പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസ്
യുപിയിലെ കുശിനഗറിലെ മഹാപരിനിർവാണ ക്ഷേത്രത്തിലെ അഭിധാമ ദിനത്തിൽ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ അഭിസംബോധന
നമോ ബുദ്ധായ!
ഉത്തർപ്രദേശ് ഗവർണർ, ശ്രീമതി ആനന്ദിബെൻ പട്ടേൽ ജി, ഉത്തർപ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രി ശ്രീ.യോഗി ആദിത്യനാഥ് ജി, മന്ത്രിസഭയിലെ എന്റെ സഹപ്രവർത്തകരായ ശ്രീ. കുശിനഗറിലെത്തിയ ശ്രീലങ്കൻ സർക്കാരിലെ മന്ത്രി, ശ്രീലങ്കയിൽ നിന്നുള്ള മറ്റ് ബഹുമാന്യരായ പ്രമുഖർ, ഞങ്ങളുടെ മറ്റ് അതിഥികൾ, മ്യാൻമർ, വിയറ്റ്നാം, കംബോഡിയ, തായ്ലൻഡ്, ലാവോ പിഡിആർ, ഭൂട്ടാൻ, ദക്ഷിണ കൊറിയ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യയിലെ അംബാസഡർമാർ, ശ്രീലങ്കയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന നയതന്ത്രജ്ഞർ , മംഗോളിയ, ജപ്പാൻ, സിംഗപ്പൂർ, നേപ്പാൾ, മറ്റ് രാജ്യങ്ങൾ, എല്ലാ ബഹുമാനപ്പെട്ട സന്യാസിമാരേ ബുദ്ധന്റെ എല്ലാ അനുയായികളേ !
ഈ പുണ്യദിനം കുശിനഗറിലെ പുണ്യഭൂമിയായ അശ്വിന മാസത്തിലെ പൗർണ്ണമി ദിവസമാണ്, ബുദ്ധന്റെ തിരുശേഷിപ്പിന്റെ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമായ സാന്നിദ്ധ്യം! ഭഗവാൻ ബുദ്ധന്റെ കൃപയാൽ, ഈ ദിവസം നിരവധി അമാനുഷിക സഭകളും യാദൃശ്ചികതകളും ഒരുമിച്ച് സംഭവിക്കുന്നു. ഇവിടെ വരുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ് എനിക്ക് കുശിനഗർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യാനുള്ള ഭാഗ്യം ലഭിച്ചു. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള കോടിക്കണക്കിന് ബുദ്ധ അനുയായികൾക്ക് ഇവിടെ വരാനുള്ള അവസരം ലഭിക്കും, കുശിനഗർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം കാരണം അവരുടെ യാത്ര സുഗമമാകും. ബഹുമാനപ്പെട്ട  കോൺഫെഡറേഷനും ബഹുമാനപ്പെട്ട സന്യാസികളും ഞങ്ങളുടെ സുഹൃത്തുക്കളും ഈ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ ഇറങ്ങിയ ശ്രീലങ്കയിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്ഘാടന വിമാനത്തിൽ നിന്ന് കുശിനഗറിലെത്തി. ഭാരതത്തിന്റെയും ശ്രീലങ്കയുടെയും ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ പഴക്കമുള്ള ആത്മീയ, മത, സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ് നിങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം.
സുഹൃത്തുക്കളേ ,
അശോക ചക്രവർത്തിയുടെ മകൻ മഹേന്ദ്രയും മകൾ സംഘമിത്രയുമാണ് ശ്രീലങ്കയിൽ ബുദ്ധമത സന്ദേശം ആദ്യമായി ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് എത്തിച്ചതെന്ന് നമുക്കെല്ലാവർക്കും അറിയാം. ഈ ദിവസം, 'അരഹത് മഹിന്ദ' തിരികെ വന്ന് തന്റെ പിതാവിനോട് പറഞ്ഞു, ശ്രീലങ്ക ബുദ്ധന്റെ സന്ദേശം വളരെയധികം സകാരാത്മകമായി സ്വീകരിച്ചു. ഈ വാർത്ത ബുദ്ധന്റെ സന്ദേശം മുഴുവൻ ലോകത്തിനും ബുദ്ധന്റെ ധർമ്മം മാനവികതയ്ക്കും വേണ്ടിയുള്ളതാണെന്ന വിശ്വാസം ശക്തിപ്പെടുത്തി. അതിനാൽ, ഈ ദിവസം നമ്മുടെ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളുടെയും കാലങ്ങളായുള്ള സാംസ്കാരിക ബന്ധങ്ങളെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാനുള്ള ദിവസം കൂടിയാണ്. നിങ്ങൾ ഇന്ന് ബുദ്ധന്റെ മഹാ-പരിനിർവാണ സ്ഥലത്ത് സന്നിഹിതനായതിന് നിങ്ങളെ എല്ലാവരെയും ഞാൻ അഭിനന്ദിക്കുന്നു. ശ്രീലങ്കയിൽ നിന്നും മറ്റെല്ലാ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ഞങ്ങളുടെ ബഹുമാനപ്പെട്ട അതിഥികൾക്ക് ഞാൻ ഹൃദ്യമായ സ്വാഗതം ആശംസിക്കുന്നു. ഞങ്ങളെ അനുഗ്രഹിക്കാൻ ഹാജരായ ഞങ്ങളുടെ ബഹുമാനപ്പെട്ട  കോൺഫെഡറേഷനെ  ഞാൻ ബഹുമാനപൂർവ്വം നമിക്കുന്നു. നിങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും ശ്രീബുദ്ധന്റെ തിരുശേഷിപ്പുകൾ കാണാനുള്ള പദവി നിങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. കുശിനഗറിലെ ഈ പരിപാടിക്ക് ശേഷം, നിങ്ങൾ എന്റെ പാർലമെന്റ് മണ്ഡലമായ വാരാണസിയിലും പോകുന്നു. നിങ്ങളുടെ സന്ദർശനം അവിടെയും ഭാഗ്യം കൊണ്ടുവരും.
സുഹൃത്തുക്കളേ ,
ഇന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര ബുദ്ധമത കോൺഫെഡറേഷനിലെ എല്ലാ അംഗങ്ങളെയും ഞാൻ അഭിനന്ദിക്കുന്നു. ആധുനിക ലോകത്ത് നിങ്ങൾ ബുദ്ധന്റെ സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന രീതി ശരിക്കും പ്രശംസനീയമാണ്. ഈ അവസരത്തിൽ, ഞാൻ എന്റെ പഴയ സഹപ്രവർത്തകൻ ശ്രീ ശക്തി സിൻഹ ജിയെ ഓർക്കുന്നു. ഇന്റർനാഷണൽ ബുദ്ധമത കോൺഫെഡറേഷന്റെ ഡിജി ആയി ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ശക്തി സിൻഹ ഏതാനും ദിവസം മുമ്പ് അന്തരിച്ചു. ശ്രീബുദ്ധനിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിശ്വാസവും സമർപ്പണവും നമുക്കെല്ലാവർക്കും പ്രചോദനമാണ്.
സുഹൃത്തുക്കളേ ,
നിങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും അറിയാവുന്നതുപോലെ, ഇന്ന് മറ്റൊരു സുപ്രധാന അവസരമാണ് - തുഷിതയിൽ നിന്ന്  ഭൂമിയിലേക്ക് ബുദ്ധൻ തിരിച്ചെത്തിയത്! അതുകൊണ്ടാണ് നമ്മുടെ സന്യാസിമാർ അശ്വിന പൂർണിമയിൽ അവരുടെ മൂന്ന് മാസത്തെ 'വർഷകാല ഏകാന്തവാസം പൂർത്തിയാക്കുന്നത്. കോൺഫെഡറേഷന്റെ സന്യാസിമാർക്ക്' ചിവർ 'സംഭാവന ചെയ്യാനുള്ള ഭാഗ്യം ഇന്ന് എനിക്കും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. അത്തരം പാരമ്പര്യങ്ങൾക്ക് ജന്മം നൽകിയ ഭഗവാൻ ബുദ്ധന്റെ ഈ തിരിച്ചറിവ് അതിശയകരമാണ്! മഴയുള്ള മാസങ്ങളിൽ പ്രകൃതിയും നമുക്ക് ചുറ്റുമുള്ള മരങ്ങളും ചെടികളും പുതിയ ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നു. ജീവജാലങ്ങളോട് അഹിംസയുടെ ഒരു പ്രമേയം സ്വീകരിക്കാനുള്ള ബുദ്ധന്റെ സന്ദേശവും സസ്യങ്ങളിൽ ദൈവത്തെ കാണുമെന്ന വിശ്വാസവും വളരെ ശാശ്വതമാണ്, നമ്മുടെ സന്യാസിമാർ അത് പിന്തുടരുന്നു. എപ്പോഴും സജീവവും ചലനാത്മകവുമായ സന്യാസിമാർ ഈ മൂന്ന് മാസങ്ങളിൽ ഒരു ഇടവേള എടുക്കുന്നു, അങ്ങനെ മുളയ്ക്കുന്ന വിത്തുകളൊന്നും പൊടിക്കാതിരിക്കാനും തിളങ്ങുന്ന പ്രകൃതിയിൽ ഒരു തടസ്സവുമില്ല! ഈ 'വർഷങ്ങൾ' പുറത്തെ പ്രകൃതിയെ പൂവിടുക മാത്രമല്ല, നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ പ്രകൃതിയെ പരിഷ്കരിക്കാനുള്ള അവസരവും നൽകുന്നു.
സുഹൃത്തുക്കളേ ,
ധമ്മയുടെ നിർദ്ദേശം: यथापि रुचिरं पुप्फं, णवन्णवन्तं सुगन्धकं. एवं सुभासिता सुभासिता, सफलाहोति बतो्बतो
അതായത്, നല്ല സംഭാഷണവും നല്ല ചിന്തകളും ഒരേ ഭക്തിയോടെ പരിശീലിച്ചാൽ അതിന്റെ ഫലം സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പത്തിന് തുല്യമാണ്! കാരണം നല്ല പെരുമാറ്റമില്ലാത്ത മികച്ച വാക്കുകൾ സുഗന്ധമില്ലാത്ത പുഷ്പം പോലെയാണ്. ലോകത്ത് ബുദ്ധന്റെ ആശയങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്വാംശീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളിടത്തെല്ലാം, ഏറ്റവും പ്രയാസകരമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ പോലും പുരോഗതിയുടെ വഴികൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ബുദ്ധൻ സാർവത്രികമാണ്, കാരണം ബുദ്ധൻ ഉള്ളിൽ നിന്ന് ആരംഭിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കുന്നു. ബുദ്ധന്റെ ബുദ്ധത്വം ആത്യന്തികമായ ഉത്തരവാദിത്തബോധമാണ്, അതായത്, നമുക്ക് ചുറ്റും, നമ്മുടെ പ്രപഞ്ചത്തിൽ എന്ത് സംഭവിച്ചാലും, നമ്മൾ അത് നമ്മോട് തന്നെ ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു, അതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഞങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കുന്നു. എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നതെന്ന് നമ്മുടെ ക്രിയാത്മകമായ ശ്രമം കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയാണെങ്കിൽ, നമ്മുടെ സൃഷ്ടി ത്വരിതപ്പെടുത്തും. ഇന്ന്, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണത്തെക്കുറിച്ച് ലോകം സംസാരിക്കുമ്പോൾ, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിക്കുമ്പോൾ, നിരവധി ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർന്നുവരുന്നു. പക്ഷേ, നമ്മൾ ബുദ്ധന്റെ സന്ദേശം സ്വീകരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, 'ആരാണ് ചെയ്യേണ്ടത്' എന്നതിനുപകരം, 'എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്' എന്ന തിരിച്ചറിവ് യാന്ത്രികമായി വരുന്നു.
ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്, ബുദ്ധൻ ജീവിച്ചിരുന്നപ്പോൾ, ഇന്നത്തെപ്പോലെ അത്തരം ക്രമീകരണങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല, പക്ഷേ ബുദ്ധൻ ലോകത്തിലെ കോടിക്കണക്കിന് ആളുകളിലേക്ക് എത്തി, അവരുടെ ആന്തരിക ആത്മാവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു. വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ബുദ്ധവിഹാരങ്ങളിലും ഞാൻ ഇത് അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. കാൻഡി മുതൽ ക്യോട്ടോ വരെ, ഹനോയി മുതൽ ഹംബന്തോട്ട വരെ, ബുദ്ധൻ തന്റെ ചിന്തകൾ, ആശ്രമങ്ങൾ, അവശിഷ്ടങ്ങൾ, സംസ്കാരം എന്നിവയിലൂടെ സർവ്വവ്യാപിയാണ്. ശ്രീ ദലദ മാലിഗാവ സന്ദർശിക്കാൻ ഞാൻ കാൻഡിയിൽ പോയത് എന്റെ ഭാഗ്യമാണ്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദന്ത അവശിഷ്ടങ്ങൾ സിംഗപ്പൂരിൽ ഞാൻ കണ്ടു, ക്യോട്ടോയിലെ കിങ്കാക്കു-ജി സന്ദർശിക്കാൻ എനിക്ക് അവസരം ലഭിച്ചു. അതുപോലെ, തെക്കുകിഴക്കൻ രാജ്യങ്ങളിലെ സന്യാസിമാരിൽ നിന്ന് എനിക്ക് അനുഗ്രഹം ലഭിക്കുന്നു. വ്യത്യസ്ത രാജ്യങ്ങളുണ്ട്, വ്യത്യസ്ത സംസ്കാരങ്ങളുണ്ട്, പക്ഷേ മനുഷ്യന്റെ ആത്മാവിൽ വസിക്കുന്ന ബുദ്ധൻ എല്ലാവരെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ബുദ്ധന്റെ പഠിപ്പിക്കലിന്റെ ഈ വശം ഇന്ത്യ അതിന്റെ വികസന യാത്രയുടെ ഭാഗമാക്കിയിരിക്കുന്നു. മഹത്തായ ആത്മാക്കളുടെ അറിവോ മഹത്തായ സന്ദേശങ്ങളോ ചിന്തകളോ പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ഞങ്ങൾ ഒരിക്കലും വിശ്വസിച്ചിട്ടില്ല. നമ്മുടേത് എന്തായിരുന്നാലും, മുഴുവൻ മനുഷ്യരാശിയുമായും ഞങ്ങൾ പങ്കിട്ടു. അതുകൊണ്ടാണ് അഹിംസയും അനുകമ്പയും പോലുള്ള മാനുഷിക മൂല്യങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നത്. അതിനാൽ, ബുദ്ധൻ ഇപ്പോഴും ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ പ്രചോദനമാണ്, കൂടാതെ ഇന്ത്യയുടെ ത്രിവർണ്ണ പതാകയിലുള്ള ബുദ്ധന്റെ ധമ്മ-ചക്രം നമുക്ക് ആക്കം നൽകുന്നു. ഇന്നും, ആരെങ്കിലും ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റിലേക്ക് പോയാൽ, ഈ മന്ത്രം 'ധർമ്മ ചക്ര പ്രവർത്തന'  വ്യക്തമായി കാണാം.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ഇന്ത്യയിൽ ബുദ്ധമതത്തിന്റെ സ്വാധീനം പ്രധാനമായും കിഴക്കൻ മേഖലയിലായിരുന്നുവെന്ന് പൊതുവെ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പക്ഷേ, ചരിത്രത്തെ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിച്ചാൽ, ബുദ്ധൻ കിഴക്കിനെ സ്വാധീനിച്ചതുപോലെ, അദ്ദേഹം പടിഞ്ഞാറും തെക്കും സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് നമുക്ക് കാണാം. എന്റെ ജന്മസ്ഥലം കൂടിയായ ഗുജറാത്തിലെ വഡ് നഗർ പണ്ട് ബുദ്ധമതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു പ്രധാന സ്ഥലമായിരുന്നു. ഇതുവരെ ഈ ചരിത്രം ഹ്യുയാൻ സാങ്ങിന്റെ ഉദ്ധരണികളിലൂടെ മാത്രമേ ഞങ്ങൾക്ക് അറിയാമായിരുന്നുള്ളൂ, എന്നാൽ ഇപ്പോൾ പുരാവസ്തു മഠങ്ങളും സ്തൂപങ്ങളും വഡ്നഗറിലെ ഖനനങ്ങളിൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ബുദ്ധൻ ദിശകൾക്കും അതിരുകൾക്കും അതീതനാണെന്നതിന്റെ തെളിവാണ് ഗുജറാത്തിന്റെ ഭൂതകാലം. ഗുജറാത്തിന്റെ മണ്ണിൽ ജനിച്ച മഹാത്മാ ഗാന്ധി സത്യത്തിന്റെയും അഹിംസയുടെയും ബുദ്ധന്റെ സന്ദേശങ്ങളുടെ ആധുനിക പന്തം വഹിക്കുന്നയാളാണ്.
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ഇന്ന് ഇന്ത്യ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അമൃത് മഹോത്സവം ആഘോഷിക്കുകയാണ്. ഈ അമൃത് മഹോത്സവത്തിൽ, നമ്മുടെ ഭാവിക്കുവേണ്ടി, മാനവികതയുടെ ഭാവിക്കുവേണ്ടി പ്രതിജ്ഞയെടുക്കുന്നു. ഈ ചിന്തകളുടെ കാതൽ ബുദ്ധദേവന്റെ സന്ദേശമാണ്-
पमादो्पमादो अमतपदं,
मच्चुनो पदं.
पमत्पमत्ता न मीयन्ति,
पमत्ता यथा मता.
അതായത്, അലസതയുടെ അഭാവം അമൃതും, അലസത മരണവുമാണ്. അതിനാൽ, ലോകം മുഴുവൻ ഊ ർജ്ജസ്വലമായി കൊണ്ടുപോകുന്ന ഇന്ത്യ പുതിയ ഊർജ്ജവുമായി മുന്നേറുകയാണ്. ബുദ്ധൻ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്-
"प्प दीपो भव".
അതായത്, നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം പ്രകാശമായിരിക്കുക. ഒരു വ്യക്തി സ്വയം പ്രകാശിക്കുമ്പോൾ, അവൻ ലോകത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു. ഇതാണ് ഇന്ത്യക്ക് സ്വയംപര്യാപ്തമാകാനുള്ള പ്രചോദനം. ലോകത്തിലെ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളുടെയും പുരോഗതിയിൽ പങ്കുചേരാനുള്ള കരുത്ത് നൽകുന്ന പ്രചോദനമാണിത്. ഇന്ന്, ഇന്ത്യ ഈ ആശയം 'സബ്കാ സാഥ്, സബ്കാ വികാസ്, സബ്കാ വിശ്വാസ്, സബ്ക പ്രയാസ്' എന്ന മന്ത്രവുമായി മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകുന്നു. ബുദ്ധഭഗവാന്റെ ഈ പഠിപ്പിക്കലുകൾ പിന്തുടർന്ന് നമ്മൾ ഒരുമിച്ച് മാനവരാശിയുടെ ക്ഷേമത്തിന് വഴിയൊരുക്കുമെന്ന് എനിക്ക് പൂർണ്ണ വിശ്വാസമുണ്ട്.
ഈ ആഗ്രഹത്തോടെ, നിങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും ഒരുപാട് നന്ദി!
ഭവതു സബ് മംഗളം!
നമോ ബുദ്ധായ !!