માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલય
બેટરી સંચાલિત વાહનો
દેશમાં ઇલેક્ટ્રિક અને બેટરી ઇકો-ફ્રેન્ડલી વાહનોના ઉત્પાદન અને ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, સરકારે 2015 માં PAN ઇન્ડિયાના ધોરણે ભારતમાં  ઇલેક્ટ્રિક વાહનોના ઝડપી દત્તક અને ઉત્પાદન  યોજના શરૂ કરી હતી. અશ્મિભૂત ઇંધણ પર નિર્ભરતા ઘટાડવા અને વાહનોના ઉત્સર્જનના મુદ્દાઓને સંબોધવા. હાલમાં, ફેમ ઈન્ડિયા સ્કીમનો તબક્કો-II પાંચ વર્ષના સમયગાળા માટે 01મી એપ્રિલ, 2019થી રૂ. 10,000 કરોડના કુલ અંદાજપત્રીય સમર્થન સાથે લાગુ કરવામાં આવી રહ્યો છે. . . આ તબક્કો સાર્વજનિક અને વહેંચાયેલ પરિવહનના વીજળીકરણને સમર્થન આપવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
વધુમાં, દેશમાં ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી અપનાવવા માટે રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ અને હાઇવે મંત્રાલય દ્વારા લેવામાં આવેલા પગલાં નીચે મુજબ છે:-
- ઇલેક્ટ્રિક વાહનોના પ્રમોશન માટે, સરકારે રેટ્રો-ફિટમેન્ટ દ્વારા શુદ્ધ ઇલેક્ટ્રિક અને હાઇબ્રિડ ઇલેક્ટ્રિક વાહનોમાં રૂપાંતર માટે 1લી માર્ચ 2019ના રોજ GSR 167ને સૂચિત કર્યું છે અને તેનું પાલન AIS 123 મુજબ રહેશે.
- વધુમાં, સરકાર, S.O. 5333 તારીખ 18મી ઑક્ટોબર, 2018ના રોજ, બેટરી સંચાલિત પરિવહન વાહનો અને ઇથેનોલ અને મિથેનોલ ઇંધણ પર ચાલતા પરિવહન વાહનોને પરમિટની આવશ્યકતાઓમાંથી પણ મુક્તિ આપવામાં આવી છે.
- સરકારે 7મી ઓગસ્ટ, 2018ના રોજ G.S.R 749 દ્વારા બેટરી સંચાલિત પરિવહન વાહનો માટે લીલા પૃષ્ઠભૂમિ પર પીળા રંગમાં અને અન્ય તમામ કેસ માટે લીલા પૃષ્ઠભૂમિ પર સફેદ રંગમાં નોંધણી ચિહ્નને સૂચિત કર્યું છે.
- માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલયે, 2જી ઓગસ્ટ, 2021ના રોજ GSR 525 દ્વારા બેટરી સંચાલિત વાહનોને નોંધણી પ્રમાણપત્ર જારી કરવા અથવા નવીકરણ કરવા અને નવા નોંધણી ચિહ્નની સોંપણીના હેતુ માટે ફીની ચુકવણીમાંથી મુક્તિ આપી છે.
- મંત્રાલયે 17મી જુલાઈ, 2019ના રોજ તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ઈલેક્ટ્રિક વાહનોને પ્રોત્સાહન આપવા અને શેર્ડ મોબિલિટી અને સાર્વજનિક પરિવહન કામગીરીમાં ઈલેક્ટ્રિક વાહનોને સામેલ કરવા અંગે એડવાઈઝરી જારી કરી છે.
- સરકારે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને 12મી ઑગસ્ટ, 2020ના રોજ બૅટરી વિનાના ઇલેક્ટ્રિક વાહનોના વેચાણ અને રજિસ્ટ્રેશન અંગે એડવાઇઝરી જારી કરી છે.
- સરકારે 16મી જૂન, 2021ના રોજ તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને બેટરી સંચાલિત વાહનોના પ્રમોશન અંગે એડવાઈઝરી જારી કરી છે.
બેટરી સંચાલિત વાહનોની અપફ્રન્ટ કિંમત પરંપરાગત વાહનો કરતાં વધુ છે. જો કે, બેટરીથી ચાલતા વાહનોની ઓપરેશનલ કોસ્ટ પરંપરાગત વાહનો કરતા ઓછી હોય છે. તેથી, બેટરીથી ચાલતા વાહનોનો એકંદર જીવન સમયનો ખર્ચ પરંપરાગત વાહનો કરતાં ઓછો છે. બેટરી સંચાલિત વાહનો અને પરંપરાગત વાહનો વચ્ચેના ખર્ચના તફાવતને ઘટાડવા માટે FAME ઇન્ડિયા ફેઝ II હેઠળ ડિમાન્ડ ઇન્સેન્ટિવ્સ દ્વારા બેટરી સંચાલિત વાહનોને ટેકો આપવામાં આવી રહ્યો છે.
ભારે ઉદ્યોગ મંત્રાલયની ભારતમાં ઈલેક્ટ્રિક વાહનોના ઝડપી દત્તક લેવા અને ઉત્પાદન કરવાની યોજના  હેઠળ, 68 શહેરોમાં 2877 સાર્વજનિક ઈવી ચાર્જિંગ સ્ટેશનો અને 16 હાઇવે પર અને 9 એક્સપ્રેસવે પર 1576 ઈવી ચાર્જિંગ સ્ટેશનોને મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
FAME-India સ્કીમ હેઠળ, ઇલેક્ટ્રિક વાહનોના ખરીદદારોને ઇલેક્ટ્રિક વાહનોની ખરીદી કિંમતમાં અપફ્રન્ટ ઘટાડા સ્વરૂપે પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે છે. પ્રોત્સાહન બેટરી ક્ષમતા સાથે જોડાયેલું છે.
2. ઇલેક્ટ્રિક વાહનો માટે ચાર્જિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની સ્થાપનાને સરળ બનાવવા માટે ભારત સરકાર દ્વારા નીચેના પગલાં લેવામાં આવ્યા છે:-
- FAME-ભારત યોજના: ભારે ઉદ્યોગ મંત્રાલય  એ FAME India યોજનાનો તબક્કો-II શરૂ કર્યો છે જે ઇલેક્ટ્રિક વાહનો માટે ચાર્જિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની સ્થાપના માટે INR 1000 કરોડની જોગવાઈ કરે છે.
- માર્ગદર્શિકા અને ધોરણો: વીજ મંત્રાલય દ્વારા ઇલેક્ટ્રિક વાહનો માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ચાર્જ કરવા માટે સંશોધિત એકીકૃત માર્ગદર્શિકા અને ધોરણો જારી કરવામાં આવ્યા હતા.
આ માહિતી કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી શ્રી નીતિન ગડકરીએ લોકસભામાં એક લેખિત જવાબમાં આપી હતી.
SD/GP/JD
(Visitor Counter : 188