ai4bharat/Pralekha huggingface dataset:
गृह मंत्रालय
केंद्रीय गृह आणि सहकार मंत्री अमित शहा यांनी आज गुजरात मधील गांधीधाम येथे इफको नॅनो डीएपी  संयंत्राचे भूमिपूजन आणि पायाभरणी केली
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सहकार मंत्रालयाची स्थापना करून ‘सहकार से समृद्धी’ या संकल्पनेतून देशातील कोट्यवधी शेतकऱ्यांना समृद्ध करण्याचे लक्ष्य ठेवले
केंद्रीय गृह आणि सहकार मंत्री अमित शहा यांनी आज गुजरात मधील गांधीधाम येथे इफको नॅनो डीएपी  संयंत्राचे भूमिपूजन आणि पायाभरणी केली.
आपल्या भाषणात अमित शाह म्हणाले की, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सहकार मंत्रालयाची स्थापना करून ‘सहकार से समृद्धी’ या संकल्पनेतून देशातील 15कोटी शेतकऱ्यांना समृद्ध करण्याचे लक्ष्य ठेवले आहे. गांधीधाम येथील आगामी प्रकल्प इफकोच्या विद्यमान संयंत्रापेक्षा 3 दशलक्ष टन डीएपीचे उत्पादन करणाऱ्या संयंत्रापेक्षा अधिक उत्पादन करेल. द्रवरूप खत देशाच्या अर्थव्यवस्थेला आणि कृषी क्षेत्राला बहुआयामी लाभ देणार आहे असे केंद्रीय सहकार मंत्री म्हणाले. नॅनो डीएपी  च्या फवारणीमुळे जमीन प्रदूषित होणार नाही, परिणामी नैसर्गिक शेती अधिक सुलभ होईल, कृषी उत्पादनाबरोबरच जमिनीची सुपीकता वाढेल आणि जमीनीच्या संवर्धनाला चालना मिळेल.
जेव्हा खते योग्य प्रमाणात आणि योग्य दरात उपलब्ध होतात, तेव्हा शेतकरी अधिक समृद्ध होतो असे अमित शाह म्हणाले.
पंतप्रधान मोदींचे "सहकार से समृद्धी" हे स्वप्न साकार करण्यासाठी सहकार मंत्रालयाने तीन बहुराज्यीय सहकारी संस्थांची स्थापना केली आहे आणि या तीन संस्था ही तीन उद्दिष्टे पूर्ण करतील असे केंद्रीय गृह आणि सहकार मंत्री म्हणाले. धरणीमातेला वाचवण्यासाठी अनेक शेतकरी नैसर्गिक शेतीकडे वळले आहेत, परंतु त्यांच्यासमोर दोन प्रमुख समस्या आहेत. पहिली समस्या म्हणजे प्रमाणीकरणाअभावी लोक त्यांची उत्पादने सेंद्रिय मानत नाहीत आणि दुसरी, जरी मानले तरी त्यासाठी चांगली किंमत कुणालाही द्यावीशी वाटत नाही. आज देशात अनेक लोक आहेत ज्यांना सेंद्रिय अन्न, भाजीपाला, गहू, तांदूळ, डाळी आणि तेल चांगल्या दरात विकत घ्यायचे आहे, परंतु त्याचे प्रमाणीकरण आणि विपणनासाठी कुठलीही व्यवस्था नाही. सरकारने सेंद्रिय उत्पादनांच्या विपणनासाठी बहुराज्यीय सहकारी संस्थेची स्थापना केली असून, ही संस्था जमिनीचे प्रमाणीकरण करून शेतकऱ्यांकडून सेंद्रिय उत्पादने खरेदी करेल असे ते म्हणाले.
अमित शहा म्हणाले की, सहकार क्षेत्र हे खतांच्या उत्पादन आणि विक्रीतील देशाच्या कृषी क्रांतीचा एक मजबूत आधारस्तंभ बनले आहे आणि आज हा स्तंभ अधिक मजबूत झाला आहे.
सरकारने प्राथमिक कृषी पतसंस्थेअंतर्गत अन्नधान्यासाठी जगातील सर्वात मोठी साठवण योजना आणली आहे अशी माहिती केंद्रीय गृह आणि सहकार मंत्र्यांनी दिली.
शिक्षण मंत्रालय
राष्ट्रीय चाचणी संस्थेने  राष्ट्रीय चाचणी अभ्यास मोबाईल अॅपवर हिंदी परीक्षा फीचरची केली सुरुवात
नवीन सुविधा हिंदी माध्यमाच्या विद्यार्थ्यांना जेईई मुख्य परिक्षेसाठी हिंदीमध्ये चाचणी सराव करण्यास मदत करेल - रमेश पोखरियाल 'निशंक'
9.56 लाखाहून अधिक विद्यार्थ्यांनी राष्ट्रीय चाचणी अभ्यास अॅप डाऊनलोड केले असून या अॅपवर विद्यार्थ्यांमार्फत 16.5 लाखाहून अधिक चाचण्या देण्यात आल्या आहेत - मनुष्यबळ विकास मंत्री
नवी दिल्ली, 21 जून 2020
केंद्रीय मनुष्यबळ विकास मंत्री रमेश पोखरियाल 'निशंक' यांनी आज जाहीर केले की राष्ट्रीय चाचणी संस्थेने  राष्ट्रीय परीक्षा अभ्यास मोबाईल अॅपवर हिंदी चाचणी फीचर सुरू केले आहे. ते म्हणाले की, हिंदी भाषेला प्राधान्य देणारे स्पर्धा परीक्षार्थी आता एनटीएमार्फत राष्ट्रीय चाचणी अभ्यासाच्या स्मार्टफोन अॅपवर जारी केलेल्या हिंदी चाचणी सराव सुविधेचा वापर करून त्यांच्या मोबाइलवरून सराव करू शकतात
डॉ. रमेश पोखरियाल निशंक यांनी सांगितले की, अभियांत्रिकी व वैद्यकीय प्रवेश परीक्षेसाठी विद्यार्थ्यांना त्यांच्या घरातूनच सक्षम बनविण्यासाठी गेल्या महिन्यात जेईई मेन, नीट सारख्या स्पर्धा परीक्षा घेणाऱ्या राष्ट्रीय चाचणी संस्थेने  आपले कृत्रिम बुद्धिमत्ता  आधारित शक्तीशाली स्मार्टफोन अॅप सुरू केले आहे. आत्तापर्यंत या अॅपवर विद्यार्थ्यांमार्फत 16.5 लाखाहून अधिक चाचण्या देण्यात आल्या असून 9.56 लाखाहून अधिक विद्यार्थ्यांनी हे अॅप डाऊनलोड केले आहे.
हिंदी माध्यमांना प्राधान्य देणारे विद्यार्थी त्यांच्या तयारीत मदत करण्यासाठी हिंदी भाषेत प्रश्नपत्रिका सुरू करण्याची विनंती करत होते. हे लक्षात घेऊन एनटीएने अॅपमध्ये हे वैशिष्ट्य सुरु केले आहे. आता हिंदी भाषेतील उमेदवार या स्पर्धा परीक्षांसाठी हिंदीमध्ये सराव किंवा मॉक टेस्ट देण्यास सक्षम असतील. हिंदी आवृत्ती ही भारतभरातील विद्यार्थ्यांसाठी एक वरदान आहे. प्रवेश परीक्षेच्या तयारीसाठी आता बर्याच विद्यार्थ्यांद्वारे याचा निश्चित वापर करता येईल.
ज्या विद्यार्थ्यांनी आधीच अॅप डाउनलोड केले आहे ते लगेचच हिंदीमध्ये मॉक टेस्ट सरावाला प्रारंभ करू शकतात किंवा त्यांच्याकडे अॅप नसल्यास ते गुगल प्ले स्टोअर वरून विनामूल्य डाउनलोड केले जाऊ शकते. अॅपची नवीनतम आवृत्ती इंग्रजी आणि हिंदी या दोन्ही भाषांमध्ये नेव्हिगेशन, सूचना, चांचणी घेणे आणि विश्लेषण या सुविधा प्रदान करते. एकदा अॅप त्यांच्या स्मार्टफोन किंवा टॅब्लेटवर डाउनलोड झाल्यानंतर, विद्यार्थ्यांनी त्यांच्या तपशीलांसह साइन अप करणे आवश्यक आहे आणि त्यानंतर ते हिंदीला त्यांची भाषा पसंती म्हणून निवडू शकतात आणि त्यांच्या निवडलेल्या परीक्षेसाठी हिंदी भाषेत मॉक टेस्ट देण्यास सुरुवात करू शकतात.
इंग्रजी भाषेतील अनुभवाप्रमाणेच, दररोज, एनटीएद्वारे अॅपवर हिंदीमध्ये एक नवीन चाचणी जारी केली जाईल जी विद्यार्थी त्यांच्या सरावासाठी डाउनलोड करू शकतात. ते या चाचण्यांचा सराव ऑफलाइन करू शकतात, जेव्हा त्यांचा मोबाईल ‘एअरप्लेन’ मोडवर असेल आणि सोडवलेला पेपर सबमिट करण्यासाठी आणि त्याचा निकाल पाहण्यासाठी त्यांना पुन्हा एकदा ऑनलाइन जावे लागेल. जेईई मेन, नीट आणि इतर परीक्षांसाठीची सराव चाचणी यादी लवकरच उपलब्ध असेल. तसेच विद्यार्थ्यांना या चांचण्यांचा घरातूनच सराव करता येतील आणि चांचणी परीक्षेचा सविस्तर निकाल त्वरित पाहता येईल व त्याबरोबर त्यांनी सोडवलेल्या पेपरचे सविस्तर विश्लेषणही त्यांच्या प्राधान्यक्रमानुसार हिंदी किंवा इंग्रजीमध्ये मिळेल.G.Chippalkatti/V.Joshi/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 158
PIB Headquarters
पत्र सूचना कार्यालयाचे कोविड-19 संबंधित बातमीपत्र
नवी दिल्ली/मुंबई 11 ऑक्टोबर 2022
|
|
- 219.04 cr Total Vaccine doses  have been administered so far under Nationwide Vaccination Drive
- 5,03,576 doses administered in last 24 hours
- India's Active caseload currently stands at 27,374
- Active cases stand at 0.06%
- Recovery Rate currently at 98.75%
- 2,654 recoveries in the last 24 hours increases Total Recoveries to 4,40,60,198
- 1,957 new cases recorded in the last 24 hours
- Daily positivity rate 
- Weekly Positivity Rate 
- 89.74 cr Total Tests conducted so far; 2,76,125 tests conducted in the last 24 hours
#Unite2FightCorona #IndiaFightsCorona
आरोग्य मंत्रालयाची कोविड-19 घडामोडींवरील माहिती
आज सकाळी सात वाजेपर्यंत प्राप्त तात्पुरत्या अहवालानुसार भारतातील कोविड प्रतिबंधक लसीकरण व्य़ाप्तीने 219.04 कोटी  कोटी मात्रांची संख्या पार केली आहे.
16 मार्च 2022 पासून 12 ते 14 वयोगटासाठी कोविड-19 प्रतिबंधक लसीकरण सुरू करण्यात आले. आतापर्यंत, 4.10 कोटींहून अधिक  किशोरांना कोविड-19 प्रतिबंधक लसीची पहिली मात्रा देण्यात आली. त्याचप्रमाणे, 18-59 वयोगटातील लोकांना कोविड-19 खबरदारीचा लसमात्रा देण्यास 10 एप्रिल 2022 पासून सुरूवात झाली.
भारतातील उपचाराधीन रूग्णांची संख्या सध्याच्या घडीला 27,374. इतकी आहे. तर उपचाराधीन रूग्णांचे प्रमाण एकूण रूग्णसंख्येच्या 0.06% टक्के इतके आहे.
परिणामस्वरूप, भारतातील कोविडमुक्त होण्याचा दर सध्याच्या घडीला 98.75%.इतका आहे. गेल्या 24 तासांत, 2,654 रूग्ण कोविडमुक्त झाले असून कोविडमुक्त रूग्णांची एकत्रित संख्या आता 4,40,60,198.इतकी आहे.
गेल्या 24 तासांत,1,957 नवीन रूग्णांची नोंद झाली आहे.
गेल्या 24 तासांत, 2,76,125 कोविड-19 चाचण्या भारतात करण्यात आल्या असून एकूण चाचण्यांची संख्य़ा आतापर्यंत 89.73 कोटींहून अधिक  इतकी आहे.
देशात साप्ताहिक पॉझिटिव्हिटी दर सध्या 1.21% इतका असून दैनंदिन पॉझिटिव्हीटी दर 0.71%. आहे.
S.Patil/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com /PIBMumbai /pibmumbai
(Visitor Counter : 131
निती आयोग
मुव्हहॅक या नीती आयोगाच्या जागतिक हॅकेथॉनला मोठा प्रतिसाद
नवी दिल्ली, 20 ऑगस्ट 2018
नीती आयोगाच्या मुव्हहॅक 2018 या वाहतूक विषयक जागतिक हॅकेथॉनला जगभरातून मोठा प्रतिसाद लाभत आहे. दोन कोटी रुपयांपेक्षा जास्त रकमेचं पारितोषिक असलेले हे हॅकेथॉन 1 ऑगस्ट 2018 रोजी सुरू करण्यात आले. 10 संकल्पनांवर आतापर्यंत 7500हून अधिक नोंदणी यासाठी प्राप्त झाल्या आहेत.
वाहतूक विषयक समस्यांवर कल्पक प्रभावी तोडगा काढण्याचा मुव्ह हॅकचा उद्देश आहे.
‘जस्ट कोड इट’ आणि ‘जस्ट सॉल्व्ह इट’ च्या दहा संकल्पनांसाठी जगभरातून साडेसातहजार व्यक्तींनी आणि तीन हजारपेक्षा जास्त संघांनी नोंदणी केली आहे. जस्ट कोड इटसाठी रस्ता सुरक्षा, भारतीय वाहतूक पायाभूत सुविधांसाठी कृत्रिम बुद्धीमत्ता या संकल्पना लोकप्रिय असल्याचे तर पुणे स्मार्ट सिटी वहनविषयक आव्हानांसाठी तंत्रज्ञान आणि इलेक्ट्रॉनिक क्रांतीसाठी उपाय या संकल्पनांवर जस्ट सॉल्व्ह इट अंतर्गत जास्तीत जास्त रुची दर्शविण्यात आली आहे. 18 ते 25 वयोगटातल्या तरुणाईने या नोंदणीला जास्त प्रतिसाद दिल्याचे दिसून येत आहे. अमेरिका, ब्रिटन, इस्रायल आणि सिंगापूर हे देश नोंदणीत आघाडीवर आहेत.
नवी दिल्लीत 7 आणि 8 सप्टेंबर 2018 रोजी आयोजित ‘मुव्ह परिषद 2018’ दरम्यान विजेत्यांची घोषणा करण्यात येणार आहे. यासाठी परीक्षक आणि उपदेशक म्हणून नंदन नीलकेणी , दीपक कालरा  यांच्यासह इतर मान्यवरांचा समावेश आहे.
मुव्ह हॅकच्या नोंदणीसह इतर माहितीसाठी https://www.movehack.gov.in या संकेतस्थळाला भेट द्यावी.
N.Sapre/N.Chitale /P.Kor
(Visitor Counter : 91
पंतप्रधान कार्यालय
सिलचर आणि आजूबाजूच्या परिसरात विकसित ‘जीवन सुलभता’ वाढवणाऱ्या विकासकामांबद्दल पंतप्रधानांनी व्यक्त केला आनंद
सिलचर आणि आजूबाजूच्या परिसरात विकसित ‘जीवन सुलभता ’ वाढवणाऱ्या विकासकामांबद्दल पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आंनद व्यक्त केला.
एका ट्विट शृंखलेच्या माध्यमातून खासदार डॉ. राजदीप रॉय यांनी सिलचरच्या विकास यात्रेबद्दल माहिती दिली. शिक्षण, स्वच्छता, आरोग्यसेवा, पाणीपुरवठा, पर्यावरण, वाहतूक, परवडणाऱ्या दरातील घरांची उपलब्धता, सुरक्षितता आणि सार्वजनिक सेवा असो, या प्रदेशाच्या आर्थिक क्षमतेसोबत जीवनमान सुधारले आहे, अशी माहिती त्यांनी दिली. केंद्रीय कर्मचारी आरोग्य सेवा केंद्र , प्रधानमंत्री ग्राम सडक योजना , प्रधानमंत्री आवास योजना ग्रामीण  आणि अन्य विकासात्मक उपक्रमांबद्दल माहिती देत, हे उपक्रम सिलचर आणि आसपासच्या परिसरातील नागरिकांचे जीवन सुसह्य करत आहेत, असे ते म्हणाले.
खासदारांच्या ट्विटला प्रतिसाद देताना, पंतप्रधानांनी ट्विट केले;
"सिलचर आणि आजूबाजूच्या परिसरातील विकासकार्य 'जीवन सुलभता ' वाढवत आहेत याचा आनंद आहे."
पंतप्रधान कार्यालय
रशियातील मॉस्को येथे झालेल्या वुशू स्टार्स अजिंक्यपद स्पर्धेत देशासाठी 17 पदके जिंकल्याबद्दल पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी केले महिला खेळाडूंचे अभिनंदन
नवी दिल्ली, 8 मे 2023
रशियातील मॉस्को येथे झालेल्या वुशू स्टार्स अजिंक्यपद स्पर्धेत भारताच्या महिला खेळाडूंनी देशासाठी 17 पदके जिंकल्याबद्दल पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी महिला खेळाडूंचे अभिनंदन केले आहे.
यासंदर्भात केंद्रीय क्रीडा आणि युवक कल्याण मंत्री अनुराग सिंह ठाकूर यांनी केलेले ट्विट पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी रिट्विट केले असून, त्यातल्या आपल्या जोड संदेशात पंतप्रधानांनी म्हटले आहे की;
“आपल्या खेळाडूंचे अभिनंदन.”
S.Kakade/T.Pawar/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com /PIBMumbai /pibmumbai
(
रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय
कंत्राटदारांच्या पेमेंट सिस्टमला बळकट करण्यासाठी रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने ठोस पावले उचलली
स्वतंत्र तज्ञांची समेट समिती स्थापन; सर्व विषय शांतपणे सोडवले जात आहेत
रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने लिलावाच्या माध्यमातून ठेकेदारांच्या समस्या, त्यांची थकीत देणी चुकती करायला सुरुवात केली आहे ज्यामुळे केवळ व्यवसाय करणे सुलभ होणार नाही तर देशातील दर्जेदार रस्ते पायाभूत सुविधा निर्माण करण्यासाठी हितधारकांचा विश्वास वाढेल. यासाठी स्वतंत्र तज्ञ  असलेली समेट समिती स्थापन केली आहे. सर्व कंत्राटदारांना त्यांच्या दाव्यांचा त्वरित निपटारा करण्यासाठी बोलावले जात आहे आणि त्यांचे पैसे दिले जात आहेत. 47 प्रकरणांमध्ये या वर्षात 14,248 कोटीं रुपयांचे दावे निकाली काढण्यात आले आहेत. . अन्य 59 प्रकरणांवर चर्चा सुरू आहे.
एनएचएआय साठी वार्षिक ऍन्युइटी जबाबदारी अंदाजे 5000 कोटी रुपये आहे. सर्व ऍन्युइटी पेमेंट्स वेळेत केली जातात. एचएएम प्रकल्पांमध्ये, एनएचएआय, निविदा प्रकल्प खर्चाच्या 40 टक्के बांधकाम सहाय्य म्हणून प्रदान करते. जेव्हा मैलाचे टप्पे गाठले जातात तेव्हा देयके लवकर दिली जातात. बीओटी  प्रकल्पांसाठी अनुदान / व्हीजीएफ सवलत कराराच्या अटींनुसार दिले जाते आणि प्रत्यक्ष प्रगती, इक्विटी आणि कर्ज पुरवठा यासह अनेक घटकांवर अवलंबून असते. एनएचएआयकडे कोणतेही थकीत देयके प्रलंबित नाहीत. थकबाकी भरण्यासाठी त्वरित विविध यंत्रणा सुरू केल्या आहेत. विशेष प्रयत्न करण्यात आले आणि देशभरातील लॉकडाऊनच्या पहिल्या नऊ दिवसांत विविध पेमेंटसाठी दहा हजार कोटी रुपयांचे वितरण करण्यात आले.
आत्म-निर्भर भारत योजनेंतर्गत देय रचनेत आणखी सुलभता आणली आहे आणि कंत्राटदारांचे पैसे दरमहा दिले जात आहेत. देशातील राष्ट्रीय महामार्ग प्रकल्प वेळेवर पूर्ण करण्यासाठी हे अत्यंत फायदेशीर ठरले आहे.
कोविड -19 परिस्थितीमुळे मंत्रालयाने कंत्राटदार आणि सवलतींसाठी कित्येक मदत पॅकेजेसही वाढवली आहेत. कंत्राटाच्या विशिष्टतेनुसार आधीपासून कार्यान्वित केलेल्या कामाच्या प्रमाणात रिटेन्शन पैसे  दिले जात आहेत आणि सहा महिन्यांच्या मुदतीपर्यंत पैशांची रक्कम बिलातून वजा केली जात नाही. कंत्राटदार. एचएएम / बीओटी कॉन्ट्रॅक्ट्ससाठी, परफॉरमन्स गॅरंटी प्रो-राटा आधारावर जारी केली जाते. या सवलतीसाठी 1155 प्रकल्पांतर्गत एकूण 1253 अर्जांपैकी 3527कोटी रुपये जारी केले आहेत, तर 18 कोटींपेक्षा जास्त रकमे साठी प्रक्रिया चालू आहे.
कंत्राटातील बंधने पूर्ण करण्यासाठी कंत्राटदाराना सहा महिन्यांपर्यंत मुदतवाढ देण्यात येत आहे. या सवलतीसाठी 196 प्रकल्पांतर्गत एकूण 207 अर्जांपैकी 34 कोटी रुपये जारी केले आहेत, तर 15 कोटी रुपये देण्याची प्रक्रिया सुरु आहे.
ईपीसी / एचएएम कराराच्या महिन्याच्या कालावधीत कंत्राटदाराच्या तपशीलानुसार केलेल्या व स्वीकारलेल्या कामासाठी कंत्राटदारास मासिक पेमेंट देण्यासाठी अनुसूची एच मध्ये सवलत देण्यात आली आहे. या सवलतीसाठी 774 प्रकल्पांतर्गत एकूण 863 अर्जांपैकी 6526 कोटी रुपये देण्यात आले आहेत, तर 2241 कोटींपेक्षा जास्त रुपये देण्याची प्रक्रिया सुरु आहे.
एस्क्रो खात्याद्वारे मंजूर उप-ठेकेदारास थेट पैसे दिले जातात. या सवलतीसाठी 19 प्रकल्पांतर्गत एकूण 21 अर्जांपैकी 241 कोटी रुपये देण्यात आले आहेत तर 27 कोटी रुपयांहून अधिक देण्याची प्रक्रिया सुरु आहे.
सर्व राष्ट्रीय महामार्ग टोलिंग कॉन्ट्रॅक्ट्ससाठी, कर संकलनातील नुकसानाची कंत्राटानुसार केली जात आहे. या दिलासासंबंधी अर्ज विचाराधीन आहे.
B.Gokhale/S.Kane/P.Kor
ईशान्य क्षेत्र विकास मंत्रालय
बांबू कौशल्य केंद्रांचा पूर्ण वापर करुन भारतात आणि परदेशात ब्रँडींग, पॅकेजिंग आणि मार्केटींग करावे: डॉ जितेंद्र सिंग
डॉ जितेंद्र सिंग यांच्या अध्यक्षतेखाली ईशान्य क्षेत्र विकास मंत्रालयाची बैठक संपन्न
नवी दिल्ली, 30 जुलै 2020
ईशान्य प्रदेश विकास मंत्रालयाचे राज्यमंत्री , राज्यमंत्री पंतप्रधान कार्यालय, कार्मिक, सार्वजनिक तक्रारी, निवृत्तीवेतन, अणु ऊर्जा आणि अंतराळ डॉ जितेंद्र सिंग यांनी वेत आणि बांबू तंत्रज्ञान केंद्राला  विनंती केली की, बांबू क्षेत्राच्या भारतात आणि परदेशातही ब्रँडींग, पॅकेजिंग आणि विपणनासाठी कौशल्य विकास केंद्रांच्या शक्यतेचा विचार करावा. डॉ जितेंद्र सिंग यांच्या अध्यक्षतेखाली ईशान्य प्रदेश विकास मंत्रालयाची बैठक पार पडली, त्यावेळी ते बोलत होते. सीबीटीसीने राष्ट्रीय बांबू अभियानाच्या सहकार्याने ईशान्य प्रांतात बांबू अर्थव्यवस्थेला चालना देण्यासाठी कार्य करावे. डॉ. जितेंद्र सिंह म्हणाले की, कौशल्य केंद्रे बांबू उद्योगास नवीन स्टार्ट अप्ससह चालना देतील आणि उपजिवीकेच्या संधींमध्येही वाढ करतील.
तयार उत्पादनांच्या आयातीवर बंदी घालण्याच्या केंद्र सरकारच्या निर्णयाचे आणि कच्च्या बांबूच्या वस्तूंवर आयात शुल्कात 25 टक्क्यांनी वाढ करण्याच्या निर्णयाचे स्वागत करत मंत्री म्हणाले की, या उपाययोजनांमुळे अगरबत्तीसह देशांतर्गत बांबू उद्योगांना मोठ्या प्रमाणात मदत होईल.
डॉ. जितेंद्र सिंह म्हणाले की, बांबू क्षेत्र हे पर्यावरणीय, औषधी, कागद आणि इमारत क्षेत्रातील मुख्य आधारस्तंभ असू शकते. ईशान्य भागात कृषी क्षेत्रातील गृहनिर्माण प्रकल्पांमध्ये मोठ्या प्रमाणात बांबूच्या वापराला प्रोत्साहन देण्यासाठी केंद्रीय कृषिमंत्र्यांनी गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालयाला लिहिलेल्या पत्राबद्दलही त्यांना माहिती देण्यात आली.
डॉ जितेंद्र सिंग म्हणाले, बांबूच्या 10 प्रमुख व्यावसायिक प्रजातींची ओळख निश्चित करुन त्याची मोठ्या प्रमाणावर लागवड करण्यासाठी राज्यांना प्रोत्साहित केले जाणार आहे. तसेच अगरबत्तीसाठी लागणारा मोसो बांबू अरुणाचल प्रदेश, सिक्कीम आणि मिझोराममध्ये आढळतो. त्यांनी ईशान्य प्रदेश विकास आर्थिक महामंडळ मर्यादीतला सूचना केली की, लवकरात लवकर भागीदारांशी व्यापक चर्चा करुन बांबू प्रकल्प निश्चित करावे.
कोविडनंतरच्या अर्थव्यवस्थेत आणि ईशान्य प्रांतात आत्मनिर्भर भारत अभियानासाठी बांबू क्षेत्र मुख्य आधार ठरणार आहे. या क्षेत्रामध्ये असलेली अनपेक्षित क्षमता अधोरेखित करताना आणि गेल्या 70 वर्षांतील दुर्लक्षाबद्दल ते म्हणाले की, सध्याच्या सरकारमध्ये अ क्षेत्राचे योगदान उच्च पातळीवर नेण्याची क्षमता आहे कारण ईशान्य भागात बांबू स्रोताची क्षमता 40 टक्के आहे.
मंत्री म्हणाले, बांबू संवर्धनासाठी मोदी सरकार ज्या संवेदनशीलतेने आणि महत्त्वपूर्णतेने पाहते त्यावरून हे स्पष्ट झाले आहे की, सरकारने शतकापासूनच्या जुन्या वन कायद्यात सुधारणा करुन बांबूच्या माध्यमातून उपजिवीकेच्या संधी वाढवण्यासाठी घरी उगवलेल्या बांबूला वन कायद्याच्या कक्षेतून सोडवून सुधारित केले आहे.
ईशान्य भाग विकास खात्याचे सचिव डॉ इंद्रजित सिंग, विशेष सचिव इंदेवर पांडेय, सचिव एनईसी मोसेस के चालायी, कृषी आणि शेतकरी कल्याण मंत्रालयाचे अतिरिक्त सचिव डॉ अलका भार्गव आणि सीबीटीसीचे व्यवस्थापकीय संचालक शैलेंद्र चौधरी आणि विभागाच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांची या बैठकीसाठी व्हिडीओ कॉन्फरन्सच्या माध्यमातून उपस्थिती होती.M.Chopade/S.Thakur/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 81
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय
सातारा जिल्हयातील कास पठारावरील तलावाच्या गाळाने उलगडले सुमारे 8664 वर्षांपूर्वीच्या हवामान आणि पर्यावरणीय बदलांचे रहस्य
नवी दिल्ली, 13 जुलै 2023
महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यातल्या जगप्रसिद्ध कास पठारावर असलेल्या तलावातील गाळाच्या नव्या अभ्यासानंतर , होलोसीन युगाच्या पूर्वार्धाच्या मध्य काळात म्हणजे आजपासून सुमारे 8664 वर्षांपूर्वी भारतातील उन्हाळी पावसाच्या पद्धतीत महत्वाचे बदल होऊन, ह्या भागात कमी पावसामुळे कोरडे हवामान कसे निर्माण झाले , याचा अंदाज बांधणे शक्य झाले आहे. या तलावातील गाळ सुमारे 8000 वर्षांपूर्वीचा असून, त्यातून होलोसीनच्या उत्तरार्धापर्यन्त म्हणजे, सुमारे 2827 वर्षांपूर्वी, हा प्रदेश कमी पावसाचा आणि कमकूवत मोसमी पावसाचा प्रदेश बनल्याचे सूचित झाले आहे.
यूनेस्कोच्या जागतिक नैसर्गिक वारसा स्थळांच्या यादीत समाविष्ट असलेल्या पश्चिम घाटाचा भाग असलेले कास पठार, तिथे आढळणाऱ्या कासा ह्या वृक्षामुळे, या नावाने सुपरिचित आहे.
विपुल जैवविविधता असलेल्या ह्या कास पठारावर, ऑगस्ट ते सप्टेंबर या काळात, विविधरंगी रानफुलांचे ताटवे फुललेले दिसतात.
पुण्याच्या आघारकर संशोधन संस्थेने , तिरूअनंतपुरम इथल्या पृथ्वी विज्ञान राष्ट्रीय संशोधन केंद्रासोबत या तलावातील गाळावर संशोधन आणि अध्ययन केले. कार्बन डेटिंग नुसार 8000 वर्षांपूर्वीच्या या मातीवरुन, तेव्हाच्या हवामानाच्या परिस्थितीचा अंदाज बांधता आला. त्यावरून, 8000 वर्षांपूर्वी, या तलावात मोसमी पाऊस पडत असावा आणि, साधारण 2000 वर्षांपूर्वी हा तलाव कोरडा झाला असावा, असा अंदाज अभ्यासकांनी व्यक्त केला आहे.
या अध्ययनातील निरिक्षणे असेही सांगतात की, हा मोसमी तलाव हे भू वचाची झीज होऊन तिथे तयार झालेल्या मोठ्या खड्डयामुळे विकसित झाला असावा. आजचे कास पठार याच प्राचीन तलावावर आहे.
होलोसीनच्या उत्तरार्धात  पर्जन्यमान कमी झाल्याचे आणि नैऋत्य मोसमी पाऊस कमकुवत झाल्याचे शास्त्रज्ञांना निरीक्षणात दिसून आले. मात्र, गेल्या 1000 वर्षांच्या काळात या तलावात मोठ्या संख्येने आढळलेले परागकण, प्लँकटोनिक आणि डायटॉम टॅक्स यामुळे ह्या तलावाचे युट्रोफिकेशन झाले म्हणजेच, तलावात नायट्रोजनसारखी पोषणमूल्ये वाढल्याचे सूचित झाले आहे. पाणलोट क्षेत्रातील गुरांचा वावर आणि मानवी प्रभावामुळे हा बदल झाला असल्याची शक्यता आहे.
या अध्ययनानुसार, कास पठारावर, होलोसीनच्या पूर्वार्धात फुलांचे ताटवे अधिक काळ म्हणजे अगदी मार्च एप्रिल पर्यन्त फुलत असावेत असा अंदाज अभ्यासकांनी वर्तवला आहे.
‘क्वाटरनरी सायन्स ॲडव्हान्सेस’ मध्ये प्रकाशित झालेले हे निष्कर्ष, या स्थळाच्या अमूल्य नैसर्गिक वारशाचे संरक्षण करण्यासाठीच्या उपाययोजनांवर भर देण्याची शिफारस करणारे आहेत.
Figure 1 Diatom assemblage recovered from the sediments of Kaas Lake
Figure 2 Palynological and Non-Pollen Palynomorph recovered from the sediments of Kaas Lake
अधिक माहितीसाठी डॉ. कार्तिक बालसुब्रमण्यन , शास्त्रज्ञ, जैवविविधता आणि पॅलेओबायोलॉजी ग्रुप, आणि डॉ. पी.के. ढाकेफळकर, संचालक, ARI, पुणे,  यांच्याशी संपर्क साधावा.
प्रकाशनाची लिंक: https://doi.org/10.1016/j.qsa.2023.100087
N.Chitale/R.Aghor/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com /PIBMumbai /pibmumbai
(Visitor Counter : 147
संरक्षण मंत्रालय
21 जून 2022 रोजी 8 वा आंतरराष्ट्रीय योग दिवस
भारतीय लष्कराच्या पुणे इथल्या दक्षिण कमांडच्या मुख्यालयातील तुकड्यांनी मोठ्या उत्साहाने साजरा केला आठवा आंतरराष्ट्रीय योग दिवस
पुणे , 21 जून 2022
भारतीय लष्कराच्या पुण्यातील दक्षिण कमांडच्या मुख्यालयातील तुकड्यांनी मोठ्या उत्साहाने 21 जून 2022 रोजी " आठव्या आंतरराष्ट्रीय योग दिन" कार्यक्रमात सहभाग घेतला. पुण्यातील मिल्खा सिंग क्रीडा संकुलात "सामान्य योग प्रोटोकॉल" नुसार सर्वांनी मिळून योगाभ्यास केला. यामध्ये मोठ्या संख्येने अधिकारी, कनिष्ठ अधिकारी आणि इतर दर्जाचे अधिकारी सहभागी झाले होते. या कार्यक्रमात कर्मचारी आणि अधिकाऱ्यांची कुटुंबे आणि मुलेही सहभागी झाली होती.
ताणतणाव कमी करणारे आणि एक प्रभावी पर्यायी निरामय शारीरिक व्यवस्था म्हणून या प्राचीन जुन्या योगासनांचे महत्त्व भारतीय सैन्याने जाणले आहे. आपल्या सैनिकांना कामावर असताना मानसिक एकाग्रता सुधारण्यासाठी आणि जीवनात सकारात्मक दृष्टीकोन विकसित करण्यासाठी विविध योग तंत्र शिकण्याकरता आणि त्याचा अवलंबण्यास योगाभ्यासामुळे प्रोत्साहन मिळते . विविध खेळ आणि स्पर्धांमध्ये सहभागी झालेल्या सैनिकांनी त्यांच्या अभ्यासक्रमात योगाचा औपचारिक समावेश केल्यानंतर चांगली कामगिरी केली आहे. सैनिकांची कुटुंबे आणि संबंधितांनाही त्यांच्या दैनंदिन जीवनात योगाचा सराव आणि अवलंब करण्यास सक्रियपणे प्रोत्साहन दिले जाते. योग हा आपल्या सैनिकांच्या दिनक्रमाचा एक भाग बनत आहे आणि त्यांना त्याचा खूप फायदा होत आहे.
R.Aghor/V.Ghode/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 114
गृह मंत्रालय
केंद्रीय गृह सचिवांनी दिल्ली महानगरातील कोविड-19 परिस्थितीचा आढावा घेतला
नवी दिल्ली, 2 नोव्हेंबर 2020
केंद्रीय गृह सचिव अजय भल्ला यांनी आज दिल्लीतील कोविड 19 परिस्थितीचा आढावा घेतला. बैठकीला डॉ.व्ही.के. पॉल, सदस्य, नीती आयोग, सचिव, आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय, महासंचालक, आयसीएमआर, मुख्य सचिव आणि अन्य वरिष्ठ अधिकारी आणि पोलिस आयुक्त, दिल्ली उपस्थित होते.
सणासुदीच्या काळात लोकांची झालेली जास्त वर्दळ आणि सुरक्षित कोविड उचित वर्तनाचे पालन करण्यात आलेला हलगर्जीपणा यामुळे सक्रिय रुग्णांच्या संख्येत नुकतीच वाढ दिसून आली आहे.
रुग्णालयातील बेडची परिस्थिती समाधानकारक असून 15,789 पैकी 57 टक्के बेड रिक्त आहेत. तथापि, कोविडंसंदर्भात अंमलबजावणी व जनजागृती करण्यास कोणतीही कसर सोडली गेली नाही यावर जीएनसीटीडी अधिकारी आणि दिल्ली पोलिस आयुक्त यांनी यावर प्रकाश टाकला.
उत्सवाचा काळ आणि वाढत्या प्रदूषणासह कमी होत असलेले तापमान लक्षात घेऊन, दिल्लीत कोविड -19 च्या प्रसाराला आळा घालण्याच्या धोरणा संदर्भात आरोग्य मंत्रालयाचे प्रतिनिधी आणि बैठकीस उपस्थित आरोग्य तज्ज्ञांशी चर्चा झाली.
रेस्टॉरंट्स, बाजाराची ठिकाणे, सलून इत्यादीसारख्या संवेदनशील आणि गंभीर विभागांमध्ये आरटी-पीसीआर चाचणीसारखे प्रयत्न करण्याचे ठरविण्यात आले आहे. तसेच बेड्स, आयसीयू आणि व्हेंटिलेटरसह वैद्यकीय सुविधांची उपलब्धता वाढवण्यावर लक्ष केंद्रित करण्यात येत आहे. संक्रमणाची साखळी खंडित करण्यासाठी, उच्च स्तरावरील संपर्क ट्रेसिंग आणि अलग ठेवलेल्या संपर्कांचे निरीक्षण सुनिश्चित करणे हा सुद्धा यामधील प्रयत्नांचा भाग आहे.
आयईसी  मोहिमेद्वारे अधिक जागरूकता निर्माण करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. कोविड रुग्णांच्या वैद्यकीय परिस्थितीत नियंत्रणाबाहेर जाण्यापूर्वी, गृह अलगीकरणात असलेल्या सर्व रुग्णांवर देखरेख आणि योग्य वेळी रुग्णालयात हलविण्यात आल्याची खात्री करून घेणे आवश्यक आहे.
या संदर्भात जारी करण्यात आलेल्या मार्गदर्शक नियमावलीनुसार काटेकोरपणे मेट्रो प्रवासाचे नियमन केले जावे यावरही यावर जोर देण्यात आला.
M.Chopade/S.Tupe/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 161