രാഷ്ട്രപതിയുടെ കാര്യാലയം
ഇന്ത്യയുടെ 70-ാം റിപബ്ലിക് ദിനത്തിന്റെ തലേന്നാള് രാഷ്ട്രപതി ശ്രീ രാംനാഥ് കോവിന്ദ് നടത്തിയ അഭിസംബോധന
പ്രിയ സഹപൗരന്മാരേ,
1. നിങ്ങള്ക്കേവര്ക്കും 70-ാം റിപബ്ലിക് ദിനത്തിന്റെ പൂര്വ്വസന്ധ്യയില് എന്റെ അഭിവാദ്യങ്ങള്! നമ്മുടെ ജനാധിപത്യത്തിന്റെയും, റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെയും മൂല്യങ്ങള് അനുസ്മരിക്കുന്നതിനുള്ള സന്ദര്ഭമാണിത്. സ്വാതന്ത്ര്യം, സാഹോദര്യം, സമത്വം എന്നിവയോട് നമുക്കുള്ള പ്രതിബദ്ധത സമൂഹത്തില് ഉടനീളവും, നമ്മുടെ എല്ലാ പൗരന്മാര്ക്കുമിടയിലും വീണ്ടും ഉറപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള വേളയാണിത്. സര്വ്വോപരി, ഇന്ത്യയേയും, ഇന്ത്യന് എന്ന ആത്മബോധത്തെയും ആഘോഷിക്കുന്നതിനുള്ള അവസരമാണിത്.
2. എല്ലാ റിപ്പബ്ലിക് ദിനങ്ങളും അമൂല്യമാണ്, നമ്മുടെ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഓരോ ദിനവും വിലയേറിയതാണ്. എന്നാല് ഈ വര്ഷം കുറച്ചുകൂടി വിശേഷപ്പെട്ടതാണ്. ഒക്ടോബര് 02-ന് നാം നമ്മെ നയിച്ച, ഏഷ്യയിലെയും, ആഫ്രിക്കയിലെയും, മറ്റെല്ലായിടങ്ങളിലെയും അടിച്ചമര്ത്തപ്പെട്ട സമൂഹങ്ങളെ കൊളോണിയല് വാഴ്ചയില് നിന്നും സ്വാതന്ത്ര്യം നേടാന് പ്രചോദിപ്പിച്ച മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ 150-ാം ജന്മദിനം ആചരിക്കും. നമ്മുടെ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ ആദര്ശ സൂചികയായി ഗാന്ധിജി നിലകൊള്ളുന്നു; നമ്മുടെ നയങ്ങളുടെയും, സംരംഭങ്ങളുടെയും മാറ്റുരച്ചു നോക്കുന്നതിനുള്ള ഉരകല്ലാണ് ഇന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രബോധനങ്ങള്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ 150-ാം ജന്മവാര്ഷികം ഇന്ത്യയ്ക്ക് മാത്രമുള്ളതല്ല, ലോകത്തോടു മുഴുവന് പങ്ക് വയ്ക്കേണ്ട ആഹ്ലാദമാണത്.
3. ഗാന്ധിജിയുടെ ജന്മദിനത്തിന് ശേഷം കുറച്ച് ആഴ്ചകള് കഴിഞ്ഞാല്, നവംബര് 26 ന്, നമ്മുടെ ഭരണഘടന സ്വായത്തമായതിന്റെ 70-ാം വാര്ഷികം നാം ആചരിക്കും. ജ്ഞാനദീപ്തവും, ദൂരവ്യാപ്തിയുള്ളതുമായ ഈ രേഖ നമ്മുടെ റിപ്പബ്ലിക്കിന് അടിത്തറ പാകി. അത് ആദര്ശധീരതയും, ദേശസ്നേഹവുമുള്ള സ്ത്രീപുരുഷന്മാരുടെ പ്രയത്നമായിരുന്നു- ഭരണഘടനാ നിര്മാണ സഭയിലെ അംഗങ്ങളായിരുന്നു അവര്. പ്രത്യേകിച്ചും, ഡ്രാഫ്റ്റിങ്ങ് കമ്മിറ്റിയുടെ അധ്യക്ഷത വഹിച്ച ബാബാസാഹേബ് ഡോ. ഭീംറാവു അംബേദ്കറുടെ പങ്ക് നാം സ്മരിക്കണം. അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു കൊണ്ട്, നമ്മുടെ ഭരണഘടനയെ ആദരിച്ചുകൊണ്ട്, രാജ്യം ഈ വര്ഷത്തെ ഭരണഘടനാ ദിനം സമുചിതമായ വിധത്തില് ആഘോഷിക്കും.
4. ഇന്ത്യന് സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ രൂപപ്പെടുത്തിയ അതേ മൂല്യങ്ങള് തന്നെയാണ് തുടര്ന്നും നമ്മുടെ റിപ്പബ്ലിക്കിനെ രൂപപ്പെടുത്തിയത്- നമ്മുടെ ജനാധിപത്യത്തിലും, നമ്മുടെ ഭരണഘടനയിലും ഉദ്ബോധിപ്പിക്കപ്പെട്ട മൂല്യങ്ങള്- ഇന്ത്യയിലെ ജനങ്ങളുടെ പരമാധികാരത്തെ ഉയര്ത്തിപ്പിടിക്കുന്ന മൂല്യങ്ങളാണവ. ഈ വര്ഷം, ഇന്ത്യയിലെ ജനങ്ങള്ക്ക്- നാം ഓരോരുത്തര്ക്കും- മറ്റൊരു ചുമതല കൂടിയുണ്ട്: പൊതു തെരഞ്ഞെടുപ്പില് വോട്ട് ചെയ്ത് 15-ാം ലോക്സഭയെ തെരഞ്ഞെടുക്കുക എന്നുള്ളതാണത്. നമ്മുടെ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ആശയങ്ങളും, ആദര്ശനിഷ്ഠയും പൂര്ണ്ണ ശക്തിയില് പുറത്തു വരും. ഒരിക്കല് കൂടി, നാം എല്ലാ അഞ്ച് വര്ഷത്തിലും ചെയ്യാറുള്ളതു പോലെ, വോട്ടര്മാര് അവരുടെ സമ്മതിദാനം വിനിയോഗിക്കുകയും അവരുടെ വിധിയെഴുത്ത് നടത്തുകയും ചെയ്യും. 21-ാം നൂറ്റാണ്ടില് ജനിച്ച വോട്ടര്മാര് പുതിയ ലോക്സഭയെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതില് സംഭാവന നല്കുന്ന ആദ്യ തെരഞ്ഞെടുപ്പായിരിക്കുമിത്.
5. ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വെറുമൊരു രാഷ്ട്രീയ വ്യവഹാരം മാത്രമല്ല. ഒരു തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വിവേകത്തിനും പ്രവര്ത്തനത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള ഒത്തൊരുമിച്ചുള്ള ആഹ്വാനം കൂടിയാണ്. അത് നവീകരണത്തെയും, പങ്കുവയ്ക്കപ്പെട്ടതും സമത്വാധിഷ്ഠിതവുമായ ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങളോടും പ്രതീക്ഷകളോടുമുള്ള പുന:സമര്പ്പണത്തെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. അത് വൈവിധ്യപൂര്ണ്ണവും എന്നാല് തനിമയാര്ന്നതുമായ ജനങ്ങളുടെ പ്രചോദനങ്ങളെയും ഇന്ത്യന് റിപ്പബ്ലിക്കിനെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഇത് സമ്മതിദാനമെന്ന പ്രവൃത്തിയെ തന്നെ വളരെ വിശുദ്ധമായ ഒന്നാക്കുന്നു. ദയവായി ഈ കര്മ്മം നിര്വഹിക്കൂ. വോട്ടര് ആരെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നു എന്നത് അവരുടെ കാര്യം, എല്ലാ യോഗ്യരായ വോട്ടര്മാരും പുറത്തിറങ്ങി വോട്ട് ചെയ്യണമെന്ന് മാത്രം ഞാന് അഭ്യര്ത്ഥിക്കുന്നു. നമ്മുടെ രാജ്യം ഇന്നൊരു നിര്ണ്ണായക ദശാസന്ധിയിലാണ്. ഒരു വിധത്തില് ഇത് 1940കളുടെ അവസാനമോ 1950കളുടെ പ്രാരംഭമോ പോലെ അത്യന്തം നിര്ണ്ണായകവും വികാസം പ്രാപിക്കുന്നതുമായ ഒരു കാലഘട്ടമാണ്. ഇന്നത്തെ തീരുമാനങ്ങളും പ്രവര്ത്തനങ്ങളും 21-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവശേഷിക്കുന്ന കാലഘട്ടത്തിലെ ഇന്ത്യയ്ക്ക് രൂപം നല്കും. അത് പോലെ, ഇത് ഒരു തലമുറയില് ഒരിക്കല് വരുന്ന മുഹൂര്ത്തം മാത്രമല്ല, ഒരു നൂറ്റാണ്ടിലൊരിക്കല് വരുന്ന അവസരമാണ്.
6. അത് പറഞ്ഞ സ്ഥിതിക്ക്, നമ്മുടെ ജനങ്ങളുടെ അഭിലാഷങ്ങള് പൂര്ത്തീകരിക്കുന്നതിനും ഒരു വികസിത ഇന്ത്യയെ നിര്മ്മിക്കുന്നതിനുമുള്ള യാത്രയിലെ ഒരു നാഴികക്കല്ല് മാത്രമാണ് ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് എന്നതും നാം ഓര്മ്മിക്കണം. സ്മൃതിപഥത്തില് ഇതാദ്യമായി കടുത്ത ദാരിദ്ര്യം ഇല്ലാതാക്കുന്നതിന്റെ പടിവാതില്ക്കല് നില്ക്കുകയാണ് ഇന്ത്യ. സാര്വത്രികവും നിഷ്പക്ഷവുമായ ആരോഗ്യരക്ഷയ്ക്കുള്ള പദ്ധതി നടപ്പാക്കുന്നത് ആരംഭിച്ചു കഴിഞ്ഞു. ചെലവ് കുറഞ്ഞ മരുന്നുകളും ചികിത്സാ ഉപകരണങ്ങളും ഇംപ്ലാന്റുകളും നമ്മുടെ കൂടുതല് കൂടുതല് ജനവിഭാഗങ്ങള്ക്ക് ഒരു യാഥാര്ത്ഥ്യമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. മുന്പ് എന്നത്തേതിലും അധികം വലിയൊരു വിഭാഗം ഇന്ത്യക്കാര്ക്ക് ആധുനിക ശുചിത്വനിലവാരവും വൈദ്യുതിയുമുള്ള യോഗ്യമായ ഭവനങ്ങള് ലഭ്യമായിരിക്കുന്നു.
7. കണക്ടിവിറ്റി - തുറമുഖങ്ങള്, ഉള്നാടന് ജലപാതകള്, നവീകരിച്ച റയില്വേ, പുതിയ മെട്രോ സേവനങ്ങള്, ദേശീയ പാതകള്, ഗ്രാമീണ റോഡുകള്, ഇന്ത്യയുടെ ഉള്പ്രദേശങ്ങളിലേക്കുള്ള ചെലവ് കുറഞ്ഞ വ്യോമ സേവനങ്ങള് തുടങ്ങിയവയുടെ രൂപത്തിലും മൊബൈല് ഫോണുകളുടെയും ഡാറ്റാ ലഭ്യതയുടെയും വര്ദ്ധനയുടെ രൂപത്തിലും - മുന്പ് ഒരുകാലത്തും ഉണ്ടാകാത്ത വിധം നമ്മെ ഒരുമിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ത്യ സംഘടിതവും ഏകീകരിക്കപ്പെട്ടതുമായിരുന്നു -ഇപ്പോഴത് പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടതുമായി.
8. കുതിച്ചുചാടുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യയും, കുതിച്ചുചാടുന്ന പരിജ്ഞാനവും നമ്മുടെ കര്ഷകരെ ശാക്തീകരിക്കുകയും നമ്മുടെ സൈനികരെ സുസജ്ജരാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവര് പരമ്പരാഗതമായി ഇല്ലായ്മക്കാരായ നമ്മുടെ സഹപൗരന്മാരെ ബലപ്പെടുത്തുകയും നമ്മുടെ പെണ്മക്കളെയും ആണ്മക്കളെയും പഠിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. നമ്മുടെ യുവതലമുറയെയും നമ്മുടെ ഇന്ത്യയെയും ലോകത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയ്ക്കും ആദരത്തിനും പാത്രമാക്കിയ സംരംഭകത്വ ഊര്ജ്ജത്തെയും വേഗം പടര്ന്നു പിടിക്കുന്ന സ്റ്റാര്ട്ട് അപ്പ് സംസ്കാരത്തെയും അവര് ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നു.
സഹപൗരന്മാരേ,
9. രാജ്യത്താകമാനം സഞ്ചരിച്ചപ്പോഴും സമൂഹവുമായി ഇടപഴകിയപ്പോഴും അത്തരത്തിലുള്ള ശ്രമങ്ങളും കഠിനാധ്വാനത്തിലൂടെയുള്ള നേട്ടങ്ങളും അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നതായാണ് എനിക്ക് അനുഭവപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. ഇതേറെയും സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിലെ പരിമിതികള് അനുഭവിക്കുകയും അവയെ തരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തിട്ടുള്ള മുതിര്ന്ന തലമുറകളാണ് പ്രകടമാക്കുന്നത്. ഓരോ പ്രദേശത്തിനു പിറകെ ഓരോ പ്രദേശമാകട്ടെ, ഓരോ ഉപഭോഗവസ്തുക്കള്ക്കു പിറകെ ഓരോ ഉപഭോഗവസ്തുക്കളാകട്ടെ, നാം ലഭ്യതയില്ലായ്മയെ ലഭ്യതയാക്കി മാറ്റി. ഇതു വര്ഷങ്ങളായി ഘട്ടംഘട്ടമായാണു നാം നേടിയെടുത്തത്. ഭക്ഷ്യധാന്യങ്ങള് ആയാലും പാചകവാതക സിലിണ്ടറുകള് ആയാലും ടെലിഫോണ് കണക്ഷനുകള് ആയാലും പാസ്പോര്ട്ട് കിട്ടുന്നതായാലുമൊക്കെ മാറ്റം പ്രകടമാണ്. ഇത്തരം പല കാര്യങ്ങളിലും സാങ്കേതിക വിദ്യയാണു സഹായകമായത്. ഇതിലെല്ലാം എല്ലാവരെയും ഉള്ക്കൊള്ളിക്കാന് ശ്രമിച്ചത് ധാര്മിക വീര്യം വര്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
10. എല്ലാവര്ക്കും അവസരവും പ്രവേശനവും, നമ്മുടേതെന്നു നാം കരുതുന്നവരെക്കൂടി ചേര്ക്കലും അതിനായി വ്യാപ്തി വര്ധിപ്പിക്കലും എന്നിവ ഉള്പ്പെടുന്ന എല്ലാവരെയും ഉള്ക്കൊള്ളുക എന്ന നമ്മുടെ ആശയത്തെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യാതെ ഇന്ത്യയുടെ വികസനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ചിന്തയും പൂര്ണമാകില്ല. ഈ രാജ്യം നമുക്കെല്ലാം അവകാശപ്പെട്ടതാണ്- ഓരോ വിഭാഗത്തിനും ഓരോ സമുദായത്തിനും, ഓരോ മേഖലയ്ക്കും ഓരോ വ്യക്തിത്വത്തിനും. അത് ഓരോ പൗരന്റേതും ഓരോ വ്യക്തിയുടേതും ആണ്. ബഹുസ്വരതയാണ് ഇന്ത്യയുടെ ഏറ്റവും വലിയ കരുത്ത്. ലോകത്തിന് മുന്നില് വെക്കാനുള്ള ഏറ്റവും വലിയ മാതൃകയാണ് അത്. നാനാത്വം, ജനാധിപത്യം, വികസനം എന്നീ മൂന്നു സ്തംഭങ്ങളില് നിലകൊള്ളുന്നതാണ് 'ഇന്ത്യന് മാതൃക'. ഇതില് ഒന്നു മാത്രമായി തെരഞ്ഞെടുക്കാന് നമുക്കു സാധിക്കില്ല. മൂന്നും നമുക്ക് ആവശ്യമാണ്; മൂന്നും ഉണ്ടുതാനും.
11. ഇന്ത്യയില് സാമൂഹിക പരിവര്ത്തനം സംഭവിക്കുന്നുണ്ട് എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാന സൂചിക ലിംഗസമത്വവുമായും സമാനമായ സാഹചര്യത്തില് ഓരോ പെണ്കുട്ടിക്കും ഓരോ സ്ത്രീക്കും തുല്യാവസരം ലഭ്യമാക്കുന്നതുമായും ബന്ധപ്പെട്ടുള്ളതാണ്. എന്റെ അനുഭവമനുസരിച്ച് അവസരം ലഭിച്ചാല് നമ്മുടെ പെണ്മക്കള് ആണ്മക്കള്ക്കൊപ്പം എത്തുക മാത്രമല്ല, മറികടക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. വിദ്യാഭ്യാസ രംഗം മുതല് സര്ഗവാസന വരെ, കായിക രംഗം മുതല് സായുധ സേന വരെ ഓരോ മേഖലയിലും നമ്മുടെ രാജ്യത്തെ ചെറുപ്പക്കാരികള് മുന്നേറുകയാണ്. ഈ പ്രവര്ത്തനം നിലയ്ക്കുന്നതോ മന്ദഗതിയിലാക്കുന്നതോ ആയ പ്രശ്നമില്ല. ഇത് ഇന്ത്യയുടെ ഭാവിയിലേക്കുള്ള വഴിയാണ്.
സഹപൗരന്മാരേ,
12. നമ്മുടെ രാഷ്ട്രം ഏറെ മുന്നേറിയിട്ടുണ്ട്. ഓരോ തലമുറയും നമ്മെ എത്രയോ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോയി എന്നത് അഭിനന്ദിക്കപ്പെടേണ്ടതാണ്. നമ്മുടെ യാത്ര പൂര്ണമായിട്ടില്ലെന്ന് ഓര്ക്കുകയും വേണം. ഇനിയും എത്തിച്ചേരേണ്ട മേഖലകളുണ്ട്; ചെയ്തുതീര്ക്കാനുള്ള കാര്യങ്ങളുണ്ട്; കണ്ണുനീര് തുടയ്ക്കാനുണ്ട്. അളവു മുതല് മികവു വരെ; സാക്ഷര സമൂഹം മുതല് അറിവുള്ള സമൂഹം വരെ; എല്ലാ വിഭാഗങ്ങള്ക്കും ഇടമുള്ള രാഷ്ട്രം മുതല് ഓരോ മകന്റെയും മകളുടെയും ഉള്പ്പെടെ ഓരോരുത്തരുടെയും സവിശേഷതയും കഴിവും പ്രോല്സാഹിപ്പിക്കുകയും ആഘോഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു കുടുംബം വരെ നേട്ടവും വിജയവും എന്താണെന്നു നമുക്കു പുനര്നിര്ണയിക്കേണ്ടതുണ്ട്. 'എന്റെ സ്വപ്നങ്ങളിലെ ഇന്ത്യ' എന്ന പുസ്തകത്തില് ഏറ്റവും ദരിദ്രന്റെയും ശബ്ദം കേള്ക്കപ്പെടുന്നതും മേലാളരും കീഴാളരും ഇല്ലാത്തതും എല്ലാ സമുദായങ്ങള്ക്കും ഇടയില് സൗഹാര്ദം നിലനില്ക്കുന്നതും സ്ത്രീകള്ക്കു പുരുഷന്മാരുടേതിനു തുല്യമായ അവകാശങ്ങള് ലഭിക്കുന്നതുമായ ഇന്ത്യയെക്കുറിച്ച് മഹാത്മാ ഗാന്ധി എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. നാം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ച് ഇതെല്ലാം എന്നും ഓര്ക്കപ്പെടേണ്ട വസ്തുതകളാണ്. എന്നിരിക്കെ, ഗാന്ധിജിയുടെയും നമ്മുടെയും സ്വപ്നങ്ങളിലുള്ള ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള മറ്റൊരു ചുവടാണ് ദരിദ്ര കുടുംബങ്ങളിലെ കഴിവുള്ള കുട്ടികള്ക്കു പ്രത്യേക സൗകര്യങ്ങള് ലഭ്യമാക്കുന്നതിനായി അടുത്തിടെ ഭരണഘടന ഭേദഗതി ചെയ്യപ്പെട്ടത്.
14. മനുഷ്യന്റെ അനുഭവങ്ങള് പങ്കാളിത്തത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഉള്ളതാണ്. വീട്ടിലെ പങ്കാളിത്തം ഒരു കുടുംബത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ജോലിയിലെ പങ്കാളിത്തം ഒരു ബിസിനസ് സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഗവണ്മെന്റുകളും ജനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പങ്കാളിത്തം ഒരു രാഷ്ട്രത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. രാജ്യങ്ങള് തമ്മിലുള്ള പങ്കാളിത്തമാകട്ടെ മെച്ചപ്പെട്ട ലോകം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ അര്ഥത്തില് ചിന്തിക്കുമ്പോള് കുടുംബങ്ങളെയും രാജ്യത്തെയും ലോകത്തെയും കോര്ത്തുനിര്ത്തുന്ന ചരടാണു പങ്കാളിത്തമെന്നും കാണാം. ലോകത്തെ ഒരു കുടുംബമായി കാണുക എന്ന വസുധൈവ കുടുംബകം എന്ന ആശയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനവും മറ്റൊന്നല്ല.
15. തുറന്ന ആശയ വിനിമയത്തിലൂടെയും, സത്യസന്ധമായ സംഭാഷണത്തിലൂടെയും അതിരില്ലാത്ത അനുകമ്പയിലൂടെയുമാണ് പങ്കാളിത്തങ്ങള് വര്ദ്ധിക്കുന്നത്. നമ്മുടെ കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ കാര്യത്തിലും ഇത് ശരിയാണ്. ചരിത്രപരമായി അവശത അനുഭവിക്കുന്ന, ആവലാതികള് പരിഹരിക്കപ്പെടേണ്ട വിഭാഗങ്ങളുടെയും, സമൂഹങ്ങളുടെയും കാര്യത്തിലും ഇത് ശരിയാണ്. അസൗകര്യ പ്രദമാണെങ്കില് പോലും അത്തരം സംഭാഷണങ്ങള്ക്കുള്ള വേദികള് സൃഷ്ടിക്കുകയെന്നത് പ്രാധാന്യമര്ഹിക്കുന്നു. ദ്രുതഗതിയിലുള്ള മാറ്റം അനുഭവപ്പെടുന്ന ഒരു സമൂഹത്തില് അത്തരം സംഭാഷണങ്ങള്ക്ക് നാം തയ്യാറായിരിക്കണം. അത് പോലെ മറ്റുള്ളവരോട് അനുകമ്പ പ്രകടിപ്പിക്കാന് നാം ബോധവാന്മാരായിരിക്കണം ഉദാഹരണത്തിന് നമ്മെക്കാള് വിശേഷഭാഗ്യം കുറഞ്ഞവരോടും, ഭിന്നശേഷിക്കാരായവരോടുമെല്ലാം.
16. കര്ത്തവ്യത്തെക്കാളുപരി ജനക്ഷേമത്തിനായി സ്വയം സമര്പ്പിക്കുന്ന വ്യക്തികളോടായാലും, സ്ഥാപനങ്ങളോടായാലും നമ്മുടെ സമൂഹം വലിയ ആദരവാണ് പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത്. സേവനം എന്ന ആശയത്തിന്, പൊതുജന സേവനത്തോടുള്ള സമര്പ്പണത്തിന്, നീതിയുടെ പരിധി വിപുലപ്പെടുത്തുന്നതിന് അര്ഹമായ സ്ഥാനം ലഭിക്കണം. വ്യക്തികളുടേതായാലും, ഒരു കൂട്ടം ആളുകളുടേതായാലും, പൊതു - സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടേതായാലും, ഗവണ്മെന്റിന്റേതായാലും സദ് ഉദ്ദേശത്തോടെയുള്ള സംഭാവനകളെ അംഗീകരിക്കുകയും, അഭിനന്ദിക്കുകയും വേണം.
17. നാട്ടിലും, വിദേശത്തും നമ്മെ നയിക്കേണ്ട പ്രമാണങ്ങള് ഇവയാണ്. സമാധാന പാലനത്തിനായാലും, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം കുറയ്ക്കുന്നതിലായാലും, വികസന പങ്കാളിത്തത്തിലായാലും, മാനുഷിക സഹായത്തിനായാലും, ദുരന്ത വേളകളിലെ ദുരിതാശ്വാസ പ്രവര്ത്തനങ്ങളിലായാലും ഇന്ത്യയുടെ ആഗോള സമീപനത്തിന് രൂപം കൊടുക്കുന്നതില് നയിക്കേണ്ട തത്വങ്ങളാണിവ. അന്താരാഷ്ട്ര സംവിധാനത്തില് ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഒരു പുതിയ ബഹുമാനം ഇവ നേടിത്തരുന്നു.
18. നമ്മുടെ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ വേര് ഈ പ്രമാണങ്ങളാണെന്ന് ഞാന് ഊന്നിപ്പറയുന്നു. ഭരണഘടനാ ലക്ഷ്യങ്ങളെ ഭരണഘടനാപരമായ മാഗ്ഗങ്ങളിലൂടെയും, അനുകമ്പാര്ഹമായ ലക്ഷ്യങ്ങളെ അനുകമ്പാര്ഹമായ മാര്ഗങ്ങളിലൂടെയും, ഉള്ച്ചേര്ക്കല് ലക്ഷ്യങ്ങളെ ഉള്ച്ചേര്ക്കല് മാര്ഗ്ഗങ്ങളിലൂടെയും, പ്രബുദ്ധലക്ഷ്യങ്ങളെ പ്രബുദ്ധ മാര്ഗ്ഗങ്ങളിലൂടെയും, ബഹുസ്വര ലക്ഷ്യങ്ങളെ ബഹുസ്വര മാര്ഗ്ഗങ്ങളിലൂടെയും, ജനാധിപത്യ ലക്ഷ്യങ്ങളെ ജനാധിപത്യ മാര്ഗ്ഗങ്ങളിലൂടെയും സമീപിക്കുകയെന്നതാണ് നമ്മുടെ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ ലക്ഷ്യം.
19. ആ പ്രമാണങ്ങള് നമ്മുടെ മാര്ഗ്ഗത്തെ എപ്പോഴും പ്രകാശപൂരിതമാക്കട്ടെ ! എന്നിരിക്കിലും ڇനാം ജനങ്ങളാണ്...ٹ.ڈ നമുക്ക് ഈ ഭരണഘടന തന്നത്, ڇനാം ജനങ്ങളാണ്...ٹ.ڈ അതിന്റെ പ്രമാണങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടവരും, ഉയര്ത്തിപ്പിടിക്കേണ്ടവരും.
20. ഈ വാക്കുകളോടെ ഞാന് ഒരിക്കല്കൂടി നിങ്ങള്ക്കേവര്ക്കും സന്തുഷ്ടമായ ഒരു റിപ്പബ്ലിക് ദിനം ആശംസിക്കുന്നു.
ജയ് ഹിന്ദ്