રસાયણ અને ખાતર મંત્રાલય
જનઔષધિ કેન્દ્રો પર દવાઓની ઉપલબ્ધતા
પ્રધાનમંત્રી ભારતીય જનઔષધિ પરિયોજના  ની પ્રોડક્ટ બાસ્કેટમાં લગભગ 1,616 દવાઓ અને 250 સર્જિકલ ઉપકરણોનો સમાવેશ થાય છે, જે સમગ્ર દેશમાં કાર્યરત 8,600 થી વધુ પ્રધાનમંત્રી ભારતીય જનઔષધિ કેન્દ્રો  દ્વારા વેચાણ માટે ઉપલબ્ધ છે. પ્રોડક્ટ બાસ્કેટ તમામ મુખ્ય રોગનિવારક જૂથોને આવરી લે છે જેમ કે કાર્ડિયોવેસ્ક્યુલર, એન્ટિ-કેન્સર, એન્ટિ-ડાયાબિટીસ, એન્ટિ-ઇન્ફેક્ટિવ્સ, એન્ટિ-એલર્જિક, ગેસ્ટ્રો-ઇન્ટેસ્ટાઇનલ દવાઓ, ન્યુટ્રાસ્યુટિકલ્સ વગેરે. ટોચની ત્રણ બ્રાન્ડેડ દવાઓની સરેરાશ કિંમતના 50%. તેથી, જન ઔષધી દવાઓની કિંમત ઓછામાં ઓછી 50% સસ્તી છે અને કેટલાક કિસ્સાઓમાં, બ્રાન્ડેડ દવાઓની બજાર કિંમતના 80% થી 90% સુધી ઓછી છે.
એક મહિનામાં, આશરે 1.25 થી 1.50 કરોડ લોકો સરેરાશ 8,600 PMBJK દેશભરમાંથી દવા ખરીદે છે. યોજના હેઠળ PMBJK ખોલવાના વાર્ષિક લક્ષ્યાંકો નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં હાંસલ કરવામાં આવ્યા છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષના અંત સુધીમાં એટલે કે, 2021-22 સુધી 8,300 PMBJK ધરાવવાનો લક્ષ્યાંક સપ્ટેમ્બર, 2021 મહિનામાં પ્રાપ્ત થઈ ચૂક્યો છે. 28.02.2022 સુધીમાં, લગભગ 8,689 PMBJK ખોલવામાં આવ્યા છે, જેમાં તમામ જિલ્લાઓને આવરી લેવામાં આવ્યા છે. દેશ PMBJK ની રાજ્ય/યુટી-વાર યાદી પરિશિષ્ટ તરીકે જોડાયેલ છે.
નાણાકીય વર્ષ 2019-20 થી 2021-22 માટે યોજના હેઠળ મંજૂર, ફાળવવામાં અને ઉપયોગમાં લેવાયેલ ભંડોળની વિગતો નીચે મુજબ છે:

|
|
નાણાકીય વર્ષ
|
|
ફાળવેલ ફંડ
|
|
ઉપયોગ થયેલું ફંડ
|
|
2019-20
|
|
35.51
|
|
35.51
|
|
2020-21
|
|
65.00
|
|
65.00
|
|
2021-22 
|
|
68.50
|
|
64.65
યોજના હેઠળ રાજ્ય/યુટી-વાર ચોક્કસ બજેટ ફાળવણી કરવામાં આવી નથી
1લી માર્ચ, 2022 થી 7મી માર્ચ, 2022 સુધી 4થી જન ઔષધિ દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી. સપ્તાહ-લાંબી ઉજવણી દરમિયાન, પીએમબીજેકેના માલિકો, લાભાર્થીઓ, રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના અધિકારીઓ, જાહેર પ્રતિનિધિઓ, ડૉક્ટર્સ, આરોગ્ય કર્મચારીઓ, સાથે સંકલનમાં વિવિધ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. નર્સ, ફાર્માસિસ્ટ, જન ઔષધિ મિત્ર અને અન્ય હિસ્સેદારો. દેશભરમાં આયોજિત દિવસ મુજબની પ્રવૃત્તિઓ નીચે મુજબ છે.
|
|
તારીખ
|
|
પ્રવૃતિ
|
|
01.03.2022
|
|
જન ઔષધિ સંકલ્પ પદયાત્રા
|
|
02.03.2022
|
|
માતૃ શક્તિ સન્માન / સ્વાભિમાન
|
|
03.03.2022
|
|
જન ઔષધિ બાલ મિત્ર
|
|
04.03.2022
|
|
જન ઔષધિ જન જાગરણ અભિયાન
|
|
05.03.2022
|
|
આઓ જન ઔષધિ મિત્ર બને
|
|
06.03.2022
|
|
જન ઔષધિ જન આરોગ્ય મેળો 
|
|
07.03.2022
|
|
જન ઔષધિ દિવસ
7મી માર્ચ, 2022ના રોજ ‘જન ઔષધિ દિવસ’નો મુખ્ય કાર્યક્રમ યોજાયો હતો, જેમાં પ્રધાનમંત્રીએ વિવિધ સ્થળોએ લાભાર્થીઓ અને કેન્દ્ર માલિકો સાથે વીડિયો કોન્ફરન્સિંગ દ્વારા વાર્તાલાપ કર્યો હતો તેમજ નાગરિકોને સંબોધિત કર્યા હતા.
સરકારે માર્ચ 2025 સુધીમાં સમગ્ર દેશમાં 10,500 PMBJK ખોલવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે.
|
|
28.02.2022 સુધી સમગ્ર દેશમાં PMBJKની રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ અનુસાર યાદી ખુલ્લી છે
|
|
ક્રમ
|
|
રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશનું નામ
|
|
ખુલ્લા PMBJKની સંખ્યા
|
|
1
|
|
આંદામાન અને નિકોબાર
|
|
9
|
|
2
|
|
આંધ્ર પ્રદેશ
|
|
168
|
|
3
|
|
અરુણાચલ પ્રદેશ
|
|
28
|
|
4
|
|
આસામ
|
|
89
|
|
5
|
|
બિહાર
|
|
286
|
|
6
|
|
ચંડીગઢ
|
|
7
|
|
7
|
|
છત્તીસગઢ
|
|
241
|
|
8
|
|
દિલ્હી
|
|
383
|
|
9
|
|
ગોવા
|
|
10
|
|
10
|
|
ગુજરાત
|
|
522
|
|
11
|
|
હરિયાણા
|
|
239
|
|
12
|
|
હિમાચલ પ્રદેશ
|
|
64
|
|
13
|
|
જમ્મુ અને કાશ્મીર
|
|
126
|
|
14
|
|
ઝારખંડ
|
|
78
|
|
15
|
|
કર્ણાટક
|
|
967
|
|
16
|
|
કેરળ
|
|
986
|
|
17
|
|
લદ્દાખ
|
|
2
|
|
18
|
|
લક્ષદીપ|
|
0
|
|
19
|
|
મધ્યપ્રદેશ
|
|
244
|
|
20
|
|
મહારાષ્ટ્ર
|
|
630
|
|
21
|
|
મણિપુર
|
|
35
|
|
22
|
|
મેઘાલય
|
|
15
|
|
23
|
|
મિઝોરમ
|
|
22
|
|
24
|
|
નાગાલેન્ડ
|
|
16
|
|
25
|
|
ઓડિશા
|
|
354
|
|
26
|
|
પુડુચેરી
|
|
19
|
|
27
|
|
પંજાબ
|
|
306
|
|
28
|
|
રાજસ્થાન
|
|
143
|
|
29
|
|
સિક્કિમ
|
|
3
|
|
30
|
|
તમિલનાડુ
|
|
869
|
|
31
|
|
તેલંગાણા
|
|
163
|
|
32
|
|
DNH અને D&D
|
|
37
|
|
33
|
|
ત્રિપુરા
|
|
24
|
|
34
|
|
ઉત્તર પ્રદેશ
|
|
1193
|
|
35
|
|
ઉત્તરાખંડ
|
|
217
|
|
36
|
|
પશ્ચિમ બંગાળ
|
|
194
|
|
કુલ
|
|
8,689દવાઓ સીધી લક્ષદ્વીપના યુટીના વહીવટીતંત્રને પૂરી પાડવામાં આવે છે
આ માહિતી રસાયણ અને ખાતર રાજ્ય મંત્રી શ્રી ભગવંત ખુબાએ આજે લોકસભામાં એક લેખિત જવાબમાં આપી હતી.
SD/GP/MR
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો : @PIBAhmedabad /pibahmedabad1964 /pibahmedabad pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 157