पंतप्रधान कार्यालय
बिश्केक येथे आयोजित एससीओ संमेलनात पंतप्रधानांचे भाषण
नवी दिल्ली, 14 जून 2019
किरगिझ प्रजासत्ताकाचे आदरणीय राष्ट्रपती आणि आजच्या आपल्या सभेचे अध्यक्ष,
माझे आदरणीय सहकारी मित्रहो,
एससीओचे कुशल नेतृत्व केल्याबद्दल राष्ट्रपती जीन्बेकोव आणि किरगिझ प्रजासत्ताकाचे मी सर्वप्रथम अभिनंदन करू इच्छितो. मनापासून आतिथ्य आणि स्वागत केल्याबद्दलही मी त्यांचे आभार मानतो. एससीओच्या या बैठकीत सहभागी होणे, हा माझ्यासाठी आनंददायक अनुभव आहे. एससीओमध्ये भारताच्या पूर्णवेळ सदस्यत्वाला दोन वर्षे पूर्ण झाली आहेत. एससीओच्या सर्व उपक्रमांमध्ये आम्ही सकारात्मक हातभार लावला आहे. आंतरराष्ट्रीय क्षेत्रात एससीओच्या भूमिकेचा आणि विश्वासार्हतेचा प्रसार करण्यासाठी आम्ही व्यापक सहभाग कायम ठेवला आहे.
आदरणीय महोदय,
एससीओ क्षेत्र आणि भारताचा इतिहास, सभ्यता आणि संस्कृती हजारो वर्षांपासून परस्परांशी जोडली गेलेली आहेत. या समान क्षेत्रांना आधुनिक युगात अधिक चांगल्या प्रकारे जोडण्याची अतिशय आवश्यकता आहे. आंतरराष्ट्रीय उत्तर-दक्षिण वाहतूक कॉरिडॉर, चाबहार बंदर, अश्गाबाद करार असे उपक्रम परस्परांशी बांधिलकी वाढविण्याच्या दृष्टीने भारताच्या या प्रयत्नांना अधोरेखित करतात. 2017 साली आम्ही काबूल आणि कंधार, नवी दिल्ली आणि मुंबई दरम्यान एअर फ्रेट कॉरिडॉर सुरू केला आहे. सार्वभौमत्व, प्रादेशिक अखंडता, सुशासन, पारदर्शकता, व्यवहार्यता आणि स्थैर्यासाठी बांधिलकी जपत घेतलेला पुढाकार हा पाया असला पाहिजे. अशा प्रकारच्या बांधिलकीबरोबरच नागरिकांचा नागरिकांशी संपर्कही महत्त्वाचा आहे. आमच्या पर्यटक व्हीसा सेवा बहुतेक एस सी ओ देशांसाठी उपलब्ध आहेत. भारतीय पर्यटन संकेतस्थळावर लवकरच एस सी ओ देशांच्या पर्यटकांच्या सुविधेसाठी रशियन इंटरफेस तसेच रशियन भाषेत 24×7 तास पर्यटक हेल्पलाईन सेवा उपलब्ध होईल, ही घोषणा करताना मला अतिशय आनंद होतो आहे.
आदरणीय महोदय,
एस सी ओ क्षेत्रात स्थैर्य आणि सुरक्षेसाठी शांतता, एकजूट, सुरक्षा आणि समृद्धीने परिपूर्ण असा अफगाणिस्थान महत्त्वपूर्ण आहे. अफगाणिस्तानच्या नेतृत्वाखालील, अफगाणिस्तानच्या स्वामित्वाच्या आणि अफगाणिस्तानच्या नियंत्रणाखालील समावेशक शांतता प्रक्रियेसाठी सरकार आणि अफगाणिस्तानच्या नागरिकांच्या प्रयत्नांचे समर्थन करणे, हा आमचा उद्देश आहे. एस सी ओ अफगाणिस्थान संपर्क गटाच्या पुढील कारवाईच्या आराखडा तयार आहे, याचा आम्हाला आनंद आहे.
आदरणीय महोदय,
आपल्या क्षेत्रात निरोगी सहकार्याची भावना मजबूत करणे, हे आपले सर्वांचेच उद्दिष्ट आहे. HEALTH या शब्दातील अक्षरांच्या माध्यमातून आपण या अपेक्षित सहकार्यासाठी एक उत्तम दृष्टिकोण निश्चित करू शकतो.
H for Healthcare Cooperation अर्थात आरोग्य क्षेत्रातील सहकार्य
E for Economic Cooperation अर्थात आर्थिक सहकार्य
A for Alternate Energy अर्थात पर्यायी उर्जा
L for Literature and Culture अर्थात साहित्य आणि संस्कृती
T for Terrorism free society अर्थात दहशतवाद मुक्त समाज
H for Humanitarian Cooperation अर्थात मानवतावादी सहकार्य
H for Healthcare Cooperation अर्थात आरोग्य क्षेत्रातील सहकार्य
2019 ते 2021 या अवधीसाठी एस सी ओ च्या आरोग्य सेवा कार्य योजनेवर आपण भर दिला पाहिजे. टेली मेडिसिन आणि वैद्यकीय पर्यटन क्षेत्रातील आपल्या अनुभवाचा लाभ इतर देशांना देण्यात भारताला आनंद वाटेल.
E for Economic Cooperation अर्थात आर्थिक सहकार्य
आर्थिक सहकार्य हे आपल्या नागरिकांच्या भविष्याचा आधार आहे. एकपक्षवाद आणि संरक्षणवादाने आजवर कोणाचेही भले केलेले नाही. आपल्याला जागतिक व्यापार संघटनेवर केंद्रित समान नियमावर आधारित, पारदर्शक, भेद-भाव रहित, खुल्या आणि समावेशक बहुपक्षीय व्यापार यंत्रणेची आवश्यकता आहे. याच माध्यमातून सर्व सदस्यांच्या, विशेषतः विकसनशील देशांच्या हिताची जोपासना करता येऊ शकेल. एस सी ओ सदस्य देशांमध्ये परस्पर आर्थिक व्यवहारांसाठी अनुकूल वातावरण निर्मिती वेगाने करण्याप्रति भारत वचनबद्ध आहे. आज आम्ही अनेक महत्त्वपूर्ण करारांवर स्वाक्षऱ्या करणार आहोत, ज्यामुळे एस सी ओ देशांच्या वित्तीय व्यवहारात, डिजिटलीकरणामध्ये तसेच आय सी टी मध्ये सहकार्य अधिक मजबूत होईल
A for Alternate Energy अर्थात पर्यायी उर्जा
वातावरणातील बदलांचा मुकाबला करण्यासाठी भारताची वचनबद्धता अबाधित आहे, जो पृथ्वीला आपली माता मानत आला आहे. भारत हा अक्षय उर्जा निर्मिती करणारा सहावा आणि सौर ऊर्जा निर्मिती करणारा पाचवा मोठा उत्पादक आहे. आंतरराष्ट्रीय आघाडी, हा भारताचा संयुक्त उपक्रम आहे. सौरऊर्जेचा खर्च कमी करण्यासाठी अभियांत्रिकी आणि वित्तपुरवठ्याची तरतूद करणे, हा या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे. आमच्या या उपक्रमांमध्ये आम्ही एस सी ओ देशांचे स्वागत करतो. ऊर्जेचे वैकल्पिक स्रोत विकसित करण्याच्या कामी आमच्याकडे असणाऱ्या अनुभवाचा लाभ एस सी ओ देशांना देण्यास आम्ही तयार आहोत. एस सी ओ अंतर्गत पर्यावरण रक्षणासाठी 2019-21 मध्ये सहकार्य करण्याच्या संकल्पनापत्रावर आज आम्ही सहमत झालो आहोत.
L for Literature and Culture अर्थात साहित्य आणि संस्कृती
आमच्या युवकांना परस्परांच्या साहित्याचा परिचय करून देणे, हे, आमचे संबंध अधिक वृद्धिंगत करण्याच्या दृष्टीने उपयुक्त ठरेल. एस सी ओ देशाच्या भाषांमध्ये भारतीय साहित्यातील 10 उत्कृष्ट साहित्यकृतींचा अनुवाद केला जाईल. नुकतेच उज्बेकिस्तानच्या सहकार्याने ताश्कंद येथे एस सी ओ चित्रपट महोत्सवाचे यशस्वी आयोजन करण्यात आले. यात मनोरंजक बॉलिवूड आणि उज्बेकी चित्रपटांचा समावेश होता. साहित्य आणि संस्कृतीमुळे आपल्या समाजामध्ये सकारात्मक दृष्टिकोन रूजतो. विशेषतः आपल्या समाजातील युवकांची दिशाभूल रोखण्याच्या कामी हे पाऊल उपकारक ठरेल.
T for Terrorism free society अर्थात दहशतवादमुक्त समाज
गेल्या रविवारी श्रीलंका दौऱ्यादरम्यान मी सेंट अँथनी चर्चमध्ये गेलो होतो. त्या ठिकाणी मला दहशतवादाच्या घृणास्पद चेहऱ्याची आठवण झाली, जो केव्हाही, कुठेही प्रकट होऊन रोज निरपराध लोकांचा जीव घेतो. या संकटाशी मुकाबला करण्यासाठी सर्व मानवतावादी शक्तींनी आपापल्या परिघातून बाहेर पडून एकजूट झाले पाहिजे. दहशतवादाला प्रोत्साहन, समर्थन आणि वित्तपुरवठा करणाऱ्या राष्ट्रांना जबाबदार धरणे आवश्यक आहे. एस सी ओ सदस्यांनी दहशतवाद निर्मूलन करण्यासाठी SCO-RATS अंतर्गत सहकार्याचा संपूर्ण क्षमतेने वापर केला पाहिजे. दहशतवादाला नेस्तनाबूत करण्यासाठी भारत आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील परिषदेचे आवाहन करतो आहे.
H for Humanitarian Cooperation अर्थात मानवतावादी सहकार्य
भारत आपल्या क्षेत्रात मानवतावादी सहकार्य तसेच संकटकाळात प्रथम प्रतिसादक, अशी भूमिका निभावत आला आहे. आपला अनुभव आणि कुशलतेचा लाभ, इतर देशांना देणे, ही भारतासाठी आनंदाची बाब आहे. आपत्ती प्रतिबंधक पायाभूत सुविधांच्या विषयाकडे विशेष लक्ष देण्याची आवश्यकता आहे.
आदरणीय महोदय,
[बिश्केक जाहीरनाम्याचे स्वागत: सहकार्यासाठी उपयुक्त दस्तावेज]मी पुन्हा एकदा आपले यजमान आदरणीय राष्ट्रपती जीन्बेकोव यांचे आभार मानतो. पुढच्या वर्षी एस सी ओ चे अध्यक्षपद भूषविण्यासाठी राष्ट्रपती ब्लादिमीर पुतीन यांना शुभेच्छा देतो आणि रशियन संघराज्याच्या यशस्वी अध्यक्षतेसाठी भारतातर्फे संपूर्ण सहकार्याचे आश्वासन देतो.
धन्यवाद!!!
B.Gokhale/M.Pange/P.Malandkar
(Visitor Counter : 62