ગૃહ મંત્રાલય
કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે આજે દીવમાં પશ્ચિમ ઝોનલ કાઉન્સિલની 25મી બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી હતી.
પ્રાદેશિક પરિષદો એક અથવા વધુ રાજ્યોને અસર કરતા મુદ્દાઓ અથવા કેન્દ્ર અને રાજ્યો વચ્ચેના મુદ્દાઓ પર માળખાગત રીતે ચર્ચા માટે એક મંચ પ્રદાન કરે છે
પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના માર્ગદર્શન હેઠળ છેલ્લાં 8 વર્ષમાં, ઝોનલ કાઉન્સિલ અને તેની સ્ટેન્ડિંગ કમિટીની બેઠકોની સંખ્યામાં ત્રણ ગણો વધારો થયો છે
છેલ્લા 8 વર્ષમાં વિવિધ ઝોનલ કાઉન્સિલની 18 બેઠકો અને તેમની સ્થાયી સમિતિઓની 24 બેઠકો થઈ છે, જ્યારે છેલ્લા 8 વર્ષના સમાન સમયગાળામાં અનુક્રમે માત્ર 6 અને 8 બેઠકો યોજાઈ હતી
25મી વેસ્ટર્ન રિજનલ કાઉન્સિલમાં ચર્ચા કરવામાં આવેલા 30 મુદ્દાઓમાંથી, 27 ઉકેલાઈ ગયા છે અને માત્ર ત્રણ વધુ ચર્ચા માટે બાકી છે.
તે સહકારી સંઘવાદની ભાવનામાં રાષ્ટ્રના સર્વાંગી વિકાસ પ્રત્યે મોદી સરકારના સંકલ્પ અને પ્રતિબદ્ધતાને દર્શાવે છે
પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના માર્ગદર્શન હેઠળ, દેશે સફળતાપૂર્વક કોવિડ-19 રોગચાળા સામે લડત આપી હતી અને પ્રધાનમંત્રીની દૂરંદેશી અને રાજ્યોની સક્રિય ભાગીદારીથી દેશમાં વ્યાપક કોવિડ રસીકરણ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવી રહ્યું છે
પ્રાદેશિક પરિષદો સામાજિક અને આર્થિક વિકાસના મહત્વના મુદ્દાઓ પર રાજ્યો વચ્ચે ચર્ચા અને મંતવ્યોના આદાનપ્રદાન દ્વારા સંકલિત અભિગમ વિકસાવવામાં મદદ કરે છે
ઉપરાંત, ઝોનલ કાઉન્સિલની બેઠકોનો ઉપયોગ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો દ્વારા તેમની શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓ શેર કરવા માટે થવો જોઈએ
કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકાર મંત્રીએ મહિલાઓ અને બાળકો સામેના બળાત્કાર અને જાતીય ગુનાઓની વહેલી તપાસ અને આ કેસોમાં સમયબદ્ધ રીતે કડક સજાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો
શ્રી શાહે કહ્યું કે અધિક પોલીસ મહાનિર્દેશક સ્તરના અધિકારીઓ, જો શક્ય હોય તો મહિલા અધિકારીઓને દરેક રાજ્યના પોલીસ હેડક્વાર્ટરમાં આવા તમામ કેસોની તપાસ પર દેખરેખ રાખવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવે
પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં બેંકિંગ નેટવર્કને વિસ્તારવા માટે આપવામાં આવેલા વિઝન મુજબ, પોસ્ટ વિભાગ વધારાના 20,715 ઈન્ડિયા પોસ્ટ પેમેન્ટ બેંક લાઈવ ટચ પોઈન્ટ્સ રજૂ કરશે જે નિયમિત પોસ્ટલ સેવાઓ ઉપરાંત બેંકિંગ સુવિધાઓ પ્રદાન કરશે
સહકારી બેંકો અને ઈન્ડિયા પોસ્ટ પેમેન્ટ બેંક સહિતની અન્ય બેંકોએ ખાતરી કરવી જોઈએ કે પશ્ચિમ ક્ષેત્રના દરેક બેંક વગરના ગામડાઓને આવતા વર્ષની અંદર 5 કિલોમીટરની અંદર બેંકિંગ સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવે
રાજ્યોએ ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર પ્લેટફોર્મ પર કેન્દ્રીય પ્રાયોજિત યોજનાઓ સિવાયના તમામ રાજ્યોની યોજનાઓનો સમાવેશ કરવો જોઈએ
કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ કહ્યું કે એક વર્ષમાં પશ્ચિમ ક્ષેત્રના તમામ ગામડાઓને મોબાઈલ કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડવાની દિશામાં કામ કરવું જોઈએ.
સામાન્ય સેવા કેન્દ્રો દ્વારા રોકડ જમા કરવાની સુવિધા સમયમર્યાદામાં લંબાવવી જોઈએ અને તમામ બેંકોને પ્લેટફોર્મ સાથે જોડવી જોઈએ અને તેની પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને ત્રિમાસિક ધોરણે સમીક્ષા થવી જોઈએ.
ગુજરાત પાણી પુરવઠા અને ગટર વ્યવસ્થા બોર્ડ દ્વારા દાદરા અને નગર હવેલી અને દમણ અને દીવને પૂરા પાડવામાં આવતા પાણીના દરનો મુદ્દો પણ કાઉન્સિલની બેઠકમાં ઉકેલાયો હતો
કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે આજે દીવમાં પશ્ચિમ ઝોનલ કાઉન્સિલની 25મી બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી હતી. આ બેઠકમાં ગોવા, ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીઓ અને દાદરા અને નગર હવેલી અને દમણ અને દીવના પ્રશાસકો, ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રના વરિષ્ઠ મંત્રીઓ, કેન્દ્રીય ગૃહ સચિવ, પશ્ચિમી ક્ષેત્રના સભ્ય રાજ્યોના મુખ્ય સચિવ, સચિવ, આંતર-રાજ્ય પરિષદ સચિવાલય સહિત કેન્દ્રીય અને રાજ્યોનાં મંત્રાલયો અને વિભાગોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા. દાદરા અને નગર હવેલી અને દમણ અને દીવમાં વેસ્ટર્ન ઝોનલ કાઉન્સિલની બેઠકનું આયોજન પ્રથમ વખત થયું છે.
કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રીએ દેશના સર્વાંગી વિકાસને હાંસલ કરવા માટે 1956માં સ્ટેટ્સ રિઓર્ગેનાઈઝેશન એક્ટ હેઠળ સ્થપાયેલ ઝોનલ કાઉન્સિલનાં મહત્વ પર પ્રકાશ પાડતા સહકારી અને સ્પર્ધાત્મક સંઘવાદનો લાભ લેવાના પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીનાં વિઝનનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે ક્ષેત્રીય પરિષદો એક અથવા એકથી વધુ રાજ્યોને અસર કરતા મુદ્દાઓ અથવા કેન્દ્ર અને રાજ્યો વચ્ચેના મુદ્દાઓ પર સંરચિત રીતે ચર્ચા માટે એક મંચ પ્રદાન કરે છે. તેમણે કહ્યું કે, પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીજીનાં માર્ગદર્શન હેઠળ, દેશે સફળતાપૂર્વક કોવિડ-19 મહામારી સામે લડત આપી છે અને પ્રધાનમંત્રીજીની દૂરંદેશી અને રાજ્યોની સક્રિય ભાગીદારીથી દેશમાં વ્યાપકપણે કોવિડ રસીકરણ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવી રહ્યું છે.
કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ કહ્યું કે હવે રાજ્ય સરકારોના સહયોગથી ગૃહ મંત્રાલયના આંતર-રાજ્ય પરિષદ સચિવાલય દ્વારા વિવિધ ઝોનલ કાઉન્સિલની બેઠકો નિયમિતપણે બોલાવવામાં આવી રહી છે. પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીજીનાં માર્ગદર્શન હેઠળ છેલ્લાં 8 વર્ષમાં, ઝોનલ કાઉન્સિલ અને તેની સ્ટેન્ડિંગ કમિટીઓની બેઠકોની સંખ્યામાં લગભગ ત્રણ ગણો વધારો થયો છે. છેલ્લાં 8 વર્ષમાં, વિવિધ ઝોનલ કાઉન્સિલની 18 બેઠકો અને તેની સ્થાયી સમિતિઓની 24 બેઠકો યોજાઈ છે, જ્યારે આ 8 વર્ષો પહેલાના સમાન સમયગાળામાં અનુક્રમે માત્ર 6 અને 8 બેઠકો યોજાઈ હતી.
પ્રાદેશિક પરિષદોની ભૂમિકાની પ્રશંસા કરતા કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ક્ષેત્રીય પરિષદો સામાજિક અને આર્થિક વિકાસનાં મહત્વના મુદ્દાઓ પર રાજ્યો વચ્ચે ચર્ચા અને વિચારોના આદાનપ્રદાન દ્વારા સંકલિત દૃષ્ટિકોણ વિકસાવવામાં મદદ કરે છે. ઉપરાંત, ઝોનલ કાઉન્સિલની બેઠકોનો ઉપયોગ રાજ્યો અને કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશો દ્વારા તેમની શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓ શેર કરવા માટે થવો જોઈએ. આ માટે, તેમણે સલાહ આપી કે દરેક રાજ્યની સફળતાની વાર્તાઓ અને શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓ ક્ષેત્રના અન્ય રાજ્યો/કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોમાં અપનાવવાની ચર્ચા કરવા માટે ઝોનલ કાઉન્સિલની સ્થાયી સમિતિઓ સમક્ષ મૂકવામાં આવે.
11 જૂન, 2022ના રોજ દીવમાં મળેલી વેસ્ટર્ન ઝોનલ કાઉન્સિલની 25મી બેઠક અને 28 જાન્યુઆરી, 2022ના રોજ પણજીમાં મળેલી સ્થાયી સમિતિની 12મી બેઠકમાં કુલ 36 મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. તેમાંથી છ વિષયોને રાષ્ટ્રીય મહત્વના વિષયો તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા છે અને વિવિધ ઝોનલ કાઉન્સિલની બેઠકોમાં નિયમિતપણે તેની ચર્ચા અને દેખરેખ રાખવામાં આવે છે. આ છે- ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં બૅન્કિંગ સેવાઓમાં સુધારો, મહિલાઓ અને બાળકો સામેના બળાત્કાર અને જાતીય અપરાધોના કેસોની દેખરેખ, આવા કેસો માટે ફાસ્ટ ટ્રેક કૉર્ટનું અમલીકરણ, દરિયામાં દરિયાઈ માછીમારોની ઓળખની ચકાસણી, દરિયામાં મોટા પાયે બચાવ અભિયાન માટે દરિયાકાંઠાના રાજ્યો દ્વારા આકસ્મિક યોજનાનો વિકાસ અને જાહેર પ્રાપ્તિમાં પ્રાધાન્યતા દ્વારા મેક ઇન ઇન્ડિયાને પ્રોત્સાહન આપવું. 25મી વેસ્ટર્ન રિજનલ કાઉન્સિલમાં ચર્ચા કરવામાં આવેલા 30 મુદ્દાઓમાંથી, 27 મુદ્દા ઉકેલાઈ ગયા છે અને માત્ર ત્રણ વિષયો વધુ ચર્ચા માટે બાકી છે. તે સહકારી સંઘવાદની ભાવનામાં રાષ્ટ્રના સર્વાંગી વિકાસ પ્રત્યે મોદી સરકારના સંકલ્પ અને કટિબદ્ધતાને દર્શાવે છે.
કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રીએ મહિલાઓ અને બાળકો સામેના બળાત્કાર અને જાતીય ગુનાઓની વહેલી તપાસ અને આ કેસોમાં સમયબદ્ધ રીતે કડક સજાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. શ્રી શાહે જણાવ્યું હતું કે અધિક પોલીસ મહાનિર્દેશક સ્તરના અધિકારીઓ, જો શક્ય હોય તો, મહિલા અધિકારીને દરેક રાજ્યના પોલીસ હેડ ક્વાર્ટરમાં આવા તમામ કેસોની તપાસ પર દેખરેખ રાખવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવે.
પશ્ચિમ ઝોનલ કાઉન્સિલે તેની ગત બેઠકમાં લીધેલા નિર્ણયો પર લેવાયેલી કાર્યવાહીની પણ સમીક્ષા કરી હતી. કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રીએ દરિયાઈ માછીમારોને ક્યુઆર કોડ આધારિત પીવીસી આધાર કાર્ડ આપવાના મુદ્દે થયેલી પ્રગતિ પર સંતોષ વ્યક્ત કરતા દરિયાકાંઠાના રાજ્યોને એ સુનિશ્ચિત કરવાનો પ્રયાસ કરવાનો આગ્રહ કર્યો હતો કે સ્થળાંતર કરનારા અને મોસમી માછીમારો સહિત 100% દરિયાઈ પ્રવાસીઓ પાસે આધાર કાર્ડ હોવું જોઈએ. જેની ચકાસણી સરળતાથી કરી શકાય. સર્વસમાવેશક સ્થાનિક આકસ્મિક યોજનાની જરૂરિયાત અને સામૂહિક બચાવ કામગીરીમાં તેની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડતા, શ્રી અમિત શાહે દરિયાકાંઠે અસ્તિત્વમાં છે તે માળખાને ઓળખવા અને તેને આપત્તિ શમન યોજનાઓ સાથે એકીકૃત કરવાની સલાહ આપી.
ઝોનલ કાઉન્સિલની બેઠકમાં એ વાતની પણ પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં બૅન્કિંગ નેટવર્કને વિસ્તારવા માટે આપવામાં આવેલાં વિઝન મુજબ, પોસ્ટ વિભાગ વધારાના 20,715 ઈન્ડિયા પોસ્ટ પેમેન્ટ બૅન્ક લાઈવ ટચ પોઈન્ટ શરૂ કરશે. જે નિયમિત ટપાલ સેવાઓ ઉપરાંત બૅન્કિંગ સુવિધાઓ પૂરી પાડશે. સહકારી બૅન્કો અને ઈન્ડિયા પોસ્ટ પેમેન્ટ્સ બૅન્ક સહિતની અન્ય બૅન્કોએ એ સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ કે પશ્ચિમ ક્ષેત્રના દરેક બૅન્ક સુવિધા રહિત ગામને આવતાં વર્ષની અંદર 5 કિલોમીટરની અંદર બૅન્કિંગ સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવે.
સામાજિક સુરક્ષા યોજનાઓનો લાભ લક્ષિત લાભાર્થીઓ સુધી પહોંચે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફરનાં મહત્વ પર ભાર મૂકતા કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રીએ સલાહ આપી કે રાજ્યોને ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર પ્લેટફોર્મ પર કેન્દ્ર પુરસ્કૃત યોજનાઓ ઉપરાંત તમામ રાજ્યોની યોજનાઓનો સમાવેશ કરવો જોઈએ. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ કહ્યું કે એક વર્ષમાં પશ્ચિમ ક્ષેત્રનાં તમામ ગામડાઓને મોબાઈલ કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડવાની દિશામાં કામ કરવું જોઈએ.
કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રીએ એ પણ સલાહ આપી કે સામાન્ય સેવા કેન્દ્રો દ્વારા રોકડ જમા કરવાની સુવિધા સમયબદ્ધ રીતે વધારવામાં આવે અને તમામ બૅન્કોને પ્લેટફોર્મ સાથે જોડવામાં આવે. તેમણે સલાહ આપી કે આના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને તેની ત્રિમાસિક સમીક્ષા થવી જોઈએ.
ગુજરાત પાણી પુરવઠા અને ગટર વ્યવસ્થા બૉર્ડ દ્વારા દાદરા અને નગર હવેલી અને દમણ અને દીવને પૂરા પાડવામાં આવતાં પાણીના દરનો મુદ્દો પણ દીવ ખાતે મળેલી કાઉન્સિલની બેઠકમાં ઉકેલાયો હતો. આ ઉપરાંત, ચર્ચાઓ દ્વારા, રેલવે અને મહારાષ્ટ્ર સરકાર વચ્ચે અકોલા-ખંડવા સેક્શન પર ગેજ કન્વર્ઝન અને બોરતલાવ-ગોંદિયા સેક્શનની નવી ત્રીજી લાઇન પ્રોજેક્ટ જેવા બે મહત્વપૂર્ણ રેલ પ્રોજેક્ટ્સ માટે પેન્ડિંગ વન અને વન્યજીવ મંજૂરીના મુદ્દા પર એક સહમતિ પણ સધાઇ હતી.
ક્ષેત્રીય પરિષદની બેઠકમાં સ્થાયી સમિતિની પહેલથી પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલય દ્વારા વળતરરૂપ વનીકરણને અનામત જંગલો/સંરક્ષિત જંગલો તરીકે વધારવા માટે ઓળખવામાં આવેલી બિન-જંગલ જમીનોની અધિસૂચનાઓ તેના પોર્ટલમાં અપલોડ કરવા માટે એક વિન્ડો સામેલ કરવાની પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી.
SD/GP/JD
(Visitor Counter : 202