ai4bharat/Pralekha huggingface dataset:
पंतप्रधान कार्यालय
ग्लासगो येथे कॉप-26 शिखर परिषदेमध्ये ‘स्वच्छ तंत्रज्ञान नवोन्मेष आणि वापराला गती’ या विषयावर आयोजित सत्रात पंतप्रधानांचे भाषण
महामहिम
नमस्कार !
आज ‘वन सन, वन वर्ल्ड, वन ग्रीड’ चा प्रारंभ करताना तुम्हा सर्वांचे स्वागत आहे. ‘ वन सन, वन वर्ल्ड, वन ग्रीड’ या माझ्या मनात अनेक वर्षांपासून असलेल्या संकल्पनेला आज आंतरराष्ट्रीय सौर आघाडी आणि यूकेच्या ग्रीन ग्रीड उपक्रमामुळे एक ठोस रुप मिळाले आहे. महामहिम, औद्योगिक क्रांतीला जीवाश्म इंधनांमुळे उर्जा मिळाली होती. जीवाश्म इंधनांच्या वापरामुळे एकीकडे अनेक देश समृद्ध झाले खरे पण आपली पृथ्वी, आपल्या पर्यावरणाने समृद्धी गमावली आहे. जीवाश्म इंधनाच्या चढाओढीमुळे भौगोलिक- राजकीय तणाव देखील निर्माण झाले. आज तंत्रज्ञानाने आपल्याला एक चांगला पर्याय दिला आहे.
महामहिम,
आपल्याकडे हजारो वर्षांपूर्वी सूर्योपनिषदामध्ये सांगितले गेले आहे, ‘सूर्याद् भवन्ति भूतानि, सूर्येण पालितानि तु’ अर्थात सर्व काही सूर्यापासूनच उत्पन्न झाले आहे. सर्वांच्या उर्जेचा स्रोत सूर्य आहे आणि सूर्याच्या उर्जेमुळेच सर्वांचे पालनपोषण होत आहे. पृथ्वीवर ज्यावेळी जीवन निर्माण झाले त्यावेळेपासूनच सर्व प्राण्यांचे जीवनचक्र, त्यांची दिनचर्या, सूर्योदय आणि सूर्यास्ताशी संबंधित राहिले आहे. जोपर्यंत हा नैसर्गिक संबंध टिकून होता तोपर्यंत आपला ग्रह देखील निरोगी होता. मात्र, आधुनिक काळात मनुष्याने सूर्याद्वारे स्थापित चक्राच्या पुढे जाण्याच्या चढाओढीमध्ये नैसर्गिक संतुलन बिघडवले आणि आपल्या पर्यावरणाची खूप मोठी हानी देखील केली. जर आपल्याला निसर्गाशी संतुलित जीवनाचा संबंध प्रस्थापित करायचा असेल तर त्याचा मार्ग आपल्या सूर्याद्वारेच उजळला जाईल. मानवतेच्या भवितव्याचे संरक्षण करण्यासाठी आपल्याला पुन्हा एकदा सूर्यासोबत वाटचाल करावी लागेल.
महामहिम,
मानवजमातीकडून संपूर्ण वर्षभर जितक्या उर्जेचा वापर होत असतो तितकी उर्जा सूर्य एका तासात पृथ्वीला देत असतो आणि ही अगणित उर्जा पूर्णपणे स्वच्छ आहे, शाश्वत आहे. यामध्ये केवळ एकच समस्या आहे आणि ते म्हणजे सौर उर्जा केवळ दिवसाच उपलब्ध असते आणि हवामानावर देखील ती अवलंबून असते. ‘वन सन, वन वर्ल्ड, वन ग्रीड’ हा याच समस्येवरील तोडगा आहे. एका विश्वव्यापी ग्रीडमधून सर्व ठिकाणी कोणत्याही वेळी स्वच्छ उर्जा मिळत राहील. यामुळे साठवणुकीची गरज देखील कमी होईल आणि सौर उर्जा प्रकल्पांच्या उपयुक्ततेत देखील वाढ होईल. या रचनात्मक उपक्रमामुळे कर्ब पद भार आणि उर्जेचा खप कमी होईलच पण वेगवेगळ्या प्रदेशांदरम्यान आणि देशांदरम्यान सहकार्याची नवी दालने खुली होतील. वन सन, वन वर्ल्ड, वन ग्रीड आणि ग्रीन ग्रीड उपक्रमांच्या सामंजस्यामुळे एका संयुक्त आणि सशक्त वैश्विक ग्रीडची निर्मिती होऊ शकेल. आमची अंतराळ संस्था इस्रो जगाला एक सौर कॅल्क्युलेटर ऍप्लिकेशन देणार आहे अशी माहिती मी आज देत आहे. या कॅल्क्युलेटरने, उपग्रहांनी पाठवलेल्या माहितीच्या आधारे जगातील कोणत्याही भागाच्या सौर उर्जा क्षमतेचे मोजमाप करता येणार आहे. या ऍप्लिकेशनमुळे सौर प्रकल्पांचे स्थान निश्चित करण्यामध्ये मदत मिळणार आहे आणि यामुळे ‘ वन सन, वन वर्ल्ड, वन ग्रीड’ ला देखील बळकटी मिळेल.
महामहिम,
मी पुन्हा एकदा आयएसएचे अभिनंदन करतो आणि माझे मित्र बोरिस यांना त्यांच्या सहकार्याबद्दल खूप खूप धन्यवाद देतो. मी इतर सर्व देशांच्या नेत्यांच्या उपस्थितीबद्दल त्यांचे मनापासून आभार मानतो.
धन्यवाद!
निती आयोग
अटल इनोव्हेशन मिशनच्यावतीने भारतातील 75 यशस्वी उद्योजिकांची माहिती देणारे ‘कॉफी टेबल बुक’चे प्रकाशन
नीती आयोगाने अटल इनोव्हेशन मिशनअंतर्गत आज भारतातील 75 यशस्वी उद्योजिकांची माहिती असलेल्या ‘इनोव्हेशन्स फॉर यू’ या कॉफी टेबल बुकची चौथी आवृत्ती प्रकाशित केली.
या 75 उद्योजिकांना नीती आयोगाच्या अटल इनक्युबेशन सेंटर्स  द्वारे पाठिंबा दिला जातो. देश स्वातंत्र्याचे 75 वे वर्ष साजरे करत असताना, ‘इनोव्हेशन्स फॉर यू’ या मालिकेव्दारे विविध क्षेत्रातील स्टार्टअप्स समुदायांसाठी शाश्वत भविष्य निर्माण करण्यासाठी नवनवीन लागलेले शोध कशा पद्धतीने आकाराला येत आहेत हे दाखवले जाते.
‘इनोव्हेशन्स फॉर यू' म्हणजेच तुमच्यासाठी नवोन्मेषी कल्पना, ही एक ‘कॉफी टेबल' पुस्तकांची मालिका आहे. या पुस्तकाच्या 3 आवृत्ती यापूर्वी प्रसिद्ध झाल्या आहेत. पुस्तकात अटल इनक्युबेशन सेंटर्स, अटल कम्युनिटी इनोव्हेशन सेंटर्स आणि अटल न्यू इंडिया चॅलेंज, अटल इनोव्हेशन मिशन अंतर्गत तीन प्रमुख कार्यक्रमांद्वारे समर्थन केले जात असलेल्या स्टार्ट-अप्सच्या यशोगाथा आहेत. प्रत्येक आवृत्ती विविध क्षेत्रांमध्ये काम करणाऱ्या उद्योजकांच्या प्रवासाचे दर्शन घडवते आणि नवीन, नाविन्यपूर्ण उत्पादने, सेवा आणि पर्याय तयार करण्यासाठी समर्पित आहे. शाश्वत भविष्यासाठी अशी उत्पादने उपयुक्त ठरतात.
पहिली आवृत्ती आरोग्यसेवा क्षेत्रावर केंद्रित होती. दुसरा आवृत्ती कृषी आणि संलग्न क्षेत्रावर आधारित होती आणि तिसरी वाहतूक आणि गतिशीलता, या विषयावर काढण्यात आली. एआयएमने समर्थन दिलेल्या 2900 हून अधिक स्टार्टअप्सपैकी 850 हून अधिक स्टार्टअप्सचे नेतृत्व महिला करत आहेत.
या पुस्तकाचे प्रकाशन करताना अटल इनोव्हेशन मिशनचे डायरेक्टर डॉ.चिंतन वैष्णव म्हणाले, ‘नारी तू नारायणी’ ही आपल्या देशाची परंपरा आहे. ज्यांना भविष्यात या राष्ट्राचे नेतृत्व करण्याची इच्छा आहे, त्या सर्व महिलांना आम्ही हे पुस्तक समर्पित करतो. येत्या दशकात भारतात काम करणार्यांची संख्या जगामध्ये सर्वात मोठी असेल आणि भारताच्या आर्थिक आणि सामाजिक विकासात महिलांचा असणारा सहभाग महत्वाची भूमिका बजावेल.”
या पुस्तकाची लिंक : https://aim.gov.in/CTB-75-womenpreneurs-of-India.pdf
गृह मंत्रालय
अर्थमंत्र्यांच्या आजच्या घोषणांमुळे ग्रामीण अर्थव्यवस्था आणि पायभूत सुविधेला मोठ्या प्रमाणात चालना तसेच कोट्यावधी गरीब लोकं आणि स्थलांतरित मजुरांना रोजगार प्राप्त होईल : गृहमंत्री
आरोग्य, शिक्षण आणि व्यवसाय क्षेत्रासाठी आर्थिक पॅकेज गेम चेंजर ठरेल : अमित शहा
कोविड-19 ची परिस्थिती हाताळण्याच्या पंतप्रधान मोदींच्या नेतृत्वाने अनेक विकसित देशांना मागे टाकले : गृहमंत्री
नवी दिल्ली, 17 मे 2020
केंद्रीय गृह व्यवहार मंत्री अमित शहा यांनी आज जाहीर केलेल्या आर्थिक पॅकेजसाठी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांचे आभार मानले. ते म्हणाले, “आत्मनिर्भर भारताची कल्पना साकारताना मोदी सरकारच्या आजच्या घोषणा दीर्घकाळ टिकतील. या उपाययोजना आरोग्य, शिक्षण आणि व्यवसाय क्षेत्रासाठी गेम चेंजर सिद्ध होतील ज्यामुळे कोट्यवधी गरीब लोकांना रोजगार मिळेल.”
ग्रामीण भारताच्या निधीच्या वाटपाबाबत शहा म्हणाले की, “मोदी सरकारने मनरेगा अंतर्गत दिलेल्या अतिरिक्त 40,000 कोटी रुपयांमुळे केवळ गरीब आणि स्थलांतरित मजुरांच्या रोजगार निर्मितीसाठीच मदत मिळणार नाहीतर उपजीविकेची टिकाऊ साधनसंपत्ती निर्माण करायला देखील मदत मिळेल.” यामुळे आपल्या ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला आणि पायाभूत सुविधांना मोठ्या प्रमाणात चालना मिळेल असेही ते म्हणाले.
कोविड-19 ची परिस्थिती हाताळणाऱ्या पंतप्रधान मोदींच्या नेतृत्वाचे गृहमंत्र्यांनी कौतुक केले आणि म्हणाले की त्यांनी अनेक विकसित देशांना मागे टाकले आहे. “पंतप्रधानांनी भारताच्या आरोग्य क्षेत्राला बळकट आणि सुधारित करून भविष्यातील अशा कोणत्याही प्रकारच्या महामारीचा सामना करण्यासाठी सज्ज करण्याचा संकल्प केला आहे. मोदी सरकारने प्रत्येक जिल्ह्यात संसर्गजन्य रोग रुग्णालय ब्लॉक तयार करण्यासाठी, प्रयोगशाळेतील नेटवर्क आणि संनिरीक्षण ठेवणे आणि संशोधनास प्रोत्साहित करण्यासाठी भारताचा आरोग्य खर्च वाढविण्याचा निर्णय घेतला आहे. मला खात्री आहे की ही दूरदृष्टी वैद्यकीय क्षेत्रात भारताला पुढे नेईल ”, असे ते म्हणाले.
सार्वजनिक क्षेत्र उपक्रम धोरणाचा पुनर्विचार करण्याच्या निर्णयावर बोलताना, आयबीसी संबंधित उपाययोजनांद्वारे आणि कंपनी कायद्यातील डिक्रीमिलायझेशन  तरतुदींद्वारे व्यावसाय सुलभीकरणामध्ये आणखी सुधार करण्यावर लक्ष केंद्रित करतांना शाह म्हणाले की, असे निर्णय पंतप्रधान मोदींची भविष्यातील दृष्टी आणि आत्मनिर्भर भारता बाबतची वचनबद्धता दर्शवितात.
मोदी सरकारने राज्यांची कर्ज घेण्याची मर्यादा वाढविण्याचा निर्णय घेतला असून यामुळे त्यांना 4.28 लाख कोटी रुपयांची अतिरिक्त संसाधने मिळतील असे गृहमंत्री म्हणाले. यापूर्वीच राज्यांना देण्यात आलेल्या इतर निधींबद्दल बोलताना ते म्हणाले की केंद्राने एप्रिलमध्ये करांचे वितरण करून 46,038 कोटी रुपये; 12,390 कोटी रुपयांचे महसूल तूट अनुदान; आणि एसडीआरएफला 11,000 कोटींचा निधी दिला आहे.
पंतप्रधान कार्यालय
पंतप्रधानांनी जागतिक महायुद्धात इटलीमध्ये लढलेल्या भारतीय सैनिकांच्या स्मरणोत्सवात सहभागी शीख समुदाय आणि संस्थांच्या प्रतिनिधींची भेट घेतली
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी पहिल्या आणि दुसऱ्या महायुद्धात इटलीमध्ये लढलेल्या भारतीय सैनिकांच्या स्मरणोत्सवात सहभागी शीख समुदाय आणि संस्थांच्या प्रतिनिधींबरोबरच विविध संस्थांमधील समुदाय सदस्यांची भेट घेतली आणि त्यांच्याशी संवाद साधला.
या युद्धांमध्ये भारतीय जवानांनी दाखवलेल्या शौर्याप्रती पंतप्रधानांनी आदरांजली अर्पण केली.
पंतप्रधान कार्यालय
15 व्या ब्रिक्स शिखर परिषदेत पंतप्रधान सहभागी
नवी दिल्ली, 23 ऑगस्ट 2023
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी 23 ऑगस्ट 2023 रोजी दक्षिण आफ्रिकेच्या अध्यक्षतेखाली जोहान्सबर्ग येथे झालेल्या 15 व्या ब्रिक्स शिखर परिषदेत सहभागी झाले.
यावेळी नेत्यांनी जागतिक आर्थिक पुनर्प्राप्ती, आफ्रिका आणि ग्लोबल साउथबरोबर भागीदारी याबाबत फलदायी चर्चा केली तसेच ब्रिक्स अजेंड्यासंबंधी आतापर्यंतच्या प्रगतीचा आढावा घेतला.
आपल्या भाषणात पंतप्रधानांनी ब्रिक्सला बळकट करण्याचे आवाहन केले, ते असे:
B -  अडथळे दूर करेल
R - अर्थव्यवस्था पुनरुज्जीवित करेल
I - नवोन्मेषाला प्रोत्साहन देईल
C - संधी निर्माण करेल
S - भविष्याला आकार देईल
आपल्या भाषणात पंतप्रधानांनी पुढील मुद्दे अधोरेखित केले :
- संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेत सुधारणांसाठी ठोस कालमर्यादा निश्चित करण्याचे केले आवाहन
- बहुपक्षीय वित्तीय संस्थांमध्ये सुधारणा करण्याचे आवाहन केले
- जागतिक व्यापार संघटनेत सुधारणा करण्याचे आवाहन
- ब्रिक्सला त्याच्या विस्तारावर सर्वसहमती निर्माण करण्याचे केले आवाहन
- ब्रिक्सने ध्रुवीकरणाचा नव्हे तर एकतेचा जागतिक संदेश देण्याचे केले आवाहन
- ब्रिक्स स्पेस एक्सप्लोरेशन कंसोर्टियमची प्रस्तावित स्थापना
- ब्रिक्स भागीदारांना भारतीय डिजिटल सार्वजनिक पायाभूत सुविधा - भारतीय स्टॅक देऊ केले
- ब्रिक्स देशांमध्ये स्किल मॅपिंग, कौशल्य प्रशिक्षण आणि गतिशीलतेला प्रोत्साहन देण्याचे प्रस्तावित उपक्रम
- आंतरराष्ट्रीय बिग कॅट आघाडी अंतर्गत मार्जार कुळातल्या मोठ्या प्राण्यांच्या संरक्षणासाठी ब्रिक्स देशांचे प्रस्तावित संयुक्त प्रयत्न
- ब्रिक्स देशांमध्ये पारंपारिक औषधांचे भांडार स्थापन करण्याचा प्रस्ताव
- आफ्रिकन महासंघाच्या जी 20 च्या स्थायी सदस्यत्वाला पाठिंबा देण्याचे ब्रिक्स भागीदारांना केले आवाहन
S.Kakade/S.Kane/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com /PIBMumbai /pibmumbai
(
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय
केंद्रीय मंत्री डॉ जितेंद्र सिंह यांनी भारतातील पहिल्या स्वदेशात विकसित, परवडणाऱ्या, हलक्या, अल्ट्राफास्ट, हाय फील्ड , पुढच्या पिढीच्या तंत्रज्ञानावर आधारित मॅग्नेटिक रेझोनान्स इमेजिंग  स्कॅनरचा नवी दिल्ली येथे केला प्रारंभ
नवी दिल्ली, 1 ऑगस्ट 2023
केंद्रीय राज्यमंत्री  विज्ञान आणि तंत्रज्ञान; पंतप्रधान कार्यालय, कार्मिक, सार्वजनिक तक्रारी, निवृत्तीवेतन, अणुऊर्जा आणि अंतराळ राज्यमंत्री डॉ जितेंद्र सिंह यांनी आज भारतातील पहिल्या स्वदेशात विकसित, परवडणाऱ्या, हलक्या, अल्ट्राफास्ट, हाय फील्ड , पुढच्या पिढीच्या तंत्रज्ञानावर आधारित मॅग्नेटिक रेझोनान्स इमेजिंग  स्कॅनरचा नवी दिल्ली येथे प्रारंभ केला.
स्वदेशी एमआरआय स्कॅनर उपलब्ध करून दिल्याने, एमआरआय स्कॅनिंगची किंमत सामान्य माणसासाठी लक्षणीयरीत्या परवडणारी होईल अशी अपेक्षा आहे. तसेच सध्या उच्च दरात उपलब्ध असणारी एमआरआय स्कॅनिंग सुविधा सर्वसामान्यांच्या आवाक्यात येईल असे डॉ जितेंद्र सिंह यांनी याप्रसंगी बोलताना सांगितले. याशिवाय, आंतरराष्ट्रीय बाजारातून एमआरआय स्कॅनरच्या खरेदीतील भांडवली गुंतवणूक मोठ्या प्रमाणात कमी होईल आणि परकीय चलनाची मोठ्या प्रमाणात बचत होईल. यामुळे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचे दुहेरी उद्दिष्ट तसेच आत्मनिर्भरतेचे एकूण उद्दिष्ट पूर्ण होऊन भारतातील निदान उपकरणे आणि उपचारात्मक उत्पादने अत्याधुनिक बनतील असेही ते म्हणाले. येत्या काही वर्षात “मेक इन इंडिया-मेड फॉर द वर्ल्ड” असेल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.
राष्ट्रीय बायोफार्मा मिशन अंतर्गत, व्होक्सलग्रिड्स इनोव्हेशन्स प्रायव्हेट लिमिटेडने देशाची गरज पूर्ण करण्यासाठी कॉम्पॅक्ट, हलके, अत्याधुनिक एमआरआय स्कॅनर विकसित केला आहे, अशी माहिती डॉ जितेंद्र सिंह यांनी दिली.
जागतिक दर्जाचे एमआरआय स्कॅनर विकसित करण्यासाठी खर्च करण्यात आलेल्या 17 कोटी रुपयांपैकी 12 कोटी रुपये जैवतंत्रज्ञान उद्योग संशोधन सहाय्य परिषद  द्वारे प्रदान करण्यात आल्याचे डॉ जितेंद्र सिंह यांनी अधोरेखित केले.
S.Patil/S.Mukhedkar/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com /PIBMumbai /pibmumbai
(Visitor Counter : 70
संरक्षण मंत्रालय
भारतीय नौदलाचे तरकश जहाज सातव्या IBSAMAR सागरी सरावासाठी दक्षिण आफ्रिकेला पोहोचले
नवी दिल्ली, 12 ऑक्टोबर 2022
भारतीय नौदलाचे आयएनएस तरकश हे जहाज 10 ते 12 ऑक्टोबर 2022 दरम्यान होणाऱ्या भारतीय, ब्राझिलियन आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या नौदलांमधील सातव्या IBSAMAR संयुक्त बहुराष्ट्रीय सागरी सरावात सहभागी होण्यासाठी दक्षिण आफ्रिकेतील ग्रीकुरिया  येथे पोहोचले.
सहावा IBSAMAR सराव 1 ते 13 ऑक्टोबर 2018 या कालावधीत दक्षिण आफ्रिकेतील सायमन्स टाउन येथे आयोजित करण्यात आला होता.
भारतीय नौदलाचे प्रतिनिधित्व तेग श्रेणीचे क्षेपणास्त्र फ्रिगेट, INS तरकश, चेतक हेलिकॉप्टर आणि मरीन कमांडो फोर्सचे कर्मचारी करत आहेत.
IBSAMAR VII च्या बंदरावरील टप्प्यात व्यावसायिक देवाणघेवाण, जसे की क्षति नियंत्रण आणि अग्निशमन कवायती, व्हीबीएसएस /क्रॉस बोर्डिंग व्याख्याने आणि सैन्यांमधील परस्परसंवाद यांचा समावेश आहे.
संयुक्त सागरी सरावामुळे सागरी सुरक्षा , संयुक्त परिचालन प्रशिक्षण, सर्वोत्कृष्ट पद्धतींची देवाणघेवाण आणि समान सागरी धोक्यांना तोंड देण्यासाठी आंतरकार्यक्षमता निर्मिती मजबूत होईल.
S.Kane/V.Yadav/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com /PIBMumbai /pibmumbai
(Visitor Counter : 158
उपराष्ट्रपती कार्यालय
अभिजात भाषांच्या जतन आणि प्रोत्साहनाच्या गरजेवर उपराष्ट्रपतींनी दिला भर
नवी दिल्ली, 20 जानेवारी 2020
उपराष्ट्रपती एम व्यंकय्या नायडू यांनी अभिजात भाषांचे जतन आणि प्रोत्साहनाचे आवाहन केले आहे. या भाषा म्हणजे आपल्या इतिहासाचा आणि प्राचीन भारताच्या सांस्कृतिक मूल्यांचा झरोका आहेत असे ते म्हणाले.
नेल्लोर जिल्ह्यातल्या वेंकटचलम येथे तेलगू साहित्यिक, भाषा तज्ञ आणि साहित्यिकांशी त्यांनी आज संवाद साधला.
आपल्या अभिजात भाषा या आपल्या प्राचीन तत्ववेत्ते, कवी, महाकवी, विचारवंत यांच्या ज्ञानाचे आणि बुद्धीचे दर्शन घडवतात.
याचे जतन आपण केले नाही तर आपल्या लाभलेल्या मोलाच्या खजिन्याची किल्लीच आपण गमावून बसू असे त्यांनी सांगितले.
B.Gokhale/N.Chitale/P.Malandkar
(Visitor Counter : 106
वाणिज्य आणि उदयोग मंत्रालय
हस्तकला आणि जीआय  खेळणी गुणवत्ता नियंत्रण नियमांमधून वगळण्यात आली
नवी दिल्ली, 12 डिसेंबर 2020
देशातील मध्यम, छोट्या आणि सूक्ष्म खेळणी उत्पादन उद्योगांना चालना देण्यासाठी वाणिज्य व उद्योग मंत्रालया अंतर्गत कार्यरत उद्योग व अंतर्गत व्यापार संवर्धन विभागाने  खेळणी  द्वितीय सुधारणा आदेश, 2020 जारी केला आहे. विकास आयुक्तांकडे  नोंदणीकृत कारागीरांकडून तयार केलेल्या आणि विक्री केलेल्या वस्तूंना भारतीय मानक ब्युरोच्या परवान्याअंतर्गत मानक चिन्ह वापरण्यापासून सूट देण्यात आली आहे.
सुधारणा आदेश 2020 मध्ये, भौगोलिक संकेत म्हणून नोंदवलेल्या उत्पादनांना भारतीय खेळण्यांच्या मानदंडांचे पालन करण्यापासून आणि ब्यूरोकडून मानक चिन्ह परवान्याचा अनिवार्य वापर करण्यापासून सूट देण्यात आली आहे.
डीपीआयआयटीने यापूर्वी खेळण्यांचे प्रमाणीकरण आणि गुणवत्ता पालन यासाठी गुणवत्ता नियंत्रण आदेश जारी केले होते. 1 जानेवारी 2021 पासून हा आदेश लागू होईल. खेळण्यांचे दर्जेदार मानदंड कायम ठेवून खेळण्यांच्या उत्पादनाला प्रोत्साहन देणे हे या आदेशाचे उद्दिष्ट आहे.G.Chippalkatti/S.Mhatre/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 138
पंतप्रधान कार्यालय
आणखी एक महत्वाचा टप्पा गाठल्याबद्दल शास्त्रज्ञ आणि अभियंत्यांचे पंतप्रधानांकडून अभिनंदन
नवी दिल्ली, 31 ऑगस्ट 2023
आणखी एक महत्वाचा टप्पा गाठल्याबद्दल शास्त्रज्ञ आणि अभियंत्यांचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी अभिनंदन केले आहे. पहिल्या सर्वात मोठ्या स्वदेशी 700 मेगावॅट इलेक्ट्रिक क्षमतेच्या गुजरातमधील काक्रापार अणुऊर्जा प्रकल्प युनिट-3 ने पूर्ण क्षमतेने काम सुरू केले आहे.
एका X पोस्टमध्ये पंतप्रधान म्हणाले;
“भारताने आणखी एक महत्वाचा टप्पा गाठला आहे.
पहिला सर्वात मोठा स्वदेशी 700 मेगावॅट इलेक्ट्रिक क्षमतेच्या गुजरातमधील काक्रापार अणुऊर्जा प्रकल्प युनिट-3 ने पूर्ण क्षमतेने कार्य सुरू केले आहे. आपले शास्त्रज्ञ आणि अभियंत्यांचे अभिनंदन."R.Aghor/S.Chavan/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com /PIBMumbai /pibmumbai
(
अर्थ मंत्रालय
एटीएममधील रोख रक्कम
नवी दिल्ली, 24 जुलै 2018
देशातील काही एटीएममध्ये रोख रक्कम उपलब्ध नसल्याचे अहवाल वर्तमानपत्रांमध्ये प्रसारित झाले होते. केंद्र सरकारला त्याची कल्पना आहे. काही हंगामी कारणांमुळे देशात रोख रक्कमेची मागणी वाढल्यामुळे एटीएममधून मोठ्या प्रमाणावर रोख रक्कम आहरित करण्यात आली. परिणामी, काही काळ अशा एटीएममध्ये रोख रक्कम नसल्याची स्थिती निर्माण झाली होती. मात्र एटीएममध्ये पुरेशी रक्कम जमा करण्यासाठी चलन उपलब्ध असल्याचे सरकारने स्पष्ट केले आहे. देशात आजघडीला 18 जुलै 2018 रोजी प्राप्त माहितीनुसार 2.93 लाख कोटी रुपयांचे चलन उपलब्ध आहे अशी माहिती वित्त राज्यमंत्री प्रताप शुक्ला यांनी आज राज्यसभेत दिली.
N.Sapre/M.Pange/P.Malandkar
(Visitor Counter : 61
पंतप्रधान कार्यालय
ज्येष्ठ अभिनेते ऋषी कपूर यांच्या निधनाबद्दल पंतप्रधानांनी व्यक्त केला शोक
नवी दिल्ली, 30 एप्रिल 2020
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ज्येष्ठ अभिनेते ऋषी कपूर यांच्या निधनाबद्दल शोक व्यक्त केला आहे.
“बहुआयामी, लोकप्रिय आणि दिलखुलास... असे होते ऋषी कपूरजी. ते प्रतिभेने परिपूर्ण होते. मला आमच्यातील संवाद कायम लक्षात राहिल, समाज माध्यमांवरील चित्रपट आणि भारताच्या प्रगतीबाबत ते झपाटलेले होते. त्यांच्या जाण्याने दुख: होत आहे. त्यांचे कुटुंबीय व चाहते यांच्याप्रति मी सांत्वन व्यक्त करतो. ओम शांती", असे पंतप्रधानांनी आपल्या संदेशात म्हटले आहे.
B.Gokhale/S.Kelkar/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(
सांस्कृतिक मंत्रालय
स्वातंत्र्याच्या अमृतमहोत्सवाचा भाग म्हणून केंद्रीय मंत्री मीनाक्षी लेखी यांच्या हस्ते, ‘भारताच्या दुर्लक्षित महिला स्वातंत्र्यसेनानी’या विषयावरील चित्रमय पुस्तकाचे प्रकाशन
नवी दिल्ली, 27 जानेवारी 2022
स्वातंत्र्याच्या अमृतमहोत्सवाचा भाग म्हणून नवी दिल्लीत आज केंद्रीय सांस्कृतिक कार्य राज्यमंत्री मीनाक्षी लेखी यांच्या हस्ते “भारतातील अज्ञात महिला स्वातंत्र्यसेनानी या विषयावरील चित्रमय पुस्तकाचे प्रकाशन झाले. भारतातील प्रसिद्ध प्रकाशन संस्था, अमर चित्र कथा यांच्या सहकार्याने ही पुस्तक प्रकाशित करण्यात आले आहे.
स्वातंत्र्य आंदोलनात, ज्यांनी स्वातंत्र्याची ज्योत लोकांच्या मनात जागृत केली आणि आंदोलनाचे नेतृत्व केले, देशभर हा आंदोलनात अग्नि प्रज्वलित ठेवला अशा काही अज्ञात महिला स्वातंत्र्यसेनानीच्या जीवनकार्याचा गौरव या चित्रमय पुस्तकात करण्यात आला आहे, असे मीनाक्षी लेखी यावेळी म्हणाल्या. ज्यांनी वसाहतवादी साम्राज्याविरुद्ध लढा दिला अशा राण्यांची कथा यात आहे. तसेच ज्यांनी भारतमातेसाठी आपले आयुष्य वेचले, जीवाचे बलिदान दिले, अशा महिलांची कथाही यात आहे, असे त्या पुढे म्हणाल्या.
जर आपण भारताच्या गौरवशाली इतिहासाकडे नजर टाकली, तर आपल्या दिसेल की भारताच्या संस्कृतीत सुरुवातीपासूनच महिलांचा सन्मान केला जात असे, तिथे स्त्री-पुरुष भेदभावाला थारा नव्हता. अनेक पुराव्यांवरुनही ही सिद्ध झाले आहे की महिलांमध्ये प्रत्यक्ष रणभूमीवर लढण्याचे धैर्यही होते आणि शौर्यही ! असेही त्यांनी सांगितले. या पुस्तकातील काही वीर महिलांच्या कथा उद्धृत करत मीनाक्षी लेखी म्हणाल्या की साम्राज्यवादी ब्रिटिश शासनाविरोधात महिलांनीही पुरुषांच्या खांद्याला खांदा लावून विरोध प्रदर्शन केले होते. उदाहरण म्हणून त्यांनी राणी अब्बाक्का यांचे उदाहरण दिले, ज्यांनी कित्येक दशके पोर्तुगीज हल्ल्यांचा सामना केला. मात्र त्यांच्या दृष्टिकोनातून फारसा इतिहास कधी लिहिलाच गेला नाही, अशी खंत त्यांनी व्यक्त केली. आता मात्र, स्वातंत्र्याच्या अमृतमहोत्सवानिमित्त अशा अज्ञात नायक-नायिकांचे स्वातंत्र्यलढ्यातील योगदान, त्याग प्रकाशात आणले जात आहे, असे लेखी यांनी सांगितले.
या प्रकाशनाबद्दल त्यांनी अमर चित्रकथाच्या संघाचे आभार मानले. देशातील मुलांच्या चारित्र्य घडवण्यात आणि त्यांच्यावर संस्कार करण्यात, अमर चित्र कथेने महत्वाचे योगदान दिले आहे, असा उल्लेखही त्यांनी केला.
अमर चित्र कथाच्या सहकार्याने, देशातील स्वातंत्र्यलढ्यात योगदान दिलेल्या 75 अज्ञात नायक/नायिकांच्या जीवनकार्यावर चित्रमय पुस्तके प्रकाशित करण्याचा निर्णय, सांस्कृतिक कार्य मंत्रालयाने घेतला आहे. याच मालिकेतील दुसरी आवृत्ती 25 अज्ञान आदिवासी स्वातंत्र्य सेनानी यांच्यावर असून, त्याचे काम प्रगतीपथावर आहे. तिसरी आणि अंतिम आवृत्ती, इतर क्षेत्रातील 30 अज्ञात नायकांविषयीची असणार आहे.
S.Thakur/R.Aghor/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 234
नवीन आणि नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालय
सौर ऊर्जा क्षेत्रात सहकार्यासाठी भारत आणि उझबेकिस्तान यांच्यात सामंजस्य करार करायला केंद्रीय मंत्रिमंडळाची मान्यता
नवी दिल्ली, 20 जानेवारी 2021
सौर ऊर्जा क्षेत्रात सहकार्यासाठी भारत आणि उझबेकिस्तान यांच्यात सामंजस्य करार करायला पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखालील केंद्रीय मंत्रिमंडळाने मान्यता दिली आहे.
राष्ट्रीय सौर ऊर्जा संस्था , भारतीय नवीन व नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालय आणि आंतरराष्ट्रीय सौर ऊर्जा संस्था , उझबेकिस्तान यांची संशोधने / प्रात्यक्षिके / प्रायोगिक तत्त्वावरील प्रकल्प जाणून घेण्यावर मुख्य भर असून सौर फोटोव्होल्टिक, साठवण तंत्रज्ञान आणि तंत्रज्ञान हस्तांतरण यात मुख्यतः संशोधन होणार आहे.
परस्पर कराराच्या आधारे, उभय देश आंतरराष्ट्रीय सौर करारातील  सदस्य देशांमध्ये प्रायोगिक तत्त्वावरील प्रकल्पाची अंमलबजावणी आणि तैनातीचे काम करतील.U.Ujgare/V.Joshi/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(
पोलाद मंत्रालय
चक्रीय अर्थव्यवस्था मॉडेलमध्ये धातू क्षेत्र आघाडीवर असणे आवश्यक : ज्योतिरादित्य एम. सिंधीया
उत्तम वृद्धीदर गाठण्यासाठी भारतातील खनिज आणि धातू क्षेत्र सज्ज : पोलाद मंत्री
आपली बहुतांश नैसर्गिक संसाधने मर्यादित असल्यामुळे जगाने या दुर्मिळ संसाधनांचा वापर करण्यासाठी पर्यावरणाच्या दृष्टीने अनुकूल आणि आर्थिकदृष्ट्या व्यवहार्य मार्ग शोधणे महत्त्वाचे आहे, असे केंद्रीय पोलाद आणि नागरी विमान वाहतूक मंत्री ज्योतिरादित्य एम. सिंधीया यांनी सांगितले. भारतीय धातू संस्थेच्या दिल्ली विभागाने आयोजित केलेल्या 'चक्रीय अर्थव्यवस्था आणि संसाधन कार्यक्षमता' या विषयावरील आंतराराष्ट्रीय परिषदेत ते बोलत होते.
चक्रीय अर्थव्यवस्था हा संसाधनांचे जतन करण्याचा एकमेव मार्ग आहे यावर जगभरात एकमत दिसून आले आहे. मानवजातीचे भविष्य ‘ घेणे- तयार करणे -विल्हेवाट लावणे  मॉडेलवर म्हणजेच एकरेषीय अर्थव्यवस्थेवर बांधले जाऊ शकत नाही, हे आपण समजून घेतले पाहिजे, हे सिंदीया यांनी अधोरेखित केले. कमी वापर करणे, पुनर्प्रक्रिया, पुनर्वापर , पुनर्प्राप्त करणे, पुन्हा आरेखन करणे आणि पुनर्निर्मिती या सहा तत्वांचे पालन करून, व्यवसाय मॉडेलमध्ये अनुकूल आणि स्वीकाररार्ह असलेल्या धातू क्षेत्राला ,धातूंच्या नैसर्गिक क्षमतेव्यतिरिक्त, त्याचा व्यापक वापर लक्षात घेता चक्रीय अर्थव्यवस्था मॉडेलमध्ये आघाडीवर असणे आवश्यक आहे, असे त्यांनी सांगितले.
धातू उद्योग हा अत्यंत ऊर्जा-केंद्रित उद्योग आहे आणि त्यामुळे होणारे मोठ्या प्रमाणात कार्बन उत्सर्जन जागतिक समुदायासाठी एक मोठे आव्हान आहे त्यामुळे शून्य कार्बन उत्सर्जनाचे उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी आपल्याला नवीन तंत्रज्ञान स्वीकारावे लागेल, असे सिंधीया यांनी सांगितले. आपल्याला हे मान्य करावे लागेल की, तंत्रज्ञानाचे वर्चस्व असलेल्या आजच्या जगात, कोणतीही गोष्ट कचरा नाही आणि योग्य तंत्रज्ञानाचा अवलंब करून सर्व तथाकथित कचरा हा संपत्ती निर्मितीसाठी संसाधनांमध्ये रूपांतरित केला जाऊ शकतो, असे मंत्री म्हणाले.
स्वयंचलन, पायाभूत सुविधा, वाहतूक, अंतराळ आणि संरक्षण क्षेत्रात येऊ घातलेल्या तेजीला पाठबळ देण्यासाठी मागणीत अपेक्षित वाढ लक्षात घेऊन भारताचे खाण आणि धातू क्षेत्र सुदृढ विकासासाठी सज्ज आहे, असे त्यांनी सांगितले.
भारताने आर्थिक वर्ष 2022 मध्ये पोलाद उत्पादनाची स्थापित क्षमता 50% ने वाढवून 155 दशलक्ष टन केली आहे, ही क्षमता आर्थिक वर्ष 2014 मध्ये सुमारे 100 दशलक्ष टन होती.या आठ वर्षांच्या कालावधीत पोलादाचा दरडोई वापर आज जवळपास 50% वाढून 77 किलो पर्यंत गेला आहे.देशाच्या पायाभूत सुविधांच्या बळकटीकरणावर सरकारने लक्ष केंद्रित करण्यासोबतच भारत सरकारच्या गुंतवणूकदारस्नेही धोरणांमुळे पोलाद उद्योग स्थिर विकासाच्या मार्गावर आहे. खनिज आणि धातू क्षेत्रात क्रांतिकारक बदल घडवून आणले आहेत आणि आज भारत हा जगातील दुसरा सर्वात मोठा पोलाद उत्पादक देश आहे, असेही सिंधीया यांनी सांगितले.
संरक्षण मंत्रालय
कारंजा-उरण नौदल तळावर 2 मेगा वॅट क्षमतेच्या सौर ऊर्जा प्रकल्पाचे उद्घाटन
मुंबई, 21 जुलै 2020
पश्चिम नौदल कमांडच्या पहिल्या 2 मेगा वॅट क्षमतेच्या सौर ऊर्जा प्रकल्पाचे ई-उद्घाटन व्हाईस अॅडमिरल अजित कुमार, पीव्हीएसएम, एव्हीएसएम, व्हीएसएम, एडीसी यांच्या हस्ते सोमवारी, दि. 20 जुलै, 2020 रोजी करण्यात आले.
कारंजा-उरण इथल्या नौदल तळावर हा प्रकल्प स्थापित करण्यात आला आहे. या विभागातला हा सर्वात मोठा सौर ऊर्जा निर्मिती प्रकल्प आहे. हा प्रकल्प 100 टक्के स्वदेशी आहे. यासाठी वापरण्यात आलेले पॅनल स्वदेशामध्ये विकसित करण्यात आले आहेत. तसेच ट्रॅकिंग टेबल्स आणि इन्व्हर्टरही स्वदेशी बनावटीचे वापरण्यात आले आहेत. सूर्याच्या बदलत्या दिशेबरोबर सौर पॅनल्सची सांगड घालून, संगणकाच्या मदतीने परीक्षण आणि नियंत्रण करण्यासाठी ग्रिड एकमेकांना जोडण्यात आले आहेत.
या सौर प्रकल्पामुळे कारंजा-उरण नौदल स्थानकाची वीजेची आवश्यकता पूर्ण होवू शकणार आहे. अक्षय, नवीकरणीय ऊर्जेच्या स्त्रोताचा पूर्णपणे वापर करण्याच्या दिशेने भारतीय नौदलाने टाकलेले हे महत्वपूर्ण पाऊल आहे.B.Gokhale/S.Bedekar/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 106