પ્રધાનમંત્રીનું કાર્યાલય
પ્રધાનમંત્રી શ્રીએ મુંબઈ સમાચારના દ્વિશતાબ્દી મહોત્સવમાં ભાગ લીધો - એક અખબાર જે 200 વર્ષથી સતત પ્રકાશિત થાય છે
"મુંબઈ સમાચાર એ ભારતની ફિલસૂફી અને અભિવ્યક્તિ છે"
"સ્વતંત્રતા ચળવળથી લઈને ભારતના નવનિર્માણ સુધી, પારસી બહેનો અને ભાઈઓનું યોગદાન ઘણું મોટું છે"
"મીડિયાને ટીકા કરવાનો જેટલો અધિકાર છે, તેમની સકારાત્મક સમાચારો સામે લાવવાની પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી છે"
"ભારતના મીડિયાના સકારાત્મક યોગદાનથી ભારતને રોગચાળાનો સામનો કરવામાં ઘણી મદદ મળી"
પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે મુંબઈમાં મુંબઈ સમાચારના દ્વિશતાબ્દી મહોત્સવમાં ભાગ લીધો હતો. તેમણે આ પ્રસંગની યાદમાં પોસ્ટલ સ્ટેમ્પ પણ બહાર પાડી હતી.
પ્રધાનમંત્રીએ આ ઐતિહાસિક અખબારની 200મી વર્ષગાંઠ પર મુંબઈ સમાચારના તમામ વાચકો, પત્રકારો અને કર્મચારીઓને શુભેચ્છા પાઠવી હતી. તેમણે એ વાતની પ્રશંસા કરી કે આ બે સદીઓમાં અનેક પેઢીઓના જીવન અને તેમની ચિંતાઓને મુંબઈ સમાચાર દ્વારા અવાજ આપવામાં આવ્યો છે. પ્રધાનમંત્રી શ્રીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે મુંબઈ સમાચારે પણ સ્વતંત્રતા ચળવળને અવાજ આપ્યો હતો અને પછી સ્વતંત્ર ભારતના 75 વર્ષ પણ તમામ વયના વાચકો સુધી પહોંચાડ્યા હતા. ભાષાનું માધ્યમ ચોક્કસપણે ગુજરાતી હતું, પરંતુ ચિંતા રાષ્ટ્રીય હતી, એમ તેમણે જણાવ્યું હતું. પ્રધાનમંત્રી શ્રીએ ઉલ્લેખ કર્યો હતો કે મહાત્મા ગાંધી અને સરદાર પટેલ પણ મુંબઈ સમાચારને ટાંકતા હતા અને ભારતની આઝાદીના 75માં વર્ષમાં આવતી આ વર્ષગાંઠના સુખદ સંયોગની નોંધ લીધી હતી. “તેથી, આજના આ અવસર પર, આપણે માત્ર ભારતની પત્રકારત્વના ઉચ્ચ ધોરણો અને દેશભક્તિની ચિંતા સાથે સંબંધિત પત્રકારત્વની ઉજવણી કરી રહ્યા છીએ, પરંતુ આ પ્રસંગ આઝાદી કા અમૃત મહોત્સવમાં પણ ઉમેરો કરી રહ્યો છે”. પ્રધાનમંત્રી શ્રીએ સ્વતંત્રતા સંગ્રામ અને કટોકટીના સમયગાળા પછી લોકશાહીની પુનઃસ્થાપનામાં પત્રકારત્વના ગૌરવપૂર્ણ યોગદાનને પણ યાદ કર્યું.
પ્રધાનમંત્રી શ્રીએ યાદ કર્યું કે જ્યારે શહેર બોમ્બે બન્યું, વિદેશીઓના પ્રભાવ હેઠળ, ત્યારે પણ મુંબઈ સમાચારે તેનું સ્થાનિક જોડાણ અને તેના મૂળ સાથેનું જોડાણ છોડ્યું ન હતું. તે સમયે પણ તે એક સામાન્ય મુંબઈકરનું અખબાર હતું અને આજે પણ તે જ છે - મુંબઈ સમાચાર. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે મુંબઈ સમાચાર માત્ર સમાચાર માધ્યમ નથી, પરંતુ એક વારસો છે. મુંબઈ સમાચાર એ ભારતની ફિલસૂફી અને અભિવ્યક્તિ છે. તેમણે કહ્યું કે મુંબઈ સમાચારમાં દરેક તોફાન છતાં ભારત કેવી રીતે મક્કમ રહ્યું છે તેની અમને ઝલક મળે છે.
પ્રધાનમંત્રી શ્રીએ યાદ કર્યું કે જ્યારે મુંબઈ સમાચારની શરૂઆત થઈ ત્યારે ગુલામીનો અંધકાર ગાઢ થઈ રહ્યો હતો. એ જમાનામાં ગુજરાતી જેવી ભારતીય ભાષામાં અખબાર મેળવવું એટલું સરળ નહોતું. મુંબઈ સમાચારે તે યુગમાં ભાષાકીય પત્રકારત્વનો વિસ્તાર કર્યો.
પ્રધાનમંત્રી શ્રીએ કહ્યું કે ભારતનો હજારો વર્ષનો ઈતિહાસ આપણને ઘણું શીખવે છે. આ ભૂમિના આવકારદાયક સ્વભાવ પર ભાર મૂકતા, પ્રધાનમંત્રીએ ઉલ્લેખ કર્યો કે જે પણ અહીં આવ્યા, મા ભારતીએ બધાને તેમના ખોળામાં ખીલવાની પૂરતી તક આપી. "પારસી સમુદાયથી વધુ સારું ઉદાહરણ શું હોઈ શકે?" તેણે પૂછ્યું. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે આઝાદીની ચળવળથી લઈને ભારતના નવનિર્માણ સુધી પારસી બહેનો અને ભાઈઓનો ફાળો ઘણો મોટો છે. સમુદાય સંખ્યાની દ્રષ્ટિએ દેશમાં સૌથી નાનો છે, એક રીતે સૂક્ષ્મ-લઘુમતી છે, પરંતુ ક્ષમતા અને સેવાની દ્રષ્ટિએ વિશાળ છે, એમ તેમણે ઉમેર્યું.
પ્રધાનમંત્રીએ ટિપ્પણી કરી હતી કે અખબારો અને મીડિયાનું કામ સમાચાર પહોંચાડવાનું અને લોકોને શિક્ષિત કરવાનું છે અને જો સમાજ અને સરકારમાં કેટલીક ખામીઓ છે, તો તેને સામે લાવવાની જવાબદારી તેમની છે. મીડિયાને ટીકા કરવાનો જેટલો અધિકાર છે તેટલો જ સકારાત્મક સમાચારો સામે લાવવાની પણ એટલી જ મહત્વની જવાબદારી છે.
પ્રધાનમંત્રી શ્રીએ કહ્યું કે છેલ્લા બે વર્ષમાં પત્રકારોએ કોરોનાના સમયગાળા દરમિયાન જે રીતે કર્મયોગીઓની જેમ રાષ્ટ્રના હિતમાં કામ કર્યું છે, તે હંમેશ માટે યાદ કરવામાં આવશે. ભારતના મીડિયાના સકારાત્મક યોગદાનથી 100 વર્ષના આ સૌથી મોટા સંકટનો સામનો કરવામાં ભારતને ઘણી મદદ મળી. તેમણે ડિજિટલ પેમેન્ટ અને સ્વચ્છ ભારત અભિયાન જેવી પહેલોને પ્રોત્સાહન આપવામાં મીડિયાની ભૂમિકાની પણ પ્રશંસા કરી હતી.
પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે આ દેશ એક સમૃદ્ધ પરંપરાનો દેશ છે જે ચર્ચાઓ અને ચર્ચાઓના માધ્યમથી આગળ વધે છે. “હજારો વર્ષોથી, અમે સામાજિક વ્યવસ્થાના એક ભાગ તરીકે તંદુરસ્ત ચર્ચા, તંદુરસ્ત ટીકા અને યોગ્ય તર્કનું સંચાલન કર્યું છે. અમે ખૂબ જ મુશ્કેલ સામાજિક વિષયો પર ખુલ્લી અને તંદુરસ્ત ચર્ચા કરીએ છીએ. આ ભારતની પ્રથા રહી છે, જેને આપણે મજબૂત બનાવવી પડશે,” તેમણે કહ્યું.
સાપ્તાહિક તરીકે મુંબઈ સમાચારનું મુદ્રણ 1લી જુલાઈ 1822 ના રોજ શ્રી ફરદુનજી મર્ઝબાનજી દ્વારા શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. તે, પાછળથી, 1832 માં એક દૈનિક બન્યું. આ અખબાર 200 વર્ષથી સતત પ્રકાશિત થાય છે.
SD/GP/JD
(