પશુ સંવર્ધન, ડેરી અને મત્સ્ય ઉછેર મંત્રાલય
શ્રી પરશોત્તમ રૂપાલાએ કુલિનરી કોફી ટેબલ બુક ‘ફિશ એન્ડ સીફૂડ- અ કલેક્શન ઓફ 75 ગોર્મેટ રેસિપીઝ’ લોન્ચ કરી
કેન્દ્રીય મત્સ્યોદ્યોગ અને પશુપાલન મંત્રી શ્રી પરશોત્તમ રૂપાલાએ આજે અહીં ‘ફિશ એન્ડ સીફૂડ-એક કલેક્શન ઓફ 75 ગોર્મેટ રેસિપીઝ’ નામની અનોખી કોફી ટેબલ બુક લોન્ચ કરી. સ્થાનિક માછલીની પ્રજાતિઓને લોકપ્રિય બનાવવાની સાથે માછલી અને સીફૂડના સ્થાનિક વપરાશને વધારવાના પ્રયાસરૂપે, મત્સ્યોદ્યોગ, પશુપાલન અને ડેરી મંત્રાલય હેઠળના મત્સ્યોદ્યોગ વિભાગે આ પહેલ કરી છે. આ પુસ્તક ઓગસ્ટમાં બંને રાજ્યોના મંત્રી  ડૉ. એલ. મુરુગન અને ડૉ. સંજીવ કુમાર બાલ્યાન, શ્રી જતીન્દ્ર નાથ સ્વૈન, સચિવ, શ્રી સાગર મહેરા, જોઈન્ટ સેક્રેટરી ; શ્રી જે બાલાજી, જોઈન્ટ સેક્રેટરી , અન્ય વિભાગના અધિકારીઓ, PMCથી PMMSY અને વિશેષ અતિથિ સેલિબ્રિટી શેફ શ્રી કુણાલ કપૂરની હાજરીમાં લૉન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું. આઝાદી કા અમૃત મહોત્સવ ઝુંબેશ હેઠળ, કોફી ટેબલ બુક અને તેની લોન્ચિંગ ઇવેન્ટ એ ભારતની આઝાદીના 75 ગૌરવશાળી વર્ષોની ચાલી રહેલી ઉજવણીનો એક ભાગ છે. રેસીપી બુક એ સ્થાનિક જળાશયોમાં ઉપલબ્ધ માછલીની વિવિધતા અને દેશના ફિશ કુલિનરી હેરિટેજનું એક હાઇલાઇટ છે જે દેશભરમાં વિવિધ રસોઈ અને આહારની શૈલીઓને દર્શાવે છે.
કોફી ટેબલ બુકના લોકાર્પણ સમારોહમાં, શ્રી રૂપાલાએ પુસ્તકની કલ્પના કરવા અને ભારતીય ‘રસોઈ’, વિવિધ પરંપરાગત માછલી ઉત્સવો અને સંસ્કૃતિના સાર અને સંકલનને રસપ્રદ રીતે રજૂ કરવા બદલ વિભાગને અભિનંદન આપ્યા હતા. ડૉ. એલ મુરુગને, MoS, તેમના અભિનંદન પ્રવચનમાં શેર કર્યું કે કેવી રીતે પુસ્તકમાં તમિલનાડુની વાનગીઓએ તેમને મોંમાં પાણી લાવતી દરિયાકાંઠાની માછલીની સ્વાદિષ્ટ વાનગીઓની સમય-પ્રવાસ દ્વારા નોસ્ટાલ્જિક બનાવ્યા. શ્રી જતીન્દ્ર નાથ સ્વૈને પણ જણાવ્યું હતું કે કેવી રીતે તેમના ગૃહ રાજ્ય ઓડિશા માછલીઓને સ્વાદિષ્ટ બનાવે છે કારણ કે તે તેમના નિયમિત આહારનો એક ભાગ છે. તેમણે એ પણ ઉલ્લેખ કર્યો કે કેવી રીતે વિભાગ નાના અને કારીગર માછલી ખેડૂતોની આજીવિકાને ટેકો આપવા માટે વિવિધ પ્રયાસો કરી રહ્યું છે. સેલિબ્રિટી શેફ કુણાલ કપૂર, જેઓ તેમની વિશેષતા ભારતીય ભોજન માટે લોકપ્રિય છે, તેમણે પણ પુસ્તકના ખ્યાલની પ્રશંસા કરી હતી જેમાં માછલીના નામ સાથે વિવિધ ભાગોની સ્થાનિક વાનગીઓ દર્શાવવામાં આવી છે. તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો કે આ ઘટનાએ તેમને તેમના બાળપણના તેમના પિતાના તેમના પરિવાર માટે ફિશ ફ્રાય બનાવતા અને બાદમાં દેશના વિવિધ ભાગોમાં માછલીની વિવિધ જાતો અને તેની વૈવિધ્યસભર રસોઈ શૈલી સાથેના પરિચયના સંસ્મરણો દ્વારા પ્રવાસ કરાવ્યો.
માછલી અને સીફૂડ પ્રાચીન સમયથી ભારતીય આહારનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિમાં એક મહત્વપૂર્ણ આહાર તત્વ તરીકે માછલીનો વપરાશ સૂચવતા ઘણા અવશેષો મળી આવ્યા છે. માછલી તેના પોષણ મૂલ્યને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતીય આહાર શાસનનો અભિન્ન ભાગ બની ગઈ છે. ફૂડ એન્ડ એગ્રીકલ્ચર ઓર્ગેનાઈઝેશન  ના અંદાજો અનુસાર, 2030 સુધીમાં ભારતના લગભગ બે તૃતીયાંશ માછલી ઉત્પાદન માટે જળચરઉછેર જવાબદાર હશે. આ સૂચવે છે કે મત્સ્યઉછેર અને જળચરઉછેર રોજગારી માટે સમાનરૂપે મહત્વપૂર્ણ છે, સાથે સાથે ખોરાક અને ખોરાકનો એક મહત્વપૂર્ણ સ્ત્રોત છે. પોષણ સુરક્ષા, ખાસ કરીને ગ્રામીણ વસ્તી માટે.
વ્યાપક, વ્યૂહાત્મક અને કેન્દ્રિત હસ્તક્ષેપ કરવા માટે, મત્સ્યઉદ્યોગ ક્ષેત્રના મહત્વને ઓળખીને, ભારત સરકારે તેની મુખ્ય યોજના પ્રધાનમંત્રી મત્સ્ય સંપદા યોજના  મે 2020માં અત્યાર સુધીના સૌથી વધુ રૂ. 20,050 કરોડના આત્મનિર્ભર ભારત પેકેજના ભાગ રૂપે શરૂ કરી, જેમાં તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં નાણાકીય વર્ષ 2020-21 થી નાણાકીય વર્ષ 2024-25 સુધીના પાંચ વર્ષના ગાળામાં યોજનાઓ લાગુ કરવામાં આવી રહી છે. આ યોજના ક્ષેત્રના ટકાઉ અને જવાબદાર વિકાસને આગળ ધપાવવા, માછીમારો, માછલી ખેડૂતો અને મૂલ્ય-શ્રેણીમાં અન્ય તમામ હિસ્સેદારોના સામાજિક-આર્થિક વિકાસને સુનિશ્ચિત કરે છે. PMMSY એ ક્ષેત્રનો સર્વગ્રાહી વિકાસ કરવા માટે માછલી ઉત્પાદન અને ઉત્પાદકતા, ગુણવત્તા, ટેક્નોલૉજીના ઇન્ફ્યુઝન, ટ્રેસેબિલિટી, લણણી પછીની ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને વ્યવસ્થાપનમાં નિર્ણાયક અંતરને દૂર કરવાની પરિકલ્પના કરે છે. વિભાગનો ઉદ્દેશ્ય ખાનગી ક્ષેત્રની સંલગ્નતા, નવીનતા અને ઉદ્યોગસાહસિકતા, વ્યવસાય કરવાની સરળતા અને અન્ય જરૂરી સમર્થનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે અનુકૂળ વાતાવરણ ઊભું કરવાનો છે.
કોફી ટેબલ બુક દ્વારા, વિભાગ, સ્થાનિક માછલીના વપરાશમાં વધારો કરવા અને ખોરાક અને પોષક સુરક્ષા માટે માછલીના પ્રોટીનને પ્રોત્સાહન આપવાના તેના ઉદ્દેશ્ય સાથે તે ભારતીય ફિશ ગેસ્ટ્રોનોમી હેરિટેજની સ્થાનિક વાનગીઓ અને વિવિધતાને પ્રોત્સાહન આપવાની પણ કલ્પના કરે છે.
શ્રી મહેરા, સંયુક્ત સચિવ એ ઉલ્લેખ કર્યો હતો કે PMMSY યોજના દ્વારા, વિભાગ સ્થાનિક માછલીનો વપરાશ માથાદીઠ 5kgથી વધારીને 12kg, જેનાથી નિકાસ બમણી થઈને રૂ. 1 લાખ કરોડ અને ઉત્પાદકતા પ્રતિ હેક્ટર 3 ટનથી વધારીને 5 ટન પ્રતિ હેક્ટર કરવા માટે વિવિધ વ્યૂહાત્મક પહેલ કરી રહ્યું છે. તેમણે દરેકને તેમના આહારમાં માછલી ઉમેરવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા કારણ કે તે પોષણક્ષમ પ્રોટીન સ્ત્રોત છે અને દરેકને પુસ્તકમાં દર્શાવવામાં આવેલી વાનગીઓનો પ્રયોગ કરવા પ્રોત્સાહિત કર્યા.
શ્રી મહેરા, સંયુક્ત સચિવ એ ઉલ્લેખ કર્યો હતો કે PMMSY યોજના દ્વારા, વિભાગ સ્થાનિક માછલીનો વપરાશ માથાદીઠ 5kg થી વધારીને 12kg કરવા માટે વિવિધ વ્યૂહાત્મક પહેલ કરી રહ્યું છે, જેનાથી નિકાસ બમણી થઈને રૂ. 1 લાખ કરોડ અને ઉત્પાદકતા પ્રતિ હેક્ટર 3 ટનથી વધારીને 5 ટન પ્રતિ હે. તેમણે દરેકને તેમના આહારમાં માછલી ઉમેરવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા કારણ કે તે પોષણક્ષમ પ્રોટીન સ્ત્રોત છે અને દરેકને પુસ્તકમાં દર્શાવવામાં આવેલી વાનગીઓનો પ્રયોગ કરવા પ્રોત્સાહિત કર્યા.
SD/GP/JD
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો : @PIBAhmedabad /pibahmedabad1964 /pibahmedabad pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 159