ai4bharat/IndicQA huggingface dataset:
context: ਖਾਨ ਨੇ ਢਾਕਾ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਫੌਜ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ 2010 ਦੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਮੁਖਰਜੀ, ਅਰਜੁਨ ਰਾਮਪਾਲ ਅਤੇ ਈਸ਼ਾ ਕੋਪੀਕਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਡਰਬਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਦੀ ਦੋਸਤੀ 150 ਸਾਲ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਿਦ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਚੋਪੜਾ ਨਾਲ ਫਰੈਂਡਸ਼ਿਪ ਕਨਸੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਖਾਨ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਰਾਮਪਾਲ, ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਚੋਪੜਾ ਅਤੇ ਟੈਂਪਟੇਸ਼ਨਜ਼-2014 ਦੇ ਹੋਰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਾਣੇ, ਨੱਚਣਾ ਅਤੇ ਸਕਿਟ ਰਾਹੀਂ ਟੈਂਪਟੇਸ਼ਨਜ਼ ਲੜੀ ਦੇ ਦੌਰਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਬੰਧ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ 22 ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਦੁਬਈ ਦੇ ਫੈਸਟੀਵਲ ਸਿਟੀ ਅਰੀਨਾ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 15,000 ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ। 2008 ਵਿੱਚ, ਖਾਨ ਨੇ ਨੀਦਰਲੈਂਡ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੰਗੀਤਕ ਅਭਿਆਨ ਟੈਂਪਟੇਸ਼ਨ ਰਿਲੋਡਡ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 2012 ਵਿੱਚ ਜਕਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਬਿਪਾਸ਼ਾ ਬਾਸੂ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੌਰੇ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ 2013 ਵਿੱਚ ਆਕਸਲੈਂਡ, ਪਰਥ ਅਤੇ ਸਿਡਨੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਮਾਰੋਹ ਲੜੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2014 ਵਿਚ, ਖਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਟੂਰ ਸਲਮਾ!
qas: category: SHORT
question: ਖਾਨ ਨੇ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਢਾਕਾ ਦੇ ਆਰਮੀ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ 2010 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਰਾਣੀ ਮੁਖਰਜੀ, ਅਰਜੁਨ ਰਾਮਪਾਲ ਹੋਰ ਕਿਸ   ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ? 
answers: text: ਈਸ਼ਾ ਕੋਪੀਕਾਰ 
category: NO
question: 2009 ਵਿੱਚ ਕੋਲਕਾਤਾ ਨਾਈਟ ਰਾਈਡਰਜ਼ (ਕੇਕੇਆਰ) ਦੀ ਕੀਮਤ ਕੀਨੀ ਸੀ?
category: SHORT
question: ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਦੋਸਤੀ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਸਾਲ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ?
answers: text: 150 ਸਾਲ
category: SHORT
question: ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ?
answers: text: ਟੈਂਪਟੇਸ਼ਨ ਰਿਲੋਡਡ
category: SHORT
question: ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਉਹ ਸ਼ਾਹਿਦ ਕਪੂਰ  ਦੇ ਨਾਲ ਕੋਣ ਡਰਬਨ ਹੋਈ ? 
answers: text: ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਚੋਪੜਾ
category: SHORT
question: ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਜਿਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ? 
answers: text: 22 ਸਥਾਨਾਂ 
category: SHORT
question: 2008 ਵਿੱਚ, ਖਾਨ ਨੇ ਸੰਗੀਤਕ ਮੁਹਿੰਮ ਕਿਸ  ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ? 
answers: text: ਅਭਿਆਨ
context: ਖਾਨ ਨੇ ਪੈਪਸੀ, ਨੋਕੀਆ, ਹੁੰਡਈ , ਡਿਸ਼ ਟੀਵੀ, ਲਕਸ ਅਤੇ ਟੈਗ ਹੌਯਰ ਸਮੇਤ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਬਾਰੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਾਪੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਕਈ ਗੈਰ-ਗਲਪ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਦੀ ਦੋ-ਪੱਖੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਦਿ ਇੰਨਰ ਅਤੇ ਆਊਟਰ ਵਰਲਡ ਆਫ਼ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ (2005), ਅਤੇ ਡਿਸਕਵਰੀ ਟਰੈਵਲ ਅਤੇ ਲਿਵਿੰਗ ਚੈਨਲ ਦੇ ਦਸ ਭਾਗਾਂ ਦੀ ਛੋਟੀ ਲੜੀ ਲਿਵਿੰਗ ਵਿਦ ਏ ਸੁਪਰਸਟਾਰ — ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ (2010) ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। 2007 ਵਿੱਚ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਰਾਏ ਅਤੇ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਖਾਨ ਮੈਡਮ ਤੁਸਾਦ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਲੰਡਨ ਵਿਖੇ ਆਪਣੀ ਮੋਮ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੀਜਾ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਮੂਰਤੀ ਦੇ ਹੋਰ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ, ਹਾਂਗਕਾਂਗ, ਨਿਊਯਾਰਕ ਅਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਮੈਡਮ ਤੁਸਾਦ ਦੇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਖਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਲਸ ਪੋਲੀਓ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਏਡਜ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਆਰਗੇਨਾਈਜੇਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੇਕ-ਏ-ਵਿਸ਼ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, ਅਤੇ 2011 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਆਫਿਸ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਸੈਨੀਟੇਸ਼ਨ ਕੋਲਾਬੋਰੇਟਿਵ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਹੀ ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾ ਦੇ ਐਲਾਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਲ ਟੀਕਾਕਰਣ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ ਯੂਨੀਸੈਫ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। 2011 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਦੇ ਚੈਰੀਟੇਬਲ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਲਈ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੇ ਪਿਰਾਮਾਈਡ ਕੌਰ ਮਾਰਨੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਖਾਨ ਇਹ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਬਣਿਆ।
qas: category: SHORT
question: ਖਾਨ ਕਿਸ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਮੰਡਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ?
answers: text: ਮੇਕ-ਏ-ਵਿਸ਼
category: SHORT
question: ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਿੰਨਵਾਂ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਮੋਮ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਮੈਡਮ ਤੁਸਾਦ ਵਿਚ ਹੈ?
answers: text: ਤੀਜਾ
category: SHORT
question: ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਡਜ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਸੰਗਠਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਕਿਹਦਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅੰਬੈਸਡਰ ਹੈ?
answers: text: ਪਲਸ ਪੋਲੀਓ
category: NO
question: "2014 ਵਿੱਚ, ਖਾਨ ਕਿਸ ਲਈ "ਇੰਟਰਪੋਲ ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ" ਰਾਜਦੂਤ ਬਣ ਗਿਆ ?
category: SHORT
question: ਖਾਨ ਦੀ ਮੋਮ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਕਿੱਥੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ?
answers: text:  ਮੈਡਮ ਤੁਸਾਦ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਲੰਡਨ ਵਿਖੇ 
category: NO
question: ਐਡਿਨਬਰਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸ਼ਾਹ ਰੁੱਖ ਖਾਨ ਨੇ ਕਿਹੜੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ?
category: NO
question: ਖਾਨ ਦੇ ਦੋ-ਪੱਖੀ ਵ੍ਰਿਤਚਿਤ੍ਰ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?
context: ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਟੈਕਸਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 11 ਵੱਖਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੂਲ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਘੱਟੋ ਘੱਟ 105 ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੋਂ ਜੰਗਲੀ ਅਨਾਜ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਖਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਕਰੀਬ 15,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਓਸੋਪੋਟਾਮੀਆ ਵਿੱਚ ਸੂਰ ਦੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਸਨ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ 13,500 ਤੋਂ 8,200 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਵਲ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੂੰਗ, ਸੋਏ ਅਤੇ ਅਜ਼ੂਕੀ ਬੀਨਜ਼ ਨੇ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ। ਮੇਸੋਪੋਟੇਮੀਆ ਵਿੱਚ 13,000 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 11,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਭੇਡਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਤਕਰੀਬਨ 11,500 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਅੱਠ ਨਿਓਲੀਲੀਥ ਬਾਨੀ ਫਸਲਾਂ, ਐਮਮਰ ਅਤੇ ਐਨੀਕੰਚਰ ਕਣਕ, ਜੌਆਂ, ਮਟਰ, ਦਾਲਾਂ, ਕੜਵਾਹਟ ਦੇ ਮੱਛੀ, ਚਿਕੜ ਦੇ ਮਟਰ ਅਤੇ ਸਣਾਂ ਨੂੰ ਲੇਵੈਂਟ ਵਿੱਚ ਉਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਤਕਰੀਬਨ 10,500 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਆਰਕੋਚ ਤੋਂ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਐਂਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ, ਆਲੂ ਦਾ ਭੋਜਨ 10,000 ਤੋਂ 7000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਬੀਨਜ਼, ਕੋਕਾ, ਲਾਲਾਮੇਸ, ਅਲਪਾਕ ਅਤੇ ਗਿਨੀ ਦੇ ਸੂਰ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਲਗਭਗ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਊ ਗਿਨੀ ਵਿੱਚ ਗੰਨਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਰੂਟ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜੌਂ ਨੂੰ 7,000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਸੇਹਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਲਤੂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਪਾਹ ਨੂੰ 5,600 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਪੇਰੂ ਵਿੱਚ ਪਾਲਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਜ਼ਾਦ ਤੌਰ ਤੇ ਯੂਰੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣਜਾਣੀ ਸਮੇਂ ਪਾਲਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੇਸੋਮੇਰਿਕਾ ਵਿੱਚ 6000 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਗਲੀ ਟੀਜ਼ਿਨਟ ਨੂੰ ਮੱਕੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੱਧ ਯੁੱਗ ਵਿਚ, ਇਸਲਾਮੀ ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿਚ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਫਸਲ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖੰਡ, ਚੌਲ, ਕਪਾਹ ਅਤੇ ਫ਼ਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਲ- ਅੰਡਲਾਸ 1492 ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੋਲੰਬੀਅਨ ਅਦਾਰੇ ਨੇ ਮੱਕੀ, ਆਲੂ, ਮਿੱਠੇ ਆਲੂ ਅਤੇ ਮਨੀਓਕ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਣਕ, ਜੌਂ, ਚੌਲ ਅਤੇ ਝੱਟਨ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਸਮੇਤ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ, ਭੇਡਾਂ ਅਤੇ ਬੱਕਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਿਆ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ, ਪਿਛਲੇ 200 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਨੀਲਾਥਰਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਲਦ ਹੀ ਸਿੰਚਾਈ, ਫਸਲ ਰੋਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਖਾਦ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
qas: category: SHORT
question: ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਕਿੰਨੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ?
answers: text: ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 11 
category: SHORT
question: ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਚਾਵਲ ਕਦੋਂ ਉਗਾਇਆ ਗਿਆ?
answers: text: 13,500 ਤੋਂ 8,200 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ
category: SHORT
question: ਮੇਸੋਅਮੇਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਿਸਨੂੰ ਮੱਕੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ?
answers: text: ਜੰਗਲੀ ਟੀਜ਼ਿਨਟ ਨੂੰ
category: NO
question: ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ?
category: SHORT
question:  ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਾਂ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
answers: text: ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ
category: SHORT
question: ਕਿਥੇ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਨਵੀਂਆਂ ਫਸਲਾਂ ਲਿਆਂਦੀਆਂ?
answers: text: ਅਮਰੀਕਾ
category: NO
question: ਕਿਸ ਵਿਧੀ ਨੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਮੋਨੀਅਮ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਖਾਦ ਦਾ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਹੋਇਆ ?
context: ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਉਮਰ 24 ਸਾਲ ਸੀ ਜਦੋਂ ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ  ਪ੍ਰੀਟੋਰੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ ਭਾਰਤੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਤਿਨਿਧਤਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪੁੱਜੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ 21 ਸਾਲ ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗ ਗਏ। ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਦੀ ਕੌਸ਼ਲਤਾ ਦੇ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹੇ। ਰਾਮਚੰਦਰ ਗੁਹਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ 1914 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਪਰਤੇ ਤਾਂ ਉਹ ਜਨਤਕ ਬੁਲਾਰੇ ਵਜੋਂ, ਫੰਡ ਉਗਰਾਹੁਣ, ਗੱਲਬਾਤ, ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੇ, ਅਤੇ ਆਤਮ-ਉਭਾਰ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਤਕ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭੇਦਭਾਵ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬਾਕਾਇਦਾ ਟਿਕਟ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਸਫਰ ਕਰਦਿਆਂ ਟ੍ਰੇਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਏਦਾਨ ਉੱਤੇ ਬਾਕੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਯੂਰਪੀ ਮੁਸਾਫਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਕੁਟਾਈ ਵੀ ਝਲਣੀ ਪਈ ਸੀ।
qas: category: SHORT
question: ਪ੍ਰਿਟੋਰੀਆ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਗਾਂਧੀ ਕਿੰਨੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਨ?

answers: text:  24
category: SHORT
question: ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਸਾਲ ਬਿਤਾਏ?

answers: text: 21
category: SHORT
question: ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਗਾਂਧੀ  ਲਈ ਕਿੱਥੇ  ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ?
answers: text: ਗਾਂਧੀ 
category: SHORT
question: ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ?
answers: text:  ਝਲਣੀ
category: NO
question:  ਦੱਖਣ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ  ਭਾਰਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਿਸਨੇ ਕੀਤਾ?
context: ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਸਾਰਾ ਭਾਗ ਗੁਰਜਰਤਰਾ (ਗੁਰਜਰਾਂ ਵਲੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੇਸ਼) ਦੇ ਨਾਂਅ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਗੁੱਜਰ ਪ੍ਰਤੀਹਾਰਾਂ ਨੇ ੩੦੦ ਸਾਲ ਤੱਕ ਪੂਰੇ ਉੱਤਰੀ-ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਰਬ। ਅਰਬਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਚਾਇਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਰਾਜਪੂਤ ਜਾਤੀ  ਦੇ ਬਹਾਦਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਰਾਜ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਗਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਕਬਜ਼ਾ ਜਮਾ ਲਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਗਾਂ ਦਾ ਨਾਮਕਰਣ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਖ਼ਾਨਦਾਨ, ਖੇਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਰਾਜ ਸਨ- ਉਦੈਪੁਰ, ਡੂੰਗਰਪੁਰ,ਬਾਂਸਵਾੜਾ, ਪ੍ਰਤਾਪਗੜ, ਜੋਧਪੁਰ, ਬੀਕਾਨੇਰ, ਕਿਸ਼ਨਗੜ, ਜਾਲੋਰ, ਸਿਰੋਹੀ, ਕੋਟਾ, ਬੂੰਦੀ, ਜੈਪੁਰ, ਅਲਵਰ, ਭਰਤਪੁਰ, ਕਰੌਲੀ, ਝਾਲਾਵਾੜ, ਅਤੇ ਟੋਂਕ. ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜਪੁਤਾਨਾ ਨਾਮ ਵਜੋ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜਾ ਮਹਾਂਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਆਪਣੀ ਅਸਧਾਰਣ ਰਾਜਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸੂਰਮਗਤੀ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁੱਝ ਧਰਤੀ-ਭੱਜਿਆ ਨੂੰ ਮਕਾਮੀ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਪਰਿਚਾਯਕ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਪੁਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉੱਤੋਂ ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤਤਕਾਲੀਨ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਥੇ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਮ ਬੋਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ੜੂੰੜਾਡੀ-ਬੋਲੀ  ਦੇ ਇਲਾਕੀਆਂ ਨੂੰ ੜੂੰੜਾੜ (ਜੈਪੁਰ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੇਵਾਤੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲੇ ਨਿਕਟਵਰਤੀ ਧਰਤੀ-ਭਾਗ ਅਲਵਰ ਨੂੰ ਮੇਵਾਤ, ਉਦੈਪੁਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ ਮੇਵਾੜੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਦੈਪੁਰ ਨੂੰ ਮੇਵਾੜ, ਬਰਜ ਭਾਸ਼ਾ-ਬਹੁਲਤਾ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਜ, ਮਾਰਵਾੜੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬੀਕਾਨੇਰ-ਜੋਧਪੁਰ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਮਾਰਵਾੜ ਅਤੇ ਵਾਗੜੀ ਬੋਲੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਡੂੰਗਰਪੁਰ-ਬਾਂਸਵਾੜਾ ਅਦਿ ਨੂੰ ਵਾਗੜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
qas: category: SHORT
question: 56 ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
answers: text: ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜਪੁਤਾਨਾ 
category: SHORT
question: ਕਿਹੜੇ ਰਾਜਪੂਤ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
answers: text: ਮਹਾਂਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ
category: SHORT
question: ਅਜਮੇਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
answers: text: ਮਕਾਮੀ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ 
category: SHORT
question: ਗੁਰਜਾਰਾ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰਾਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ ਉੱਤੇ ਕਿੰਨੇ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ?

answers: text:  ੩੦੦ ਸਾਲ 
category: SHORT
question: ਡੁੰਡੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? 

answers: text:  ਡੂੰਗਰਪੁਰ-ਬਾਂਸਵਾੜਾ
context: ਗੁਰ ਨਾਨਕ (1469-1539) ਤਲਵੰਡੀ ਰਾਏ ਭੋਇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਜਕੱਲ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਹਿੰਦੂ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁਲੀਨ ਵਰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਫੋਕੇ ਕ੍ਰਮਕਾਂਡਾਂ ਦਾ ਖੰਡਨ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਜਨੇਊ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 2 ਸਪੁਤਰ ਬਾਬਾ ਸਿਰੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਲਖਮੀ ਚੰਦ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਲਤਾਨ ਪੁਰ ਲੋਧੀ ਵਿਖੇ ਉਥੋਂ ਦੇ ਨਵਾਬ ਕੋਲ ਮੋਦੀ (ਕਰਿਆਨੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਟੋਰ ਵਿੱਚ ਮੈਨੇਜਰ) ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਉਪਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੱਬੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਾਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਲੋਕਾਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਜੋੜਨ, ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਕਰਮਕਾਂਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਢਣ ਵਾਸਤੇ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਉਦਾਸੀਆਂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੀਲ ਲੰਮੀਆਂ ਸਨ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਰਬਾਬ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਕੀਰਤਨ ਵਿੱਚ ਸੰਗਤ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਭਾਈ ਬਾਲਾ ਜੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਹਜੂਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਸਨ |੧੫੩੮ ਵਿੱਚ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗੁਰਗੱਦੀ ਲਈ ਚੁਣਿਆ। ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਗੁਰੂ ਬਣੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ੭੩ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ੧੫੫੨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਤੀਜੇ ਗੁਰੂ ਬਣੇ। ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਗੁਰਆਈ ਦੌਰਾਨ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਮਹਾਨ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ।
qas: category: SHORT
question: ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦੂਜੇ ਗੁਰੂ ਕੌਣ ਸੀ?
answers: text: ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ 
category: SHORT
question: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ?
answers: text:  2 ਸਪੁਤਰ
category: NO
question: ਕਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ?
category: NO
question: ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੱਦੀ ਤੇ ਕੌਣ ਬੈਠਿਆਂ?
category: SHORT
question: ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਕਿਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਗੁਰੂ ਬਣੇ?
answers: text: ੭੩ ਸਾਲ ਦੀ 
category: SHORT
question: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿੱਥੇ ਹੋਇਆ ਸੀ?
answers: text:  ਤਲਵੰਡੀ ਰਾਏ ਭੋਇ
category: SHORT
question: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਹਜੂਰੀ ਸੇਵਾ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਸੀ?
answers: text: ਭਾਈ ਬਾਲਾ ਜੀ ਗੁਰੂ ਜੀ 
category: SHORT
question: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗੱਦੀ ਲਈ ਕਿਸ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ? 
answers: text: ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੂੰ
context: ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਹੁਕਮ ਸੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਦੇਹ ਦੇ ਚਾਰ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਲਟਕਾ ਦਿਤੇ ਜਾਣ ਪਰ ਹਨੇਰਾ ਪੈ ਚੁੱਕਾ ਹੋਣ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਅਮਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ | ਉਧਰ ਭਾਈ ਜੈਤਾ, ਭਾਈ ਨਾਨੂ ਰਾਮ, ਭਾਈ ਤੁਲਸੀ ਤੇ ਭਾਈ ਊਦਾ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੀਸ ਚੁਕ ਕੇ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਤਰਕੀਬ ਘੜੀ। ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਅਪਣੀ ਟੋਕਰੀ ਸਿਰ 'ਤੇ ਚੁਕ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੀਸ ਚੁਕ ਲਿਆਇਆ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ (ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਹੁਰਾ) ਭਾਈ ਲੱਖੀ ਰਾਏ ਵਣਜਾਰਾ ਨੇ, ਅਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਭਾਈ ਨਿਗਾਹੀਆ, ਹੇਮਾ ਤੇ ਹਾੜੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਧੜ ਚੁਕ ਲਿਆਂਦਾ ਅਤੇ ਅਪਣੇ ਘਰ ਅੰਦਰ (ਗੁਰਦਵਾਰਾ ਰਕਾਬ ਗੰਜ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ) ਹੀ ਧੜ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸੀਸ ਅਤੇ ਧੜ ਦੇ ਸਸਕਾਰ ਬਾਰੇ ਭੱਟ ਵਹੀ 'ਚ ਇਹ ਲਿਖਿਆ ਮਿਲਦਾ ਹੈ: ਲਖੀਆ ਬੇਟਾ ਗੋਧੂ ਕਾ, ਨਗਾਹੀਆ-ਹੇਮਾ-ਹਾੜੀ ਬੇਟੇ ਲਖੀਏ ਕੇ, ਜਾਦੋ ਬੰਸੀਏ, ਬੜਤੀਏ ਕਨਾਉਾਤ, ਨਾਇਕ ਧੂੰਮਾ ਬੇਟਾ ਕਾਨ੍ਹੇ ਕਾ, ਤੂੰਮਰ ਬਿੰਜਲਉਾਤ, ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਮਹਲ ਨਾਂਵਾਂ ਕੀ ਲਾਸ਼ ਉਠਾਏ ਲਾਏ, ਸਾਲ ਸਤਰਾਂ ਸੈ ਬੱਤੀਸ, ਮੰਗਹਰ ਸੁਦੀ ਛੱਟ, ਗੁਰੂਵਾਰ ਕੇ ਦਿਹੁੰ। ਦਾਗ਼ ਕੀਆ ਰਸੀਨਾ ਗਾਮ ਮੇਂ ਆਧ ਘਰੀ ਰੈਨ ਰਹੀ। (ਭੱਟ ਵਹੀ ਜਾਦੋਬੰਸੀਆਂ ਕੀ, ਖਾਤਾ ਬੜਤੀਏ ਕਨਾਉਾਤੋਂ ਕਾ)। ਉਦੋਂ ਰਾਇਸੀਨਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਮੀਨ ਭਾਈ ਲੱਖੀ ਰਾਏ ਵਣਜਾਰਾ ਦੀ ਸੀ। ਅੱਜ ਜਿਸ ਜਗ੍ਹਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ, ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਜਗ੍ਹਾ ਭਾਈ ਲੱਖੀ ਰਾਏ ਦੀ ਸੀ ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ, 1913 ਵਿਚ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਉਣ ਸਮੇਂ, ਜਬਰੀ ਐਕੁਆਇਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ‘ਬਚਿੱਤਰ ਨਾਟਕ’ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਫ਼ੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ:ਵਿਸ਼ਵ-ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਧਾਰਨੀ ਹੈ।
qas: category: SHORT
question: ਬਚਿੱਤਰ ਨਾਟਕ ਕਿਸਨੇ ਲਿਖਿਆ?
answers: text: ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ 
category: SHORT
question:  ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਿਸ  ਵਣਜਾਰਾ  ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਭਾਈ ਨਿਗਾਹੀਆ ?
answers: text: (ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਹੁਰਾ)
category: SHORT
question:  ਕਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਟੋਕਰੀ ਸਿਰ ਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ ?
answers: text: ਭਾਈ ਜੈਤਾ
category: SHORT
question: ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਕਿਸ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਕੰਧ ਢਾਹ ਦਿੱਤੀ?
answers: text: ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ,
category: SHORT
question: ਹੇਮਾ ਅਤੇ ਹਾਦੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਚੂਕ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ  ਦਫਨਾਇਆ ?
answers: text: ਭਾਈ ਲੱਖੀ ਰਾਏ ਵਣਜਾਰਾ
category: SHORT
question: ਹੇਮਾ ਅਤੇ ਹਾਦੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਚੂਕ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ  ਦਫਨਾਇਆ ?
answers: text: ਅਪਣੇ ਘਰ ਅੰਦਰ 
category: SHORT
question: ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਕਿਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਵੀ ਦਿੱਤੇ, ?
answers: text: ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ
category: SHORT
question: ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਦੇਹ ਦੇ ਚਾਰ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ  ਅੰਜਾਮ ਕਿਉਂ  ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਿਆ ?
answers: text: ਹਨੇਰਾ ਪੈ ਚੁੱਕਾ ਹੋਣ ਕਰ
context: ਗ੍ਰੀਨਾਨਾਥ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਐਡੀਸ਼ਨਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਨੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਸੱਤ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ। ਉਸਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਦਾ ਬਾਘ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰਨੀ 2012 ਨੂੰ ਬਿਰਸਾ ਜੈਵਿਕ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਗੋਦ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਦੋਨਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਅੰਗ ਦਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 2012 ਵਿੱਚ ਪਿਟਰਸਬਰਗ ਮੈਡੀਕਲ ਸੈਂਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ-ਥੀਮ ਵਿਚ ਲਿਵਰ-ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ 20 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ 'ਤੇ ਸਹਿ-ਮੁੱਖ ਸਪੀਕਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਕੈਂਸਰ ਵਾਰਡ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾਨਾਵਤੀ ਹਸਪਤਾਲ ਨੂੰ 5 ਮਿਲੀਅਨ ਦਾ ਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਵਾਰਡ ਉਸਦੇ ਸਵਰਗੀ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਂਅ 'ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਉਸਨੇ 2013 ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ 'ਗਰਲ ਰਾਇਜ਼ਿੰਗ' ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਡੌਕੂਮੈਂਟਰੀ ਫਿਲਮ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਅਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ। ਬੋਸਟਨ ਦੇ ਹਾਈਨਾਂ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਵਿਖੇ ਵਿਸ਼ਵ ਆਗੂ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੀ 50 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਗੋਰਡਨ ਬਰਾਊਨ, ਸਟੀਵ ਵੋਜ਼ਨਿਆਕ, ਬਿਲ ਕਲਿੰਟਨ ਅਤੇ ਚਾਰਲੀ ਬੇਕਰ ਨਾਲ ਬੁਲਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਰਾਹੀਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀਕਰਨ, ਗ਼ੈਰ-ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਲਈ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਨੇ ਜੋਹਨ ਲੈਨਨ ਦੀ "ਇਮੇਜਾਈਨ" ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ। ਕੈਟੀ ਪੈਰੀ ਅਤੇ ਬਲੈਕ ਆਈਡ ਸਮੇਤ ਹੋਰਾਂ ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵੀਡੀਓ, ਅਤੇ ਯੂਨੀਸੇਫ਼ ਵੱਲੋਂ ਬਾਲ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਦੀ 25 ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ 2014 ਵਿਚ ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਮੁਹਿੰਮ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਕੌਮੀ ਸਫਾਈ ਮੁਹਿੰਮ, ਲਈ ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਨੂੰ "ਨਵਰਤਨ" ਨਾਮਕ ਨੌਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮੁੰਬਈ ਵਿਚ ਇਕ ਕੂੜਾ-ਭਰੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਮੁੜ-ਵਸੇਬੇ ਕਰਕੇ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਫਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।
qas: category: SHORT
question: ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਅਭਿਆਨ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਫਾਈ ਮੁਹਿੰਮ ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ?
answers: text: 2014 
category: SHORT
question: ਕਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਨੂੰ ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਅਭਿਆਨ ਲਈ ਨੌਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ?

answers: text: ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ
category: NO
question: ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਨੂੰ ਮਦਰ ਟੇਰੇਸਾ ਮੇਮੋਰਿਯਲ ਅਵਾਰਡ ਫੋਰ ਸੋਸ਼ਲ ਜਸਟਿਸ ਕਦੋ ਮਿਲਿਆ ਸੀ?
category: NO
question: ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਕਿੰਨੇ ਪਿੰਡ ਅਪਣਾਏ?
category: NO
question: ਦਸੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਨੂੰ ਕਿਸ ਪੱਦ ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਯਾ?
category: SHORT
question: ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਨੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ?
answers: text:  ਅੰਗਾਂ ਦਾਨ
category: NO
question: ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਕਿਸ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪੇਟਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ?
category: SHORT
question: ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਨੇ ਨਾਨਾਵਤੀ ਹਸਪਤਾਲ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਵਾਰਡ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿੰਨੇ ਲੱਖ ਦਾਨ ਕੀਤੇ?

answers: text: 5 ਮਿਲੀਅਨ
context: ਗੰਗਾ ਆਪਣੀਉਪਤਿਅਕਾਵਾਂਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਬਾਂਗਲਾਦੇਸ਼  ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਆਧਾਰਿਤ ਮਤਲੱਬ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਤਾਂ ਕਰਦੀ ਹੀ ਹੈ,  ਇਹ ਆਪਣੀ ਸਹਾਇਕ ਨਦੀਆਂ ਸਹਿਤ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰ ਲਈ ਸਿੰਚਾਈ  ਦੇ ਬਾਹਰਮਾਹੀ ਸਰੋਤ ਵੀ ਹਨ। ਇਸ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਉਪਜ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖਤ: ਝੋਨਾ,  ਗੰਨਾ,  ਦਾਲ,  ਤੀਲਹਨ,  ਆਲੂ ਅਤੇ ਕਣਕ ਹਨ। ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਜੋਕਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਗੰਗਾ  ਦੇ ਕਿਨਾਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਲਦਲ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ  ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਲੇਗਿਊਮ,  ਮਿਰਚ,  ਸਰਸੋਂ,  ਤੀਲ,  ਗੰਨਾ ਅਤੇ ਜੂਟ ਦੀ ਚੰਗੀ ਫਸਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਉਦਯੋਗ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜੋਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ। ਇਸਵਿੱਚ ਲੱਗਭੱਗ ੩੭੫ ਮੱਛੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ੧੧੧ ਮੱਛੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਬਤਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਫਰੱਕਾ ਬੰਨ੍ਹ ਬੰਨ ਜਾਣ ਵਲੋਂ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਹਿਲਸਾ ਮੱਛੀ  ਦੇ ਬੀਜੋਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਸੈਰ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਕਮਾਈ  ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਨਜ਼ਰ ਵਲੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੌਂਦਰਿਆ ਵਲੋਂ ਭਰਪੂਰ ਕਈ ਸੈਰ ਥਾਂ ਹੈ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਰੈਫਟਿੰਗ  ਦੇ ਸ਼ਿਵਿਰੋਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਾਹਸਿਕ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਆਵਰਣ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ  ਦੇ ਆਰਥਕ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗੰਗਾ ਤਟ  ਦੇ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਰਦੁਆਰ,  ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਅਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਜੋ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਗਰਮੀ  ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵਲੋਂ ਬਰਫ ਖੁਰਦੀ  ਹੈ,  ਤੱਦ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਵਹਾਅ ਅੱਛਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,  ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼-ਬਦਰੀਨਾਥ ਰਸਤਾ ਉੱਤੇ ਕੌਡਿਆਲਾ ਵਲੋਂ ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼  ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੈਫਟਿੰਗ,  ਕਿਆਕਿੰਗ ਅਤੇ ਕੈਨੋਇੰਗ  ਦੇ ਸ਼ਿਵਿਰੋਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,  ਜੋ ਸਾਹਸਿਕ ਖੋਲਾਂ  ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨੋਂ ਅਤੇ ਪਰਿਆਟਕੋਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਆਕਰਸ਼ਤ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ  ਦੇ ਆਰਥਕ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।
qas: category: SHORT
question: ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਉਦਯੋਗ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ?
answers: text: ਮੱਛੀ ਉਦਯੋਗ 
category: SHORT
question: ਕਿਸ ਮੌਸਮ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਜਦੋਂ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਬਰਫ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
answers: text: ਗਰਮੀ  ਦੇ ਮੌਸਮ
category: SHORT
question: ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਕੈਂਪਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
answers: text: ਕੈਨੋਇੰਗ  ਦੇ ਸ਼ਿਵਿਰੋਂ
category: SHORT
question: ਉਤਰਾਖੰਡ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਰਸਤਾ ਰਾਫਟਿੰਗ ਲਈ ਕੈਂਪ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ?

answers: text: ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼-ਬਦਰੀਨਾਥ ਰਸਤਾ
category: SHORT
question: ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ?

answers: text: ੧੧੧
category: SHORT
question: ਫਰਾਕਾ ਬੈਰਾਜ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਮੱਛੀ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਹੈ?
answers: text:  ਹਿਲਸਾ ਮੱਛੀ
category: SHORT
question: ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵਿਚ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ?
answers: text: ੩੭੫
context: ਗੰਗਾ ਦਾ ਇਹ ਮੈਦਾਨ ਮੂਲਤ :  ਇੱਕ ਧਰਤੀ-ਅਭਿਨਤੀ ਗਰਤ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਸਾਰੀ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਹਿਮਾਲਾ ਪਰਵਤਮਾਲਾ ਉਸਾਰੀ ਪਰਿਕ੍ਰੀਆ  ਦੇ ਤੀਸਰੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਲੱਗਭੱਗ ੬-੪ ਕਰੋਡ਼ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਸਨੂੰ ਹਿਮਾਲਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਯਦੀਪ ਵਲੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਨਦੀਆਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲਿਆਏ ਹੋਏ ਅਵਸਾਦੋਂ ਵਲੋਂ ਪਾਟ ਰਹੀ ਹਨ। ਇਸ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲੋੜ ਦੀ ਔਸਤ ਗਹਿਰਾਈ ੧੦੦੦ ਵਲੋਂ ੨੦੦੦ ਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਨਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰੌੜਾਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬਨਣ ਵਾਲੀ ਅਪਰਦਨੀ ਅਤੇ ਨਿਕਸ਼ੇਪਣ ਸਥਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ,  ਜਿਵੇਂ- ਰੇਤਾ-ਰੋਧਕਾ,  ਵਿਸਰਪ,  ਗੋਖੁਰ ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਗੁੰਫਿਤ ਨਦੀਆਂ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੰਗਾ ਦੀ ਇਸ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਉਦਭਵ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਹਾਸ ਅਤਿਅੰਤ ਗੌਰਵਮਈ ਅਤੇ ਮਾਲਦਾਰ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਗਿਆਨ,  ਧਰਮ,  ਅਧਿਆਤਮ ਅਤੇ ਸਭਿਅਤਾ-ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਅਜਿਹੀ ਕਿਰਨ ਪ੍ਰਸਫੁਟਿਤ ਹੋਈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕੇਵਲ ਭਾਰਤ ਸਗੋਂ ਕੁਲ ਸੰਸਾਰ ਆਲੋਕਿਤ ਹੋਇਆ। ਪਾਸ਼ਾਣ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸਤਰ ਯੁੱਗ ਦਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਇੱਥੇ ਹੋਣ  ਦੇ ਅਨੇਕ ਗਵਾਹੀ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਇਸ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਇਣ ਅਤੇ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਕਾਲੀਨ ਯੁੱਗ ਦਾ ਉਦਭਵ ਅਤੇ ਵਿਲਾ ਹੋਇਆ।
qas: category: NO
question: ਕਿਹੜਾ ਮੈਦਾਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਰਤੀ' ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਸਤਾ ਹੈ?
category: NO
question: ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਦੀ ਦੀ ਪਰਿਪੱਕਤਾ ਵਿੱਚ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਲਹਿਰਦਾਰ ਅਤੇ  ਹੋਰ ਕਿਹੜੇ ਵਾਲੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ?
category: NO
question: ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਰੰਪਰਾ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕਿੱਥੋ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ?
category: NO
question: ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਗਧਾ ਮਹਾਜਨਪਦ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ  ?
category: SHORT
question: ਕਿਸ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਅਤੀਤ ਵਾਲੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ ?
answers: text: ਗੰਗਾ 
category: NO
question: ਸ਼ਤਪਥ ਬ੍ਰਹਮ, ਗੌਪਥ ਬ੍ਰਹਮ, ਅਤ੍ਰੇ ਅਰਨਿਕ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਅਰਨਿਕ, ਸੰਖਯਾਨ ਅਰਨਿਕ, ਵਾਜ਼ਸਨਾਈ ਸਮਹਿਤਾ ਆਦਿ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਮਾਗਮ ਹਨ ?
context: ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਮਿਤ ਅਨੇਕ ਬੰਨ੍ਹ ਭਾਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ-ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਮਤਲੱਬ ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਅੰਗ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ ਫਰੱਕਾ ਬੰਨ੍ਹ,  ਟਿਹਰੀ ਬੰਨ੍ਹ,  ਅਤੇ ਭੀਮਗੋਡਾ ਬੰਨ੍ਹ। ਫਰੱਕਾ ਬੰਨ੍ਹ  (ਬੈਰਾਜ)  ਭਾਰਤ  ਦੇ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਪ੍ਰਾਂਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਬੰਨ੍ਹ ਦਾ ਉਸਾਰੀ ਕੋਲਕਾਤਾ ਬੰਦਰਗਾਹ ਨੂੰ ਗਾਰ  (ਸਿਲਟ)  ਵਲੋਂ ਅਜ਼ਾਦ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ੧੯੫੦ ਵਲੋਂ ੧੯੬੦ ਤੱਕ ਇਸ ਬੰਦਰਗਾਹ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਮੱਸਿਆ ਸੀ। ਕੋਲਕਾਤਾ ਹੁਗਲੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹੈ। ਗਰੀਸ਼ਮ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਹੁਗਲੀ ਨਦੀ  ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਬਨਾਏ ਰੱਖਣ ਲਈ ਗੰਗਾ ਨਦੀ  ਦੇ ਪਾਣੀ  ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਫਰੱਕਾ ਬੰਨ੍ਹ  ਦੇ ਦੁਆਰੇ ਹੁਗਲੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਉੱਤੇ ਨਿਰਮਿਤ ਦੂਜਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੰਨ੍ਹ ਟਿਹਰੀ ਬੰਨ੍ਹ ਟਿਹਰੀ ਵਿਕਾਸ ਪਰਯੋਜਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁਢਲੀ ਬੰਨ੍ਹ ਹੈ ਜੋ ਉਤਰਾਖੰਡ ਪ੍ਰਾਂਤ  ਦੇ ਟਿਹਰੀ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਬੰਨ੍ਹ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਥੀ ਨਦੀ ਗੰਗਾ ਉੱਤੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਟਿਹਰੀ ਬੰਨ੍ਹ ਦੀ ਉਚਾਈ ੨੬੧ ਮੀਟਰ ਹੈ ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਭਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬੰਨ੍ਹ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਬੰਨ੍ਹ ਵਲੋਂ ੨੪੦੦ ਮੇਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲਈ ਉਤਪਾਦਨ,  ੨੭੦, ੦੦੦ ਹੇਕਟਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਨਿੱਤ ੧੦੨ . ੨੦ ਕਰੋਡ਼ ਲਿਟਰ ਪੇਇਜਲ ਦਿੱਲੀ,  ਜਵਾਬ-ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਂਚਲ ਨੂੰ ਉਪਲੱਬਧ ਕਰਾਣਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਹੈ। ਤੀਜਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੰਨ੍ਹ ਭੀਮਗੋਡਾ ਬੰਨ੍ਹ ਹਰਦੁਆਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸੰਨ ੧੮੪੦ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜਾਂ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀ  ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ ਕਰ ਊਪਰੀ ਗੰਗਾ ਨਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮੋੜਨੇ ਲਈ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਨਹਿਰ ਹਰਦੁਆਰ  ਦੇ ਭੀਮਗੋਡਾ ਨਾਮਕ ਸ‍ਥਾਨ ਵਲੋਂ ਗੰਗਾ ਨਦੀ  ਦੇ ਸੱਜੇ ਤਟ ਵਲੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਰੰ‍ਭ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਲਾਪੂਰਤੀ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸ‍ਥਾਈ ਬੰਨ੍ਹ ਬਣਾਕੇ ਦੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
qas: category: SHORT
question: ਗੰਗਾ 'ਤੇ ਬਣੇ ਦੂਜੇ ਵੱਡੇ ਡੈਮ ਦਾ ਕੀ ਨਾਂ ਹੈ?
answers: text:  ਟਿਹਰੀ ਬੰਨ੍ਹ
category: SHORT
question: ਬਰਸਾਤ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ, ਬਰਸਾਤ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ?
answers: text: ਬੰਨ੍ਹ 
category: SHORT
question: ਡੈਮ ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀ ਬੰਦਰਗਾਹ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ?

answers: text: ਗਾਰ  (ਸਿਲਟ)  ਵਲੋਂ
category: SHORT
question: ਟਿਹਰੀ ਡੈਮ ਦੀ ਉਚਾਈ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?
answers: text:  ੨੬੧ ਮੀਟਰ
category: SHORT
question: ਟਿਹਰੀ ਡੈਮ ਦੀ ਉੱਚਾਈ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਸਥਾਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ?
answers: text: ਪੰਜਵਾਂ 
category: SHORT
question: ਟਿਹਰੀ ਬੰਨ੍ਹ ਵਲੋਂ ਕਿੰਨੇ ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ?
answers: text: ੨੪੦੦ ਮੇਗਾਵਾਟ 
category: SHORT
question: ਭੀਮਗੋਡਾ ਬੰਨ੍ਹ (ਬ੍ਰਿਜ) ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਿਸ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ ਅਸਥਾਈ ਡੈਮ ਸਾਈਟ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ?
answers: text: ੧੮੪੦ ਵਿੱਚ
category: SHORT
question: ਫਰੱਕਾ ਬੰਨ੍ਹ (ਬ੍ਰਿਜ) ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ?
answers: text:  ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ
context: ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਣ ਸਮਰੱਥਾ  ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮਾਂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਇਸਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਆਧਾਰ ਵੀ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਮੰਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਨਦੀ  ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰਯੋਫੇਜ ਨਾਮਕ ਵਿਸ਼ਾਣੁ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,  ਜੋਜੀਵਾਣੁਵਾਂਅਤੇ ਹੋਰ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਸੂਕਸ਼ਮਜੀਵੋਂ ਨੂੰ ਜਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਨਦੀ  ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣਵਾਯੁ  (ਆਕਸੀਜਨ)  ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਮਾਮੂਲੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਹੁਣੇ ਤੱਕ ਅਗਿਆਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਰਵਜਨਿਕ ਰੇਡੀਓ ਪਰੋਗਰਾਮ  ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਕਾਰਨ ਹੈਜਾ ਅਤੇ ਪੇਚਿਸ ਵਰਗੀ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,  ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਮਹਾਮਾਰੀਆਂ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਟਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲੇਕਿਨ ਗੰਗਾ  ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਘਣ ਬਸੇ ਉਦਯੋਗਕ ਨਗਰਾਂ  ਦੇ ਨਾਲੀਆਂ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਸਿੱਧੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਲੋਂ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਵਲੋਂ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਜਨਤਾ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਦਯੋਗਕ ਕੂੜੇ  ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਲਾਸਟਿਕ ਕੂੜੇ ਦੀ ਬਹੁਤਾਇਤ ਨੇ ਗੰਗਾ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
qas: category: SHORT
question: 
ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਵਿਲੱਖਣ ਯੋਗਤਾ ਹੈ?
answers: text: ਆਕਸੀਜਨ)
category: NO
question: ਕੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਸੂਖਮ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਬਚਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ?
category: SHORT
question: ਕਿਹੜਾ ਕੂੜਾ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?
answers: text: ਪਲਾਸਟਿਕ ਕੂੜੇ
category: SHORT
question: ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਕੀ ਰਿਹਾ ਹੈ?
answers: text: ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ
category: NO
question: ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕੀ ਹੈ ?
category: SHORT
question: ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਕੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ?
answers: text: ਉਦਯੋਗਕ ਨਗਰਾਂ