પર્યાવરણ અને વન મંત્રાલય
G20ના પ્રતિનિધિઓએ ગાંધીનગર ખાતે બીજી ECSWG મીટના પ્રથમ દિવસે એકીકૃત જળ સંસાધન વ્યવસ્થાપનની ચર્ચા કરી
ભારતના પરંપરાગત અને આધુનિક જળ વ્યવસ્થાપનનું કૌશલ્ય પ્રતિનિધિઓને બતાવવામાં આવ્યું
પર્યાવરણ અને આબોહવા સ્થિરતા કાર્યકારી જૂથની 2જી મીટિંગ જળ સંસાધન વ્યવસ્થાપન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને શરૂ થઈ. મહાત્મા મંદિર, ગાંધીનગર, ગુજરાત ખાતે યોજાનારી બેઠકમાં 19 G20 સભ્ય દેશો, 09 આમંત્રિત દેશો અને 13 આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓના 130થી વધુ પ્રતિનિધિઓ ભાગ લઈ રહ્યા છે.
જલ શક્તિ મંત્રાલયના વિશેષ સચિવ શ્રીમતી દેબાશ્રી મુખર્જીએ તેમના પ્રારંભિક સંબોધનમાં જી-20 સભ્યો, આમંત્રિત દેશો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓના પ્રતિનિધિઓનું સ્વાગત કર્યું અને એ હકીકત પર પ્રકાશ પાડ્યો કે જળ સંસાધનોનું સર્વગ્રાહી રીતે વ્યવસ્થાપન એ દેશના વિકાસ માટે પૂર્વ આવશ્યકતા છે. રાષ્ટ્ર અને પરિણામે જળ સુરક્ષિત વિશ્વ. તેમણે જળ સંસાધનોના ક્ષેત્રમાં સહયોગ અને જ્ઞાનની વહેંચણીની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેણીએ એ પણ નિર્દેશ કર્યો કે G20 ઈન્ડિયા પ્રેસિડેન્સી જી20 સભ્યો દ્વારા જળ સંસાધનોના ક્ષેત્રમાં મૂલ્યવાન કાર્ય, સફળ કાર્યક્રમો અને નવીનતાઓની પ્રશંસા કરે છે અને ભારત ટેકનિકલ અનુભવો, શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓના આદાનપ્રદાન દ્વારા જળ સંસાધનોના વિકાસ અને સંચાલનમાં અત્યાધુનિક સાધનો અને ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ અને પરસ્પર લાભો માટે જળ ક્ષેત્રમાં સફળ હસ્તક્ષેપનો કેસ સ્ટડી આ સહયોગને મજબૂત કરવા પ્રતિબદ્ધ છે.
ત્યારબાદ, G20 સભ્યો અને અન્ય સહભાગીઓએ ઇન્ડોનેશિયા, બ્રાઝિલ, આર્જેન્ટિના, કેનેડા, ચીન, યુરોપિયન યુનિયન, ફ્રાન્સ, જર્મની, ઇટાલી, કોરિયા, મેક્સિકો, જાપાન, સાઉદી અરેબિયા, દક્ષિણ આફ્રિકા, તુર્કી, યુકે, યુએસએ, ડેનમાર્ક, સિંગાપોર, સ્પેન, ઓમાન અને નેધરલેન્ડ્સ તેમજ ફૂડ એન્ડ એગ્રીકલ્ચર ઓર્ગેનાઈઝેશન , ઈન્ટરનેશનલ સોલર એલાયન્સ , યુનાઈટેડ નેશન્સ ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ  અને એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેંક  જેવી આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ દ્વારા તેમના જળ સંસાધન વ્યવસ્થાપન પર શ્રેષ્ઠ પ્રેક્ટિસ દર્શાવવામાં આવી છે.. તેમની પ્રસ્તુતિઓના મુખ્ય વિષયો નીચે મુજબ હતા:
• જળ સંસાધન/ઇકોસિસ્ટમ મેનેજમેન્ટનો સંકલિત અને ટકાઉ ઉપયોગ
• વોટરબોડી રિસ્ટોરેશન / નદી કાયાકલ્પ
• વરસાદી પાણીનું વ્યવસ્થાપન
• ભૂગર્ભજળ વ્યવસ્થાપન
• આબોહવા પરિવર્તન માટે અનુકૂલન સાથે જળ કાર્યક્ષમતાનો અભિગમ
• દુષ્કાળ/પૂર વ્યવસ્થાપન
• નાગરિક સમાજની ભાગીદારી પર ફોકસ સાથે વોટરશેડ મેનેજમેન્ટ
• કાર્યક્ષમ વોટર ગવર્નન્સ
• સલામત પીવાનું પાણી અને ગંદાપાણીનું વ્યવસ્થાપન
• પાણી પુરવઠામાં વધારો
• સહભાગી ભૂગર્ભજળ વ્યવસ્થાપન પદ્ધતિઓ
સમાપન ટિપ્પણી દરમિયાન, શ્રીમતી મુખર્જીએ પ્રતિનિધિઓને તેમની સક્રિય ભાગીદારી માટે અને જળ સંસાધન વ્યવસ્થાપન પર શ્રેષ્ઠ પ્રયાસો શેર કરવા બદલ આભાર માન્યો. તેણીએ પ્રશંસા કરી હતી કે સમગ્ર વિશ્વમાંથી પાણીની સમસ્યાઓ અને પડકારો અને G20 સભ્યો દ્વારા તેમને સૌહાર્દપૂર્ણ રીતે ઉકેલવા માટેની નવીન રીતોનો સમાવેશ કરતી રજૂઆતો ચોક્કસપણે તમામ G20 સભ્યો માટે ખૂબ મૂલ્યવાન હશે. તેણીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારત હંમેશા આવા સહયોગી વૈજ્ઞાનિક પ્રયાસોમાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવે છે કારણ કે અમે સાચા અર્થમાં 'યુનિવર્સલ ભાઈચારો અને સામૂહિક શાણપણ' ની વિભાવનામાં વિશ્વાસ કરીએ છીએ, અને હંમેશા માનવજાત અને સામૂહિક રીતે સારા માટે યોગદાન આપ્યું છે, તે 'એક પૃથ્વી, એક પરિવાર અને એક ભવિષ્ય'' તરફ દોરી જશે.
અટલ જલ, સ્વચ્છ ભારત મિશન, જલ જીવન મિશન, નમામી ગંગે, જલ શક્તિમાં વિવિધ થીમ્સ દર્શાવતા અને ગુણવત્તાયુક્ત કાર્યની વહેંચણી કરતા જલ શક્તિ મંત્રાલય હેઠળના સંગઠનો દ્વારા મૂકવામાં આવેલા પ્રદર્શન સ્ટોલની પ્રતિનિધિઓ દ્વારા સત્રની મુલાકાત લેવામાં આવી હતી. અભિયાન, રાષ્ટ્ર જળ મિશન વગેરે.
ત્યારબાદ, G20 પ્રતિનિધિઓ દ્વારા ભારતની જળ વ્યવસ્થાપન પ્રથાઓ દર્શાવતી નીચેની સાઇટો પર પ્રવાસની મુલાકાતો લેવામાં આવી હતી.
• અડાલજ વાવ - ભારતની પ્રાચીન જળ વ્યવસ્થાપન પદ્ધતિઓનું પ્રદર્શન
• સાબરમતી સાઇફન - સાબરમતી સાઇફન ભારતની ઇજનેરી પરાક્રમનું નિદર્શન કરે છે કારણ કે નર્મદા નદીના પાણી નદીના પટની નીચે બનેલી વિશાળ ટનલમાંથી વહે છે.
• સાબરમતી એસ્કેપ - સાબરમતી એસ્કેપ કટોકટીની સ્થિતિમાં કેનાલને સુરક્ષિત રીતે ખાલી કરાવવાની સુવિધા આપે છે.
• સાબરમતી રિવર ફ્રન્ટ- પ્રોજેક્ટનો અભિગમ સમગ્ર પર્યાવરણીય સુધારણા, સામાજિક ઉત્થાન અને રિવરફ્રન્ટ સાથે ટકાઉ વિકાસ લાવવાનો છે.
GP/JD
(Visitor Counter : 167