महिला आणि बालविकास मंत्रालय
पोषण अभियानांतर्गत निधी
नवी दिल्ली, 8 डिसेंबर 2021
पोषण अभियानांतर्गत आर्थिक वर्ष 2018-19 ते 2021-22 पर्यंत जारी केलेल्या निधीचा राज्य/केंद्रशासित प्रदेशनिहाय तपशील परिशिष्ट I मध्ये नमूद केला आहे.
आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाद्वारे करण्यात येणाऱ्या राष्ट्रीय कुटुंब आरोग्य सर्वेक्षण  च्या माध्यमातून 5 वर्षांखालील कमी वजनाच्या, कुपोषित आणि गंभीर कुपोषित मुलांची अंदाजे संख्या प्राप्त केली जाते. एनएफएचएस-5  च्या नुकत्याच जारी करण्यात आलेल्या अहवालानुसार, एनएफएचएस-4  च्या तुलनेत 5 वर्षाखालील मुलांचे पोषण निर्देशांक सुधारले आहेत. वाढ खुंटण्याचे प्रमाण 38.4% वरून 35.5% पर्यंत कमी झाले आहे, तर शरीराची झीज होण्याचे प्रमाण 21.0% वरून 19.3% पर्यंत कमी झाले आहे आणि कमी वजन असण्याचे प्रमाण 35.8% वरून 32.1% पर्यंत खाली आले आहे. 2015-16 मध्ये करण्यात आलेल्या राष्ट्रीय कुटुंब आरोग्य सर्वेक्षण 4  आणि 2019-21 मध्ये केलेल्या एनएफएचएस-5 नुसार 5 वर्षाखालील मुलांमध्ये वाढ खुंटण्याचे, शरीराची झीज होण्याचे आणि कमी वजनाचे राज्य/केंद्रशासित प्रदेशनिहाय प्रमाण परिशिष्ट II मध्ये नमूद केले आहे.
पोषण अभियान 2.0 अंतर्गत सर्व राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशांसाठी 2021-2022 च्या अर्थसंकल्पात एकात्मिक पोषण सहाय्य कार्यक्रमाची घोषणा करण्यात आली आहे. आरोग्य, निरामयता तसेच आजार आणि कुपोषणाविरुद्ध प्रतिकारशक्ती वाढवणाऱ्या पद्धती विकसित करण्यावर लक्ष केंद्रित करून पोषण घटक, त्यांचे वितरण, त्यांची पोहोच आणि त्यांचे परिणाम या गोष्टी बळकट करण्याचा या अभियानाचा प्रयत्न आहे. या अभियानाअंतर्गत पोषण गुणवत्ता आणि मान्यताप्राप्त प्रयोगशाळांमधील चाचणी सुधारण्यासाठी, वितरण प्रणाली बळकट करण्यासाठी आणि प्रशासनात सुधारणा होण्याच्या अनुषंगाने पोषण ट्रॅकर अंतर्गत तंत्रज्ञानाचा फायदा घेण्यासाठी पावले उचलण्यात आली आहेत. पूरक पोषण वितरणामध्ये पारदर्शकता आणि उत्तरदायित्व तसेच पोषण परिणामांचा शोध घेण्याच्या दृष्टीने 13.01.2021 रोजी मार्गदर्शक तत्त्वे जारी करण्यात आली आहेत.
केंद्रीय महिला व बालविकास मंत्री श्रीमती स्मृती झुबीन इराणी यांनी आज राज्यसभेत लेखी उत्तरात ही माहिती दिली.
Annexure-I
Details of funds allocated to States/UTs under POSHAN Abhiyaan from FY 2018-19 to 2021-22.
Amount in ₹ lakhs
|
|
SN
|
|
State/UT
|
|
Total Central Funds released from
FY 2018-19 to FY 2021-22
|
|
1
|
|
Andaman & Nicobar Islands
|
|
936.25
|
|
2
|
|
Andhra Pradesh
|
|
25363.32
|
|
3
|
|
Arunachal Pradesh
|
|
2815.88
|
|
4
|
|
Assam
|
|
32948.67
|
|
5
|
|
Bihar
|
|
49365.6
|
|
6
|
|
Chandigarh
|
|
1099.87
|
|
7
|
|
Chhattisgarh
|
|
12137.21
|
|
8
|
|
Dadra Nagar Haveli and Daman & Diu
|
|
1461.01
|
|
9
|
|
Delhi
|
|
3327.18
|
|
10
|
|
Goa
|
|
456.04
|
|
11
|
|
Gujarat
|
|
29976.16
|
|
12
|
|
Haryana
|
|
6808.82
|
|
13
|
|
Himachal Pradesh
|
|
10973.21
|
|
14
|
|
Jammu & Kashmir
|
|
9178.53
|
|
15
|
|
Jharkhand
|
|
8154.95
|
|
16
|
|
Karnataka
|
|
14276.52
|
|
17
|
|
Kerala
|
|
10974.73
|
|
18
|
|
Ladakh
|
|
164.59
|
|
19
|
|
Lakshadweep
|
|
427.36
|
|
20
|
|
Madhya Pradesh
|
|
39398.53
|
|
21
|
|
Maharashtra
|
|
58390.84
|
|
22
|
|
Manipur
|
|
4389.99
|
|
23
|
|
Meghalaya
|
|
5073.39
|
|
24
|
|
Mizoram
|
|
2732.96
|
|
25
|
|
Nagaland
|
|
5327.67
|
|
26
|
|
Odisha
|
|
16358.58
|
|
27
|
|
Puducherry
|
|
943.62
|
|
28
|
|
Punjab
|
|
7346.86
|
|
29
|
|
Rajasthan
|
|
23830.57
|
|
30
|
|
Sikkim
|
|
1370.99
|
|
31
|
|
Tamil Nadu
|
|
25931.46
|
|
32
|
|
Telangana
|
|
17906.84
|
|
33
|
|
Tripura
|
|
4135.95
|
|
34
|
|
Uttar Pradesh
|
|
56968.96
|
|
35
|
|
Uttarakhand
|
|
13574.89
|
|
36
|
|
West Bengal
|
|
26751.08
|
|
Total
|
|
531279.08
Annexure II
State/UT wise prevalence of stunting, wasting and underweight among children under 5 years as per National Family Health Surveys 4 & 5 
|
|
S. No.
|
|
Name of State/UT
|
|
Stunting 
|
|
Wasting 
|
|
Underweight 
|
|
NHFS 4 
|
|
NHFS 5 
|
|
NHFS 4 
|
|
NHFS 5 
|
|
NHFS 4 
|
|
NHFS 5 
|
|
INDIA
|
|
38.4
|
|
35.5
|
|
21
|
|
19.3
|
|
35.8
|
|
32.1
|
|
1
|
|
Andaman & Nicobar Islands
|
|
23.3
|
|
22.5
|
|
18.9
|
|
16
|
|
21.6
|
|
23.7
|
|
2
|
|
Andhra Pradesh
|
|
31.4
|
|
31.2
|
|
17.2
|
|
16.1
|
|
31.9
|
|
29.6
|
|
3
|
|
Arunachal Pradesh
|
|
29.4
|
|
28
|
|
17.3
|
|
13.1
|
|
19.4
|
|
15.4
|
|
4
|
|
Assam
|
|
36.4
|
|
35.3
|
|
17
|
|
21.7
|
|
29.8
|
|
32.8
|
|
5
|
|
Bihar
|
|
48.3
|
|
42.9
|
|
20.8
|
|
22.9
|
|
43.9
|
|
41
|
|
6
|
|
Chandigarh
|
|
28.7
|
|
25.3
|
|
10.9
|
|
8.4
|
|
24.5
|
|
20.6
|
|
7
|
|
Chhattisgarh
|
|
37.6
|
|
34.6
|
|
23.1
|
|
18.9
|
|
37.7
|
|
31.3
|
|
8
|
|
Dadra & Nagar Haveli and Daman & Diu
|
|
37.2
|
|
39.4
|
|
26.7
|
|
21.6
|
|
35.8
|
|
38.7
|
|
9
|
|
Delhi
|
|
31.9
|
|
30.9
|
|
15.9
|
|
11.2
|
|
27
|
|
21.8
|
|
10
|
|
Goa
|
|
20.1
|
|
25.8
|
|
21.9
|
|
19.1
|
|
23.8
|
|
24
|
|
11
|
|
Gujarat
|
|
38.5
|
|
39
|
|
26.4
|
|
25.1
|
|
39.3
|
|
39.7
|
|
12
|
|
Haryana
|
|
34
|
|
27.5
|
|
21.2
|
|
11.5
|
|
29.4
|
|
21.5
|
|
13
|
|
Himachal Pradesh
|
|
26.3
|
|
30.8
|
|
13.7
|
|
17.4
|
|
21.2
|
|
25.5
|
|
14
|
|
Jammu & Kashmir
|
|
27.4
|
|
26.9
|
|
12.1
|
|
19
|
|
16.6
|
|
21
|
|
15
|
|
Jharkhand
|
|
45.3
|
|
39.6
|
|
29
|
|
22.4
|
|
47.8
|
|
39.4
|
|
16
|
|
Karnataka
|
|
36.2
|
|
35.4
|
|
26.1
|
|
19.5
|
|
35.2
|
|
32.9
|
|
17
|
|
Kerala
|
|
19.7
|
|
23.4
|
|
15.7
|
|
15.8
|
|
16.1
|
|
19.7
|
|
18
|
|
Lakshadweep
|
|
26.8
|
|
32
|
|
13.7
|
|
17.4
|
|
23.6
|
|
25.8
|
|
19
|
|
Ladakh
|
|
30.9
|
|
30.5
|
|
9.3
|
|
17.5
|
|
18.7
|
|
20.4
|
|
20
|
|
Madhya Pradesh
|
|
42
|
|
35.7
|
|
25.8
|
|
19
|
|
42.8
|
|
33
|
|
21
|
|
Maharashtra
|
|
34.4
|
|
35.2
|
|
25.6
|
|
25.6
|
|
36
|
|
36.1
|
|
22
|
|
Manipur
|
|
28.9
|
|
23.4
|
|
6.8
|
|
9.9
|
|
13.8
|
|
13.3
|
|
23
|
|
Meghalaya
|
|
43.8
|
|
46.5
|
|
15.3
|
|
12.1
|
|
28.9
|
|
26.6
|
|
24
|
|
Mizoram
|
|
28.1
|
|
28.9
|
|
6.1
|
|
9.8
|
|
12
|
|
12.7
|
|
25
|
|
Nagaland
|
|
28.6
|
|
32.7
|
|
11.3
|
|
19.1
|
|
16.7
|
|
26.9
|
|
26
|
|
Orissa
|
|
34.1
|
|
31
|
|
20.4
|
|
18.1
|
|
34.4
|
|
29.7
|
|
27
|
|
Puducherry
|
|
23.7
|
|
20
|
|
23.6
|
|
12.4
|
|
22
|
|
15.3
|
|
28
|
|
Punjab
|
|
25.7
|
|
24.5
|
|
15.6
|
|
10.6
|
|
21.6
|
|
16.9
|
|
29
|
|
Rajasthan
|
|
39.1
|
|
31.8
|
|
23
|
|
16.8
|
|
36.7
|
|
27.6
|
|
30
|
|
Sikkim
|
|
29.6
|
|
22.3
|
|
14.2
|
|
13.7
|
|
14.2
|
|
13.1
|
|
31
|
|
Tamil Nadu
|
|
27.1
|
|
25
|
|
19.7
|
|
14.6
|
|
23.8
|
|
22
|
|
32
|
|
Telangana
|
|
28
|
|
33.1
|
|
18.1
|
|
21.7
|
|
28.4
|
|
31.8
|
|
33
|
|
Tripura
|
|
24.3
|
|
32.3
|
|
16.8
|
|
18.2
|
|
24.1
|
|
25.6
|
|
34
|
|
Uttar Pradesh
|
|
46.3
|
|
39.7
|
|
17.9
|
|
17.3
|
|
39.5
|
|
32.1
|
|
35
|
|
Uttarakhand
|
|
33.5
|
|
27
|
|
19.5
|
|
13.2
|
|
26.6
|
|
21
|
|
36
|
|
West Bengal
|
|
32.5
|
|
33.8
|
|
20.3
|
|
20.3
|
|
31.6
|
|
32.2
S.Tupe/S.Chavan/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 128