ai4bharat/Pralekha huggingface dataset:
ईशान्य क्षेत्र विकास मंत्रालय
ईशान्य विभागासाठी निधी मंजूर
केंद्र सरकारच्या मंत्रालये आणि विभागांनी 2014-15 पासून ईशान्य भागाच्या विकासासाठी एकूण अर्थसंकल्पीय निधीच्या 10% अंतर्गत आत्तापर्यंत 3,84,561.62 कोटी रुपयांचा निधी खर्च केला आहे
भारत सरकारने ईशान्य भारताच्या विकासाला अग्रक्रम दिला आहे
नवी दिल्ली, 20 मार्च 2023
भारत सरकारने ईशान्य भागाच्या विकासासाठी सर्वोच्च प्राधान्य दिले आहे. 55 बिना सवलत केंद्रीय मंत्रालय किंवा विभागांनी त्यांच्या एकूण मंजूर अर्थसंकल्पीय निधीचा किमान दहा टक्के हिस्सा ईशान्य भागात विकास सुविधांसाठी दिला आहे. केंद्रीय क्षेत्र किंवा केंद्र पुरस्कृत योजनांंवर खर्च करणे बंधनकारक आहे.
एकूण अर्थसंकल्पीय अंदाजपत्रकातील निधी, सुधारित अंदाज आणि प्रत्यक्ष खर्च यांचा 2014-15 ते 2022-23 म्हणजे 31.12.2022 पर्यंत, कोण अंदाजपत्रके निधीच्या दहा टक्के ईशान्य भागासाठीच्या निधीची आकडेवारी खालील रकान्यात दिली आहे.
|
|
Table : Budget Estimate , Revised Estimate  and
Actual Expenditure under 10% GBS since 2014-15

|
|
Year
|
|
Budget Estimate
|
|
Revised
Estimate
|
|
Actual
Expenditure
|
|
Actual Expenditure as % of RE
|
|
2014-15
|
|
36,107.56
|
|
27,359.17
|
|
24,819.18
|
|
90.72
|
|
2015-16
|
|
29,087.93
|
|
29,669.22
|
|
28,673.73
|
|
96.64
|
|
2016-17
|
|
29,124.79
|
|
32,180.08
|
|
29,367.9
|
|
91.26
|
|
2017-18
|
|
43,244.64
|
|
40,971.69
|
|
39,753.44
|
|
97.03
|
|
2018-19
|
|
47,994.88
|
|
47,087.95
|
|
46,054.80
|
|
97.81
|
|
2019-20
|
|
59,369.90
|
|
53,374.19
|
|
48,533.80
|
|
90.93
|
|
2020-21
|
|
60,112.11
|
|
51,270.90
|
|
48,563.82
|
|
94.72
|
|
2021-22
|
|
68,020.24
|
|
68,440.26
|
|
70,874.32
|
|
103.56
|
|
2022-23
|
|
76,040.07
|
|
72,540.28
|
|
47,920.63|
|
66.06|
|
Total
|
|
|
|
|
|
3,84,561.62
|
|
|
|
Source: Statement 11/23 of Union Budget, various years
Note: Actual Expenditure figures are provisional and subject to vetting by Ministry of Finance.up to 31.12.2022, as reported by 55 Non-exempted Ministries/Departments.
ईशान्य क्षेत्र विकास मंत्रालयाचे केंद्रीय मंत्री जी किशन रेड्डी यांनी लोकसभेत आज एका लेखी उत्तरात ही माहिती दिली.
G.Chippalkatti/V.Sahjrao/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com /PIBMumbai /pibmumbai
(Visitor Counter : 55
कृषी मंत्रालय
1 जून ते 31 जुलै 2018 या अवधीत विकासासाठी महत्त्वाकांक्षी असलेल्या 111 जिल्ह्यातील प्रत्येकी 25 गावांमध्ये कृषी कल्याण अभियान
नवी दिल्ली, 4 जून 2018
2022 सालापर्यंत देशातील शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट करण्याचे ध्येय बाळगत 1 जून ते 31 जुलै 2018 या अवधीत कृषी आणि कृषक कल्याण मंत्रालयातर्फे कृषी कल्याण अभियान राबवले जात आहे. शेतकऱ्यांना आपले उत्पन्न वाढवता यावे आणि शेतीची तंत्रे विकसित करता यावी यासाठी या अभियानाअंतर्गत सर्व प्रकारचे सहाय्य आणि सल्ला दिला जाणार आहे. नीती आयोगाच्या निर्देशानुसार विकासासाठी महत्त्वाकांक्षी असलेल्या 111 जिल्ह्यांमधील प्रत्येकी 25 गावांमध्ये ग्राम विकास मंत्रालयाच्या सल्ला मसलतीने हे अभियान राबवले जात आहे.
कृषी, सहकार आणि कृषक कल्याण विभाग, दुग्ध व्यवसाय, मत्स्योद्योग, कृषी संशोधन आणि शिक्षण विभाग अशा विविध विभागांतर्फे या अभियानाचा कृती आराखडा तयार करण्यात आला आहे. अभियानाच्या वाटचालीवर देखरेख ठेवण्यासाठी आणि समन्वयासाठी प्रत्येक जिल्ह्यासाठी एका अधिकाऱ्याची नियुक्ती करण्यात आली आहे.
अभियानाच्या अवधीत या संबंधित गावांमध्ये सर्व शेतकऱ्यांना मृदा आरोग्य कार्डाचे वितरण करणे, सूक्ष्म सिंचनाची प्रात्यक्षिके आयोजित करणे, पायाच्या तसेच मौखिक आजारासाठी संपूर्ण लसीकरण करणे असे विविध उपक्रम हाती घेतले जाणार आहेत. मधुमक्षिका पालन, मशरुमची लागवड आणि स्वयंपाक घरातील बाग अशा उपक्रमांबाबत प्रत्येक गावात माहिती आणि प्रशिक्षण दिले जाणार आहे. या उपक्रमात महिला आणि शेतकऱ्यांना प्राधान्य दिले जाणार आहे.
S.Tupe/M.Pange/P.Kor
(Visitor Counter : 116
मंत्रिमंडळ
अनिवासी भारतीय विवाह नोंदणी विधेयक २०१९ सादर करायला मंत्रिमंडळाची मंजुरी
(नवी दिल्ली, 13 फेब्रुवारी 2019
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली केंद्रीय मंत्रिमंडळाने अनिवासी भारतीय विवाह नोंदणी विधेयक २०१९ सादर करायला मंजुरी दिली आहे. अधिक उत्तरदायित्व तसेच भारतीय नागरिकांच्या शोषणाविरुद्ध संरक्षण सुनिश्चित करणे हा यामागचा उद्देश आहे.
विवरण :
या विधेयकात कायदेशीर आराखड्यात दुरुस्ती करण्याची तरतूद आहे, जेणेकरून दोषी जोडीदारांना आळा घालता येईल आणि अनिवासी भारतीयांशी विवाह केलेल्या भारतीय नागरिकांना शोषणाविरोधात संरक्षण मिळेल.
हे विधेयक पारित झाल्यांनतर अनिवासी भारतीय द्वारा केलेल्या विवाहाची नोंदणी भारत अथवा परदेशातील भारतीय दूतावास आणि पोस्टात करावी लागेल आणि यासाठी पुढील बदल करावे लागतील-
पारपत्र कायदा 1967 आणि
फौजदारी किंवा दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 ·मध्ये कलम 86 ए समाविष्ट करणे
प्रमुख प्रभाव :
भारतात न्यायालयीन कामकाजासाठी न्यायालयीन समन्स जारी करणे ही एक प्रमुख समस्या आहे. त्यासाठी या विधेयकात आवश्यक तरतूद केली जाईल. यासाठी फौजदारी अथवा दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 मध्ये दुरुस्ती केली जाईल. या विधेयकामुळे अनिवासी भारतीयांशी विवाह करणाऱ्या भारतीय नागरिकांना अधिक संरक्षण मिळेल.
N.Sapre/S.Kane/P.Kor
पंतप्रधान कार्यालय
पंतप्रधानांकडून प्रथम स्मृतिदिनी सुषमा स्वराज यांचे स्मरण
नवी दिल्ली, 6 ऑगस्ट 2020
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आज माजी परराष्ट्रमंत्री दिवंगत श्रीमती सुषमा स्वराज यांचे प्रथम पुण्यतिथीनिमित्त स्मरण केले.
पंतप्रधान म्हणाले, “सुषमाजींच्या पहिल्या पुण्यतिथीनिमित्त स्मरण. त्यांचे अकाली आणि दुर्दैवी निधन सर्वांसाठी दुःखद होते. त्यांनी भारताची निःस्वार्थपणे सेवा केली आणि जागतिक पातळीवर त्या भारताचा आवाज होत्या”.
Remembering Sushma Ji on her first Punya Tithi. Her untimely and unfortunate demise left many saddened. She served India selflessly and was an articulate voice for India at the world stage.
— Narendra Modi  August 6, 2020
Here is what I had spoken at a prayer meet in her memory. https://t.co/nHIXCw469P
पंतप्रधान कार्यालय
जागतिक वन्यजीव दिनानिमित्त पंतप्रधानांनी वन्यजीव संवर्धनासाठी काम करणाऱ्या सर्वांना अभिवादन केले
नवी दिल्ली, 3 मार्च 2021
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आज जागतिक वन्यजीव दिनानिमित्त वन्यजीव संवर्धनासाठी काम करणाऱ्या सर्वांना अभिवादन केले आहे.
“#WorldWildlifeDay, निमित आज मी वन्यजीव संवर्धनासाठी काम करणार्या सर्वांना सलाम करतो. सिंह, वाघ किंवा बिबट्या असो, भारतात निरनिराळ्या प्राण्यांच्या संख्येमध्ये सतत वाढ होत आहे. आमच्या जंगलांचे संरक्षण करण्यासाठी आणि प्राण्यांसाठी सुरक्षित अधिवास निर्माण करण्यासाठी आम्ही सर्वतोपरी प्रयत्न करू," असे पंतप्रधानांनी आपल्या ट्वीटर वरील संदेशात म्हंटले आहे.Jaydevi PS/S.Mhatre/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय
कंबोडियातील तिसऱ्या आसीयान इंडिया ग्रासरूट्स इनोव्हेशन फोरममध्ये स्पर्धा जिंकून भारतातील एका नवोन्मेषी संशोधकाने देशाची मान अभिमानाने उंचावली
नवी दिल्ली, 22 डिसेंबर 2022
तिसर्या आसियान इंडिया ग्रासरूट्स इनोव्हेशन फोरममधील ग्रासरूट्स इनोव्हेशन स्पर्धेत ‘मॉडिफाइड वॉकर विथ अॅडजस्टेबल लेग्ज’ या नवोन्मेषासाठी भारताच्या शालिनी कुमारी यांना प्रथम पारितोषिक मिळाले.देशात अस्थिआजाराशी संबंधित उत्पादनांचे आघाडीचे उत्पादक, विस्को रिहॅबिलिटेशन एड्स, उद्योगांना हस्तांतरित केलेले हे तंत्रज्ञान ब्रिक आणि मोर्टार स्टोर्सच्या माध्यमातून तसेच देशातील सर्वसामान्यांसाठी ॲमेझॉन इंडीयाच्या माध्यमातून खरेदीसाठी उपलब्ध आहे.
विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि नवोन्मेषा वरील समिती  कंबोडिया के अध्यक्ष तसेच किंगडम ऑफ कंबोडियाचे उद्योग, विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि नवोन्मेष मंत्रालयाचे  महासंचालक माननीय डॉ. हुल सिंघेंग यांच्या हस्ते शालिनी कुमारी यांना पुरस्कार देण्यात आला. शालिनी कुमारी यांनी प्रथम पुरस्काराच्या रुपात 1,500 अमेरिकी डॉलर्सचे रोख पारितोषिक जिंकले आहे.
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभाग , भारत सरकार आणि राष्ट्रीय नवोन्मेष संस्था  – भारत यांच्या संयुक्त विद्यमाने विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि नवोन्मेषावरील आसियान समिती  द्वारे आयोजित तीन दिवसीय तिसऱ्या आसियान इंडिया ग्रासरूट्स इनोव्हेशन फोरमचा समारोप नोम पेन्ह, कंबोडिया येथे कंबोडीयाचे उद्योग, विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि नवोन्मेष मंत्री माननीय किट्टी सेथा पंडिता चाम प्रसिध यांच्या उपस्थितीत आज झाला. तीन दिवसीय प्रदर्शनात 9 देशांतील सुमारे 100 तंत्रज्ञान प्रदर्शनात ठेवण्यात आले होते.
फिलीपिन्स आणि म्यानमारमधील नवसंशोधकांनी अनुक्रमे 1000 अमेरीकी डॉलर्स आणि 500 अमेरिकी डॉलर्सचे दुसरे आणि तिसरे पारितोषिक जिंकले आहे. नऊ राष्ट्राच्या एकूण 45 ग्रासरूट नवोदितांनी या स्पर्धेत भाग घेतला.
|
|
Grassroots Innovation Competition
|
|
1st Prize
|
|
India - Ms Shalini Kumari
|
|
Modified walker with adjustable legs
|
|
2nd Prize
|
|
Philippines - Mrs Meriam Bouquia
|
|
Multi purpose Fiber Stripper
|
|
3rd Prize
|
|
Myanmar - Mr. Myo Thaw
|
|
GreenToddy’s Plamyra palm coconut
|
|
Student Innovation Competition
|
|
1st Prize
|
|
Thailand - Ms. Napaschol Inthapan
|
|
ORA 
|
|
2nd Prize
|
|
Thailand - Mr. Tanapat Charunworaphan
|
|
The HealthTech that keeps your heart in checked
|
|
3rd Prize
|
|
Lao PDR - Mr. Phonsena Chanthavong
|
|
Intelligent boat for a cleaner river
N.Chitale/V.Ghode/P.Malandkar
(Visitor Counter : 110
संरक्षण मंत्रालय
आत्मनिर्भर भारत: ‘प्रॉजेक्ट हिमशक्ती’ या दोन एकात्मिक इलेक्ट्रॉनिक युद्ध प्रणालींच्या खरेदीसाठी संरक्षण मंत्रालयाने भारत इलेक्ट्रॉनिक्स लिमिटेडशी केला 3,000 कोटी रुपयांचा करार
नवी दिल्ली, 24 मार्च 2023
संरक्षण मंत्रालयाने आज  हैदराबाद स्थित भारत इलेक्ट्रॉनिक्स लिमिटेड , या कंपनीशी सुमारे 3,000 कोटी रुपयांच्या करारावर स्वाक्षऱ्या केल्या. ‘प्रॉजेक्ट हिमशक्ती’ या दोन एकात्मिक इलेक्ट्रॉनिक युद्ध प्रणालींच्या खरेदीसाठी हा करार झाला. हा प्रकल्प बाय इंडियन- देशांतर्गत रचना विकास आणि उत्पादित श्रेणी अंतर्गत येतो. त्यात समकालीन आणि विशिष्ट तंत्रज्ञानाचा समावेश केलेला आहे.
‘प्रॉजेक्ट हिमशक्ती’ हा भारतीय इलेक्ट्रॉनिक्स आणि संबंधित उद्योगांच्या सहभागास प्रोत्साहन देईल. त्यात बेलचे उप विक्रेते असलेल्या सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगांचाही समावेश असेल. यातून दोन वर्षांच्या कालावधीत सुमारे तीन लाख मनुष्य-दिवसांचा रोजगार निर्माण होईल. सरकारच्या मेक-इन-इंडिया उपक्रमाच्या अनुषंगाने देशाला ‘आत्मनिर्भर’ बनवण्यासाठी स्वदेशी क्षमता विकसित करण्यासाठी हा प्रकल्प एक महत्त्वाची झेप आहे.
G.Chippalkatti/P.Jambhekar/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com /PIBMumbai /pibmumbai
(Visitor Counter : 121
पंतप्रधान कार्यालय
पंतप्रधानांकडून हरियाणाच्या जनतेला राज्य स्थापना दिनाच्या शुभेच्छा
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी हरियाणाच्या जनतेला राज्य स्थापना दिनाच्या शुभेच्छा दिल्या आहेत.
पंतप्रधान म्हणाले, “भारतीय इतिहासात महत्वपूर्ण स्थान असलेल्या हरियाणाच्या सर्व नागरिकांना राज्य स्थापना दिनाच्या हार्दिक शुभेच्छा. समृद्धि आणि प्रगतीचे प्रतीक असलेले हे राज्य विकासाची नवनवीन शिखरे पादाक्रांत करत राहो."
भारतीय इतिहास में अहम स्थान रखने वाले हरियाणा के सभी निवासियों को राज्य के स्थापना दिवस की हार्दिक बधाई। समृद्धि और प्रगति का प्रतीक यह प्रदेश उन्नति के नए-नए कीर्तिमान बनाता रहे।
— Narendra Modi  November 1, 2020
M.Chopade/S.Kane/P.Kor
ग्रामीण विकास मंत्रालय
जलदूत अॅपचे होणार राष्ट्रार्पण
केंद्रीय ग्रामीण विकास आणि पंचायती राज मंत्री, गिरिराज सिंह 27 सप्टेंबर 2022 रोजी करणार अॅपचे उद्घाटन
नवी दिल्ली, 26 सप्टेंबर 2022
ग्रामीण विकास मंत्रालयाने "जलदूत अॅप" विकसित केले आहे ज्याचा वापर गावातील निवडक विहिरींची पाणी पातळी मोजण्यासाठी देशभरात केला जाईल. केंद्रीय ग्रामीण विकास आणि पंचायती राज मंत्री, गिरीराज सिंह उद्या नवी दिल्ली येथे एका कार्यक्रमात "जलदूत अॅप" चे उद्घाटन करतील.
जलदूत अॅप हे ग्राम रोजगार सहाय्यकाला  निवडक विहिरींची पाणी पातळी वर्षातून दोनदा  मोजण्यासाठी सक्षम करेल. प्रत्येक गावात, मोजमापाच्या ठिकाणांची पुरेशी संख्या  निवडणे आवश्यक आहे. हे त्या गावातील भूजल पातळीचे निदर्शक असतील.
हे अॅप पंचायतींना ठोस आकडेवारीसह सुविधा देईल, ज्याचा उपयोग कामांच्या चांगल्या नियोजनासाठी केला जाऊ शकतो. भूजल आकडेवारीचा डेटा हा ग्रामपंचायत विकास आराखडा  आणि महात्मा गांधी नरेगा नियोजन सरावाचा भाग म्हणून वापरला जाऊ शकतो. तसेच, विविध प्रकारच्या संशोधनासाठी आणि इतर हेतूंसाठी देखील हा डेटा वापरला जाऊ शकतो.
पाणलोट विकास, वनीकरण, जलसंधारण विकास आणि नूतनीकरण, वर्षा जलसंचयन इत्यादीद्वारे ग्रामीण आणि शहरी भागात जल व्यवस्थापन सुधारण्यासाठी देशाने अनेक पावले उचलली आहेत. तथापि, भूजलाचा वापर, तसेच भूपृष्ठावरील जलस्रोतांचा वापर देशाच्या बर्याच भागांमध्ये चिंताजनक पातळीवर पोहोचला आहे, परिणामी पाण्याची पातळी लक्षणीयरीत्या कमी झाल्याने शेतकऱ्यांसह समाजाला त्रास होत आहे.
त्यामुळे देशभरातील पाण्याच्या पातळीचे मोजमाप आणि निरीक्षण करणे आवश्यक झाले आहे.S.Patil/V.Joshi/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com /PIBMumbai /pibmumbai
(Visitor Counter : 253
आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय
भारतात नवीन रूग्णसंख्येपेक्षा बऱ्या झालेल्या रूग्णांची संख्या गेल्या कित्येक दिवसांपासून अधिक
21 राज्ये / केंद्रशासित प्रदेशांत नवीन रूग्णांपेक्षा बऱ्या झालेल्या रुग्णांची संख्या अधिक असल्याची नोंद
नवी दिल्ली, 27 सप्टेंबर 2020
भारतात सतत गेल्या नऊ दिवसांपासून नविन रूग्णसंख्येपेक्षा बऱ्या झालेल्या रूग्णांची संख्या वाढत आहे.बरे झालेल्या रूग्णांच्या संख्येत उच्चांकी वाढ होत आहे.एका दिवसात बरे झालेल्या रूग्णांची सरासरी संख्या 90,000 पेक्षा जास्त आहे.
देशात गेल्या 24 तासात 92,043 रुग्ण बरे झाल्याची नोंद झाली आहे तर नव्या सक्रीय रूग्णांची संख्या 88,600 इतकी आहे. यासोबत बरे झालेल्या रूग्णांची संख्या 50 लाख  इतकी आहे. रूग्ण बरे होण्याचा राष्ट्रीय दर सततची वाढ कायम राखत 82.46% इतका आहे.
ह्या रुग्ण बरे होण्याच्या प्रमाणामुळे भारत रुग्ण बरे होण्याच्या जागतिक क्रमवारीत सतत उच्च स्थानावर आहे.
नवीन रुग्णांपेक्षा रुग्ण बरे होण्याचा दर जास्त असल्याने बरे झालेले रूग्ण आणि नवीन सक्रीय रूग्ण यातील फरक सतत वाढत आहे. सक्रिय रूग्ण आणि बरे झालेले रूग्ण यातील फरक जवळपास 40 लाख  इतका आहे.
सक्रीय रूग्णांची संख्या सतत कित्येक दिवसांपासून 10 लाखांपेक्षा कमी आहे. सक्रीय पॉझिटीव्ह रूग्णांचे प्रमाण 15.96%इतके असून ते सतत कमी होत आहे.
केंद्रात आणि राज्यसरकार/केंद्रशासित प्रदेशात सक्रीय,आणि परीणामकारक समन्वय साधल्यामुळे एका दिवसात बरे होण्याच्या रुग्णांत सतत वाढ राखणे शक्य झाले आहे.
21 राज्ये /केंद्रशासित प्रदेशात रुग्ण बरे होण्याचा दर नवीन रुग्णांपेक्षा जास्त आहे.
हा परिणाम केंद्र सरकारच्या सतत सुरु असलेल्या गुणवत्तापूर्ण आणि परीणामकारक उपाययोजना आणि त्यांचे सतत पुनरावलोकन करणे यामुळे गाठणे शक्य झाले आहे.लवकरात लवकर रुग्णाची ओळख पटवून देशभरात चाचण्या, काळजीपूर्वक सावधानता आणि त्यासोबत प्रमाणित वैद्यकीय मदत यामुळे अशा प्रकारचे उत्साहवर्धक यश मिळाले आहे.
M.Chopade/S.Patgoankar/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 151
भारतीय निवडणूक आयोग
निवडणूक प्रक्रिया सर्वसमावेशक आणि सर्वांसाठी सुलभ करण्याविषयीच्या आंतरराष्ट्रीय परिषदेचे यजमान पद भारतीय निवडणूक आयोगाकडे
नवी दिल्ली, 24 जानेवारी 2019
निवडणूक प्रक्रिया सर्वसमावेशक आणि सुलभ याविषयावर आयोजित आंतरराष्ट्रीय परिषदेचे मुख्य निवडणूक आयुक्त सुनील अरोरा आणि निवडणूक आयुक्त अशोक लवासा यांच्या हस्ते आज नवी दिल्लीत उद्घाटन झाले. उद्या होणाऱ्या नवव्या राष्ट्रीय मतदार दिवसानिमित्त ही परिषद आयोजित करण्यात आली आहे. या परिषदेत बांग्लादेश, भुतान, कझाकस्तान, मालदीव, रशिया आणि श्रीलंका या देशातले मुख्य निवडणूक आयुक्त तसेच अनेक आंतरराष्ट्रीय संस्थांचे प्रतिनिधी सहभागी झाले आहेत.
लोकशाही व्यवस्था टिकवून ठेवण्यासाठी देशात मुक्त, निर्भय, पारदर्शक, विश्वासार्ह आणि नैतिक मार्गाने निवडणूका होणे, अत्यंत महत्वाचे आहे, असे मत अरोरा यांनी आपल्या भाषणात व्यक्त केले. देशातल्या सर्व घटकांचा आवाज सरकारपर्यंत पोहोचण्यासाठी निवडणूका हे एकमेव, सशक्त माध्यम आहे, असे ते म्हणाले. भारतीय निवडणुकांच्या संदर्भात बोलतांना निवडणूक आयोग सर्व राजकीय पक्षांकडून आलेल्या सूचनांचे स्वागतच करेल, अशी ग्वाही त्यांनी दिली. मात्र त्याचवेळी मतपत्रिकेद्वारे निवडणूक घेण्याच्या दबावाला आयोग बळी पडणार नाही, असेही त्यांनी स्पष्ट केले. भारतासारख्या प्रागतिक देशात जुन्या पद्धतीने निवडणूक प्रक्रिया घेण्याचा प्रश्नच येत नाही, असेही ते म्हणाले. याआधीच्या सर्व आयुक्तांनीही हिच भूमिका घेतली होती आणि तीच पुढेही कायम ठेवली जाईल, असे अरोरा म्हणाले. मतपत्रिकेद्वारे निवडणुका होण्याच्या काळात बनावट मतदान आणि गुंडांकडून मतदान केंद्रे ताब्यात घेण्याचे प्रकार सर्रास होत असत. त्याशिवाय निवडणुकांचे निकाल लागायला 3-4 दिवसांचा कालावधीही लागत असे. त्यामुळे या प्रक्रियेकडे पुन्हा वळण्याचा प्रश्नच येत नाही, असे अरोरा म्हणाले. EVM म्हणजेच इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्रे सुरक्षित ठेवण्यासाठी आयोगाने अत्याधुनिक, तांत्रिक आणि प्रशासकीय यंत्रणा सज्ज ठेवली आहे, असे सांगत EVM पूर्णपणे सुरक्षित असतात, असा पुनरुच्चार त्यांनी केला. व्हीव्हीपॅटमुळे या प्रक्रियेतली पारदर्शकता वाढली आहे, असेही त्यांनी सांगितले.
गेल्या दोन दशकांपासून भारतात निवडणुकांसाठी EVM चा वापर होत आहे. 2014 नंतरही EVM च्या माध्यमातून झालेल्या निवडणुकांचे वेगवेगळे निकाल लागले आहेत, असे त्यांनी स्पष्ट केले. अलिकडेच झालेल्या 5 विधानसभांच्या निवडणुकीत 176000 मतदान केंद्रांपैकी केवळ 6 ठिकाणी मतदान यंत्रात बिघाड झाल्याची घटना घडली. विशेष म्हणजे की सर्व मतदान यंत्रे केवळ राखीव ठेवलेली होती, त्यांचा प्रत्यक्ष निवडणुकीत वापर झाला नाही. EVM मध्ये बिघाड होण्याचे हे प्रमाण नगण्य असले, तरीही EVM पूर्णपणे सुरक्षित व्हावे, यासाठी आम्ही योग्य ती पावले उचलली आहेत, असे अरोरा यांनी सांगितले.
S.Tupe/R.Aghor/D. Rane
(Visitor Counter : 84
गृह आणि शहरी व्यवहार मंत्रालय
भारतीय शहरांमध्ये लिंग समानता आणि दिव्यांग समावशेकता या विषयावर होणार राष्ट्रीय परिसंवाद
नवी दिल्ली, 27 एप्रिल 2022
शहरी विकासामध्ये लिंग समानता आणि दिव्यांग समावेशकता मुख्य प्रवाहात आणण्याच्या उद्देशाने, गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालयाने 28 एप्रिल 2022 ते 30 एप्रिल 2022 या कालावधीत ‘भारतीय शहरांमध्ये लिंग समानता आणि दिव्यांग समावशेकता’ या विषयावर 3 दिवसीय राष्ट्रीय परीसंवादाचे आयोजन नवी दिल्लीत इंडिया हॅबिटॅट सेंटर इथे केले आहे.
गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालय  अंतर्गत राष्ट्रीय शहरी संस्थेचा  प्रवेशयोग्य, सुरक्षित आणि समावेशी भारतीय शहरे  कार्यक्रम, भारतातील संयुक्त राष्ट्र आणि परराष्ट्र, राष्ट्रकुल आणि विकास कार्यालय , युके यांच्या संयुक्त विद्यमाने या परिसंवादाचे आयोजन करण्यात आले आहे.
सर्वांसाठी अधिक लवचिक, सुलभ, सर्वसमावेशक, सुरक्षित आणि शाश्वत असा भारत सुनिश्चित करण्यासाठी शाश्वत विकासाच्या उद्दिष्टांच्या अंमलबजावणीमध्ये लिंग समानता आणि दिव्यांग समावशेकता यांना मुख्य प्रवाहात आणणे हे या तीन दिवसांच्या कार्यशाळेचे उद्दिष्ट आहे. दिव्यांग व्यक्तींचे हक्क  कायदा 2016, दिव्यांग व्यक्तींच्या हक्कांवरील संयुक्त राष्ट्र करार , शाश्वत विकासासाठी 2030 जाहीरनामा, नवीन शहरी जाहीरनामा आणि सेंडाई आराखडा भारताच्या महत्त्वाकांक्षी दृष्टीकोनाची कामगिरी पुढे नेण्यासाठी सुलभ, समावेशक, सुरक्षित आणि लवचिक भारत@2047 यांच्या अनुषंगाने शहरी विकासामध्ये लिंग समानता आणि दिव्यांग समावेशकतेबाबत भारताची वचनबद्धता बळकट करणे हे या परिसंवादाचे उद्दिष्ट आहे.
गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालयाद्वारे  समर्थित, राष्ट्रीय परिसंवाद, शहरी पातळीवरील प्रवेशयोग्यता आणि समावेशन आव्हाने, विचारांची देवाणघेवाण करण्यासाठी देशभरातील धोरणकर्ते, शैक्षणिक, खाजगी क्षेत्र, तज्ञ आणि अंमलबजावणीकर्ते यांना एकत्र आणेल. यात तांत्रिक कौशल्य आणि ज्ञान सामायिक केले जाईल तसेच शहरी सुलभता आणि समावेशनावर योगदान दिले जाईल.
संयुक्त राष्ट्राच्या माजी सहाय्यक सरचिटणीस आणि यूएन वुमनच्या माजी उप कार्यकारी संचालक लक्ष्मी पुरी प्रमुख वक्त्या म्हणून बीजभाषण करणार आहेत.
गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालयाचे सचिव मनोज जोशी, डीईपीडब्लूडी, एमओएसजेईचे सहसचिव राजेश शर्मा, भारतातील संयुक्त राष्ट्राचे निवासी समन्वयक शोंबी शार्प, पायाभूत सुविधा आणि नागरी विकास विभागाचे प्रमुख शंतनू मित्रा, ब्रिटिश हाय आणि एनआययूएचे संचालक हितेश वैद्य हे देखील कार्यक्रमाला उपस्थित राहणार आहेत.S.Patil/V.Ghode/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 148
माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय
“योग अभ्यास नव भारताचा मंत्र”: प्रकाश जावडेकर
आंतराष्ट्रीय योग दिनाचे औचित्य साधून माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय देणार आंतरराष्ट्रीय योग दिवस मिडिया सन्मान
केंद्रीय माहिती आणि प्रसारण मंत्री प्रकाश जावडेकर यांनी सांगितले की, नियमित योगाभ्यास आणि प्रसारामुळे “निरोगी आयुष्य, निरोगी जीवनशैली, आरोग्य आणि रोग प्रतिकारक शक्ती” प्राप्त होते. ‘योग’ ही भारताने जगाला दिलेली खूप मोठी देणगी आहे जी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली नव भारताचा मंत्र बनली आहे. योगाला संयुक्त राष्ट्राने सर्वमान्यता दिली असून दरवर्षी 21 जूनला जगभरातील 200 देशांमध्ये योगाभ्यास केला जातो.
भारत आणि परदेशात योगाचा प्रसार आणि प्रचारात प्रसारमाध्यमांची सकारात्मक भूमिका आणि जबाबदारीला स्विकारत जावडेकर यांनी सांगितले की, योगाच्या प्रचारात प्रसारमाध्यमांच्या योगदानाला सन्मानित करण्यासाठी माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाने यावर्षीपासून आंतरराष्ट्रीय योग दिवस मिडिया सन्मान प्रदान करण्याचे ठरवले आहे. प्रसार माध्यमांना खालील श्रेणींमध्ये पुरस्कार प्रदान करण्यात येईल:
- आंतरराष्ट्रीय योग दिवस मिडिया सन्मान प्रिंट आणि इलेक्ट्रोनिक प्रसारमाध्यम संघटनांशी निगडीत संघटना
- तीन श्रेणींमध्ये 33 सन्मान
- वर्तमानपत्रातील 22 भारतीय भाषा आणि इंग्रजीमध्ये योगाच्या उत्कृष्ट वार्तांकनासाठी 11 सन्मान
- टेलिव्हिजन वरील 22 भारतीय भाषा आणि इंग्रजीमध्ये योगाच्या उत्कृष्ट वार्तांकनासाठी 11 सन्मान
- रेडिओवर 22 भारतीय भाषा आणि इंग्रजीमध्ये योगाच्या उत्कृष्ट वार्तांकनासाठी 11 सन्मान
- या सन्मानामध्ये पदक/प्रशस्तीपत्र/मानचिन्ह देण्यात येईल
- 10 जून ते 25 जून 2019 पर्यंत केलेले योग कार्यक्रमांचे वार्तांकन यासाठी ग्राह्य धरले जाईल.
- योगला लोकप्रियता मिळवून देण्यासाठी प्रसारमाध्यमांनी दिलेल्या योगदानाचे परीक्षण 6 सदस्यीय परीक्षक मंडळ करेल.
- आंतरराष्ट्रीय योग दिन सन्मान प्राप्त करणाऱ्या नावांची घोषणा केली जाईल तसेच जुलै 2019 मध्ये एका कार्यक्रमांतर्गत पुरस्कार वितरीत केले जातील.
या पत्रकार परिषदेवेळी माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाचे सचिव अमित खरे, आणि वरिष्ठ अधिकारी देखील उपस्थितीत होते.
अणुऊर्जा विभाग
देशात 10 स्वदेशी अणुऊर्जा रिॲक्टर बनवले जाणार
नवी दिल्ली, 19 जुलै 2018
देशात 10 स्वदेशी अणुऊर्जा रिॲक्टर बसवण्यासाठी सरकारने शासकीय आणि वित्तीय मंजुरी जून 2017 मध्ये दिली आहे. या रिॲक्टरची प्रत्येकी क्षमता 700 मेगावॅट आहे. स्वदेशी तंत्रज्ञानाने बनवण्यात येणारे हे रिॲक्टरर्स भारतीय अणुऊर्जा निगम लिमिटेड यांच्या मार्फत बसवले जातील.
मध्य प्रदेश, कर्नाटक, हरियाणा या राज्यांमध्ये प्रत्येकी 700 मेगावॅटचे दोन तर राजस्थानमध्ये प्रत्येकी 700 मेगावॅटचे 4 रिॲक्टर असणार आहेत.
या योजनेच्या पूर्वतयारी अंतर्गत भूमी अधिग्रहण, पुनर्वसन आणि पर्यावरण संदर्भातील मंजुरी आदी प्रकिया विविध स्तरावर सुरु आहेत. पंतप्रधान कार्यालय, ईशान्येकडील क्षेत्रांचा विकास, सार्वजनिक तक्रार आणि निवृत्ती वेतन तसेच अणु ऊर्जा आणि अंतराळ विभागचे राज्यमंत्री जितेंद्र सिंग यांनी राज्यसभेत लेखी उत्तरात ही माहिती दिली.
S.Tupe /P.Malandkar
(Visitor Counter : 106
राष्ट्रपती कार्यालय
राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी गज उत्सव-2023 चे केले उद्घाटन
राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी आज  काझीरंगा राष्ट्रीय उद्यानात गज उत्सव- 2023 चे उद्घाटन केले.
निसर्ग आणि मानवता यांचे अतिशय पवित्र नाते असल्याचे राष्ट्रपती यावेळी बोलताना म्हणाल्या. निसर्गाचा आदर करण्याची संस्कृती ही आपल्या देशाची ओळख आहे. भारतात निसर्ग आणि संस्कृती एकमेकांशी जोडल्या गेल्या आहेत आणि त्या एकमेकांची जोपासना करत आहेत, असे त्यांनी सांगितले. आपल्या परंपरेत हत्तींचा सर्वाधिक आदर केला जातो. हत्ती हे समृद्धीचे प्रतीक मानले गेले आहे, असे त्यांनी सांगितले. हत्ती भारताचा राष्ट्रीय वारसा प्राणी आहे. म्हणून, आपला राष्ट्रीय वारसा जतन करण्यासाठी हत्तींचे संरक्षण करणे हा आपल्या राष्ट्रीय जबाबदारीचा एक महत्त्वाचा भाग आहे, असेही त्या म्हणाल्या.
जी कृती निसर्ग, प्राणी आणि पक्षी यांच्या हिताची आहे, ती मानवतेच्या आणि भूमातेच्याही हिताची आहे, असे राष्ट्रपती म्हणाल्या. हत्तीसाठींची आरक्षित वने आणि हरित क्षेत्रे अतिशय प्रभावी कार्बन सिंक  आहेत. त्यामुळे हत्तींच्या संवर्धनाचा आपल्या सर्वांना फायदा होईल आणि हवामान बदलाच्या आव्हानांना तोंड देण्यासही मदत होईल, असे म्हणता येईल. अशा प्रयत्नांमध्ये शासनासह समाजाचा सहभाग आवश्यक असल्याचे त्यांनी सांगितले.
हत्ती हा अतिशय बुद्धिमान आणि संवेदनशील प्राणी मानला जातो, असे राष्ट्रपती म्हणाल्या. आपण प्राणी आणि पक्ष्यांकडून निःस्वार्थ प्रेमाची भावना शिकू शकतो, असे त्यांनी सांगितले.
'मानव आणि हत्ती संघर्ष' हा अनेक शतकांपासूनचा मुद्दा आहे आणि जेंव्हा आपण या संघर्षाचे विश्लेषण करतो तेव्हा असे दिसून येते की हत्तींच्या नैसर्गिक अधिवासात किंवा हालचालींमध्ये निर्माण झालेला अडथळा हे त्याचे मूळ कारण असल्याचे त्यांनी सांगितले. त्यामुळे या संघर्षाची जबाबदारी मानवी समाजाची आहे, असेही त्या म्हणाल्या. हत्तींचे संरक्षण करणे, त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासाचे संवर्धन करणे आणि हत्तींच्या कॉरिडॉरला अडथळ्यांपासून मुक्त ठेवणे ही 'प्रोजेक्ट एलिफंटची' मुख्य उद्दिष्टे आहेत, असे त्यांनी सांगितले. मानव-हत्ती संघर्षाशी संबंधित समस्या सोडवणे हे देखील या प्रकल्पाचे उद्दिष्ट आहे. ही सर्व उद्दिष्टे एकमेकांशी संबंधित असल्याचे त्या म्हणाल्या.
आसामचे काझीरंगा आणि मानस राष्ट्रीय उद्यान हे केवळ भारताचेच नव्हे तर संपूर्ण जगासाठी अमूल्य वारसा स्थाने आहेत. प्रोजेक्ट एलिफंट आणि गज-उत्सव यशस्वी होण्यासाठी सर्व संबंधितांना एकत्रितपणे पुढे जावे लागेल यावर त्यांनी भर दिला.
राष्ट्रपतींचे भाषण पाहण्यासाठी कृपया येथे क्लिक करा -