વેપાર અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય
એપ્રિલ-ફેબ્રુઆરી 2021-22માં ભારતની કૃષિ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ પ્રોડક્ટ્સની નિકાસ USD 21.5 બિલિયનને સ્પર્શી ગઈ છે; વર્તમાન નાણાકીય વર્ષમાં USD 23.71 બિલિયનના વાર્ષિક લક્ષ્યાંકને હાંસલ કરવા માટે તૈયાર છે
APEDA ભારતમાં 5 ટકાથી વધુ હિસ્સો ધરાવે છે અને ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં USD 400 બિલિયનની વિક્રમી વેપારી નિકાસ હાંસલ કરી છે
પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ USD 400 બિલિયનનું લક્ષ્ય હાંસલ કરવા માટે ખેડૂતો, વણકર, MSMEની પ્રશંસા કરી
APEDA ભૌગોલિક સંકેત  ટૅગ કરેલા ઉત્પાદનોની નિકાસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે અને વિવિધ પ્રદેશોમાંથી અનન્ય ઉત્પાદનોના ટ્રાયલ શિપમેન્ટની સુવિધા આપે છે.
APEDA કૃષિ નિકાસ નીતિના અમલીકરણ માટે રાજ્ય સરકારો સાથે મળીને કામ કરે છે
કોવિડ-19 પડકારો હોવા છતાં, કૃષિ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ પ્રોડક્ટ્સ એક્સપોર્ટ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી એ નાણાકીય વર્ષ 2021-22 માટે વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય દ્વારા નિર્ધારિત નિકાસ લક્ષ્યના 90 ટકા હાંસલ કરીને એક નવી સફળતાની વાર્તા રચી છે.
APEDA એ ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ 11 મહિનામાં USD 21.5 બિલિયનના મૂલ્યની કૃષિ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ પ્રોડક્ટ્સની સફળતાપૂર્વક નિકાસ કરી છે અને 2021-22 માટે USD 23.71 બિલિયનના વાર્ષિક નિકાસ લક્ષ્યાંકને હાંસલ કરવા માટે તૈયાર છે.
આ એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ વર્તમાન નાણાકીય વર્ષમાં નિર્ધારિત સમય કરતાં નવ દિવસ પહેલાં ભારતે USD 400 બિલિયન માલની નિકાસનું મહત્ત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંક હાંસલ કર્યા પછી ખેડૂતો, વણકર, MSME, ઉત્પાદકો અને નિકાસકારોની પ્રશંસા કરી હતી.
ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં વ્યાપારી નિકાસના USD 400 બિલિયનના આ લક્ષ્યને હાંસલ કરવામાં APEDAનો હિસ્સો 5 ટકાથી વધુ છે.
એક ટ્વીટમાં, પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું, "ભારતે USD 400 બિલિયન માલની નિકાસનું મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્ય નિર્ધારિત કર્યું અને પ્રથમ વખત આ લક્ષ્યાંક હાંસલ કર્યો. આ સફળતા માટે હું અમારા ખેડૂતો, વણકર, MSME, ઉત્પાદકો, નિકાસકારોને અભિનંદન આપું છું. આપણી આત્મનિર્ભર ભારત યાત્રામાં આ એક મુખ્ય સીમાચિહ્નરૂપ છે.
સૌથી વધુ વિદેશી હૂંડિયામણ કમાનાર હોવાને કારણે, APEDA દ્વારા અત્યાર સુધીમાં USD 8.67 બિલિયનના ચોખાના નિકાસ લક્ષ્યના 91 ટકા હાંસલ કરવામાં આવ્યા છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં એપ્રિલ-ફેબ્રુઆરી સુધીમાં ચોખાની નિકાસ USD 8.67 બિલિયનને વટાવી ગઈ છે, ભારતે USD 8.62 બિલિયનના ચોખાની નિકાસ કરી છે, જ્યારે અન્ય અનાજની નિકાસ USD 847 મિલિયનના નિકાસ લક્ષ્યાંકના 105 ટકા સુધી પહોંચી ગઈ છે.
ફળો અને શાકભાજીની શ્રેણીમાં, ફેબ્રુઆરી સુધીમાં USD 3048 મિલિયનના નિકાસ લક્ષ્યાંક સામે, APEDA એ USD 2506 મિલિયનની કિંમતની F&Vની નિકાસ કરી છે, જે કુલ લક્ષ્યના 75 ટકા છે.
અનાજની તૈયારીઓ અને પરચુરણ પ્રોસેસ્ડ વસ્તુઓની નિકાસ USD 2036 મિલિયનની છે જે ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં ફેબ્રુઆરી સુધીમાં USD 2102 મિલિયનના નિકાસ લક્ષ્યાંકના 89 ટકા છે, જ્યારે માંસ, ડેરી અને ઉત્પાદનોની નિકાસ રેકોર્ડ કરવામાં આવી છે. USD 3771 મિલિયન છે, જે ફેબ્રુઆરી 2022 સુધી નિર્ધારિત USD 4205 મિલિયન નિકાસ લક્ષ્યના 82 ટકા છે.
એપ્રિલ-જાન્યુઆરી 2021-22 દરમિયાન ઘઉંની નિકાસમાં USD 1742 મિલિયનનો જંગી ઉછાળો નોંધાયો હતો, જે 2020-21ના સમાન સમયગાળાની સરખામણીમાં 387 ટકા વધીને 358 મિલિયન યુએસ ડોલરને સ્પર્શ્યો હતો, જ્યારે અન્ય અનાજમાં 66 ટકાનો વધારો નોંધાયો હતો. એપ્રિલ-જાન્યુઆરી 2021-22 દરમિયાન 2020-21ના સમાન સમયગાળાની સરખામણીમાં USD 869 મિલિયન મેળવ્યું જ્યારે તે USD 527 મિલિયનને સ્પર્શ્યું.
એપ્રિલ-જાન્યુઆરી 2021-22માં માંસ, ડેરી અને પોલ્ટ્રી ઉત્પાદનોની નિકાસ 2020-21ના સમાન દસ મહિનાના ગાળામાં USD 3005 મિલિયનની સરખામણીમાં 13 ટકાથી વધુ વધીને USD 3408 મિલિયન થઈ છે. ફળો અને શાકભાજીની નિકાસ એપ્રિલ-જાન્યુઆરી 2020-21માં USD 1037 મિલિયનની સામે એપ્રિલ-જાન્યુઆરી 2021-22 દરમિયાન 16 ટકા વધીને USD 1207 મિલિયનને સ્પર્શી ગઈ હતી, જ્યારે પ્રોસેસ્ડ ફળો અને શાકભાજીની નિકાસ 11 ટકા વધીને USD 1269 પર પહોંચી હતી. 2021-22 ના પ્રથમ દસ મહિના દરમિયાન મિલિયન ડોલર જે અગાઉના વર્ષના સમાન સમયગાળામાં USD 1143 મિલિયન હતા.
વર્ષ દરમિયાન અનન્ય ઉત્પાદનોની નિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, APEDA એ ફ્લેગ ઓફ ઈવેન્ટ્સની શ્રેણીનું આયોજન કર્યું જેમાં ભૌગોલિક ઓળખ  પ્રમાણિત દહાણુ ઘોલવડ ચીકુ, જલગાંવ કેળા અને મહારાષ્ટ્રના ખેડૂતો પાસેથી મરાઠવાડા કેસરની પ્રથમ વખત નિકાસ કરવામાં આવી. APEDA એ વિટામીન C અને આયર્નથી ભરપૂર ફળ લેટેકુ , ગુવાહાટી એરપોર્ટથી દુબઈ સુધીના પ્રથમ કન્સાઈનમેન્ટની સુવિધા આપી હતી, ઉપરાંત ત્રિપુરાથી યુકે અને જર્મનીથી ગુવાહાટી થઈને તાજા જેકફ્રૂટની સુવિધા કરી હતી.
તાજા 'રાજા મિર્ચા'ના પ્રથમ કન્સાઈનમેન્ટને રાજા મરચા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે નાગાલેન્ડથી લંડનમાં નિકાસ કરવામાં આવી હતી અને મધની પ્રથમ વખત આસામથી દુબઈમાં નિકાસ કરવામાં આવી હતી. GI ના પ્રથમ કન્સાઇનમેન્ટમાં કેરળથી સિંગાપોર સુધી નેન્દ્રન કેળાને ટેગ કરવામાં આવ્યું હતું અને જેકફ્રૂટ અને પેશન ફ્રૂટમાંથી મૂલ્ય વર્ધિત ઉત્પાદનો ન્યુઝીલેન્ડમાં નિકાસ કરવામાં આવ્યા હતા. APEDA દ્વારા વઝાકુલમ પાઈનેપલને દુબઈ અને શારજાહ અને GI ટૅગ કરેલા મારયૂર ગોળને મારયૂર, ઈડુક્કી, કેરળથી દુબઈ સુધીના જીઆઈના પ્રથમ કન્સાઈનમેન્ટની પણ સુવિધા આપવામાં આવી હતી.
APEDA એ પ્રથમ વખત લખીમપુર, યુપીથી ઈરાન સુધી કેળાની નિકાસની સુવિધા આપી અને ગુજરાતમાંથી ચોખાની પાંચ પરંપરાગત જાતો - ગુજરાત 17 ચોખા , સુરતી કોલમ ચોખા, અંબેમોહર ચોખા, કાલી મૂચ ચોખા અને ઈન્દ્રાયાણી ચોખાની યુનાઇટેડ કિંગડમ નિકાસ કરવામાં આવી.
APEDA એ ઉત્તરાખંડમાંથી પ્રથમ વખત વિયેતનામમાં હિમાલયન મિલેટ્સ ની નિકાસને પણ સમર્થન આપ્યું હતું અને કટક, ઓડિશામાંથી મેળવેલા પફ્ડ ચોખાની શિપમેન્ટ વિઝાગ બંદર દ્વારા મલેશિયામાં નિકાસ કરવામાં આવી હતી.
APEDAના અધ્યક્ષ ડૉ. એમ. અંગમુથુએ જણાવ્યું હતું કે, "અમે કૃષિ નિકાસ નીતિ, 2018 ના ઉદ્દેશ્યને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્ય સરકારો સાથે મળીને ક્લસ્ટર અભિગમ પર આધારિત નિકાસકારોને સહાય પૂરી પાડવાનું ચાલુ રાખીએ છીએ."
APEDA દ્વારા છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં કૃષિ નિકાસને વેગ આપવા માટે લેવામાં આવેલી કેટલીક પહેલ નીચે મુજબ છે:
રાજ્યો સાથે મળીને કૃષિ નિકાસ નીતિનો અમલ
- 28 રાજ્યો અને 4 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ નોડલ એજન્સી અને નોડલ અધિકારીઓની નિમણૂક કરી છે અને 26 રાજ્યો અને 4 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં રાજ્ય સ્તરની દેખરેખ સમિતિઓની રચના કરવામાં આવી છે.
- બાવીસ રાજ્યો અને 2 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો  એ રાજ્ય વિશિષ્ટ કૃષિ નિકાસ કાર્ય યોજનાને અંતિમ સ્વરૂપ આપ્યું છે જેમકે મહારાષ્ટ્ર, યુપી, કેરળ, નાગાલેન્ડ, તમિલનાડુ, આસામ, પંજાબ, કર્ણાટક, ગુજરાત, રાજસ્થાન, આંધ્રપ્રદેશ, તેલંગાણા, મણિપુર, સિક્કિમ, ઉત્તરાખંડ, એમપી, મિઝોરમ, મેઘાલય, ત્રિપુરા, અરુણાચલ પ્રદેશ, હિમાચલ પ્રદેશ અને ગોવા.
ક્લસ્ટર વિકાસ પ્રવૃત્તિઓ
- વર્ચ્યુઅલ મોડ દ્વારા ક્લસ્ટર ડેવલપમેન્ટના બીજા રાઉન્ડમાં બત્રીસ બેઠકોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. જરૂરી મુખ્ય હસ્તક્ષેપોની ઓળખ કરવામાં આવી છે અને હાલની ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મેપ કરવામાં આવી છે.
- સમગ્ર રાજ્યોમાં અનેક ક્લસ્ટર જિલ્લાઓમાં 38 ક્લસ્ટર સ્તરીય સમિતિઓને સૂચિત કરવામાં આવી છે.
- બાગાયતી પેદાશોની નિકાસ અનંતપુર , થેની , નાગપુર , નાસિક , ચિકબલ્લાપુરા ના ક્લસ્ટરોમાંથી થઈ છે.
- ક્લસ્ટર ડેવલપમેન્ટ માટે લાઈન મિનિસ્ટ્રીઝ સાથે સિનર્જી - MoA&FW , MoFPI  અને DGFTના ઓળખાયેલા ક્લસ્ટરો સાથે સિનર્જી રાખવાના પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા છે.
નિકાસ પ્રમોશન ફોરમ ની રચના
- સંભવિત ઉત્પાદનોની નિકાસને વેગ આપવા તેમજ પુરવઠા શૃંખલામાં અવરોધો દૂર કરવા માટે, APEDAએ APEDAના અધ્યક્ષની અધ્યક્ષતામાં અને વાણિજ્ય વિભાગ, કૃષિ વિભાગ, રાજ્યના પ્રતિનિધિઓ સાથે સરકારો., નેશનલ રેફરલ લેબોરેટરીઓ અને દ્રાક્ષ, ડુંગળી, કેરી, કેળા, ચોખા, ડેરી ઉત્પાદનો, દાડમ , ફ્લોરીકલ્ચર અને ન્યુટ્રી સીરીલ્સ માટે દરેક ઉત્પાદનના ટોચના 10 અગ્રણી નિકાસકારો સાથે નિકાસ પ્રમોશન ફોરમ ની રચના કરી.
ઓર્ગેનિક ઉત્પાદન માટે રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમ હેઠળ માન્યતા/પાલન/અમલીકરણ
- યુરોપિયન યુનિયનમાં પ્રમાણપત્ર માટે પ્રમાણપત્ર સંસ્થાને વિદેશી માન્યતા આપવામાં આવી છે.
- યુરોપિયન યુનિયનમાં NPOP મુજબ પ્રમાણપત્ર માટે પ્રમાણપત્ર સંસ્થાની માન્યતા.
- તાઈવાન સાથે પરસ્પર માન્યતા પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. NPOP હેઠળ આ પ્રથમ MRS છે.
- અધિકૃત પ્રમાણન સંસ્થાઓની સંખ્યા વધારીને 32 કરવામાં આવી છે.
- એપ્રિલ-ફેબ્રુઆરી 2022 દરમિયાન ઓર્ગેનિક ઉત્પાદનોની નિકાસ 700 મિલિયન USD રહી છે. ભારત મુખ્યત્વે યુએસએ, ઇયુ, કેનેડા, સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ અને ગ્રેટ બ્રિટનમાં નિકાસ કરે છે.
જીઆઈ ઉત્પાદનોનો પ્રચાર
- GI ઉત્પાદનોની નિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, વડા પ્રધાન દ્વારા ભાર મૂક્યા મુજબ, UAE અને USA ના દૂતાવાસો સાથે બે V-BSM નું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
- APEDA અધિકારીઓએ આંધ્ર પ્રદેશમાં બંગનપલ્લી કેરી, પશ્ચિમ બંગાળમાં ગોવિંદભોગ ચોખા, મણિપુરમાં કાળા ચોખા, આસામ આદુ વગેરે જેવા GI રજિસ્ટર્ડ ઉત્પાદનોની ચર્ચા અને પ્રચાર માટે ઘણી જિલ્લા સ્તરની બેઠકોમાં ભાગ લીધો છે.
- APEDA પોર્ટલમાં GI ઉત્પાદનો માટે એક વિશિષ્ટ નવો વિભાગ બનાવવામાં આવ્યો છે અને 112 GI નોંધાયેલ કૃષિ ઉત્પાદનોની ઓળખ કરવામાં આવી છે.
- GI ઉત્પાદનો માટે ટ્રેસેબિલિટી સિસ્ટમનો વિકાસ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે.
મેમોરેન્ડમ ઓફ અન્ડરસ્ટેન્ડિંગ 
- APEDA અને ICAR-સેન્ટ્રલ સાઇટ્રસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ , નાગપુર, મહારાષ્ટ્ર દ્વારા એક એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે.
- APEDA એ 17મી ડિસેમ્બર, 2021ના રોજ જવાહર લાલ નેહરુ કૃષિ વિશ્વ વિદ્યાલય, જબલપુર સાથે મધ્યપ્રદેશમાંથી ખેડૂતોની આવક અને નિકાસને વેગ આપવા માટે MOU પર હસ્તાક્ષર કર્યા.
- શેર-એ-કાશ્મીર યુનિવર્સિટી ઓફ એગ્રીકલ્ચરલ સાયન્સ એન્ડ ટેક્નોલોજી અને APEDA વચ્ચે 5 મી ઓક્ટોબર, 2021ના રોજ શ્રીનગરમાં પ્રદેશમાંથી નિકાસ વધારવા માટે પરસ્પર સહકારના ક્ષેત્રો પર એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા.
કૃષિ અને પ્રોસેસ્ડ ખાદ્ય ઉત્પાદનોની નિકાસમાં વધારો પણ મોટાભાગે APEDA દ્વારા લેવામાં આવેલી વિવિધ પહેલ જેમ કે વિવિધ દેશોમાં B2B પ્રદર્શનોનું આયોજન, ભારતીય દૂતાવાસોની સક્રિય ભાગીદારી દ્વારા ઉત્પાદન વિશિષ્ટ અને સામાન્ય માર્કેટિંગ ઝુંબેશ દ્વારા નવા સંભવિત બજારોની શોધને કારણે થયો છે.
APEDA નિકાસ પરીક્ષણ અને અવશેષોની દેખરેખ યોજનાઓ માટે માન્ય પ્રયોગશાળાઓના અપગ્રેડેશન અને મજબૂતીકરણમાં પણ મદદ કરે છે. APEDA કૃષિ ઉત્પાદનોની નિકાસને વેગ આપવા માટે માળખાકીય વિકાસ, ગુણવત્તા સુધારણા અને બજાર વિકાસની નાણાકીય સહાય યોજનાઓ હેઠળ પણ સહાય પૂરી પાડે છે.
APEDA આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર મેળાઓમાં નિકાસકારોની સહભાગિતાનું આયોજન કરે છે, જે નિકાસકારોને વૈશ્વિક બજારમાં તેમના ખાદ્ય ઉત્પાદનોનું માર્કેટિંગ કરવા માટે પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડે છે. APEDA કૃષિ-નિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે AAHAR, Organic World Congress, BioFach India વગેરે જેવા રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમોનું પણ આયોજન કરે છે.
નિકાસ કરવા માટેના ઉત્પાદનોના સીમલેસ ગુણવત્તા પ્રમાણપત્રને સુનિશ્ચિત કરવા માટે, APEDA એ નિકાસકારોને ઉત્પાદનોની વિશાળ શ્રેણીમાં પરીક્ષણની સેવાઓ પ્રદાન કરવા માટે સમગ્ર ભારતમાં 220 લેબને માન્યતા આપી છે.
SD/GP/MR
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો : @PIBAhmedabad /pibahmedabad1964 /pibahmedabad pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 179