गृह मंत्रालय
राष्ट्रपतींनी नागरी पुरस्कारांच्या औपचारिक सोहळ्यात व्यवसाय आणि उद्योग क्षेत्रातून, महाराष्ट्रातील कुमार मंगलम बिर्ला आणि कला क्षेत्रातून ज्येष्ठ गायिका सुमन कल्याणपूर यांना पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित केले
सामाजिक कार्य क्षेत्रात भीकू रामजी इदाते, उद्योग-व्यवसाय क्षेत्रात राकेश राधेश्याम झुनझुनवाला  ,डॉ. प्रभाकर भानुदास मांडे आणि रमेश रघुनाथ पतंगे यांचा साहित्य आणि शिक्षण क्षेत्रातील कार्यासाठी राष्ट्रपतींच्या हस्ते पद्मश्री पुरस्कार प्रदान
22 मार्च 2023
नवी दिल्लीत आज झालेल्या नागरी पुरस्कार वितरण समारंभात राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या हस्ते व्यवसाय आणि उद्योग क्षेत्रातील कार्याबद्दल महाराष्ट्रातील कुमार मंगलम बिर्ला यांना तसेच कला क्षेत्रातील कार्याबद्दल जेष्ठ गायिका सुमन कल्याणपूर यांना पद्मविभूषण पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. त्यासोबतच, सामाजिक कार्य या क्षेत्रात, ज्येष्ठ कार्यकर्ते, भिकू रामजी इदाते यांना, साहित्य आणि शिक्षण क्षेत्रात, डॉ. प्रभाकर भानुदास मांडे आणि रमेश रघुनाथ पतंगे यांना आणि उद्योग-व्यवसाय क्षेत्रात राकेश राधेश्याम झुनझुनवाला यांना  पद्मश्री पुरस्कार देऊन सन्मानित करण्यात आले.
या सर्व पुरस्कारप्राप्त मान्यवरांचे जीवनकार्य विशद करणारी सन्मानपत्रे खालीलप्रमाणे:-
1) श्री कुमार मंगलम बिर्ला यांना व्यवसाय आणि उद्योग क्षेत्रात पद्मभूषण पुरस्कार देऊन गौरवण्यात आले.
श्री कुमार मंगलम बिर्ला, हे प्रतिष्ठित भारतीय बहुराष्ट्रीय उद्योग समूह आदित्य बिर्ला समूहाचे अध्यक्ष आहेत.
या उद्योग समूहाला शतकाहून जास्त परंपरा आहे आणि परदेशात पदार्पण करणारा हा पहिला भारतीय उद्योग समूह आहे. आज या समूहाचा उद्योग 36 देशांत पसरलेला आहे आणि जवळपास 60 अब्ज अमेरिकन डॉलरची त्याची उलाढाल आहे.
श्री बिर्ला यांचा जन्म 14 जून, 1967 रोजी झाला. ते समूहाच्या भारतातील आणि जगातील सर्व मोठ्या कंपन्यांचे अध्यक्ष आहेत. गेले 27 वर्षांपेक्षा जास्त काळ ते समूहाची धुरा सांभाळत आहेत, या काळात त्यांनी समूहाच्या विकासाला वेग दिला आहे आणि समूहाची उलाढाल 30 पटींनी वाढविली आहे. त्यांनी भारतात आणि जगभरात 40 कंपन्या विकत घेतल्या आहेत, जे कुठल्याही भारतीय बहुराष्ट्रीय कंपन्यांच्या तुलनेत सर्वाधिक आहे.
बिर्ला यांच्या नेतृत्वात आदित्य बिर्ला समूह सिमेंट पासून रसायनांपर्यंत, धातूंपासून वस्त्रोद्योगापर्यंत आणि तयार कपड्यांपासून आर्थिक सेवा क्षेत्रापर्यंत, सर्व महत्त्वाच्या क्षेत्रामध्ये मग अग्रगण्य बनलेला आहे. या काळात त्यांनी एक अतिशय यशस्वी आणि गुणवत्ता पूर्ण संस्था उभी केली या संस्थेत100 देशांमध्ये एक लाख 40 हजार कर्मचारी काम करतात.
आपल्या समूहाव्यतिरिक्त बिर्ला यांनी अनेक मंडळात महत्त्वाच्या जागी काम केले आहे. भारतीय रिझर्व बँकेच्या संचालक मंडळावर त्यांनी संचालक म्हणून काम केले आहे. शेअर बाजार नियमक मंडळ म्हणजेच सेबीवर उद्योग क्षेत्राचे पहिले प्रतिनिधी म्हणून त्यांनी काम केले आहे. सेबीच्या कॉर्पोरेट नियमक समितीचे अध्यक्ष म्हणून त्यांनी कॉर्पोरेट भारता साठीची पहिली संहिता बनवली आहे. भारत सरकारच्या कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालयाने बनवलेल्या तसेच त्यांनी पंतप्रधानांच्या व्यापार आणि उद्योग सल्लागार समितीवर देखील काम केले आहे. भारताच्या कंपनी सचिव संस्थेतर्फे मानद पदवीने सन्मानित होणारे ते पहिले भारतीय उद्योगपती आहेत.
बिर्ला अनेक शैक्षणिक संस्थांशी संबंधित आहेत. बिर्ला तंत्रज्ञान आणि विज्ञान संस्था , पिलानी, गोवा, हैद्राबाद आणी दुबई चे ते कुलगुरू आहेत. भारताच्या अग्रगण्य व्यवस्थापन संस्था - भारतीय व्यवस्थापन संस्था, अहमदाबाद तसेच भारतीय तंत्रज्ञान संस्था, दिल्लीचे अध्यक्ष म्हणून त्यांनी काम बघितले आहे. जागतिक स्तरावर, ते लंडन बिझनेस स्कूलचे मानद फेलो आहेत. त्यांनी वर्ष 2019 मध्ये आपल्या आजोबा श्री बी के बिर्ला यांच्या स्मरणार्थ लंडन बिझनेस स्कूलनाध्ये 15 दशलक्ष पाउंडचा शिष्यवृत्ती कार्यक्रम सुरु केला. ही शिष्यवृत्ती दर वर्षी दहा विद्यार्थ्यांना दिली जाते, ज्यापैकी पाच भारतीय विद्यार्थ्यांसाठी राखीव आहेत.
बिर्ला यांना अनेक प्रतिष्ठित पुरस्कार मिळाले आहेत. वर्ष 2021 मध्ये त्यांना उद्योग परिवर्तनासाठीचा टीआयई जागतिक उद्योजकता पुरस्कार देण्यात आला. हा पुरस्कार मिळवणारे ते पहिले भारतीय उद्योगपती आहेत. वर्ष 2019 मध्ये त्यांना एबीएलएफ ग्लोबल आशियन पुरस्कार देण्यात आला. कॉर्पोरेट उत्कृष्टतेसाठीचा ईकॉनॉमिक टाईम्सचा बिझनेस लीडर ऑफ द इअर हा पुरस्कार देखील मिळाला आहे. या व्यतिरिक्त त्यांना अर्नेस्ट अंड यंग .फोर्ब्स, सीएनबीसी, सीएनएन - न्यूज 18 या सारख्या अग्रगण्य संस्थांचे अनेक पुरस्कार आणि सन्मान मिळाले आहेत.