મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલય
કેન્દ્રીય WCD મંત્રી શ્રીમતી સ્મૃતિ ઝુબિન ઈરાની આવતીકાલે મુંબઈમાં પશ્ચિમ ક્ષેત્રના 6 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની ઝોનલ કોન્ફરન્સની અધ્યક્ષતા કરશે
કુપોષણની ચિંતાઓને દૂર કરવા અને મહિલાઓ અને બાળકોના વિકાસ, સશક્તિકરણ અને સંરક્ષણ માટે વ્યૂહાત્મક હસ્તક્ષેપ પર ઝોનલ કોન્ફરન્સ દ્વારા રાજ્ય સરકારો/યુટી વહીવટીતંત્રો અને હિતધારકો સાથે સંપર્ક
કેન્દ્રીય મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રી, શ્રીમતી સ્મૃતિ ઝુબિન ઈરાની આવતીકાલે મુંબઈમાં, એટલે કે, 12મી એપ્રિલ, 2022ના રોજ રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશની સરકારો અને હિતધારકોની ઝોનલ કોન્ફરન્સની અધ્યક્ષતા કરશે. મહારાષ્ટ્ર, રાજસ્થાન, ગોવા, ગુજરાત, મધ્ય પ્રદેશ, દાદરા અને નગર હવેલી અને દમણ અને દીવ આ બેઠકમાં ભાગ લેશે. તાજેતરમાં શરૂ કરાયેલા 3 મિશન- પોષણ 2.0, વાત્સલ્ય અને શક્તિની શ્રેષ્ઠ અસર સુનિશ્ચિત કરવા માટે, મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલયે દેશના દરેક ક્ષેત્રમાં રાજ્ય સરકારો અને હિતધારકો સાથે ઝોનલ પરામર્શની શ્રેણી શરૂ કરી છે. મુંબઈમાં ઝોનલ બેઠક શ્રેણીની ચોથી બેઠક છે. આવી પ્રથમ બેઠક 2જી એપ્રિલે ચંદીગઢમાં, બીજી 4મી એપ્રિલે બેંગલુરુમાં અને ત્રીજી 10મી એપ્રિલ, 2022ના રોજ ગુવાહાટીમાં યોજાઈ હતી.
ભારતની 67.7% વસતી ધરાવતાં મહિલાઓ અને બાળકોનું સશક્તિકરણ અને રક્ષણ અને સુરક્ષા અને સુરક્ષિત વાતાવરણમાં તેમનો આરોગ્યપ્રદ વિકાસ સુનિશ્ચિત કરવો એ દેશના ટકાઉ અને સમાન વિકાસ અને પરિવર્તનકારી આર્થિક અને સામાજિક પરિવર્તનો હાંસલ કરવા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. આ ઉદ્દેશ્યને હાંસલ કરવા માટે, પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે તાજેતરમાં મંત્રાલયની 3 મહત્વની છત્ર યોજનાઓને મિશન મોડમાં અમલમાં મૂકવાની મંજૂરી આપી છે, જેમ કે, મિશન પોષણ 2.0, મિશન શક્તિ અને મિશન વાત્સલ્ય. આ 3 મિશન 15મા નાણાપંચના સમયગાળા દરમિયાન, 2021-22 થી 2025-26 દરમિયાન લાગુ કરવામાં આવશે. અમ્બ્રેલા મિશન હેઠળની યોજનાઓ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા પ્રાયોજિત યોજનાઓ છે જે ખર્ચ વહેંચણીના ધોરણો અનુસાર ખર્ચ-વહેંચણીના ધોરણે રાજ્ય સરકારો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ પ્રશાસન દ્વારા અમલમાં મૂકવામાં આવે છે. યોજનાની માર્ગદર્શિકા રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે શેર કરવામાં આવી રહી છે.
મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલયનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય મહિલાઓ અને બાળકો માટે રાજ્યની કાર્યવાહીમાં અંતરને દૂર કરવાનો છે અને લિંગ સમાનતા અને બાળ કેન્દ્રીત કાયદાઓ, નીતિઓ અને કાર્યક્રમો બનાવવા માટે આંતર-મંત્રાલય અને આંતર-ક્ષેત્રીય સંકલનને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે અને સુલભ, સસ્તું, ભરોસાપાત્ર અને તમામ પ્રકારના ભેદભાવ અને હિંસાથી મુક્ત વાતાવરણ ધરાવતા બાળકો અને મહિલાઓને સહાયતા પૂરી પાડવાનો છે. આ દિશામાં, મંત્રાલયની યોજનાઓ હેઠળના ઉદ્દેશ્યો રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ પ્રશાસનોના સમર્થનથી હાંસલ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે જે નીચલા સ્તર પર યોજનાઓના વહીવટ માટે જવાબદાર છે.
ઝોનલ કોન્ફરન્સનો ઉદ્દેશ્ય મંત્રાલયના 3 અમ્બ્રેલા મિશન પર રાજ્ય સરકારો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ પ્રશાસનને સંવેદનશીલ બનાવવાનો છે જેથી આગામી 5 વર્ષમાં સહકારી સંઘવાદની સાચી ભાવના સાથે યોજનાઓના યોગ્ય અમલીકરણની સુવિધા મળે જેથી પરિવર્તનશીલ સામાજિક પરિવર્તન થાય. દેશની મહિલાઓ અને બાળકોના લાભ માટે મિશન હેઠળ પરિકલ્પના કરવામાં આવી છે.
મિશન પોષણ 2.0 એ એક સંકલિત પોષણ સપોર્ટ પ્રોગ્રામ છે. તે બાળકો, કિશોરીઓ, સગર્ભા સ્ત્રીઓ અને સ્તનપાન કરાવતી માતાઓમાં પોષણ સામગ્રી અને ડિલિવરીમાં વ્યૂહાત્મક પરિવર્તન દ્વારા અને આરોગ્ય, સુખાકારી અને રોગપ્રતિકારક શક્તિને પોષવા માટેની પ્રથાઓ વિકસાવવા અને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સંકલિત ઇકો-સિસ્ટમના નિર્માણ દ્વારા કુપોષણના પડકારોને સંબોધવા માગે છે. પોષણ 2.0 પૂરક પોષણ કાર્યક્રમ હેઠળ ખોરાકની ગુણવત્તા અને વિતરણને શ્રેષ્ઠ બનાવવાનો પ્રયાસ કરશે. પોષણ 2.0 તેના દાયરામાં 3 મહત્વપૂર્ણ કાર્યક્રમો/યોજનાઓ લાવશે, જેમ કે, આંગણવાડી સેવાઓ, કિશોરીઓ માટેની યોજના અને પોષણ અભિયાન.
મિશન શક્તિ સંકલિત સંભાળ, સલામતી, સંરક્ષણ, પુનર્વસન અને સશક્તિકરણ દ્વારા મહિલાઓ માટે એકીકૃત નાગરિક-કેન્દ્રીત જીવનચક્ર સમર્થનની કલ્પના કરે છે જેથી મહિલાઓ તેમના જીવનના વિવિધ તબક્કાઓમાંથી આગળ વધે છે. મિશન શક્તિની બે પેટા યોજનાઓ ‘સંબલ’ અને ‘સમર્થ્ય’ છે. જ્યારે "સંબલ" પેટા યોજના મહિલાઓની સલામતી અને સુરક્ષા માટે છે, જ્યારે "સામર્થ્ય" પેટા યોજના મહિલાઓના સશક્તિકરણ માટે છે.
મિશન વાત્સલ્યનો ઉદ્દેશ્ય દેશના દરેક બાળક માટે સ્વસ્થ અને સુખી બાળપણ સુરક્ષિત કરવાનો છે; બાળકોના વિકાસ માટે સંવેદનશીલ, સહાયક અને સિંક્રનાઇઝ્ડ ઇકોસિસ્ટમને પ્રોત્સાહન આપવું; જુવેનાઇલ જસ્ટિસ એક્ટ 2015ના આદેશને પહોંચાડવામાં રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને મદદ કરવી; SDG લક્ષ્યો હાંસલ કરવા. મિશન વાત્સલ્ય હેઠળના ઘટકોમાં વૈધાનિક સંસ્થાઓનો સમાવેશ થશે; સેવા વિતરણ માળખાં; સંસ્થાકીય સંભાળ/સેવાઓ; બિન-સંસ્થાકીય સમુદાય-આધારિત સંભાળ; ઇમરજન્સી આઉટરીચ સેવાઓ; તાલીમ અને ક્ષમતા નિર્માણ.
SD/GP/NP
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો : @PIBAhmedabad /pibahmedabad1964 /pibahmedabad pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 162