પ્રધાનમંત્રીનું કાર્યાલય
પ્રધાનમંત્રીએ શિક્ષણ અને કૌશલ્ય ક્ષેત્ર પર કેન્દ્રીય બજેટ 2022ની સકારાત્મક અસર અંગે વેબિનારને સંબોધિત કર્યું
પાંચ પાસાઓ પર વિગતવાર વર્ણન: ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણનું સાર્વત્રિકરણ; કૌશલ્ય વિકાસ; શિક્ષણમાં ભારતના પ્રાચીન અનુભવ અને શહેરી આયોજન અને ડિઝાઇનિંગના જ્ઞાનનો સમાવેશ; આંતરરાષ્ટ્રીયકરણ અને એનિમેશન વિઝ્યુઅલ ઇફેક્ટ્સ ગેમિંગ કોમિક પર ધ્યાન કેન્દ્રીત કરો
"આપણા યુવાનોને સશક્ત બનાવવું કે જેઓ ભવિષ્યના રાષ્ટ્ર નિર્માતા છે, તે ભારતના ભવિષ્યને સશક્ત બનાવે છે"
"તે ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી હતી જેણે રોગચાળા દરમિયાન દેશની શિક્ષણ પ્રણાલીને ચાલુ રાખી હતી"
“ઇનોવેશન આપણા દેશમાં સમાવેશને સુનિશ્ચિત કરે છે. હવે તેનાથી પણ આગળ વધીને દેશ એકીકરણ તરફ આગળ વધી રહ્યો છે.
"બદલતી નોકરીની ભૂમિકાઓની માગ પ્રમાણે દેશનું 'વસતી વિષયક ડિવિડન્ડ' તૈયાર કરવું મહત્વપૂર્ણ છે"
"બજેટ એ માત્ર આંકડાઓનો હિસાબ નથી, બજેટ જો યોગ્ય રીતે લાગુ કરવામાં આવે તો મર્યાદિત સંસાધનો સાથે પણ મહાન પરિવર્તન લાવી શકે છે"
પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ શિક્ષણ અને કૌશલ્ય ક્ષેત્રો પર કેન્દ્રીય બજેટ 2022 ની સકારાત્મક અસર અંગે વેબિનારને સંબોધિત કર્યું. આ પ્રસંગે સંબંધિત કેન્દ્રીય મંત્રીઓ, શિક્ષણ, કૌશલ્ય વિકાસ, વિજ્ઞાન, ટેક્નોલોજી અને સંશોધનના મુખ્ય હિતધારકો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. આ વેબિનાર બજેટ પહેલા અને પછી હિતધારકો સાથે ચર્ચા અને સંવાદની નવી પ્રથાનો એક ભાગ હતો.
પ્રધાનમંત્રીએ રાષ્ટ્ર નિર્માણની પ્રક્રિયામાં યુવા પેઢીના મહત્વ પર ભાર મુકીને શરૂઆત કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે "આપણા યુવાનોને સશક્ત બનાવવું જેઓ ભવિષ્યના રાષ્ટ્ર નિર્માતા છે, તે ભારતના ભવિષ્યને સશક્ત બનાવે છે".
પ્રધાનમંત્રીએ બજેટ 2022માં પ્રકાશિત કરાયેલા પાંચ પાસાઓ પર વિગતવાર વર્ણન કર્યું હતું. સૌપ્રથમ, ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણના સાર્વત્રિકરણ માટે મુખ્ય નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા છે એટલે કે શિક્ષણ ક્ષેત્રની ઉન્નત ક્ષમતાઓ સાથે ઉચ્ચ ગુણવત્તા સાથે શિક્ષણનું વિસ્તરણ. બીજું, કૌશલ્ય વિકાસ પર ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે. ડિજિટલ સ્કિલ ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા, ઉદ્યોગની માગ મુજબ કૌશલ્ય વિકાસ અને બહેતર ઉદ્યોગ જોડાણો પર ફોકસ છે. ત્રીજું, શિક્ષણમાં ભારતના પ્રાચીન અનુભવ અને શહેરી આયોજન અને ડિઝાઇનિંગના જ્ઞાનનો સમાવેશ કરવો મહત્વપૂર્ણ છે. ચોથું, આંતરરાષ્ટ્રીયકરણ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. આમાં વિશ્વ કક્ષાની વિદેશી યુનિવર્સિટીઓનું આગમન અને GIFT સિટીની સંસ્થાઓને ફિનટેક સંબંધિત સંસ્થાઓને પ્રોત્સાહન આપવાનો સમાવેશ થાય છે. પાંચમું, એનિમેશન વિઝ્યુઅલ ઇફેક્ટ્સ ગેમિંગ કોમિક  પર ધ્યાન કેન્દ્રીત કરો જ્યાં રોજગારની વિશાળ સંભાવના છે અને એક મોટું વૈશ્વિક બજાર છે. "આ બજેટ રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિને સાકાર કરવામાં ઘણી મદદ કરશે",એમ તેમણે કહ્યું.
પ્રધાનમંત્રીએ ઉલ્લેખ કર્યો હતો કે તે ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી હતી જેણે રોગચાળા દરમિયાન દેશની શિક્ષણ પ્રણાલીને ચાલુ રાખી હતી. તેમણે ભારતમાં ઘટી રહેલા ડિજિટલ વિભાજનની નોંધ લીધી. “ઇનોવેશન આપણા દેશમાં સમાવેશને સુનિશ્ચિત કરે છે. હવે તેનાથી પણ આગળ વધીને દેશ એકીકરણ તરફ આગળ વધી રહ્યો છે”, તેમણે કહ્યું. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ઇ-વિદ્યા, વન ક્લાસ વન ચેનલ, ડિજિટલ લેબ્સ, ડિજિટલ યુનિવર્સિટીઓ જેવા પગલાં શૈક્ષણિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું નિર્માણ કરી રહ્યા છે જે દેશના યુવાનોને મદદ કરવામાં ખૂબ આગળ વધશે. "દેશના સામાજિક-આર્થિક સેટઅપમાં ગામડાઓ, ગરીબો, દલિતો, પછાત અને આદિવાસી લોકોને વધુ સારા શિક્ષણ ઉકેલો પ્રદાન કરવાનો આ પ્રયાસ છે",એમ તેમણે ઉમેર્યું. તાજેતરમાં જાહેર કરાયેલ નેશનલ ડિજિટલ યુનિવર્સિટીમાં, પ્રધાનમંત્રીએ એક નવીન અને અભૂતપૂર્વ પગલું જોયું જે યુનિવર્સિટીઓમાં બેઠકોની સમસ્યાને સંપૂર્ણ રીતે ઉકેલવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. તેમણે શિક્ષણ મંત્રાલય, UGC અને AICTE અને ડિજિટલ યુનિવર્સિટીના તમામ હિતધારકોને પ્રોજેક્ટ પર ઝડપ સાથે કામ કરવા હાકલ કરી હતી. તેમણે સંસ્થાઓ બનાવતી વખતે આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણોને ધ્યાનમાં રાખવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.
આજે આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિવસ પર, પ્રધાનમંત્રીએ માતૃભાષાના માધ્યમમાં શિક્ષણ અને બાળકોના માનસિક વિકાસ વચ્ચેની કડી પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે માહિતી આપી હતી કે ઘણા રાજ્યોમાં તબીબી અને તકનીકી શિક્ષણ પણ સ્થાનિક ભાષાઓમાં આપવામાં આવે છે. પ્રધાનમંત્રીએ સ્થાનિક ભારતીય ભાષાઓમાં ડિજિટલ ફોર્મેટમાં શ્રેષ્ઠ સામગ્રી બનાવવા માટે વેગ આપવાનું આહ્વાન કર્યું હતું. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આવી સામગ્રી ઈન્ટરનેટ, મોબાઈલ ફોન, ટીવી અને રેડિયો દ્વારા ઉપલબ્ધ હોવી જોઈએ. સાઇન લેંગ્વેજમાં કન્ટેન્ટને લગતા કામને યોગ્ય અગ્રતા સાથે ચાલુ રાખવાની જરૂરિયાતનો તેમણે પુનરોચ્ચાર કર્યો.
પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે "આત્મનિર્ભર ભારત માટે વૈશ્વિક પ્રતિભાની માગના દૃષ્ટિકોણથી ગતિશીલ કૌશલ્ય મહત્વપૂર્ણ છે." તેમણે બદલાતી નોકરીની ભૂમિકાઓની માગ અનુસાર દેશના 'ડેમોગ્રાફિક ડિવિડન્ડ' તૈયાર કરવાની જરૂરિયાત પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. કૌશલ્ય અને આજીવિકા માટે ડિજિટલ ઇકોસિસ્ટમ અને ઇ-કૌશલ્ય પ્રયોગશાળાઓની જાહેરાત બજેટમાં આ વિઝનને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવ્યું હતું, એમ તેમણે જણાવ્યું હતું.
પ્રધાનમંત્રીએ નિષ્કર્ષ આપતા સમજાવ્યું કે અંદાજપત્રીય પ્રક્રિયામાં તાજેતરના ફેરફારો બજેટને પરિવર્તનના સાધન તરીકે કેવી રીતે ફેરવી રહ્યા છે. તેમણે હિસ્સેદારોને બજેટ જોગવાઈઓને જમીન પર એકીકૃત રીતે અમલમાં મૂકવા જણાવ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે તાજેતરના સમયમાં બજેટને એક મહિનો આગળ કરીને એ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવી રહ્યું છે કે જ્યારે તે પહેલી એપ્રિલથી લાગુ કરવામાં આવશે.
SD/GP/NP
(