गृह आणि शहरी व्यवहार मंत्रालय
स्वच्छ भारत नागरी अभियानामुळे 2014 मध्ये महानगरपालिकांच्या घनकचऱ्यावरील शास्त्रीय प्रक्रियेचे प्रमाण 18% वरून वाढून 70% झाले
नवी दिल्ली, 6 डिसेंबर 2021
स्वच्छ भारत नागरी अभियान सुरु झाल्यामुळे सर्व शहरांनी त्यांच्या महानगरपालिका क्षेत्रात निर्माण होणाऱ्या घनकचऱ्याची शास्त्रीय पद्धतीने विल्हेवाट लावण्यास सुरुवात केली आहे. परिणामी, आतापर्यंत महानगरपालिकांच्या क्षेत्रातील घन कचऱ्याची शास्त्रीय पद्धतीने विल्हेवाट लावण्याचे प्रमाण 18% वरून वाढून 70% झाले आहे. देशात शहरी भागात प्रक्रिया झालेल्या आणि न झालेल्या कचऱ्याचे तपशील परिशिष्टात दिले आहेत. स्वच्छ भारत नागरी अभियानाअंतर्गत, भारत सरकार शहरी भागातील सर्व कचरा टाकण्याच्या मोठ्या जागांवर महानगरपालिका क्षेत्रातील कचऱ्याचे व्यवस्थापन, घनकचऱ्यावरील प्रक्रिया, बांधकाम तसेच तोडकाम यातून निर्माण होणारा कचरा यांचे व्यवस्थापन तसेच जैवप्रक्रिया यासाठी लागणाऱ्या पायाभूत सुविधा उभारण्यासाठी अतिरिक्त केंद्रीय मदत पुरवीत असते. आतापर्यंत,स्वच्छ भारत नागरी अभियानाअंतर्गत घन कचरा व्यवस्थापनासाठी देशातील राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांना 6,375 कोटी 17 लाख रुपयांचा निधी देण्यात आला आहे. या निधीचा उपयोग, कचऱ्यापासून खतनिर्मिती प्रकल्प, साहित्य पुनर्प्राप्ती सुविधा, कचऱ्यापासून वीजनिर्मिती, शोष खड्डे इत्यादी सुविधा उभारण्यासाठी केला जात आहे. नुकत्याच 1 ऑक्टोबर 2021 पासून सुरु करण्यात स्वच्छ भारत नागरी अभियान 2.0 मध्य अभियानाच्या काळात मुख्यतः देशातील शहरांना कचरामुक्त करण्यावर लक्ष केंद्रित करण्यात आले आहे.
महाराष्ट्रामध्ये शहरी भागात एकूण 22,401 मेट्रिक टन घन कचरा रोज निर्माण होत असून त्यापैकी 20,609 मेट्रिक टन कचऱ्यावर प्रक्रिया केली जाते तर 1,792 मेट्रिक टन कचरा प्रक्रियेविना टाकला जातो आहे.
देशाच्या शहरी भागातील प्रक्रिया केलेल्या आणि न केलेल्या कचऱ्याचे राज्य/केंद्रशासित प्रदेश निहाय तपशील 
|
|
S. No.
|
|
States/UTs
|
|
Total Waste generation

|
|
Treated Waste

|
|
Untreated Waste

|
|
1
|
|
A&N Islands
|
|
55
|
|
47
|
|
8
|
|
2
|
|
Andhra Pradesh
|
|
6,063
|
|
4,123
|
|
1,940
|
|
3
|
|
Arunachal Pradesh
|
|
201
|
|
50
|
|
151
|
|
4
|
|
Assam
|
|
1,054
|
|
664
|
|
390
|
|
5
|
|
Bihar
|
|
4,734
|
|
852
|
|
3,882
|
|
6
|
|
Chandigarh
|
|
541
|
|
541
|
|
0
|
|
7
|
|
Chhattisgarh
|
|
1,650
|
|
1,650
|
|
0
|
|
8
|
|
Dadra & Nagar Haveli and Daman &Diu
|
|
54
|
|
47
|
|
7
|
|
9
|
|
Delhi
|
|
10,823
|
|
8,875
|
|
1,948
|
|
10
|
|
Goa
|
|
136
|
|
99
|
|
37
|
|
11
|
|
Gujarat
|
|
9,228
|
|
8,582
|
|
646
|
|
12
|
|
Haryana
|
|
5,316
|
|
3,934
|
|
1,382
|
|
13
|
|
Himachal Pradesh
|
|
326
|
|
326
|
|
0
|
|
14
|
|
Jammu & Kashmir
|
|
949
|
|
361
|
|
588
|
|
15
|
|
Ladakh
|
|
13
|
|
0
|
|
13
|
|
16
|
|
Jharkhand
|
|
1,978
|
|
1,266
|
|
712
|
|
17
|
|
Karnataka
|
|
6,158
|
|
4,064
|
|
2,094
|
|
18
|
|
Kerala
|
|
2,400
|
|
2,208
|
|
192
|
|
19
|
|
Madhya Pradesh
|
|
5,906
|
|
5,788
|
|
118
|
|
20
|
|
Maharashtra
|
|
22,401
|
|
20,609
|
|
1,792
|
|
21
|
|
Manipur
|
|
8
|
|
1
|
|
7
|
|
22
|
|
Meghalaya
|
|
1
|
|
0
|
|
1
|
|
23
|
|
Mizoram
|
|
196
|
|
2
|
|
194
|
|
24
|
|
Nagaland
|
|
119
|
|
0
|
|
119
|
|
25
|
|
Odisha
|
|
1,904
|
|
1,333
|
|
571
|
|
26
|
|
Puducherry
|
|
275
|
|
0
|
|
275
|
|
27
|
|
Punjab
|
|
4,054
|
|
2,392
|
|
1,662
|
|
28
|
|
Rajasthan
|
|
6,741
|
|
1,753
|
|
4,988
|
|
29
|
|
Sikkim
|
|
70
|
|
20
|
|
50
|
|
30
|
|
Tamil Nadu
|
|
12,464
|
|
6,606
|
|
5,858
|
|
31
|
|
Telangana
|
|
10,126
|
|
8,708
|
|
1,418
|
|
32
|
|
Tripura
|
|
326
|
|
176
|
|
150
|
|
33
|
|
Uttar Pradesh
|
|
14,861
|
|
11,592
|
|
3,269
|
|
34
|
|
Uttarakhand
|
|
1,553
|
|
870
|
|
683
|
|
35
|
|
West Bengal
|
|
7,876
|
|
788
|
|
7,088
|
|
Total
|
|
1,40,557
|
|
98,324
|
|
42,233
केंद्रीय गृहनिर्माण आणि नागरी व्यवहार राज्यमंत्री कौशल किशोर यांनी आज राज्यसभेत लिखित उत्तराद्वारे ही माहिती दिली.
S.Patil/S.Chitnis/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 160