प्रयोगशाळेच्या वाहनाला झेंडा दाखवून या योजनेचा प्रारंभ केला.
या फिरत्या प्रयोगशाळेमध्ये मृदा नमुन्यांचे परीक्षण करण्यासाठी सर्व आधुनिक उपकरणे आहेत. या परीक्षणातून मातीमध्ये असलेले समग्र व सूक्ष्म पोषक तत्वे यांचे विश्लेषण होऊ शकणार आहे. त्याचबरोबर शेतकरी बांधवांना विविध कृषी कार्यासंबंधी माहिती देणारी ध्वनिचित्रफीत दाखवणारी यंत्रणा उपलब्ध असणार आहे.
या फिरत्या मृदा परीक्षण प्रयोगशाळांव्यतिरिक्त देशात विविध ठिकाणी असलेल्या स्थिर मृदा परीक्षण प्रयोगशाळांच्या माध्यमातून नियमित सेवा देण्यात येणार आहेत. या सर्व प्रयोगशाळांमध्ये वर्ष 2019-2020 मध्ये जवळपास 25,000 मातींच्या नमुन्यांचे मोफत परीक्षण केले आहे.
S.Pophale/S.Bedekar/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 151
रेल्वे मंत्रालय
पंधरा दिवसांहून कमी कालावधीत “श्रमिक विशेष” गाड्यांच्या वाहतुकीद्वारे एकूण 10 लाखांपेक्षा जास्त प्रवाशांना त्यांच्या मूळ राज्यांमध्ये पोहोचवून भारतीय रेल्वेने पार केला अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा
भारतीय रेल्वेने 14 मे 2020 पर्यंत देशभरात कार्यान्वित केली 800 “श्रमिक विशेष” गाड्यांची वाहतूक सेवा
“श्रमिक विशेष” गाड्यांमध्ये प्रवाशांसाठी रेल्वे विभागाकडून मोफत जेवण आणि पाण्याची सोय
जे राज्य प्रवासी पाठविणार आणि ज्या राज्यात प्रवासी पोहोचणार अशा दोन्ही राज्यांच्या संमतीनंतरच रेल्वे विभागाकडून या श्रमिक गाड्यांची वाहतूक सुरु
(कोविड-19 विषाणू संसर्गामुळे देशभरात जारी करण्यात आलेल्या लॉक डाऊनमुळे स्थलांतरित मजूर, यात्रेकरू, पर्यटक, विद्यार्थी आणि इतर अनेक नागरिक काही कारणांनी देशाच्या विविध भागात अडकून पडले आहेत. त्या सर्वांना त्यांची मूळ गावे असलेल्या राज्यांमध्ये पोहोचविण्यासाठी विशेष रेल्वे गाड्यांची व्यवस्था करावी या केंद्रीय गृह मंत्रालयाने जारी केलेल्या आदेशानुसार भारतीय रेल्वे विभागाने “श्रमिक विशेष” गाड्या चालवण्याचा निर्णय घेतला आहे.
त्यानुसार सुरु झालेल्या गाड्यांच्या वाहतुकीद्वारे आज 14 मे 2020 पर्यंत देशाच्या विविध राज्यांमधून एकूण 800 “श्रमिक विशेष” गाड्यांची सेवा कार्यान्वित झाली. या विशेष गाड्यांमधून प्रवास करून आतापर्यंत 10 लाखांपेक्षा जास्त प्रवासी आपापल्या मूळ राज्यांमध्ये परतले आहेत. जे राज्य प्रवाशांना पाठविणार आणि ज्या राज्यांमध्ये प्रवासी पोहोचणार अशा दोन्ही राज्य सरकारांचे प्रवासी पाठवण्याच्या मुद्द्यावर एकमत होऊन त्यांनी प्रवासाला संमती दिल्यानंतरच रेल्वे विभाग या विशेष गाड्यांची वाहतूक सुरु करत आहे.
मूळ गाव असलेल्या राज्यात पोहोचू इच्छिणाऱ्या प्रवाशांना घेऊन या 800 “श्रमिक विशेष” गाड्या आंध्रप्रदेश, बिहार, छत्तीसगड, हिमाचल प्रदेश, जम्मू आणि काश्मीर, झारखंड, कर्नाटक, मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र, मणिपूर, मिझोरम, ओदिशा, राजस्थान, तामिळनाडू, तेलंगणा, त्रिपुरा, उत्तरप्रदेश, उत्तराखंड आणि पश्चिम बंगाल अशा विविध राज्यांमध्ये पोहोचल्या असून तेथे त्यांचा प्रवास संपूर्ण झाला आहे.
श्रमिक विशेष गाड्यांनी प्रवास करू इच्छिणाऱ्या सर्व प्रवाश्यांची व्यवस्थित तपासणी झाली आहे याची खात्री केल्यानंतरच त्यांना या गाडी मध्ये प्रवेश देण्यात येतो आहे. प्रवासादरम्यान या प्रवाश्यांना रेल्वे विभागाकडून मोफत भोजन आणि पाणी पुरविले जात आहे.
मंत्रिमंडळ
भारत आणि अमेरिका यांच्यात विज्ञान आणि तंत्रज्ञान सहकार्य कराराच्या प्रस्तावाला केंद्रीय मंत्रिमंडळाची मंजुरी
(नवी दिल्ली, 23 ऑक्टोबर 2019
भारत आणि अमेरिका यांच्यात विज्ञान आणि तंत्रज्ञान सहकार्य कराराच्या प्रस्तावाला पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली आज झालेल्या केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत मंजुरी देण्यात आली.
लाभ
- यामुळे द्विपक्षीय संबंधाचा नवा अध्याय सुरू होणार आहे.
- या करारामुळे उच्च दर्जा आणि प्रभावी संशोधन आणि नाविन्यता भागीदारीला प्रोत्साहनाची संधी मिळणार आहे. याचबरोबर विज्ञान आणि तंत्रज्ञान समुदायामधले संबंध व्यापक करून त्याचा विस्तार व्हायलाही मदत होणार आहे.
वैशिष्ट्ये
- वैज्ञानिक आणि तंत्रविषयक माहितीचे आदान-प्रदान
- चर्चासत्र आणि बैठकांचे आयोजन
- वैज्ञानिक आणि तंत्रविषयक तज्ञांचे प्रशिक्षण
- विज्ञान आणि नाविन्यता यावर आधारित सरकारी-खाजगी भागीदारी
- अद्ययावत संशोधन सुविधांचा वापर
B.Gokhale/N.Chitale/P.Kor
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय
कृष्णा-गोदावरी  खोरे, मिथेन इंधनाचा उत्कृष्ट स्रोत
नवी दिल्ली, 12 सप्टेंबर 2020
जगात जीवाश्म इंधन संपत आहे आणि स्वच्छ उर्जेच्या पर्यायी स्रोतांचा शोध सुरु आहे, त्यात कृष्णा-गोदावरी  खोऱ्यातून एक चांगली बातमी आहे. या खोऱ्यात मिथेन हायड्रेट साठ्याचा समृद्ध स्रोत आहे ज्यामुळे मिथेन या नैसर्गिक वायूचा पुरेसा पुरवठा होईल.
मिथेन स्वच्छ आणि स्वस्त इंधन आहे. असा अंदाज आहे की, एक क्युबिक मीटर मिथेन हायड्रेटमध्ये 160-180 क्युबिक मीटर मिथेन असते. कृष्णा-गोदावरी खोऱ्यातील मिथेन हायड्रेटसचा अगदी कमी अंदाज केला तरी, ते जगातील जीवाश्म इंधन साठ्यांच्या तुलनेत दुप्पट आहे.
केंद्र सरकारच्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभागांतर्गत असलेली स्वायत्त संस्था आघारकर संशोधन संस्थेने नुकत्याच केलेल्या अभ्यासात आढळले आहे की, कृष्णा-गोदावरी खोऱ्यात आढळलेले मिथेन हायड्रेट साठे बायोजेनिक मूळ असलेले आहेत. हायड्रोजन-बंधित पाणी आणि मिथेन वायू सागरामध्ये उच्च दाब आणि कमी तापमानाला एकत्र आले असता मिथेन हायड्रेटची निर्मिती होते.
आघारकर संस्थेच्या संशोधनात असेही आढळले आहे की, मिथेन हायड्रेट म्हणून सांधलेल्या बायोजेनिक मिथेनची निर्मिती करणार्या मिथेनोजेन शोधून काढले, जे उर्जेचा महत्त्वपूर्ण स्रोत असू शकते. हा अभ्यास ‘मरीन जिनोमिक्स’ या जर्नलमध्ये प्रकाशनासाठी स्वीकारण्यात आला आहे.
कृष्णा-गोदावरी  खोरे आणि अंदमान आणि महानदीच्या किनाऱ्याजवळ जैविक उत्पत्ती असलेला हायड्रेट साठा भरीव प्रमाणात आहे, त्यामुळे संबंधित मिथेनोजेनिक समुदायाचा अभ्यास करणे आवश्यक आहे, असे अभ्यासाचे प्रमुख अन्वेषक डॉ विक्रम लांजेकर म्हणाले.
एआरआय टीमच्या म्हणण्यानुसार, अलीकडील काळापर्यंत, मिथेन हायड्रेट-बेअरिंग सिलमेंट्सशी संबंधित मेथनोजेनिक समुदायाबद्दल कमी शोधकार्य झाले आहे. या अभ्यासाने असे सिद्ध केले आहे की या उच्च दाब आणि तापमानाच्या परिस्थितीत मिथेनोजेन या परिस्थितीशी चांगल्या प्रकारे जुळवून घेत आहे आणि मिथेन-उत्पादनाच्या कार्यापेक्षा भिन्न आहे. अशा वातावरणाखाली या मिथेन-उत्पादित मिथेनोजेनिक समुदायाचे आकलन होणे फार महत्वाचे आहे. आण्विक आणि कल्चरिंग टेक्निक्सचा वापर करून केलेल्या या अभ्यासातून केजी बेसिनमध्ये जास्तीत जास्त मेटाथोजेनिक वैविध्य आढळले, जे अंदमान आणि महानदी खोऱ्याच्या तुलनेत बायोजेनिक मिथेनचा मोठा स्रोत असल्याचे निश्चित करते.
आकृती 1: मेथेनोसार्सिना स्पे. एमएसएच 10X1 निळसर-हिरवे अतिनील मायक्रोस्कोप अंतर्गत फ्लोरोसेंस
आकृती 2: मेथेनोसार्सिना स्पे. एमएसएच 10X1 मेथनोजेनसाठी अनरोबिक माध्यम असलेली रोल बाटलीमध्ये वेगळ्या वसाहत
M.Jaitly/S.Thakur/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 235