ai4bharat/Pralekha huggingface dataset:
ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक पुरवठा मंत्रालय
ग्राहक हक्कांच्या वर्धित संरक्षणासाठी केंद्राने केली वैध मापनशास्त्र  नियम 2011 मध्ये सुधारणा
1 एप्रिल 2022 पासून होणार सुधारणांची अंमलबजावणी
ग्राहकांच्या हिताचे रक्षण करण्यासाठी, ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक वितरण मंत्रालयाच्या अंतर्गत ग्राहक व्यवहार विभागाने विविध प्रकारच्या वस्तूंचे पॅक आकार निर्धारित करणाऱ्या वैध मापनशास्त्र  नियम 2011 मधील परिशिष्ट II परिभाषित करणारा नियम 5 वगळला आहे. खरेदीच्या वेळी वस्तूंच्या किमतीत तुलना करणे सुलभ होण्यासाठी प्रीपॅक केलेल्या वस्तूंवरील युनिट विक्री किंमत सूचित करणारी एक नवीन तरतूद सुरू करण्यात आली आहे.
याआधी, ज्या महिन्यात आणि वर्षात वस्तू तयार केली आहे किंवा प्री-पॅक केलेली किंवा आयात केली आहे ते पॅकेजमध्ये नमूद करणे आवश्यक होते. ही संदिग्धता दूर करण्यासाठी या संदर्भात उद्योग आणि संघटनांचे निवेदन प्राप्त झाले आहे.
अनुपालनाचा भार कमी करण्यासाठी आणि ग्राहकांसाठी प्री-पॅक केलेल्या वस्तूंवरील तारखेच्या घोषणेची संदिग्धता दूर करण्यासाठी, आता प्रीपॅक केलेल्या वस्तूंसाठी ज्या महिन्यात आणि वर्षात वस्तू तयार केली गेली असेल ते नमूद करणे आवश्यक आहे.
एमआरपी अर्थात कमाल किरकोळ किंमत जाहीर करताना स्पष्टीकरण वगळून आणि भारतीय चलनात सर्व करांसहित एमआरपीची अनिवार्य घोषणा प्रदान करून जाहीरनाम्यातील तरतुदी सुलभ करण्यात आल्या आहेत. यामुळे उत्पादक/पॅकर/आयातदार यांना प्री-पॅक केलेल्या वस्तूंवर एमआरपी सोप्या पद्धतीने जाहीर करण्याची परवानगी मिळाली आहे.
उत्पादक/आयातदार/पॅकर वरील अनुपालनाचा भार कमी करण्यासाठी प्री-पॅक केलेल्या मालातील विकल्या गेलेल्या वस्तूंची संख्या घोषित करण्याचे नियम सुलभ करण्यात आले आहेत. पूर्वी असे नमूद करताना केवळ 'N' किंवा 'U' म्हणून दर्शवता येत होते. आता संख्या किंवा एकक किंवा तुकडा किंवा जोडी किंवा संच किंवा पॅकेजमधील प्रमाण दर्शविणार्या अशा इतर शब्दांनुसार परिमाण व्यक्त केले जाऊ शकते. हे प्री-पॅक केलेल्या वस्तूंमध्ये संख्येनुसार विकल्या जाणार्या प्रमाणाच्या घोषणेची संदिग्धता दूर करेल.
शिक्षण मंत्रालय
जीवन वायू हे देशातील पहिलेच विजेशिवायचे सी पॅप  उपकरण
कमी संसाधने असलेल्या क्षेत्रात तसेच रुग्णाला हलवताना उपयुक्त
भारतीय तंत्रज्ञान संस्था म्हणजेच आयआयटी, रोपर ने सी पॅप  या उपकरणाला पर्याय ठरू शकेल असे ‘जीवन वायू’ हे उपकरण विकसित केले आहे. हे देशातील असे पहिलेच उपकरण आहे ज्याला विद्युत पुरवठ्याची आवश्यकता नसल्यामुळे प्राणवायू निर्मिती संच म्हणजेच ऑक्सिजन सिलेंडर तसेच ऑक्सीजन पाइपलाइन या रुग्णालयातील उपकरणांना जोडता येऊ शकेल. सध्याच्या CPAP उपकरणाला ही सुविधा नाही.
आकृती एक : वीस सेंटीमीटर पर्यंतचा कंटिन्यूअस H2O प्रेशर आणि 60 LPM पर्यंत गतीमान फ्लो रेट देणाऱ्या थेरपी साठी जीवन वायू ब्रीदिंग सर्किट.
कंटीन्यूअस पॉझिटिव्ह एअर वे प्रेशर म्हणजेच CPAP ही स्लीप अप्निया या झोपेतील श्वसनसंबंधीत समस्या असणाऱ्या रुग्णांवर उपचारासाठी वापरली जाणारी पद्धत आहे. श्वासोच्छवास सुलभ होण्यासाठी हवेच्या हलक्या दाबाचा उपयोग करून श्वसन मार्ग मोकळे ठेवण्याची पद्धत या उपकरणात वापरली जाते. ज्यांची फुफ्फुसे संपूर्ण विकसित झालेली नाही अशा शिशूवरील उपचारासाठीही हे उपकरण वापरले जाते. फुफ्फुसे व्यवस्थित विकसित झालेली नसलेल्या नवजात शिशूंच्या फुफ्फुसांना हवेने फुगवण्यासाठी म्हणून या उपकरणाद्वारे अशा शिशूंच्या नासिकेत या मशिनद्वारे हवा सोडली जाते. covid-19 संसर्गाच्या प्राथमिक स्तरावर ही उपचार पद्धती उपयोगी पडते . फुफ्फुसांची हानी न होण्यासाठी तसेच फुप्फुसांना सूज आली असेल ती सूज कमी करण्यासाठी रुग्णांना या उपचार पद्धतीची मदत होते.
आकृती दोन : जीवन वायूची फ्लो पॅरामीटर्स वापरून संगणकावर तयार केलेली CAD आकृती
वैद्यकीय दृष्ट्या आवश्यक सर्व मापदंड वापरून गळती पासून सुरक्षित असणारे तसेच प्राणवायू पुरवठा सक्षम रितीने करणारे कमी खर्चिक उपकरण ‘जीवन वायू’ हे CPAP सर्किट ट्युब असणारे उपकरण आहे. ते प्राणवायू नलीकेच्या आकारानुसार बनवताही येऊ शकते. वीजेशिवाय चालवता येत असल्यामुळे पेशंटला दुसरीकडे हलवताना याचा चांगला उपयोग होऊ शकतो.
आकृती तीन : जीवन वायूची फ्लो पॅरामीटर्स वापरून केलेले 3D प्रिंटींग प्रोटोटाईप
“रुग्णांना प्राणदायक ठरणाऱ्या जीवरक्षक प्रणाली किंवा ऑक्सिजन कॉन्सन्ट्रेटर यासारख्या वैद्यकीय उपकरणांसाठी वीज पुरवठा हा मुख्य भाग असल्यामुळे सध्याच्या कोविड महामारीच्या कालखंडात अशा तऱ्हेचे उपकरण आवश्यकच होते” असे धातु विज्ञान आणि पदार्थ अभियांत्रिकीच्या सहयोगी प्राध्यापक खुशबू राखा यांनी म्हटले आहे. आयआयटी रोपर येथील ऍडव्हान्स मटेरियल्स आणि डिझाइन लॅब मध्ये हे उपकरण त्यांनी विकसित केले आहे.
यामध्ये सुरुवातीलाच हवा आत घेण्यासाठी फिल्टर आहे त्याची विषाणू रोधी परीणामकता 99.99% आहे अशी खात्री डॉक्टर राखा यांनी दिली आहे. वातावरणातून कोणतेही रोगजंतू आत प्रवेश करणार नाही असा विषाणू फिल्टर यात आहे. थ्री डी प्रिटिंग तंत्रज्ञान वापरून हे उपकरण तयार केले आहे आणि त्याची तांत्रिक चाचणी झालेली आहे.
जीवन वायू हे उपकरण 20 cm पर्यंतचे H2O पॉझिटिव्ह प्रेशर कायम राखतानाच हाय फ्लो ऑक्सीजन म्हणजे 20 ते 60 एल पी एम ऑक्सीजन पोचवू शकते . हे उपकरण 40% हून जास्त FiO2 आणिH2O चे PEEP  ठेवू शकते.
डॉक्टर खुशबू राखा आणि त्यांच्या चमूने रॅपिड प्रोटोटाइपिंग लॅब या चंदिगडच्या पंजाब इंजिनीअरिंग कॉलेजमधील सिमेन्स सेंटर ऑफ एक्सलन्स यांच्या फॅकल्टी इन्चार्ज सुरेश चंद यांच्या सहकार्याने थ्रीडी प्रिंटिंग तंत्रज्ञानाची मदत घेऊन हे उपकरण तयार केले आहे.
हे उपकरण वैद्यकीय चाचण्या तसेच मोठ्या प्रमाणावरील उत्पादनासाठी तयार आहे.
YouTube link: https://www.youtube.com/watch?v=mhoVSfNacr0
युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्रालय
युवक व्यवहार व क्रीडा मंत्रालयाने गेल्या तीन वर्षांत क्रीडा क्षेत्रातील पायाभूत सुविधांसाठी १८९ प्रकल्प , ३६० खेलो इंडिया केंद्रे, २४ खेलो इंडिया राज्यस्तरीय उत्कृष्टता केंद्रे आणि १६० खेलो इंडिया अकादमींना मंजुरी दिली : अनुराग सिंग ठाकूर
नवी दिल्ली, 5 ऑगस्ट 2021
ठळक वैशिष्ट्ये:
- युवक व्यवहार व क्रीडा मंत्रालयाने खेळांना उत्तेजन देण्यासाठी खेलो इंडिया योजना , राष्ट्रीय क्रीडा पुरस्कार,पंडित दीनदयाळ उपाध्याय राष्ट्रीय क्रीडा कल्याण निधी,इ अनेक योजना तयार केल्या आहेत.
क्रीडा हा राज्यांच्या अखत्यारीतील विषय असून क्रीडाक्षेत्राच्या विकासासाठी सुयोग्य धोरण तयार करणे, ग्रामीण भागातील खेळाडूंना उत्तेजन देणे, इत्यादी जबाबदाऱ्या राज्ये / केंद्रशासित प्रदेशांकडे असतात. केंद्र सरकार या प्रयत्नांना हातभार लावत असते.
युवक व्यवहार व क्रीडा मंत्रालयाने क्रीडाक्षेत्राला व देशभरातील खेळाडूंना प्रोत्साहित करण्यासाठी खालीलप्रकारे योजना तयार केल्या आहेत :-
1 खेलो इंडिया योजना
2 राष्ट्रीय क्रीडा संघाला सहाय्य
3 आंतरराष्ट्रीय क्रीडास्पर्धांमध्ये यश मिळवणाऱ्या खेळाडूंना व त्यांच्या प्रशिक्षकांना विशेष पुरस्कार
4 राष्ट्रीय क्रीडा पुरस्कार, प्रतिभावान खेळाडूंना निवृत्तीवेतन,
5 पंडित दीनदयाळ उपाध्याय राष्ट्रीय क्रीडा कल्याण निधी
6 राष्ट्रीय क्रीडा विकास निधी
7 भारतीय क्रीडा प्राधिकरणामार्फत क्रीडा प्रशिक्षण केंद्रे चालवणे
युवक व्यवहार व क्रीडा मंत्रालयाच्या तसेच भारतीय क्रीडा प्राधिकरण च्या संकेतस्थळावर वरील सर्व योजनांची माहिती उपलब्ध आहे.
गेल्या तीन वर्षांत या मंत्रालयाने महाराष्ट्रासह देशभरात क्रीडा क्षेत्रातील पायाभूत सुविधांसाठी १८९ प्रकल्प , ३६० खेलो इंडिया केंद्रे, २४ खेलो इंडिया राज्यस्तरीय उत्कृष्टता केंद्रे आणि १६० खेलो इंडिया अकादमींना मंजुरी दिली आहे .
लोकसभेत आज एका लिखित उत्तरात केंद्रीय युवक व्यवहार व क्रीडा मंत्री अनुराग ठाकूर यांनी ही माहिती दिली.
Jaydevi PS/U.Raikar/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 203
पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालय
हरदीप सिंग पुरी यांनी कॅबिनेट मंत्री म्हणून केंद्रीय पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रीपदाचा कार्यभार स्वीकारला
रामेश्वर तेली यांच्याकडे केंद्रीय पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाच्या राज्यमंत्रीपदाची जबाबदारी
श्री. हरदीप सिंग पुरी यांनी आज कॅबिनेट मंत्री म्हणून केंद्रीय पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रीपदाचा कार्यभार स्वीकारला. तर श्री. रामेश्वर तेली यांच्याकडे केंद्रीय पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाच्या राज्यमंत्रीपदाची जबाबदारी देण्यात आली आहे. मंत्रिमंडळाची पुनर्रचना होण्याआधी या मंत्रालयाची जबाबदारी ज्यांच्याकडे होते ते धर्मेंद्र प्रधान देखील यावेळी उपस्थित होते.
पुरी यांनी यावेळी खालील निवेदन दिले:
“माननीय पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी या अत्यंत महत्त्वाच्या मंत्रालयाची जबाबदारी सोपवून माझ्यावर जो विश्वास दाखविला त्यामुळे आज मला सन्मानित झाल्यासारखे वाटत आहे. धर्मेंद्रजी प्रधान यांनी या मंत्रालयाचे मंत्री म्हणून फार मोठे कार्य केले आहे. त्याला साजेसे काम होणे महत्त्वाचे आहे.
या मंत्रालयाचे कार्य देशातील प्रत्येक नागरिकाच्या आयुष्याशी प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्षपणे संबंधित आहे. या मंत्रालयाअंतर्गत असलेल्या ऊर्जाविषयक मुद्द्यांमध्ये मोठी क्षमता आणि अनेक आव्हाने दडली आहेत. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या आत्मनिर्भर भारताच्या स्वप्नपूर्तीला अनुसरून कच्चे तेल आणि नैसर्गिक वायू यांचे देशांतर्गत उत्पादन वाढविण्यावर मी लक्ष केंद्रित करणार आहे.”
आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय
रुग्ण बरे होण्याच्या दराने 96 टक्क्यांचा  टप्पा ओलांडला; जागतिक स्तरावरील सर्वाधिक दरापैकी एक
उपचाराधीन रुग्णसंख्या 2.57 लाखांपर्यंत घटली
रोगमुक्तांची संख्या उपचाराधीन रुग्णसंख्येपेक्षा 96 लाखांहून अधिक
युकेमधील उत्परिवर्तित विषाणूची 25 जणांना बाधा झाल्याचे निष्पन्न
कोविडविरुद्धच्या लढ्यात भारताने एक मैलाचा दगड पार केला आहे.
राष्ट्रीय स्तरावरील रुग्ण बरे होण्याच्या दराने  96 टक्क्यांचा  टप्पा आज ओलांडला. हा जागतिक स्तरावरील सर्वाधिक रिकवरी रेटपैकी आहे. बरे होणाऱ्यांच्या संख्येत वाढ होत असल्यामुळे रिकवरी रेट सुधारत आहे.
बरे होणाऱ्यांच्या एकूण संख्येने 98.6 लाखांचा टप्पा  ओलांडला आहे. हा जगातील सर्वाधिक आहे. बाधित होणारे आणि बरे झालेले या संख्येतील फरक सातत्याने वाढत आहे आणि आता तो 96,02,624 झाला आहे.
उपचाराधीन रुग्णांची संख्या 2.57 लाखापर्यंत खाली घसरली आहे. देशभरातील एकूण उपचाराधीन बाधितांची संख्या 2,57,656 एवढी असून ती एकूण रुग्ण संख्येच्या 2.51 टक्के आहे.
दररोज मोठ्या संख्येने रुग्ण बरे होत असल्यामुळे मृत्युदरातही सातत्याने घट दिसून येत आहे.
भारतात सातत्याने उपचाराधीन रुग्ण संख्या कमी होताना दिसत आहे.
गेल्या 24 तासात 21,822 नवीन रुग्णसंख्या नोंदवली गेली. तर याच कालावधीत 26,139 लोक कोविडमुक्त झाले. यामुळे एकूण बाधित रुग्णसंख्येत एकूण 4,616 नी घट दिसून आली.
नव्याने रोगमुक्त झालेल्यांपैकी 77.99% केसेस 10 राज्ये / केंद्रशासित प्रदेशातील आहेत.
कोविडमधून बरे झालेल्यांची नवी संख्या केरळमध्ये सर्वाधिक म्हणजे 5,707 आहे, तर
नव्याने बाधित झालेल्यांपैकी 79.87% जण 10 राज्ये / केंद्रशासित प्रदेशातील आहेत.
दैंनंदिन नवीन रुग्णसंख्या केरळमध्ये सर्वाधिक म्णजे 6,268 व त्या खालोखाल महाराष्ट्रातील नवी रुग्णसंख्या 3,537 होती.
गेल्या 24 तासात 299 जणांचे मृत्यू झाले.
गेल्या 24 तासात नोंदवल्या गेलेल्या कोविडमृत्यूंच्या संख्येपैकी 80.60% दहा राज्ये वा केंद्रशासित प्रदेशातील आहेत.
महाराष्ट्रात सर्वाधिक म्हणजे 90 मृत्यू झाले तर केरळ व पश्चिम बंगालमध्ये प्रत्येकी 28 मृत्यू झाले.
सरकारी निदानप्रयोगशाळा म्हणजे INSACOG ला जिनोम सिक्वेन्सने आतापर्यंत नवीन उत्परिवर्तित विषाणूंच्या 25 केसेस सापडल्या आहेत. त्यापैकी 4 केसेस पुणे येथील NIV ला तर एक केस दिल्लीच्या IGIBला सापडली. हे सर्व 25 जण विविध आरोग्य केंद्रात विलगीकरणात आहेत.
U.Ujgare/V.Sahajrao/P.Kor
रेल्वे मंत्रालय
देशात वाहनांची ने-आण करण्यासाठी वाहन उद्योगाची रेल्वेला वाढती पसंती
नवी दिल्ली, 27 एप्रिल 2018
वाहतुकीसाठी कमी खर्च, जलद सेवा, विश्वासार्हता आणि सुरक्षितता या पैलुंमुळे भारतीय रेल्वेला वाहतुकीचे साधन म्हणून अग्रक्रमाने पसंती दिली जाते.
2017-18 मध्ये देशात 29 दशलक्ष वाहनांची निर्मिती करण्यात आली. याआधीच्या वर्षाच्या तुलनेत या क्षेत्राने 14.78 टक्के वाढ नोंदवली. यापेक्षा जास्त गतीने देशाच्या वाहन उद्योगात वाढ होणे अपेक्षित असून देशाच्या कानाकोपऱ्यात ही वाहने वाहून नेण्याची झालेली गरज लक्षात घेऊन रेल्वे मंत्रालयाने अनेक पावले उचलली. परिणामी 2017-18 या वर्षात रेल्वेतून वाहनांच्या वाहतुकीत 16 टक्के वाढ नोंदवली गेली तर या वाहतुकीतून मिळणाऱ्या महसूलात 18 टक्के वृद्धी झाली. 2016-17 या वर्षाच्या तुलनेत ही वाढ नोंदवली गेली.
रेल्वे आणि वाहन उद्योग या दोन्ही क्षेत्रांना लाभदायक ठरणारी धोरणं विकसित करण्यासाठी वाहन उद्योगासमवेत रेल्वे काम करत आहे. यासंदर्भात संबंधितांच्या बैठकीनंतर त्यांनी उपस्थित केलेले मुद्दे लक्षात घेऊन वाहन वाहतुकीसंदर्भातले एएफटीओ धोरण काहीसे शिथील करण्यात आले. त्याचा सकारात्मक परिणाम होऊन वाहन उद्योगाकडून वाहनांची ने-आण करण्यासाठी रेल्वे हे अग्रक्रमाची पसंती असलेले वाहतुकीचे साधन ठरेल.
B.Gokhale /N.Chitale/P.Malandkar
(Visitor Counter : 81
पंतप्रधान कार्यालय
मुद्रा योजनेला 8 वर्षे पूर्ण झाल्याबद्दल पंतप्रधानांकडून प्रशंसा
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी मुद्रा योजनेला 8 वर्षे पूर्ण झाल्याबद्दल कौतुक केले आहे.
माय गव्ह इंडिया MyGovIndia च्या ट्विट मालिकेला उत्तर देताना, पंतप्रधान म्हणाले;
पीएम मुद्रा योजनेमुळे"#PMMudraYojana निधी नसलेल्यांना निधी उपलब्ध करण्यात तसेच असंख्य भारतीयांच्या जीवनात प्रतिष्ठा आणि समृद्धी सुनिश्चित करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली. आज आपण #8YearsOfMudraYojana साजरी करत आहोत तेव्हा, या योजनेचा लाभ घेत संपत्ती निर्माण करणारे म्हणून आपली ओळख निर्माण करणाऱ्या सर्वांच्या उद्योजकीय उमेदीला मी सलाम करतो."
"हा व्हिडिओ संदेश मुद्रा योजनेचा वेग आणि प्रमाण याची कल्पना देईल."
वित्त मंत्रालयाच्या एका ट्वीटला उत्तर देताना पंतप्रधानांनी म्हटले आहे;
‘प्रशंसनीय! आपल्या लोकांच्या कठोर परिश्रमाना नमन.’
ग्राहक व्यवहार, अन्न आणि सार्वजनिक पुरवठा मंत्रालय
सध्याच्या खरीप विपणन हंगाम 2020-21मध्ये गेल्या वर्षीच्या याच काळाच्या तुलनेत तांदूळ खरेदीत 33 % वाढ
खरीप विपणन हंगाम 2020 साठी तामिळनाडू, कर्नाटक, महाराष्ट्र, तेलंगणा, गुजरात, हरियाणा, उत्तर प्रदेश आणि आंध्रप्रदेशला डाळी आणि तेलबियांच्या खरेदीला परवानगी
2020-21 खरीप विपणन हंगामाची आवक आधीच सुरु झाली असून सरकारने 2020-21 खरीप पिकाची,सध्याच्या किमान आधारभूत किंमतीनुसार, आधीच्या हंगामाप्रमाणे, शेतकऱ्यांकडून खरेदी सुरु ठेवली आहे.
2020-21 खरीप विपणन हंगामाच्या तांदूळ खरेदीने वेग घेतला असून केरळ सारख्या इतर राज्यात खरेदी सुरु झाली असून ज्या राज्यात खरेदी सुरु आहे अशा राज्यातही खरेदीने वेग घेतला आहे. यामुळे, देशातल्या 1.7 लाख शेतकऱ्यांकडून, 3847.05 कोटी रुपये किमान आधारभूत किंमतीच्या 20,37,634 मेट्रिक टन तांदळाची खरेदी करण्यात आली आहे. गेल्या वर्षीच्या याच काळाच्या तुलनेत तांदूळ खरेदीत 33 % इतकी मोठी वाढ झाली आहे.
राज्यांकडून आलेल्या प्रस्तावानुसार, खरीप विपणन हंगामासाठी तामिळनाडू, कर्नाटक, महाराष्ट्र, तेलंगणा, गुजरात, उत्तर प्रदेश, आंध्रप्रदेश आणि हरियाणा या राज्यांसाठी 30.70 लाख मेट्रिक टन डाळी आणि तेलबियांच्या खरेदीला मंजुरी देण्यात आली आहे. याशिवाय 1.23 लाख मेट्रिक टन खोबरे खरेदीला आंध्रप्रदेश, कर्नाटक, तामिळनाडू आणि केरळसाठी मंजुरी देण्यात आली आहे. इतर राज्ये/केंद्र शासित प्रदेशांसाठी डाळी आणि तेलबिया, खोबरे यासाठी प्रस्ताव आल्यानंतर, किंमत सहाय्य योजनेंतर्गत मंजुरी देण्यात येईल.
07.10.2020 पर्यंत केंद्र सरकारने नोडल एजन्सीद्वारे 376.65 मेट्रिक टन मुगाची खरेदी केली. किमान आधारभूत किंमत 2.71 कोटी रुपये असलेल्या या मुग खरेदीतून तामिळनाडू आणि हरियाणातल्या 269 शेतकऱ्यांना लाभ झाला. त्याचप्रमाणे किमान आधारभूत किंमत 52.40 कोटी रुपये असलेल्या 5089 मेट्रिक टन खोबऱ्याची खरेदी करण्यात आली त्याचा कर्नाटक आणि तामिळनाडू मधल्या 3961 शेतकऱ्यांना लाभ झाला. आंध्रप्रदेश, कर्नाटक,तामिळनाडू आणि केरळसाठी 1.23 लाख मेट्रिक टनची मंजुरी देण्यात आली होती.खोबरे आणि उडीद यांचे दर किमान आधारभूत किंमतीनुसार किंवा त्यापेक्षा जास्त आहेत.संबंधित राज्ये मुग आणि इतर खरीप डाळी आणि तेलबियांच्या खरेदीला सुरवात करण्यासाठी व्यवस्था करत आहेत.
2020-21 च्या खरीप विपणन हंगामासाठी कापूस खरेदीला 1 ऑक्टोबर 2020 पासून सुरुवात झाली. भारतीय कापूस महामंडळाने 7 ऑक्टोबर 2020 पर्यंत 994.28 लाख रुपये किमान आधारभूत किमतीचा 3525 गाठी कापूस खरेदी केला असून त्याचा 753 शेतकऱ्याना लाभ झाला आहे.
शिक्षण मंत्रालय
केंद्रीय शिक्षणमंत्र्यांच्या हस्ते ‘एड्युकॉन -2020’ या दोन दिवसीय आभासी आंतरराष्ट्रीय अखंड परिषदेचे उद्घाटन
नवी दिल्ली, 7 जानेवारी 2021
केंद्रीय शिक्षणमंत्री रमेश पोखरियाल ‘निशंक’ यांनी आज दोन दिवसीय आभासी आंतरराष्ट्रीय अखंड परिषद ‘एज्युकॉन 2020’ चे व्हिडीओ कॉन्फरन्सिंगच्या माध्यमातून उद्घाटन केले. सीयूपीबी चे कुलगुरू प्रा.  राघवेंद्र पी. तिवारी, आणि पद्मश्री डॉ. महेंद्रसोधा  यांच्या मदतीने आणि ग्लोबल एज्युकेशनल रिसर्च असोसिएशन  च्या सहकार्याने केंद्रीय विद्यापीठ पंजाब , भटिंडा  यांनी ही दोन दिवसीय आंतरराष्ट्रीय परिषद आयोजित केली आहे. जागतिक शांतता पुनर्स्थापित करण्यासाठी युवकांच्या परिवर्तनासाठी शिक्षण कल्पना ही एड्युकॉन 2020 ची मुख्य संकल्पना आहे.
परिषदेसाठी योग्य आणि प्रासंगिक संकल्पना निवडल्याबद्दल केंद्रीय शिक्षणमंत्री रमेश पोखरियाल ‘निशंक’ यांनी सीयूपीबीचे कौतुक केले. संशोधन हा 24 तास चालणारा सराव असून त्यासाठी कठोर चिकाटी आवश्यक आहे असा संदेश ही दोन दिवसीय अखंड परिषद जगभरातील संशोधक आणि विद्यार्थ्यांना देईल असे ते म्हणाले. या आंतरराष्ट्रीय परिषदेमुळे भावी शिक्षकांना शिक्षणाच्या क्षेत्रात बदल घडवून आणण्यासाठी विविध तंत्रज्ञान आणि त्यांची कार्यप्रणालीची ओळख करून घेण्यास मदत होईल असे मत त्यांनी व्यक्त केले. आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील वक्ते आणि युवा संशोधकांनी एज्युकॉन 2020 दरम्यान केलेल्या चर्चेमुळे एनईपी -2020 च्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी एक पथदर्शक आराखडा तयार करण्यात आणि आत्मनिर्भर भारताच्या निर्मितीमध्ये तरुणांना योगदान देता यावे यासाठी त्यांच्यात आवश्यक कौशल्य विकसित करण्यात हे निश्चितच महत्त्वपूर्ण ठरेल अशी आशा त्यांनी व्यक्त केली.
राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 मध्ये प्राथमिक स्तरावरील शिक्षणामध्ये मातृभाषेला चालना , माध्यमिक स्तरावरील विद्यार्थ्यांना व्यावसायिक कौशल्य प्रशिक्षण आणि इतर नाविन्यपूर्ण सुधारणा या सर्व बाबींवर लक्ष केंद्रित केल्यामुळे हे धोरण सर्व स्तरासाठी क्रांतिकारक असल्याचे रमेश पोखरियाल 'निशंक' यांनी सांगितले.
ते पुढे म्हणाले की, हे धोरण अध्यापन-शिक्षण प्रक्रियेतील तंत्रज्ञानाचा विस्तारित वापर, ऑनलाइन पाठ्यक्रमातील अभ्यास सामुग्रीचा विकास, अकॅडमिक बँक ऑफ क्रेडिट्सची ओळख आणि राष्ट्रीय संशोधन प्रतिष्ठान  आणि राष्ट्रीय शैक्षणिक तंत्रज्ञान मंच यांच्या स्थापनेच्या या उद्देशाने आराखडा तयार करण्याची गरज आहे. ज्यामुळे भारतीय अभ्यासकांना जागतिक स्तरावरील स्पर्धेत याचा फायदा होईल. समाजात बदल घडवून आणण्यासाठी आणि जागतिक शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी समाज आणि युवकांचे जीवन परिवर्तन करण्यासाठी आवश्यक एनईपी- 2020 च्या सर्व नवीन बाबी यशस्वीरित्या राबवण्यासाठी त्यांनी ‘परफॉर्म, रिफॉर्म अँड ट्रान्सफॉर्म’ हा मंत्र दिला.
या आंतरराष्ट्रीय परिषदेत ब्रिटन, कॅनडा, थायलंड, अमेरिका , ऑस्ट्रेलिया, भूतान आणि भारतातील अभ्यासक ‘जागतिक शांतता स्थापित करण्यासाठी युवकांच्या परिवर्तनासाठी शिक्षण व्यवस्था’ या मुख्य संकल्पनेच्या दहा उपसंकल्पनांवर 31 तास अखंड चर्चा करतील. भारतात अशा प्रकारची ही पहिलीच परिषद आयोजित केली आहे जिथे भारतात योग्य दर्जेदार शिक्षणाला प्रोत्साहन देण्यासाठी उच्च शिक्षणात आयसीटीच्या वापराच्या शक्यतांचा शोध घेण्यासाठी जगभरातील विद्वान 31 तास अखंड चर्चा करणार आहेत.
S.Kane/S.Mhatre/P.Malandkar
(Visitor Counter : 185
सांस्कृतिक मंत्रालय
उपराष्ट्रपतींच्या हस्ते ‘एक भारत श्रेष्ठ भारत’ प्रदर्शनाचे उद्घाटन; या कार्यक्रमाच्या माध्यमातून संलग्न राज्यांच्या कला आणि संस्कृती बद्दल जाणून घेण्याचे नागरिकांना आवाहन
उपराष्ट्रपती श्री एम. व्यंकय्या नायडू यांनी आज हैदराबाद शहरातील पोट्टी श्रीरामुलू तेलुगू विद्यापीठात ‘एक भारत श्रेष्ठ भारत’  या प्रदर्शनाचे उद्घाटन केले. माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाच्या प्रादेशिक जनसंपर्क विभागाद्वारे आयोजित, या प्रदर्शनात हरियाणा आणि तेलंगणा या  संलग्न राज्यांमधील कलाप्रकार, पाककृती, उत्सव, स्मारके, पर्यटन स्थळे इत्यादी विविध मनोवेधक पैलू मांडण्यात आले आहेत. हे प्रदर्शन पोट्टी श्रीरामुलू तेलुगु विद्यापीठ संकुल , नामपल्ली, हैदराबाद येथे 2 ते 14 डिसेंबर 2021 या कालावधीत पाहण्यासाठी खुले असेल.या प्रदर्शनात प्रकाशन विभागातर्फे कला आणि संस्कृती या विषयांवरील उल्लेखनीय पुस्तके ठेवण्यात आली आहेत.
अशाप्रकारचे उपक्रम संलग्न राज्यांच्या समृद्ध सांस्कृतिक वारशाचा प्रसार करण्यासाठी आणि लोकांमधील परस्पर संपर्कांला प्रोत्साहन देण्यासाठी खूप मदत करतील, असे नायडू यांनी आपले मनोगत व्यक्त करताना सांगितले. दोन्ही राज्यातील लोकांना एकत्र आणणाऱ्या आणि आपल्या समृद्ध आणि वैविध्यपूर्ण सांस्कृतिक वारशाबद्दल जागरूकता निर्माण करणाऱ्या या उपक्रमासाठी त्यांनी माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाची प्रशंसा केली.
एक भारत श्रेष्ठ भारत कार्यक्रम हा राष्ट्रीय एकात्मतेच्या भावनेला प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि आपल्या देशातील लोकांमधील भावनिक बंध बळकट करण्यासाठी सरकारचा एक अनोखा उपक्रम आहे.
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय
कोविड-19 संबंधी भारत-अमेरिका व्हर्च्युअल नेटवर्कना पुरस्कार जाहीर
भारत आणि अमेरिकेच्या संशोधकांचा समावेश असलेल्या आठ द्विपक्षीय दलांना भारत -अमेरिका व्हर्च्युअल नेटवर्क्सच्या माध्यमातून कोविड-19 आजार आणि त्याच्या व्यवस्थापनामध्ये अत्याधुनिक संशोधन करण्यासाठी पुरस्कार प्राप्त झाला आहे. त्यांच्या संशोधन क्षेत्रांमध्ये अँटीव्हायरल कोटिंग्ज, इम्म्युन मॉड्युलेशन, सांडपाण्यात सार्स सीओव्ही-2 चे ट्रॅकिंग, रोग शोधण्याची यंत्रणा, रिव्हर्स जेनेटिक रणनीती आणि औषधांचा बहुउद्देशीय वापर यांचा समावेश आहे.
भारत-अमेरिका विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंचाने  या दोन्ही देशांचा समावेश असलेल्या आठ दलांना पुरस्कार जाहीर केले. या दलांमध्ये कोविड -19 भारत-अमेरिका आभासी नेटवर्कसाठी भारत आणि अमेरिकेच्या आघाडीच्या संशोधकांचा समावेश आहे. कोविड -19 महामारी आणि उदयोन्मुख जागतिक आव्हानांवर तोडगा काढण्यासाठी वैद्यकीय आणि वैज्ञानिक समुदायाच्या प्रयत्नांना पाठिंबा देण्यासाठी हे पुरस्कार घोषित करण्यात आले. भारत-अमेरिका विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंच ही एक स्वायत्त द्विपक्षीय संघटना आहे जिला भारत सरकार आणि अमेरिकन सरकारकडून संयुक्तपणे वित्तसहाय्य पुरवले जाते. ही संघटना सरकार, शिक्षणतज्ञ आणि उद्योग यांच्यातील महत्त्वपूर्ण संवादाच्या माध्यमातून विज्ञान , तंत्रज्ञान, अभियांत्रिकी आणि अभिनवतेला प्रोत्साहन देते केंद्र सरकारचा विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभाग आणि अमेरिकेचा परराष्ट्र विभाग हे संबंधित नोडल विभाग आहेत.
भारतीय आणि अमेरिकन विज्ञान व तंत्रज्ञान समुदायाचे एकत्रित कौशल्य वाढवणे, कोविड संबंधी संशोधनात सध्या सहभागी असलेले भारतीय आणि अमेरिकन वैज्ञानिक आणि अभियंत्यांच्या दलांमध्ये भागीदारी सुलभ करणे, संशोधन आणि प्रगतीला गती देण्यासाठी विद्यमान पायाभूत सुविधांचा वापर करण्यासाठी आमंत्रित करण्यात आलेल्या प्रस्तावांना प्रतिसाद म्हणून प्राप्त झालेल्या काही निवडक प्रस्तावांमध्ये या आठ दलांच्या प्रस्तावांचा समावेश होता.
या दलांचे अभिनंदन करताना भारत-अमेरिका विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंचाच्या  सह-अध्यक्षांनी अमेरिका-भारत भागीदारीचे महत्त्व अधोरेखित केले. केंद्र सरकारच्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभागाचे सचिव आणि आययूएसएसटीएफ इंडियाचे सह-अध्यक्ष प्रा. आशुतोष शर्मा म्हणाले, “कोविड -19 संबंधी विशेष आवाहनाला अगदी कमी अवधीत मिळालेला अभूतपूर्व प्रतिसाद, भारत आणि अमेरिका यांच्यातील सहकार्याचे विस्तृत दर्शन घडवतो, ज्यामध्ये सार्स -सीओव्ही -2 विषाणूचा प्रसार आणि त्याचे निदान आणि उपचारसंबंधी दृष्टिकोनांवरील मूलभूत अभ्यास समाविष्ट आहे. आरोग्य, ऊर्जा, कृत्रिम बुद्धिमत्ता या बाबतीत विज्ञान आणि तंत्रज्ञानातील आमचे विद्यमान दृढ सहकार्य योग्य उपाय पुरवण्याला महत्व देण्यात योगदान देत आहे.
द्विराष्ट्रीय भारत-अमेरिका विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंचाचे ध्येय - वैयक्तिक वैज्ञानिक, वैज्ञानिक संस्था आणि संपूर्ण वैज्ञानिक समुदायामधील भागीदारीच्या माध्यमातून भारत आणि अमेरिकेदरम्यान दीर्घकालीन वैज्ञानिक सहकार्यांना प्रोत्साहन देण्यासाठी उत्प्रेरक म्हणून काम करणे हे आहे.
संरक्षण मंत्रालय
भारतीय हवाई दल आणि जपान एअर सेल्फ डिफेन्स फोर्स जपानमध्ये संयुक्त सरावासाठी सज्ज
देशादेशांमधील हवाई संरक्षण सहकार्याला चालना देण्यासाठी, जपानच्या हयाकुरी हवाई तळावर, 12 जानेवारी 2023 ते 26 जानेवारी 2023 याकाळात भारतीय हवाई दल आणि जपान एअर सेल्फ डिफेन्स फोर्स  यांचा 'वीर गार्डियन-2023' हा संयुक्त हवाई सराव, भारत आणि जपानने आयोजित केला आहे. या हवाई सरावात सहभागी होणाऱ्या भारतीय तुकडीत चार एययू-30 एमकेआय, दोन सी-17 आणि एक आयएल-78 विमाने असतील, तर जेएएसडीएफची चार एफ-2 आणि चार एफ-15 लढावू विमाने सहभागी होतील.
जपानमधील टोकियो येथे 08 सप्टेंबर 2022 रोजी झालेल्या दुसऱ्या 2+2 परराष्ट्र आणि संरक्षण मंत्रिस्तरीय बैठकीत,दोन्ही बाजूंमधील सुरक्षा सहकार्य तसेच द्विपक्षीय संरक्षण सहकार्य वाढवण्यास आणि पहिल्या संयुक्त लढाऊ जेट कवायतींसह अधिक लष्करी सरावांमध्ये सहभागी होण्याचे भारत आणि जपानने
मान्य केले. हा सराव दोन्ही देशांमधील धोरणात्मक संबंध आणि घनिष्ठ संरक्षण सहकार्यासाठी आणखी एक महत्वपूर्ण पाऊल ठरेल.
उद्घाटनाच्या संयुक्त सरावामध्ये दोन्ही हवाई दलांमधील विविध हवाई लढाऊ कवायतींचा समावेश असेल. ते जटिल वातावरणात बहु-क्षेत्रीय हवाई युद्ध मोहिमांची प्रात्यक्षिके हाती घेतील आणि सर्वोत्तम पद्धतींची देवाणघेवाण करतील. दोन्ही बाजूंचे तज्ञ विविध कार्यान्वयन पैलूंवर त्यांचे कौशल्य सामायिक करण्यासाठी चर्चा करतील. 'वीर गार्डियन' या सरावामुळे मैत्रीचे दीर्घकालीन बंध दृढ होतील आणि दोन्ही हवाई दलांमधील संरक्षण सहकार्याचे मार्ग वाढतील.
संरक्षण मंत्रालय
कोविड -19 विरुद्धच्या लढ्यात नागरी प्रशासनाच्या बरोबरीने सैन्य दलही सहभागी
कोविड-19 चा संसर्ग रोखण्यासाठी, गरजूंना वैद्यकीय आणि इतर सहाय्य करण्यासाठी सैन्य दल अथक काम करत आहे. या खडतर काळात नागरी प्रशासनाच्या समवेत लष्कराने आपल्या वैद्यकीय सेवा तैनात केल्या आहेत
मुंबई, जैसलमेर,हिंडन, जोधपुर,मानेसर आणि चेन्नई या सहा ठिकाणी लष्कर विलगीकरण सुविधा देत आहे. यामध्ये 1737 जणांना ठेवण्यात आले, त्यापैकी 403 जणांना आतापर्यंत घरी सोडण्यात आले आहे. याशिवाय अशा 15 सुविधाही लष्कराने सज्ज ठेवल्या आहेत.
केवळ कोविड-19 साठी समर्पित अति दक्षता विभाग, हाय डीपेडन्सी युनिटसह इतर सुविधा, लष्कराच्या देशभरातल्या 51 रुग्णालयात तयार ठेवण्यात येत आहेत.
कोलकत्ता,विशाखापट्टनम,कोची,बेंगळूरू,कानपूर,जैसलमेर,गोरखपूर इथेअशा सुविधा आहेत.
कोविड-19 चे निदान करण्यासाठीच्या चाचण्या करू शकतील अशा लष्कराच्या पाच प्रयोगशाळा राष्ट्रीय ग्रीड मधे सहभागी करण्यात आल्या आहेत. दिल्ली, बंगळूरू,पुणे,लखनौ आणि उधमपूर इथे या प्रयोगशाळा असून यामध्ये आणखी सहा रुग्णालयांतल्या प्र्योगशाळांची भर पडणार आहे.
भारतीय हवाई दलाच्या विशेष विमानांनी परदेशात अडकलेल्या लोकांची सुटका केली तसेच वैद्यकीय सहाय्यही केले. ए सी -17 ग्लोबमास्टर 3 द्वारा चीनला 15 टन वैद्यकीय सहाय्य पुरवले आणि परतताना 5 बालकांसह 125 भारतीय नागरिक आणि मित्र राष्ट्रांच्या काही नागरिकांना आणले. त्याचबरोबर दुसऱ्या एका फेरीत इराणमधे अडकलेल्या 58 भारतीयांची सुटका केली.कोविड-19 च्या तपासणीसाठी 529 नमुनेही या विमानाने आणण्यात आले.
सुपर हर्क्युलस विमानाने मालदीवला 6.2 टन औषधे पुरवली. भारतीय हवाई दलाच्या विमानांचा ताफा, आवश्यक वस्तू, औषधे आणि वैद्यकीय उपकरणे यांची ने- आण करण्यासाठी उपयोगात आणण्यात येत आहे. आतापर्यंत देशाच्या विविध भागात सुमारे 60 टन वजनाचा साठा पोहोचवण्यात आला आहे.28 विमाने आणि 21 हेलीकॉपटर देशाच्या विविध भागात सज्ज ठेवण्यात आली आहेत.
शेजारी राष्ट्रांच्या मदतीसाठी नौदलाची सहा जहाजे सज्ज ठेवण्यात आली आहेत. मालदीव, श्रीलंका,बांगलादेश,नेपाल,भूतान आणि अफगाणिस्तान इथे तैनात करण्यासाठी पाच वैद्यकीय पथकेही सज्ज आहेत.