शिक्षण मंत्रालय
‘‘परीक्षा पे चर्चा 2020’’ या कार्यक्रमाच्या माध्यमातून पंतप्रधान मोदी साधणार विद्यार्थी वर्गाशी संवाद
तालकटोरा क्रीडामैदानावर होत असलेल्या या रोमांचक भागामध्ये 50 दिव्यांग विद्यार्थीही होणार सहभागी
नवी दिल्ली, 19 जानेवारी, 2020
परीक्षेच्या काळामध्ये विद्यार्थी आणि त्यांच्या पालकांमध्ये येत असलेल्या ताणतणावाचे नियोजन कसे करावे, यासाठी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या ‘टाऊन हॉल’ संवाद कार्यक्रमाचे आयोजन उद्या करण्यात आले आहे. ‘‘परीक्षा पे चर्चा’’ असे या कार्यक्रमाचे शीर्षक असून तालकटोरा क्रीडामैदानावर सकाळी 11.00 वाजता होत असलेल्या या कार्यक्रमामध्ये पंतप्रधान मोदी भारतामधल्या तसेच परदेशातल्या विद्यार्थी वर्गाशी संवाद साधणार आहेत. अशा प्रकारचा हा तिसरा कार्यक्रम होत आहे. ’परीक्षा पे चर्चा’या कार्यक्रमामध्ये देशभरातून सुमारे दोन हजार विद्यार्थी सहभागी होणार आहेत.
देशाचे पंतप्रधान अशा प्रकारचा अनोखा कार्यक्रम घेत आहेत आणि त्यामध्ये आपल्याला सहभागी होता येत आहे, म्हणून मुलांमध्ये एक प्रकारचे चैतन्य निर्माण झाले आहे. त्याचबरोबर परीक्षेमुळे येणारा ताणतणाव कसा दूर करायचा, तसेच तणाव येवू नये म्हणून काय दक्षता घ्यावी, या महत्वपूर्ण टिप्स पंतप्रधानांकडून घेण्यासाठी मुले उत्सुक आहेत. अशा कार्यक्रमामुळे मुलांच्या मनावर दीर्घकाळ टिकणारा चांगला परिणाम होईल आणि ते चांगली कामगिरी करू शकतील.
‘परीक्षा पे चर्चा 2020’ या कार्यक्रमाविषयी मुलांची मते जाणून घेण्यासाठी मनुष्य बळ विकास मंत्रालयाने ‘MyGov’ च्या सहकार्याने इयत्ता 9 ते 12च्या मुलांना वेगवेगळ्या पाच संकल्पना देऊन विशेष निबंध स्पर्धेचे आयोजन केले होते. दि. 2 ते 23 डिसेंबर, 2019 या कालावधीत विद्यार्थ्यांकडून ऑनलाईन प्रवेश अर्ज मागवण्यात आले होते. या स्पर्धेला देशभरातून उदंड प्रतिसाद मिळाला आणि तीन लाखापेक्षा जास्त मुलांनी प्रवेश अर्ज भरले. प्रत्यक्षात 2.6 लाखांपेक्षा जास्त मुलांनी या स्पर्धेत भाग घेतला. गेल्यावर्षीच्या स्पर्धेत 1.03 लाख विद्यार्थी सहभागी झाले होते. या स्पर्धेमध्ये विजयी म्हणून निवडण्यात आलेल्या विद्यार्थ्याला ‘परीक्षा पे चर्चा’ या कार्यक्रमामध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याशी संवाद साधण्याची संधी मिळणार आहे. यावर्षी तालकटोरा मैदानावरच्या कार्यक्रमामध्ये 50 दिव्यांग विद्यार्थी सहभागी होणार आहेत.
परीक्षासंबंधित विषयांवर केंद्रीय विद्यालय आणि सीबीएसईच्या शाळांमध्ये चित्रकला आणि भीत्तिचित्र स्पर्धेचंही आयोजन करण्यात आलं होतं. या स्पर्धेतून निवडण्यात आलेल्या जवळपास 725 भीत्तिचित्रांचे आणि चित्रांचे प्रदर्शन यावेळी करण्यात येणार आहे. मुलांशी संवाद साधण्यापूर्वी पंतप्रधान मोदी या प्रदर्शनाची पाहणी करणार आहेत.
कार्यक्रम अधिकाधिक विद्यार्थी केंद्रित करण्याच्या उद्देशाने यंदा प्रथमच या कार्यक्रमाचे संचलन विद्यार्थीच करणार आहेत. यासाटी चार केंद्रीय विद्यालयातील मुलांची निवड करण्यात आली आहे. या चारही मुलांची गेल्या वर्षी केंद्रीय विद्यालय संघटनेने आयोजित केलेल्या ‘एक भारत श्रेष्ठ भारत’ या वादविवाद स्पर्धेमध्य निवड झाली होती. या चारपैकी दोन मुलगे आणि दोन मुली आहेत.
यंदाच्या कार्यक्रमाचे स्वरूप: ‘परीक्षा पे चर्चा 2020’ मागील दोन कार्यक्रमांप्रमाणेच टाऊन हॉल स्वरूपामध्ये असणार आहे. यामध्ये पंतप्रधान शालेय विद्यार्थ्याशी नवी दिल्ली इथल्या तालकटोरा क्रीडामैदानावर संवाद साधणार आहेत. या कार्यक्रमाला मागील दोन वर्षात खूप मोठे यश मिळाले आहे. ’परीक्षा पे चर्चा’या कार्यक्रमामध्ये देशभरातून सुमारे दोन हजार विद्यार्थी सहभागी होणार आहेत.
या कार्यक्रमात सहभागी होण्यासाठी मुलांनी www.mygov.in या वेब साईटवर पुढील विषयांवर स्पर्धेत भाग घेतला होता.
कृतज्ञता- महान गोष्ट: आपल्या शैक्षणिक आयुष्यात एखाद्याने महत्वपूर्ण योगदान दिले आहे, असे वाटत असलेल्या व्यक्तीविषयी कृतज्ञता व्यक्त करणारा परिच्छेद लिहिणे.
भविष्यातल्या आपल्या आकांक्षा: आपण भविष्यात काय मिळवायचे ठरवले आहे, आशा आकांक्षा काय आहेत, त्याविषयी लिहिणे.
परीक्षेची परीक्षा: आदर्श परीक्षा प्रणाली कशी असावी, आपल्या सूचना, मते, सध्याच्या परीक्षा प्रणाली विषयी विचार मांडणे.
आपली कर्तव्ये यावर तुमची मते: नागरिक म्हणून आपली कर्तव्ये आणि आपण सर्वांना आपली कर्तव्ये पार पाडण्यासाठी कसे प्रेरित करू शकतो याविषयी लिहिणे.
संतुलन हे लाभदायी असते: अभ्यासाव्यतिरिक्त विद्यार्थी म्हणून अनेक गोष्टी करताना संतुलन कसे साधावे.
देशभरातलील सहावी ते बारावीच्या मुलांनी हा कार्यक्रम आवर्जुन पहावा, अशी विनंती मनुष्यबळ विकास मंत्रालयाने केली आहे. त्यासाठी दूरदर्शन  नभोवाणी वाहिन्या  यांच्यामार्फत कार्यक्रमाचे प्रक्षेपण आणि प्रसारण करण्यात येणार आहे.
पंतप्रधानांशी थेट संवाद साधण्याचा असा कार्यक्रम यापूर्वी 16 फेब्रुवारी, 2018 रोजी पहिल्यांदा तालकटोरा मैदानावर झाला होता. तर दुसरा भाग याच मैदानावर गेल्यावर्षी 29 जानेवारी रोजी झाला होता. गेल्यावर्षी हा कार्यक्रम देशभरातील 8.5 कोटी मुलांनी नभोवाणी आणि दूरचित्रवाणी यांच्या माध्यमातून ऐकला, पाहिला होता. तसेच वृत्तपत्रांनी आणि इलेक्ट्रॉनिक प्रसार माध्यमांनीही या कार्यक्रमाला खूप मोठ्या प्रमाणात प्रसिद्धी दिली होती. परीक्षा पे चर्चा कार्यक्रमाला ‘व्टिटर’ या समाज माध्यमावर 2.5 दशलक्ष इम्प्रेशन मिळाले होते. भारतीयांबरोबरच विदेशातल्या लोकांनाही या कार्यक्रमाला नावाजले होते.
M.Chopade/S.Bedekar/D.Rane
(Visitor Counter : 201