ai4bharat/IndicQA huggingface dataset:
context: ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤਕ ਮੀਡੀਆ ਕਵਰੇਜ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਕਸਰ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਾਂ ਕਿੰਗ ਖਾਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਪਮਾ ਚੋਪੜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ, ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਫਿਲਮਾਂ ਨਾਲ, ਲਗਾਤਾਰ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿਗਿਆਪਨ, ਪ੍ਰਿੰਟ ਵਿਗਿਆਪਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਿਲਬੋਰਡ ਨਾਲ "ਕਦੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸ਼ਕਸ਼ੀਅਤ" ਕਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਅਰਬ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਕੱਟੜਵਾਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਵੀ ਹੈ। ਨਿਊਜ਼ਵੀਕ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਖਾਨ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਿਲਮ ਸਟਾਰ" ਕਿਹਾ। 2011 ਵਿੱਚ ਲਾਸ ਏਂਜਲਸ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੇ ਸਟੀਵਨ ਜੈਕਿਕ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ "ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫ਼ਿਲਮ ਸਟਾਰ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ ..." ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਡੀਆ ਆਊਟਲੈਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਿਲਮ ਸਟਾਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਰਵੇਖਣ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 3.2 ਅਰਬ ਲੋਕ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਟਾੱਮ ਕਰੂਜ਼ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ। 2012, 2013 ਅਤੇ 2015 ਵਿੱਚ ਫੋਰਬਜ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ 'ਸੇਲਿਬਟੀ 100 ਸੂਚੀ' ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਹੇ ਖਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ 400 ਤੋਂ 600 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਹੈ। ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ £ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ, ਅਤੇ ਦੁਬਈ ਵਿੱਚ ਪਾਲਮ ਜੁਮੇਰਾ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਵਿਲ੍ਹਾ ਸਮੇਤ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਨ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸੰਪਤੀਆਂ ਹਨ। ਖਾਨ ਅਕਸਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
qas: category: SHORT
question: ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਕਿ ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
answers: text: ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਾਂ ਕਿੰਗ ਖਾਨ
category: SHORT
question: ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਰਵੇਖਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਨੂੰ ਟੌਮ ਕਰੂਜ਼ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ?

answers: text: 3.2 ਅਰਬ ਲੋਕ
category: SHORT
question: ਕੌਣ ਅਕਸਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

answers: text: ਖਾਨ 
category: SHORT
question: ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ 'ਕਿੰਗ ਖਾਨ' ਵਜੋਂ ਅਕਸਰ ਕਿਸਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

answers: text: ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਨੂੰ
category: NO
question: ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਨੂੰ ਕਿਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਕਰਸ਼ਕ ਆਦਮੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ?
category: SHORT
question: 2008 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ 50 ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਿਲਮ ਸਟਾਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ?
answers: text: ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਨੂੰ
context: ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵਲੌਂ ਜ਼ਿਮੀਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਖ਼ਰੀਦੀ ਗਈ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਵੀ ਉਸ ਵਕਤ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਇੱਕਠੇ ਹੀ 1570 ਈ੦ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੋਵੇਂ 1577 ਈ੦ ਵਿੱਚ ਬਣ ਕੇ ਤਿਆਰ ਸਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਇੱਕ ਮੁਸਲਿਮ ਸੰਤ ਹਜ਼ਰਤ ਮਿਆਂ ਮੀਰ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਦਿੰਸਬਰ, 1588 ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਰੱਖਵਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਖ਼ੁਦ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ, ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ, ਭਾਈ ਸਾਹਲੋ ਜੀ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਸੱਚੇ ਸਿੱਖਾ ਨੇ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਉੱਚੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ (ਮੰਦਰਾ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਬਣਾਉਣਾ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਰੀਤ ਹੈ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੀਵੀਂ ਥਾਂ ਤੇ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰਾ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਲਈ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਜਾਉਣ ਲਈ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਚਾਰਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾ ਵਲ ਖੁੱਲਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਜਾਤ, ਧਰਮ, ਮੁਲਕ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਧਰਮ ਸਿੱਖੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਗਸਤ-ਸਿੰਤਬਰ 1604 ਈ੦ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਨਿਯੂਕਤ ਹੋਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਪਣਾ ਤੀਰਥ ਮਿਲ ਗਿਆ।
qas: category: SHORT
question:  ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਨੇ 1588 ਵਿੱਚ ਕਿਸ  ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸੰਤ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ?
answers: text: ਹਜ਼ਰਤ ਮਿਆਂ ਮੀਰ ਜੀ
category: SHORT
question: ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ  ਕਿਸ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦੀ ਗਈ ਸੀ ?
answers: text: ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਲਈ
category: SHORT
question: ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਝੀਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ  ਕਿਸੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ?
answers: text: 1570 ਈ੦
category: SHORT
question: ਗੇਟ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੈ?
answers: text: ਚਾਰਾਂ 
category: SHORT
question: ਕਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉੱਚ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ (ਕਿਸੇ ਉੱਚ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹਿੰਦੂ ਰਿਵਾਜ ਹੈ),  ਉਸਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਘੱਟ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ?
answers: text: ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ
category: NO
question: ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਝੀਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿੰਨੇ ਫੁੱਟ ਵਰਗ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ?
category: SHORT
question: ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਅਗਸਤ-ਸਤੰਬਰ 1604 ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਿਹੜੇ ਗੁਰੂ ਹਰਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ?
answers: text:  ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ
context: ਸਾਂਡਰਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੁਲਿਸ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਤੋਂ ਸੜਕ ਦੇ ਪਾਰ ਡੀ.ਏ.ਵੀ. ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਵੱਲ ਜਾ ਕੇ ਬਚ ਨਿਕਲੇ। ਚੰਨਨ ਸਿੰਘ, ਇੱਕ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਹੈੱਡ ਕਾਂਸਟੇਬਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਾ ਟਲਿਆ ਤਾਂ ਆਜ਼ਾਦ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਉਥੋਂ ਸਾਈਕਲ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਲੀਕੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਪੁਲਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਵੱਡੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤੇ; ਸੀ.ਆਈ.ਡੀ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ। ਉਹ ਅਗਲੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਲੁਕੇ ਗਏ। 19 ਦਸੰਬਰ 1928 ਨੂੰ ਸੁਖਦੇਵ ਨੇ ਦੁਰਗਾਵਤੀ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਰਗਾ ਭਾਬੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਐਚ.ਐਸ.ਆਰ.ਏ ਮੈਂਬਰ, ਭਗਵਤੀ ਚਰਣ ਵੋਹਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਤੋਂ ਮਦਦ ਮੰਗੀ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਬਠਿੰਡਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਹਾਵੜਾ (ਕੋਲਕਾਤਾ) ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰਾਜਗੁਰੂ, ਦੋਵੇਂ ਲੋਡਡ ਰਿਵਾਲਵਰ ਲੈ ਕੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਘਰ ਛੱਡ ਗਏ। ਪੱਛਮੀ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ (ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ, ਆਪਣੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਕੱਟੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਟੋਪੀ ਪਹਿਨ ਲਈ ਸੀ), ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਦੁਰਗਾਵਤੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕ, ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਜੋੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੰਘ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਜਗੁਰੂ ਨੇ ਸਮਾਨ ਚੁੱਕ ਨੌਕਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ, ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਟਿਕਟਾਂ ਖਰੀਦਣ ਵੇਲੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨੋਂ ਕਵਨਪੋਰ (ਹੁਣ ਕਾਨਪੁਰ) ਆ ਗਏ। ਉਥੇ ਉਹ ਲਖਨਊ ਲਈ ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਗਏ ਕਿਉਂਕਿ ਹਾਵੜਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ 'ਸੀ ਆਈ ਡੀ' ਵੱਲੋਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਸਿੱਧੀ ਆਈ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਤੇ ਸਵਾਰ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
qas: category: NO
question: ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਕਿੱਥੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ ? 
category: SHORT
question: ਚੰਨਣ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕੀਨੇ ਗੋਲੀ ਮਾਰੀ?
answers: text: ਆਜ਼ਾਦ
category: SHORT
question: ਦੁਰਗਾ ਭਾਬੀ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਕੀ ਸੀ?
answers: text: ਦੁਰਗਾਵਤੀ ਦੇਵੀ 
category: NO
question: ਰਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦ ਬਿਸਮਿਲ ਕਿਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ ?
category: SHORT
question: ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਦੁਰਗਾਵਤੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿੱਥੇ ਚਲੇ ਗਏ ? 
answers: text: ਕਾਨਪੁਰ
category: NO
question: ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਕਿਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਗਾਵਤ ਭੜਕਾਉਣ ਲਈ ਡਰਾਮੇ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ? 
category: SHORT
question: ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਰਾਜਗੁਰੂ ਕਿਸ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ, 
answers: text:  ਟ੍ਰੇਨ
category: SHORT
question: ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਥੇ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ?
answers: text: ਕੋਲਕਾਤਾ
category: SHORT
question: ਰਾਜਗੁਰੂ ਨੇ ਕੀ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ?
answers: text: ਨੌਕਰ
context: ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਫਲਸਫ਼ੇ ਨੂੰ 5 ਭਾਗਾਂ 'ਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:"ਇਕ ਓਅੰਕਾਰ" – ਇੱਕ ਪਰਮਾਤਮਾ: ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਰੱਬ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਬੇਅੰਤ ਗੁਣ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹਨ; ਉਹ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਲਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਛੇਤੀ ਉੱਠੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ: ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ (ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਉੱਠੋ ਅਤੇ ਰੱਬ ਦਾ ਨਾਂ ਧਿਆਓ ਅਤੇ ਇਕਗਾਰਕਤਾ ਬਣਾਉ। ਹੱਕ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ ਕਮਾਉ: ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦਾ ਹੱਕ ਨਾ ਖੋਵੋ, ਪਰ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਫ਼ਲ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਵੰਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ: ਹਰੇਕ ਦਾ ਘਰ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁੱਲਾ ਹੈ। ਸਭ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਜੀ ਆਇਆਂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਫ਼ਲ ਸਭ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੂਨ-ਚੱਕਰ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ: ਸਭ ਜੰਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੂਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੱਬ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ: ਰੱਬ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰੋ, ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਰੱਖੋ।
qas: category: NO
question: ਕਿਸਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਲੜਨਾ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ 
category: SHORT
question: " ਜਲਦੀ ਉੱਠੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠੋ  ਕਿਸਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਓ ?
answers: text: ਪਰਮਾਤਮਾ
category: SHORT
question:  ਜਿਸ ਦੇ ਬੇਅੰਤ ਗੁਣ ਅਤੇ ਨਾਮ ਹਨ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਿਸ  ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਲਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੈ,  ?
answers: text: ਧਰਮਾਂ
category: NO
question: ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਕਿਸ ਦੇ ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ?
category: SHORT
question:  ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ- ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰੋ, ਪਰ ਉਸ 'ਤੇ 
 ਹੋਰ ਕੀ ਰੱਖੋ ?
answers: text: ਸ਼ਰਧਾ
category: NO
question: "ਸਿੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਿੰਨੇ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ"" ?
category: NO
question:  ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ  ਮੌਜੂਦ ਹੈ?
context: ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ ਦਾ ਮੁਹਾਸਿਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਦਰੀਆਏ ਲੰਡੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਡੇਰੇ ਲਾ ਲਏ । ਤੇ ਤੋਪਖ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਹਰਕਤ ਚ ਲਿਆਂਦਾ  ਤੇ ਕਬਾਇਲੀ ਲਸ਼ਕਰ ਤੇ ਤੋਪਾਂ ਨਾਲ਼ ਗੋਲਾ ਬਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ । ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਕਬਾਇਲੀ ਲਸ਼ਕਰ  ਪੈਰ ਸਬਾਦ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਮੋਰਚਾ ਜ਼ਨ  ਹੋ ਗਿਆ । ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 25,000 ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ ਤੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਲਸ਼ਕਰ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ 40 ਹਜ਼ਾਰ ਲਸ਼ਕਰੀਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਈਂ ਸੀ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ਾਜ਼ੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ । ਜਿਹੜੇ ਜਹਾਦ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਕਾਫ਼ਰਾਂ ਨਾਲ਼ ਮੁਕੱਦਸ ਜੰਗ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਣ । ਜਿਹੜੇ ਦੇਣ ਦੀ ਖ਼ਾਤਿਰ ਮਰਨ ਯਾਂ ਮਾਰਨ ਤੇ ਤਲ਼ੇ ਹੋਏ ਸਨ । ਖ਼ਟਕ ਕਬੀਲੇ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਣਤੀ ਚ ਮੁਜਾਹਿਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਲਸ਼ਕਰ ਨਾਲ਼ ਆ ਰਲਿਆ । ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਕਮਾਨ ਇੱਕ ਜੋਸ਼ੀਲੇ ਤੇ ਮੁਤਹੱਰਿਕ ਜਰਨੈਲ ਫੋਲਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹੱਥ ਸੀ , ਜਿਸਦੀ ਕਮਾਨ ਚ ਇੱਕ ਖ਼ੋਦਕਸ਼ ਦਸਤਾ ਵੀ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਪੰਥ ਦੇ ਨਾਂ ਲਈ ਲੜਨ ਤੇ ਮਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ , ਉਸਨੂੰ ਸਿੱਖ ਮੱਤ ਲਈ ਜਾਨ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਨ ਆਲ਼ਾ ਜਨੂਨੀ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਗਰੋਹ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ । ਇਸ ਜੰਗ ਚ ਅਕਾਲੀ ਫੋਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਝਲਿਆਂ ਜੰਗਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਜਰਾਤ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਦਿਖਾਈ । ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਲਸ਼ਕਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਮੋਰਚਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਢਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਪਰ ਉਹ ਸਭ ਬੇ ਸੂਦ ਰਹੀਆਂ ।
qas: category: NO
question: ਦਮਨ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਿਸਨੇ ਕੀਤਾ?
category: SHORT
question: ਫਿਰੋਜ਼ ਖਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਸ ਕਬੀਲੇ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ?
answers: text: ।ਖ਼ਟਕ ਕਬੀਲੇ
category: SHORT
question: ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀ ਸੀ?
answers: text:  25,000
category: SHORT
question: ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਦਾ ਆਗੂ ਕੌਣ ਸੀ?
answers: text:  ਜਰਨੈਲ ਫੋਲਾ ਸਿੰਘ 
category: SHORT
question: ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਨੇ ਕਿੱਥੇ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ?
answers: text:  ਦਰੀਆਏ ਲੰਡੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ 
category: SHORT
question: ਅਫਗਾਨ ਮਿਲੀਸ਼ੀਆ ਕਿੰਨੇ ਸਨ?
answers: text: 40 ਹਜ਼ਾਰ ਲਸ਼ਕਰੀਆਂ
context: ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ ਚ ਫ਼ਤਿਹ ਨੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ਦੀ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਤੇ ਦਰੀਏ-ਏ-ਸਿੰਧ ਵਸ਼ਕਾਰ ਹਾਕਮੀਤ ਨੂੰ ਹਕੀਕੀ ਤੌਰ ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ । ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਚ ਬਾਰਕਜ਼ਈ ਭਾਈਆਂ ਚ ਆਪਸ ਚ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਝਗੜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ । ਆਜ਼ਮ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਈਮਾਨ ਅੱਲ੍ਹਾ ਖ਼ਾਨ ਇਸ ਪੋੜੀਸ਼ਨ ਚ ਨਈਂ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਤੇ ਅਪਣਾ ਕਾਬੂ ਰੱਖ ਸਕਦਾ । ਆਜ਼ਮ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਭਾਈ ਸ਼ੇਰਦਿਲ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਈ ਆਪਣੇ ਕੰਧਾਰ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਹੁਕਮਰਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ । ਅਮੀਰ ਦੋਸਤ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਕਾਬਲ ਦੇ ਤਖ਼ਤ ਤੇ ਮਿਲ ਮਾਰ ਲਿਆ । ਖਾ ਨਾਨ ਬੁਖ਼ਾਰਾ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਬਲਖ਼ ਤੇ ਮਿਲ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਲਤਨਤ ਜ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ । ਹਰਾਤ ਤੇ ਸ਼ਾਹ ਮਹਦ ਦੇ ਤਖ਼ਤ ਤੋਂ ਲਾਏ ਪੁੱਤਰ ਕਾਮਰਾਨ ਨੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ । ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਲਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਖ਼ਰਾਜ ਗੁਜ਼ਾਰ ਸੀ । ਸਿੰਧ ਵੀ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਸੀ । ਕਸ਼ਮੀਰ 1819ਈ. ਚ ਸਿੱਖ ਸਲਤਨਤ ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਿਆ ਗਈਆ ਸੀ । ਤੇ ਤਖ਼ਤ ਕਾਬਲ ਦੇ ਹੇਠ ਬਾਕੀ ਇਲਾਕੇ , ਮੁਲਤਾਨ 1818ਈ. ਚ , ਡੇਰਾ ਜਾਤ 1821ਈ. ਚ , ਅਟਕ 1813ਈ. ਚ ਤੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ 1820ਈ. ਚ , ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਕਰ ਕੇ ਸਿੱਖ ਸਲਤਨਤ ਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰ ਲਏ ਗਏ ਸਨ । 1826ਈ. ਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਹੋਰ ਇਲਾਕੇ ਆਪਸ ਚ ਅਲਿਹਦਾ ਹੋ ਗਏ । ਕਾਬਲ ਇੱਕ ਅਲਿਹਦਾ ਸਲਤਨਤ  ਬਣ ਗਿਆ । ਕੰਧਾਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਭਾਈਆਂ ਕਹਿਣ ਦਿਲ , ਰੁਸਤਮ ਦਿਲ ਤੇ ਮਿਹਰ ਦਲ ਦੇ ਇਕਤਦਾਰ ਚ ਸੀ । ਹਰਾਤ ਦਾ ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ ਈਰਾਨ ਦਾ ਬਾਜ਼ਗੁਜ਼ਾਰ ਬਣ ਗਿਆ । ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ ਹਾਲਾਤ ਨੇ ਇਥੇ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਦੀ ਨਾ ਅਹਿਲੀ ਨਾਲ਼ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਪਲ਼ਟਾ ਖਾਦਾ ਕਿ ਸਿੱਖ  ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁੱਖ ਸਲਤਨਤ ਯਾਨੀ ਉਤਲੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਨਾਲ਼ ਰਲਾਨ ਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਏ ।
qas: category: SHORT
question:  ਆਜ਼ਮ ਖਾਨ ਦਾ ਕਿਸ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ ?
answers: text: ਈਮਾਨ ਅੱਲ੍ਹਾ ਖ਼ਾਨ
category: SHORT
question: ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਕਿਸ ਦਰਬਾਰ ਖਰਾਜ ਘਰ ਸੀ ?
answers: text: ਲਹੌਰ
category: SHORT
question: ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਜਿੱਤ ਨੇ ਲਗਭਗ ਦਰੀਆ-ਏ-ਸਿੰਧ ਵਸਰ ਹਕਾਮਿਟ  ਦੇ ਕਿਸ ਪੇਸ਼ਵਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ?
answers: text: ਹਕੀਕੀ
category: SHORT
question: ਆਜ਼ਮ ਖਾਨ ਦੇ ਭਰਾ ਸ਼ੇਰਦਿਲ ਖਾਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਦਾ  ਸੁਤੰਤਰ ਸ਼ਾਸਕ ਹੋਵੇਗਾ ?
answers: text: ਕੰਧਾਰ
category: SHORT
question: ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ?
answers: text: ਬਾਰਕਜ਼ਈ ਭਾਈਆਂ
context: ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਦਸ ਗੁਰੂਆਂ, ਜਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਤੌਰ ਕੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ ੧੪੬੯ ਤੋਂ ੧੭੦੮ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਧਿਆਪਕ ਰੂਹਾਨੀ ਜੋਤ ਸਨ, ਜਿੰਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਹਰ ਗੁਰੂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਗੁਰੂ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਨੀਂਹ ਤਿਆਰ ਹੋਈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਸਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਆਖਰੀ ਗੁਰੂ ਬਣਾਇਆ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਲਗਭਗ 5000 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੰਧੁ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਾਲ ਲਗਭਗ 3300 ਈਸਾਪੂਰਵ ਤੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਭਿਅਤਾ ਦੀ ਲਿਪੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਫਲਤਾ ਭਰਿਆ ਪੜ੍ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੀ ਹੈ। ਸਿੱਧੂ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਨਾਲ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਸੀ। ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਪ੍ਰਮਾਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ 1900 ਈਸਾਪੂਰਵ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਇਸ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਅਕਸਮਾਤ ਪਤਨ ਹੋ ਗਿਆ। 19ਵੀਂ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੇ ਪਾਸ਼ਚਾਤ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚੱਲਤ ਦ੍ਰਸ਼ਟਿਕੋਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਰੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਰਗ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਉੱਤੇ 2000 ਈਸਾ ਪੂਰਵ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਅੱਪੜਿਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਹੀ ਰਿਗਵੇਦ ਦੀਆਂ ਚਾਵਾਂ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
qas: category: NO
question:  ਵੈਦਿਕ ਸਭਿਅਤਾ ਕਿਸਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਨ੍ਹੇ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ ?
category: SHORT
question: ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੁਰੂ ਕੌਣ ਸੀ?

answers: text: ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ
category: SHORT
question: ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਆਖਰੀ ਗੁਰੂ ਕੌਣ ਹੈ?

answers: text: ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ
category: SHORT
question: ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਕਿੰਨੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ?
answers: text: ਦਸ ਗੁਰੂਆਂ
category: SHORT
question: ਕਿਹੜੀ ਸਭਿਅਤਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ?

answers: text: ਸਿੱਧੂ ਘਾਟੀ
context: ਸੁਖਦੇਵ ਥਾਪਰ ਦਾ ਜਨਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜਾਂ ਲਾਇਲਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਰਾਮਲਾਲ ਥਾਪਰ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਰੱਲੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿਕਰਮੀ ਸੰਵਤ 1964 ਦੇ ਫੱਗਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਸਪਤਮੀ ਮੂਜਬ 15 ਮਈ 1907 ਨੂੰ ਰਾਤ ਦੇ ਪੌਣੇ ਗਿਆਰਾਂ ਵਜੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਨਮ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਾਇਆ ਅਚਿੰਤਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਪੋਸਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਖਦੇਵ ਦੀ ਤਾਈ ਜੀ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਕਾਮਰੇਡ ਰਾਮਚੰਦਰ ਅਤੇ ਭਗਵਤੀ ਚਰਨ ਵੋਹਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਭਾਰਤ ਸਭਾ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਲਾਲਾ ਲਾਜਪਤ ਰਾਏ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਜਦੋਂ ਯੋਜਨਾ ਬਣੀ ਤਾਂ ਸਾਂਡਰਸ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰਾਜਗੁਰੁ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
qas: category: SHORT
question: ਸੁਖਦੇਵ ਨੇ ਕਿਸ ਗੱਲ ਵਿਚ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਰਾਜਗੁਰੂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ?
answers: text: ਸਾਂਡਰਸ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ 
category: NO
question: ਸੁਖਦੇਵ ਥਾਪਰ ਦੀ ਮੌਤ ਕਿਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ?
category: SHORT
question: ਸੁਖਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਕਿਸ ਸਭਾ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ?
answers: text: ਨੌਜਵਾਨ ਭਾਰਤ ਸਭਾ ਦਾ 
category: SHORT
question: ਸੁਖਦੇਵ ਥਾਪਰ ਦੇ ਅੰਕਲ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?
answers: text: ਅਚਿੰਤਰਾਮ
category: SHORT
question: ਸੁਖਦੇਵ ਥਾਪਰ ਦਾ ਜਨਮ ਕਦੋਂ ਹੋਇਆ ?
answers: text: 15 ਮਈ 1907 ਨੂੰ
category: NO
question: ਸੁਖਦੇਵ ਥਾਪਰ ਨੇ 1920 ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੈਦੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਏ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੜਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ?
context: ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਨੇ ਕਿਰਤੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਉਂਦਿਆਂ ‘ਪੰਜਾਬ ਪੁਲੀਟੀਕਲ ਪਰਿਜ਼ਨਰ ਡਿਫੈਂਸ ਕਮੇਟੀ’ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਡਾ. ਭਾਗ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖਿਆ; ਉਸ ਚਿੱਠੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅੰਸ਼ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੀ 18 ਜੁਲਾਈ 1937 ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਲਈ ਮੈਂ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਡਾਢੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਕਿ ਪਿੰਜਰਾਬੰਦ ਕੈਦੀ ਬਾਬੂ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਰਮਾ ਸਰਕਾਰ ਪੰਜ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਮਹੂਰੀ-ਪਸੰਦ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਦੀ ਹੋਊ ਪਰ੍ਹੇ ਦੀ ਨੀਤੀ ਤੱਜੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੀ। ਅੰਡੇਮਾਨ ਵਿਚ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿਆਸੀ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਨੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਰਾਇਜ਼ਾਦਾ ਹੰਸ ਰਾਜ ਐੱਮਐੱਲਏ ਨੇ ਦੋ ਅਖਬਾਰੀ ਬਿਆਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੂਬਾਈ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅੰਡੇਮਾਨ ਦੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਮੰਗਵਾ ਲੈਣ। ਇਹ ਨਿਗੂਣੀ ਜਿਹੀ ਮੰਗ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਨਾ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਜ਼ਾ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ। ਜੇ ਸੂਬਾਈ ਸਰਕਾਰਾਂ ਜਾਣ-ਬੁਝ ਕੇ ਬਦਲਾ ਲਊ ਨੀਤੀ ਤੇ ਨਾ ਚੱਲਣ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਕਿ ਇਹ ਨਿਗੂਣੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਤੁਰੰਤ ਕਿਉਂ ਨਾ ਮੰਨ ਲਈ ਜਾਏ। ਜੇ ਇਹ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਕਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖਦਾਈ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਪਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸਮਝਣੋਂ ਅਸਮਰੱਥ ਹਾਂ, ਜਿਹੜੇ ਸਿਆਸੀ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਨ। ਇਹ ਢੁੱਕਵਾਂ ਕਦਮ ਹੈ ਕਿ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸੁਤੰਤਰ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਭਾਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਬਿਨਾਂ ਅਦਾਲਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਜੇਲ੍ਹ ਸੁੱਟਣ ਦਾ ਹੀ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਵਿਧਾਇਕਾਂ ਦੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿਚ ਨਾ ਲਏ ਜਾਣ ਦੇ ਹੱਕ ਦੀ ਵੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਮਹੂਰੀ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਇਕ ਵਿਧਾਇਕ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇਲ੍ਹ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਡੱਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਗੱਲ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰੇ ਜੋ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਭੁਗਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਅਦਾਲਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਦੋਂ ਵੱਧ ਕਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਿਸ਼ਨ ਜੋ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਤਪਦਿਕ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਭੱਤਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਉਹ ਕਾਨੂੰਨਨ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ।
qas: category: SHORT
question: ਅੰਡੇਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ?
answers: text: 200 ਤੋਂ ਵੱਧ
category: SHORT
question: ਤਪਦਿਕ ਦਾ ਮਰੀਜ਼ ਕੌਣ ਸੀ?
answers: text: ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਿਸ਼ਨ
category: SHORT
question: ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਵਿਧਾਇਕ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਡੱਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ?
answers: text: ਜਮਹੂਰੀ ਦੇਸ਼
category: SHORT
question: ਪੰਜਾਬ ਸਿਆਸੀ ਕੈਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਸਨੇ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ?
answers: text: ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ
category: SHORT
question: ਕਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਤ ਰਿਹਾਈ 'ਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ?
answers: text:  ਕੈਦੀਆਂ
category: SHORT
question: ਕਿਸ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੰਦੋਲਨ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ?
answers: text: ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਸੁਤੰਤਰ
category: SHORT
question: ਅੰਡੇਮਾਨ ਦੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ?
answers: text: ਰਾਇਜ਼ਾਦਾ ਹੰਸ ਰਾਜ
context: ਸੁੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਫ਼ਿਰ ਲਹੌਰ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਗਈਆਂ । 1823ਈ. ਤੱਕ ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਦੀ ਬਣਾਈ ਸਲਤਨਤ ਚੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਨਿਕਲ ਗਏ । ਇਸੇ ਸਾਲ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ ਨੂੰ ਅਹਿਮ ਮਸ਼ਵਰੇ ਲਈ ਫ਼ੌਰੀ ਲਹੌਰ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਭੱਜਿਆ , ਕਿਉਂਜੇ ਇਹ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਰਿਪੋਰਟ ਮਿਲੀ ਸੀ ਕਿ ਮੁਹੰਮਦ ਆਜ਼ਮ ਬਾਰਕਜ਼ਈ , ਸਿੱਖ ਸਲਤਨਤ ਨਾਲ਼ ਲੜਨ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਏ । ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਰਹਿਤਾਸ ਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਤੇ ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਵੱਲ ਪੇਸ਼ ਕਦਮੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ । ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ ਚ ਦੋ ਦਿਨ ਰੁਕਣ ਮਗਰੋਂ , ਉਸਨੇ ਫ਼ਕੀਰ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਉੱਦ ਦੀਨ ਨੂੰ ਯਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਨ ਤੋਂ ਖ਼ਰਾਜ ਲੇਨ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਘੱਲਿਆ , ਜਿਹੜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ਼ ਇਤਿਹਾਦ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ । ਯਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਫ਼ਕੀਰ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਉੱਦ ਦੀਨ ਦਾ ਸ਼ਾਹਾਨਾ ਇਸਤਕ਼ਬਾਲ ਕੀਤਾ । ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ ਗਈਆ ਤੇ ਮੁੱਅਜ਼ਜ਼ ਮਹਿਮਾਨ ਦੇ ਇਜ਼ਾਜ਼ ਚ ਫ਼ੌਜੀ ਦਸਤੇ ਨੇ ਸਲਾਮੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ । ਫ਼ਕੀਰ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਉੱਦ ਦੀਨ ਬਹੁਤ ਮੁਤਾਸਿਰ ਹੋਇਆ । ਯਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜ਼ਿੰਮਾ ਲੱਗੀ ਰਕਮ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਲਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਚ ਕੁੱਝ ਘੋੜੇ ਤੁਹਫ਼ੇ ਚ ਘੱਲੇ । ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ ਕਿ ਯਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਨ ਨੇ  40,000 ਰੁਪਈਏ ਖ਼ਰਾਜ ਭੇਜਿਆ ਤੇ 20,000 ਰੁਪਈਏ ਸਾਲਾਨਾ ਖ਼ਰਾਜ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ । ਫ਼ਕੀਰ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਉੱਦ ਦੀਨ ਮੁਤਮਾਈਨ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਅਹਿਵਾਲ ਦੱਸਿਆ । ਪਰ ਯਾਰ ਮੁਹੰਮਦ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਇਸ ਰੋਇਆ ਨਾਲ਼ ਕਬਾਇਲੀ ਮੁਸ਼ਤਅਲ ਹੋ ਗਏ । ਪਠਾਣ ਖੁੱਲੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਤੇ ਆਮਾਦਾ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਬਾਹਰਲੀਆਂ (ਸਿੱਖਾਂ) ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜਹਾਦ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਬੁਲੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ।
qas: category: SHORT
question: ਅਜ਼ੀਜ਼ ਉਦ ਦੀਨ ਕਿਸ ਦੁਆਰਾ ਅਜ਼ਮਾਏ ਗਏ ਸਨ?
answers: text: ਯਾਰ ਮੁਹੰਮਦ
category: SHORT
question: ਬਾਗੀ ਨੇਤਾ ਕੌਣ ਸੀ?
answers: text: ਪਠਾਣ
category: SHORT
question: ਆਜ਼ਮ ਖਾਨ ਕਿਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ?
answers: text: ਸਿੱਖ ਸਲਤਨਤ 
category: SHORT
question: 1823 ਤਕ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸਨੇ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ?
answers: text: ਅਹਿਮਦ ਸ਼ਾਹ ਅਬਦਾਲੀ ਦੀ ਬਣਾਈ
category: SHORT
question: ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਜਾਣ ਦੇ ਨਾਲ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ?
answers: text: ਘੋੜੇ
category: SHORT
question: ਪਠਾਣ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਬਗਾਵਤ ਵਿੱਚ ਉੱਠੇ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਲੋਕਾਂ (ਸਿੱਖਾਂ) ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੀ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਏ?
answers: text: ਜਹਾਦ 
category: SHORT
question: ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸਤਸ ਵਿਖੇ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਵੱਲ ਆਪਣੀ ਤਰੱਕੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ?
answers: text: ਰਹਿਤਾਸ
context: ਸੰਨ 1952 ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਨੇਡਾ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾ: ਗੌਰਡਨ ਐੱਮ ਸ਼ਰੱਮ ਅਤੇ ਡਾ: ਜੈਕ ਕੈਂਬਲ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ, ਹੌਸਲਾਂ ਅਫਜ਼ਾਈ ਅਤੇ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਯੂ ਬੀ ਸੀ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਗਰੁੱਪ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ। ਇਹ ਗਰੁੱਪ ਬਾਇਓਲੌਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੌਸਫੇਟ ਐਸਟਰਜ ਅਤੇ ਨਿਊਕਲਿੱਕ ਏਸਿਡਜ਼ ਉੱਤੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਡਾ: ਖੁਰਾਨਾ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡਾ: ਗੌਰਡਨ ਐੱਮ ਟੈਨਰ ਦਾ ਨਾਂ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ। ਡਾ: ਟੈਨਰ ਨੇ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਰੂਹਾਨੀ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਸੀ। ਸੰਨ 1960 ਵਿੱਚ ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਵਿਸਕਨਸਨ ਦੇ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਐਨਜ਼ਾਇਮ ਰੀਸਰਚ ਵਿੱਖੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਲੈ ਲਈ। ਸੰਨ 1968 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਡਬਲਿਊ ਨਿਰਨਬਰਗ ਅਤੇ ਰੌਬਰਟ ਡਬਲਿਊ ਹੋਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੈਡੀਸਨ ਅਤੇ ਫਿਜ਼ਿਓਲਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸੰਨ 1970 ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਲਫਰਡ ਪੀ ਸਲੋਨ ਪ੍ਰੌਫੈਸਰ ਆਫ ਬਾਇਓਲੌਜੀ ਐਂਡ ਕੈਮਿਸਟਰੀ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਐੱਮ ਆਈ ਟੀ ਆ ਗਏ।
qas: category: SHORT
question: ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਖੁਰਾਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰਸ਼ਲ ਡਬਲਯੂ. ਦੇ ਨਾਲ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਕਦੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ? 
answers: text: 1968
category: NO
question: ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਖੁਰਾਨਾ ਦੀ ਮੌਤ ਕਦੋ ਹੋਈ?
category: SHORT
question: ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਖੁਰਾਨਾ ਕਦੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ?
answers: text: 1952
category: NO
question: ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਖੁਰਾਨਾ ਕਦੋ ਤਕ ਐਮਆਈਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਹੇ?
category: SHORT
question: ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਖੁਰਾਨਾ ਕਦੋਂ ਵਿਸਕੌਨਸਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਫਾਰ ਐਨਸੈਂਬਲ ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ?
answers: text: 1960
context: ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਨੈਓਲੀਥਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨ ਦਾ ਉਤਪਾਦ ਸੀ; ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐੱਚ. ਜੀ. ਵੇਲਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, "ਸਭਿਅਤਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੀ। " ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਉਪਜਾਊ ਖੇਤਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦ ਵਰਟੀਲੇ ਕ੍ਰੇਸੈਂਟ, ਨਾਲ ਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਾਜ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਸੀਮਾਬੱਧ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜਮੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਚੀਨ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕੰਧ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਚੱਕਰ (ਸਰਹੱਦਾਂ) ਸੀਰੀਅਲ ਖੇਤੀ ਦੇ ਇੱਕੋ ਹੀ ਉੱਤਰੀ ਸਰਹੱਦ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਇਹ ਸੀਰੀਅਲ ਬੈਲਟ ਅਜ਼ੀਕਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਲਕ ਰੋਡ ਦੁਆਰਾ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ, ਨਦੀ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਭਜਨ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ। ਚੀਨੀ ਸਾਮਰਾਜੀ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਈ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ: "ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਇਸ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਹੈ। " ਮਿਸਰੀ, ਮੇਸੋਪੋਟਾਮਿਅਨ, ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਇੰਕਾ ਸਮਰਾਟਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਮਿਸਾਲ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਰਸਮੀ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਹਲ ਲਿਆ। ਪੁਰਾਤਨ ਰਣਨੀਤੀਕਾਰ, ਚੀਨੀ ਗੁਆਾਨ ਝੋਂਗ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਗ ਯਾਂਗ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕੌਤੀਆ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਸਿਧਾਂਤ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਇੱਕ ਫੌਜ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ. ਸ਼ਾਂਗ ਯੰਗ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਜੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
qas: category: NO
question: ਬਿ੍ਟਿਸ਼ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਨੇ ਕਿਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ? 

category: NO
question: ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸ਼ਰਤ ਕੀ ਸੀ? 
category: SHORT
question: ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਣਨੀਤੀਕਾਰ, ਚੀਨੀ ਗੁਆਨ ਝੋਂਗ ਅਤੇ ਸ਼ੈਂਗ ਯਾਂਗ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕੌਟੀਆ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਕਿਸ ਸਿਧਾਂਤ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ?
answers: text: ਫੌਜੀ ਸ਼ਕਤੀ
category: NO
question: ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੇ ਕਿਸਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ? 
category: SHORT
question: ''ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਚੀਨੀ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਅਧਾਰ ਹੈ", ਕਿਸ ਪ੍ਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਕਈ ਆਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ?
answers: text: ਚੀਨੀ ਸਾਮਰਾਜੀ ਅਦਾਲਤ
category: SHORT
question: "ਸਭਿਅਤਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੀ'', ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਿਸ ਦੁਆਰਾ ਕਹੇ ਗਏ ?
answers: text: ਐੱਚ. ਜੀ. ਵੇਲਸ
context: ਹਮਲੇ ਦਾ ਵੇਲ਼ਾ ਆ ਗਿਆ । ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਵਕਤ ਚ ਬਹਾਦਰਾਨਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦਸਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ । ਸਬਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਅਪਣਾ ਘੋੜਾ ਪਾਣੀ ਚ ਉਤਾਰਿਆ । ਫ਼ੌਜੀ ਦਸਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕੀਤੀ । ਹਰ ਤ੍ਰਾਣ ਦੇ ਜਾਨਵਰ ਊਂਠ , ਹਾਥੀ , ਘੋੜੇ ਤੇ ਖ਼ੱਚਰ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ । ਕਾਫ਼ੀ ਸਾਰੇ ਦਰਿਆ ਦੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਲਹਿਰਾਂ ਚ ਬਹਿ ਗਏ । ਕੁੱਝ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਦਰਿਆ ਬੁਰਦ ਹੋ ਗਏ  । ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਰ ਦਸਤੇ ਪਾਰ ਉੱਤਰ ਗਏ ਤੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਲਹਿੰਦੇ ਕੰਡੇ ਤੇ ਮਿਲ ਮਾਰ ਲਿਆ । ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਹਰਕਤ ਚ ਆਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਈ ਖ਼ਾਲਸਾ ਫ਼ੌਜ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਮੁਕੰਮਲ ਤੌਰ ਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ । ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਟੁੱਟ ਗਈ । ਜਹਾਂਗੀਰ ਯੇ ਦੇ ਕਿਲੇ ਦੇ ਬੂਹੇ ਖੋਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਿਲ੍ਹੇ ਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ । ਹੁਣ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਅਟਕ ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਸ਼ਕਾਰ ਨੌਸ਼ਹਿਰਾ ਚ ਡੇਰੇ ਲਾ ਲਏ । ਇਥੇ ਉਹ ਲੰਡੀ ਨਦੀ(ਦਰੀਆਏ ਲੰਡੀ) ਦੇ ਲਹਿੰਦੇ ਕੰਡੇ ਤੇ ਸਨ ।
qas: category: SHORT
question: ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਕਿਸਨੇ ਖੋਲ੍ਹੇ?
answers: text: ਜਹਾਂਗੀਰ ਯੇ ਦੇ 
category: SHORT
question: ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਕੀ ਸਾਹਸੀ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ?
answers: text: ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ
category: NO
question: ਨਦੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਕਿਹੜੇ ਕਬੀਲੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ?
category: SHORT
question: ਕਿਸਨੇ ਮਹਾਰਾਜੇ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ?
answers: text: ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ ਫ਼ੌਜ
category: NO
question: ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਰਨੈਲਾਂ ਨਾਲ ਕਿੱਥੇ ਸਲਾਹ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਦੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਿੱਥੇ ਕੀਤਾ ਕਿ ਨੌਕੀਰਾ ਵਿੱਚ ਮੁਕੀਮ ਅਫਗਾਨ ਫੌਜ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇ?