પર્યાવરણ અને વન મંત્રાલય
ગાંધીનગરમાં બીજી એન્વાયર્નમેન્ટ એન્ડ ક્લાઈમેટ સસ્ટેનેબિલિટી વર્કિંગ ગ્રૂપ ની બેઠક જી-20ના સભ્ય દેશો સાથે તાકીદની નવી ભાવના સાથે પર્યાવરણ અને આબોહવા સંકટ સામે લડવા પ્રત્યેની તેમની પ્રતિબદ્ધતાની પુનઃ પુષ્ટિ સાથે પૂર્ણ થઈ
બીજી G20 એન્વાયર્નમેન્ટ એન્ડ ક્લાઈમેટ સસ્ટેનેબિલિટી વર્કિંગ ગ્રૂપ ની બેઠક આજે ગાંધીનગરમાં અગ્રતા ક્ષેત્રોના પરિણામો પરના મંતવ્યો અને અનુસંધાન સાથે સંપન્ન થઈ હતી. પ્રથમ ESCWG ની ચર્ચાઓને આધારે, G20 દેશો વચ્ચે રચનાત્મક વિચાર-વિમર્શ જમીન અધોગતિને અટકાવવા, ઇકોસિસ્ટમ પુનઃસ્થાપનને વેગ આપવા અને જૈવવિવિધતાને સમૃદ્ધ બનાવવા પર થઈ; ટકાઉ અને આબોહવા સ્થિતિસ્થાપક બ્લુ ઈકોનોમીને પ્રોત્સાહન આપવું અને સંસાધન કાર્યક્ષમતા અને પરિપત્ર અર્થતંત્રને પ્રોત્સાહિત કરવા જેવા મુદ્દા સામેલ રહ્યા તેમજ G20 સભ્ય દેશોએ પર્યાવરણ અને આબોહવા કટોકટી સામે લડવા તરફ તેમની પ્રતિબદ્ધતાની પુનઃ પુષ્ટિ કરી, પરંતુ સાથે તાકીદની નવી ભાવના પણ દર્શાવી. તમામ G20 દેશો વર્તમાન પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને સંયુક્ત વૈશ્વિક પ્રયાસો અને તાત્કાલિક પગલાંની આવશ્યકતા પર સંમત થયા હતા. ઈન્ડિયા પ્રેસિડેન્સી હેઠળ ECSWG દ્વારા ઓળખવામાં આવેલા ત્રણ અગ્રતા ક્ષેત્રોના પરિણામો પર ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ કર્યા પછી ટેકનિકલ સત્રો, દેશોએ અર્થપૂર્ણ પરિવર્તન કેવી રીતે લાવવું તે અંગેના ઘણા પગલાંના મુદ્દાઓ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.
દિવસ 1 પર, જલ શક્તિ મંત્રાલયે અડાલજ વાવ, સાબરમતી સાઇફન, સાબરમતી રિવર ફ્રન્ટ અને નર્મદા મુખ્ય કેનાલની થીમ આધારિત સાઇટની મુલાકાત સાથે બાજુના કાર્યક્રમનું નેતૃત્વ કર્યું, જેમાં ભારતની પ્રાચીન જળ વ્યવસ્થાપન પદ્ધતિઓ અને જળ સંસાધનોના સંરક્ષણની રાષ્ટ્રની લાંબા સમયથી ચાલતી પરંપરાનું પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું. દિવસના અન્ય સત્રો દરમિયાન G20 દેશોએ જળ સંસાધન વ્યવસ્થાપનમાં તેમની શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓ રજૂ કરી.
બીજા દિવસે ભારત માટે G20 કો-ચેર, સુશ્રી રિચા શર્મા, પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલયના અધિક સચિવ દ્વારા પ્રારંભિક ટીપ્પણીઓનો સમાવેશ થયો, જેમણે મૂર્ત સુવિધા માટે ભારતીય પ્રેસિડન્સીના સમાવેશી, ક્રિયા-લક્ષી મજબૂત પાયા સાથે પરિણામો અને સર્વસંમતિ આધારિત અભિગમ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.
1લી ECSWG પર વિચાર-વિમર્શ, કેન્દ્રિત જૂથ ચર્ચાઓ અને સભ્ય દેશો દ્વારા શેર કરાયેલા લેખિત ઇનપુટ્સ બીજા દિવસના પ્રી-લંચ સત્ર દરમિયાન જૈવવિવિધતા, જમીન અધોગતિ અને ઇકોસિસ્ટમ પુનઃસ્થાપન પરના સત્રની વિશેષતા હતી. આ સત્રમાં ભારતના પ્રમુખપદ હેઠળ ઓળખવામાં આવેલા બે અગ્રતા લેન્ડસ્કેપ્સ અને સૂચિત ગાંધીનગર અમલીકરણ રોડમેપ  પર પ્રસ્તુતિઓ અને યુનાઈટેડ નેશન્સ કન્વેન્શન ટુ કોમ્બેટ ડેઝર્ટિફિકેશન  અને ભારતીયોના નિષ્ણાતો દ્વારા શ્રેષ્ઠ પ્રેક્ટિસના સંગ્રહ પરના ડ્રાફ્ટ પ્રકાશનો પર પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે આકર્ષક ચર્ચા જોવા મળી હતી. કાઉન્સિલ ઓફ ફોરેસ્ટ્રી રિસર્ચ એન્ડ એજ્યુકેશન .
ચાર પેટા-થીમ પરના ડ્રાફ્ટ G20 દસ્તાવેજોની ચર્ચા - સ્ટીલ સેક્ટરમાં પરિપત્ર અર્થતંત્રમાં G20 નોલેજ એક્સચેન્જ, પરિપત્ર અર્થવ્યવસ્થા અને પરિપત્ર બાયોઇકોનોમી માટે વિસ્તૃત નિર્માતા જવાબદારી  અને સૂચિત G20 સંસાધન કાર્યક્ષમતા અને પરિપત્ર ઇકોનોમી હેઠળ ઓળખાયેલ - પરિપત્ર અર્થતંત્ર પરના તકનીકી સત્ર દરમિયાન સંસાધન કાર્યક્ષમતા અને પરિપત્ર અર્થવ્યવસ્થાએ મુખ્ય ચર્ચાના મુદ્દાઓની રચના કરી. પ્રાકૃતિક સંસાધનોનો કાર્યક્ષમ અને ટકાઉ ઉપયોગ કરવા માટેની ભારતની પ્રતિબદ્ધતા એ G20 વાટાઘાટોનું એક મહત્વપૂર્ણ પાસું હતું અને સંસાધન કાર્યક્ષમતા સંવાદની વિશેષતા હતી, જેના પર પ્રતિનિધિઓ દ્વારા વધુ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
2જી ECSWG મીટિંગના અંતિમ દિવસે ભારત સરકારના રેલ્વે અને ટેક્સટાઈલ રાજ્ય મંત્રી શ્રીમતી દર્શના વિક્રમ જરદોશ દ્વારા વિશેષ સંબોધન કરવામાં આવ્યું હતું. તેણીએ આબોહવા પરિવર્તનને સંબોધવા માટે વ્યાપક અભિગમ સાથે G20 દેશોના પ્રયાસોને સ્વીકાર્યા.
આ પછી તકનીકી સત્ર હતું જેમાં ટકાઉ અને આબોહવા સ્થિતિસ્થાપક બ્લુ ઇકોનોમીમાં સંક્રમણને અસરકારક રીતે વેગ આપવાના માર્ગોની રૂપરેખા માટે આકર્ષક ચર્ચાઓ જોવા મળી હતી. નેશનલ સેન્ટર ફોર સસ્ટેનેબલ કોસ્ટલ મેનેજમેન્ટ , યુનેસ્કો , યુનાઈટેડ નેશન્સ ડેવલપમેન્ટ પ્રોગ્રામ  અને ઈન્ડિયન નેશનલ સેન્ટર ફોર ઓશન ઈન્ફોર્મેશન સર્વિસીસ  જેવી સંસ્થાઓના નિષ્ણાતોએ સંરક્ષણની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકતા પ્રસ્તુતિઓ કરી. અને તંદુરસ્ત સમુદ્ર માટે દરિયાઇ અને દરિયાઇ ઇકોસિસ્ટમનું સંરક્ષણ, બ્લુ કાર્બન પહેલથી ઇકોસિસ્ટમનું સંરક્ષણ, ટકાઉ બ્લુ ઇકોનોમી અને MSP વૈશ્વિક પહેલ માટે દરિયાઇ અવકાશી આયોજનને મુખ્ય પ્રવાહમાં લાવવા. પ્રતિનિધિઓએ ટેકનિકલ સત્ર દરમિયાન રજૂ કરાયેલા ટકાઉ અને આબોહવા સ્થિતિસ્થાપક બ્લુ ઈકોનોમી માટેના G20 ઉચ્ચ સ્તરના સિદ્ધાંતો પર ચર્ચા કરી હતી. સત્ર દરમિયાન સહભાગી પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે ટકાઉ અને આબોહવા સ્થિતિસ્થાપક વાદળી અર્થવ્યવસ્થામાં સંક્રમણને વેગ આપવા અંગેના તકનીકી અભ્યાસની પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
દિવસનું સમાપન ટેકનિકલ સત્ર ગ્લોબલ બાયોડાયવર્સિટી ફ્રેમવર્ક 2022 અને જૈવવિવિધતા, જમીન અધોગતિ અને ઇકોસિસ્ટમ પુનઃસ્થાપનની અગ્રતા હેઠળ તેના અમલીકરણની પદ્ધતિઓ પર હતું. જૈવવિવિધતા પરના સત્રનું ધ્યાન કુનમિંગ મોન્ટ્રીયલ ગ્લોબલ બાયોડાયવર્સિટી ફ્રેમવર્કના અમલીકરણ પરની કાર્યવાહીને વેગ આપવાનું હતું અને વિષય પર વિચાર-વિમર્શ માટે ત્રણ મુખ્ય પ્રશ્નો રજૂ કરીને સમાપ્ત થયું.
સુશ્રી લીના નંદન, ભારત માટે G20 અધ્યક્ષ અને પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલયના સચિવ એ દિવસના અંતિમ સત્રની શરૂઆત પહેલા પ્રતિનિધિઓને સંબોધિત કર્યા જે કોમ્યુનિક પર હતું. તેણીએ G20 સભ્યોને તેમના અભિગમ સાથે ચાલુ રાખવા વિનંતી કરી હતી જે એક સમાવેશક, ક્રિયા-લક્ષી અને નિર્ણાયક પરિણામ સુનિશ્ચિત કરવા માટે ભારતની પ્રેસિડેન્સી હેઠળ પ્રકૃતિમાં સહયોગી અને એકબીજા સાથે સંમતિમાં છે. કોમ્યુનિક પરના સત્રમાં શૂન્ય ડ્રાફ્ટ પર પ્રેઝન્ટેશન અને વિસ્તૃત ખુલ્લી ચર્ચા હતી.
સેક્રેટરીએ બીજા G20 એન્વાયરમેન્ટ એન્ડ ક્લાઈમેટ સસ્ટેનેબિલિટી વર્કિંગ ગ્રૂપ ના ત્રણ દિવસ દરમિયાન થયેલી ચર્ચાઓ અંગે પણ મીડિયાને માહિતી આપી હતી.
રાષ્ટ્રપિતા મહાત્મા ગાંધી - એક વ્યક્તિની વાર્તા પર બનેલું વિશ્વનું સૌથી મોટું અને એકમાત્ર મ્યુઝિયમ દાંડી કુટીરની મુલાકાત લેતા પ્રતિનિધિઓ સાથે દિવસનું સમાપન થયું. પ્રાયોગિક સંગ્રહાલયની મુલાકાતથી પ્રતિનિધિઓ આનંદિત થયા હતા.
G20 ઈન્ડિયા પ્રેસિડેન્સી હેઠળના પ્રસ્તાવિત પરિણામોને રિફાઈન કરવાના ધ્યેય સાથે અને સત્રો દરમિયાન શેર કરાયેલા પ્રતિનિધિઓના પ્રતિસાદ અને શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓને સામેલ કરીને અને પ્રસ્તુત કોમ્યુનિકની રૂપરેખા પર ઇનપુટ્સ એકત્રિત કરીને કોન્ફરન્સ સંપન્ન થઈ.
આ મીટિંગ દરમિયાનની ચર્ચાઓને 3જી ECSWG મીટિંગમાં આગળ વધારવામાં આવશે, જે 21 થી 23 મે, 2023 દરમિયાન મુંબઈમાં યોજાવાની છે.
GP/JD
(Visitor Counter : 207