ai4bharat/Pralekha huggingface dataset:
सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय
एनएसएसओ सदस्यांच्या आयोगाच्या कार्यपद्धतीबाबतच्या आक्षेपार्ह वृत्ताबद्दलचे स्पष्टीकरण
नवी दिल्ली, 30 जानेवारी 2019
राष्ट्रीय सांख्यिकी आयोगाच्या दोन सदस्यांनी दिलेल्या राजीनाम्याच्या पार्श्वभूमीवर या सदस्यांनी आयोगाच्या कार्यपद्धतीबद्दल आक्षेप नोंदवल्याचे वृत्त काही प्रसारमाध्यमांनी दिले आहे तसेच कामगार सर्वेक्षण निकालाचा अहवाल आणि सकल राष्ट्रीय उत्पादनाचा अहवाल सांख्यिकी विभागाने जारी न केल्याबद्दलही प्रसार माध्यमांनी प्रश्न उभे केले आहेत. मात्र आयोगाच्या कोणत्याही बैठकीत या सदस्यांनी या दोन्ही विषयांबद्दल काहीही शंका अथवा आक्षेप घेतले नव्हते. आयोगाच्या सर्व सदस्यांची मते सांख्यिकी विभागासाठी अत्यंत महत्वाची असून त्यांनी नोंदवलेल्या निरीक्षणावर कायमच योग्य ती कारवाई केली गेली आहे.
त्याशिवाय राष्ट्रीय नमूना सर्वेक्षण कार्यालय म्हणजेच एनएसएसओद्वारे श्रमशक्तीबाबत केल्या गेलेल्या सर्वेक्षण अहवालाविषयीही काही प्रसारमाध्यमांनी शंका उपस्थित केल्या आहेत. देशात एकूण किती कामगार आहेत यांच्यासह नागरी भागातल्या रोजगार आणि बेरोजगारीचा अंदाज बांधण्यासाठी वेळोवेळी हे श्रमशक्ती सर्वेक्षण केले जाते. एनएसएसओमध्ये सध्या जुलै 2017 ते डिसेंबर 2018 या कालावधीतील आकडेवारीचे तिमाही संकलन करणे सुरु असून हे काम पूर्ण झाल्यावरच हा अहवाल प्रकाशित करता येईल. भारताच्या लोकसंख्येच्या दृष्टीने भौगोलिक विविधता लक्षात घेता तसेच देशातील 93 टक्के लोक अनौपचारिक संघटनेत आहेत ही वस्तूस्थिती लक्षात घेऊन, त्यानुसार बेरोजगारीचा दर मोजण्यासाठी नव्या उपाययोजनांची गरज आहे. याच संदर्भात सांख्यिकी आणि योजना अंमलबजावणी मंत्रालयाने विविध सामाजिक योजनांमध्ये नांव नोंदवणाऱ्या नागरिकांचे नांव या यादीत असण्याविषयीची तथ्ये तपासणे सुरु आहे. या योजनांमध्ये नांव नोंदवणाऱ्या व्यक्तींचा समावेश झाल्यावर ही मोठी श्रमशक्ती औपचारिक रोजगाराच्या माहितीत समाविष्ट होईल.
जीडीपी म्हणजेच सकल राष्ट्रीय उत्पादनाच्या आधीच्या मालिकेविषयी  उपस्थित केलेल्या प्रश्नांसंदर्भात सांगायचे झाल्यास राष्ट्रीय सांख्यिकी आयोगाने स्वत:चं सांख्यिकी मंत्रालयाला या अहवालाला अंतिम स्वरुप देत तो प्रकाशित करण्याची विनंती केली होती. ही मालिका 2011-12 च्या पद्धतीनुसारच तयार करण्यात येत आहे. या पद्धतीची संपूर्ण माहिती सार्वजनिक करण्यात आली आहे. या पद्धतीची आयोगाला पूर्ण कल्पना आहे.
राष्ट्रीय सांख्यिकी आयोग केंद्र आणि राज्य सरकारांना वेळोवेळी योग्य ते मार्गदर्शन करतच असते. आयोग आणि सांख्यिकी मंत्रालयादरम्यान वेळोवेळी विविध विषयांवर चर्चा होत असते.
B.Gokhale/R.Aghor/P.Malandkar
(Visitor Counter : 120
संरक्षण मंत्रालय
हवाई दल, नौदल, तटरक्षक दल आणि इतर सेवांच्या हवाई क्षेत्रासाठी पायाभूत सुविधांचे आधुनिकीकरण
(नवी दिल्ली, 8 मे 2020
भारतीय हवाईदल, भारतीय नौदल आणि भारतीय तटरक्षक दलाच्या 37 हवाई क्षेत्रांच्या पायाभूत सुविधांच्या आधुनिकीकरणासाठी संरक्षण मंत्रालयाने आज मेसर्स टाटा पॉवर एसईडी सोबत सुमारे 1,200 कोटी रुपयांचा करार केला. संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी या प्रस्तावाला विधिवत मान्यता दिली आहे.
हवाई क्षेत्रांच्या पायाभूत सुविधांचे आधुनिकीकरण भाग-2 हा हवाई क्षेत्रांच्या पायाभूत सुविधांचे आधुनिकीकरण भाग -1 कार्यक्रमाचा पाठपुरावा आहे ज्यात भारतीय हवाई दलाच्या 30 हवाई क्षेत्रांचे आधुनिकीकरण अंतर्भूत आहे. हवाई क्षेत्रांच्या पायाभूत सुविधांचे आधुनिकीकरण भाग -1 अंतर्गत आधुनिकीकरण केलेल्या हवाई क्षेत्रांचा लष्करी आणि नागरी वापरकर्त्यांना प्रचंड फायदा झाला आहे.
हा प्रकल्प महत्वपूर्ण असून यात कॅट- II इन्स्ट्रुमेंट लँडिंग सिस्टम  आणि कॅट II एअर फील्ड लाइटनिंग सिस्टम  इत्यादी आधुनिक हवाई क्षेत्र उपकरणांची स्थापना आणि कार्यान्वित करणे समाविष्ट आहे. हवाई क्षेत्राच्या आसपासची आधुनिक उपकरणे हवाई वाहतूक नियंत्रकाशी थेट जोडली जातील ज्याद्वारे हवाई वाहतूक नियंत्रकांना हवाई क्षेत्र यंत्रणेचे उत्कृष्ट नियंत्रण करता येईल. या प्रकल्पांतर्गत उपकरणांच्या आणि पायाभूत सुविधांच्या आधुनिकीकरणामुळे दृश्यमानता कमी असताना किंवा प्रतिकूल हवामानाच्या परिस्थितीत लष्करी आणि नागरी विमानांच्या उड्डाणात सुलभता वाढविण्यास मदत होईल.
या करारामुळे सध्याच्या परिस्थितीत देशांतर्गत उद्योगाला चालना मिळेल. या प्रकल्पातून 250 हून अधिक सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगांना विविध उपक्रमांच्या अंमलबजावणीत सामील होण्याचा थेट फायदा होईल. हा करार बाजारपेठेत आवश्यक खेळते भांडवल आणण्यास मदत करेल तसेच नागरी आणि विद्युत उपकरणे व बांधकाम वगळता संप्रेषण, हवाई क्षेत्रातील इलेक्ट्रॉनिक प्रणाली, माहिती तंत्रज्ञान यासारख्या क्षेत्रात रोजगार निर्मितीला चालना देईल.
माहिती आणि प्रसारण मंत्रालय
दिल्ली पुस्तक मेळा 2023 मध्ये आपला साहित्यिक खजिना प्रदर्शित करण्यासाठी प्रकाशन विभाग सज्ज
'राष्ट्र उभारणीत पुस्तकांची भूमिका' या संकल्पनेसह प्रगती मैदानावर 29 जुलै ते 2 ऑगस्ट 2023 दरम्यान दिल्ली पुस्तक मेळाव्याचे आयोजन
प्रकाशन विभाग आपल्या पुस्तकांचा आणि जर्नल्सचा विस्तृत संग्रह यात प्रदर्शित करेल तसेच निवडक पुस्तकांवर भरघोस सवलत देईल
नवी दिल्लीतील प्रगती मैदान येथे 29 जुलै ते 2 ऑगस्ट 2023 दरम्यान आयोजित दिल्ली पुस्तक मेळा या बहुप्रतिक्षित पुस्तक मेळाव्यात माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाचा प्रकाशन विभाग सहभागी होणार आहे. हा 27 वा मेळावा इंडिया ट्रेड प्रमोशन ऑर्गनायझेशन या संस्थेने भारतीय प्रकाशक महासंघाच्या सहकार्याने आयोजित केला आहे. प्रगती मैदानाच्या स्टॉल क्रमांक 12, हॉल क्रमांक 11 येथे प्रकाशन विभाग पुस्तके आणि जर्नल्सचा विस्तृत संग्रह प्रदर्शित करेल आणि निवडक पुस्तकांवर भरघोस सवलत देखील देणार आहे.
'राष्ट्र उभारणीत पुस्तकांची भूमिका' ही या पुस्तक मेळ्याची संकल्पना असून स्वातंत्र्याच्या अमृत महोत्सवाच्या निमित्ताने प्रकाशन विभाग भारतीय स्वातंत्र्यलढा आणि स्वातंत्र्यसैनिकांचा इतिहास सांगणाऱ्या पुस्तकांचा समृद्ध संग्रह या मेळाव्यात प्रदर्शित करणार आहे. ही पुस्तके या प्रदर्शनाला भेट देणाऱ्या पुस्तक प्रेमींची मनं नक्कीच आकर्षित करतील. प्रदर्शनामध्ये गांधीवादी साहित्य, इतिहास आणि स्वातंत्र्य लढा, व्यक्तिमत्त्वे आणि चरित्रे, जमीन आणि लोक, कला आणि संस्कृती, चित्रपट आणि बालसाहित्य यासारख्या विविध विषयांवरील पुस्तकांचा समावेश आहे. राष्ट्रपती भवनावर विशेष पुस्तके तसेच राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती आणि पंतप्रधानांच्या निवडक भाषणांचा संग्रह देखील प्रकाशन विभागाद्वारे मेळाव्यात उपलब्ध करून दिला जाणार असून प्रकाशन विभागाने ते खास प्रकाशित केले आहे.
पुस्तकांव्यतिरिक्त , प्रकाशन विभागाची योजना, कुरुक्षेत्र, आजकल आणि बालभारती यांसारखी लोकप्रिय आणि मोठ्या प्रमाणावर प्रसारित नियतकालिकेही स्टॉलवर उपलब्ध आहेत. विभागाद्वारे प्रकाशित नियतकालिके आणि एम्प्लॉयमेंट न्यूज/रोजगार समाचार वार्षिक वर्गणी भरून वाचकप्रेमी खरेदी करू शकतात.
विद्यार्थ्यांना, विशेषत: स्पर्धा परीक्षा देणाऱ्या इच्छुक उमेदवारांना प्रकाशन विभागाच्या स्टॉलवर योग्य पुस्तके मिळतील जी त्यांना परीक्षेची तयारी करण्यास मदत करतील. विभागाचा बालसाहित्याचा समृद्ध संग्रहदेखील मुले आणि पालकांमध्ये खूप लोकप्रिय आहे. एखाद्याला भारताच्या स्वातंत्र्य चळवळीबद्दल अधिक जाणून घेण्यात, देशाच्या समृद्ध सांस्कृतिक वारशाबाबत , राष्ट्र उभारणीसाठी आपले जीवन समर्पित केलेल्या राष्ट्रीय नेत्यांबद्दल अधिक जाणून घ्यायचे असेल किंवा चांगले पुस्तक शोधणाऱ्या प्रत्येकासाठी प्रकाशन विभागाकडे काही ना काही आहे.
पंतप्रधान कार्यालय
महानवमीनिमित्त पंतप्रधानांनी केली माता सिद्धिदात्रीची प्रार्थना
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नवरात्रीच्या महानवमीनिमित्त आज माता सिद्धिदात्रीची प्रार्थना केली आहे आणि सर्वांना जीवनात यश मिळावे, यासाठी आशीर्वाद मागितले आहेत. मोदी यांनी माता सिद्धिदात्रीचे स्तवन देखील शेअर केले आहे.
पंतप्रधानांनी आपल्या ट्वीट मध्ये म्हटले आहे की,
“विश्वकर्त्री विश्वभर्त्री विश्वहर्त्री विश्वप्रीता।
विश्वार्चिता विश्वातीता सिद्धिदात्री नमोऽस्तुते॥
नवरात्रीची महानवमी माता सिद्धिदात्रीला समर्पित आहे. तिच्या कृपेने आपणा सर्वांना कर्तव्याच्या मार्गावर चालण्याची प्रेरणा मिळो, तसेच जीवनात साफल्य आणि सुयश लाभो. हार्दिक शुभेच्छा!”
गृह मंत्रालय
जनगणना, 2021 ची तयारी सुरु
पुण्यातील यशदा येथे 03 ते 11 जून या कालावधीत राज्यस्तरीय प्रशिक्षकांचे प्रशिक्षण संपन्न
पुणे, 12 जून 2019
भारताच्या महारजिस्ट्रार आणि जनगणना आयुक्त, नवी दिल्ली कार्यालयामार्फत देशाच्या सर्वात मोठ्या प्रशासकीय कामाची म्हणजेच जनगणना 2021 ची तयारी सुरु झाली आहे. जनगणना, 2021 च्या पूर्वतयारी अंतर्गत जनगणनेच्या सर्व टप्प्यांची रंगीत तालिम म्हणजेच “प्री-टेस्ट” संपूर्ण देशातील निवडक जिल्ह्यांमधील ग्रामीण व शहरी भागांमध्ये ऑगस्ट ते सप्टेंबर, 2019 या कालावधीत होणार आहे.
जनगणनेअंतर्गत माहिती संकलित करण्याच्या पध्दतीमध्ये क्रांतीकारक बदल आगामी जनगणनेमध्ये प्रस्तावित आहे. या जनगणनेत ऑनलाईन पध्दतीने माहिती संकलित होणार असून, भारताचे महारजिस्ट्रार आणि जनगणना आयुक्त, नवी दिल्ली कार्यालयाने यासंबंधी दिनांक 3 ते 11 जून, 2019 या कालावधीत यशदा, पुणे येथे राज्यस्तरीय प्रशिक्षकांचे प्रशिक्षण आयोजित केले होते. या प्रशिक्षणाचे उद्घाटन रश्मी झगडे, भाप्रसे, जनगणना संचालक, महाराष्ट्र यांच्या हस्ते 3 जून, 2019 रोजी झाले.
राष्ट्रीय स्तरावरील प्रशिक्षकांचे प्रशिक्षण मे 2019 मध्ये नवी दिल्ली येथे संपन्न झाले होते. या प्रशिक्षकांनी महाराष्ट्र, गुजरात, तेलंगणा आणि गोवा राज्यांमधील प्रशिक्षकांना यशदा, पुणे येथे प्रशिक्षण दिले. राज्यस्तरीय प्रशिक्षक या पुढील टप्प्यात जिल्हास्तरीय प्रशिक्षकांना प्रशिक्षण देतील.
प्रशिक्षणाच्या उद्घाटनप्रसंगी जनगणना संचालक, महाराष्ट्र यांनी प्री-टेस्ट ही जनगणनेची रंगीत तालिम असल्याने त्यातील प्रत्येक टप्प्यात बिनचूक काम झाल्यास प्रत्यक्ष जनगणनेची प्रश्नावली, सूचना पुस्तिका, माहिती संकलनाची पध्दती आणि माहिती संस्करणाची पध्दती सुनिश्चित करणे शक्य होईल असे प्रतिपादन केले.
प्रशिक्षणाच्या शेवटच्या दिवशी, राज्यस्तरीय प्रशिक्षकांनी, पुणे जिल्हयातील निवडक ग्रामीण व शहरी भागात चाचणीसाठी माहिती संकलन केले. प्रशिक्षणाच्या समारोप कार्यक्रमास भारताचे महारजिस्ट्रार आणि जनगण्ना आयुक्त, विवेक जोशी उपस्थित होते. या प्रसंगी बोलताना विवेक जोशी यांनी जनगणना 2021 साठी प्री-स्टेट अत्यंत महत्वाचा टप्पा असल्याचे सांगितले. जनगणना 2021 मध्ये पहिल्यांदाच माहितीचे संकलन ऑनलाईन पध्दतीने करण्याचे प्रस्तावित असून, त्याची चाचणी प्री- टेस्ट मध्ये होणार आहे. जनगणना 2021 मध्ये माहितीचे संकलन ऑनलाईन पध्दतीने झाल्यास शासकीय धोरण ठरविण्यासाठी आणि संशोधकांना आवश्यक जणगणनेची माहिती वेळेत उपलब्ध होऊ शकेल.
S.Tupe/S.Kane/D.Rane
(Visitor Counter : 183
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय
नैनितालच्या ‘एआरआयईएस’च्या वतीने ऑनलाइन् आंतरराष्ट्रीय परिषदेचे आयोजन
हवा-वायू यांची गुणवत्ता तसेच हवामान बदल आणि त्याचा हिमालयातल्या जलसंपदा तसेच दैनंदिन जीवनावर होणारा परिणाम या विषयावर एक बृहद ऑनलाइन आंतरराष्ट्रीय परिषदेचे आयोजन आर्यभट्ट संशोधन आणि निरीक्षण विज्ञान संस्थेच्यावतीने  करण्यात आले आहे. सप्टेंबरच्या मध्यात म्हणजे दि. 14 ते 16 सप्टेंबर या कालावधीत घेण्यात येणा-या या विज्ञान परिषदेमध्ये औद्योगिकीकरण, शहरीकरण यांच्यामुळे वायू प्रदूषणामध्ये होणारी वेगाने वाढ, क्षेत्रीय आणि जागतिक दृष्ट्या हवेची गुणवत्ता, दृष्यमानतेचा दर्जा, ढग तयार होण्याची आणि वातावरणातल्या रसायनांचे किरणोत्सर्जन, पर्यावरण तंत्रज्ञान, हिमालयातले हवामान, हिमनग, मौसमी वारे-ढग यांच्यावर होणारे परिणाम, जल उपलब्धता आणि मानवी आरोग्य याविषयी या परिषदेमध्ये चर्चा करण्यात येणार आहे. त्याचबरोबर भारत, नेपाळ आणि बांगलादेश यांच्या संदर्भात असलेल्या महत्वाच्या पर्यावरणविषयक मुद्यांचा विचार करण्यात येणार आहे.
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभागाची स्वायत्त संस्था एआरआयईएस म्हणजेच आर्यभट्ट संशोधन आणि निरीक्षण विज्ञान संस्था तसेच हेमवतीनंदन बहुगुणा गढवाल विद्यापीठ, मध्यवर्ती विद्यापीठ, श्रीनगर, तसेच पौडी गढवाल, उत्तराखंड यांच्यावतीने या तीन दिवसीय ऑनलाइन आंतरराष्ट्रीय परिषदेचे संयुक्तपणे आयोजन करण्यात आले आहे. विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभागाचे सुवर्ण महोत्सवी वर्ष साजरे करण्यात येत आहे, त्याचाच एक भाग म्हणून दि.14 ते 16 सप्टेंबर,2020 या कालावधीत ही परिषद आयोजित करण्यात येत आहे. कोविड-19 महामारीचा उद्रेक झालेला असतानाही अशा पद्धतीने ऑनलाइन परिषदेचे नैनीतालच्या एआरआयईएसच्यावतीने पहिल्यांदाच आयोजन करण्यात येत आहे.
गंगेच्या पठारी प्रदेशात आणि मध्य भागामध्ये हवेचे वाढते प्रदूषण हा चिंतेचा विषय बनत चालला आहे. त्यामुळे हिमालयालया हिमनगांच्या वितळण्याचे प्रमाण वाढत आहे आणि हवामान बदलांचा परिणाम तीव्रतेने जाणवत आहे, या सर्व घटनांचा आढावा घेवून परिषदेमध्ये सादरीकरण होणार आहे. जेईएसएस म्हणजेच जर्नल ऑफ अर्थ सिस्टम सायन्स यांचा विचार करून कृती कार्यक्रम आणि हिमालयातले जलस्त्रोत, हवामान यांचाही विचार करून प्रकाश टाकण्यात येणार आहे.
नैनितालची एआरआयईएस ही संस्था वातावरणीय विज्ञान आणि हवामान या क्षेत्रामध्ये सुमारे दोन दशकांपासून कार्यरत आहे. संस्थेच्यावतीने अनेक संशोधन उपक्रम राबविण्यात आले आहेत. ‘मनोरा पीक’ या सर्वात उंच स्थाती आधुनिक उपकरणे संस्थेने बसवून त्याव्दारे हवेतल्या भौतिक आणि रासायनिक गुणधर्माचा अभ्यास करण्यात येत आहे. मध्य हिमालयत क्षेत्रामध्ये अतिशय मोक्याच्या ठिकाणी या उपकरणांच्या मदतीने अभ्यास केला जात आहे. तसेच राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय क्षेत्रात ही संस्था सर्वांना सहकार्य करीत आहे.
या परिषदेचा अधिक तपशील जाणून घेण्यासाठी संपर्कसूत्र - डॉ. उमेश चंद्र डुमका आणि डॉ. अलोक एस गौतम
[Dr. Umesh Chandra Dumka  and Dr. Alok S Gautam
 can be contacted for further details.]
Figure 1: Conference Banner
Figure 2: Conference Brochure
सांस्कृतिक मंत्रालय
भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण विभागाने त्यांच्या केंद्रीय संरक्षित स्मारक/स्थानांच्या प्रवेशसंख्येवरील मर्यादा शिथील केली
ध्वनी आणि प्रकाश योजनेवर आधारीत शो पुन्हा सुरू
नवी दिल्ली, 20 डिसेंबर 2020
भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण विभागाने  आपल्या संरक्षित स्मारक/स्थानांच्या प्रवेशसंख्येवरील मर्यादा शिथील केली आहे. प्रादेशिक संचालक आणि पुरातत्व अधीक्षक यांना भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण संस्थेने दिनांक 18 डिसेंबर 2020 रोजी नव्याने जारी करून पाठविलेल्या मार्गदर्शक तत्वांनुसार ही माहिती देण्यात येत आहे.
तथापि, दररोज अनुमती देण्यात येणाऱ्या पर्यटकांची संख्या,संबंधित पुरातत्व अधीक्षक, संबंधित जिल्हाधिकारी जे जिल्हा आपत्ती व्यवस्थापन समितीचे अध्यक्ष देखील असतात त्यांच्या अनुमतीने ठरवू शकतील.
मार्गदर्शिकेत पुढे असे नमूद करण्यात आले आहे, की क्यूआर कोड आणि नेटवर्क यामध्ये जेथे समस्या येत असतील, तेथे तिकीट विक्री प्रत्यक्ष  रित्या करता येईल. ध्वनी आणि प्रकाश योजनेवर आधारीत शो पुन्हा सुरू करता येतील.
इतर सर्व तरतुदी या दिनांक 2.7.2020  यात दिलेल्या एसओपीनुसार पुढील आदेश येईपर्यंत लागू असतील.
सर्व केंद्रीय संरक्षित स्मारकांच्या आणि स्थानांच्या ठिकाणी गृह मंत्रालय, आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय आणि सांस्कृतिक मंत्रालयाने तसेच राज्य आणि/अथवा जिल्हा प्रशासनाने जारी केलेल्या कोविड संबंधित शिष्टाचारांचे पालन करणे बंधनकारक राहील.S.Thakur/S.Patgaonkar/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(
संरक्षण मंत्रालय
भारत - फ्रांस दरम्यानचा सहाव्या संयुक्त लष्करी सराव ' शक्ती - 2021' ची फ्रांस येथे सांगता
नवी दिल्ली, 26 नोव्हेंबर 2021
भारत आणि फ्रांस दरम्यान दर दोन वर्षांनी होणारा संयुक्त लष्करी सराव 'एक्स शक्ती - 2021' चं हे सहावं वर्ष असून 25 नोव्हेंबर 2021 रोजी फ्रांस इथं या सरावाची सांगता झाली. बारा दिवसांच्या खडतर संयुक्त लष्करी प्रशिक्षणात दोन्ही देशांच्या सैनिकांनी आपली लढाऊ शक्ती आणि कृत्रिमरीत्या तयार केलेल्या वातावरणात घुसखोरी/दहशतवाद विरोधी मोहिमांचा अभ्यास केला. संयुक्त राष्ट्रांच्या नियमावलीनुसार झालेल्या या संयुक्त युद्धाभ्यासात दोन्ही देशांच्या सैनिकांना दहशतवाद विरोधी कारवायांसाठी प्रशिक्षित होण्याची संधी मिळते.
हा युद्धाभ्यास दोन टप्प्यांत पूर्ण करण्यात आला. यात युद्धजन्य परिस्थितीसाठी मानसिकता तयार करणे आणि दहशतवाद विरोधी मोहिमांसाठी विशेष कूटनीतिक प्रशिक्षण देण्यात आलं. या प्रशिक्षणाची सांगता निमशहरी वातावरणातल्या प्रशिक्षणाने करण्यात आली. या प्रशिक्षणाची सांगता, दोन्ही सैन्य तुकड्यांनी यात आपल्या सर्वोत्तम पद्धती आणि अनुभवांची देवाणघेवाण केली. या प्रशिक्षणा दरम्यान तसंच यावेळी झालेल्या क्रीडा आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांदरम्यान झालेल्या संवाद आणि देवघेवीतून दोन्ही बाजूच्या सैनिकांमध्ये सौहार्दाची भावना विकसित झाली.
दोन्ही सैन्य तुकड्यांची या संयुक्त सरावाच्या उपलब्धीबाबतत संपूर्ण समाधान व्यक्त केलं. या सरावाच्या दर्जाबाबतही सैन्य समाधानी होते. दहशतवाद मुक्त जगाची निर्मिती करण्याच्या संकल्पासाठी हा युद्धाभ्यास एक महत्वाचा टप्पा आहे. दोन्ही देशांच्या लष्करी राजनैतिक संबंधांना या युद्धभ्यासामुळे निश्चितच नवे आयाम प्राप्त झाले आहेत.
M.Iyengar/R.Aghor/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 240
दूरसंचार आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय
मोबाईल टॉवरच्या स्थापनेशी संबंधित फसवणुकीबद्दल सावधगिरी बाळगण्यासाठी दूरसंचार विभागाकडून नागरिकांसाठी मार्गदर्शक सूचना जारी
नवी दिल्ली, 5 ऑगस्ट 2022
भारत सरकारच्या दळणवळण मंत्रालयाअंतर्गत असलेल्या दूरसंचार विभागाने ,मोबाईल टॉवरच्या स्थापनेशी संबंधित फसवणुकीबद्दल सावधगिरी बाळगण्याच्या अनुषंगाने नागरिकांसाठी मार्गदर्शक सूचना जारी केल्या आहेत.
काही अप्रामाणिक कंपन्या/संस्था /व्यक्ती सामान्य जनतेची फसवणूक करून मोबाईल टॉवर्स बसवण्याच्या नावाखाली त्यांना मोठ्या मासिक भाड्याचे वगैरे आमिष दाखवत पैसे उकळतात हे दूरसंचार विभागाच्या निदर्शनाला आले आहे
खालील मार्गदर्शक सूचनांच्या माध्यमातून या संदर्भात जनतेला कळवण्यात येते की:-
- मोबाइल टॉवर्सच्या स्थापनेसाठी जागा भाडे तत्वावर /भाड्याने देण्यामध्ये दूरसंचार विभाग /ट्रायचा प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्षपणे सहभाग नाही
- दूरसंचार विभाग /ट्राय किंवा त्यांचे अधिकारी मोबाईल टॉवरच्या स्थापनेसाठी कोणतेही "ना हरकत प्रमाणपत्र" जारी करत नाहीत.
- मोबाइल टॉवर्स स्थापित करण्यासाठी दूरसंचार सेवा प्रदाते  आणि पायाभूत सुविधा प्रदाते  यांची अद्ययावत यादी, https://dot.gov.in आणि https://dot.gov.in/infrastructure-provider. या दूरसंचार विभागाच्या अधिकृत संकेतस्थळांवर उपलब्ध आहे.
- कोणतीही कंपनी/संस्था /व्यक्ती यांनी मोबाईल टॉवर बसवण्यासाठी पैसे मागितल्यास, अधिक सावधगिरी बाळगावी आणि कंपनीचे अधिकारपत्रे पडताळून ओळख तपासावी अशा प्रकारची खबरदारी घेण्याचा इशारा जनतेला देण्यात येत आहे. टीएसपी आणि आयपी -1 संस्थेचे सदस्य मोबाईल टॉवर स्थापित करण्यासाठी पैसे मागत नाहीत, याची खात्री संस्थेने केली आहे.
- जर कोणत्याही व्यक्तीला अशा प्रकारची फसवणूक आढळली , तर तो/ती व्यक्ती स्थानिक पोलिस अधिकाऱ्यांकडे संबंधित घटनेची तक्रार दाखल करू शकतो.
- याव्यतिरिक्त, दूरसंचार विभागाच्या स्थानिक क्षेत्रीय विभागाशी देखील संपर्क साधला जाऊ शकतो, या संपर्कासाठीचे तपशील दूरसंचार विभागाच्या https://dot.gov.in/relatedlinks/director-general-telecom या संकेतस्थळावर उपलब्ध आहेत.
S.Patil/S.Chavan/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com /PIBMumbai /pibmumbai
(Visitor Counter : 124
संरक्षण मंत्रालय
संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह आणि रशियाचे संरक्षण मंत्री सर्गेई शोइगु यांच्यात दूरध्वनीवरून झाले संभाषण
नवी दिल्ली, 26 ऑक्टोबर 2022
रशियन फेडरेशनचे संरक्षण मंत्री सर्गेई शोइगु यांच्या विनंतीनुसार संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी आज दिनांक 26 ऑक्टोबर 2022 रोजी त्यांच्याशी दूरध्वनीवरून संभाषण केले.या दूरध्वनीवरून झालेल्या संभाषणादरम्यान, दोन्ही मंत्र्यांनी द्विपक्षीय संरक्षण सहकार्य तसेच युक्रेनमधील बिघडलेल्या परिस्थितीवर चर्चा केली. रशियाचे संरक्षण मंत्री शोईगु यांनी राजनाथ सिंह यांना युक्रेनमधील निर्माण होत असलेल्या परिस्थितीची माहिती दिली,ज्यात 'डर्टी बॉम्ब' च्या वापराच्या माध्यमातून संभाव्य चिथावण्यांविषयी त्यांना वाटणाऱ्या चिंतेचा समावेश आहे.
श्री राजनाथ सिंह यांनी संघर्षाच्या त्वरित निराकरणासाठी संवाद आणि मुत्सद्देगिरीचा मार्ग अवलंबण्याच्या भारताच्या भूमिकेचा पुनरुच्चार केला.आण्विक किंवा अणुऊत्सर्जनीय शस्त्रे वापरण्याची शक्यता मानवतेच्या मूलभूत तत्त्वांच्या विरुद्ध असल्याने आण्विक पर्यायाचा कोणत्याही बाजूने अवलंब करू नये, असे राजनाथ सिंह यांनी यावेळी रशियन संरक्षण मंत्र्यांच्या निदर्शनास आणून दिले.
दोन्ही मंत्र्यांनी यावेळी एकमेकांच्या संपर्कात राहण्याबाबत सहमती व्यक्त केली.S.Patil/S.Patgaokar/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com /PIBMumbai /pibmumbai
(Visitor Counter : 137
आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय
कोविड 19: गैरसमज विरुद्ध तथ्य
मुलांमध्ये कोविड -19 ची सहसा लक्षणे दिसत नाहीत आणि क्वचितच त्यांना रुग्णालयात दाखल करण्याची आवश्यकता असते: डॉ. व्ही. के. पॉल, सदस्य, नीती आयोग
सह -व्याधी असलेल्या किंवा प्रतिकारशक्ती कमी असलेल्या मुलांच्या तुलनेत आजाराचे अल्प प्रमाण असलेली निरोगी मुले रुग्णालयात दाखल न करता बरी झाली आहेत : डॉ. रणदीप गुलेरिया, संचालक, एम्स, नवी दिल्ली
कोव्हॅक्सिन चाचणी 2 ते 18 वर्षे वयोगटातील मुलांवर सुरू करण्यात आली आहे: डॉ. एन. के. अरोरा , एनटीएजीआयच्या कोविड-19 कार्यगटाचे अध्यक्ष
केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने ‘मुलांमधील  कोविड -19 चे व्यवस्थापन’ यावर सविस्तर मार्गदर्शक सूचना जारी केल्या आहेत
नवी दिल्ली, 30 जून 2021
कोविड -19 महामारी विरुद्ध लढ्यात केंद्र सरकार आघाडीवर आहे. महामारीचा विरोधात लढण्यासाठी टेस्ट, ट्रॅक, ट्रीट आणि कोविड प्रतिबंधक योग्य वर्तन यासह लसीकरण हा केंद्र सरकारच्या पंचसूत्री धोरणाचा एक अविभाज्य भाग आहे.
देशातील कोविड -19 च्या दुसर्या लाटे दरम्यान, माध्यमांमधून यानंतरच्या संभाव्य कोविड संसर्ग लाटांचा लहान मुलांच्या आरोग्यावर प्रतिकूल परिणाम होण्याच्या शक्यतेविषयी अनेक प्रश्न उपस्थित केले गेले आहेत.
तज्ञांनी विविध मंचांवरून ही भीती आणि शंकाचे निरसन केले आहे.
केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाच्या 1 जून 2021 रोजी कोविड -19 संदर्भात झालेल्या पत्रकार परिषदेत नीती आयोगाचे सदस्य  डॉ. व्ही. के. पॉल यांनी माहिती दिली की जर मुलांना संसर्ग झाला तर त्यांची योग्य काळजी व उपचार मिळावेत यासाठी आरोग्य विषयक पायाभूत सुविधांच्या दृष्टीने पुरेशी व्यवस्था केली जात आहे. ते पुढे म्हणाले की मुलांमध्ये कोविड -19 ची लक्षणे सहसा आढळून येत नाहीत आणि त्यांना क्वचितच रुग्णालयात दाखल होणे आवश्यक असते. मात्र हे शक्य आहे की संसर्ग झालेल्या किरकोळ मुलांना रुग्णालयात दाखल करावे लागू शकते.

8 जून 2021 रोजी झालेल्या कोविड -19 वरील पत्रकार परिषदेत अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्था  नवी दिल्लीचे संचालक डॉ. रणदीप गुलेरिया यांनी सांगितले की सध्याच्या कोविड लाटेत मुलांना गंभीर संसर्ग होईल हे दाखवणारी कोणतीही माहिती भारतात किंवा जागतिक स्तरावर उपलब्ध नाही. या विषयावर अधिक स्पष्टीकरण देताना ते म्हणाले की सौम्य आजार असलेली निरोगी मुले रुग्णालयात दाखल न करता बरी झाली आहेत, तर भारतात दुसर्या लाटेत कोविड संसर्गामुळे रुग्णालयात दाखल करावे लागलेल्या मुलांमध्ये सह-व्याधी किंवा कमी प्रतिकारशक्ती होती.

लसीकरणावरील राष्ट्रीय तांत्रिक सल्लागार गटाच्या कोविड --19 कार्यगटाचे अध्यक्ष डॉ. एन के अरोरा यांनी 25 जून 2021 रोजी सांगितले होते की कोव्हॅक्सिन चाचणी 2 ते 18 वर्षे वयोगटातील मुलांवर सुरू करण्यात आली आहे आणि त्याचे निष्कर्ष यावर्षी सप्टेंबर ते ऑक्टोबर दरम्यान प्राप्त होईल. ते म्हणाले की मुलांना संसर्ग होऊ शकतो परंतु त्यांना गंभीर आजार होणार नाही.

यापुढील कोविड -19 च्या संभाव्य लाटांदरम्यान मुलांना सुरक्षित आणि निरोगी ठेवण्यासाठी आवश्यक असलेली तयारी लक्षात घेऊन केंद्रीय आरोग्य व कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने 18 जून 2021 रोजी '‘मुलांमधील  कोविड -19 च्या व्यवस्थापनासाठी मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत. यामध्ये संसर्ग प्रतिबंध आणि नियंत्रण , मास्क वापरण्याचा सल्ला यासह लक्षणे, विविध उपचार, देखरेख आणि व्यवस्थापन, यावर सविस्तर मार्गदर्शन केले आहे.

केंद्रीय आरोग्य मंत्रालय आणि विविध तज्ञांनी विषाणूच्या संक्रमणाची साखळी तोडण्यासाठी नियमितपणे मुलांसाठी तसेच प्रौढांसाठी देखील कोविड सुयोग्य वर्तनाच्या आवश्यकतेवर भर दिला आहे.S.Tupe/S.Kane/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(
पंतप्रधान कार्यालय
नवरात्री निमित्त पंतप्रधानांनी कालरात्री देवीला वंदन केले
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी देवी कालरात्रीला वंदन केले आणि नवरात्री दरम्यान सर्वांसाठी आशीर्वाद मागितले. .
एका ट्विटमध्ये पंतप्रधान म्हणाले;
" सर्व संकटे दूर करून प्रत्येकाच्या जीवनात सुख, शांतता, समृद्धी आणि उत्तम आरोग्य घेऊन येवो अशी मी देवी कालरात्रीला प्रार्थना करतो "
उपराष्ट्रपती कार्यालय
ब्रिटन आणि दक्षिण आफ्रिकेत कोविड-19 चा रचना बदललेला विषाणू आढळल्यासंदर्भात उपराष्ट्रपतींनी घेतली माहिती
नवी दिल्ली, 24 डिसेंबर 2020
सेंटर फॉर सेल्युलर अँड मोलेक्युलर बायोलॉजी सीसीएमबीचे संचालक डॉ राकेश मिश्रा यांनी आज हैदराबाद इथे उपराष्ट्रपती एम वेंकैया नायडू यांची भेट घेऊन ब्रिटन आणि दक्षिण आफ्रिकेत कोविड-19 चा रचना बदललेला विषाणू SARS-Cov-2 आढळल्यासंदर्भात माहिती दिली.
रचना बदललेल्या विषाणूमुळे, सध्या विकसित होत असलेल्या लसीची कार्यक्षमता बदलण्याची शक्यता कमी असल्याचे त्यांनी उपराष्ट्रपतींना सांगितले. हे नवे स्वरूप जास्त संसर्गजन्य असले तरी रुग्णासाठी त्याचे अतिशय वाईट परिणाम झाल्याचे अद्याप आढळून आलेले नाही अशी माहितीही त्यांनी दिली. आहे तेच रोग व्यवस्थापन या नव्या स्वरुपालाही लागू होईल अशी अपेक्षा असल्याचे ते म्हणाले.
नवे स्वरूप भारतात अस्तित्वात आहे का याविषयी तपास सुरु आहे. SARS-CoV-2 संदर्भात सीसीएमबीने केलेल्या कामाबाबतचे सादरीकरण त्यांनी केले. नव्या स्वरूपातला विषाणू इतर स्वरूपापेक्षा 71% जास्त संसर्गजन्य असल्याची माहिती त्यांनी दिली. याला समांतर असे स्वरूप दक्षिण आफ्रिकेत आढळले असून ते तरुणांवर जास्त परिणाम करणारे आहे, मात्र याबाबत अधिक सखोल संशोधन आवश्यक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.M.Chopade/N.Chitale/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 81