पंतप्रधान कार्यालय
जी - 20 परिषदेच्या पार्श्वभूमीवर ब्रिक्स नेत्यांच्या अनौपचारिक बैठकीला उद्देशून पंतप्रधानांचे संबोधन
नवी दिल्ली, 30नोव्हेंबर 2018
आदरणीय राष्ट्राध्यक्ष सिरिल रामाफोसा,
आदरणीय राष्ट्रपती मिशेल तेमेर,
आदरणीय राष्ट्रपती व्लादिमीर पुतीन,
आदरणीय राष्ट्रपती शी जिनपिंग,
जोहान्सबर्ग येथे जुलै महिन्यात ब्रिक्स परिषदेचे आणि या बैठकीचे यशस्वीरित्या आयोजन केल्याबद्दल राष्ट्रपती रामफोसा यांचे मी मनापासून आभार मानतो.
आम्ही ब्रिक्समध्ये जगाच्या 42 टक्के लोकसंख्येचे प्रतिनिधित्व करतो. गेल्या काही वर्षांपासून ब्रिक्स हे वैश्विक विकासाचे इंजिन झाले आहे. खरे तर सध्या जागतिक जीडीपी 23%) आणि व्यापारात  आमची भागीदारी वाढण्याच्या अनेक शक्यता आहेत. मात्र त्या लोकसंख्येला अनुरूप अशा नाहीत.
माननीय महोदय,
जागतिकीकरणाने लाखो लोकांना दारिद्र्यामधून बाहेर काढले आहे. खरेतर जागतिकीकरणाच्या लाभांच्या समान वितरणासंदर्भात, आमच्यासमोर आव्हाने आहेत. बहुपक्षीय वाद आणि नियमांवर आधारित वैश्विक व्यवस्थेसमोर सातत्याने अडचणी येत आहेत आणि संरक्षणवाद वाढत आहे. चलनाचे अवमूल्यन आणि तेलाच्या दरांमध्ये वेगाने झालेली वाढ, या बाबी गेल्या काही वर्षांमध्ये अर्जित लाभासमोर आव्हान म्हणून उभ्या ठाकल्या आहेत.
ब्रिक्स देश जागतिक स्थैर्य आणि विकासात योगदान देत आले आहेत. जगाच्या आर्थिक आणि राजकीय संरचनेला आकार देण्यात आम्ही महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे.
आम्ही जागतिक आर्थिक प्रशासनाच्या रचनेला अधिक प्रतिनिधित्व देत, ती अधिक लोकतांत्रिक बनवण्याच्या कामी सार्थ असे योगदान दिले आहे आणि या दिशेने यापुढेही कार्य करीत राहू. आम्ही संयुक्त राष्ट्र आणि सुरक्षा परिषदेसह बहुपक्षीय संस्थांमध्ये विकसनशील देशांना अधिक प्रतिनिधित्व देण्याबाबतही एका सुरात आपले म्हणणे मांडले पाहिजे. याच उद्देशाने आम्ही ब्रिक्स मध्ये एकत्र आलो आहोत.
नियमांवर आधारित वैश्विक व्यवस्था सुनिश्चित करण्यासाठी संयुक्त राष्ट्र, जागतिक व्यापार संघटना, यूएनसीसी, जागतिक बँक अशा बहुपक्षीय संस्थांसोबत आम्हाला सामोपचाराने काम करावे लागेल. ज्यामुळे त्यांची प्रासंगिकता कायम राहील आणि त्या माध्यमातून काळाच्या गरजा योग्य प्रकारे अधोरेखित होतील. यासंदर्भात मी जोहान्सबर्गला दिलेल्या भेटीत सुधारित बहुपक्षीवादाची सूचना केली आहे.
नवी औद्योगिक क्रांती, कामांचे भविष्य अशा विषयांचा समावेश जी -20 च्या अजेंड्यामध्ये झाल्यामुळे जागतिक विकासाची चर्चा समृद्ध झाली आहे. आम्ही ब्रिक्स देश नव्या औद्योगिक क्रांतीमध्ये योगदान देण्यास उत्सुक आहोत.
यासंदर्भात जागतिकीकरण आणि स्थलांतर अशा विषयांना अधिक चांगला बहुपक्षीय समन्वय आणि सहकार्याच्या माध्यमातून न्याय दिला पाहिजे. जागतिक पुरवठा साखळीमध्ये मजुरीसंबंधीचे व्यवस्थापन, संपूर्ण मूल्यसाखळी मध्ये उत्कृष्ट कामाची खातरजमा करण्याचा दृष्टीने गरजेचे आहे. जगभरातील कामगारांच्या सामाजिक संरक्षण योजनांची पोर्टेबिलिटी आणि मजुरांचे सहज आवागमन अतिशय महत्वाचे आहे.
महिलांचे सक्षमीकरण आणि अन्नाच्या बाबतीत शाश्वत भविष्य असे सामाजिक-आर्थिक मुद्दे जी-20 परिषदेत उपस्थित केले. यापूर्वी मी शाश्वत विकास आणि पायाभूत सुविधांसाठी आपत्ती सक्षम पायाभूत सुविधांच्या आवश्यकतेचा सल्ला दिला होता. त्यादृष्टीने पुढे मार्गक्रमण करण्यासाठी आपल्याला एकत्र येऊन काम करावे लागेल.
माननीय महोदय,
ब्रिक्सअंतर्गत, राजकीय देवाणघेवाण वाढवण्यात होत असलेल्या प्रगतीला भारत महत्त्व देतो आणि त्याचे कौतुक करतो. यासंदर्भात आमच्या परराष्ट्र व्यवहार मंत्र्यांनी तसेच एन.एस.ए. आणि मध्यपूर्वेतील विशेष दूतांच्या भेटीच्या माध्यमातून महत्त्वपूर्ण योगदान दिले आहे.
आज दहशतवाद आणि मूलतत्ववाद ही संपूर्ण जगासमोरील सर्वात मोठी आव्हाने आहेत, या बाबींवर आम्हां सर्वांचे एकमत झाले आहे. शांतता आणि सुरक्षेबरोबरच आर्थिक विकासाच्या दृष्टीनेही हे एक फार मोठे आव्हान आहे.
सर्व देशांनी वित्तीय कार्य कृती दल अर्थात एफ.ए.टी.एफ. मानकांची अंमलबजावणी करावी असा आग्रह, आम्ही सर्व देशांना केला आहे. दहशतवाद्यांचे जाळे, त्यांना होणारा वित्तपुरवठा आणि त्यांचे दळणवळण रोखण्यासाठी संयुक्त राष्ट्राच्या दहशतवाद विरोधी आराखड्याला सक्षम करण्याच्या दृष्टीने ब्रिक्स आणि जी-20 देशांना एकत्रितपणे प्रयत्न करावे लागतील.
आर्थिक अपराधी आणि असे गुन्हे करून पळून जाणाऱ्यांविरोधात आपण सर्वांनी एकत्रितपणे काम करण्याची आवश्यकता आहे. ही समस्या जगाच्या आर्थिक स्थैर्याच्या दृष्टीने गंभीर धोका होऊ शकते.
आदरणीय मान्यवर,
जी - 20 मध्ये आपल्या सहकार्याचा पाया आता मजबूत होऊ लागला आहे. ब्रिक्स देश शेर्पाज् तसेच जी-20 शी संबंधित मुद्द्यांप्रकरणी सल्लामसलत आणि सहकार्य करू लागले आहेत.
एका विकसनशील देशाच्या अध्यक्षतेखाली जी - 20 परिषद होत आहे. जी-20 चा अजेंडा आणि त्याचे परिणाम, विकसनशील देशांच्या प्राथमिकतांवर केंद्रित करण्याच्या दृष्टीने ही एक चांगली संधी आहे.
जोहान्सबर्ग परिषदेचे यशस्वीरित्या आयोजन केल्याबद्दल तसेच या बैठकीचे आयोजन केल्याबद्दल राष्ट्रपती रामाफोसा यांचे शेवटी पुन्हा एकदा मी आभार मानतो.
ब्रिक्सच्या आगामी अध्यक्षतेसाठी ब्राझील आणि त्याच्या नेतृत्वाला भारताचे संपूर्ण समर्थन आणि सहकार्य लाभेल, याची ग्वाही मी देतो. ब्राझीलच्या अध्यक्षतेखाली ब्रिक्स देशांमधील सहकार्य एक नवी उंची गाठेल, असा विश्वास मला वाटतो.
आदरणीय महोदय,
ब्राझीलच्या राष्ट्रपतींचेही मी आभार मानतो. यापूर्वी सहा वेळा आपले मार्गदर्शन लाभले आहे आणि आपल्या सोबत काम करण्याची संधी मिळत आली आहे. आपण सांगितल्याप्रमाणे आपल्या सोबत आमची ही शेवटची बैठक आहे.
अनेकानेक शुभेच्छा,
अनेकानेक आभार!!!
B.Gokhale/M.Pange/P.Malandkar
(Visitor Counter : 76