ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ
2020-21ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಶೋಧನೆಯು ಆರೋಗ್ಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಪಿಎಮ್.ಜೆಎವೈನ ಬಲವಾದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ
ಲಾಕ್ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಪಿಎಮ್.ಜೆಎವೈ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ
ಪಿಎಮ್.ಜೆಎವೈಆರೋಗ್ಯ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆಯ ಗಮನಾರ್ಹ ಹೆಚ್ಚಳ
ಪಿಎಮ್.ಜೆಎವೈ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಮತ್ತು ಅಳವಳಿಡಿಸಿಕೊಂಡಿರದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2018 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತದ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆ  ಆರೋಗ್ಯಸೇವೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಬಲವಾದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ. ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ಶ್ರೀಮತಿ ನಿರ್ಮಲ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 2020-21ರಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆವರ್ತನ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಆರೈಕೆಗಾಗಿ ಪಿಎಂಜೆಎವೈಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಕೋವಿಡ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಮತ್ತು ಲಾಕ್ ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಹ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ನಂತಹ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಔಷಧ, ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಲೈಮ್ಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಅಕೌಂಟಿಂಗ್, ಲಾಕ್ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ನಂತರ ಚೇತರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020ರಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್ ಪೂರ್ವ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಕ್ಲೈಮ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಪಿಎಂಜೆಎವೈ ನೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪಿಎಂಜೆಎವೈ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು: ವ್ಯತ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಆರೋಗ್ಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಪಿಎಂಜೆಎವೈಯ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಪಿಎಮ್ಜೆಎವೈಅನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 2018ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವುದರಿಂದ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು 4  ಮತ್ತು 5  ಆರೋಗ್ಯ ಸೂಚಕಗಳು ಈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಮೊದಲಿನ ಮತ್ತು ನಂತರದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ವ ಬಜೆಟ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಪಿಎಂಜೆಎವೈಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳವನ್ನು ನೆರೆಹೊರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವುದು
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಬಿಹಾರ, ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಂನ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ನಡುವಿನ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು 2015-16 ರಿಂದ 2019-20 ರವರೆಗೆ ಬಿಹಾರ, ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಂನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮನೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣ 89% ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ. ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 12% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 2015-16ರಿಂದ 2019-20ರವರೆಗೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಶಿಶು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವು 20% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ನೆರೆಯ ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕುಸಿತವು 28%ನಷ್ಟಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ, ಬಂಗಾಳವು 5 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ 20% ನಷ್ಟು ಕುಸಿತ ಕಂಡರೆ, ನೆರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 27% ನಷ್ಟು ಕಡಿತವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಗರ್ಭನಿರೋಧಕ, ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸಂತಾನ ನಿರೋಧ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಮಾತ್ರೆ ಬಳಕೆಯ ಆಧುನಿಕ ವಿಧಾನಗಳು ಮೂರು ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ 36%, 22% ಮತ್ತು 28% ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳವು ಸತತ ಮಕ್ಕಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರದ ಯಾವುದೇ ಗಮನಾರ್ಹ ಕುಸಿತವನ್ನು ಕಂಡಿಲ್ಲವಾದರೂ, ನೆರೆಯ ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳು 37% ಕುಸಿತವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳಕ್ಕಿಂತ ಮೂರು ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆರೈಕೆಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಮಾಪನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸುಧಾರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹೇಳಿವೆ.
ಪಿಎಮ್ಜೆಎವೈ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹೋಲಿಕೆ
ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಪಿಎಂಜೆಎವೈ ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಜಾರಿಗೆ ತರದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಜೊತೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ಪಿಎಂಜೆಎವೈ ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನುತೋರಿಸಿದೆ. ಪಿಎಮ್ಜೆಎವೈಅನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಇದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ರಾಜ್ಯಗಳು ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿವೆ, ಶಿಶು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ, ಸುಧಾರಿತ ಎಟುಕುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆ ಸೇವೆಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಎಚ್ಐವಿ / ಏಡ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಾಗೃತಿ ಇದೆ ಎಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಗಮನಿಸಿದೆ. ಈ ಕೆಲವು ಪರಿಣಾಮಗಳು ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲಾದ ಆರೈಕೆಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದರೆ, ಇತರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿವೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯವೇ ಆದರೂ, ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ದೇಶದ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದುರ್ಬಲವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬದಲಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ,
ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಇವುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದೆ:
ಎ) ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ಯೋಜನೆಯಡಿ ಬರುವ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗಿನ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ಪಿಎಂಜೆಎವೈ ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎನ್ಎಫ್ಹೆಚ್ಎಸ್ 4 ರಿಂದ ಎನ್ಎಫ್ಹೆಚ್ಎಸ್ 5 ಕ್ಕೆ 54 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ, ಇದು ಪಿಎಂಜೆಎಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 10 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಪಿಎಂಜೆಎವೈನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ
ಬಿ) ಶಿಶು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ  ದಲ್ಲಿನ ಕಡಿತವು ಪಿಎಂಜೆಎವೈ ಮತ್ತು ಪಿಎಂಜೆಎವೈ ಅಳವಡಿಸದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶೇಕಡಾ 20 ಮತ್ತು 12 ರಷ್ಟಿತ್ತು, ಇದು ಪಿಎಂಜೆಎವೈ ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರು ಶೇಕಡಾ 8 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಸಿ) ಎರಡು ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ನಡುವೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುವ ಜನರ ಪ್ರಮಾಣವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ, ಪಿಎಂಜೆಎವೈಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಚ್ಚಳವು ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.
ಡಿ) ಒಟ್ಟು ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆಗೊಳಗೊಳ್ಳದ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮಾಣವು ಪಿಎಂಜೆಎವೈ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 31 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ, ಪಿಎಂಜೆಎವೈ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಸಿತವು ಕೇವಲ ಶೇಕಡಾ 10ರಷ್ಟಿದೆ.
ಇ) ವಿತರಣಾ ಆರೈಕೆ ಸೂಚಕಗಳಲ್ಲಿನ ಸುಧಾರಣೆ, ಉದಾ. ಹೆರಿಗೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿನ ಜನನ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೆರಿಗೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿನ ಜನನ ಮತ್ತು ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ ಪಿಎಂಜೆಎವೈಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಸಿಸೇರಿಯನ್ ಹೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡುಬಂದರೂ, ಪಿಎಂಜೆಎವೈ ಅಲ್ಲದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಪಿಎಂಜೆಎವೈ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾವಾರು ಏರಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ, ಖಾಸಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಸೇರಿಯನ್ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಜನನಗಳಿಗೆ ವಿತರಣಾ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪಿಎಂಜೆಎವೈ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುನ್ನು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಗಮನಿಸಿದೆ.
ಎಫ್) ಪಿಎಂಜೆಎವೈ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಚ್ಐವಿ / ಏಡ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ  ಸಮಗ್ರ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ಶೇಕಡಾ 13 ರಷ್ಟು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ, ಪಿಎಂಜೆಎವೈ ಇಲ್ಲದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶೇಕಡಾ 2 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಪಿಎಂಜೆಎವೈ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 9 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಪಿಎಂಜೆಎ ಅಲ್ಲದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 39 ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ದ್ವಿತೀಯ ಮತ್ತು ತೃತೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆ  ಅನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 2018 ರಲ್ಲಿ ಹೊರತಂದಿತು. ಫಲಾನುಭವಿಗಳಲ್ಲಿ 10.74 ಕೋಟಿ ಬಡ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಕೋಟಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಪ್ರತಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 5 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಖಾಸಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ದ್ವಿತೀಯ ಮತ್ತು ತೃತೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು 23 ವಿಶೇಷತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ 1573 ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ  ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಪಿಎಂಜೆಎವೈ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯಂತೆ 32 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿವೆ.