ai4bharat/IndicQA huggingface dataset:
context: దీని వలన ఋతువులు ఏర్పడుతాయి. కర్కట రేఖ సూర్యునికి ఎదురుగా ఉన్నపుడు, ఉత్తరార్థగోళంలో వేసవి కాలం ఏర్పడుతుంది. మకర రేఖ సూర్యునికి ఎదురుగా ఉన్నపుడు, శీతాకాలం ఏర్పడుతుంది. వేసవి కాలంలో పగలు ఎక్కువసేపు ఉంటుంది. సూర్యుడు ఆకాశంలో చాలా ఎత్తున ఉంటాడు. శీతాకాలంలో, వాతావరణం చల్లగా ఉంటుంది. పగటి సమయం తగ్గుతుంది. ఆర్కిటిక్ వృత్తం వద్ద సంవత్సరంలో సగం రోజులు పగలు అసలు వెలుగు ఉండదు. దీనిని ఒక ధ్రువీయ రాత్రి అంటారు. దక్షిణ భాగంలో, ఈ పరిస్థితి తారుమారవుతుంది. అస్త్రోనోమికాల్ లోక సమ్మతి ప్రకారం, ఎక్కువ వంగి ఉన్న భూ కక్ష్య సూర్యుడి వైపు లేదా అవతలి వైపుకు ఉండటం, కాంతి పాతము, సూర్యుని యొక్క దిక్కు, కక్ష్య యొక్క వంపు, రెండు లంబంగా ఉండటం. చలి కాలం డిసెంబరు 21, వేసవి కాలం జూన్ 21 కి దగ్గరగా, స్ప్రింగ్ కాంతి పాతము మార్చి 20 న, ఆటుమ్నాల్ కాంతి పాతం సెప్టెంబరు 23 న వస్తాయి. భూమి యొక్క వంగి ఉండే కోణం చాల సేపటి వరకు స్థిరముగా ఉంటుంది. చాల చిన్న క్రమముగాలేని కదలికని న్యుటేషన్ అంటారు. ఈ వంకరుగా ఉన్న ప్రదేశం(టిల్ట్) కదలటానికి 18.6 సంవత్సరాల సమయం పడుతుంది. భూమి యొక్క కక్ష్య అల్లలడటం కొంత సమయం ప్రకారం మారుతుంది. ఇది 25, 800 సంవత్సరాలకి ఒక చక్రం తిరుగుతుంది. ఇదే మాములు సంవత్సరానికి సైదిరియల్ సంవత్సరానికి తేడ. ఈ రెండు కదలికలు సూర్యుని, చంద్రుని వేరు వేరు ఆకర్షణ శక్తుల వల్ల భూమి యొక్క మధ్య రేఖ వంపు దగ్గర ఏర్పడతాయి. భూమి యొక్క ధ్రువాలు కూడా దాని యొక్క ఉపరితలం మీద నుంచి కొంత దూరం వెళ్ళిపోతాయి. ఈ పోలార్ కదలికలకి చాల చక్రాలు ఉంటాయి, వీటన్నిటిని 'క్వాసి పిరియోడిక్ మోషన్'అంటారు. ఈ కదలికతో పాటు 14-నెలల చక్రం ఉంది, దానిని 'చాన్డ్లేర్ వోబుల్'అంటారు. భూమి యొక్క తిరిగే వేగమును, రోజు యొక్క పొడవు ప్రకారం కూడా కనుక్కుంటారు. ఇప్పటి కాలంలో, భూమియొక్క పెరిహిలియన్ జనవరి 3 న, అపెహిలియన్ జూలై 4 నా ఏర్పడతాయి. ఈ రోజులు సమయం ప్రకారం మారిపోతూ ఉంటాయి, దానికి కారణం ప్రెసేషన్, కక్ష్యకు సంబంధించిన కారణాలు. ఇవి ఒక చక్రాన్ని ఏర్పాటు చేస్తాయి, వాటిని మిలాన్కోవిట్చ్ చక్రాలు అని అంటారు.
qas: category: SHORT
question: సూర్యుడు దాని ఉచ్ఛస్థితిలో ఉన్నప్పుడు, ఏ కాలం ప్రారంభమవుతుంది?
answers: text: శీతాకాలం
category: SHORT
question: ఆకాశంలో చాలా ఎత్తున కాంతిని ఇస్తూ ఎవరు ఉండేది?
answers: text: సూర్యుడు
category: SHORT
question: ఆర్కిటిక్ సర్కిల్ వద్ద, రోజులో సగం వరకు నిజమైన కాంతి ఉండదు, దీనిని ఏమని అంటారు?
answers: text: ధ్రువీయ రాత్రి
category: NO
question: వేసవి కాలంలో పగలు ఎక్కువసేపు ఉంటుందని ఏ పుస్తకంలో రాయబడింది?
category: SHORT
question: చాలా చిన్న క్రమరహిత కదలికను ఏమని అంటారు?
answers: text: న్యుటేషన్
context: దీపం జ్యోతిః పరంబ్రహ్మ దీపం సర్వతమోపహమ్ | దీపేన సాధ్యతే సర్వమ్ సంధ్యా దీప నమోஉస్తుతే ||దీపజ్యోతిని పరబ్రహ్మ స్వరూపంగా, మనోవికాసానికి, ఆనందానికి, నవ్వులకు, సజ్జనత్వానికి, సద్గుణ సంపత్తికి నిదర్శనంగా భావిస్తారు. మహిళామణులంతా ఆశ్వీయుజ బహుళ చతుర్దశి నుండి కార్తీక మాసమంతా సంధ్యా సమయంలో మట్టి ప్రమిదలలొ దీపాలను వెలిగిస్తారు. చివరకు ఈ దీపాలను ముత్తయిదువులు కార్తీక పౌర్ణమికి సముద్ర స్నానాలను ఆచరించి జీవనదులలో వదులుతారు. ఇవి సౌభాగ్యానికి, సౌశీల్యానికి, సౌజన్యానికి ప్రతీకలుగా భావిస్తారు. పైగా ఈ దీపావళి శరదృతువులో అరుదెంచటం విశేషం. మనోనిశ్చలతకు, సుఖశాంతులకు అనువైన కాలమిది. దీపాలపండుగ అయిన దీపావళి రోజున మహాలక్ష్మీ పూజను జరుపుకోవడానికి ఓ విశిష్టత ఉంది. పూర్వం దుర్వాస మహర్షి ఒకమారు దేవేంద్రుని ఆతిథ్యానికి సంతసించి, ఒక మహిమాన్వితమైన హారాన్ని ప్రసాదించాడు. ఇంద్రుడు దానిని తిరస్కార భావముతో తన వద్దనున్న ఐరావతం అను ఏనుగు మెడలో వెేస్తాడు అది ఆ హారాన్ని కాలితో తొక్కివేస్తుంది. అది చూచిన దుర్వాసనుడు ఆగ్రహము చెంది దేవేంద్రుని శపిస్తాడు. తత్ఫలితంగా దేవేంద్రుడు రాజ్యమును కోల్పోయి, సర్వసంపదలు పోగొట్టుకుని దిక్కుతోచక శ్రీహరిని ప్రార్థిస్తాడు. ఈ పరిస్థితిని గమనించిన శ్రీ మహావిష్ణువు దేవేంద్రుని ఒక జ్యోతిని వెలిగించి దానిని శ్రీ మహాలక్ష్మీ స్వరూపంగా తలచి పూజించమని సూచిస్తాడు. దానికి తృప్తిచెందిన లక్ష్మీదేవి అనుగ్రహంతో తిరిగి త్రిలోకాధిపత్యాన్ని, సర్వసంపదలను పొందాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఆ సమయంలో శ్రీ మహావిష్ణువు చెంతనే ఉండే మహాలక్ష్మీదేవిని ఇంద్రుడు ఇలా ప్రశ్నించాడు. తల్లి నీవు కేవలం శ్రీహరి వద్దనే ఉండటం న్యాయమా? నీ భక్తులను కరుణించవా? అంటాడు. దీనికి ఆ మాత సమాధానమిస్తూ.
qas: category: SHORT
question: ఏ రోజున లక్ష్మీ దేవిని పూజిస్తారు?
answers: text: దీపావళి
category: SHORT
question: ఆశ్వీయుజ బహుళ చతుర్దశి నుండి కార్తీక సంధ్య వరకు కార్తీక మాసమంత సాయంత్రం ఏ దీపాలను వెలిగిస్తారు?
answers: text: మట్టి ప్రమిదలలొ
category: SHORT
question: తత్ఫలితంగా దేవేంద్రుడు రాజ్యమును కోల్పోయి ఏమి పోగొట్టుకుని దిక్కుతోచక శ్రీహరిని ప్రార్థిస్తాడు?
answers: text: సర్వసంపదలు
category: SHORT
question: శ్రీ మహావిష్ణువు చెంతనే ఉండే మహాలక్ష్మీదేవిని ఎవరు ప్రశ్నించారు?
answers: text: ఇంద్రుడు
category: SHORT
question: దీపాలను ముత్తయిదువులు ఏ పౌర్ణమికి సముద్ర స్నానాలను ఆచరించి జీవనదులలో వదులుతారు?
answers: text: కార్తీక
category: SHORT
question: శ్రీ మహావిష్ణువు దేవేంద్రుని ఒక జ్యోతిని వెలిగించి దానిని ఎవరి స్వరూపంగా తలచి పూజించమని సూచిస్తాడు?
answers: text: శ్రీ మహాలక్ష్మీ
category: NO
question: మనోనిశ్చలతకు, సుఖశాంతులకు అనువైన కాలంలో దీపావళి అని ఎవరు వివరించారు?
context: దేశం కాని దేశంలో పుట్టి, మన దేశానికి నలభైఏళ్ల పాటు అమూల్య సేవల్ని అందించిన మదర్ థెరిస్సా తాను అభిమానించే మూడో అమ్మగా కలామ్ చెప్పాడు. (ఈనాడు 3.8.2008)1962లో అతను (భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ) ఇస్రోకు మారాడు. అక్కడ అతను ఇతర శాస్త్ర వేత్తలతో కలసి అనేక కృత్రిమ ఉపగ్రహాలను విజయవంతంగా ప్రయోగించాడు. రోహిణి ఉపగ్రహాన్ని జూలై 1980లో విజయవంతంగా భూమి సమీప కక్ష్యలోకి వదిలిన భారతదేశపు మొట్టమొదటి స్వదేశీ ఉపగ్రహ ప్రయోగ వాహనం (SLV-III) ని అభివృద్ధి చేయడంలో ప్రాజెక్టు డైరెక్టరుగా అతని కృషి ఎంతో ఉంది. 1982 లో, అతను DRDO కు డైరెక్టరుగా తిరిగి వచ్చి, క్షిపణుల మీద దృష్టి కేంద్రీకరించాడు. అగ్ని క్షిపణి, పృధ్వి క్షిపణి మిస్సైళ్ళ అభివృద్ధి, ప్రయోగాలకు అతనుే సూత్రధారి. దీంతో అతనుకు భారత దేశపు "మిస్సైల్ మాన్" అని పేరు వచ్చింది. జూలై 1992లో అతను భారత దేశపు రక్షణ మంత్రికి సాంకేతిక సలహాదారు అయ్యాడు. భారత ప్రభుత్వానికి ప్రధాన సాంకేతిక సలహాదారుగా అతనుకు క్యాబినెట్ మంత్రి హోదా వచ్చింది. అతను కృషి ఫలితంగానే 1998లో పోఖ్రాన్-II అణుపరీక్షలు విజయవంతంగా జరిగాయి. కలామ్ శాకాహారి, మద్యపాన వ్యతిరేకి, బ్రహ్మచారి. కచ్చితమైన వ్యక్తిగత క్రమశిక్షణను పాటించేవాడు. "ప్రజలు తమ భార్యాపిల్లలకు తమ పిల్లల పిల్లలకూ ఆస్తులు సంపాదించి పెట్టటం కోసమే అవినీతిపరులౌతారు" అంటూ అతను పెళ్ళి చేసుకోలేదు. ఇస్లాం ప్రకారమైతే ప్రతి ముస్లిమూ పెళ్ళి చేసుకోవాలి. ఖురాన్తో బాటు, భగవద్గీతను కూడా చదువుతాడు. మతఘర్షణలను నిరసించే శాంతికాముకుడు, మానవతావాది. అతను తిరుక్కురళ్లో చెప్పిన మార్గాన్ని అనుసరిస్తాడు. అతను చేసే ప్రతి ప్రసంగంలోనూ కనీసం ఒక్క "పాశురం" నైనా ప్రస్తావిస్తాడు. కలామ్ రాజకీయంగా భారత దేశం అంతర్జాతీయ సంబంధాలలో మరింత దృఢమైన నిర్ణయాలు తీసుకుని నిర్ణయాత్మక పాత్ర పోషించాలని కోరుకున్నాడు. తాను సుదీర్ఘ కాలం కృషి చేసి అభివృద్ధి చేసిన అణ్వాయుధ కార్యక్రమం, కాబోయే ప్రపంచ ప్రబల శక్తిగా భారతదేశ స్థానాన్ని సుస్థిరం చేసే సాధనాల్లో ఒకటిగా అతను భావించాడు. అతను భారత దేశపు యువతను వెన్ను తట్టి ప్రోత్సహించే ఉద్దేశంతో పాఠకుల్ని ఉత్తేజితుల్ని చేసే తన ఆత్మ కథ వింగ్స్ ఆఫ్ ఫైర్ లాంటి పుస్తకాలు అనేకం వ్రాశాడు. 2020 సంవత్సరానికల్లా భారత దేశాన్ని ఒక వైజ్ఞానిక ప్రబల శక్తిగా, ఆర్థికంగా అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా మార్చడానికి ఒక కార్యాచరణ ప్రణాళికను అతను చాలా బలంగా ముందుకు తెచ్చాడు. శాస్త్ర సాంకేతిక రంగాలలో అతను చాలా చురుకైన పాత్ర పోషించాడు.
qas: category: SHORT
question: ఏ సంవత్సరంలో మదర్ థెరిసా భారత అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థకు వెళ్లారు?
answers: text: 1962
category: NO
question: కలామ్ దేన్ని ఉపయోగించి జ్ఞానాన్ని పెంచడానికి ఒక పరిశోధనా కార్యక్రమాన్ని ప్రతిపాదించాడు?
category: SHORT
question: కలామ్ కృషి ఫలితంగానే 1998 లో ఏ అణుపరీక్షలు విజయవంతం అయింది?
answers: text: పోఖ్రాన్-II
category: SHORT
question: 1982 లో, అతను క్షిపణులపై దృష్టి సారించి, దేనికి డైరెక్టర్‌గా తిరిగి వచ్చాడు?
answers: text: DRDO
category: SHORT
question: జూలై 1992 లో, కలామ్ భారత రక్షణ మంత్రికి ఏ సలహాదారు అయ్యాడు?
answers: text: రక్షణ మంత్రికి సాంకేతిక సలహాదారు
category: NO
question: దేన్ని ఉపయోగించడం ద్వారా సమాచార విప్లవం యొక్క ప్రయోజనాలు మరింత మందికి చేరుతాయని కలామ్ విశ్వసించారు?
category: SHORT
question: ఏ పాఠకులకు స్ఫూర్తిని కలిగించడానికి కలామ్ తన ఆత్మకథ వింగ్స్ ఆఫ్ ఫైర్ వంటి అనేక పుస్తకాలు రాశారు?
answers: text: వెన్ను తట్టి ప్రోత్సహించే ఉద్దేశంతో
context: దేశంలో అతి తక్కువగా వాయవ్యంలో ఉన్న దినాపూర్ జిల్లాలో 1905 ఫిబ్రవరి 3న 1.1 సెంటీ గ్రేడ్ ఉష్ణోగ్రత నమోదు చేయబడింది. వెచ్చని, ఆర్ధ్రతతో కూడిన వర్షాకాలం జూన్- అక్టోబరు దేశానికి అవసరమైన వర్షాన్ని విస్తారంగా అందిస్తుంది. వరదలు, తుఫానుకు, టొర్నాడోలు, టైడల్ బోర్ (ఉప్పెన) మొదలైన జాతీయ విపత్తులు తరచుగా సంభవిస్తుంటాయి. అరణ్యాల నరికివేత ఫలితంగా మట్టిలో సారహీనత, భూక్షయం మొదలైన వంటి నష్టం సంభవిస్తుంది. 1970, 1991 బంగ్లాదేశ్‌లో సంభవించిన తుఫానులు దేశానికి అధిక నష్టాన్ని కలుగజేసాయి. 1991 బంగ్లాదేశ్‌లో సంభవించిన తుఫాన్ 1,40,000 వేల మంది ప్రాణాలను బలిగొన్నది. 1998 సెప్టెంబరులో బంగ్లాదేశ్ వరదలు ఆధునిక ప్రపంచ చరిత్రలో అతి తీవ్రమైన వరదగా గుర్తించబడింది. బ్రహ్మపుత్ర, గంగా, మేఘనా నదులు పొంగి తన జలాలతో 3,00,000 కుటుంబాలను ముంచెత్తి, 9700 కి. మీ రహదారి, 2700 నదీతీరాలను చిధ్రం చేసాయి. ఈ వరదలు అదనంగా 1000 మంది ప్రాణాలను బలితీసుకుని, 3,00,000 మందిని నిరాశ్రయులను చేసాయి. వరదలలో 1,35,000 పశుసంపద నశించింది, 50 చ. కి. మీ భూమి ధ్వంసం అయింది, 11,000 కి. మీ పొడవైన రహదారి అస్థవ్యస్థం అయింది. దేశంలో మూడింట రెండు వంతులు భూభాగం నీటిలో మునిగింది. వరదలు తీవ్రతకు పలు కారణాలు ఉన్నాయని భావించారు. అసాధారణ వర్షపాతం ఒక కారణం, హిమాలయాల నుండి స్రవించిన అధిక జలాలు మరొక కారణం, వంటచెరకు, జతువుల కొరకు మార్గం సుగమం చేయడానికి అధికంగా నరకబడిన వృక్షాలు ఇందుకు కారణాలని భావించారు. ప్రస్తుతం బంగ్లాదేశ్ వాతావరణ మార్పుల కారణంగా అధికంగా బాధించబడుతున్న దేశాలలో ఒకటిగా గుర్తించబడుతుంది. జాతీయ విపత్తులకు అధిక వర్షపాతం, సముద్రమట్టం అధికం కావడం, ఉష్ణమండల తుఫానుల కారణంగా వాతావరణంలో సంభవించే మార్పులు కారణమని భావించబడుతుంది. విపత్తుల కారణంగా వ్యవసాయం బాధించబడుతుందని, మంచి నీరు కలుషితం కావడం, ఆహారం కొరత, మానవ ఆరోగ్యం క్షీణించడం, నివాసగృహాల నష్టం సంభవిస్తాయి. రాబోయే దశాబ్దాలలో సముద్రమట్టం అధికం కావడం వలన 2,00,00,000 మంది ప్రాణాలు కోపడగలరని అంచనా వేస్తున్నారు. వాతావరణ శరణార్ధులు  బంగ్లాదేశ్ నదీజలాలు ఆర్సెనిక్ రసాయనంతో కలుషితం అయ్యాయి. ఇక్కడి మట్టిలో ఆర్సెనిక్ నిల్వలు అధికంగా ఉండడం ఇందుకు కారణం. ఆర్సెనిక్ రసాయనం కలిగిన మంచినీరు 77 మిలియన్ల ప్రజల ఆరోగ్యం మీద ప్రభావం చూపుతుంది. బంగ్లాదేశ్ ప్రకృతి సహజ వరదలు, సుడిగాలులు, తుఫానులతో పీడిత దేశాలలో ఒకటి.
qas: category: SHORT
question: ఏ రసాయనం కలిగిన మంచినీరు 77 మిలియన్ల ప్రజల ఆరోగ్యం మీద ప్రభావం చూపింది?
answers: text: ఆర్సెనిక్
category: SHORT
question: ప్రస్తుతం, వాతావరణ మార్పుల వల్ల ఎక్కువగా ప్రభావితమైన దేశం ఏది?
answers: text: బంగ్లాదేశ్
category: SHORT
question: బంగ్లాదేశ్‌లో అతి తక్కువ కనిష్ట ఉష్ణోగ్రత ఏ జిల్లాలో నమోదైంది?
answers: text: దినాపూర్ జిల్లాలో
category: SHORT
question: 1991 వ సంవత్సరంలో బంగ్లాదేశ్ లో సంభవించిన తుఫాను ఎంతమంది ప్రాణాలను బలి తీసుకుంది?
answers: text: 1,40,000 వేల
category: SHORT
question: తుఫాన్ తీవ్రతకు దేశంలోని భూభాగం ఎంత శాతం నీటిలో మునిగింది?
answers: text: మూడింట రెండు వంతులు
category: SHORT
question: ఏ సంవత్సరంలో బంగ్లాదేశ్ వరదలు ఆధునిక ప్రపంచ చరిత్రలో అతి తీవ్రమైన వరదగా గుర్తించబడింది?
answers: text: 1998 సెప్టెంబరులో
category: SHORT
question: బ్రహ్మపుత్ర, గంగా, మేఘనా నదులు పొంగి తన జలాలతో తుఫాన్ గా మారి ఎన్ని కుటుంబాలను నాశనం చేసింది?
answers: text: 3,00,000
context: నందా రాజధాని తూర్పు భారతదేశంలోని మగధ ప్రాంతంలోని పాటలీపుత్ర (ప్రస్తుత పాట్నా సమీపంలో) వద్ద ఉంది. బౌద్ధ, జైన సంప్రదాయాలతో పాటు సంస్కృత నాటకం ముద్రారాక్షసం గ్రధం ద్వారా ఇది ధృవీకరించబడింది. పురాణాలు మగధ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించిన శిశునాగ రాజవంశంతో నందాలను కలుపుతాయి. గ్రీకు వృత్తాంతాలు అగ్రామ్సు (నందా రాజుగా గుర్తించబడ్డాయి) గంగారిడై (గంగా లోయ), ప్రసీ (బహుశా సంస్కృత పదం ప్రాచ్యాసు లిప్యంతరీకరణ, అక్షరాలా "తూర్పువాసులు") పాలకుడు అని పేర్కొంది. తరువాతి రచయిత మెగాస్తేనిసు (క్రీ. పూ. 300) అభిప్రాయం ఆధారంగా పాటలీపుత్ర (గ్రీకు: పాలిబోత్రా) ప్రసీ దేశంలో ఉంది. ఇది పాటలీపుత్ర నంద రాజధాని అని మరింత నిర్ధారిస్తుంది. నందా సామ్రాజ్యం పశ్చిమంలో ప్రస్తుత పంజాబు నుండి తూర్పున ఒడిశా వరకు విస్తరించి ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. పురాతన గ్రీకు వృత్తాంతాలు, పురాణాలు, హతిగుంఫా శాసనంతో సహా వివిధ చారిత్రక వనరుల విశ్లేషణ - నందాలు తూర్పు భారతదేశం, గంగా లోయ, కళింగలో కనీసం ఒక భాగాన్ని నియంత్రించారని సూచిస్తుంది. మధ్య భారతదేశంలోని అవంతి ప్రాంతాన్ని వారు నియంత్రించడం కూడా చాలా నిశ్చితంగా భావిస్తున్నారు. ఇది వారి వారసుడు చంద్రగుప్త మౌర్యుడు ప్రస్తుత పశ్చిమ భారతదేశం లోని గుజరాతును జయించటానికి వీలు కల్పించింది. జైన సంప్రదాయగ్రంధాల ఆధారంగా నందులమంత్రి తీర ప్రాంతాల వరకు ఉన్న మొత్తం దేశాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. నంద రాజు మహాపద్మ క్షత్రియులను నాశనం చేసి వివాదాస్పద సార్వభౌమత్వాన్ని పొందాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. క్షత్రియులు ఆయాను నిర్మూలించినట్లు భావిస్తున్నారు. ఇందులో మైథలాలు, కాషేయాలు, ఇక్ష్వాకులు, పాంచాలలు, శూరసేనలు, కురులు, హైహయాలు, వితిహోత్రులు, కళింగాలు, అష్మకులు ఉన్నారు. మైతాలా ("మిథిలా") భూభాగం మగధకు ఉత్తరదిశలో, నేపాలు, ఉత్తర బీహారు సరిహద్దులో ఉంది. క్రీస్తుపూర్వం 5 వ శతాబ్దం రాజు అజాతశత్రు పాలనలో ఈ ప్రాంతం మగధ నియంత్రణలోకి వచ్చింది. నందాలు స్థానిక నాయకులను లొంగదీసుకుని మగధ నుండి కొంతవరకు స్వాతంత్ర్యాన్ని నిలుపుకున్నారు. కాషేయాలు కాశీ (వారణాశి) పరిసర ప్రాంతాలలో నివసించేవారు. పురాణాల ఆధారంగా కాశీని పరిపాలించడానికి ఒక శిశునాగ యువరాజును నియమించారు. ఇది ఈ ప్రాంతం శిశునాగ నియంత్రణలో ఉందని సూచిస్తుంది. నందులు దీనిని శిశునాగ యువరాజు వారసుడి నుండి స్వాధీనపరచుకుని ఉండవచ్చు. ఇక్ష్వాకులు ప్రస్తుత ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని చారిత్రక కోసల ప్రాంతాన్ని పరిపాలించారు. అజాటశత్రు పాలనలో ఉన్న మగధ రాజ్యంతో సంఘర్షణకు దిగారు. విరూధక పాలన తరువాత వారి చరిత్ర అస్పష్టంగా ఉంది. 11 వ శతాబ్దపు కథా సంకలనం కథసరిత్సాగరం కోసల ప్రాంతంలోని అయోధ్య పట్టణంలోని నంద శిబిరాన్ని (కటకా) సూచిస్తుంది.
qas: category: SHORT
question: ఎవరు క్షత్రియులను నాశనం చేసి వివాదాస్పద సార్వభౌమత్వాన్ని పొందాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి?
answers: text: నంద రాజు మహాపద్మ
category: SHORT
question: కాషేయాలు ఏ పరిసర ప్రాంతాల్లో నివసించేవారు?
answers: text: కాశీ (వారణాశి)
category: SHORT
question: ఎవరి పాలనలో ఉన్న మగధ రాజ్యంతో కోసల సంఘర్షణకు దిగారు?
answers: text: అజాటశత్రు
category: SHORT
question: కోసల ప్రాంతానికి వాయువ్యంగా గంగా లోయను ఎవరు ఆక్రమించారు?
answers: text: ఇక్ష్వాకులు
category: SHORT
question: పురాణాలు నందాలను మగధ ప్రాంతాన్ని పాలించిన ఏ రాజవంశంతో అనుసంధానం చేశాయి?
answers: text: శిశునాగ రాజవంశంతో
category: SHORT
question: మధ్య భారతదేశంలోని ఏ ప్రాంతాన్ని నందరాజులు నియంత్రించడం కూడా నిశ్చితంగా భావించారు?
answers: text: అవంతి
category: SHORT
question: నంద రాజధాని తూర్పు భారతదేశంలోని మగధ ప్రాంతంలో ఎక్కడ ఉంది?
answers: text: పాటలీపుత్ర
context: నర్మదా మూలం ఒక చిన్న జలాశయం. దీనిని నర్మదా కుండం అని పిలుస్తారు. ఇది తూర్పు మధ్యప్రదేశులోని షాడోలు జోను అనుప్పూరు జిల్లాలోని అమరకంటక పీఠభూమిలోని అమరకంటక వద్ద ఉంది. ఈ నది సోన్మడు నుండి దిగి తరువాత కపిల్ధర జలపాతం రూపంలో కొండ మీద పడి కొండలలో ప్రవహిస్తుంది. రాళ్ళు, ద్వీపాలను దాటి రాం నగరు శిధిల ప్యాలెసు వరకు ఒక కఠినమైన కోర్సు గుండా ప్రవహిస్తుంది. రాంనగరు, మాండ్ల మధ్య (25 కి. మీ (15.5 మైళ్ళు)) ప్రవహించి మరింత ఆగ్నేయంలో ఈ ప్రవాహం తులనాత్మక రాతి అడ్డంకులరహితంగా లోతైన నీటితో ప్రవహిస్తుంది. ఇక్కడ ఎడమ వైపు నుండి బ్యాంగరు సంగమిస్తుంది. తరువాత ఈ నది జబల్పూరు వైపు ఇరుకైన లూపులో వాయువ్య దిశగా ప్రవహిస్తుంది. ఈ నగరానికి దగ్గరగా, ధుంధర (పొగమంచు పతనం) అని పిలువబడే జలపాతంగా కొన్ని (9 మీ (29.5 అడుగులు)) పతనం తరువాత ఇది (3 కిమీ (1.9 మైళ్ళు)) లోతైన ఇరుకైన కాలువలో మెగ్నీషియం సున్నపురాయి ద్వారా ప్రవహించి, పాలరాతి శిలలు అని పిలువబడే బసాల్టు రాళ్ళు; సుమారు 90 మీ (295.3 అడుగులు) వెడల్పు నుండి ఇది (18 మీ (59.1 అడుగులు)) కాలువగా కుదించబడుతుంది. ఈ కేంద్రం దాటి అరేబియా సముద్రం వరకు, నార్మాడ ఉత్తరాన వింధ్య పర్వతసానువులు, దక్షిణాన సాత్పురా శ్రేణి మధ్య మూడు ఇరుకైన లోయల్లోకి ప్రవేశిస్తుంది. లోయ దక్షిణ పొడిగింపు చాలా ప్రదేశాలలో విస్తృతంగా ఉంది. ఈ మూడు లోయ విభాగాలు స్కార్పులు, సత్పురా కొండల దగ్గరికి ద్వారా వేరు చేయబడ్డాయి. పాలరాతి శిలల నుండి ఉద్భవించిన ఈ నది దాని మొదటి సారవంతమైన ముఖద్వారంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. ఇది దక్షిణాన 320 కిమీ (198.8 మైళ్ళు), సగటు వెడల్పు 35 కిమీ (21.7 మైళ్ళు) తో ప్రవహిస్తూ ఉంటుంది. ఉత్తరప్రవాహం లోయ హోషంగాబాదు ఎదురుగా ఉన్న బర్ఖారా కొండల వద్ద ముగిసే బర్నా-బరేలి మైదానానికి పరిమితం చేయబడింది. అయినప్పటికీ కొండలు మళ్ళీ కన్నోడు మైదానంలో వెనుకకు వస్తాయి. నదీతీరాలు సుమారు (12 మీ (39.4 అడుగులు) ఎత్తులో ఉన్నాయి. నర్మదా మొదటి లోయలో దక్షిణాన ఉన్న అనేక ముఖ్యమైన ఉపనదులు దానితో చేరతాయి. సత్పురా కొండల ఉత్తర లోయల నీటిని తీసుకువస్తాయి. వాటిలో: షేరు, షక్కరు, దుధి, తవా (అతిపెద్ద ఉపనది), గంజాలు. ఉత్తరం నుండి ఉపనదులు హిరాను, బర్నా, కోరలు, కరం, లోహారు సంగమిస్తాయి. హండియా, నెమావరు నుండి హిరాను జలపాతం (జింకల లీపు) క్రింద, నదికి రెండు వైపుల నుండి కొండలు చేరుతాయి. ఈ విస్తరణలో నది పాత్ర వైవిధ్యంగా ఉంటుంది. శివుడికి పవిత్రమైన ఓంకరేశ్వర ద్వీపం మధ్యప్రదేశులోని అతి ముఖ్యమైన నదీ ద్వీపం ఉంటుంది. మొదట అవరోహణ వేగంగా ఉంటుంది. ప్రవాహం వేగంతో వేగంగా రాళ్ళ అడ్డంకి పైకి వెళుతుంది.
qas: category: SHORT
question: నది సోనమడు నుండి దిగి, ఆ తర్వాత ఏ జలపాతం రూపంలో కొండపై పడి కొండల్లోకి ప్రవహిస్తుంది?
answers: text: కపిల్ధర 
category: NO
question: బర్నా-బరేలి మైదానానికి ఎన్ని పాయింట్ల వద్ద, ఉపరితలం క్రింద 40 కి.మీ ఉంది?
category: SHORT
question: ఏ నదిని నర్మదా కుండం అని కూడా పిలుస్తారు?
answers: text: నర్మదా
category: SHORT
question: నర్మద ఏ లోయలో అనేక ముఖ్యమైన ఉపనదులు దక్షిణాన చేరాయి?
answers: text: మొదటి
category: NO
question: సిక్తా మరియు కావేరి ఏ మైదానాలకు దిగువకు చేరుకున్నాయి?
category: SHORT
question: కపిల్ధర జలపాతం రాళ్ళు, ద్వీపాలను దాటి ఏ ప్యాలెసు వరకు కఠినమైన కోర్సు గుండా ప్రవహిస్తుంది?
answers: text: రాం నగరు శిధిల ప్యాలెసు
category: SHORT
question: నర్మదా నది వాయువ్యంగా ఇరుకైన లూప్‌లో ఏ వైపు ప్రవహిస్తుంది?
answers: text: జబల్పూరు
context: నారాయణ్  రచనా శైలి సరళంగా, కపటం లేకుండా, సహజంగా హాస్యస్పోరకంగా ఉండేది. ఇతని రచనల్లో సామాన్య ప్రజలు కేంద్రబిందువుగా ఉండటం వల్ల పాఠకులు ఇతని పాత్రలను తమ బంధువులుగా, ఇరుగు పొరుగు వారిగా భావించేవారు. దీనివల్ల పుస్తకంలోని విషయాలతో పాఠకులు దాదాపుగా ఏకీభవించేవారు. తన సమకాలీన రచయితలవలె నవలా రచనలో అప్పుడున్న బాణికి అనుకూలంగా తన  శైలిని మార్చుకోకుండా సమాజంలోని సమస్యలను తనదైన సరళమైన శైలిలో వ్రాయగాలిగాడు. విమర్శకులు నారాయణ్‌ని భారత చెకోవ్ అని పరిగణించారు. ఇద్దరి రచనలోని సరళత్వం, సున్నితహాస్యం వంటి అంశాల వల్ల ఇద్దరిని పోల్చేవారు. ది న్యూయార్కర్కు చెందిన ఆంటొనీ వెస్ట్ ప్రకారం నారాయణ్ రచన నికోలాయి గోగోల్ యొక్క వాస్తవికత రచన లాగా ఉందని భావించాడు. నారాయణ్ రాసిన కథానికలు ఇతడు రాసిన నవలల వలె లాగే  మనోహరంగా ఉన్నాయని, చాలా కథానికలు పది పేజీలకంటే తక్కువే ఉన్నాయని, చదవటానికి కూడా అంతే సమయం తీసుకుంటుందని పులిట్జర్ ప్రైజ్ గ్రహీత జుంపా లహరి భావించింది. నారాయణ్ రచనల గుణగణాలు, సామర్ధ్యాల వల్ల లహరి ఇతడిని ఓ. హెన్రీ, ఫ్రాంక్ ఓ'కానర్, విల్లియం ఫాక్నర్ వంటి కథారచయితలతో  జత కట్టింది. ఇంకా ఈమె నారాయణ్‌ను  గై డి మొపాసాతో కూడా పోల్చింది. కథని చెడగొట్టకుండా ఉపాఖ్యానాన్ని తగ్గించే సామర్థ్యం ఇద్దరికీ ఉంది. ఇద్దరూ ఒక రకమైన మధ్య తరగతి జీవితం గురించి, ఎక్కడ వదలకుండా, జాలి చూపకుండా రాసారు. మాల్గుడి, నారాయణ్ సృష్టించిన ఒక కాల్పనిక, పాక్షిక నగర వాతావరణం కలిగిన దక్షిణ భారత పట్టణం. aayana ఈ పట్టణాన్ని సెప్టెంబరు 1930న విజయదశమి నాడు సృష్టించాడు. ఇతనికి మొదట మదిలో ఒక రైల్వే స్టేషను మెదిలి, తరువాత నెమ్మదిగా మాల్గుడి అనే పేరు తట్టినట్లు ఇతడు చెప్పుకున్నాడు. రామాయణ కాలం నుండి ఉన్న నిష్కళంకమైన చరిత్ర గల  పట్టణంగా మాల్గుడి సృష్టించబడింది. శ్రీరామచంద్రుడు ఈ పట్టణం మీదుగా వెళ్ళినట్లు వ్రాయబడింది; బుద్ధుడు కూడా మార్గమధ్యంలో ఈ పట్టణాన్ని సందర్శించినట్లు వ్రాయబడింది. నారాయణ్ ఈ పట్టణానికి కచ్చితమైన భౌగోళిక హద్దులు ఎప్పుడూ పెట్టలేదు.
qas: category: SHORT
question: మాల్గుడి రామాయణ కాలం నాటి ఏ చరిత్ర కలిగిన నగరంగా సృష్టించబడింది?
answers: text: నిష్కళంకమైన
category: SHORT
question: నారాయణ్ పట్టణానికి కచ్చితమైన ఏ హద్దులు ఎప్పుడూ పెట్టలేదు?
answers: text: భౌగోళిక
category: SHORT
question: హెన్రీ, ఫ్రాంక్ ఓ'కానర్, విల్లియం ఫాక్నర్ వంటి ఎవరితో  జత కట్టింది?
answers: text: కథారచయితలతో
category: SHORT
question: మాల్గుడి దక్షిణ భారతదేశంలోని కాల్పనిక, సెమీ అర్బన్ పట్టణాన్ని ఎవరు సృష్టించారు?
answers: text: నారాయణ్
category: SHORT
question: నారాయణ్  రచనా శైలి సరళంగా, కపటం లేకుండా, సహజంగా ఎలా ఉండేది?
answers: text: హాస్యస్పోరకంగా
category: SHORT
question: విమర్శకులు నారాయణ్‌ను ఏ దేశపుగా చెకోవ్‌గా పరిగణిస్తారు?
answers: text: భారత
category: SHORT
question: హెన్రీ, ఫ్రాంక్ ఓ'కానర్, విల్లియం ఫాక్నర్ వంటి రచయితలతో కథని చెడగొట్టకుండా ఏ సామర్థ్యం కలిగించే అవకాశం నారాయణ్ కి ఉంది?
answers: text: ఉపాఖ్యానాన్ని తగ్గించే
context: నిరాడంబరమైన రాట్నము గాంధీజీ నేతృత్వంలో భారతదేశ ఆర్థిక పునరుత్థానానికి ప్రతీకగా నిలిచింది. పింగళి వెంకయ్య గాంధీ సూచన ప్రకారం ఎరుపు-ఆకుపచ్చ రంగు పట్టీలమీద రాట్నము గుర్తును రూపొందించి చూపాడు. ఐతే అది అన్నిమతాలకూ ప్రాతినిధ్యం వహించేలా లేదని గాంధీ దాన్ని తిరస్కరించాడు. గాంధీ ఆలోచనలకు అనుగుణంగా ఇంకొక త్రివర్ణపతాకం పైనుంచి క్రిందకు వరుసగా తెలుపు, ఆకుపచ్చ, ఎరుపుపట్టీలతో, మూడు పట్టీలమీదుగా ఒకే పెద్ద రాట్నము గుర్తుతో రూపొందించబడింది. ఆ మూడు పట్టీలు మైనారిటీ మతాలు, ముస్లిం, హిందూ మతాలకు సూచికలు. ఇది అప్పటి బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యానికి వ్యతిరకంగా స్వాతంత్ర్యపోరాటం సాగిస్తోన్న ఐర్లాండు పతాకాన్ని పోలి ఉంది. ఈ పతాకాన్ని అహమ్మదాబాదు కాంగ్రెసు సమావేశంలో ఆవిష్కరించారు. ఇది కాంగ్రెసు అధికారపతాకం కాకపోయినా జాతీయోద్యమంలో ఎక్కువగా వాడారు. ఐతే ఆ జెండాలో మతాలకు చిహ్నాలుండడం చాలామందికి నచ్చలేదు. 1924లో కలకత్తాలో సమావేశమైన ఆలిండియా సంస్కృత కాంగ్రెస్ హిందువులకు చిహ్నాలుగా కాషాయరంగును, విష్ణువు ధరించే గదను చేర్చాలని కోరింది. అదే సంవత్సరం హిందూ యోగుల, ముస్లిం ఫకీర్లు-దర్వేషీల వైరాగ్యానికి చిహ్నమైన జేగురురంగును చేర్చాలనే ప్రతిపాదన కూడా వచ్చింది. సిక్ఖులు తమ మతచిహ్నంగా పసుపురంగును కూడా చేర్చాలని, లేనట్లైతే మతపరమైన సూచికలను పూర్తిగా తొలగించాలని కోరారు. ఈ పరిణామాల మధ్య కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ 1931 ఏప్రిల్ 2న ఈ వివాదాలను పరిష్కరించడానికి ఏడుగురు సభ్యులతో ఫ్లాగ్ కమిటీని నియమించింది. "జెండాలోని మూడు రంగులూ మతాలనుద్దేశించినవే కాబట్టి అభ్యంతరకరమైనవేనని" కమిటీ తీర్మానించింది. ఫలితంగా పూర్తిగా ఎర్రమట్టిరంగులో, పైభాగాన రాట్నము గుర్తుతో ఒక కొత్త జెండా తయారైంది. దీన్ని ఫ్లాగ్ కమిటీ ఆమోదించినా ఇది కూడా మతపరమైన భావజాలాన్నే సూచిస్తోందనే ఉద్దేశంతో కాంగ్రెస్ పార్టీ ఆమోదించలేదు. తర్వాత 1931 కరాచీ కాంగ్రెస్ సమావేశంలో పై నుంచి కిందకు వరుసగా కాషాయం, తెలుపు, ఆకుపచ్చ రంగుల్లో పట్టీలు, మధ్యలో చరఖాతో పింగళి వెంకయ్య రూపొందించిన పతాకాన్ని స్వీకరిస్తూ జాతీయజెండాపై తుది తీర్మానం ఆమోదించబడింది. అదే సమయంలో ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ ఈ పతాకాన్ని స్వల్పమార్పులతో - చరఖా స్థానంలో "ఆజాద్ హింద్" అన్న అక్షరాలు, ముందుకు దూకుతున్న పులి బొమ్మతో - వాడుకొంది. ఈ మార్పులు గాంధీ అహింసాయుత పద్ధతులకు, సుభాష్ చంద్ర బోస్ వీరోచిత పద్ధతులకు గల తేడాను ప్రతిబింబిస్తాయి. ఈ త్రివర్ణపతాకం భారతదేశపు గడ్డమీద మొదటిసారిగా బోస్ చేత మణిపూరులో ఆవిష్కరించబడింది. మున్షీ, బి. ఆర్. అంబేద్కర్ లతో ఒక కమిటీని నియమించింది. ఆ కమిటీ 1947 జూలై 14న కాంగ్రెస్ పతాకాన్నే అన్ని పార్టీలకు, మతాలకు ఆమోదయోగ్యమయ్యే మార్పులతో జాతీయపతాకంగా స్వీకరించాలని నిర్ణయించింది.
qas: category: SHORT
question: సారఖ స్తూపంలోని ధర్మ చక్రం దేని స్థానంలో చేర్చబడింది?
answers: text: చరఖా
category: SHORT
question: అహ్మదాబాద్‌లో జరిగిన సమావేశంలో ఏ పార్టీ జెండాను ఆవిష్కరించారు?
answers: text: కాంగ్రెసు
category: SHORT
question: మున్షి మరియు బి.ఆర్. అంబేద్కర్ ని భారతదేశ ప్రభుత్వం దేనికి సభ్యులుగా ఏర్పాటు చేసింది?
answers: text: కమిటీని
category: SHORT
question: త్రివర్ణ పత్రాన్ని మొదటిసారిగా మణిపూర్‌లో భారత గడ్డపై ఎవరు ఆవిష్కరించారు?
answers: text: బోస్
category: SHORT
question: నిరాడంబరమైన రాట్నము ఎవరి నాయకత్వంలో భారతదేశ ఆర్థిక పునరుజ్జీవనానికి చిహ్నం?
answers: text: గాంధీజీ
category: NO
question: గాంధీజీ భారతదేశంలో కొత్త జెండాను ఎప్పుడు ఆవిష్కరించారు?
category: SHORT
question: ఏ సంవత్సరంలో కలకత్తాలో సమావేశమైన ఆలిండియా సంస్కృత కాంగ్రెస్ హిందువులకు చిహ్నాలుగా కాషాయరంగును, విష్ణువు ధరించే గదను చేర్చాలని కోరింది?
answers: text: 1924