ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ
ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಶ್ರೀಮಂತ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ನಮ್ಮ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ: ಶ್ರೀ ಜಿ. ಕಿಶನ್ ರೆಡ್ಡಿ
ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಂತಿನಿಕೇತನವನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ
ವಿಶ್ವ ಭಾರತಿಯ ಕುಲಪತಿಗಳಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ 73ನೇ ಜನ್ಮದಿನದಂದು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮ ಉಡುಗೊರೆ ಬೇರೊಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ನಮ್ಮ ಶ್ರೀಮಂತ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ನಮ್ಮ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವ ಶ್ರೀ ಜಿ. ಕಿಶನ್ ರೆಡ್ಡಿ ಹೇಳಿದರು. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಶಾಂತಿನಿಕೇತನವನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ರೆಡ್ಡಿ ಟ್ವೀಟ್ ನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಭಾರತದ 41ನೇ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತವು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 6ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಹೊಯ್ಸಳರ ಪವಿತ್ರ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ 42 ನೇ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಹೆಳೇಬೀಡಿನ ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಬೇಲೂರಿನ ಚನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಸೋಮನಾಥಪುರದ ಕೇಶವ ದೇವಾಲಯಗಳು ಅದ್ಭುತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.
ಭಾರತವು ತನ್ನ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವರು ಹೇಳಿದರು.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜವಂಶದ 13ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುಂದರವಾದ ಸಿಇ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ, ಇದು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ತಾಣಗಳನ್ನು 42 ಎಂದು ಮಾಡಿದೆ. ಇದು ಇಡೀ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭವಾಗಿದೆ.
ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ರಿಯಾದ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ 45 ನೇ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಸಮಿತಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳರ ಪವಿತ್ರ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು 2022ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳರ ಪವಿತ್ರ ಸಮೂಹಗಳ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ದಸ್ತಾವೇಜನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಈ ತಾಣವು 2014ರಿಂದ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಹೊಯ್ಸಳರ ಪವಿತ್ರ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ 21 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಸಮಿತಿಯು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು:
ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ, ಈಜಿಪ್ಟ್, ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ, ಗ್ರೀಸ್, ಭಾರತ, ಇಟಲಿ, ಜಪಾನ್, ಮಾಲಿ, ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, ನೈಜೀರಿಯಾ, ಒಮಾನ್, ಕತಾರ್, ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟ, ರುವಾಂಡಾ, ಸೇಂಟ್ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೆನಡೈನ್ಸ್, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಜಾಂಬಿಯಾ
ಭಾರತವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಡಬ್ಲ್ಯುಎಚ್ ಸಮಿತಿಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಅವಧಿಗೆ  ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಷಯವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್18, 2023 ರಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 3:45 ಕ್ಕೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿತು ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಸಮಿತಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯರು ಈ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಭಾರತವನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು.
ಈ ಯಶಸ್ವಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನದೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತವು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 42 ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ 34 ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, 7 ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು 1 ಮಿಶ್ರ ಆಸ್ತಿ ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಆರನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸೈಟ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 42 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇದು ಈಗ ಇಟಲಿ, ಸ್ಪೇನ್, ಜರ್ಮನಿ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 2014 ರಿಂದ ಭಾರತವು 12 ಹೊಸ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಜೀವನ ವಿಧಾನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ದೃಢ ಬದ್ಧತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯವಾದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂರು ದೇವಾಲಯಗಳಾದ ಬೇಲೂರಿನ ಚನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ, ಹಳೇಬೀಡಿನ ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಸೋಮನಾಥಪುರದ ಕೇಶವ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸರಣಿ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊಯ್ಸಳರ ಪವಿತ್ರ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು 13ನೇ ಶತಮಾನದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಸೃಜನಶೀಲ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯಗಳು ಉತ್ತರ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ನಗರ, ಭೂಮಿಜ ಮತ್ತು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯಗಳ ಶಾಸನವು ಭಾರತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಿತ ಗೌರವವಾಗಿದೆ.
ದೇವಾಲಯಗಳು ತಮ್ಮ ಸೊಗಸಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಶಿಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಕೆತ್ತನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಅನುಭವಾತ್ಮಕವಾಗಿವೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಮೂರ್ತ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲಿನ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸುವಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳ ಕಥೆಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಭ್ಯಾಸವು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾರ್ಗದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅನುಭವವನ್ನು ಆಳಗೊಳಿಸಿತು.
ಈ ಅಸಾಧಾರಣ ಪವಿತ್ರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಸೃಜನಶೀಲ ಪ್ರತಿಭೆ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಾರಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯು ಒಗ್ಗೂಡುವುದರಿಂದ ಈ ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿಜವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಶಾಸನವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಇಡೀ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಗೌರವವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತವು ಶಾಂತಿನಿಕೇತನಕ್ಕಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ದಸ್ತಾವೇಜನ್ನು 2021ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಈ ಸ್ಥಳವು 2010 ರಿಂದ ಯುನೆಸ್ಕೋದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಶಾಂತಿನಿಕೇತನವು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿ, ಕಲಾವಿದ, ಸಂಗೀತಗಾರ ಮತ್ತು ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ  ಪುರಸ್ಕೃತ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ತತ್ವಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆಶ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1863ರಲ್ಲಿ ಠಾಕೂರರ ತಂದೆ ದೇಬೇಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರು ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಆಸ್ತಿಯನ್ನು  ಮತ್ತು  ಮಾನದಂಡಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
1901ರಲ್ಲಿ, ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದ ಗುರುಕುಲವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವಸತಿ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಏಕತೆ ಅಥವಾ "ವಿಶ್ವ ಭಾರತಿ" ಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆಧುನಿಕತೆಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಶಾಂತಿನಿಕೇತನವು ಪ್ಯಾನ್-ಏಷ್ಯನ್ ಆಧುನಿಕತೆಯತ್ತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತದ ಪ್ರಾಚೀನ, ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
Link for the details are given below:
List of world Heritage Properties pdf
India Properties on the tentative list
HCM Statement for WH nomination pdf