context: ప్రారంభ వేద ఆర్యులను రాజ్యాలుగా కాకుండా తెగలుగా ఏర్పాటు చేశారు. ఒక తెగకు అధిపతిని రాజు అని పిలిచేవారు. రాజు స్వయంప్రతిపత్తిని సభ, సమితి అనే గిరిజన మండలి పరిమితం చేసింది. రెండూ కొంతవరకు తెగ పాలనకు బాధ్యత వహించాయి. వారి అనుమతి లేకుండా రాజు సింహాసనాన్ని ఆధీనం చేసుకోలేడు. రెండు శరీరాల మధ్య వ్యత్యాసం స్పష్టంగా లేదు. ప్రసిద్ధ చరిత్రకారుడు, ఇండోలాజిస్టు ఆర్థరు లెవెల్లిను బాషం, సభా అనేది తెగలోని గొప్ప వ్యక్తుల సమావేశం అని సిద్ధాంతీకరించాడు. అయితే సమితి గిరిజనులందరి స్వేచ్ఛా సమావేశం. కొన్ని గిరిజనులకు వంశపారంపర్య ముఖ్యులు లేరు. వారు నేరుగా గిరిజన మండలిచే పరిపాలించబడ్డారు. రాజుకు రాజాస్థానం ప్రధానన్యాయస్థానంగా కూడా ఉంది. దీనికి సభికులు (సభసదులు) వర్గాల ముఖ్యులు (గ్రామణి) హాజరయ్యారు. తెగను రక్షించడం రాజు ప్రధాన బాధ్యత. పురోహిత(చాప్లిన్), సేనాని(ఆర్మీ చీఫ్), దూతలు(రాయబారులు), వేగులు(గూఢా చారులు) సహా అనేకమంది కార్యకర్తలు అతనికి సహాయపడ్డారు. పురోహిత యుద్ధంలో విజయం, శాంతి సమృద్ధి కోసం వేడుకలు, మంత్రాలను ప్రదర్శించారు. తరువాతి వేద కాలంలో గిరిజనులు చిన్న రాజ్యాలుగా ఏకీకృతం అయ్యారు. దీనికి రాజధాని, కేంద్రీకృత పరిపాలనా వ్యవస్థ ఉన్నాయి. ఈ కొత్త రాజ్యాలను పరిపాలించడంలో సహాయపడటానికి రాజులు వారి బ్రాహ్మణ పూజారులు వేదశ్లోకాల సేకరణలు ఏర్పాటుచేసి, అభివృద్ధి చెందుతున్న సామాజిక సోపానక్రమాన్ని బలోపేతం చేయడానికి కొత్త ఆచారాలను (ఇప్పుడు సనాతనధర్మా ఆచారాలు) అభివృద్ధి చేశారు. రాజును సామాజిక క్రమం సంరక్షకుడిగా ప్రజల (పాలిటీ)రక్షకుడిగా చూశారు. వంశపారంపర్య రాజ్యవిధానం ఉద్భవించింది. రథాలపందాలు, పశువులదాడులు, పాచికలఆటలు వంటి పోటీల ఆధారంగా గతంలో రాజార్హులను నిర్ణయించారు. ఈ యుగంలో ఆచారాలు తనప్రజలలో రాజు స్థితిని అధికరించాయి. అతన్ని అప్పుడప్పుడు చక్రవర్తి (సుప్రీం పాలకుడు) అని పిలుస్తారు. రాజుకు పెరుగుతున్న రాజకీయశక్తి ఉత్పాదక వనరులపై అధిక నియంత్రణ సాధించటానికి వీలు కల్పించింది. దేవతలకు స్వచ్ఛంద సమర్పణ(బలి) తప్పనిసరి నివాళిగా మారింది. పన్నుల వ్యవస్థీకృత వ్యవస్థ లేదు. సభ,సమితి తరువాతి వేద గ్రంథాలలో ప్రస్తావించబడ్డాయి. అయినప్పటికీ రాజు శక్తితో వారి ప్రభావం తగ్గింది. తరువాతి వేదయుగం ముగిసేనాటికి భారతదేశంలో రాచరిక రాజ్యాలు(రాజ్య), గణ లేదా సంఘ (ఒలిగార్కికలు)రాజ్యాలు, గిరిజన సంస్థానాలు వంటి వివిధరకాల రాజకీయ వ్యవస్థలు  ఉద్భవించాయి. కురురాజ్యం గురించి మైఖేల్ విట్జెలు విశ్లేషణ ఆధారంగా మధ్య వేదకాలంలో దీనిని ప్రారంభ వేద "రాజ్యం" గా వర్ణించవచ్చు. ఏది ఏమయినప్పటికీ కురులు నిజమైన "రాజ్యం" లేదా రాజ్యాలకూటమి అన్నది నిర్ధారించడం కష్టం అని  రాబర్టు బెల్లా అభిప్రాయపడ్డారు. ఎందుకంటే కురు రాజులు "రాజు" కంటే ఎత్తైన రాజ బిరుదులను ఎప్పుడూ స్వీకరించలేదు. అంటే "అధిపతి" అని అర్ధం వేద సందర్భంలో "రాజు". మధ్య వేదకాలంలో కూడా నగరాల కొరత ఉంటుంది; బెల్లా దీనిని పురాతన హవాయి, "చాలా ప్రారంభ ఈజిప్టు" లలో "నగర-రాజ్యాలు" కాకుండా "ప్రాదేశిక రాజ్యాలు" గా పోల్చారు. అందువల్ల "సభ కేంద్రాన్ని అందించలేదు. నగరం న్యాయస్థానం ఉండక తరచూ అనేక ప్రాంతాలలో సభ జరుగుతూ ఉండేది. " స్థానిక ప్రముఖులు స్వయంప్రతిపత్తి కలిగి ఉన్నందున, మిగులు సంపదను రాజు-భవనం వైపు నడిపించగలిగే అవకాశం ఉన్నది. రోమిలా థాపరు వేద-యుగం రాజ్య ఏర్పాటును "అభివృద్ది" స్థితిలో ఉన్నట్లు వర్ణించారు. బదులుగా సాంఘిక సంబంధాలకు  ఉపయోగపడే గొప్ప ఆచారాలను రూపొందించడానికి ఉపయోగించబడింది. వేదయుగం చివరిదశ అయిన ఉపనిషత్తుల కాలం గంగా లోయలో పట్టణీకరణ ప్రారంభంతో అనుసంధానించబడిన కొత్త రాజ్య నిర్మాణాలకు సమకాలీనమైనదిగా భావించబడింది. జనాభా, వాణిజ్య అనుసంధానాల పెరుగుదలతో పాటు, ఈ సామాజిక, ఆర్థిక మార్పులు పాత జీవన విధానాల మీద ఒత్తిడి తెస్తాయి. ఉపనిషత్తులు, తరువాతి శ్రమణ కదలికలకు వేదికగా నిలిచాయి. మహాజనపద కాలం తరువాత వేదకాలం ముగిసింది.
qas: category: NO
question: ఏ దేవతలకు స్వచ్ఛంద సమర్పణ తప్పనిసరి నివాళిగా మారింది? 
category: SHORT
question: రాజును సామాజిక క్రమం సంరక్షకుడిగా ఎవరి రక్షకుడిగా చూశారు?
answers: text: ప్రజల
category: NO
question: తెగను రక్షించడం రాజు యొక్క ప్రధాన బాధ్యత అని ఎవరు ఆరోపించారు?
category: SHORT
question: ప్రారంభ వేద ఆర్యులను రాజ్యాలుగా కాకుండా తెగలుగా ఏమి చేశారు?
answers: text: ఏర్పాటు
category: SHORT
question: నగరం న్యాయస్థానం ఉండక తరచూ అనేక ప్రాంతాలలో ఏమి జరుగుతూ ఉండేది?
answers: text: సభ
category: SHORT
question: మహాజనపద కాలం తరువాత, ఏ కాలం ముగిసింది?
answers: text: వేదకాలం
category: SHORT
question: రోమిలా థాపరు వేద-యుగం రాజ్య ఏర్పాటును ఏ స్థితిలో ఉన్నట్లు వర్ణించారు?
answers: text: "అభివృద్ది" స్థితిలో