ai4bharat/Pralekha huggingface dataset:
गृह मंत्रालय
दहशतवादी कारवाया
नवी दिल्ली, 23 मार्च 2021
जम्मू काश्मीर मध्ये आणि देशातील इतर भागात वर्ष 2014 ते 2020 या कालावधीत घडलेल्या दहशतवादी घटना, त्यात सुरक्षा दलातील शहीद झालेल्या जवानांची संख्या आणि अशा घटनांमध्ये जीव गमावलेल्या सामान्य नागरिकांची संख्या खालील तक्त्यामध्ये दिली आहे:
 देशाचा इतर भाग
|
|
Year
|
|
No. of terrorist incidents
|
|
No. of Security Force personnel Martyred
|
|
No. of Civilians who lost their lives
|
|
2014
|
|
03
|
|
-
|
|
04
|
|
2015
|
|
01
|
|
04
|
|
03
|
|
2016
|
|
01
|
|
07
|
|
01
|
|
2017
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
2018
|
|
01
|
|
-
|
|
03
|
|
2019
|
|
-
|
|
-
|
|
-
|
|
2020
|
|
-
|
|
-
|
|
-
 जम्मू आणि काश्मीर
|
|
Year
|
|
No. of terrorist incidents
|
|
No. of Security Force personnel Martyred
|
|
No. of Civilians who lost their lives
|
|
2014
|
|
222
|
|
47
|
|
28
|
|
2015
|
|
208
|
|
39
|
|
17
|
|
2016
|
|
322
|
|
82
|
|
15
|
|
2017
|
|
342
|
|
80
|
|
40
|
|
2018
|
|
614
|
|
91
|
|
39
|
|
2019
|
|
594
|
|
80
|
|
39
|
|
2020
|
|
244
|
|
62
|
|
37
दहशतवादाप्रती शून्य सहनशक्तीच्या धोरणाला अनुसरून केंद्र सरकारने इतर अनेक उपाययोजनांसह कायद्याची चौकट अधिक सशक्त करणे, गुप्तचर विभागाचे कार्य सुरळीत करणे, दहशतवादाशी संबंधित घटना तपास आणि खटल्याच्या कामकाजासाठी राष्ट्रीय तपास यंत्रणेची स्थापना करणे, राष्ट्रीय सुरक्षा जवानांची विविध केंद्रे उभारणे, सीमा आणि सागरी सुरक्षा दलांची क्षमता वाढविणे, पोलीस दलाचे आधुनिकीकरण आणि राज्य पोलीस दलाची क्षमता बांधणी करणे, भक्कम आंतरराष्ट्रीय सहकार्याची व्यवस्था उभारणे आणि व्यक्ती तसेच संस्थांची दहशतवादी म्हणून निश्चिती करणे अशा विविध मार्गांचा अवलंब केला आहे.
केंद्रीय गृह व्यवहार राज्यमंत्री जी. किशन रेड्डी यांनी आज लिखित उत्तराद्वारे लोकसभा सदस्यांना ही माहिती दिली.
M.Chopade/S.Chitnis/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 113
शिक्षण मंत्रालय
केंद्रीय शिक्षण मंत्र्यांच्या अध्यक्षतेखालील उच्च स्तरीय बैठकीत शिक्षणमंत्रालयाच्या विविध योजना आणि कार्यक्रमांचा आढावा
नवी दिल्ली , 26 नोव्हेंबर 2020
केंद्रीय शिक्षण मंत्री रमेश पोखरियाल निशंक यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या उच्च स्तरीय बैठकीत आज शिक्षण मंत्रालयाच्या विविध योजना आणि कार्यक्रमांचा आढावा घेण्यात आला . उच्च शिक्षण सचिव अमित खरे, शालेय शिक्षण सचिव अनिता करवाल आणि मंत्रालयाचे वरिष्ठ अधिकारी या बैठकीला उपस्थित होते.
सर्व शिष्यवृत्ती आणि अभ्यासवृत्ती वेळेवर प्रदान करण्याचे आणि त्यासाठी हेल्पलाईन सुरू करण्याचे तसेच विद्यार्थ्यांच्या सर्व तक्रारींचे निवारण तातडीने करण्याचे निर्देश पोखरियाल यांनी विद्यापिठ अनुदान आयोगाला दिले.
मातृभाषेत तंत्रज्ञान शिक्षण विशेषतः अभियांत्रिकी अभ्यासक्रम देणारे शिक्षण हे पुढील शैक्षणिक वर्षापासून सुरू करण्याचा अंतिम निर्णय झाला असून काही IIT आणि NIT ची नवे यासाठी निश्चित झाली आहेत.
विद्यार्थ्यांचा सर्वांगीण विकास आणि देशातील शिक्षणव्यवस्थेत आमूलाग्र बदल ही उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरणाची यथास्थित अंमलबजावणी करण्यासाठी मंत्रालयाचे सर्व कर्मचारी काम करत आहेत असे पोखरियाल यांनी सांगितले.
नॅशनल टेस्टिंग एजन्सी अर्थात “राष्ट्रीय चाचणी यंत्रणा”, देशातील विविध शिक्षण मंडळांमधील सद्यस्थितीतील पद्धतींचे पृथक्करण केल्यानंतर स्पर्धा परिक्षांच्या अभ्यासक्रमाची घोषणा करेल तसेच पुढील वर्षाच्या परिक्षा कधी आणि कशा पद्धतीने घेतल्या जाव्यात याविषयी विद्यार्थी, पालक आणि शिक्षक यांच्या भूमिका जाणून घेण्यासाठी शिक्षण मंत्रालय एक मोहीम सुरू करण्याचा निर्णय आजच्या बैठकीत घेतला आहे.
Jaydevi P.S/V.Sahjrao/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 177
पंतप्रधान कार्यालय
पंतप्रधानांनी सर्वात अवजड उपग्रह वाहक रॉकेट 'लाँच व्हेईकल मार्क 3'  च्या यशस्वी प्रक्षेपणाबद्दल भारतीय अंतराळ संस्था, एनएसआयएल, इन स्पेस आणि इस्रो  चे अभिनंदन केले
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सर्वात वजनदार वाहक रॉकेट 'लाँच व्हेईकल मार्क 3'  चे यशस्वी प्रक्षेपण केल्याबद्दल भारतीय अंतराळ संस्था एनएसआयएल, इन स्पेस आणि इस्रो  चे अभिनंदन केले आहे.
पंतप्रधानांनी ट्विट केले;
जागतिक कनेक्टिव्हिटीसाठी उपयोगात येणाऱ्या 36 वनवेब  उपग्रहांसह आपल्या सर्वात वजनदार प्रक्षेपक वाहक एलव्हीएम 3 चे यशस्वी प्रक्षेपण केल्याबद्दल अभिनंदन. LVM3 भारताची आत्मनिर्भरता सिध्द करते आणि जागतिक व्यावसायिक प्रक्षेपण सेवा बाजारात भारताची स्पर्धात्मकता आणखी वाढवते."
कृषी मंत्रालय
भारतीय कृषी क्षेत्र आत्मनिर्भर करण्यात महिला शेतकऱ्यांचे योगदान महत्त्वपूर्ण : केंद्रीय राज्यमंत्री पुरुषोत्तम रुपाला
नवी दिल्ली, 8 मार्च 2021
भारतीय कृषी संशोधन परिषद, नवी दिल्ली यांनी आज आभासी प्रणालीच्या माध्यमातून “आंतरराष्ट्रीय महिला दिन - 2021” साजरा केला. आंतरराष्ट्रीय महिला दिन हा मानवी जीवनातील विविध आघाड्यांवर महिलांच्या महत्त्वपूर्ण योगदानाचा गौरव करण्याचा, तो साजरा करण्याचा दिवस आहे असे केंद्रीय कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री पुरुषोत्तम रुपाला यावेळी म्हणाले. प्रत्येक क्षेत्रात महिला सशक्तीकरण करण्याच्या उद्देशाने राबवल्या जात असलेल्या केंद्र सरकारच्या विविध योजनांवर त्यांनी प्रकाश टाकला. विज्ञान, राजकारण, अभियांत्रिकी, औषधे, कला, खेळ, शिक्षण, शेती आणि सैन्य यासह सर्वच क्षेत्रात पुरुषांच्या बरोबरीने “स्त्री शक्ती” खांद्याला खांदा लावून काम करत आहे असे ते म्हणाले.
केंद्रीय कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री कैलाश चौधरी यांनी असे नमूद केले की महिला प्रत्येक क्षेत्रात अग्रेसर आहेत आणि कृषी व शेती क्षेत्रात महिलांचे योगदान कौतुकास्पद आहे. त्यांच्या मेहनतीचा, कर्तृत्वाचा देशाला अभिमान वाटतो असे त्यांनी सांगितले. पंतप्रधानांच्या “बेटी बचाओ, बेटी पढाओ” या महिला-केंद्रित फलदायी योजनेची रूपरेषा त्यांनी सांगितली. या योजनांमुळे महिलांना सन्मानाने आणि स्वावलंबी आयुष्य जगण्यास मदत करण्यासाठी विविध आघाड्यांवर सक्षम बनवले आहे. शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट करण्याचे उद्दीष्ट साकारण्यात महिलांची भूमिका महत्त्वपूर्ण आहे, यावर चौधरी यांनी भर दिला.
कृषी व शेती क्षेत्रात केलेल्या अतुलनीय योगदानाबद्दल अनेक महिलांचा सत्कारही या प्रसंगी मान्यवरांच्या हस्ते करण्यात आला. भारतीय कृषी संशोधन परिषदेच्या  विविध पत्रिकांचे प्रकाशनही यावेळी करण्यात आले.
S.Tupe/V.Ghode/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 160
जलसंपदा, नदी विकास आणि गंगा पुनरुत्थान मंत्रालय
देशातील महत्वाच्या 91 धरणांमधील पाणीसाठ्यात एक टक्क्याने घट
नवी दिल्ली, 5 ऑक्टोबर 2018
देशातील महत्त्वाच्या 91 धरणातल्या जलसाठ्यांमध्ये 4 ऑक्टोबर 2018 रोजी संपलेल्या सप्ताहामध्ये 120.921 अब्ज घनमीटर पाणी शिल्लक असून, एकूण साठवणूक क्षमतेच्या ते 75 टक्के इतके आहे.
या जलसाठ्यांची एकूण साठवणूक क्षमता 161.993 अब्ज घनमीटर इतकी आहे. 91 पैकी 37 जलसाठ्यांवर 60 मेगावॅट पेक्षा जास्त क्षमतेचे जल विद्युत प्रकल्प उभारण्यात आले आहेत.
पश्चिम विभागात महाराष्ट्र आणि गुजरातचा समावेश असून यामध्ये 27 धरणांचा समावेश आहे. त्यांची एकूण जल साठवण क्षमता 31.26 अब्ज घनमीटर आहे. या साठ्यांमध्ये सध्या 17.47 अब्ज घनमीटर पाणी उपलब्ध आहे. धरणांच्या साठवणूक क्षमतेपैकी 56 टक्के पाणीसाठा उपलब्ध आहे.
हिमाचल प्रदेश, पंजाब, राजस्थान, ओदिशा, महाराष्ट्र, उत्तर प्रदेश, उत्तराखंड, मध्य प्रदेश, छत्तीसगड, आंध्र प्रदेश, तेलंगण, कर्नाटक, केरळ आणि तामिळनाडू या राज्यांमध्ये गेल्या वर्षीच्या तुलनेत चांगला जलसाठा उपलब्ध आहे. झारखंड, पश्चिम बंगाल, त्रिपुरा आणि गुजरात या राज्यांतील जलसाठ्यांमधील पाण्याचे प्रमाण गेल्यावर्षीच्या तुलनेत कमी आहे.
B.Gokhale/N.Chitale/P.Malandkar
(Visitor Counter : 85
गृह मंत्रालय
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आज उद्घाटन आणि राष्ट्रार्पण केलेल्या प्रकल्पांबद्दल केंद्रीय गृह मंत्री अमित शहा यांनी गुजरातची जनता आणि गांधीनगर लोकसभा मतदारसंघाच्या वतीने पंतप्रधानांचे मानले आभार
या प्रकल्पांमुळे गुजरातच्या विकासाला नवा आयाम प्राप्त होईल –केंद्रीय गृह मंत्री
नवी दिल्ली, 16 जुलै 2021
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आज गुजरातमधल्या विविध विकास प्रकल्पांचे दूरदृश्य प्रणालीद्वारे उद्घाटन केले. पुनर्विकसित गांधीनगर राजधानी रेल्वे स्थानक, अहमदाबाद इथल्या सायन्स सिटी मधली एक्वेटिक गॅलरी आणि रोबोटिक्स गॅलरी आणि नेचर पार्कचा या प्रकल्पात समावेश आहे. केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा या कार्यक्रमाला दुरदृष्य प्रणालीद्वारे उपस्थित होते. आजचा दिवस हा संपूर्ण गुजरात आणि विशेषकरून गांधीनगर लोकसभा मतदार संघातल्या नागरिकांसाठी अतिशय आनंदाचा असल्याचे शहा यावेळी म्हणाले.
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे गुजरातच्या मुख्यमंत्रीपदी होते तेव्हा गुजरातमधली सर्व विकास कामे जागतिक तोडीची रहावीत यावर त्यांचा कटाक्ष होता आणि त्याप्रमाणेच आखणी करण्यात आल्याचे त्यांनी सांगितले. याचेच फलित म्हणजे विकासाभिमुख जागतिक दर्जाचे अनेक प्रकल्प गुजरातमध्ये उभे आहेत असे सांगून आजच्या योजनेची त्यात भर पडली आहे असे ते म्हणाले. 800 कोटी रुपये खर्चाच्या पुनर्विकसित गांधीनगर राजधानी रेल्वे स्थानकामुळे आणि त्यामधल्या पंच तारांकित हॉटेलमुळे गांधीनगरमध्ये पायाभूत सुविधा आणि पर्यटनाला चालना मिळेल असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.
गांधीनगर आणि वरेठा दरम्यानची मेमू सेवा जनतेसाठी अतिशय उपयुक्त ठरेल असे ते म्हणाले.
सायन्स सिटी मधली एक्वेटिक गॅलरी आणि रोबोटिक्स गॅलरी, विज्ञानात रुची असलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी अतिशय महत्वाची ठरेल असे शहा यांनी सांगितले. सागरी विश्वाबद्दल मुलांची जिज्ञासा या एक्वेटिक गॅलरीद्वारे पूर्ण होणार आहे. पंतप्रधानांच्या हस्ते उद्घाटन होणाऱ्या नेचर पार्कचे जैव उद्यानात रुपांतर करण्याची योजना असल्याचेही शहा यांनी सांगितले. गांधीनगर या आपल्या मतदार संघात जागतिक तोडीचे विकास प्रकल्प सुरु होत असल्याबद्दल गुजरातची जनता आणि गांधीनगर लोकसभा मतदार संघाच्या वतीने त्यांनी पंतप्रधानांचे आभार मानले. पंतप्रधानांनी गुजरातच्या जनतेला दिलेली ही भेट गांधीनगर मतदार संघातल्या लोकंसाठी अतिशय उपयुक्त असून या प्रकल्पांमुळे गुजरातच्या विकासाला नवा आयाम प्राप्त होईल असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.
M.Chopade/N.Chitale/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा: @PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 143
रेल्वे मंत्रालय
भारतीय रेल्वेने गेल्या 19 दिवसात श्रमिक विशेष गाड्यांमधून 21.5 लाखांहून अधिक स्थलांतरित मजुरांना त्यांच्या राज्यात पोहचविले आणि 1600 हून अधिक श्रमिक विशेष गाड्या चालविल्या
स्थलांतरितांना अधिक दिलासा देण्यासाठी भारतीय रेल्वे, श्रमिक गाड्यांची संख्या दुप्पट करणार. आज रात्री सुमारे 200 गाड्या चालवल्या जाणार
नवी दिल्ली, 19 मे 2020
स्थलांतरितांना अधिक दिलासा देण्यासाठी भारतीय रेल्वेने श्रमिक गाड्यांची संख्या दुप्पट करण्याचे नियोजन केले आहे. या श्रमिक विशेष गाड्यांव्यतिरिक्त 1 जून 2020 पासून भारतीय रेल्वे वेळापत्रकानुसार दररोज 200 नवीन गाड्या चालविणार आहे. या गाड्यांचे मार्ग आणि वेळापत्रक लवकरच जाहीर करण्यात येईल. आरक्षण फक्त ऑनलाईन केले जाणार असून काही दिवसात ते सुरू होईल. गाड्या वातानुकूलित नसतील. कोणत्याही रेल्वे स्थानकात तिकीट विक्री होणार नाही तसेच संभाव्य प्रवाशांनी तिकीट खरेदी करण्यासाठी रेल्वे स्थानकात येऊ नये.
भारतीय रेल्वेने स्थलांतरितांना घाबरू नका असे आवाहन केले आहे. या सर्वांना लवकरात लवकर त्यांच्या राज्यात परतण्यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत. असे परप्रांतीय सध्या रहात असलेल्या ठिकाणापासून मुख्य मार्गावरील जवळच्या स्थानकातून त्यांना रेल्वेत चढायची सोय व्हावी यादृष्टीने प्रयत्न सुरु आहेत.
आपल्या राज्यात परत जाण्यासाठी रस्त्यावर फिरणाऱ्या या परप्रांतीयांची ओळख पटवून त्यांना शोधून त्यांची जवळच्या जिल्हा मुख्यालयात नोंदणी करून नंतर त्यांना जवळच्या मुख्य मार्गावरील रेल्वे स्थानकापर्यंत सोडण्याची व्यवस्था करावी तसेच या प्रवाशांची यादी रेल्वे प्राधिकरणाकडे द्यावी जेणेकरून श्रमिक विशेष गाड्यांद्वारे त्यांच्या पुढील प्रवासाची व्यवस्था करता येईल असे रेल्वेने राज्य सरकारांना सांगितले आहे.
भारतीय रेल्वेने गेल्या 19 दिवसात श्रमिक विशेष गाड्यांमधून 21.5 लाखांहून अधिक स्थलांतरित मजुरांना त्यांच्या राज्यात पोहचविले आणि 19 मे पर्यंत 1600 हून अधिक श्रमिक विशेष गाड्या चालविल्या.
भारतीय रेल्वेने स्थलांतरितांना घाबरू नका असे आवाहन केले आहे. या सर्वांना लवकरात लवकर त्यांच्या राज्यात परतण्यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत.
विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालय
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली उद्या वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन परिषद  संस्थेची बैठक
ग्रामीण भारतामध्ये रोजगार निर्मितीसाठी आणि उत्पन्नाचा स्तर वाढवण्यासाठी सीएसआयआरचे संशोधन प्रयत्न आता प्रामुख्याने हरित ऊर्जा तंत्रज्ञान, विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि नवोन्मेष हस्तक्षेप यावर केंद्रित : डॉ जितेंद्र सिंह
नवी दिल्ली, 14 ऑक्टोबर 2022
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखाली उद्या सकाळी वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन परिषद  संस्थेची बैठक होणार आहे. वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन परिषद संस्थेच्या सर्व सदस्यांना या बैठकीसाठी आमंत्रित करण्यात आले आहे.
वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन परिषद ही विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालयाच्या वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन विभागाच्या अंतर्गत असलेली एक संस्था आहे आणि पंतप्रधान हे या संस्थेचे अध्यक्ष आहेत.
या बैठकीला सीएसआयआरचे उपाध्यक्ष म्हणून केंद्रीय विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्री डॉ जितेंद्र सिंह यांच्यासह केंद्रीय वित्तमंत्री निर्मला सीतारामन आणि केंद्रीय वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री पियूष गोयल देखील उपस्थित राहणार आहेत.सीएसआयआर संस्थेमध्ये प्रख्यात शास्त्रज्ञ, उद्योजक आणि वैज्ञानिक मंत्रालयांमधील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांचा समावेश आहे.सीएसआयआरच्या उपक्रमांचा आढावा घेण्यासाठी आणि भविष्यातील कार्यक्रमांबाबत विचारमंथन करण्यासाठी या संस्थेची दरवर्षी बैठक होते.
ग्रामीण भारतामध्ये रोजगार निर्मितेसाठी आणि उत्पन्नाचा स्तर वाढवण्यासाठी सीएसआयआरचे संशोधन प्रयत्न आता प्रामुख्याने हरित ऊर्जा तंत्रज्ञान, विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि नवोन्मेष हस्तक्षेप यावर केंद्रित आहेत , असे डॉ जितेंद्र सिंह यांनी सीएसआयआर संस्थेच्या बैठकीबद्दल आणि सीएसआयआरच्या कामगिरीबद्दल प्रसारमाध्यमांना माहिती देताना सांगितले.
सीएसआयआर दृष्टीकोन 2030 नुसार आणि राष्ट्रीय दृष्टिकोन @2047 नुसार सीएसआयआरमध्ये नवचैतन्य निर्माण करून भारताला एक वैज्ञानिक ऊर्जाकेंद्र बनविण्यासाठी आणि देशासाठी तंत्रज्ञान प्रदाता बनून आत्मनिर्भर बनवण्यावर लक्ष केंद्रित केले जात आहे, असे डॉ जितेंद्र सिंह म्हणाले.
S.Kulkarni/S.Chavan/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com /PIBMumbai /pibmumbai
(Visitor Counter : 105
जलशक्ती मंत्रालय
जलशक्ती मंत्रालयाने लघु जलसिंचन योजनांचा सहावा गणना अहवाल केला प्रकाशित
खोदलेल्या विहिरी, भूपृष्ठावरील वाहणाऱ्या पाण्याच्या आणि उपसा सिंचन योजनांमध्ये महाराष्ट्र अग्रेसर राज्य
देशात लघुसिंचन योजनांमध्ये महाराष्ट्र दुसऱ्या क्रमांकावर
नवी दिल्ली/मुंबई, 28 ऑगस्ट 2023
जलसंपदा मंत्रालयाच्या जलसंपदा, नदी विकास आणि गंगा पुनरुत्थान विभागाने लघु जलसिंचन योजनांचा सहावा गणना अहवाल प्रकाशित केला आहे. या अहवालानुसार देशामध्ये 23.14 दशलक्ष लघु जलसिंचन योजनांची नोंद झाली आहे, ज्यापैकी 21.93 दशलक्ष  योजना भूजल आणि 1.21 दशलक्ष योजना भूपृष्ठावरील जल योजना आहेत. देशात उत्तर प्रदेशात सर्वाधिक लघु जलसिंचन योजना आहेत. त्यापाठोपाठ महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश आणि तामिळनाडू ही राज्ये आहेत. भूजल योजनेतही उत्तर प्रदेश आघाडीवर आहे, त्यापाठोपाठ महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश, तामिळनाडू आणि तेलंगण ही राज्ये आहेत. भूपृष्ठावरील जल योजनांमध्ये महाराष्ट्र, कर्नाटक, तेलंगण, ओदिशा आणि झारखंड या राज्यांचा सर्वाधिक वाटा आहे.
भूजल योजनांमध्ये डगवेल्स, कमी खोलीवरील कूपनलिका, मध्यम खोलीवरील आणि जास्त खोलीवरील कूपनलिकांचा समावेश आहे. भूपृष्ठावरील योजनांमध्ये पृष्ठभागावरील वाहते पाणी आणि उपसा सिंचन योजनांचा समावेश आहे. 5 व्या सिंचन योजना गणनेच्या तुलनेत 6 व्या गणनेत लघु जलसिंचन योजनांमध्ये 1.42 दशलक्ष योजनांची वाढ झाली आहे. राष्ट्रीय पातळीवर भूजल आणि भूपृष्ठावरील अशा दोन्ही योजनांमध्ये अनुक्रमे 6.9% आणि 1.2% वाढ झाली आहे.
लघु जल सिंचन योजनांमध्ये डगवेल्सचा सर्वाधिक वाटा आहे, त्याखालोखाल कमी खोलीवरील कूपनलिका, मध्यम खोलीवरील आणि जास्त खोलीवरील कूपनलिकांचा समावेश आहे. महाराष्ट्रात सर्वाधिक डगवेल्स, भूपृष्ठावरील वाहणाऱ्या पाण्याच्या आणि उपसा सिंचनाच्या योजना आहेत. तर उत्तर प्रदेश, कर्नाटक आणि पंजाब ही राज्ये अनुक्रमे कमी खोलीवरील कूपनलिका, मध्यम खोलीवरील आणि जास्त खोलीवरील कूपनलिकांमध्ये आघाडीवर आहेत. सर्व लघु सिंचन योजनांपैकी 97.0% योजना वापरात आहेत, 2.1% योजना तात्पुरत्या स्वरुपात वापरात नाहीत, तर 0.9% योजना कायमस्वरुपी बंद आहेत. कमी खोलीवरील आणि मध्यम खोलीवरील योजना वापरात असलेल्या योजनांमध्ये आघाडीवर आहेत. लघु सिंचन योजनांपैकी बहुसंख्य  योजना खाजगी मालकीच्या आहेत. भूजल योजनांपैकी खाजगी मालकीचा वाटा 98.3% आहे तर भूपृष्ठावरील जल योजनांमध्ये खाजगी मालकीचा वाटा 64.2% आहे.
जलशक्ती मंत्रालयाच्या जलसंपदा, नदी विकास आणि गंगा पुनरुज्जीवन विभागाने शनिवारी  हा अहवाल प्रसिद्ध केला आहे.
All India Report:
https://jalshakti-dowr.gov.in/document/all-india-report-of-6th-census-of-minor-irrigation-schemes-volume-1/
State-wise Report:
https://jalshakti-dowr.gov.in/document/state-wise-report-of-6th-census-of-minor-irrigation-schemes-volume-2/PIB Mumbai | S.Kane/S.Patil/S.Chavan/D.Rane
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com /PIBMumbai /pibmumbai
(Visitor Counter : 63
मत्स्योत्पादन, पशुविकास आणि दुग्धविकास मंत्रालय
केंद्रीय मंत्री परषोत्तम रुपाला यांची कॅनडाच्या कृषी आणि कृषी-खाद्यान्न मंत्री मेरी-क्लौड बिबाऊ यांच्यासोबत द्विपक्षीय बैठक
भारत आणि कॅनडा यांच्यातील मैत्रीपूर्ण संबंध आणखी बळकट करण्यासंदर्भात दोन्ही नेत्यांनी केली चर्चा
केंद्रीय मत्सोद्योग, पशुपालन आणि दुग्धविकास मंत्री परषोत्तम रुपाला यांनी कॅनडाच्या कृषी आणि कृषी-खाद्यान्न मंत्री मेरी-क्लौड बिबाऊ यांच्यासोबत आज द्विपक्षीय बैठक घेतली.
पशुधनाची आरोग्य व्यवस्थापन यंत्रणा मजबूत करणे, पशुंचे जनुकीय अद्ययावतीकरण, जैवसुरक्षितता विषयक उपाययोजना, क्षमता निर्मिती इत्यादी बाबतीत द्विपक्षीय सहकार्याच्या शक्यतांवर दोन्ही नेत्यांनी चर्चा केली.पशुपालन संबंधित क्षेत्रांमध्ये एकमेकांकडून शिकण्यासारख्या अनेक गोष्टी आहेत यावर दोन्ही देशांच्या नेत्यांचे एकमत झाले.
माहितीची आणि विशेष ज्ञानाची देवाणघेवाण केल्यामुळे पशुपालन क्षेत्रातील एकमेकांचे ज्ञान आणि क्षमता वाढवण्यात मदत होईल आणि त्यातून दोन्ही देशांना परस्पर फायदा होईल.
दोन्ही नेत्यांनी या बैठकीत भारत आणि कॅनडा यांच्यातील दृढ आणि वैशिष्ट्यपूर्ण मैत्री आणखी बळकट करण्यासंदर्भातील विविध संकल्पनांची चर्चा केली.
गृह आणि शहरी व्यवहार मंत्रालय
मेट्रो लाइट आणि मेट्रो निओ प्रकल्पाद्वारे चार राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशातील वाहतुकीची समस्या कमी होणार
लाइट अर्बन रेल ट्रान्झिट सिस्टम अर्थात हलक्या शहरी रेल्वे वाहतूक प्रणालीवर आधारित "मेट्रोलाइट" नावाचा प्रकल्प आणि "मेट्रो निओ" या नावाने ओळखला जाणारा रस्त्यावर धावणाऱ्या ओव्हरहेड कर्षण प्रणालीवर चालणारा रबर-टायर्ड इलेक्ट्रिक कोच हे प्रकल्प हे कमी प्रवासी संख्येच्या वाहतुकीसह छोट्या शहरांसाठी किंवा वाहतुकीचे प्रमाण कमी असलेल्या शहरांसाठी योग्य असून अनुक्रमे जुलै, 2019 आणि नोव्हेंबर, 2020 मध्ये याची प्रमाणित वैशिष्ट्ये जारी करण्यात आली. वाहतुकीच्या समस्यांचे निराकरण करण्याच्या दृष्टीने मेट्रोलाईट आणि मेट्रोनिओ हे प्रकल्प यंत्रणेची कमी किमतीत आवश्यकता आणि समान अनुभव, प्रवासातील सोई, सुविधा, किफायतशीर , सुरक्षित , वक्तशीर , विश्वासार्हआणि पारंपरिक मेट्रो रेल्वे प्रणालीला पर्यावरण-अनुकूल असलेले कमी किमतीचे प्रकल्प आहेत. नागरी रचना, कमी एक्सल लोड, लहान स्थानके , कमी उर्जेवर चालणारी इलेक्ट्रिकल उपकरणे, \ कार्यान्वयन आणि देखभाल खर्च कमी इत्यादीमुळे उच्च क्षमतेच्या मेट्रो रेल्वेच्या तुलनेत या नवीन वाहतूक प्रकल्पाचा भांडवली खर्च कमी आहे. या प्रणालींचा वापर पारंपरिक मेट्रो रेल्वेसाठी फीडर प्रणाली म्हणून देखील केला जाऊ शकतो.
शहरी विकासाचा अविभाज्य भाग असलेला शहरी वाहतूक हा राज्याचा विषय आहे. म्हणून, रेल्वे आधारित एकत्र वाहतूक पद्धती उदा. मेट्रो रेल/मेट्रोलाइट/मेट्रोनिओ/रिजनल रॅपिड ट्रान्झिट सिस्टम  इ.द्वारे शहरी वाहतूक पायाभूत सुविधा सुरू करणे आणि विकसित करण्याची जबाबदारी संबंधित राज्य सरकार/केंद्रशासित प्रदेशांची आहे.
महाराष्ट्राकडून नाशिक शहरासाठी नाशिक मेट्रोनिओ प्रकल्पाचा प्रस्ताव प्राप्त झाला आहे.
विविध राज्य सरकारे/केंद्रशासित प्रदेशांकडून केंद्रीय आर्थिक सहाय्यासाठी प्राप्त झालेल्या मेट्रोलाईट आणि मेट्रोनिओ प्रस्तावांचे तपशील राज्य आणि शहरानुसार खालीलप्रमाणे आहेत:
|
|
Sr No
|
|
State/UT
|
|
City
|
|
Name of Project
|
|
1
|
|
Delhi
|
|
Delhi
|
|
Rithala-Narela MetroLite Corridor in the remaining 03 corridors of Delhi Metro Phase-IV
|
|
2
|
|
Maharashtra
|
|
Nashik
|
|
Nashik MetroNeo
|
|
3
|
|
Jammu and Kashmir
|
|
Jammu
|
|
Jammu MetroLite
|
|
4
|
|
Srinagar
|
|
Srinagar MetroLite
|
|
5
|
|
Uttar Pradesh
|
|
Gorakhpur
|
|
Gorakhpur MetroLite
गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालयाचे राज्यमंत्री कौशल किशोर यांनी आज लोकसभेत एका लेखी उत्तरात ही माहिती दिली.
संरक्षण मंत्रालय
संरक्षण राज्यमंत्र्यांची पुण्यातल्या लष्कराच्या दक्षिण मुख्यालयाला भेट
नवी दिल्ली, 5 नोव्हेंबर 2019
संरक्षण राज्यमंत्री श्रीपाद येसू नाईक यांनी 5 नोव्हेंबर 2019 रोजी पुण्यातल्या लष्कराच्या दक्षिण मुख्यालयाला भेट दिली. 11 राज्य आणि 4 केंद्रशासित प्रदेश लष्कराच्या दक्षिण मुख्यालयाअंतर्गत येत असून, या विभागातील कार्य तयारीचा त्यांनी आढावा घेतला. या विभागाकडे 1 हजार 240 कि.मी. लांबीच्या आंतरराष्ट्रीय सीमा 7 हजार 516 कि.मी. लांबीच्या सागर किनाऱ्याच्या संरक्षणाची जबाबदारी आहे. दक्षिण विभागाचे प्रमुख लेफ्टनंट जनरल एस. के. सैनी यांनी नाईक यांचे स्वागत केले.
देशाच्या सार्वभौमत्वाचे आणि प्रादेशिक एकात्मतेचे रक्षण करण्यासाठी दक्षिण विभागाचे समर्पण आणि व्यावसायिक दृष्टीकोनाचे संरक्षण यांची राज्यमंत्र्यांनी प्रशंसा केली. विविध दुर्घटना आणि आव्हानांचा सामना करण्यासाठी दक्षिण विभाग नागरी प्रशासनासाठी असलेला सकारात्मक प्रतिसाद आणि सहाय्याबद्दल संरक्षण राज्यमंत्र्यांनी अभिनंदनही केले.
B.Gokhale/J.Patankar/P.Malandkar
(Visitor Counter : 66
भूविज्ञान मंत्रालय
निसर्ग चक्रीवादळासाठी मुंबई सज्ज
आपत्कालीन परिस्थितीसाठी नौदलाचा पश्चिम कमांडही सज्ज
मुंबई, 2 जून 2020
कोरोना विषाणू महामारीला तोंड देतानाच गुजरातसह महाराष्ट्रही निसर्ग या चक्रीवादळाला तोंड देण्यासाठी सज्ज होत आहे. अरबी समुद्रात निर्माण झालेल्या कमी दाबाच्या पट्ट्याचे तीव्र चक्रीवादळात रुपांतर होऊन बुधवारी दुपारपर्यंत ताशी 100-110 किलोमीटर वेगाच्या वाऱ्यासह ते अलिबागजवळ धडकण्याची शक्यता आहे.
रायगड,मुंबई, ठाणे, पालघर या महाराष्ट्राच्या किनारी जिल्ह्यात उद्या मुसळधार ते अति मुसळधार पावसाची शक्यता भारतीय हवामान खात्याच्या पुणे विभागाने वर्तवली आहे.पुणे, नाशिक, धुळे आणि नंदुरबार जिल्ह्यांमधेही पाऊस होईल.
दरम्यान महाराष्ट्रात एनडीआरएफ, राष्ट्रीय आपत्ती प्रतिसाद दलाच्या 10 तुकड्या विविध ठिकाणी तैनात करण्यात आल्या आहेत. मुंबईत 3, रायगड आणि पालघर जिल्ह्यात प्रत्येकी 2 तर ठाणे, रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग मधे प्रत्येकी 1 तुकडी तैनात करण्यात आल्याची माहिती पुणे एनडीआरएफचे कमांडर अनुपम श्रीवास्तव यांनी दिली. एनडीआरएफच्या तुकड्यानी या भागांची पाहणी करून या चक्रीवादळामुळे होणाऱ्या संभाव्य नुकसानाबाबत लोकांना माहिती दिली आहे. पालघर जिल्ह्यात किनारपट्टी जवळच्या 13 गावातल्या लोकांना सुरक्षित स्थळी हलवण्यात आले आहे.
गुजरातमध्ये 11 तर महाराष्ट्रात 10 तुकड्या तैनात करण्यात आल्या असून अरबी समुद्रालगतच्या किनारी जिल्ह्यात या तुकड्या तैनात असल्याची माहिती एनडीआरएफ चे महासंचालक एस एन प्रधान यांनी व्हिडीओ संदेशाद्वारे दिली आहे. हे चक्रीवादळ अती तीव्र चक्रीवादळ नसले तरी, चांगल्याची अपेक्षा करताना आपण वाईटासाठीही आपण सज्ज असले पाहिजे या मूळ तत्वाला अनुसरून सर्व खबरदारी घेण्यात येत आहे. महाराष्ट्रासाठी अतिरिक्त सहा तुकड्या सज्ज ठेवण्यात आल्या आहेत. एनडीआरएफच्या एका तुकडीत 45 जणांचा समावेश असून त्यांच्याकडे झाडे आणि खांब कापण्यासाठीची साधने, संदेशासाठीची उपकरणे, हवा भरून फुगवण्याच्या बोटी, प्रथमोपचार साहित्य आणि प्राथमिक औषध संच इत्यादीने या तुकड्या सुसज्ज आहेत.
पश्चिम नौदल कमांडही सज्ज
मुंबईत, महाराष्ट्र नौदल विभाग पाच पूर बचाव पथके आणि पाणबुड्याच्या तीन पथकांसह सज्ज आहे. पूर प्रवण भागाची पूर्व पाहणी करण्यात आली असून आवश्यक ती खबरदारी घेण्यात आली आहे. कारवार नौदल विभाग,गुजरात दमण आणि दीव नौदल भागातही याचप्रमाणे व्यवस्था करण्यात आली आहे.संबंधित विभाग आणि स्टेशन कमांडर, आपत्ती काळात जलदगतीने प्रतिसाद देण्याच्या दृष्टीने राज्य प्रशासन,एनडीआरएफ आणि एसडीआरएफच्या संपर्कातआहेत.याशिवाय नौदलाचे डॉर्नियर विमान आणि हेलिकॉपटर पुरात अडकलेल्यांना सोडवण्यासाठी अल्प काळात धाव घेण्यासाठी मुंबई, गोवा,पोरबंदरअशा विविध नौदल हवाई तळावर सज्ज आहेत.
भारतीय तटरक्षक दलाची जहाजे, विमाने आणि किनाऱ्यावरची ठाणी, व्यापारी जहाजे आणि मच्छिमारांना, प्रतिकूल हवामानाबाबत सातत्याने इशारा जारी करत आहेत. बृहन्मुंबई महापालिकेने आपत्ती व्यवस्थापन नियंत्रण कक्ष अति दक्ष ठेवला आहे.मुंबईतल्या सर्व 24 प्र्भागातल्या अधिकाऱ्यानी, सखल भाग आणि संभाव्य धोकादायक भाग निश्चित करून तिथल्या लोकांना सुरक्षित स्थळी हलवावे अशा सूचना देण्यात आल्या आहेत.
नियमित अद्ययावत माहितीसाठी ट्वीटरवर फॉलो करा: @PIBMumbai
G.Chippalkatti/N.Chitale/P.Malandkar
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा@PIBMumbai /PIBMumbai /pibmumbai pibmumbai[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 89