ai4bharat/Pralekha huggingface dataset:
कृषी मंत्रालय
लॉकडाउनमध्ये संपूर्ण देशभरात गव्हाची कापणी जोरदार सुरू
2020-21 च्या रब्बी हंगामातल्या डाळी आणि तेलबिया खरेदीचे कामही प्रगतिपथावर
नवी दिल्ली, 28 एप्रिल 2020
संपूर्ण देशभरामध्ये कोविड-19 महामारीचा उद्रेक झाल्यामुळे लॉकडाउन सुरू आहे. अशा काळातही देशाच्या सर्व भागांमध्ये गव्हाच्या कापणीचे काम जोरदार सुरू आहे. सध्या खरीपाच्या पिकांची कापणी, मळणी अशी कामे सुरू आहेत. हे काम करताना सर्व भागातले शेतकरी सामाजिक अंतर राखण्यासंबंधीच्या नियमांचे पालन करीत कृषी कार्ये पार पाडत आहेत. भारत सरकारच्या कृषी, सहकार आणि शेतकरी कल्याण विभागाने सर्व राज्यांना एक पत्र पाठवून आपल्या भागातल्या शेतकरी बांधवांच्या आणि शेतमजुरांच्या आरोग्याचे रक्षण करण्यासाठी आणि कोरोना विषाणूचा प्रसार रोखण्यासाठी सरकारच्या नियमांचे काटेकोर पालन करावे, असे कळवले आहे.
देशातल्या विविध राज्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार मध्य प्रदेशात 98-99 टक्के, राजस्थानात 92-95 टक्के, उत्तर प्रदेशमध्ये 85-88 टक्के, हरियाणात 55-60 टक्के, पंजाबात 60 -65 टक्के आणि उर्वरित राज्यात सरासरी 87 -88 टक्के गव्हाच्या कापणी-काढणीचे काम पूर्ण झाले आहे.
2020-21च्या रब्बी हंगामामध्ये किमान समर्थन मूल्य योजने अंतर्गत शेतकरी बांधवांकडून डाळी आणि तेलबियांची खरेदी सध्या केली जात आहे. यामध्ये कर्नाटक, आंध्र प्रदेश, तेलंगणा, राजस्थान, महाराष्ट्र, उत्तर प्रदेश आणि हरियाणा या राज्यांमध्ये खरेदी सुरू आहे. लॉकडाउनच्या काळात या राज्यांनी खरेदी केलेल्या डाळी आणि तेलबिया यांचा तपशील पुढीलप्रमाणे आहे.
- आंध्र प्रदेश, तेलंगणा, राजस्थान, महाराष्ट्र आणि उत्तर प्रदेश या पाच राज्यांमधून 72,415.82 मेट्रिकटन हरभरा डाळीची खरेदी करण्यात आली.
- तामिळनाडू, तेलंगणा, आंध्र प्रदेश, महाराष्ट्र, कर्नाटक, गुजरात आणि ओडिशा या सात राज्यांमधून 1,20,023.29 मेट्रिकटन तूरडाळीची खरेदी करण्यात आली.
- राजस्थान, उत्तर प्रदेश आणि हरियाणा या तीन राज्यांमधून 1,83,400.87 मेट्रिकटन मोहरीची खरेदी करण्यात आली.
दरम्यान एनएचबी म्हणजेच राष्ट्रीय फलोत्पादन मंडळाने देशभरातील 618 एनएचबी मान्यताप्राप्त रोपवाटिकांमधून फळे आणि भाजीपाला यांच्या उपलब्ध रोपांविषयीची माहिती जमा केली आहे. ही माहिती भारतीय फलोत्पादन महासंघ  आणि संबंधित विभागांना पोहोचवण्यात आली आहे. यामध्ये ग्राहक आधारित उत्पादक संघटना, राज्य फलोत्पादन अभियान, एनएचबीची राज्यांमध्ये असलेली कार्यालये यांच्याकडे उपलब्ध रोपांची माहितीही आहे. आगामी लागवडीच्या हंगामामध्ये शेतकरी बांधवांना त्यांच्या पसंतीच्या रोपांची लागवड करता यावी तसेच त्यासाठी आवश्यक साहित्य खरेदी करता यावे, यासाठी एनएचबीच्या संकेतस्थळावर  गरजेची सर्व माहिती उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.G.Chippalkatti/S.Bedekar/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(
युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्रालय
44 व्या बुद्धीबळ ऑलिंपियाड स्पर्धेच्या महिला गटात तानिया सचदेवची चमकदार कामगिरी, सांघिक फेरीत महत्त्वाचा सामना जिंकला
चेन्नईच्या मलप्पुरम इथं सुरु असलेल्या 44 व्या बुद्धीबळ ऑलिंपियाड स्पर्धेच्या महिला गटात चौथ्या फेरीच्या सामन्यात, तानिया सचदेवनं केला, हंगेरीच्या खेळाडूचा पराभव
नवी दिल्ली, 2 ऑगस्ट 2022
चेन्नईच्या मल्लपुरम इथे सुरु असलेल्या 44 व्या बुद्धिबळ ऑलिम्पियाडमध्ये महिला विभागाच्या चौथ्या फेरीच्या सामन्यात, तानिया सचदेवनं प्रदीर्घ लढा देत महत्वाचा गुण मिळवत भारताला हंगेरीविरुद्ध 2.5-1.5 असा विजय मिळवून दिला.
विशेष म्हणजे, कोनेरू हंपी, द्रोणवल्ली हरिका आणि आर. वैशाली या दिग्गज खेळाडूंच्या लढती अनिर्णित राहिल्यानंतर, सचदेवने आपल्या सामन्यात ही चमकदार कामगिरी केली. तिने हंगेरीच्या झ्सोका गाल ला नमवून निर्णायक गुण मिळवत संघासाठी सामना जिंकला.
“हा माझ्यासाठी परीक्षेचा काळ होता. आमचे दोन सामने अनिर्णित राहिले आहेत, हे मला माहीत होतं. आमचा प्रतिस्पर्धी मजबूत होता आणि त्यामुळे आम्हालाही, जिद्दीने आपला खेळ खेळण्याची गरज होती. म्हणून आता आपण संपूर्ण तयारीनिशी या सामन्यात उतरायला हवं असं मला वाटलं, असं सचदेवनं या सामन्यानंतर सांगितलं.
“भारताचे संघ चांगले, संतुलित आहेत आणि एका वेळी एक फेरी घेणे खूप महत्वाचे ठरते. आजचे सर्व सामने चांगलेच लढले गेले,” असे भारताच्या महिला संघाचे प्रशिक्षक अभिजित कुंटे म्हणाले.
11व्या मानांकित भारतीय महिला ब संघानेही एस्टोनियाचा 2.5-1.5 गुणांसह असाच पराभव केला. वंतिका अग्रवालने आपली विजयी घोडदौड कायम ठेवत, संघाला विजयी गुण मिळवून दिले तर इतर तीन सामने अनिर्णित राहिले. दरम्यान, चौथ्या दिवसाच्या मोठ्या सामन्यात, अमेरिकेच्या माजी वर्ल्ड चॅम्पियनशिप  स्पर्धेमधील चॅलेंजर फॅबियानो कारुआनाला उझबेकिस्तानच्या नोदिरबेक अब्दुसत्तारोवने पराभूत केले.
17 वर्षीय प्रतिभावान अब्दुसत्तारोवच्या प्रयत्नांच्या जोरावर उझबेकिस्तानने अव्वल मानांकित बुद्धिबळपटूंचा ताफा बाळगणाऱ्या अमेरिकेला 2-2 असे बरोबरीत रोखले. खुल्या विभागातील इतर चौथ्या फेरीच्या सामन्यांमध्ये भारताच्या ब संघाने इटलीविरुद्ध 3-1 ने विजय मिळवला.
गुकेश आणि निहाल सरीन यांनी विजय मिळवला तर आर प्रज्ञानंद आणि रौनक साधवानी यांनी बरोबरी साधली. गुकेशने डॅनियल वोकाचुरोविरुद्ध शानदार खेळाचे प्रदर्शन केले, ज्याने रविवारी मॅग्नस कार्लसनला बरोबरीत रोखले होते. क्वीन्स गॅम्बिट डिक्लाइंड गेममध्ये, गुकेश रणनैतिक खेळ करत प्याद्यांना घेरण्यावर भर दिला आणि 34 चालीनंतर गुण कमावला, जेव्हा त्याचा वजीर, हत्ती आणि उंटाने प्रतिस्पर्ध्याच्या राजाला घेरले. दुसरीकडे, द्वितीय मानांकित भारतीय अ संघाने चारही बोर्ड स्प्लिटिंग गुणांसह फ्रान्सबरोबर 2-2 अशी बरोबरी साधली तर भारताचा क संघ स्पेनकडून 1.5-2.5 गुणांनी पराभूत झाला.S.Patil/Radhika/Rajashree/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 108
मंत्रिमंडळ
भारत आणि भूतान यांच्यामध्ये बाह्य अंतराळाच्या शांततापूर्ण वापरातील सहकार्यासाठी झालेल्या सामंजस्य कराराला मंत्रिमंडळाची मान्यता
नवी दिल्ली, 30 डिसेंबर 2020
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली मंत्रिमंडळाच्या झालेल्या बैठकीमध्ये भारत आणि भूतान यांच्यामध्ये बाह्य अंतराळाच्या शांततापूर्ण वापरातील सहकार्यासाठी झालेल्या सामंजस्य कराराला मान्यता देण्यात आली. यासंदर्भात दि. 19 नोव्हेंबर, 2020 रोजी बंगलुरू /थिंपू येथे करार करण्यात आला होता.
तपशील:
या सामंजस्य करारामुळे भारत आणि भूतान उपग्रह दूरसंप्रेषण आणि उपग्रह आधारित जलवाहतूक सेवा, अंतराळ विज्ञान आणि ग्रह संशोधन , अंतराळयानाचा उपयोग आणि अंतराळ प्रणाली तसेच भूस्थित प्रणाली, अंतराळ तंत्रज्ञानाचा वापर करण्याविषयी सहकार्य करण्यात येणार आहे.
संयुक्त कार्यकारी समूह स्थापन करून त्याव्दारे सामंजस्य कराराची अंमलबजावणी करण्यात येणार आहे. या संयुक्त समूहामध्ये विज्ञान विभागाचे आणि इस्रो तसेच भूतानच्या माहिती आणि दूरसंचार मंत्रालयाचे सदस्य असणार आहेत. या समूहाच्या माध्यमातून निश्चित कालमर्यादेत कार्यक्षेत्राचा आराखडा तयार करून पुढील कार्यवाही करण्यात येणार आहे.
अंमलबजावणीची रणनीती आणि लक्ष्य:
उभय देशात स्वाक्षरी करण्यात आलेल्या सामंजस्य करारानुसार विशिष्ट क्षेत्रांनुसार अंमलबजावणीची व्यवस्था करण्यात येणार आहे. त्यासाठी संयुक्त कार्यसमूह स्थापन करणे, कार्यवाहीच्या मुद्यांविषयी नियोजन करण्यात येणार आहे.
मुख्य प्रभाव:
या सामंजस्य करारामुळे उपग्रह क्षेत्रात सहकार्याच्या शक्यतांचा शोध घेण्यासाठी प्रोत्साहन मिळेल. उपग्रहाव्दारे संप्रेषण, उपग्रहाव्दारे दिशादर्शन, अंतराळ विज्ञान आणि बाह्य अंतराळाविषयी संशोधन करण्यात येणार आहे.
लाभार्थींची संख्या:
भारत आणि भूतान यांच्यामध्ये झालेल्या या सामंजस्य सहकार्य करारामुळे अंतराळ तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात अनेक उपक्रम राबविणे, विकसित करणे शक्य होणार आहे. त्याचा या दोन्ही देशांना, विभागाला तसेच प्रदेशालाही लाभ होणार आहे.
पृष्ठभूमी:
अंतराळ क्षेत्रात भारत आणि भूतान यांच्यामध्ये औपचारिक सहकार्य स्थापन करण्यासाठी चर्चा करण्यात आली आहे. यासाठी आंतर-सरकारी सामंजस्य कराराचा आराखडा नोव्हेंबर 2017 मध्ये तयार करण्यात आला. या आराखड्यावर फेब्रुवारी 2020 मध्ये झालेल्या व्दिपक्षीय बैठकीत चर्चा करण्यात आली. यावेळी सहकार्य प्रस्तावाविषयी चर्चा झाली.
उभय देशांच्या राजनैतिक स्तरावर संवाद-चर्चा झाल्यानंतर सामंजस्य कराराचा व्यावहारिक मसूदा तयार करण्यात आला. त्याला उभय देशांनी मान्यता देण्यासाठी योग्य ती कार्यवाही करण्यात आली. या मसुद्याला उभय देशांनी मान्यता दिल्यानंतर दि. 19 नोव्हेंबर, 2020 रोजी भारत आणि भूतान यांनी सामंजस्य करार करून त्याची देवाण-घेवाण केली.M.Chopade/S.Bedekar/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(
कौशल्य विकास आणि उद्यमशीलता मंत्रालय
प्रधानमंत्री कौशल्य विकास योजनेअंतर्गत सेवानिवृत्त कर्मचाऱ्यांची नियुक्ती
नवी दिल्ली, 22 नोव्हेंबर 2019
प्रधानमंत्री कौशल्य विकास योजनेअंतर्गत लघु कालावधीचे प्रशिक्षण दिले जाते. हे प्रशिक्षण शाळा, महाविद्यालयातून शिक्षण सोडलेल्या किंवा बेरोजगार युवक-युवतींना दिले जाते. यासाठी सरकारने जागोजागी प्रशिक्षण केंद्रे सुरु केली आहेत. प्रशिक्षण संपल्यानंतर या प्रशिक्षणार्थींना रोजगार मिळवून देण्यातही मदत केली जाते. प्रशिक्षण संपल्यानंतर प्रत्येकाच्या कौशल्य आणि क्षमतांचे मूल्यांकन करुन त्यानुसार प्रमाणपत्र दिले जाते. देशभरातल्या असंघटीत श्रमशक्तीला राष्ट्रीय कौशल्य गुणवत्ता आराखडा च्या छत्राखाली एकत्र करणे हा या योजनेचा उद्देश आहे. भारतीय लष्कराच्या ज्येष्ठ अधिकारी संचालनालय या युवकांना लष्करी कल्याण रोजगार संस्थे  च्या माध्यमातून रोजगार मिळवून देण्यात योगदान देते. प्रधानमंत्री कौशल्य विकास योजनेअंतर्गत 2016-20 या कालावधीत अनेक माजी सैनिकांना प्रशिक्षण देण्यात आले आहे.
आजवर देशभरात 90 हजाराहून अधिक जणांना कौशल्य विकास प्रशिक्षण देण्यात आले आहे. महाराष्ट्रातील 9976 नोंदणी केलेल्या उमेदवारांपैकी 9347 जणांना प्रशिक्षण दिले गेले आहे. 140 जणांकडील प्रशिक्षण पूर्व कौशल्याची तपासणी करुन त्यांना प्रमाणपत्रे देण्यात आली आहे. एकूण 8086 जणांना कौशल्याधारित रोजगार मिळवून देण्यात आला आहे.
केंद्रीय कौशल्य विकास आणि उद्यमशीलता विभागाचे राज्यमंत्री आर.के.सिंग यांनी आज राज्यसभेत ही माहिती दिली.
G.Chippalkatti/R.Aghor/D.Rane
(Visitor Counter : 88
राष्ट्रपती कार्यालय
राष्ट्रपतींच्या अध्यक्षतेखाली, लाल बहादूर शास्त्री राष्ट्रीय प्रशासकीय प्रशिक्षण संस्थेच्या, 97 व्या एकत्रित प्रशिक्षण अभ्यासक्रमाचा सांगता समारंभ
‘गोपनीयता’,‘क्षमता’आणि शिस्तबद्ध आचरण', ही नागरी सेवकांची आभूषणे आहेत : राष्ट्रपती मुर्मू
नवी दिल्ली, 9 डिसेंबर 2022
राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांनी आज  मसुरी येथील लाल बहादूर शास्त्री राष्ट्रीय प्रशासकीय प्रशिक्षण संस्थेच्या 97 व्या कॉमन फाउंडेशन अभ्यासक्रमाच्या सांगता समारंभाचे अध्यक्षस्थान भूषविले आणि प्रशिक्षणार्थी अधिकाऱ्यांना संबोधित केले.
अधिकारी प्रशिक्षणार्थींना संबोधित करताना राष्ट्रपती म्हणाल्या,की हे भाषण करत असताना सरदार वल्लभभाई पटेल यांचे शब्द त्यांच्या कानात रुंजी घालत आहेत. एप्रिल 1947 मध्ये सरदार पटेल आयएएस प्रशिक्षणार्थींच्या तुकडीला भेटले होते .त्या वेळी ते म्हणाले होते, "प्रत्येक प्रशासकीय अधिकाऱ्याने  तो किंवा ती कोणत्याही जबाबदारीच्या पदावर असली तरी, सर्वोत्तमच काम करेल, अशी अपेक्षा आम्ही ठेवली पाहिजे आणि ती ठेवण्याचा आम्हाला अधिकारही आहे". राष्ट्रपती म्हणाल्या, की प्रशासकीय अधिकाऱ्यांनी या अपेक्षा पूर्ण केल्या आहेत, असे आज आपण अभिमानाने म्हणून शकतो.राष्ट्रपतींनी आपल्या भाषणात पुढे नमूद केले, की या फाउंडेशन कोर्सचा प्रमुख मंत्र " मी नव्हे,आम्ही", हा आहे". इथे प्रशिक्षण घेणारे अधिकारी सामूहिक भावनेने देशाला पुढे नेण्याची जबाबदारी पार पाडतील, असा विश्वास त्यांनी यावेळी व्यक्त केला. यातील अनेकजण येत्या 10-15 वर्षांत आपल्या विशाल देशातील विविध भागांचा कारभार चालवतील आणि जनतेशी जोडून घेतील, असेही त्या म्हणाल्या. हे सर्व अधिकारी त्यांच्या स्वप्नातील भारत साकार करण्यासाठी ठोस कार्य करु शकतील, असेही त्या पुढे म्हणाल्या.
'शीलम परम भूषणम्' म्हणजेच 'चारीत्र्य हाच सर्वोच्च गुण आहे' या अकादमीच्या ब्रीदवाक्याचा संदर्भ देत राष्ट्रपती पुढे म्हणाल्या की या अकादमीतील  प्रशिक्षणाची पद्धत कर्मयोगाच्या तत्त्वावर आधारित आहे, ज्यामध्ये चारित्र्याला खूप महत्त्व आहे. त्यांनी अधिकारी प्रशिक्षणार्थींना समाजातील वंचित घटकांप्रती संवेदनशील राहण्याचा सल्ला दिला. त्या म्हणाल्या की, 'गोपनीयता’, ‘क्षमता’ आणि शिस्तबद्ध आचरण', ही सरकारी सेवकांची आभूषणे आहेत.हे गुण त्यांना त्यांच्या संपूर्ण सेवा कालावधीत आत्मविश्वास बहाल करतील.
प्रशिक्षणादरम्यान अधिकारी प्रशिक्षणार्थी जी मूल्ये शिकतील, ती केवळ सैद्धांतिक व्याप्तीपुरती मर्यादित नसावीत, असे राष्ट्रपती म्हणाल्या.
समाजाच्या हिताचे कोणतेही काम सर्व संबंधितांना सोबत घेतल्यावरच कार्यक्षमतेने पूर्ण होऊ शकते, असे राष्ट्रपतींनी सांगितले. ज्यावेळी अधिकारी समाजातील उपेक्षित आणि वंचित घटकांना डोळ्यासमोर ठेवून निर्णय घेतील, तेव्हा ते त्यांचे ध्येय साध्य करण्यात नक्कीच यशस्वी होतील, असे ही राष्ट्रपती यावेळी म्हणाल्या.
राष्ट्रपतींचे भाषण पाहण्यासाठी कृपया येथे क्लिक करा.
R.Aghor/S.Patgaonkar/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com /PIBMumbai /pibmumbai
(Visitor Counter : 103
सामाजिक न्याय आणि सबलीकरण मंत्रालय
अपंग युवकांसाठी जागतिक माहिती तंत्रज्ञान आव्हान 2018 ला प्रारंभ
नवी दिल्ली, 9 नोव्हेंबर 2018
जागतिक माहिती तंत्रज्ञान आव्हान 2018 या अपंग युवकांसाठी असणाऱ्या कार्यक्रमाचे आज नवी दिल्लीत केंद्रीय सामाजिक न्याय आणि सबलीकरण राज्यमंत्री कृष्ण पाल गुर्जर यांच्या हस्ते उद्घाटन झाले. सामाजिक न्याय मंत्रालयाअंतर्गत अपंगत्व असलेल्या व्यक्तींचे सबलीकरण विभाग आणि कोरिया पुनर्वसन आंतरराष्ट्रीय यांनी संयुक्तरित्या या तीन दिवसीय कार्यक्रमाचे आयोजन केले आहे.
आशिया-पॅसिफिक विभागातल्या अपंगत्व असलेल्या युवांमध्ये माहिती तंत्रज्ञान कौशल्याचा प्रसार करणे आणि अपंगत्व असलेल्या व्यक्तींचे आयुष सुसह्य करण्यासाठी माहिती आणि संगणक तंत्रज्ञानाच्या वापराविषयी जागरुकता निर्माण करणे हा या कार्यक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे.
यावर्षी भारतासह 18 देशातल्या अपंगत्व असणाऱ्या 100 युवकांची या कार्यक्रमात सहभागी होण्यासाठी निवड करण्यात आली आहे. केंद्र सरकारने जून 2018 मध्ये घेतलेल्या राष्ट्रीय माहिती तंत्रज्ञान आव्हान स्पर्धेद्वारे या युवकांची निवड करण्यात आली आहे.
अपंगत्व असणाऱ्या व्यक्तींचे माहिती तंत्रज्ञान कौशल्य विकसित करण्यावर सर्व संबंधितांनी भर देण्याचे आवाहन कृष्ण पाल गुर्जर यांनी केले.
अपंगत्व असणाऱ्या व्यक्तींपर्यंत तंत्रज्ञान पोहोचवण्यासाठी माहिती आणि संपर्क तंत्रज्ञान हे महत्त्वाचे माध्यम असल्याचे केंद्रीय सचिव शकुंतला डी. गेमलीन म्हणाल्या.
N.Sapre/J.Patankar/P.Kor
(Visitor Counter : 72
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय
जीवाणूवाहक ओळखण्यासाठी पुण्याच्या आघारकर संशोधन संस्थेने विकसित केले 'बग स्निफर'
नवी दिल्ली, 19 एप्रिल 2020
केंद्रसरकारच्या अधिपत्याखाली येणाऱ्या आघारकर संशोधन संस्था, या स्वायत्त संस्थेतील संशोधकांनी वेगाने जिवाणूंचा शोध घेण्यासाठी कमी खर्चाचा सेन्सर बसवलेले संवेदनशील साधन तयार केले आहे. कुठेही नेता येण्यासारख्या या साधनाने 30 मिनिटात 1 मिलीलिटर नमुन्यातुन 10 जिवाणू पेशी ओळखणे शक्य झाले आहे. सध्या या साधनाने एकाच वेळी Escherichia coli आणि Salmonella typhimurium या जीवाणूंना एकाच वेळी शोधून अलग करण्याच्या पध्दतीवरही संशोधन सुरू आहे.
या संशोधनाचे प्रमुख डॉ. धनंजय बोडस ह्यांनी या साधनालाबग स्निफरअसे नाव दिले असून वाजवी किंमतीचा हा सेन्सर असून पाणी आणि अन्नावाटे शिरणाऱ्या जीवाणूंचे अस्तित्व सिंथेटिक पेप्टाईड्स, मॅग्नेटिक नॅनोपार्टिकल्स आणि क्वांटम डाॅट मधून ओळखू शकतो. संशोधकांनी तांब्याच्या तारांनी आणि पाॅली  यांनी बनलेली सूक्ष्म वाहिन्या असलेली एक चीप बनवली आहे. सध्या रुढ असलेली पारंपरिक जंतू शोधण्याची पध्दत ही कमी संवेदनशील असून कमी संख्येने जीवाणूंचा शोध घेत असून ती वेळखाऊ आहे परंतु ARI ने शोधून काढलेल्या पध्दतीने केवळ 30 मिनिटात 1 मिलीलिटर मधून 10 पेशींचा शोध घेणे, शक्य झाले आहे.
अनेक सर्वसाधारण रोगांचे मूळ असलेले Escherichia coli आणि Salmonella typhimurium हे जंतू एकाच वेळी वैयक्तीकरित्या शोधून काढणे, हे या साधनातल्या सिंथेटिक पेप्टाईड्स मुळे शक्य झाले असून त्यामुळे तपशीलवारपणे जीवाणूचे अस्तित्व सिद्ध करता येते. हे पेप्टाईड्स जीवाणूंचे अस्तित्व करताना दुसऱ्या कोणत्याही 'क्ष' पदार्थाशी त्याचा रासायनिक संयोग अत्यंत कमी प्रमाणात होतो.'जर्नल आॅफ बायोटेक्नॉलॉजी'च्या अंकात संस्थेने प्रसिद्ध केलेल्या अहवालात सुरूवातीला चुंबकीय कणांना पेप्टाईड्स जोडून ते सूक्ष्म वाहिन्यांतून जीवाणूंबरोबर वहात होते,असा उल्लेख केला होता.
बाहेरून चुंबकीय क्षेत्र वापरल्यावर जीवाणू पेप्टाईड्सना चिकटून वेगळे होऊन त्यांची गती थांबली.पेप्टाईड्स ना चिकटलेल्या जीवाणूंना वाहिन्यांमधून पाठवल्यावर सँडविच पेप्टाईड्स अँसे  पूर्ण झाला. जीवाणू चिकटल्यानंतर सूक्ष्म वाहिन्या तीव्र स्थीर चमकदार रंगांत चमकू लागल्या.
हाबग स्निफरवाजवी किंमतीचा असून त्याला बनवण्यासाठी लागणारा कच्चा माल सहजपणे उपलब्ध आहे. प्रमुख संशोधक डॉ. धनंजय बोडस यांच्या मते हा नॅनोसेन्सर आणि त्या संदर्भातल्या संशोधनाने जीवाणूरोगनिदान क्षेत्रात त्वरित परीणाम सांगणाऱ्या आणि चीपद्वारा करता येणाऱ्या चाचण्यांच्या संशोधनाला सुरुवात होणं शक्य झाले आहे.
LAMP या तंत्रज्ञानाचा वापर करून काही रोगांचे मूळ शोधून काढण्यासाठी एका नळीद्वारे DNA ला मोठे करून Esche richia coli आणि Salmonella typhimurium या जीवाणूंना एकत्र शोधून वेगळे करण्यावर संशोधन सुरू आहे. या संशोधनाला ICMR ने भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषदेला निधी दिला आहे.
B.Gokhale /S.Patgaonkar/D.Rane
(Visitor Counter : 153
पंतप्रधान कार्यालय
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याकडून श्री रोद्दम नरसिंहा यांच्या निधनाबद्दल शोक व्यक्त
नवी दिल्ली, 15 डिसेंबर 2020
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी श्री रोद्दम नरसिंहा यांच्या निधनाबद्दल शोक व्यक्त केला आहे.
श्री रोद्दम नरसिंहा यांनी भारताची ज्ञान आणि जिज्ञासेची सर्वोत्कृष्ट परंपरा साकार केली आहे. भारताच्या प्रगतीसाठी विज्ञान आणि नवोन्मेश यांची सांगड घालण्यासाठी उत्सुक असलेले नरसिंहा, उत्तम वैज्ञानिक होते. त्यांच्या निधनाने दुःख झाले. त्यांच्या कुटुंबीयांच्या दुःखात सहभागी आहोत. ओम शांती !U.Ujgare/N.Chitale/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(
पंतप्रधान कार्यालय
जी-7 शिखर परिषदेच्या निमित्ताने पंतप्रधानांनी दक्षिण आफ्रिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांची घेतली भेट
नवी दिल्ली, 27 जून 2022
जी -7 शिखर परिषदेच्या निमित्ताने पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 27 जून 2022 रोजी जर्मनीतील श्लोस एलमाऊ येथे दक्षिण आफ्रिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांची सिरिल रामाफोसा यांची भेट घेतली.
उभय नेत्यांनी दोन्ही देशांमधील द्विपक्षीय संबंधांमधील विशेषत: 2019 मध्ये सहकार्याच्या धोरणात्मक कार्यक्रमावर स्वाक्षरी केल्यानंतर झालेल्या प्रगतीचा आढावा घेतला. त्यांनी संरक्षण, शिक्षण आणि कृषी क्षेत्रातील प्रगतीबद्दल समाधान व्यक्त केले आणि व्यापार आणि गुंतवणूक, अन्नसुरक्षा, संरक्षण, औषध निर्माण, डिजिटल आर्थिक समावेशकता, कौशल्य विकास, विमा, आरोग्य आणि लोकांमधील संपर्क यासारख्या क्षेत्रात द्विपक्षीय सहकार्य आणखी वृद्धिंगत करण्याच्या गरजेचा पुनरुच्चार केला.
जून 2022 मधील जागतिक व्यापार संघटनेच्या कराराचेही दोन्ही नेत्यांनी स्वागत केले. हा करार विकसनशील देशांमध्ये कोविड-19 लसींच्या उत्पादनाला पाठिंबा दर्शवतो. भारत आणि दक्षिण आफ्रिकेने कोविड -19 च्या प्रतिबंध, नियंत्रण किंवा उपचार संदर्भात TRIPS अर्थात बौद्धिक संपदा करार अधिकारांच्या व्यापार विषयक बाबींवरील कराराच्या काही तरतुदींच्या अंमलबजावणीवर जागतिक व्यापार संघटनेच्या सर्व सदस्यांसाठी सवलत सुचवणारा पहिला प्रस्ताव सादर केला होता. बहुपक्षीय संस्थांमध्ये सातत्यपूर्ण समन्वय आणि सुधारणांची विशेषत: संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेत सुधारणांची गरज यावरही यावेळी चर्चा झाली.N.Chitale/S.Kane/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(
सामाजिक न्याय आणि सबलीकरण मंत्रालय
थावरचंद गहलोत उद्या 7 राष्ट्रीय संस्था आणि 7 संयुक्त प्रादेशिक केंद्रांमधील 14 क्रॉस डिसएबिलिटी अर्ली इंटरव्हेंशन सेंटर्सचे उद्घाटन करणार
नवी दिल्ली, 16 जून 2021
केंद्रीय सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्री श्री थावरचंद गहलोत 17.06.2021रोजी सकाळी 11:00 वाजता , भारत सरकारच्या सामाजिक न्याय आणि सक्षमीकरण मंत्रालयाच्या दिव्यांग व्यक्तींचे सक्षमीकरण विभागा  अंतर्गत 7 राष्ट्रीय संस्था आणि 7 संयुक्त प्रादेशिक केंद्रांमध्ये स्थापन करण्यात आलेल्या 14 क्रॉस डिसएबिलिटी अर्ली इंटरव्हेंशन सेंटर्सचे आभासी मंचावरून उदघाटन करतील.
दिव्यांग असलेल्या मुलांसाठी  सुरुवातीलाच क्रॉस डिसएबिलिटी अर्ली इंटरव्हेंशन प्रदान करण्याची आवश्यकता ओळखून जोखीम असलेल्या किंवा विलंबाने प्रगती होत असलेल्यांसाठी डीईपीडब्ल्यूडीने मुंबईसह पहिल्या टप्प्यात 7 राष्ट्रीय संस्थांमध्ये प्रायोगिक तत्वावर 14 क्रॉस डिसएबिलिटी अर्ली इंटरव्हेंशन सेंटर सुरू करण्यासाठी पुढाकार घेतला आहे.
उद्घाटन कार्यक्रमाचे थेट प्रसारण webcast.gov.in/msje या वेबलिंकवर वर उपलब्ध असेल .M.Chopade/S.Chavan/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 70
आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय
संसद सदस्यांमध्ये जागरुकता निर्माण करण्यासाठी जागतिक हेपेटायटीस दिनानिमित्त डॉ. हर्षवर्धन दुसऱ्या एम्पथी ई-कॉन्क्लेवमध्ये सहभागी
 उपस्थित होते. केंद्रिय आरोग्य आणि कुटुंबकल्याण मंत्री डॉ. हर्षवर्धन यांनी सन्माननिय अतिथीपद भुषवले. यकृत आणि पित्तशास्त्र संस्थेने  भारतीय विमानतळ प्रधिकरणाच्या सहयोगाने संसद सदस्यांमध्ये जागरूकता निर्माण करण्याच्या उद्देशाने हा कार्यक्रम आयोजित केला गेला.
परिषदेचे उद्धाटन करताना ओम बिरला म्हणाले, “ सलग दुसऱ्या वर्षी जागतिक हेपेटायटीस दिनानिमित्त होणाऱ्या कार्यक्रमात माझा सहभागा आहे याचा मला आनंद होत आहे.” परिषदेला उपस्थित असलेल्यांचे स्वागत करताना हर्षवर्धन म्हणाले, “यावर्षीच्या परिषदेचा विषय आहे ‘आपले यकृत कोविड कालखंडात सुरक्षित राखणे‘ . ही गोष्ट सुसंगत, महत्वपूर्ण आणि परिक्षा घेणाऱ्या या कालखंडासाठी आवश्यक आहे. पंतप्रधानांच्या मार्गदर्शनाखाली संकटपूर्व आणि ते रोखण्यासाठी केलेल्या उपाययोजनांमुळे आपल्याला कोविड-19 महामारी संसर्ग आटोक्यात राखायला मदत झाली.
सार्वत्रिक जाणीव आणि समूह स्थलांतर यावर प्रकाश टाकताना हर्षवर्धन म्हणाले “ हेपेटायटीस हा जागतिक स्तरावरचा प्रश्न बनला आहे. हेपेटायटीस-बी आणि सी हे चोरपावलानी येणारे महामारीसदृश आजार आहेत. इथे उपस्थित असलेल्या माझ्या सर्व सहकाऱ्यांना मी यासंबधी समाजजागृती करण्याचे तसेच यासंबधीची भिती दूर करण्यासाठी दूत म्हणून जबाबदारी निभावण्याचे आवाहन करत आहे.
कोविड-19 महामारीशी लढा देताना गेल्या चार महिन्यांपासून SARS-Cov-2 नमुने तपासणीसाठी डॉ एस के सरीन तसेच यकृत आणि पित्तशास्त्र संस्थेची  संपूर्ण टीम घेत असलेल्या अथक कष्टांबद्दल हर्षवर्धन यांनी त्यांचे आभार मानले.
डॉ पूनम खेत्रपाल, विभागीय संचालक , SEARO , विजय कुमार देव, मुख्य सचीव दिल्ली, अरविंद सिंग अध्यक्ष  आणि इतर संसद सदस्य तसेच श्रोतृवर्ग हे या कार्यक्रमात डिजीटली सहभागी झाले होते.
रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालय
मोटार सायकलवरून प्रवास करणाऱ्या लहान मुलांसाठी सुरक्षा तरतुदींसंदर्भात मसुदा नियम जारी
नवी दिल्ली, 26 ऑक्टोबर 2021
मोटार वाहन कायद्याच्या कलम 129 मध्ये मोटार वाहन  कायदा 2019, दिनांक 09.08.2019 द्वारे दुरुस्ती करण्यात आली आहे. या कलमातील दुसरी तरतूद आहे -"चार वर्षांखालील मुलांनी मोटार सायकलवरून प्रवास करणे किंवा त्यांना मोटार सायकलवरून नेणे यासाठी त्यांच्या सुरक्षेसाठी केंद्र सरकार नियम जारी करून त्याद्वारे उपाययोजना करू शकेल."
यानुसार मंत्रालयाने 21 ऑक्टोबर 2021 रोजी जीएसआर 758 द्वारे यासंदर्भातील मसुदा नियम तयार केले असून त्यात पुढील शिफारसी समाविष्ट आहेत –
- चार वर्षांखालील मुलांसाठी, मोटारसायकल चालकाबरोबर मुलाला बांधण्यासाठी सुरक्षा उपकरणांचा वापर करावा .
- भारतीय मानक विभाग कायदा 2016 अंतर्गत विहित केलेले हेल्मेट उपलब्ध होईपर्यंत 9 महिने ते 4 वर्षे वयाच्या लहान बालकाने त्याच्या डोक्यावर स्वतःचे हेल्मेट घातले आहे जे त्याच्या डोक्याला बरोबर बसेल आणि ते सायकल हेल्मेट [ASTM 1447]/ [European BS EN 1080/ BS EN 1078] चे मानकांचे पालन करणारे असेल याची मोटारसायकल चालकाने खातरजमा करावी.
- 4 वर्षापर्यंतच्या मुलासह प्रवास करणाऱ्या मोटारसायकलचा वेग तशी 40 किमी पेक्षा जास्त नसावा.
यासंदर्भातील राजपत्रित अधिसूचना पाहण्यासाठी खालील लिंकवर क्लिक करा.
Jaydevi PS/S.Kane/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 277
आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय
राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशातल्या कोविड 19 प्रतिबंधक लस उपलब्धतेबाबत अद्ययावत माहिती
राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशांना कोविड प्रतिबंधक लसीच्या 141 कोटी 80 लाखांपेक्षा अधिक मात्रा पुरवण्यात आल्या
राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशांकडे अद्याप 16 कोटी 42 लाखांपेक्षा जास्त मात्रा उपलब्ध
कोविड- 19 प्रतिबंधक लसीकरणाची देशभरात व्याप्ती आणि गती वाढवण्यासाठी केंद्रसरकार कटीबद्ध आहे. देशव्यापी कोविड-19 प्रतिबंधक लसीकरण 16 जानेवारी 2021 पासून सुरु झाले. कोविड-19 सार्वत्रिक लसीकरणाचा नवा टप्पा 21 जून 2021 पासून सुरु झाला. लसींची अधिक उपलब्धता, राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांना लसीकरणाचे उत्तम नियोजन करण्याच्या दृष्टीने लस उपलब्धतेवर आधीच दृष्टीक्षेप आणि प्रवाही लस पुरवठा साखळी याद्वारे लसीकरण अभियानाला अधिक गती देण्यात आली आहे.
देशव्यापी लसीकरण अभियानाचा भाग म्हणून केंद्र सरकार, राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांना कोविड प्रतिबंधक लसीच्या मोफत मात्रा पुरवत आहे. कोविड-19 लसीकरण अभियानाच्या सार्वत्रिकीकरणाच्या नव्या टप्यात केंद्र सरकार, देशातल्या लस उत्पादकांकडून उत्पादित 75% लसी खरेदी करून त्या राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांना मोफत पुरवत आहे.
|
|
VACCINE DOSES
|
|

|
|
SUPPLIED
|
|
1,41,80,42,210
|
|
BALANCE AVAILABLE
|
|
16,42,12,506
केंद्र सरकारने आतापर्यंत सर्व स्त्रोताद्वारे 141 कोटी 80 लाखांपेक्षा जास्त  लसींच्या मात्रा राज्ये/केंद्र शासित प्रदेशांना पुरवल्या आहेत.
याशिवाय लसीच्या 16.42 कोटी पेक्षा जास्त  शिल्लक आणि न वापरलेल्या अशा मात्रा राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांकडे उपलब्ध आहेत.