ai4bharat/Pralekha huggingface dataset:
સંચાર અને સુચના પ્રૌદ્યોગિકી મંત્રાલય
કૉલ ડ્રોપ્સની સમસ્યા ઘરની અંદર વધુ ગંભીર છે : દૂર સંચાર વિભાગ
નવી દિલ્હી, 06-04-2017
દૂર સંચાર વિભાગ એ મોબાઈલ નેટવર્કમાં કોલ ડ્રોપ્સની સમસ્યાને દૂર કરવા માટે ઘણી પહેલ કરી છે. દૂરસંચાર સેવા પ્રદાતા એ જૂન 2016 થી ફેબ્રુઆરી, 2017ના સમયગાળા દરમિયાન આખા દેશમાં 2,12,917 વધારાના બીટીએસ  સ્થાપિત કર્યા છે.
ગ્રાહકો સાથે સીધી પ્રતિક્રિયા પ્રાપ્ત કરવા માટે ‘દૂરસંચાર વિભાગે 23 ડિસેમ્બર, 2016ના રોજ દિલ્હી, મુંબઈ, ઉત્તર પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ, મહારાષ્ટ્ર અને ગોવામાં એક ઈન્ટિગ્રેટેડ વૉયસ રિસ્પોન્સ સિસ્ટમ  પ્રણાલીની શરૂઆત કરી છે. જેને 12 જાન્યુઆરી, 2017ના રોજ પંજાબ અને મણિપુર સિવાય અન્ય રાજ્યોમાં વિસ્તારીત કરાઈ હતી. પંજાબ અને મણિપુરમાં આઈવીઆરએસ પ્રણાલીની શરૂઆત 16 માર્ચ, 2017ના રોજ થઈ. આ પ્રણાલીના માધ્યમથી ગ્રાહકોને શોર્ટ કોડ 1955 થી આઈવીઆરએસ કોલ પ્રાપ્ત થાય છે અને કૉલ ડ્રોપ્સની સમસ્યાની બાબતમાં કેટલાક પ્રશ્નો કરવામાં આવે છે. ગ્રાહક આ જ શૉર્ટ કોડ 1955 પર ટોલ ફ્રી એસએમએસ પણ મોકલી શકે છે, જેમાં તેમના એ શહેર / નગર / ગામના નામનો ઉલ્લેખ હોય, જ્યાં કાયમ કૉલ ડ્રોપ્સની સમસ્યા છે.
ટીએસપી દર અઠવાડિયે દૂર સંચાર વિભાગ કાર્યબળનો કાર્યવાહી રીપોર્ટ પ્રસ્તુત કરી રહ્યું છે. 15-28 ફેબ્રુઆરી, 2017ના અઠવાડિયા માટે, ટીએસપી દ્વારા 43,403 ફીડબેક મામલા તપાસ માટે લેવામાં આવ્યા. કૉલ ડ્રોપ્સ સમસ્યાની બાબતમાં વધારે જાણકારી માટે ગ્રાહકોને ટેલિફોન કૉલ અને એસએમએસ કર્યા પછી 7,210 કેસોની સમાધાન હેતુ ઓળખ કરવામાં આવી. આ અઠવાડિયા દરમિયાન 2467 બાબતોમાં ઓપ્ટિમાઈજેશન, હાર્ડવેયર/વિજળીની સમસ્યાઓના સમાધાન, ક્ષેત્રની યાત્રા વગેરેના માધ્યમથી ઉકેલ લવાયો અને દરેક આધાર પર આઈવીઆરએસની શરૂઆતથી લઈને અત્યાર સુધી આ પહેલ દરમિયાન 9328 બાબતોમાં આ પહેલના માધ્યમથી નિકાલ કરાયો.
આ ઉપરાંત 5529 બાબતો કૉલ ડ્રોપ સમસ્યા સાથે સંબંધિત નહોતા, પરંતુ તે ડેટા, રોમિંગ, બિલિંગ, એમએનપી, મોબાઈલ ડિવાઈસ વગેરેની સમસ્યા સાથે જોડાયેલી હતી. આ બાબતોની પણ ટેએસપી દ્વારા આવશ્યક કાર્યવાહી કરવા માટે ઓળખ કરાવામાં આવી. ટીએસપી દ્વારા આવનારા સમયમાં લગભગ 603 નવી સાઈટો/બૂસ્ટર લગાવવાની યોજના બનાવાવમાં આવી છે. દૂર સંચાર કાર્યબળ આઈઓઆરએસ પ્રણાલીથી સંબંધિત વિવિધ મુદ્દાઓ પર વિચાર-વિમર્શ માટે એક મહિનામાં એક વાર ટીએસપીની સાથે બેઠક કરી રહ્યું છે. મંત્રી મહોદય કાર્યાલય, આઈવીઆરએસ પ્રણાલીના પરીચાલનની બાબતમાં નિયમિત સમીક્ષાઓનું પણ આયોજન કરી રહ્યું છે.
AP/J.Khunt/GP ક્રમાંક : 200
(Visitor Counter : 92
ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય
ભારત સરકારે મહાત્મા ગાંધી NREG યોજનાના યોગ્ય અમલીકરણ માટે વેતન અને સામગ્રીની ચૂકવણી માટે ભંડોળ મુક્ત કરવા માટેની તેની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો
મહાત્મા ગાંધી રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી અધિનિયમ ગ્રામીણ વિસ્તારના પરિવારો દ્વારા કરવામાં આવેલી માગ સામે ઓછામાં ઓછા 100 દિવસના વેતન રોજગારની બાંયધરી આપે છે.
મહાત્મા ગાંધી રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી યોજના માગ આધારિત યોજના છે.
ચાલુ નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન લાભાર્થીઓની માગ મુજબ અત્યાર સુધીમાં 240 કરોડથી વધુ માનવ દિન જનરેટ થયા છે.
વેતન અને સામગ્રી માટે ભંડોળ છોડવું એ સતત પ્રક્રિયા છે. બજેટ અંદાજ મુજબ પાછલા નાણાકીય વર્ષની સરખામણીમાં ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટે ભંડોળની ફાળવણીમાં 18% થી વધુનો વધારો થયો છે. વર્તમાન નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન અત્યાર સુધીમાં રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં યોજનાના અમલીકરણ માટે રૂ.68,568 કરોડથી વધુ ભંડોળ મુક્ત કરવામાં આવ્યું છે.
જ્યારે પણ, વધારાના ભંડોળની જરૂર હોય, ત્યારે નાણાં મંત્રાલયને ભંડોળ પૂરું પાડવા વિનંતી કરવામાં આવે છે. પાછલા નાણાકીય વર્ષમાં, નાણા મંત્રાલયે BE કરતાં વધુ અને તેથી વધુ યોજના માટે રૂ. 50,000 કરોડના વધારાના ભંડોળની ફાળવણી કરી હતી.
તાજેતરમાં, નાણાં મંત્રાલયે વચગાળાના પગલા તરીકે મહાત્મા ગાંધી NREGA માટે રૂ. 10,000 કરોડના વધારાના ભંડોળની ફાળવણી કરી છે. વધુમાં, સુધારેલા અંદાજ સ્તર દરમિયાન માગના મૂલ્યાંકન પર ફાળવણી કરવામાં આવી શકે છે.
કેન્દ્ર સરકાર તેમજ રાજ્ય સરકારો માટે લાગુ પડતા અધિનિયમ અને માર્ગદર્શિકાની જોગવાઈઓ અનુસાર, યોજનાના યોગ્ય અમલીકરણ માટે વેતન અને સામગ્રીની ચૂકવણી માટે ભંડોળ મુક્ત કરવા માટે ભારત સરકાર પ્રતિબદ્ધ છે.
SD/GP/JD
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો : @PIBAhmedabad /pibahmedabad1964 /pibahmedabad pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 172
પ્રધાનમંત્રીનું કાર્યાલય
બેડમિંટન ખેલાડી શ્રી નંદુ નાટેકરના નિધન અંગે પ્રધાનમંત્રીએ શોક વ્યક્ત કર્યો
પ્રધાનમંત્રી, શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ બેડમિંટન ખેલાડી શ્રી નંદુ નાટેકરના નિધન પર શોક વ્યક્ત કર્યો છે.
એક ટ્વીટમાં પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું, "શ્રી નંદુ નાટેકરનું ભારતના રમતગમતના ઈતિહાસમાં વિશેષ સ્થાન છે. તે બેડમિંટન ખેલાડી અને મહાન માર્ગદર્શક હતા. તેમની સફળતા ઉભરતા એથ્લેટ્સને પ્રોત્સાહિત કરે છે. તેમના નિધનથી દુ:ખ થયું છે. આ દુઃખદ ક્ષણે મારી સંવેદના તેમના પરિવાર અને મિત્રો સાથે છે. ઓમ શાંતિ."
SD/GP
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો : @PIBAhmedabad /pibahmedabad1964 /pibahmedabad pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com
(
વિદ્યુત મંત્રાલય
પ્રધાનમંત્રીની લાઇટ બંધ કરવાની અપીલને “જબરદસ્ત પ્રતિસાદ” મળ્યો – કેન્દ્રીય વીજ મંત્રી
કેન્દ્રીય ઊર્જા મંત્રી શ્રી આર કે સિંહે જણાવ્યું છે કે, કોવિડ-19 સામેની લડાઈમાં રાષ્ટ્રવ્યાપી એકતા પ્રદર્શિત કરવા માટે લાઇટ બંધ કરીને દીવા પ્રકટાવીને પ્રકાશ પાથરવાની પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની અપીલને વ્યાપક જનસમર્થન મળ્યું છે. શ્રી સિંહે 05.04.2020નાં રોજ રાતે લાઇટ બંધ થઈ જવા દરમિયાન પાવર ગ્રિડ પર થનારી અસરનું સંચાલન કરવા વ્યક્તિગત રીતે નજર રાખવા નેશનલ પાવર મોનિટરિંગ સેન્ટરમાં ગયા હતા. આ દરમિયાન તેમના પરિવારનાં સભ્ય તમામ માટે આશા અને સકારાત્મકતાનો દીવો પ્રકટાવી રહ્યાં હતાં.
એક ટ્વીટમાં શ્રી સિંહે કહ્યું હતું કે, લાઇટ બંધ થઈ એ દરમિયાન વીજળીની માગ રાતે 8.40થી 21.09 સુધી 117300 મેગાવોટથી ઘટીને 85300 મેગાવોટ થઈ ગઈ હતી. આ રીતે થોડી મિનિટોમાં વીજળીની માગમાં 32,000 મેગાવોટનો ઘટાડો થયો હતો, પણ પછી તરત એની માગમાં વધારો થવા લાગ્યો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, આ દરમિયાન વીજળીની આવૃત્તિ અને વોલ્ટેજને 49.7થી 50.26 હર્ટ્ઝ વચ્ચે સામાન્ય બેન્ડની અંતર જાળવી રાખવામાં આવ્યાં હતાં, જેનો અર્થ એ છે કે, વોલ્ટેજ સ્થિર રાખવામાં આવ્યો હતો. થોડી મિનિટોમાં વીજળીની રાષ્ટ્રીય માગમાં 32000 મેગાવોટનો ઘટાડો પ્રધાનમંત્રીની અપીલ પર રાષ્ટ્રની એક વ્યાપક પ્રતિક્રિયા હતી.
લાઇટ બંધ કરીને દીવા પ્રકટાવવાના કાર્યક્રમને સફળ બનાવવા માટે એક ટીમ સ્વરૂપે કામ કરવા માટે શ્રી સિંહે તમામ દેશવાસીઓ સહિત રાષ્ટ્રીય વીજળી વ્યવસ્થાની પણ પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે દેશના નાગરિકોને પ્રધાનમંત્રીની અપીલ પર રાતે 9 વાગ્યાથી 9 મિનિટ સુધી લાઇટ બંધ કરીને પ્રકાશ કરવાની પોતાની ભૂમિકા સફળતાપૂર્વક અદા કરવા માટે હાર્દિક અભિનંદન આપ્યાં હતાં. તેમણે રાષ્ટ્રીય ગ્રિડ વ્યવસ્થાપક પોસોકા અને વીજળી ઉત્પાદક કંપનીઓ – એનટીપીસી, એનએચપીસી, ટીએચડીસી, એનઈઈપીસીઓ, એસજેવીએનએલ, બીબીએમબીએ અને પીજીસીઆઈએલ, એમના અધિકારીઓ અને રાજ્ય વીજળી વિભાગોના ઇજનેરોની પણ પ્રશંસા કરી હતી.
તેમણે કહ્યું હતું કે, “આપણે તમામ અને આખો દેશ કોરોના વાયરસ સામેની લડાઈમાં પ્રધાનમંત્રીની સાથે ઊભો છે.”
RP
પ્રધાનમંત્રીનું કાર્યાલય
પ્રધાનમંત્રીની લોકસભામાં નારી શક્તિ વંદન અધિનિયમ પર ટિપ્પણીનો મૂળપાઠ
આદરણીય અધ્યક્ષ,
મને બોલવાની અને મને સમય આપવા બદલ હું આપનો ખૂબ આભારી છું.
આદરણીય અધ્યક્ષ,
મારે ફક્ત 2-4 મિનિટ લેવી છે. ગઈ કાલે ભારતની સંસદીય સફરની સોનેરી ક્ષણ હતી. અને આ ગૃહના તમામ સભ્યો, પક્ષના તમામ સભ્યો, પક્ષના તમામ નેતાઓ તે સુવર્ણ ક્ષણના હકદાર છે. ગૃહમાં હોય કે ગૃહની બહાર, તેઓ સમાન હકદાર છે. અને તેથી આજે તમારા દ્વારા હું આ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લઈ રહ્યો છું અને દેશની માતૃશક્તિમાં એક નવી ઉર્જાનો સંચાર કરી રહ્યો છું, ગઈકાલનો આ નિર્ણય અને આજે રાજ્યસભા પછી જ્યારે આપણે છેલ્લું પગલું પૂર્ણ કરીશું, ત્યારે દેશની માતૃશક્તિનો મૂડ બદલાઈ જશે. મને લાગે છે કે જે વિશ્વાસ પેદા થશે તે એક અકલ્પનીય, અનન્ય શક્તિ તરીકે ઉભરી આવશે જે દેશને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે. અને આ પવિત્ર કાર્યને આગળ ધપાવવામાં તમે બધાએ આપેલા યોગદાન, સમર્થન અને અર્થપૂર્ણ ચર્ચાઓ માટે, ગૃહના નેતા તરીકે, હું આજે તમારા બધાને હૃદયપૂર્વક અને સાચા હૃદયથી આદરપૂર્વક અભિવાદન કરવા ઉભો છું. હું આપનો આભાર માનવા ઉભો છું.
નમસ્તે.
CB/GP/NP
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો : @PIBAhmedabad /pibahmedabad1964 /pibahmedabad pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com
(
PIB Headquarters
કોવિડ-19 વિશે PIBનું દૈનિક બુલેટીન
કોવિડ-19 વિશે PIBનું દૈનિક બુલેટીન
- ભારતે સાજા થવાની વધતી સંખ્યાના વલણને જાળવી રાખ્યો છે
- સતત પાંચમા દિવસે સાજા થયેલા કેસની સંખ્યા નવા કેસ કરતા વધુ
- સાજા થવાનો દર સતત વધી રહ્યો છે, 81%ને પાર
- 14 રાજ્યો / કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ભારતની કુલ સરેરાશ કરતાં વધુ ટીપીએમ અને ઓછો પોઝિટીવીટી દર
- 10 રાજ્યો / કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં 74% નવા કેસ કેન્દ્રિત છે

Press Information Bureau
Ministry of Information and Broadcasting
Government of India
ભારતે સાજા થવાની વધતી સંખ્યાના વલણને જાળવી રાખ્યો છે, સતત પાંચમા દિવસે સાજા થયેલા કેસની સંખ્યા નવા કેસ કરતા વધુ, સાજા થવાનો દર સતત વધી રહ્યો છે, 81%ને પાર
વધુ વિગતો માટે: https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1658061
કોવિડ-19 અંગે અપડેટ્સ, 14 રાજ્યો / કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ભારતની કુલ સરેરાશ કરતાં વધુ ટીપીએમ અને ઓછો પોઝિટીવીટી દર, 10 રાજ્યો / કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં 74% નવા કેસ કેન્દ્રિત છે
વધુ વિગતો માટે: https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1658165
સ્ટાર્ટ અપ્સ પર કોવિડ -19ની અસર
વધુ વિગતો માટે: https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1658139
કોવિડ -19 કટોકટી દરમિયાન અનાજનું વિતરણ
વધુ વિગતો માટે: https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1658095
ડૉ. હર્ષ વર્ધને આયુષ્માન ભારત - પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજનાની 2જી વર્ષગાંઠ નિમત્તે આરોગ્ય મંથનની અધ્યક્ષતા કરી
વધુ વિગતો માટે: https://pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1657981
ઔદ્યોગિક વિકાસ દરને વેગ આપવાનાં પગલાં
વધુ વિગતો માટે: https://pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1658136
સંસદે ઐતિહાસિક “પરિવર્તનકારક” શ્રમ કાયદાઓનો અમલ કરવાનો માર્ગ મોકળો કરવા ત્રણ શ્રમ સંહિતાઓને મંજૂરી આપી
વધુ વિગતો માટે: https://pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1658197
લોકડાઉન દરમિયાન આવશ્યક ચીજવસ્તુઓનો પુરવઠો જાળવી રાખવો
વધુ વિગતો માટે: https://pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1658098
FACTCHECK
(Visitor Counter : 153
વેપાર અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય
ભારત સરકારે નેશનલ હળદર બોર્ડની સ્થાપનાની સૂચના આપી
નિકાસ વધારવા માટે, હળદરની જાગૃતિ અને વપરાશ વધારવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે નવા બજારો વિકસાવવા માટે રાષ્ટ્રીય હળદર બોર્ડ
નવા ઉત્પાદનોમાં સંશોધન અને વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા અને મૂલ્યવર્ધિત હળદરના ઉત્પાદનો માટે અમારા પરંપરાગત જ્ઞાન પર વિકાસ માટેનું બોર્ડ
ભારતમાંથી હળદરની નિકાસ વર્ષ 2030 સુધીમાં વધીને 1 બિલિયન અમેરિકન ડોલર થવાની અપેક્ષા
ભારત સરકારે આજે નેશનલ હળદર બોર્ડની રચનાને નોટિફાઇ કરી છે. રાષ્ટ્રીય હળદર બોર્ડ દેશમાં હળદર અને હળદરના ઉત્પાદનોના વિકાસ અને વૃદ્ધિ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.
રાષ્ટ્રીય હળદર બોર્ડ હળદર સાથે સંબંધિત બાબતોમાં નેતૃત્વ પ્રદાન કરશે, પ્રયાસોમાં વધારો કરશે તથા હળદર ક્ષેત્રનાં વિકાસ અને વૃદ્ધિમાં મસાલા બોર્ડ અને અન્ય સરકારી સંસ્થાઓ સાથે વધારે સંકલનની સુવિધા આપશે.
હળદરના સ્વાસ્થ્ય અને સુખાકારીના લાભો પર વિશ્વભરમાં નોંધપાત્ર સંભવિતતા અને રુચિ છે, જેનો બોર્ડ જાગૃતિ અને વપરાશ વધારવા, નિકાસ વધારવા, નવા ઉત્પાદનોમાં સંશોધન અને વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા, અને મૂલ્યવર્ધિત હળદર ઉત્પાદનો માટે અમારા પરંપરાગત જ્ઞાન પર વિકાસ કરવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે નવા બજારો વિકસાવવા માટે લાભ આપશે. તે ખાસ કરીને ક્ષમતા નિર્માણ અને હળદર ઉત્પાદકોના કૌશલ્ય વિકાસ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે, જેથી મૂલ્ય સંવર્ધનથી વધુ લાભ મેળવી શકાય. બોર્ડ ગુણવત્તા અને ખાદ્ય સુરક્ષાના ધોરણોને પણ પ્રોત્સાહન આપશે અને આવા ધોરણોનું પાલન કરશે. હળદરની માનવતા માટેની સંપૂર્ણ સંભાવનાને વધુ સુરક્ષિત રાખવા અને ઉપયોગી રીતે તેનો ઉપયોગ કરવા માટે પણ બોર્ડ પગલાં લેશે.
બોર્ડની પ્રવૃત્તિઓ હળદર ઉત્પાદકોની વધુ સારી સુખાકારી અને સમૃદ્ધિમાં ફાળો આપશે, જે આ ક્ષેત્ર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે અને ખેતરોની નજીક મોટા મૂલ્ય સંવર્ધન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે, જે ઉત્પાદકોને તેમના ઉત્પાદન માટે વધુ સારી અનુભૂતિ પ્રદાન કરશે. સંશોધન, બજાર વિકાસ, વપરાશમાં વધારો અને મૂલ્ય સંવર્ધનમાં બોર્ડની પ્રવૃત્તિઓ એ પણ સુનિશ્ચિત કરશે કે આપણા ઉત્પાદકો અને પ્રોસેસર્સ ઉચ્ચ ગુણવત્તાયુક્ત હળદર અને હળદર ઉત્પાદનોના નિકાસકારો તરીકે વૈશ્વિક બજારોમાં તેમનું અગ્રણી સ્થાન જાળવી રાખશે.
આ બોર્ડમાં કેન્દ્ર સરકાર, આયુષ મંત્રાલયના સભ્યો, કેન્દ્ર સરકારના ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ, વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ વિભાગો, ત્રણ રાજ્યોના રાજ્ય સરકારના વરિષ્ઠ પ્રતિનિધિઓ , સંશોધન સાથે સંકળાયેલી પસંદગીની રાષ્ટ્રીય/રાજ્ય સંસ્થાઓ, હળદરના ખેડૂતો અને નિકાસકારોના પ્રતિનિધિઓ અને વાણિજ્ય વિભાગ દ્વારા નિયુક્ત સચિવની નિમણૂક કરવાની રહેશે.
ભારત વિશ્વમાં હળદરનો સૌથી મોટો ઉત્પાદક, ઉપભોક્તા અને નિકાસકાર દેશ છે. વર્ષ 2022-23માં, ભારતમાં 3.24 લાખ હેક્ટર વિસ્તારમાં હળદરની ખેતી કરવામાં આવી હતી, જેમાં 11.61 લાખ ટન  ઉત્પાદન થયું હતું. ભારતમાં હળદરની ૩૦થી વધુ જાતો ઉગાડવામાં આવે છે અને તે દેશના ૨૦ થી વધુ રાજ્યોમાં ઉગાડવામાં આવે છે. હળદરના સૌથી વધુ ઉત્પાદક રાજ્યોમાં મહારાષ્ટ્ર, તેલંગાણા, કર્ણાટક અને તમિલનાડુનો સમાવેશ થાય છે.
હળદરના વિશ્વ વેપારમાં ભારતનો હિસ્સો 62 ટકાથી વધુ છે. વર્ષ 2022-23 દરમિયાન 207.45 મિલિયન ડોલરની કિંમતની 1.534 લાખ ટન હળદર અને હળદરના ઉત્પાદનોની નિકાસ 380થી વધુ નિકાસકારોએ કરી હતી ભારતીય હળદરના અગ્રણી નિકાસ બજારોમાં બાંગ્લાદેશ, યુએઈ, યુએસએ અને મલેશિયાનો સમાવેશ થાય છે. બોર્ડની કેન્દ્રિત પ્રવૃત્તિઓ સાથે, એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે હળદરની નિકાસ 2030 સુધીમાં 1 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી જશે.
CB/GP/JD
(Visitor Counter : 121
સ્વાસ્થ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય
ભારતે બાળ મૃત્યુદર ઘટાડવામાં નોંધપાત્ર સીમાચિહ્નો હાંસલ કર્યા
સતત નીચે તરફના વલણને પગલે, IMR, U5MR અને NMR વધુ ઘટ્યા
માનનીય પ્રધાનમંત્રી શ્રીના નેતૃત્વમાં ભારત બાળ મૃત્યુદરના SDG 2030 લક્ષ્યાંકોને કેન્દ્રિત હસ્તક્ષેપ, મજબૂત કેન્દ્ર-રાજ્ય ભાગીદારી અને આરોગ્ય કર્મચારીઓના સમર્પણ સાથે પૂર્ણ કરવા માટે તૈયાર છે: ડૉ.મનસુખ માંડવિયા
એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપમાં, ભારતે બાળ મૃત્યુદરમાં વધુ ઘટાડો કરવામાં સીમાચિહ્નરૂપ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. રજિસ્ટ્રાર જનરલ ઓફ ઈન્ડિયા  દ્વારા 22મી સપ્ટેમ્બર 2022ના રોજ બહાર પાડવામાં આવેલ સેમ્પલ રજિસ્ટ્રેશન સિસ્ટમ  સ્ટેટિસ્ટિકલ રિપોર્ટ 2020 મુજબ, દેશ ટકાઉ વિકાસ લક્ષ્યો  હાંસલ કરવા માટે 2014થી IMR, U5MR અને NMR માં પ્રગતિશીલ ઘટાડાનું 2030 સુધીનું લક્ષ્ય જોઈ રહ્યો છે.
કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રી, ડૉ. મનસુખ માંડવિયાએ આ સિદ્ધિ બદલ રાષ્ટ્રને અભિનંદન પાઠવ્યા હતા અને બાળ મૃત્યુદર ઘટાડવા માટે અવિરતપણે કામ કરવા બદલ તમામ આરોગ્ય કર્મચારીઓ, સંભાળ રાખનારાઓ અને સમુદાયના સભ્યોનો આભાર માન્યો હતો. “2014 થી સતત ઘટાડો થયો છે, જે SRS 2020 દ્વારા જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. ભારત માનનીય પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીજીના નેતૃત્વ હેઠળ બાળ મૃત્યુદરના 2030 SDG લક્ષ્યોને કેન્દ્રિત હસ્તક્ષેપ, મજબૂત કેન્દ્ર-રાજ્ય ભાગીદારી અને તમામ આરોગ્ય કર્મચારીઓના સમર્પણ સાથે પૂર્ણ કરવા માટે તૈયાર છે.,” તેમણે જણાવ્યું હતું.
|
|
સંકેતક
|
|
SRS 2014
|
|
SRS 2019
|
|
SRS 2020
|
|
ક્રૂડ બર્થ રેટ 
|
|
21.0
|
|
19.7
|
|
19.5
|
|
કુલ પ્રજનન દર
|
|
2.3
|
|
2.1
|
|
2.0
|
|
પ્રારંભિક નવજાત મૃત્યુ દર  – 0-7 દિવસ
|
|
20
|
|
16
|
|
15
|
|
નવજાત મૃત્યુ દર 
|
|
26
|
|
22
|
|
20
|
|
શિશુ મૃત્યુ દર 
|
|
39
|
|
30
|
|
28
|
|
5 હેઠળ મૃત્યુ દર 
|
|
45
|
|
35
|
|
32
સતત નીચે તરફના વલણને પગલે, IMR, U5MR અને NMRમાં વધુ ઘટાડો થયો છે:
• દેશ માટે 5 મૃત્યુદર અંતર્ગત  એ 2019થી 3 પોઈન્ટ નો નોંધપાત્ર ઘટાડો દર્શાવ્યો છે . તે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 36થી શહેરી વિસ્તારોમાં 21 સુધી બદલાય છે.
• સ્ત્રી માટે U5MR પુરૂષ  કરતાં વધારે  છે. સમાન સમયગાળા દરમિયાન પુરૂષ U5MR માં 4 પોઈન્ટ અને મહિલા U5MRમાં 3 પોઈન્ટ્સનો ઘટાડો થયો છે.
o U5MRનો સૌથી વધુ ઘટાડો ઉત્તર પ્રદેશ  અને કર્ણાટક  રાજ્યમાં જોવા મળે છે.
• શિશુ મૃત્યુ દર  પણ 2019માં 30 પ્રતિ 1000 જીવંત જન્મોથી 2020માં 2-પોઈન્ટ ઘટીને 28 થયો છે .
o ગ્રામીણ-શહેરી તફાવત ઘટીને 12 પોઈન્ટ  થઈ ગયો છે.
o 2020માં કોઈ લિંગ તફાવત જોવા મળ્યો નથી .
• નિયોનેટલ મૃત્યુ દર પણ 2019માં 22 પોઈન્ટ્સનો ઘટાડો થયો છે જે 2019માં 22 પ્રતિ 1000 જીવિત જન્મે 2020માં 20 થયો છે . તે શહેરી વિસ્તારોમાં 12થી ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 23 છે.
SRS 2020 રિપોર્ટ મુજબ,
• છ  રાજ્યો/ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ પહેલેથી જ NMR  SDG લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરી લીધું છે: કેરળ , દિલ્હી , તમિલનાડુ , મહારાષ્ટ્ર , જમ્મુ અને કાશ્મીર  અને પંજાબ .
o અગિયાર  રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ 2030 સુધીમાં U5MR  નો SDG લક્ષ્યાંક પ્રાપ્ત કરી લીધો છે: કેરળ , તમિલનાડુ , દિલ્હી , મહારાષ્ટ્ર , J&K , કર્ણાટક , પંજાબ , પશ્ચિમ બંગાળ , તેલંગાણા , ગુજરાત , અને હિમાચલ પ્રદેશ .
YP/GP/JD
(Visitor Counter : 525
પ્રધાનમંત્રીનું કાર્યાલય
પ્રધાનમંત્રીએ કોલકાતામાં હુગલી નદીની નીચે મેટ્રો ટ્રાયલ ચલાવવા પર ખુશી વ્યક્ત કરી
પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ કોલકાતામાં હુગલી નદીની નીચે મેટ્રો ટ્રાયલ ચલાવવા પર ખુશી વ્યક્ત કરી હતી.
કેન્દ્રીય રેલવે મંત્રી શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવના ટ્વીટના જવાબમાં, પ્રધાનમંત્રીએ ટ્વીટ કર્યું;
"કોલકાતા માટે સારા સમાચાર અને ભારતમાં જાહેર પરિવહન માટે પ્રોત્સાહક વલણ."
YP/GP/NP
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો : @PIBAhmedabad /pibahmedabad1964 /pibahmedabad pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com
(
સ્વાસ્થ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય
રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોવિડ-19 રસીની ઉપલબ્ધતા અંગે અપડેટ
રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને 203.51 કરોડથી વધુ રસીના ડોઝ પૂરા પાડવામાં આવ્યા
રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને ખાનગી હોસ્પિટલો પાસે હજી 3.10 કરોડથી વધુ ડોઝ ઉપલબ્ધ છે
કેન્દ્ર સરકાર સમગ્ર દેશમાં COVID-19 રસીકરણની ગતિને વેગ આપવા અને વિસ્તરણ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. રાષ્ટ્રવ્યાપી COVID-19 રસીકરણ 16મી જાન્યુઆરી 2021ના રોજ શરૂ થયું. COVID-19 રસીકરણના સાર્વત્રિકકરણનો નવો તબક્કો 21મી જૂન 2021થી શરૂ થયો. વધુ રસીઓની ઉપલબ્ધતા, રાજ્યોમાં રસીની આગોતરી દૃશ્યતા અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ઉપલબ્ધતા દ્વારા રસીકરણ અભિયાનને વેગ આપવામાં આવ્યો છે. તેમના દ્વારા બહેતર આયોજનને સક્ષમ કરવું, અને રસીની સપ્લાય ચેઇનને સુવ્યવસ્થિત કરવી.
દેશવ્યાપી રસીકરણ અભિયાનના ભાગ રૂપે, ભારત સરકાર રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને વિના મૂલ્યે કોવિડ-19 રસી આપીને સમર્થન આપી રહી છે. કોવિડ-19 રસીકરણ અભિયાનના સાર્વત્રિકરણના નવા તબક્કામાં, કેન્દ્ર સરકાર દેશમાં રસી ઉત્પાદકો દ્વારા ઉત્પાદિત 75% રસી રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત કેન્દ્રોને  પહોંચાડશે અને સપ્લાય કરશે.
|
|
રસીના ડોઝ
|
|

|
|
પુરવઠો
|
|
2,03,51,10,225
|
|
બાકી ઉપલબ્ધ
|
|
3,10,43,180
ભારત સરકારે બધા જ પ્રકારના સ્ત્રોતો દ્વારારાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને 203.51 કરોડ  થી વધુ રસી પૂરી પાડી છે.
હાલમાં, કોવિડ-19 રસીના 3.10 કરોડ  થી વધુ ડોઝ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને ખાનગી હોસ્પિટલોમાં બાકી છે, જેનું સંચાલન કરવામાં આવશે.
YP/GP/NP
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો : @PIBAhmedabad /pibahmedabad1964 /pibahmedabad pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com
(Visitor Counter : 123
પ્રધાનમંત્રીનું કાર્યાલય
પ્રધાનમંત્રીના અગ્ર સચિવે ભારત મંડપમ્માં ભારતનાં જી-20 પ્રમુખપદ પર સંકલન સમિતિની સાતમી બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી
9 અને 10 સપ્ટેમ્બરના રોજ નવી દિલ્હીમાં યોજાનારી જી-20 સમિટ માટે નક્કર અને લોજિસ્ટિક વ્યવસ્થાઓની પ્રગતિની સમીક્ષા કરી
આ સમિટ માટે 3200થી વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય અને સ્થાનિક મીડિયા કર્મીઓએ નોંધણી કરાવી
ભારતના પ્રધાનમંત્રીના અગ્ર સચિવ ડૉ. પી કે મિશ્રાએ આજે નવી દિલ્હીનાં પ્રગતિ મેદાન સ્થિત ભારત મંડપમ્ ખાતે ભારતનાં જી20 પ્રમુખપદ પર સંકલન સમિતિની સાતમી બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી હતી. આ બેઠકમાં નક્કર તેમજ લોજિસ્ટિક પાસાઓમાં સમિટની સજ્જતાને આવરી લેવામાં આવી હતી. શેરપા અને ફાઇનાન્સ બંને ટ્રેક પર પ્રગતિ અને પરિણામોની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી.
શેરપા , સચિવ  અને સચિવ  દ્વારા આ અંગે પ્રેઝન્ટેશન્સ રજૂ કરાયાં હતાં. ગ્રીન ડેવલપમેન્ટ, સતત વિકાસ લક્ષ્યાંકો ને વેગ આપવા, મજબૂત સ્થાયી સંતુલિત અને સર્વસમાવેશક વૃદ્ધિ, ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, લૈંગિક સમાનતા અને બહુપક્ષીય સંસ્થાઓમાં સુધારા સહિત ભારતીય પ્રમુખપદની પ્રાથમિકતાઓ પર ચર્ચા થઈ હતી.
શેરપા એ માહિતી આપી હતી કે, અત્યાર સુધીમાં મંત્રીમંડળીય સ્તરે 13 સહિત કુલ 185 બેઠકો સંપન્ન થઈ છે, જેમાં દેશનાં લગભગ તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોને આવરી લેવામાં આવ્યાં છે. તેમાં ઉમેરવામાં આવ્યું હતું કે, પરિણામના 12 દસ્તાવેજો ઉપરાંત, સર્વસંમતિ સાથે અન્ય 12 ડિલિવરેબલ્સ અપનાવવામાં આવ્યા છે.
સચિવ એ માહિતી આપી હતી કે ફાઇનાન્સ ટ્રેકમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરવામાં આવી છે, જેમાં ક્રિપ્ટો એસેટ્સ એજન્ડા, નાણાકીય સર્વસમાવેશકતા, આબોહવા ફાઇનાન્સને એકઠું કરવું અને એસડીજી માટે નાણાંવ્યવસ્થને સક્ષમ બનાવવાનું સામેલ છે.
સચિવ એ મીડિયા સેન્ટરની સ્થાપના અને મીડિયા એક્રેડિટેશન જેવી મીડિયાની વ્યવસ્થા વિશે માહિતી આપી હતી. અત્યાર સુધીમાં 3200થી વધુ મીડિયા કર્મીઓએ આ સમિટ માટે રજિસ્ટ્રેશન કરાવ્યું છે, જેમાં 1800 વિદેશી અને 1200થી વધુ સ્થાનિક મીડિયાનો સમાવેશ થાય છે. વિદેશી તેમજ સ્થાનિક બંને માધ્યમોની સુવિધા માટે પૂરતી વ્યવસ્થા કરવામાં આવી રહી છે, એમ જણાવવામાં આવ્યું હતું.
મુખ્ય સચિવે લોજિસ્ટિક અને સુરક્ષા પાસાઓને લગતા ભૂતકાળના નિર્ણયોનાં અમલીકરણની પણ સમીક્ષા કરી હતી. કમિશનર  સહિત દિલ્હી સરકાર અને સુરક્ષા અધિકારીઓએ મુલાકાતી મહાનુભાવોની યજમાની માટે લેવામાં આવેલાં પગલાં, ટ્રાફિક વ્યવસ્થાપન, એરપોર્ટ અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા માટેની યોજનાઓ અને લીડર્સ સમિટ પૂર્વે દિલ્હી એનસીઆરમાં હાથ ધરવામાં આવેલા બ્યુટિફિકેશન અભિયાન વિશે માહિતી આપી હતી. આવતા મહિને જી-20 લીડર્સ સમિટનાં આયોજનમાં હાંસલ થયેલી સકારાત્મક પ્રગતિની નોંધ લઈને અગ્ર સચિવે તમામ સંબંધિતોને આગામી કેટલાક દિવસોમાં તમામ વ્યવસ્થાઓ પૂર્ણ કરવા સૂચના આપી હતી, જેથી રિહર્સલ શરૂ થઈ શકે.
શ્રી મિશ્રાએ સમયસર અને પર્યાપ્ત તૈયારીઓ સુનિશ્ચિત કરવામાં સરકારના સંપૂર્ણ અભિગમ અને કામગીરીનાં સતત મહત્ત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે ધ્યાન દોર્યું હતું કે, સમિટને આડે એક મહિનાનો સમય બાકી છે, ત્યારે હવે ચોકસાઈ સાથે લાસ્ટ માઇલ ડિલિવરીનો સમય આવી ગયો છે. તેમણે કહ્યું કે, વિગતવાર એસઓપી વિકસિત થવી જોઈએ અને સરળ અમલ માટે અધિકારીઓને વિશિષ્ટ ફરજો સોંપવી જોઈએ. પ્રધાનમંત્રીનાં માર્ગદર્શન હેઠળ દેશભરના યુવા અધિકારીઓને સમિટનાં આયોજનમાંથી ભાગ લેવાની અને શીખવાની તક આપવામાં આવી રહી છે.
આ બેઠકમાં દિલ્હીના ઉપરાજ્યપાલ, કૅબિનેટ સચિવ અને સંબંધિત મંત્રાલયો/વિભાગોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ પણ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
CB/GP/JD
(
લઘુમતિ બાબતોનું મંત્રાલય
શ્રી મુખ્તાર અબ્બાસ નકવીએ 300 હજ યાત્રિઓના પહેલા જૂથને ઈન્દિરા ગાંધી આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથકના હજ ટર્મિનલથી રવાના કર્યું
નવી દિલ્હી, 24-07-2017
દેશની સલામતી, સુરક્ષા અને સમૃદ્ધિની પ્રાર્થના સાથે આજે સવારે કેન્દ્રીય લઘુમતિ બાબતોના રાજ્યમંત્રી  તેમજ સંસદીય કાર્ય રાજ્યમંત્રી શ્રી મુખ્તાર અબ્બાસ નકવીએ હજ-2017 માટે 300 હજ યાત્રિઓના પહેલા જૂથને ઈન્દિરા ગાંધી આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથકના હજ ટર્મિનલથી રવાના કર્યું.
શ્રી નકવીએ હજ યાત્રિઓને શુભેચ્છા પાઠવી. શ્રી નકવીએ કહ્યું કે આ વખતે લઘુમતિ મંત્રાલયે હજ કમિટિ ઑફ ઈન્ડિયા તેમજ અન્ય સંબંધિત એજન્સીઓની સાથે મળીને હજ-2017ની તૈયારીઓ સમય પહેલા જ પૂર્ણ કરી લીધી હતી જેથી હજ યાત્રાને સરળ – સુગમ બનાવી શકાય.
શ્રી નકવીએ કહ્યુ કે નવી હજ નીતિ – 2017 ઝડપથી તૈયાર કરાવાશે અને આવતા વર્ષ થી હજ આ નવી પોલિસી અનુસાર આયોજિત કરાશે. શ્રી નકવીએ કહ્યું કે હજ નીતિ-2018 નક્કી કરવા માટે ઉચ્ચ સ્તરીય કમિટી પોતાનો રિપોર્ટ ઝડપથી સોંપી દેશે. નવી હજ પોલિસીનો ઉદ્દેશ હજની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયાને સરળ અને પારદર્શી બનાવવાનો છે. આ નવી પોલિસીમાં હજ યાત્રિઓ માટે વિવિધ સુવિધાઓનો પૂરો ખ્યાલ રખાશે. સમુદ્રી માર્ગથી પણ હજ યાત્રાને ફરીથી શરૂ કરવાનો આ નવી હજ પોલિસીમાં સમાવેશ છે.
હજ યાત્રિઓને મુંબઈથી સમુદ્રી માર્ગ દ્વારા જેદ્દા જવાની પરંપરા 1996 થી રોકાઈ ગઈ હતી. હજ યાત્રિઓને જહાજ  થી મોકલવા પર યાત્રા સંબંધી ખર્ચ લગભગ અડધો થઈ જશે. નવી ટેકનીક તેમજ સુવિધાઓથી યુક્ત પાણીનું જહાજ એક સમયમાં ચાર થી પાંચ હજાર લોકોને લઈ જવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. મુંબઈ અને જેદ્દાની વચ્ચે 2,300 નૉટિકલ માઈલની એક તરફનું અંતર માત્ર બે-ત્રણ દિવસમાં પૂર્ણ કરી શકે છે. જ્યારે પહેલા જૂના જહાજ થી 12 થી 15 દિવસ લાગતા હતા.
હજ-2017 માટે સાઉદી અરબ દ્વારા ક્વોટામાં કરાયેલી વૃદ્ધિ બાદ હજ કમીટી ઑફ ઈન્ડિયાના માધ્યમથી 1,25,025 હાજી હજ યાત્રા પર જશે. જ્યારે 45,000 હજ યાત્રી પ્રાઈવેટ ટૂર ઑપરેટરોના માધ્યમથી હજ પર જશે. આ વર્ષે ભારતમાં 21 કેન્દ્રો થી કુલ 1,70,025 હજ યાત્રી ભારત થી હજ યાત્રા પર જશે.
આ વર્ષે ભારતમાં 21 કેન્દ્રો થી 1 લાખ 70 હજાર થી વધુ હજ યાત્રી હજ પર જઈ રહ્યા છે. દિલ્હી થી 1628 હજયાત્રી હજ પર જઈ રહ્યા છે. આ ઉપરાંત હરિયાણા, ઉત્તરપ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ, પંજાબ, હિમાચલ પ્રદેશ અને ચંદીગઢ થી હાજિઓ મળીને દિલ્હી થી 16,600 હજ યાત્રી હજ પર જઈ રહ્યા છે.
આજે નવી દિલ્હીમાં અલાવા ગોવા, ગુવાહાટી, લખનૌ, મેંગલોર, વારાણસી થી પણ હજ યાત્રી સાઉદી અરબ જઈ રહ્યા છે. જુલાઈ 25ના રોજ શ્રીનગર અને કોલકાતા થી, 27 જુલાઈ થી ગયા થી, 8 ઓગષ્ટ થી રાંચી, કોલકાતા, ભોપાલ અને બેંગ્લોર થી, 10 ઓગષ્ટના રોજ નાગપુર થી, 13 ઓગષ્ટના રોજ અમદાવાદ, ઔરંગાબાદ, ચેન્નાઈ, કોચીન, જયપુર, 14 ઓગષ્ટના રોજ ઈન્દૌર અને હૈદ્રાબાદ થી હજ યાત્રી રવાના થશે.
21 હજ યાત્રા કેન્દ્રોમાં સામેલ છે, દિલ્હી, ગોવા, ગૌહાટી, લખનૌ, મેંગલોર, વારાણસી, શ્રીનગર, કોલાકા, ગયા, રાંચી, ભોપાલ, બેંગ્લોર, મુંબઈ, નાગપુર, અમદાવાદ, ઔરંગાબુદ, ચેન્નઈ, કોચીન, જયપુર, ઈન્દૌર, હૈદ્રાબાદ છે. અમદાવાદ થી 10958, કોચીન થી 11657, લખનૌ થી 12380, મુંબઈ થી 5605, ઔરંગાબાદ થી 2729, બેંગ્લોર થી 4641, ચેન્નઈ થી 3370, ગૌહાટી થી 4483, હૈદ્રાબાદ થી 6273, જયપુર થી 4777, કોલાકાતા થી 10348, લખનૌ થી 12380, મુંબઈ થી 5605, નાગપુર થી 2187, રાંચી થી 3159 હાજી હજ યાત્રા પર જઈ રહ્યા છે.
AP/J.Khunt/GP
(Visitor Counter : 192