ai4bharat/Pralekha huggingface dataset:
राजकीय, सुरक्षा, आर्थिक, कनेक्टिव्हिटी आणि लोकांमधील परस्पर संबंधांसह द्विपक्षीय सहकार्यातील प्रगतीचे त्यांनी केले सकारात्मक मूल्यांकन .
डिजिटल पेमेंट, संस्कृती आणि कृषी क्षेत्रातील सहकार्य यावरील 3 सामंजस्य करारांच्या देवाणघेवाणीचे त्यांनी केले स्वागत
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी बांगलादेशच्या पंतप्रधान शेख हसीना यांच्यासोबत द्विपक्षीय बैठक घेतली. पंतप्रधान हसीना 9-10 सप्टेंबर 2023 रोजी होणाऱ्या G-20 नेत्यांच्या शिखर परिषदेत सहभागी होण्यासाठी अतिथी देश म्हणून भारताला भेट देत आहेत.
दोन्ही नेत्यांनी राजकीय आणि सुरक्षा सहकार्य, सीमा व्यवस्थापन, व्यापार आणि कनेक्टिव्हिटी, जलसंपदा, वीज आणि ऊर्जा, विकास सहकार्य, सांस्कृतिक आणि लोकांमधील संबंध यासह द्विपक्षीय सहकार्याच्या सर्व पैलूंवर चर्चा केली. प्रदेशातील सध्याच्या घडामोडी तसेच बहुपक्षीय मंचावरील सहकार्यावरही यावेळी चर्चा झाली.
चट्टोग्राम आणि मोंगला बंदरांचा वापर आणि भारत-बांग्लादेश मैत्री पाईपलाईन कार्यान्वित करण्यासंबंधी कराराचे या नेत्यांनी स्वागत केले. त्यांनी भारतीय रुपयांमध्ये द्विपक्षीय व्यापार करार कार्यान्वित केल्याबद्दल कौतुक केले आणि दोन्ही देशांच्या व्यापारी समुदायाला ही व्यवस्था वापरण्यासाठी प्रोत्साहित केले.
सर्वसमावेशक आर्थिक भागीदारी करारावर वाटाघाटी सुरू करण्यासाठी दोन्ही देश उत्सुक असून यामध्ये वस्तू, सेवा आणि गुंतवणुकीचे संरक्षण आणि संवर्धन यांचा समावेश आहे.
विकास सहकार्य प्रकल्पांच्या अंमलबजावणीबद्दल समाधान व्यक्त करून, नंतरच्या सोयीस्कर तारखेला पुढील प्रकल्पांचे संयुक्त उद्घाटन करण्याबाबत त्यांनी सहमती दर्शवली.
i आगरतळा-अखौरा रेल्वे लिंक
ii मैत्री वीज संयंत्राचे युनिट- II
iii खुलना-मोंगला रेल्वे लिंक
त्यांनी द्विपक्षीय सहकार्य मजबूत करण्यासाठी खालील सामंजस्य करारांच्या देवाणघेवाणीचे स्वागत केले:
i नॅशनल पेमेंट कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया आणि बांग्लादेश बँक यांच्यात डिजिटल पेमेंट व्यवस्थेतील सहकार्याबाबत सामंजस्य करार.
ii 2023-2025 साठी भारत आणि बांगलादेश दरम्यान सांस्कृतिक देवाणघेवाण कार्यक्रमाच्या नूतनीकरणाबाबत सामंजस्य करार.
iii भारतीय कृषी संशोधन परिषद आणि बांगलादेश कृषी संशोधन परिषद यांच्यात सामंजस्य करार.
प्रादेशिक परिस्थितीच्या संदर्भात, पंतप्रधान मोदी यांनी म्यानमारमधील राखीन राज्यातून विस्थापित झालेल्या दहा लाखांहून अधिक लोकांना आश्रय दिल्याबद्दल बांगलादेशचे कौतुक केले आणि निर्वासितांच्या सुरक्षित आणि शाश्वत मायदेशी परतण्याप्रति भारताच्या विधायक आणि सकारात्मक दृष्टिकोनाची माहिती दिली.
बांगलादेशने अलिकडेच जाहीर केलेल्या हिंद-प्रशांत दृष्टिकोनाचे भारताने स्वागत केले. उभय नेत्यांनी त्यांचे व्यापक सहभाग आणखी वाढवण्यासाठी यापुढेही एकत्र काम करण्याबाबत सहमती दर्शवली.
माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय
हेमा मालिनी यांना भारतीय चित्रपट व्यक्तिमत्व पुरस्कार प्रदान
पणजी, 20 नोव्हेंबर 2021
समाजातील विविध स्तरांमधील चित्रपट रसिकांच्या अनेक पिढ्यांना आपल्या सौदर्यांने आणि अभिनयाने भुरळ घालणाऱ्या या दिग्गज अभिनेत्रीने हा पुरस्कार स्वीकारताना, इतका प्रतिष्ठेचा पुरस्कार देऊन गौरव केल्याबद्दल महोत्सवाचे आभार मानले. या वर्षाचा भारतीय चित्रपट व्यक्तिमत्व 2021 हा पुरस्कार स्वीकारत असताना मला अतिशय आनंद होत आहे, असे त्या म्हणाल्या.
तरुण आणि उदयोन्मुख प्रतिभावंतांच्या प्रतिभेला न्याय देण्यासाठी ‘उद्याचे 75 सर्जनशील प्रतिभावंत’ या स्पर्धेच्या माध्यमातून करत असलेल्या प्रयत्नांबद्दल या ज्येष्ठ अभिनेत्रींनी इफ्फीची प्रशंसा केली. आपल्या सर्जनशील तरुणांना या आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठाच्या माध्यमातून प्रोत्साहन देऊन इफ्फी अतिशय उल्लेखनीय कार्य करत आहे, असे त्या म्हणाल्या.
यावेळी 52व्या इफ्फीमधील मुख्य परीक्षक इराणी चित्रपट निर्माते रखशान बेनीतेमाद आणि चित्रपट निर्माते आणि दिग्दर्शक स्टीफन वुली, चित्रपट निर्माते सीरो ग्वेरा, विमुक्ती जयसुंदरा आणि नीला माधव पंडा यांच्यासह परीक्षक मंडळांमधील इतर सदस्यांचा देखील यावेळी सत्कार करण्यात आला.
याशिवाय या सोहळ्यामध्ये इंडियन पॅनोरमा आणि इफ्फीसोबतच आयोजित करण्यात आलेल्या ब्रिक्स चित्रपट महोत्सवाच्या परीक्षकांचा देखील एका छायाचित्रांच्या कोलाजद्वारे परिचय करून देण्यात आला.Jaydevi PS/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 120
पर्यावरण, वन एवं जलवायु परिवर्तन मंत्रालय
मंत्रालयाची सर्व प्रादेशिक कार्यालये एकाच छताखाली आणली
19 एकात्मिक प्रादेशिक कार्यालये 1 ऑक्टोबरपासून कामकाज सुरु करतील
पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाच्या आदेशाशी संबंधित निष्कर्ष सुधारित, वेळेवर आणि प्रभावी पद्धतीने साध्य करण्याच्या उद्देशाने आणि हितधारकांपर्यंत ते पोहचवण्यासाठी , समन्वित कृती हाती घेण्यासाठी आणि उपलब्ध संसाधनांच्या उचित वापर करण्याच्या उद्देशाने पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाने 19 एकात्मिक प्रादेशिक कार्यालये  स्थापन करायला मंजुरी दिली आहे. ही कार्यालये 1 ऑक्टोबर 2020 पासून कामकाज सुरु करतील.
प्रादेशिक कार्यान्वित मुख्यालय विभागातील 10 प्रादेशिक कार्यालये, भारतीय वन सर्वेक्षण विभागाची 4 प्रादेशिक कार्यालये, राष्ट्रीय व्याघ्र संरक्षण प्राधिकरणाची 3 प्रादेशिक केंद्र , केंद्रीय प्राणीसंग्रहालय प्राधिकरण  ची 4 कार्यालये आणि वन्यजीव गुन्हेगारी नियंत्रण ब्युरो  ची 5 प्रादेशिक कार्यालये आणि 3 उप-प्रादेशिक कार्यालयांमध्ये उपलब्ध मनुष्यबळ आणि इतर संसाधनांची पुनर्नियुक्ती करून एकात्मिक प्रादेशिक कार्यालये स्थापन केली जातील आणि त्यांचे अधिक बळकटीकरण केले जाईल. अशा प्रकारे, प्रत्येक एकात्मिक प्रादेशिक कार्यालयामध्ये विद्यमान प्रादेशिक कार्यालय / पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालय, भारतीय वन सर्वेक्षण ,राष्ट्रीय व्याघ्र संरक्षण प्राधिकरण, केंद्रीय प्राणीसंग्रहालय प्राधिकरण आणि वन्यजीव गुन्हेगारी नियंत्रण ब्युरोचे प्रतिनिधित्व वेळोवेळी उपलब्ध असेल.
19 आयआरओची मुख्यालये आणि कार्यक्षेत्र खालीलप्रमाणे असेल :-
|
|
अनु क्र.
|
|
आयआरओचे मुख्यालय
|
|
कार्यक्षेत्रांतर्गत राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेश
|
|

|
|
शिलाँग
|
|
मणिपूर, मेघालय, मिझोरम, त्रिपुरा
|
|

|
|
भुवनेश्वर
|
|
ओदिशा
|
|

|
|
बंगळुरू
|
|
कर्नाटक, केरळ, गोवा, लक्षद्वीप
|
|

|
|
चेन्नई
|
|
तामिळनाडू, पुडुचेरी, अंदमान आणि निकोबार बेटे
|
|

|
|
लखनौ
|
|
उत्तर प्रदेश
|
|

|
|
भोपाळ
|
|
मध्य प्रदेश
|
|

|
|
नागपूर
|
|
महाराष्ट्र
|
|

|
|
चंदीगड
|
|
चंदीगड, हरियाणा, पंजाब
|
|

|
|
देहरादून
|
|
उत्तराखंड
|
|

|
|
जयपूर
|
|
राजस्थान, दिल्ली
|
|

|
|
गांधी नगर
|
|
गुजरात, दमण आणि दीव, दादरा आणि नगर हवेली
|
|

|
|
विजयवाडा
|
|
आंध्र प्रदेश
|
|

|
|
रायपूर
|
|
छत्तीसगड
|
|

|
|
हैदराबाद
|
|
तेलंगणा
|
|

|
|
सिमला
|
|
हिमाचल प्रदेश
|
|

|
|
कोलकाता
|
|
पश्चिम बंगाल, सिक्किम
|
|

|
|
गुवाहाटी
|
|
आसाम, नागालँड, अरुणाचल प्रदेश
|
|

|
|
जम्मू
|
|
लडाख, जम्मू आणि काश्मीर
प्रत्येक एकात्मिक प्रादेशिक कार्यालयाच्या प्रमुखांना पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाचे "प्रादेशिक अधिकारी" म्हटले जाईल. वरील सर्व 19 एकात्मिक प्रादेशिक कार्यालये  मंत्रालयाच्या आदेशाशी संबंधित निष्कर्ष साध्य करण्यासाठी पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाचे एकात्मिक प्रादेशिक युनिट म्हणून काम करतील.
माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय
‘फार फ्रॉम अस’च्या माध्यमातून निर्वासितांच्या समस्येचे विश्लेषण करण्याचा प्रयत्न-दिग्दर्शक वेरेना कुरी आणि लॉरा बायरब्रॉर
‘फिलिंग्स टू टेल’ हा लोकांच्या भावनेसंबंधी चित्रपट - वेन ली
(गोवा, 23 नोव्हेंबर 2019
‘फार फ्रॉम अस’ सिनेमाच्या माध्यमातून निर्वासितांच्या समस्येचे विश्लेषण करण्याचा प्रयत्न आम्ही केला आहे. सध्या विस्थापितांचा विषय नैसर्गिक चर्चेचा विषय बनला आहे. कुठलाही देश अशा परिस्थितीतून जाऊ शकतो, असे या चित्रपटाचे दिग्दर्शक वेरेना कुरी यांनी आज इफ्फी 2019 मध्ये पत्रकार परिषदेत सांगितले.
आम्ही हा चित्रपट जर्मनी, ब्राझील आणि अर्जेटिनामध्ये प्रदर्शित केला आहे. जर्मन लोकंही विस्थापितांच्या समस्येला सामोरे गेले आहेत त्यामुळे त्यांनाही हा चित्रपट परका वाटणार नाही, असे त्या म्हणाल्या.
त्यांच्या चमूमध्ये पुरूष आहेत का याबाबत विचारले असता वेरेना हसून म्हणाल्या की, एका लहान मुलाबरोबर जंगलात चित्रपट बनवण्याचा हा प्रयत्न होता. चमूमध्ये सहभागी झालेले पुरुष हे आमचे उत्तम मित्र होते, ते आमच्या सैनिकांप्रमाणे होते.
आईचे कर्तव्य आणि इच्छा यामधील संघर्ष या चित्रपटात दाखविण्यात आला आहे. या चित्रपटातील पात्रं ब्राझील सीमेजवळ राहत असल्यामुळे ती जर्मन, पोर्तुगीज आणि स्पॅनिश भाषा बोलतात. जे आपल्याला वाटते तेच या चित्रपटातील पात्रांना वाटते, असे चित्रपटाच्या सहदिग्दर्शिका लॉरा बायरब्रॉर यांनी सांगितले.
‘फिलिंग्स टू टेल’ हा चित्रपट एका कलाकाराची कथा आहे. ज्याला वास्तव जग सोडून खेड्यात जायची इच्छा आहे. खेड्यातील काळ मागे जाणारा आहे तर वास्तव जगातला काळ पुढे जातो असे त्या म्हणाल्या. या चित्रपटाच्या निर्मितीचा अनुभव सांगताना वेन ली म्हणाल्या की, मला अनेक मित्रांनी प्रेम कथा लिहायला सांगितले पण मला माझ्या या स्वत:च्या भावना कथेत मांडायच्या होत्या. आपणा सर्वांना वास्तव जगातून बाहेर पडावे असे वाटत असते. तुम्हाला नाट्यपूर्ण कथा लिहायची गरज नसते. लोकं आणि त्यांच्या भावनांची साधी आणि सोपी कथा मी लिहिली आहे, असे त्यांनी सांगितले. चीनमध्ये चित्रपटासाठी अर्थ पुरवठा मिळवणे कठीण असते. सरतेशेवटी माझ्या कुटुंबांनी माझ्यावर विश्वास ठेवून हा चित्रपट बनवण्यासाठी आर्थिक मदत केली, असेही त्या म्हणाल्या.
G.Chippalkatti/S.Kane/P.Kor
मंत्रिमंडळ
केंद्रीय मंत्रिमंडळाला मोटार वाहन  विधेयक 2019 मधील सुधारणांविषयी माहिती देण्यात आली
नवी दिल्ली, 8 जानेवारी 2020
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखालील केंद्रीय मंत्रिमंडळाला राज्यसभेने मंजूर केलेल्या मोटार वाहन  विधेयक 2019 मध्ये केलेल्या सुधारणांविषयी माहिती दिली.
या दुरुस्ती केंद्र सरकारकडून राष्ट्रीय वाहतूक धोरण तसेच माल आणि प्रवाशांच्या राष्ट्रीय, बहुआयामी आणि आंतरराज्यीय वाहतुकीच्या योजना तयार करताना राज्य सरकारांची संमती सुनिश्चित करेल.
पार्श्वभूमी:-
24 जून, 2019 रोजी झालेल्या केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत मोटार वाहन  विधेयक पुन्हा लोकसभेत मांडण्यास मान्यता देण्यात आली होती. हे विधेयक 23 जुलै 2019 रोजी लोकसभेत मंजूर झाले. त्यानंतर 31 जुलै 2019 रोजी हे विधेयक राज्यसभेत मांडण्यात आले आणि त्याच दिवशी काही दुरुस्तींसह ते मंजूर झाले. त्यानंतर या दुरुस्त्यांसह हे विधेयक ऑगस्टमध्ये लोकसभेत सादर करण्यात आले आणि त्याच दिवशी संमत करण्यात आले.
B.Gokhale/S.Mhatre/P.Malandkar
(Visitor Counter : 118
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय
दक्षिण आणि पूर्व आशियाई अनुवांशिकतेच्या अभ्यासासाठी नेपाळच्या जनुकीय विविधतेचा अभ्यास महत्त्वाचा - नेपाळी लोकसंख्येमधील जनुकीय विविधतेला स्थलांतर कारणीभूत असल्याचा संशोधनाचा निष्कर्ष
दक्षिण आणि पूर्व आशियाई अनुवांशिकतेच्या अभ्यासासाठी अनुवांशिक विविधता, नेपाळची लोकसंख्या आणि त्याचा प्राचीन इतिहास समजून घेण्यासाठी, विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभागाची स्वायत्त संस्था लखनौ येथील बिरबल साहनी पुरातत्वशास्त्र संस्थेच्या शास्त्रज्ञांनी नेपाळच्या अनेक लोकांच्या उगमाचा माइटोकॉन्ड्रियल डीएनए अभ्यास केला. प्रागैतिहासिक हिमालयीन लोकसंख्येच्या उत्पत्तीची पुनर्रचना करणारा, नेपाळी लोकसंख्येमध्ये जनुकीय विविधतेत योगदान देणारे अनुवांशिक प्रवाह, स्वतःच्याच टोळीतील विवाह, मिश्रण, विलगीकरण आणि नैसर्गिक निवड स्पष्ट करण्यात हा अभ्यास मदत करतो. तसेच
सध्याच्या नेपाळी लोकसंख्येच्या युरेशियन वंशाच्या स्थलांतराच्या घटनांवर प्रकाश टाकतो.
लोकसंख्येच्या अनुवांशिक अभ्यासानुसार, तिबेटी-बर्मन समुदाय हे पूर्व-ऐतिहासिक हिमालयीन रहिवासी होते. त्यांचा पूर्व आशियाई वंश तिबेटमधून सुमारे 8 केवायए  अश्मयुगाच्या शेवटच्या काळातील स्थलांतरात सापडतो,
आधुनिक मानवाचा उगम आफ्रिकेमध्ये सुमारे 200000 वर्षांपूर्वी  उगम आणि 60 ते 70 केवायए दरम्यान तो आफ्रिकेतून स्थलांतरित झाला हे सर्वमान्यपणे स्वीकारले जाते. या प्रक्रियेत अनेक संस्कृती निर्माण झाल्या, प्रत्येकाचा स्वतःचा असा उत्क्रांतीचा इतिहास आहे. अनुवांशिक प्रवाह, एकाच टोळीत विवाह, मिश्रण, विलगीकरण आणि नैसर्गिक निवड या काही उत्क्रांतीच्या प्रक्रिया आहेत. जगभरातील मानवी लोकसंख्येमध्ये अनुवांशिक विविधतेमध्ये याने योगदान दिले आहे. यात अनुवांशिक रोग, संसर्गजन्य रोग, औषधांना उपचारात्मक प्रतिसाद आणि इतर परिस्थितींचा समावेश आहे. जगातील सर्वात श्रीमंत वांशिक, सांस्कृतिक, भाषिक आणि सामाजिक विविधता असलेल्या आणि अनेक मानववंशशास्त्रीयदृष्ट्या परिभाषित लोकसंख्या असलेल्या नेपाळसारख्या देशात या घटना समजून घेणे अत्यंत उपयुक्त आहे. त्यात पूर्व आशियाई  सारखीच लोकसंख्या आहे; काही दक्षिण आशियाई लोकांसारखे आहेत आणि काही पश्चिम युरेशियन लोकांसारखे आहेत. पश्चिम आणि पूर्व हिमालयामधील सेतू म्हणून काम करत, दक्षिण आणि पूर्व आशियाई अनुवांशिक वंश समजून घेण्यासाठी नेपाळ, एक अद्वितीय पट प्रदान करतो.
नेपाळमधील अतिशय उंचीवरील शेर्पा लोकसंख्या वगळता, नेपाळमधील बहुतेक तिबेटी-बर्मन भाषिक समुदायांमध्ये तिबेट, म्यानमार आणि दक्षिण आशियातील महत्त्वपूर्ण अनुवांशिक योगदान आहे. ते आग्नेय तिबेट, ईशान्य भारत, भारत , म्यानमार आणि थायलंड या उत्तरेकडील लोकसंख्येशी सामायिक वंशज दर्शवतात, असे शास्त्रज्ञांना आढळून आले.
यापैकी काही वंश सुरुवातीच्या मिश्रणाची साक्ष देतात आणि भारतातील उत्तराखंड इथल्या काही हिमालयीन लोकसंख्येसह अनेक नेपाळी लोकसंख्येमध्ये ते व्यापक प्रमाणावर मिसळलेले आहेत. ह्युमन जेनेटिक्स जर्नलमध्ये प्रकाशित केलेला अभ्यास, हिमालयाच्या दक्षिणेकडील तिबेटी-बर्मन लोकसंख्येच्या जटिलतेचे विश्लेषण करण्यासाठी एक पाऊल पुढेच असून अधिक लोकसंख्येचा समावेश करण्यासाठी तसेच इतर अनुवांशिक खुणांचा वापर करून पुढील अभ्यासाची आवश्यकता दर्शवतो.
Publication details
DOI: https://doi.org/10.1007/s00439-022-02488-z
रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते उद्या तामिळनाडू विविध प्रकल्पांचे राष्ट्रार्पण आणि पायाभरणी
नवी दिल्ली, 28 फेब्रुवारी 2019
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी उद्या तामिळनाडूत 2995 कोटी रुपये खर्चाच्या विविध महामार्ग प्रकल्पांचे राष्ट्रार्पण आणि पायाभरणी करतील. कन्याकुमारी इथे उद्या पंतप्रधान 5 राष्ट्रीय महामार्ग प्रकल्पांचे राष्ट्रार्पण आणि पायाभरणी करतील. तसेच पंतप्रधान रस्त सुरक्षा उद्यान आणि वाहतूक संग्रहालयाचाही शुभारंभ करतील.
या प्रकल्पांमुळे प्रदूषण कमी होईल तसेच वेगवान आणि सुरक्षित प्रवास शक्य होईल आणि प्रवासाच्या वेळेत बचत होऊन इंधनाचाही बचत होईल.
B.Gokhale/J.Patankar/D. Rane
(Visitor Counter : 71
आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय
कोविड -19 ताजी माहिती
नवी दिल्ली, 28 डिसेंबर 2022
देशव्यापी लसीकरण मोहिमेअंतर्गत आतापर्यंत, कोरोना प्रतिबंधात्मक लसीच्या एकूण 220.07 कोटी मात्रा  देण्यात आल्या आहेत.
गेल्या 24 तासांत 90,529 मात्रा देण्यात आल्या.
भारतात सध्या 3,468 कोविड रुग्ण उपचाराधीन
उपचाराधीन रुग्णांचे प्रमाण 0.01%
कोविड रुग्ण बरे होण्याचे प्रमाण सध्या 98.8%
गेल्या 24 तासात 141 रुग्ण बरे झाल्यामुळे कोविडमुक्त झालेल्याची संख्या वाढून एकूण 4,41,43,483 झाली
गेल्या 24 तासात 188 नव्या रुग्णांची नोंद
दैनिक पॉझिटिव्हिटी दर 
साप्ताहिक पॉझिटिव्हिटी दर 
आतापर्यंत एकूण 91.01 कोटी चाचण्या करण्यात आल्या ; गेल्या 24 तासात 1,34,995 चाचण्या करण्यात आल्या.G.Chippalkatti/S.Chavan/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com /PIBMumbai /pibmumbai
(Visitor Counter : 105
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय
सांबा जिल्ह्यातील पल्ली येथे देशव्यापी "पंचायती राज दिवस" कार्यक्रमात सहभागी होण्यासाठी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी रविवारी जम्मूच्या दौऱ्यावर
स्टार्ट-अपला प्रोत्साहन देण्यासाठी पंतप्रधानांच्या मेळाव्यात तंत्रज्ञान प्रदर्शनः डॉ जितेंद्र सिंह
नवी दिल्ली, 22 एप्रिल 2022
केंद्रीय राज्यमंत्री  विज्ञान आणि तंत्रज्ञान; राज्यमंत्री  पृथ्वी विज्ञान; पंतप्रधान कार्यालय , कार्मिक, सार्वजनिक तक्रारी, निवृत्तीवेतन, अणुऊर्जा आणि अंतराळ मंत्रालयाचे राज्यमंत्री डॉ जितेंद्र सिंह यांनी आज सांगितले की, पंतप्रधानांच्या मेळाव्यात आयोजित करण्यात येणारे तंत्रज्ञान प्रदर्शन स्टार्ट-अप्सना प्रेरित करेल आणि देशभरात उपजीविकेच्या मोठ्या प्रमाणातील नवीन मार्गांबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यात मदत करेल. जागरूकतेच्या अभावामुळे या प्रदेशात याकडे पुरेसे लक्ष दिले जात नाही, असे त्यांनी सांगितले.
सांबा जिल्ह्यात पल्ली येथे देशव्यापी "पंचायती राज” दिवसाच्या कार्यक्रमात सहभागी होण्यासाठी पंतप्रधान जम्मू दौऱ्यावर जाणार आहेत, यावेळी पंतप्रधानांच्या मेळाव्यात आयोजित तंत्रज्ञान प्रदर्शनात केंद्रीय विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालयाकडून लावण्यात येणाऱ्या डझनभराहून अधिक स्टॉल्सचा सखोल आढावा डॉ जितेंद्र सिंह यांनी आज सकाळी नवी दिल्लीहून जम्मू मध्ये आल्यानंतर घेतला.
केंद्रीय विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालयाच्या विविध विभाग आणि शाखांद्वारे लावण्यात आलेल्या स्टॉल्सच्या माध्यमातून ग्रामीण भाग आणि शेतीसाठी फायदेशीर अत्याधुनिक तंत्रज्ञान आणि नवोन्मषाचे दर्शन घडेल.
S.Kane/S.Chavan/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 130
भारतीय निवडणूक आयोग
लोकप्रतिनिधी कायदा 1951च्या कलम 151 ए नुसार हंगामी रिक्त जागा भरण्याचे केंद्रीय निवडणूक आयोगाला अधिकार
नवी दिल्ली, 9 ऑक्टोबर 2018
कर्नाटकमधून लोकसभेच्या तीन हंगामी रिक्त जागा भरण्यासाठी पोट निवडणुकीची घोषणा निवडणूक आयोगाने केली असून आंध्र प्रदेशातील लोकसभेच्या 5 रिक्त जागा भरण्यासाठी पोटनिवडणुकीची घोषणा केलेली नाही, असे काही वृत्तपत्रांनी म्हटले आहे.
यासंदर्भात कर्नाटकमधील बेल्लरी, शिमोगा आणि मंड्या संसदीय मतदार संघातील जागा 18 आणि 21 मे रोजी रिक्त झाल्या तर आंध्र प्रदेशातील 5 संसदीय मतदार संघातील जागा 20 जून 2018 रोजी रिक्त झाल्या.
लोकप्रतिनिधी कायदा 1951 च्या कलम 151ए अन्वये निवडणूक आयोगाला जागा रिक्त झाल्यापासून सहा महिन्यांच्या आत पोटनिवडणुकीद्वारे लोकसभा आणि विधीमंडळाच्या रिक्त जागा भरण्याचे अधिकार आहेत. मात्र, यासाठी लोकसभेचा एक वर्षापेक्षा अधिक कार्यकाळ शिल्लक असायला हवा.
16 व्या लोकसभेचा कार्यकाळ 3 जून 2019 पर्यंत आहे. कर्नाटकमधील रिक्त जागा या लोकसभेच्या उरलेल्या कालावधीच्या एका वर्षापूर्वी रिक्त झाल्या असल्यामुळे तिथे पोटनिवडणूका 6 महिन्याच्या आत घेणे गरजेचे आहे. मात्र, आंध्र प्रदेशमधील रिक्त जागांसंदर्भात लोकसभेचा उर्वरित कालावधी एक वर्षापेक्षा कमी असल्यामुळे तिथे पोटनिवडणुका घेण्याची गरज नाही.
N.Sapre/S.Kane/P.Kor
(Visitor Counter : 575
रेल्वे मंत्रालय
भारतीय रेल्वेची सप्टेंबर महिन्यात 115.80 मेट्रिक टन मालवाहतुकीची विक्रमी कामगिरी
एप्रिल ते सप्टेंबर दरम्यान एकत्रित मालवाहतुकीत 736.68 मेट्रिक टनांपर्यंत वाढ, गेल्या वर्षी याच कालावधीतील मालवाहतुकीपेक्षा 10.14 टक्के वाढीची नोंद
भारतीय रेल्वेने सप्टेंबर 2022 महिन्यात मालवाहतुकीत 115.80 मेट्रिक टन इतकी विक्रमी कामगिरी नोंदवली आहे. सप्टेंबर महिन्यातील वाढीव मालवाहतूक 9.7 मेट्रिक टन असून गेल्या वर्षीच्या 2021 च्या सप्टेंबर महिन्यातील आकड्यापेक्षा ही वाढ 9.15 टक्के इतकी आहे. यासह, भारतीय रेल्वेने सलग पंचवीसाव्यांदा सर्वाधिक मासिक मालवाहतुकीची नोंद केली आहे.
रेल्वेने कोळशाच्या वाहतुकीत 6.8 मेट्रिक टनांची नोंद केली असून त्याखालोखाल 1.2 मेट्रिक टन लोह खनिज, 1.22 मेट्रिक टन शिल्लक इतर माल, 0.4 मेट्रिक टन सिमेंट आणि पक्की भाजलेल्या विटा तसेच 0.3 मेट्रिक टन खते यांचा क्रमांक लागतो. वित्तीय वर्ष 2022-23 मध्ये स्वयंचलित वाहनांच्या वाहतुकीत झालेली वाढ हे रेल्वेच्या मालवाहतुकीचे आणखी एक ठळक वैशिष्ट्य असून वित्तीय वर्ष 2022-23 मध्ये सप्टेंबर 2022 पर्यंत 2712 वाघिणींमधून वाहतूक करण्यात आली. या तुलनेत, गेल्या वर्षी, याच कालावधीत 1575 वाघिणींतून वाहतूक करण्यात आली होती.
1 एप्रिल ते 30 सप्टेंबर 2022 या कालावधीत एकत्रित मालवाहतूक 736.68 मेट्रिक टन इतकी झाली असून 2021-22 मध्ये 668.86 मेट्रिक टन इतकी मालवाहतूक झाली होती. म्हणजे, गेल्या वर्षीच्या याच कालावधीपेक्षा वाढीव मालवाहतूक 67.83 मेट्रिक टन इतकी असून ही वाढ टक्केवारीत सांगायचे तर 10.14 टक्के इतकी आहे. मालवाहतुकीचे एनकेटीएमएसमध्ये  सप्टेंबर 2021मध्ये 63.43 अब्ज मालवाहतुकीपेक्षा सप्टेंबर 2022 मध्ये 69.97 अब्ज इतकी वाढ नोंदवली गेली आहे. ही वाढ 10.3 टक्के इतकी आहे. या वर्षाच्या पहिल्या सहामाहीत 17.1 टक्के इतकी एनटीकेएम वाढ झाली आहे.
उर्जा आणि कोळसा मंत्रालयाच्या निकटच्या सहकार्यातून कोळशाचा वीज निर्मिती केंद्रांना शाश्वत पुरवठा करण्याच्या भारतीय रेल्वेचे प्रयत्न हे सप्टेंबर महिन्यात रेल्वेच्या मालवाहतुकीचे पुन्हाही प्रमुख वैशिष्ट्य राहिले आहे. वीज निर्मिती केंद्रांना कोळशाची वाहतूक  सप्टेंबरमध्ये 6.2 मेट्रिक टनांनी वाढली असून 42.00 मेट्रिक टन कोळशाचा पुरवठा करण्यात आला आहे तर गेल्या वर्षी 35.8 मेट्रिक टन कोळसा वाहून नेला होता. म्हणजे ही वाढ 17.3 टक्के इतकी झाली आहे.एकत्रितपणे, वर्षाच्या पहिल्या सहामाहीत भारतीय रेल्वेने वीज निर्मिती केंद्रांना 64.53 मेट्रिक टन इतका जादा कोळशाचा पुरवठा केला असून गेल्यावर्षी याच कालावधीतील वाहतुकीपेक्षा ही वाढ 29.3 टक्क्यांपेक्षाही अधिक आहे.
मालनिहाय वाढीचे आकडे असे दर्शवतात की भारतीय रेल्वेने सर्व मालाच्या वाहतुकीत प्रभावी अशी कामगिरी नोंदवली आहे. मालानुसार खालीलप्रमाणे वाढीचे दर दिले आहेत.
|
|
Commodity
|
|
Variation 
|
|
% variation
|
|
Coal
|
|
6.8
|
|
14
|
|
Cement and Clinker
|
|
0.4
|
|
3.4
|
|
POL
|
|
0.29
|
|
8.19
|
|
Fertilizer
|
|
0.33
|
|
7.9
|
|
Containers 
|
|
0.09
|
|
6.15
|
|
Balance Other Goods
|
|
1.2
|
|
14.1
|
|
Iron ore
|
|
1.2
|
|
10.8
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय
सीएसआयआरचा स्थापना दिन नागपूरमध्ये नीरी येथे साजरा
नागपूर, 27 सप्टेंबर 2018
देशातल्या पर्यावरणविषयक समस्यांवर मात करण्यासाठी सीएसआयआर-नीरी या पर्यावरणसंबंधित संस्थेच्या क्षमतांचा पुरेपुर उपयोग करायला हवा असे मत केंद्रीय गृहराज्यमंत्री हंसराज अहिर यांनी व्यक्त केले आहे. सीएसआयआर-नीरीने नागपूर येथे इंडिया इंटरनॅशनल सायन्स फेस्टीवल आउटरिच प्रोग्रॅम आणि 76 वा सीएसआयआर स्थापना दिन कार्यक्रम आयोजित केला होता त्यावेळी प्रमुख पाहुणे म्हणून ते बोलत होते. या संस्थेवर जनतेला स्वच्छ हवा आणि पाणी पुरवण्याची मोठी जबाबदारी आहे. या संस्थेचे योगदान मोठे आहे मात्र सध्याच्या पर्यावरणविषयक समस्या पाहता या संस्थेकडून अद्याप मोठ्या अपेक्षा असल्याचे ते म्हणाले. आपत्तीसंदर्भात चिंता व्यक्त करतानाच या पावसाळ्यात काही ठिकाणची पूरस्थिती, भूस्खलन यामुळे हजारो लोक बाधित झाले होते. या आपत्तीवर मात करण्यासाठी प्रभावी उपाययोजना शोधणं गरजेचं असल्याचे ते म्हणाले. रसायनं आणि खतांसंदर्भातल्या पर्यावरण समस्या वाढत असल्याबद्दल त्यांनी चिंता व्यक्त केली.
जी एच रायसोनी विद्यापीठाचे प्रकुलगुरु डॉ. राजन वेळूकर यावेळी उपस्थित होते.
शालेय विद्यार्थ्यांसाठी पर्यावरण विज्ञानविषयक विज्ञान मॉडेल प्रदर्शन आणि स्पर्धेचे यावेळी आयोजन करण्यात आले होते. या संस्थेने यानिमित्त आपल्या प्रयोगशाळा जनतेसाठी खुल्या केल्या होत्या आणि प्रदर्शन, व्याख्यानाचे आयोजनही केले होते.
B.Gokhale/N.Chitale/P.Malandkar
(Visitor Counter : 62
सामाजिक न्याय आणि सबलीकरण मंत्रालय
जागतिक वार्धक्य आणि ज्येष्ठ व्यक्तींचे मानवाधिकार या संदर्भात आयोजित परिषदेसाठी थावरचंद गेहलोत सेऊल येथे रवाना
(नवी दिल्ली, 5 सप्टेंबर 2018
केंद्रीय सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्री थावरचंद गेहलोत कोरियामध्ये सेऊल येथे आयोजित परिषदेत सहभागी होण्यासाठी काल रवाना झाले. तिसऱ्या एएसईएम  परिषदेत सहभागी होणाऱ्या तीन सदस्यीय भारतीय शिष्टमंडळाचे ते नेतृत्व करत आहेत. कोरियामध्ये सेऊल येथे 5 ते 7 सप्टेंबर या अवधित कोरिया आणि कोरियाच्या राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगातर्फे आयोजित ‘जागतिक वार्धक्य आणि ज्येष्ठ नागरिकांचे मानवाधिकार’ या विषयासंदर्भात ही परिषद आयोजित करण्यात आली आहे.
ज्येष्ठ नागरिकांच्या मानवाधिकारांचे संरक्षण, ज्येष्ठ नागरिकांना मिळणारी वागणूक तसेच ज्येष्ठ नागरिकांशी संबंधित इतर मुद्यांसंदर्भात या परिषदेत प्रामुख्याने चर्चा अपेक्षित आहे. ज्येष्ठ नागरिकांच्या मानवाधिकारांचे संरक्षण करण्यासाठी एएसईएम जागतिक वार्धक्य केंद्र करत असलेल्या कार्याबाबतही या परिषदेत चर्चा होईल. संयुक्त राष्ट्रासह इतर अनेक आंतरराष्ट्रीय संस्था या तीन दिवसीय परिषदेत सहभागी होणार आहेत.
S.Tupe/M.Pange/P.Kor
आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय
कोविड-19 संदर्भात अद्ययावत माहिती
राष्ट्रव्यापी लसीकरण अभियानाअंतर्गत कोविड-19 प्रतिबंधक लसीच्या आतापर्यंत एकूण 84.15 कोटी मात्रा देण्यात आल्या.
देशात उपचाराधीन रुग्णांची संख्या एकूण रुग्णांच्या 1% पेक्षा कमी, सध्या हा दर 0.89%, मार्च 2020 पासूनचा सर्वात कमी दर
देशात उपचाराधीन रुग्णांची संख्या 3,00,162 असून ही संख्या गेल्या 188 दिवसातली सर्वात कमी संख्या
गेल्या 24 तासात देशात 31,382 नव्या रुग्णांची नोंद
रुग्ण बरे होण्याचा दर 97.78 %, मार्च 2020 पासून सर्वात जास्त दर
गेल्या 24 तासात 32,990 रुग्ण कोविडमुक्त झाले. देशात आतापर्यंत एकूण 3,28,48,273 रुग्ण कोविडमुक्त
साप्ताहिक पॉझीटीव्हिटी दर  गेल्या 91 दिवसांपासून 3% पेक्षा कमी
दैनंदिन पॉझीटीव्हिटी दर  गेले 25 दिवस 3% पेक्षा कमी
आतापर्यंत 55.99 कोटी चाचण्या करण्यात आल्या.
संरक्षण मंत्रालय
बालकांतील श्रवणदोष निदान आणि उपचारांसाठीच्या ‘श्रवण’ या संस्थेने केला जागतीक श्रवण दिन साजरा
पुणे येथील सदर्न कमांड रुग्णालयाच्या कान व घसा विभागाने 24 फेब्रुवारी ते 3 मार्च या जागतिक श्रवण सप्ताहानिमित्त श्रवण या केंद्रात जागतिक श्रवण दिन साजरा केला. ‘श्रवण’ हे भारतीय लष्कराच्या संपूर्ण सदर्न कमांड परिक्षेत्रात असलेले बालकांसाठीचे श्रवण दोष निदान व पुनर्वसन केंद्र आहे. श्रवण दोषावर सातत्यपूर्ण, व्यवस्थित आणि परिणामकारक उपचार पुरवणारे हे केंद्र आहे. या केंद्रातून आतापर्यंत 280 पेक्षा जास्त बालकांचे पुनर्वसन करण्यात आले आहे. सध्या 90 मुले या केंद्रात श्रवण वाचा उपचार घेत आहेत.
‘सर्वांसाठी श्रवणासंदर्भातील सावधानता’ ही यावर्षीची मुख्य कल्पना आहे. त्याला अनुसरुन अनेक कार्यक्रम गेल्या आठवड्यात आयोजित करण्यात आले होते. या कार्यक्रमादरम्यान कोविड संदर्भातील खबरदारी आणि सोशल डिस्टंसिंग तत्त्वाचे पालन करण्यात आले.
“शिक्षकांसाठी श्रवणदोषांसंबधी जागरुकता’ कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले होते. यामध्ये श्रवणदोष असलेल्या मुलांना शाळेच्या वातावरणात येणाऱ्या समस्या आणि त्यावर मात करण्यासंदर्भातील माहिती यावर लिहिलेली पत्रके वाटण्यात आली.
1 मार्च 2021 ला एक ऑनलाईन चित्रकला स्पर्धा भरवण्यात आली. त्यामध्ये कोहलर इम्प्लांट केलेल्या पन्नासहून जास्त मुलांनी भाग घेऊन आपले कलागुण प्रदर्शित केले.
कोहलर इन्प्लांट चमूने दोन बालकांवर कोहलर इन्प्लांट ऑपरेशन केले. या दोघांनाही बायलॅटरल कॉग्निटल प्रोफाउंड श्रवणदोष होता. त्यापैकी एकाला आठवड्यापासून कोहलर नर्वच्या गुंतागुंतीमुळे त्रास होता. या श्रवण दोष असलेल्या दिव्यांग मुलांना संगीतातील आनंदाचा परिचय व्हावा आणि त्यांच्यासह त्यांच्या पालकांच्या चेहऱ्यावरही आनंद फुलावा म्हणून केंद्र सुधारित दर्जाचे स्पीच प्रोसेसर पुरवण्यात अग्रभागी असते. यामुळे मुलांची श्रवणशक्ती आणि संवादकौशल्य वाढीस लागून त्यांच्या जीवनात परिवर्तन येऊ शकते.