भारतीय निवडणूक आयोग
लोकसभा सर्वसाधारण निवडणूक 2019 आणि विधानसभा निवडणूक 2019 – राष्ट्रीय आणि राज्य स्तरीय राजकीय पक्षांना प्रसारणाच्या वेळेचे वाटप
नवी दिल्ली, 23 मार्च 2019
निवडणूक आयोगाने जारी केलेल्या दिनांक 23 मार्च 2019 च्या आदेश क्रमांक 437/टीव्हीएस-एलएस/1/2019/संदेशवहन अन्वये, राष्ट्रीय आणि राज्य स्तरीय राजकीय पक्षांना प्रसारणाच्या वेळेचे वाटप करण्यासंदर्भात लोक माहितीस्तव अधिनियम खालील प्रमाणे:
भारतीय निवडणूक आयोग
निर्वाचन सदन, अशोका रोड, नवी दिल्ली-110001
आदेश
- वर्ष 1998 च्या लोकसभा सार्वत्रिक निवडणूकांदरम्यान भारतीय निवडणूक आयोगाने राज्य स्तरीय राजकीय पक्षांना स्वत:च्या प्रचार ओळख संदर्भात दूरदर्शन आणि रेडिओ द्वारे विनामूल्य प्रसारण करण्यासाठी पाऊले उचलण्यात आले होते.
- फेब्रुवारी 1998 च्या सार्वत्रिक लोकसभा निवडणुकीच्या पूर्वसंध्येला राष्ट्रीय आणि राज्य स्तरीय राजकीय पक्षांच्या ओळखीसाठी प्रत्येक पक्षाच्या प्रतिनिधींशी सविस्तर चर्चा या योजनेद्वारे करण्यात आली होती. या योजनेचे सर्व राजकीय पक्षांनी स्वागत केले. आयोगाने प्रसार भारती महामंडळ, दूरदर्शन आणि आकाशवाणी यांच्याशी एकत्रित सल्लामसलतीद्वारे कृती मापदंडांची अंमलबजावणी केली.
- ही योजना सार्वत्रिक लोकसभा निवडणूक 1999, 2004, 2009 आणि 2014 तसेच 1998 नंतर घेतलेल्या विधानसभा सर्वसाधारण निवडणुकांसाठी विस्तारीत करण्यात आली.
- लोक प्रतिनिधित्व अधिनियम 1951 मध्ये झालेल्या सुधारणांनुसार, निवडणूक आणि इतर सुधारित अधिनियम कायदा 2003, तसेच या अधिनस्थ, अधिसूचित नियम, तसेच सर्व राजकीय पक्षांना त्यांच्या प्रसार सेवेसाठी समान प्रसारण वेळ मिळावा, यासाठी हे नियम वैधानिक पद्धतीने अवलंबिवण्यात येत आहेत. केंद्र सरकारच्या अधिनस्थ इलेक्ट्रॉनिक माध्यम ज्यांच्यावर सरकारचा वित्तीय पगडा आहे, अशा सर्व माध्यमांना लोक प्रतिनिधीत्व कायदा 1951 च्या 39ए नुसार विश्लेषण द्यावे लागेल. यासाठी आयोगाने माहिती आणि प्रसारण मंत्रालयाच्या सल्ल्यानुसार ही योजना सार्वत्रिक लोकसभा निवडणूका 2019 साठी सुद्धा विस्तारीत केली आहे. 
- यानुसार आयोगाने निर्देशित केलेल्या बाबी खालील प्रमाणे:
दूरदर्शन आणि आकाशवाणी ही प्रसार माध्यमे उपरोक्त सोयींचा उपयोग सात राष्ट्रीय राजकीय पक्ष, 52 राज्य स्तरीय पक्षांसाठी करुन देणार आहेत. जे निवडणूक चिन्हांची तरतूद आदेश 1968 नुसार करतील आणि ज्यांची नावे संलग्न यादीत दिसतील, ही सोय अपक्ष उमेदवार किंवा नोंदणीकृत पण ओळख नसलेल्या राजकीय पक्षांसाठी उपलब्ध नाही.
प्रसारणासाठी एकूण वेळेचे वाटप :
प्रसार भारती महामंडळ, दूरदर्शनद्वारे प्रसारण
- दूरदर्शनच्या राष्ट्रीय चॅनेलवर राष्ट्रीय पक्षांचे प्रसारण 10 तासांपर्यंत मर्यादित.
- विभागीय दूरदर्शन केंद्रांद्वारे राष्ट्रीय पक्षांचे प्रसारण 15 तासांपर्यंत मर्यादित.
- विभागीय दूरदर्शन केंद्रांद्वारे राज्य स्तरीय पक्षांचे प्रसारण 30 तासांपर्यंत मर्यादित.
आणि
- देशभरातल्या विभागीय सॅटेलाईट चॅनेल द्वारे प्रेक्षकांसाठी ही सेवा 8 तास 40 मिनिटांपर्यंत मर्यादित.
आकाशवाणीद्वारे प्रसारण
- राष्ट्रीय पक्षांद्वारे आकाशवाणीवरुन प्रसारणासाठी 10 तासांपेक्षा कमी वेळ राष्ट्रीय हुकअप साठी देण्यात आला आहे.
- राष्ट्रीय पक्षांद्वारे विभागीय आकाशवाणी केंद्रांवरुन प्रसारणासाठी 15 तासांपेक्षा कमी वेळ देण्यात आला आहे.
- आकाशवाणीच्या विभागीय आकाशवाणी केंद्रांद्वारे राज्य स्तरीय राजकीय पक्षांच्या प्रसारणासाठी 30 तासांपेक्षा कमी प्रसारण वेळ देण्यात आली आहे.
- देशभरातल्या आकाशवाणी केंद्रांद्वारे राज्य स्तरीय राजकीय पक्षांच्या प्रसारणाचा नॅशनल हुकअपचा वेळ 8 तास 40 मिनिटांपर्यंत मर्यादित.
प्रत्येक राजकीय पक्षासाठी प्रसारण वेळेचे वाटप :
दूरदर्शन आणि आकाशवाणीवरुन प्रसारणासाठी प्रत्येक राष्ट्रीय आणि राज्य स्तरीय राजकीय पक्षाला वाटप केलेल्या वेळेचे मापदंड खालीलप्रमाणे:
राष्ट्रीय पक्षांसाठी –
- सात राष्ट्रीय पक्षांना दूरदर्शन आणि आकाशवाणीच्या राष्ट्रीय चॅनेल/हुकअप 45 मिनिटांचा अवधी देण्यात आला आहे. एकूण 5 तास 15 मिनिटे प्रत्येकी दूरदर्शन आणि आकाशवाणीसाठी देण्यात आला.
- उर्वरित 4 तास 45 मिनिटांचा अवधी 7 राष्ट्रीय राजकीय पक्षांमधे विभागण्यात येऊन प्रत्येक पार्टीच्या मतदानाच्या टक्केवारीनुसार हे वाटप करण्यात आले आहे. सार्वत्रिक लोकसभा निवडणूक 2014 मध्येही हा नियम लागू होता.
- या व्यतिरिक्त प्रत्येक राष्ट्रीय पक्षाला एकूण आवंटीत वेळेच्या अर्धा वेळ उपनियम अ आणि ब उपरोक्तनुसार विभागीय दूरदर्शन केंद्र आणि विभागीय आकाशवाणी केंद्रांद्वारे प्रसारणासाठी देण्यात यायला हवा.
राज्य स्तरीय राजकीय पक्षांसाठी-
- विभागीय दूरदर्शन आणि आकाशवाणी केंद्राद्वारे राज्य स्तरीय राजकीय पक्षांच्या प्रसारणासाठी 30 तास राखीव ठेवण्यात आले असून, प्रत्येकी 52 राज्यांना 32 मिनिट, एकूण 26 तास प्रत्येक दूरदर्शन आणि आकाशवाणी केंद्रांना देण्यात यायला हवी.
- उर्वरित 12 आणि 4 तासांच्या अवधीचे प्रसारण 52 राज्यांच्या राजकीय पक्षांमध्ये विभागण्यात यायला हवे. आणि त्यानुसार प्रत्येक राजकीय पक्षांसाठी करण्यात आलेले मतदान याद्वारे शोधून काढता येईल.
- या व्यतिरिक्त दूरदर्शनच्या विभागीय सॅटेलाईट सर्विस चॅनेल द्वारे 10 मिनिटाच्या प्रसारणासाठी वेळ द्यायला हवा.
राजकीय पक्षांसाठी वेळेचे कोष्टक:
प्रत्येक राजकीय पक्षाला 5 मिनिटाच्या व्हाउचर डिनॉमिनेशन तसेच 4,3,2,1 मिनिटांचे क्षण याची बरोबरी एकूण वाटप केलेल्या प्रसारण वेळेबरोबर केली जाईल. प्रत्येक पक्षाला प्रतिनिधी निवडण्याचा आणि त्यांना टाईम व्हाउचरचा उपयोग करण्यासाठी अधिकार देण्यात यायला हवे. अशा वैयक्तिक प्रतिनिधींना 20 मिनिटापेक्षा जास्त कालावधीचा वापर करण्यासाठी परवानगी आहे.
प्रसारणाची तारीख:
भारतात सर्वदूर संसदीय निवडणूकांदरम्यान पहिल्या टप्प्याच्या नामांकनाच्या अंतिम तारखेला उपरोक्त प्रसारण वेळ देण्यात यायला हवी. आणि संबंधित राज्य जिथे राज्य विधानसभांच्या निवडणूका एकापाठोपाठ एक ठरविण्यात आल्या आहेत, अशांनाही वेळेचे कोष्टक लागू होईल. प्रसार भारती महामंडळाने निवडणूक आयोगाशी सल्लामसलत करुन आठवड्याभरातले प्रसारणाचे दिवस, वेळ निश्चित करायला हवेत.
प्रसार भारती आणि निवडणूक आयोगाच्या सल्लामसलतीने प्रसारणाच्या दिवशीची तारीख आणि वेळ अधिकृत प्रतिनिधीसह ठरविणे आवश्यक आहे.
जेव्हा राजकीय पक्षांच्या प्रचार अभियानासाठी तारीख आणि वेळ ठरवण्यात येणार असेल, तेव्हा पारदर्शकता आणि समानता याचा शक्य तितका विचार होणे आवश्यक आहे.
प्रसारणासाठी आवश्यक मार्गदर्शिका:
आकाशवाणी आणि दूरदर्शनने खालील प्रसारणाला मंजूरी देऊ नये-
- विरोधी पक्षांची टीका
- धर्म आणि समुदायांवर शाब्दिक हल्ला
- नियमांचे उल्लंघन
- वैयक्तिक बदनामी
- अधिनस्थ न्यायालयाचा अनादर
- राष्ट्रपती आणि न्यायिक व्यवस्थेच्या एकात्मतेवर टीका
- देशाचे सार्वभौमत्व, एकता आणि बंधूभाव यावर परिणाम करणाऱ्या गोष्टींवर निर्बंध
- कुठल्याही व्यक्तीच्या नावासंबंधी टीका
वेळेत ट्रान्स्क्रीप्ट दाखल करणे:
प्रसार भारती महामंडळाने निर्देशित केलेल्या तांत्रिक बाबींसह प्रत्येक राजकीय पक्षाच्या प्रतिनिधींनी प्रसारीत करण्यात येणारी संहिता  वेळेत सादर करणे आवश्यक आहे. ही ट्रान्स्क्रीप्ट प्रसारणानंतर राजकीय पक्षांना मंजूरी पश्चात तसेच स्वखर्चाने ध्वनीमुद्रांकीत केलेली संहिता परत करण्यात येईल. संबंधित व्यवस्थेच्या सूचना संबंधित केंद्र संचालकांना निश्चित मुदतीनुसार देण्यात यायला हव्यात.
सामुहिक चर्चा आणि वादविवाद:
या व्यतिरिक्त प्रसार भारती महामंडळातर्फे आकाशवाणी आणि दूरदर्शनने 2 राष्ट्रीय सामुहिक चर्चा आणि वादविवादांचे आयोजन प्रसारणासाठी करावे.
प्रसार भारती महामंडळाच्या सल्ल्यानुसार भारतीय निवडणूक आयोगाने या समूह चर्चेसाठी सूचवाविलेल्या नावांना मंजूरी द्यावी.
राज्य स्तरीय राजकीय पक्षांना विभागीय दूरदर्शन आणि आकाशवाणी केंद्रांद्वारे प्रसारित करण्यात येणाऱ्या सामुहिक चर्चा मुलाखती यामध्ये सहभागी होण्यास मंजूरी द्यावी.
निवडणूक आयोगाला समस्यांचे निराकरण करण्याचे अधिकार:
निवडणूक आयोगाला पॅरा-6 नुसार प्रत्येक बाबींमध्ये आदेश आणि दिशानिर्देश करण्याचे अधिकार आहेत.
या आदेशानुसार करण्यात आलेल्या तरतूदीसंबंधी स्पष्टीकरण किंवा अशा तरतूदींच्या अंमलबजावणीदरम्यान काही शंका उपस्थित झाल्या, त्याचे निराकरण करण्याचे अधिकार.
प्रसारणाच्या वेळेसंदर्भात किंवा वेळेचा उपयोग करण्यासंदर्भात, कुठलीही राष्ट्रीय किंवा राज्य स्तरीय राजकीय पक्षांच्या ओळखीचा विषय असो, या आदेशानुसार उपरोक्त बाबी सहजगत्या होण्याच्या तरतूदी देण्यात आल्या आहेत.
राष्ट्रीय आणि राज्य स्तरीय राजकीय पक्षांना आवंटित केलेल्या वेळेनुसार कार्य साधणे आवश्यक आहे.
आदेशानुसार
दिलीप के वर्मा
सचिव
GENERAL ELECTION TO LOK SABHA, 2019
Time available to National Parties on National Channel/Hook-Up of
Doordarshan/All India Radio
|
|
S.No.
|
|
Name of National Party
|
|
Total Time allotted in minutes for
|
|
Number of Time Vouchers issued for
|
|
Broadcast
|
|
Telecast
|
|
Broadcast
|
|
Telecast
|
|
1
|
|
BSP
|
|
64
|
|
64
|
|
12  +1 
|
|
12  +1 
|
|
2
|
|
BJP
|
|
184
|
|
184
|
|
36  +1 
|
|
36  +1 
|
|
3
|
|
CPI
|
|
48
|
|
48
|
|
9  +1 
|
|
9  +1 
|
|
4
|
|
CPI
|
|
60
|
|
60
|
|
12 
|
|
12 
|
|
5
|
|
INC
|
|
131
|
|
131
|
|
26  +1 
|
|
26  +1 
|
|
6
|
|
NCP
|
|
52
|
|
52
|
|
10  +1 
|
|
10  +1 
|
|
7
|
|
AITC
|
|
61
|
|
61
|
|
12  +1 
|
|
12  +1 
|
|
|
|
TOTAL
|
|
600
|
|
600
|
|
600
|
|
600
GENERAL ELECTION TO LOK SABHA, 2019
Time available to National Parties on Regional Kendras of
Doordarshan/All India Radio
|
|
S.No.
|
|
Name of National Party
|
|
Total Time allotted in minutes for
|
|
Number of Time Vouchers issued for
|
|
Broadcast
|
|
Telecast
|
|
Broadcast
|
|
Telecast
|
|
1
|
|
BSP
|
|
96
|
|
96
|
|
19  +1 
|
|
19  +1 
|
|
2
|
|
BJP
|
|
276
|
|
276
|
|
55  +1 
|
|
55  +1 
|
|
3
|
|
CPI
|
|
72
|
|
72
|
|
14  +1 
|
|
14  +1 
|
|
4
|
|
CPI
|
|
90
|
|
90
|
|
18 
|
|
18 
|
|
5
|
|
INC
|
|
197
|
|
197
|
|
39  +1 
|
|
39  +1 
|
|
6
|
|
NCP
|
|
78
|
|
78
|
|
15  +1 
|
|
15  +1 
|
|
7
|
|
AITC
|
|
92
|
|
92
|
|
18  +1 
|
|
18  +1 
|
|
|
|
TOTAL
|
|
900
|
|
900
|
|
900
|
|
900
GENERAL ELECTION TO LOK SABHA, 2019
GENERAL ELECTION TO THE STATE LEGISLATIVE ASSEMBLIES
Time Available to State Parties on Regional Kendras/
State Capital Kendras of Doordarshan/All India Radio
|
|
S.No.
|
|
Name of National Party
|
|
Total Time allotted in minutes for
|
|
Number of Time Vouchers
|
|
Broadcast
|
|
Telecast
|
|
Broadcast
|
|
Telecast
|
|
1
|
|
AAP
|
|
43
|
|
43
|
|
8  +1 
|
|
8  +1 
|
|
2
|
|
AIADMK
|
|
48
|
|
48
|
|
9  +1 
|
|
9  +1 
|
|
3
|
|
AIMIM
|
|
30
|
|
30
|
|
6 
|
|
6 
|
|
4
|
|
AINRC
|
|
44
|
|
44
|
|
8  1 
|
|
8  1 
|
|
5
|
|
AIFB
|
|
31
|
|
31
|
|
6  +1 
|
|
6  +1 
|
|
6
|
|
AIUDF
|
|
36
|
|
36
|
|
7  +1 
|
|
7  +1 
|
|
7
|
|
AJSU P
|
|
32
|
|
32
|
|
6  +1 
|
|
6  +1 
|
|
8
|
|
AGP
|
|
32
|
|
32
|
|
6  +
|
|
6  +
|
|
9
|
|
BoPF
|
|
31
|
|
31
|
|
6  +1 
|
|
6  +1 
|
|
10
|
|
BJD
|
|
48
|
|
48
|
|
9  +1 
|
|
9  +1 
|
|
11
|
|
DMK
|
|
39
|
|
39
|
|
7  +1 
|
|
7  +1 
|
|
12
|
|
DMDK
|
|
32
|
|
32
|
|
6  +1 
|
|
6  +1 
|
|
13
|
|
GFP
|
|
30
|
|
30
|
|
6 
|
|
6 
|
|
14
|
|
HSPDP
|
|
30
|
|
30
|
|
6 
|
|
6 
|
|
15
|
|
INLD
|
|
40
|
|
40
|
|
8 
|
|
8 
|
|
16
|
|
IUML
|
|
32
|
|
32
|
|
6  +1 
|
|
6  +1 
|
|
17
|
|
IPFT
|
|
30
|
|
30
|
|
6 
|
|
6 
|
|
18
|
|
J&K NC
|
|
34
|
|
34
|
|
6  +1 
|
|
6  +1 
|
|
19
|
|
J&K NPP
|
|
30
|
|
30
|
|
6 
|
|
6 
|
|
20
|
|
J&K PDP
|
|
38
|
|
38
|
|
7  +1 
|
|
7  +1 
|
|
21
|
|
JD
|
|
33
|
|
33
|
|
6  +1 
|
|
6  +1 
|
|
22
|
|
JD
|
|
36
|
|
36
|
|
7  +1 
|
|
7  +1 
|
|
23
|
|
JCC 
|
|
30
|
|
30
|
|
6 
|
|
6 
|
|
24
|
|
JMM
|
|
34
|
|
34
|
|
6  +1 
|
|
6  +1 
|
|
25
|
|
JVM
|
|
35
|
|
35
|
|
7 
|
|
7 
|
|
26
|
|
KC
|
|
31
|
|
31
|
|
6  +1 
|
|
6  +1 
|
|
27
|
|
LJSP
|
|
33
|
|
33
|
|
6  +1 
|
|
6  +1 
|
|
28
|
|
MG
|
|
30
|
|
30
|
|
6 
|
|
6 
|
|
29
|
|
MNS
|
|
31
|
|
31
|
|
6  +1 
|
|
6  +1 
|
|
30
|
|
MNF
|
|
30
|
|
30
|
|
6 
|
|
6 
|
|
31
|
|
MPC
|
|
30
|
|
30
|
|
6 
|
|
6 
|
|
32
|
|
NPF
|
|
46
|
|
46
|
|
9  +1 
|
|
9  +1 
|
|
33
|
|
NPP
|
|
39
|
|
39
|
|
7  +1 
|
|
7  +1 
|
|
34
|
|
NDPP
|
|
30
|
|
30
|
|
6 
|
|
6 
|
|
35
|
|
PMK
|
|
31
|
|
31
|
|
6  +1 
|
|
6  +1 
|
|
36
|
|
PDA
|
|
30
|
|
30
|
|
6 
|
|
6 
|
|
37
|
|
PDF
|
|
30
|
|
30
|
|
6 
|
|
6 
|
|
38
|
|
PPA
|
|
33
|
|
33
|
|
6  +1 
|
|
6  +1 
|
|
39
|
|
RLD
|
|
30
|
|
30
|
|
6 
|
|
6 
|
|
40
|
|
RLSP
|
|
30
|
|
30
|
|
6 
|
|
6 
|
|
41
|
|
RJD
|
|
36
|
|
36
|
|
7  +1 
|
|
7  +1 
|
|
42
|
|
RSP
|
|
31
|
|
31
|
|
6  +1 
|
|
6  +1 
|
|
43
|
|
SP
|
|
39
|
|
39
|
|
7  +1 
|
|
7  +1 
|
|
44
|
|
SAD
|
|
41
|
|
41
|
|
8  +1 
|
|
8  +1 
|
|
45
|
|
SS
|
|
38
|
|
38
|
|
7  +1 
|
|
7  +1 
|
|
46
|
|
SDF
|
|
51
|
|
51
|
|
10  +1 
|
|
10  +1 
|
|
47
|
|
SKM
|
|
30
|
|
30
|
|
6 
|
|
6 
|
|
48
|
|
TRS
|
|
36
|
|
36
|
|
7  +1 
|
|
7  +1 
|
|
49
|
|
TD
|
|
42
|
|
42
|
|
8  +1 
|
|
8  +1 
|
|
50
|
|
UDP
|
|
34
|
|
34
|
|
6  +1 
|
|
6  +1 
|
|
51
|
|
YSRCP
|
|
30
|
|
30
|
|
6 
|
|
6 
|
|
52
|
|
ZNP
|
|
30
|
|
30
|
|
6 
|
|
6 
|
|
|
|
TOTAL
|
|
1800
|
|
1800
|
|
1800
|
|
1800
GENERAL ELECTION TO LOK SABHA, 2019
GENERAL ELECTION TO THE STATE LEGISLATIVE ASSEMBLIES
Time Available to State Parties on Regional Satellite Services Channel of Doordarshan available to viewers across the whole country and National hook-up of All India Radio
|
|
S.No.
|
|
Name of National Party
|
|
Total Time allotted in minutes for
|
|
Number of Time Vouchers 
|
|
Broadcast
|
|
Telecast
|
|
Broadcast
|
|
Telecast
|
|
1
|
|
AAP
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
2
|
|
AIADMK
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
3
|
|
AIMIM
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
4
|
|
AINRC
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
5
|
|
AIFB
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
6
|
|
AIUDF
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
7
|
|
AJSU P
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
8
|
|
AGP
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
9
|
|
BoPF
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
10
|
|
BJD
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
11
|
|
DMK
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
12
|
|
DMDK
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
13
|
|
GFP
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
14
|
|
HSPDP
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
15
|
|
INLD
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
16
|
|
IUML
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
17
|
|
IPFT
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
18
|
|
J&K NC
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
19
|
|
J&K NPP
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
20
|
|
J&K PDP
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
21
|
|
JD
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
22
|
|
JD
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
23
|
|
JCC 
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
24
|
|
JMM
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
25
|
|
JVM
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
26
|
|
KC
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
27
|
|
LJSP
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
28
|
|
MG
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
29
|
|
MNS
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
30
|
|
MNF
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
31
|
|
MPC
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
32
|
|
NPF
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
33
|
|
NPP
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
34
|
|
NDPP
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
35
|
|
PMK
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
36
|
|
PDA
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
37
|
|
PDF
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
38
|
|
PPA
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
39
|
|
RLD
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
40
|
|
RLSP
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
41
|
|
RJD
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
42
|
|
RSP
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
43
|
|
SP
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
44
|
|
SAD
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
45
|
|
SS
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
46
|
|
SDF
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
47
|
|
SKM
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
48
|
|
TRS
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
49
|
|
TD
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
50
|
|
UDP
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
51
|
|
YSRCP
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
52
|
|
ZNP
|
|
10
|
|
10
|
|
2 
|
|
2 
|
|
|
|
TOTAL
|
|
520
|
|
520
|
|
520
|
|
520
LIST OF POLITICAL PARTIES
NATIONAL PARTIES
|
|
Sl. No.
|
|
Abbreviation
|
|
Status
|
|
Name of Party
|
|
1
|
|
AITC
|
|
National Party
|
|
All India Trinamool Congress
|
|
2
|
|
BSP
|
|
National Party
|
|
Bahujan Samaj Party
|
|
3
|
|
BJP
|
|
National Party
|
|
Bharatiya Janata Party
|
|
4
|
|
CPI
|
|
National Party
|
|
Communist Party of India
|
|
5
|
|
CPI 
|
|
National Party
|
|
Communist Party of India 
|
|
6
|
|
INC
|
|
National Party
|
|
Indian National Congress
|
|
7
|
|
NCP
|
|
National Party
|
|
Nationalist Congress Party
STATE PARTIES
|
|
S. No.
|
|
Abbreviation
|
|
Status
|
|
Name of Party
|
|
1
|
|
AAP
|
|
State Party
|
|
Aam Aadmi Party
|
|
2
|
|
AIADMK
|
|
State Party
|
|
All Indian Anna Dravida Munnetra Kazhagam
|
|
3
|
|
AIMIM
|
|
State Party
|
|
All India Majlis-E-Ittehadul Muslimeen
|
|
4
|
|
AINRC
|
|
State Party
|
|
All Indian N.R. Congress
|
|
5
|
|
AIFB
|
|
State Party
|
|
All India Forward Bloc
|
|
6
|
|
AIUDF
|
|
State Party
|
|
All India United Democratic Front
|
|
7
|
|
AJSU P
|
|
State Party
|
|
AJSU Party
|
|
8
|
|
AGP
|
|
State Party
|
|
Asom Gana Parishad
|
|
9
|
|
BoPF
|
|
State Party
|
|
Bodoland Peoples Front
|
|
10
|
|
BJD
|
|
State Party
|
|
Biju Janata Dal
|
|
11
|
|
DMK
|
|
State Party
|
|
Dravida Munnetra Kazhagam
|
|
12
|
|
DMDK
|
|
State Party
|
|
Desiya Murpokku Dravida Kazhagam
|
|
13
|
|
GFP
|
|
State Party
|
|
Goa Forward Party
|
|
14
|
|
HSPDP
|
|
State Party
|
|
Hill State People’s Democratic Party
|
|
15
|
|
INLD
|
|
State Party
|
|
Indain National Lok Dal
|
|
16
|
|
IUML
|
|
State Party
|
|
Indian Union Muslim League
|
|
17
|
|
IPFT
|
|
State Party
|
|
Indigenous Peoplel’s Front of Tripura
|
|
18
|
|
J&K NC
|
|
State Party
|
|
Jammu & Kashmir National Conference
|
|
19
|
|
J&K NPP
|
|
State Party
|
|
Jammu & Kashmir National Panthers Party
|
|
20
|
|
J&K PDP
|
|
State Party
|
|
Jammu & Kashmir Peoples Democratic Party
|
|
21
|
|
JD
|
|
State Party
|
|
Janata Dal 
|
|
22
|
|
JD
|
|
State Party
|
|
Janata Dal 
|
|
23
|
|
JCC 
|
|
State Party
|
|
Janta Congress Chhattisgarh
|
|
24
|
|
JMM
|
|
State Party
|
|
Jharkand Mukti Morcha
|
|
25
|
|
JVM
|
|
State Party
|
|
Jharkand Vikas Morcha 
|
|
26
|
|
KC
|
|
State Party
|
|
Kerala Congress 
|
|
27
|
|
LJSP
|
|
State Party
|
|
Lok Jan Shakti Party
|
|
28
|
|
MG
|
|
State Party
|
|
Maharashtrawadi Gomantak
|
|
29
|
|
MNS
|
|
State Party
|
|
Maharashtra Navnirman Sena
|
|
30
|
|
MNF
|
|
State Party
|
|
Mizo National Front
|
|
31
|
|
MPC
|
|
State Party
|
|
Mizoram People’s Conference
|
|
32
|
|
NPF
|
|
State Party
|
|
Naga Peoples Front
|
|
33
|
|
NPP
|
|
State Party
|
|
National People’s Party
|
|
34
|
|
NDPP
|
|
State Party
|
|
Nationalist Democratic Progressive Party
|
|
35
|
|
PMK
|
|
State Party
|
|
Pattali Makkal Katchi
|
|
36
|
|
PDA
|
|
State Party
|
|
People’s Democraticn Alliance
|
|
37
|
|
PDF
|
|
State Party
|
|
People’s Democraticn Front
|
|
38
|
|
PPA
|
|
State Party
|
|
People's Party of Arunachal
|
|
39
|
|
RLD
|
|
State Party
|
|
Rashtriya Lok Dal
|
|
40
|
|
RLSP
|
|
State Party
|
|
Rashtriya Lok Samta Party
|
|
41
|
|
RJD
|
|
State Party
|
|
Rashtriya Janata Dal
|
|
42
|
|
RSP
|
|
State Party
|
|
Revolutionary Socialist Party
|
|
43
|
|
SP
|
|
State Party
|
|
Samajwadi Party
|
|
44
|
|
SAD
|
|
State Party
|
|
Shiromani Akali Dal
|
|
45
|
|
SS
|
|
State Party
|
|
Shiv Sena
|
|
46
|
|
SDF
|
|
State Party
|
|
Sikkim Democratic Front
|
|
47
|
|
SKM
|
|
State Party
|
|
Sikkim Krantikari Morcha
|
|
48
|
|
TRS
|
|
State Party
|
|
Telangana Rashtra Samithi
|
|
49
|
|
TD
|
|
State Party
|
|
Telugu Desam
|
|
50
|
|
UDP
|
|
State Party
|
|
United Democratic Party
|
|
51
|
|
YSRCP
|
|
State Party
|
|
Yuvajana Sramika Rythu Congress Party
|
|
52
|
|
ZNP
|
|
State Party
|
|
Zoram Nationalist Party