સ્વાસ્થ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય
વિશ્વ ટીબી દિવસ 2022
ઉત્તર પ્રદેશના માનનીય રાજ્યપાલ શ્રીમતી આનંદીબેન પટેલે કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રી ડૉ.મનસુખ માંડવિયાની હાજરીમાં “STEP Up to End TB 2022” સમિટનું ઉદ્ઘાટન કર્યું
'ટીબી મુક્ત ભારત' અભિયાનમાં અનુકરણીય યોગદાન આપવા માટે બધાને ટીબીવાળા બાળકોને દત્તક લેવા વિનંતી
જન ભાગીદારી અને જન આંદોલન દ્વારા આપણે ટીબીને હરાવવાનું અને 2025 સુધીમાં દેશને ટીબી મુક્ત બનાવવાનો ધ્યેય હાંસલ કરી શકીએ છીએ, ટીબી માટેના SDG લક્ષ્યાંક કરતાં પાંચ વર્ષ આગળ: ડૉ મનસુખ માંડવિયા
વિશ્વ ક્ષય દિવસ 2022ની ઉજવણીના કાર્યક્રમમાં, ઉત્તર પ્રદેશના માનનીય રાજ્યપાલ, શ્રીમતી આનંદીબેન પટેલે આજે કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રી, ડૉ. મનસુખ માંડવિયાની હાજરીમાં "સ્ટેપ અપ ટુ એન્ડ ટીબી" ઇવેન્ટનું વર્ચ્યુઅલ રીતે ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું, SDG 2030ના વૈશ્વિક ધ્યેય કરતાં પાંચ વર્ષ આગળ, 2025 સુધીમાં ઉચ્ચ બોજ ધરાવતા ચેપી રોગને દૂર કરવાની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કરવામાં આવ્યો હતો. ડૉ. ભારતી પ્રવિણ પવાર, કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ રાજ્ય મંત્રી, ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહ, વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી અને પૃથ્વી વિજ્ઞાન મંત્રાલયના રાજ્ય મંત્રી , આસામ રાજ્યના આરોગ્ય મંત્રીઓ, શ્રી કેશબ મહંતા અને અરુણાચલ પ્રદેશ, શ્રી આલો લિબાંગ, ડૉ. વી.કે. પોલ, સભ્ય, નીતિ આયોગ અને અન્ય મહાનુભાવો પણ આ પ્રસંગે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
શ્રીમતી આનંદીબેન પટેલે જણાવ્યું હતું કે 2025 સુધીમાં ટીબીને નાબૂદ કરવાના મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યાંકને હાંસલ કરવા માટે સામાજિક અભિગમ કે જે તમામ પૃષ્ઠભૂમિના લોકોને જન આંદોલનમાં જોડે તે જરૂરી છે. તેમણે બધાને પર્યાપ્ત પોષણની ખાતરી કરવા, જાગૃતિ લાવવા અને રોગ સાથે સંકળાયેલા કોઈપણ સામાજિક કલંકને દૂર કરવા માટે પ્રયત્નો કરવા વિનંતી કરી. તેમણે બાળપણના ટીબીને સમાપ્ત કરવાની જરૂરિયાતને રેખાંકિત કરીને આ રોગથી પીડાતા બાળકો અને તેમના અને તેમના પરિવારો દ્વારા સામનો કરવામાં આવતા પડકારો વિશે પણ વિશેષ નોંધ કરી હતી. ટીબીથી પીડિત બાળકોને દત્તક લેવા માટે વ્યક્તિઓ, સરકારી અને ખાનગી સંસ્થાઓ, શિક્ષણ સંસ્થાઓ, એનજીઓ વગેરેને પ્રોત્સાહિત કરવાના તેમના અનુભવને જણાવતી વખતે, તેમણે સમિટમાં હાજર રહેલા લોકોને તેમને દત્તક લેવા અને ટીબી સામેની રાષ્ટ્રની પ્રતિબદ્ધ લડાઈમાં અનુકરણીય યોગદાન આપવા વિનંતી કરી. તેમણે જણાવ્યું કે "માતા-પિતા, સમુદાયો, શાળાઓ અને આંગણવાડીઓને તેમના બાળકોને ટીબી માટે પરીક્ષણ કરાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા સમાન રીતે મહત્વપૂર્ણ છે જેથી તેમની સમયસર સારવાર થઈ શકે,"
રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં લેવાયેલા અનેક પગલાં વિશે માહિતી આપતાં તેમણે ઉમેર્યું હતું કે “અમારા પ્રયાસો ખાસ કરીને નોંધપાત્ર છે કારણ કે ગયા વર્ષ સુધી અમે ટીબી અને કોવિડ-19ના બેવડા પડકારોનો સામનો કરી રહ્યા હતા. વાસ્તવમાં, આરોગ્ય કર્મચારીઓ દ્વારા ઘરે-ઘરે જઈને કોવિડ અને ટીબી માટે દ્વિ-દિશાત્મક સ્ક્રીનીંગ હાથ ધરવાથી સૂચનાઓમાં નોંધપાત્ર વધારો કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે.” તેમણે જમીન પરના આરોગ્ય પ્રતિનિધિઓ, મહિલા SHG, વિદ્યાર્થી સંગઠનો અને અન્ય હિસ્સેદારોના મજબૂત નેટવર્કના સંદર્ભમાં દેશની ક્ષમતાઓને પણ પ્રકાશિત કરી કે જે આપણા નાગરિકોને સુખાકારી પ્રદાન કરવા અને બધા માટે આરોગ્ય સુનિશ્ચિત કરવા માટે અસરકારક રીતે એકત્ર કરી શકાય છે.
ડો. મનસુખ માંડવિયાએ આ કાર્યક્રમમાં ‘વિશેષ સંબોધન’ આપતાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે 360-ડિગ્રી સર્વગ્રાહી અભિગમ એ ભારતમાં ટીબી નાબૂદીનો પાયાનો પથ્થર છે. “અમે SDG 2030 દ્વારા નિર્ધારિત ટીબી માટેના લક્ષ્યાંક કરતાં પાંચ વર્ષ આગળ, 2025 સુધીમાં ટીબીને નાબૂદ કરવાના અમારા માનનીય પ્રધાનમંત્રીના વિઝનને હાંસલ કરવા માટે કટિબદ્ધ અને પ્રતિબદ્ધ છીએ. તમામ રાજ્યોના સક્રિય પ્રયાસો અને અમારા દ્વારા કાર્યક્રમ માટે સતત માર્ગદર્શન દ્વારા દેશના નેતૃત્વ, કાર્યક્રમ પડકારજનક સમયમાં આગળ વધ્યો છે.” તેમણે કહ્યું કે ટીબી સામેની આ લડાઈને જીતવા માટે સમાજ અને સરકારે તેમના પ્રયાસોમાં સહયોગ કરવાની જરૂર છે. એનજીઓ, સીએસઓ અને અન્ય હિતધારકોએ આ વિચારીને કામ કરવાની જરૂર છે કે ટીબી મુક્ત ભારત માટે કામ કરવું તેમની પોતાની ફરજ છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને તેમના પ્રયત્નો માટે પુરસ્કાર આપતી વખતે, તેમણે નોંધ્યું હતું કે "લાયક રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની પ્રશંસા તેમને વધુ સારું કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરશે અને આ અમને ટીબીને હરાવવામાં મદદ કરશે."
કોવિડ દ્વારા ઊભા થયેલા પડકારોનો ઉલ્લેખ કરતા કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રીએ કહ્યું, “બે વર્ષથી વધુ સમયથી, અમે ટીબીના ફેલાવા સિવાય વૈશ્વિક રોગચાળાનો સામનો કરી રહ્યા છીએ. બંને રોગો અત્યંત ચેપી છે, હવાજન્ય છે અને પરિવારો અને સમુદાયોને ગંભીર અસર કરે છે. તેમણે કહ્યું, "જેમ જેમ આપણે આગળ વધીએ છીએ, ચાલો આપણે વિવિધ હિસ્સેદારો અને ભાગીદારોને જન આંદોલન અને જન ભાગીદારી દ્વારા ટીબી સામેની અમારી સામૂહિક લડાઈમાં સામેલ કરીએ, જેમ આપણી કોવિડ-19 સામેની આપણી લડાઈમાં સહકાર આપ્યો હતો." તેમણે સૂચવ્યું કે "બાળકોને દત્તક લેવા ઉપરાંત, આપણે ત્યાંના સ્થાનિક વહીવટીતંત્રની મદદથી બ્લોક્સ, જિલ્લાઓને દત્તક લેવા માટે એક પગલું આગળ વધી શકીએ છીએ." તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે "અમે સમગ્ર દેશમાં દર્દીની ઓળખ, સારવાર અને સહાયતાની સિસ્ટમ વિકસાવી છે. નવી અદ્યતન તકનીકો અને સારવારની પદ્ધતિઓ ઉભરી રહી છે જેનો ઉપયોગ ટીબી સામેની આપણી લડાઈમાં થઈ શકે છે." સર્વિસ ડિલિવરી સિસ્ટમ્સ, આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ સિસ્ટમ્સ, ઈ-ફાર્મસી અને ટેલિમેડિસિન જેવી ડિજિટલ સુવિધાઓનો ઉપયોગ ટીબી નાબૂદી માટે થઈ શકે છે.
ડો. ભારતી પ્રવિણ પવારે વૈશ્વિક સ્તરે જમીન પરના તેમના કાર્ય માટે આરોગ્યસંભાળ કાર્યકરોનો આભાર માન્યો હતો, તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારત તેની કોવિડ-19 વ્યવસ્થાપન પદ્ધતિઓ માટે વખાણવામાં આવે છે અને તે જ રીતે આપણે ટીબી નાબૂદીના પ્રયાસો સાથે ફરી એક ઉદાહરણ બનાવી શકીએ છીએ. “કોવિડ રોગચાળામાંથી આપણી શીખ પણ મદદ કરશે. વિવિધ શાસન સ્તરો પરના પ્રયત્નો પછી તે જિલ્લા સ્તરે, બ્લોક સ્તરે, પંચાયત અથવા સમુદાય સ્તરે કાર્યક્ષમ રીતે સુવ્યવસ્થિત થઈ શકે છે.
ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે "ડેર ટુ ઇરેડ ટીબી" પ્રોગ્રામ શરૂ કરવાની જાહેરાત કરી જે ભારતીય ડેટા પર આધારિત હશે અને WSG ટીબી સર્વેલન્સ માટે જીનોમ સિક્વન્સિંગ કન્સોર્ટિયમની રચના કરશે. તેમણે દેશમાંથી ટીબીની બિમારીને દૂર કરવા માટે રોગ જીવવિજ્ઞાન, દવાઓની શોધ અને રસીના વિકાસમાં વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રાલયના પ્રયાસોને પણ પ્રકાશિત કર્યા.
ડૉ. વી કે પૉલે જણાવ્યું હતું કે રોગચાળાએ અમને બતાવ્યું છે કે દરેક ઘર સુધી નિદાન સેવાઓને વધારી શકાય છે. વધુમાં, હોમ કેર અને આરોગ્ય સેવાઓની ડિલિવરી માટે રાજ્યોમાં મિકેનિઝમ્સ મૂકવામાં આવી છે. આ પાઠોનો ઉપયોગ અમારા એન્ડ-ટીબી પ્રોગ્રામને વધુ મજબૂત કરવા માટે થઈ શકે છે. તેમણે આદિવાસી વસ્તી સુધી પહોંચવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો હતો અને જણાવ્યું હતું કે હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયેલા સમુદાયો આ રોગનો ખૂબ જ ઊંચો બોજ વહન કરે છે અને તેથી વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની જરૂર છે.
આ પ્રસંગે અનેક અહેવાલો અને નવા હસ્તક્ષેપ બહાર પાડવામાં આવ્યા હતા. ઈન્ડિયા ટીબી રિપોર્ટ 2022 અને નેશનલ ટીબી પ્રિવલેન્સ સર્વે રિપોર્ટ દેશમાં ટીબીની સ્થિતિ દર્શાવે છે. C-TB પર રિપોર્ટ , એક્સ્ટ્રા-પલ્મોનરી ટીબી અને પીડિયાટ્રિક ટીબી  માટે મેનેજમેન્ટ માટે માનક સારવાર વર્કફ્લો જેવા અન્ય પ્રકાશનો બહાર પાડવામાં આવ્યા હતા અને InTGS ની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. . આયુષ્માન ભારત- આરોગ્ય અને સુખાકારી કેન્દ્રો દ્વારા જન આંદોલનને પ્રેરિત કરવા માટે 21 દિવસીય અભિયાન, અને 14મી એપ્રિલ, 2022 ના રોજ પરાકાષ્ઠા પણ શરૂ કરવામાં આવી હતી.
શ્રી રાજેશ ભૂષણ, કેન્દ્રીય આરોગ્ય સચિવ, ડૉ. બલરામ ભાર્ગવ, DG ICMR, ડૉ. રાજેશ એસ. ગોખલે સચિવ , ડૉ. સુનિલ કુમાર, DGHS, શ્રી વિકાસ શીલ, AS&MD , અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને આ કાર્યક્રમમાં ટીબી ચેમ્પિયન પણ હાજર હતા.
SD/GP/MR
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો : @PIBAhmedabad /pibahmedabad1964 /pibahmedabad pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 677