ai4bharat/IndicQA huggingface dataset:
context:  . भारताची  पृथ्वीपल्याडची पहिली मोहिम ही चांद्रयान १ होती. एक चांद्रयान, ज्याने चंद्राच्या कक्षेत ८ नोव्हेंबर इ. स. २००८ ला यशस्वीरित्या प्रवेश केला. चांद्रयान १ पाठोपाठ इस्रो चांद्रयान २ आणि मंगळावर मानवरहित यान तसेच पृथ्वीजवळच्या वस्तू जसे, अवकाश अशनी, धूमकेतू यासाठी मोहिम राबवू इच्छिते. चांद्रयान १ हे भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेच्या चंद्रयान या चांद्र मोहिमेचा पहिला टप्पा घेऊन जाणारे अंतराळ यान आहे. चंद्रयान १ हे मानवरहित अंतरिक्षयान असून त्यामध्ये चंद्राला प्रदक्षिणा मारणारा एक, तसेच चंद्रावर आदळणारा एक असे दोन भाग आहेत. सी११) या प्रक्षेपकाद्वारे चंद्रयानाचे प्रक्षेपण ऑक्टोबर २२, इ. स. २००८ रोजी श्रीहरिकोटा येथील सतीश धवन अंतराळ केंद्रावरून झाले. नोव्हेंबर ८ रोजी यानास यशस्वीरित्या चंद्राच्या कक्षेत टाकण्यात आले. १४ नोव्हेंबर २००८ रोजी रात्री ८ वाजून ६ मिनिटांनी यानाला जोडलेले चांद्र आघात शोधयान यशस्वीरित्या वेगळे करण्यात आले. जवळपास २५ मिनिटांच्या प्रवासानंतर हा प्रोब चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवाजवळील 'शॅकलटन क्रेटर' येथे आदळला. या घनाकृती प्रोबच्या चार बाजूवर भारताचा ध्वज चित्रित असल्यामुळे प्रतिकात्मकरित्या भारतीय ध्वज चंद्रावर पोहोचला आहे व हे साध्य करणारा भारत हा जगातील चौथा देश बनला आहे. इस्रोने मंगळस्वारीच्याही मोहिमेची तयारी सुरू केली असून त्यासाठी रु. १० कोटी त्यांना सरकारद्वारे प्राप्त झाले आहेत.
qas: category: SHORT
question: चांद्रयान १ हे कुठल्या संस्थेचे चंद्रावर पहिले मोहीम आहे?
answers: text: इस्रोने
category: SHORT
question: कोणती भारताची चंद्रावर पहिली मोहीम होती?
answers: text: चांद्रयान १
category: NO
question: कशाचा अभ्यास आधीच पूर्ण झाला आहे?
category: SHORT
question: कोणत्या रोजी एका अंतराळयानाने चंद्राच्या कक्षेत यशस्वीरित्या प्रवेश केला?
answers: text: एक चांद्रयान
category: SHORT
question: ८ नोव्हेंबर २००८ रोजी कोणी चंद्राच्या कक्षेत यशस्वीरित्या प्रवेश केला?
answers: text: चांद्रयान १ 
category: NO
question: संस्था त्याच्या प्रक्षेपणासाठी संधी कधी शोधत होती ?
context:  इ. स. १५१२ मध्ये बहामनी राजवटीतून बंड करून किल्ले गोवळकोंडा येथे कुतुबशाही स्थापन झाली. नंतरच्या काळात महंमद कुली कुत्ब शाह याने गोवळकोंडा येथील सततच्या पाणीटंचाईवर तोडगा म्हणून मुसी नदीच्या किनारी असलेल्या भाग्यनगरचे नाव बदलून हैदराबाद केले. त्यानेच शहरात चारमिनार या वास्तूची उभारणी केली. गोवळकोंड्याहून राज्यकारभार  हैद्राबादला स्थलांतरित झाला. शहराभोवती चार मोठे तलाव बांधले गेले. १६८७ मध्ये हैद्राबाद  ताब्यात घेतले, औरंगजेबाचा मृत्यू इ. स. १७०७ मध्ये झाला. त्यानंतरच्या काळात या प्रांताचा निजाम उल मुल्क असलेल्या मीर कमरुद्दीन खान सिद्दीकी अर्थात पहिला असफ जाह याने शहरावर आपली सत्ता प्रस्थापित केली. त्यानंतर असफशाही राजवटीतील सात पिढ्यांनी इ. स. १९४८ पर्यंत हैद्राबादचे निजाम म्हणून राज्य केले. निजाम  मुघलांच्या विपरीत असे मुस्लिम कट्टरवादी होते. शेवटचा निज़ाम मीर उस्मान अली खान होता. त्याने हिंदूचे मोठ्या प्रमाणात धर्मांतरन केलेभारत इ. स. १९४७ मध्ये स्वतंत्र झाल्यानंतर निजामाने हैद्राबाद संस्थान भारतापासून अलग ठेवण्याचे प्रयत्न केले. मात्र, १७ सप्टेंबर इ. स. १९४८ ला भारतीय संघराज्यात हैद्राबाद संस्थान सामील करून घेण्यात आले. नंतरच्या काळात भाषिक आधारावर राज्य पुनर्रचनेच्या धोरणानुसार मद्रास स्टेटमधून तेलुगूबहुल भाषकांचा भाग अलग काढून आंध्रप्रदेश राज्याची निर्मिती करण्यात आली. हैद्राबाद शहर आणि त्याभोवतलाचा तेलंगण हा विभाग आंध्र प्रदेशात समाविष्ट करण्यात आला. १ नोव्हेंबर इ. स. १९५६ला आंध्र प्रदेशाची स्थापना झाली.
qas: category: SHORT
question: कोणत्या राज्याच्या निर्मितीपासून स्वतंत्र तेलंगणा राज्यासाठी आंदोलन सुरू आहे?
answers: text: आंध्रप्रदेश 
category: SHORT
question: बहामनी साम्राज्यातून बंड कधी झाले आणि गोलकोंडा किल्ल्यात कुतुबशाहीची स्थापना झाली?
answers: text: इ. स. १५१२ मध्ये
category: SHORT
question: हैदराबाद राज्य भारतीय संघराज्यात कधी समाविष्ट झाले?
answers: text: १७ सप्टेंबर इ. स. १९४८ ला
category: SHORT
question: कोणत्या राज्याला भारतीय संघराज्यात समाविष्ट करण्यात आले?
answers: text: हैद्राबाद संस्थान
category: SHORT
question: औरंगजेब कधी मरण पावला?
answers: text: इ. स. १७०७ मध्ये
category: SHORT
question: 1947 मध्ये भारताच्या स्वातंत्र्यानंतर हैदराबाद राज्य भारताबाहेर ठेवण्याचा प्रयत्न कोणी केला?
answers: text: निजामाने 
category: NO
question: हैदराबाद भारताच्या कोणत्या राज्याची राजधानी आहे?
context:  इ. स. १५६८मध्ये, उदयसिंह रणवीर आनोसे दुसरे यांच्या चित्तोड राज्यावर मुघल सम्राट अकबर चाल करून आला. या हल्ल्यात राजे उदयसिंह आणि मेवाडचे राजघराणे किल्ल्यावर शत्रूला ताबा मिळण्याआधी निसटले. उदयसिंह यांनी १५५९ मध्ये उदयपूर शहराची स्थापना केली. महाराज उदयसिंह आणि त्यांची सर्वात प्रिय राणी भातियानी यांचा मुलगा जगमल याने त्यांच्या नंतर राज्यकारभार सांभाळावा अशी महाराजा उदयसिंह यांची इच्छा होती, पण राजे उदयसिंह यांच्या मृत्यूनंतर त्यांचा ज्येष्ठ पुत्र प्रताप याने परंपरेनुसार राज्य कारभार सांभाळावा अशी सर्व वरिष्ठ मंत्र्यांची इच्छा होती. प्रताप यांच्या राज्याभिषेकाआधी मुख्यमंत्री चुंदावट आणि तोमर रामशाह यानी जगमलला राजवाड्याबाहेर घालवून दिले आणि प्रताप यांस मेवाडचा राजा म्हणून घोषित केले. प्रताप यांची त्यांच्या वडिलांच्या इच्छेविरुद्ध राजा होण्याची तयारी नव्हती पण राज्यातील मंत्र्यानी जगमल हा राज्य करण्यास असमर्थ असल्याचे प्रताप यांस पटवून दिले. राजपथावर बसल्यानंतर अतिशय पराक्रमाने आणि कुशलतेने त्यांनी राज्यकारभार चालवला एक कुशल योद्धा संघटक व राजकारणनिपुण असा राज्यकर्ता म्हणून त्यांनी आपला लौकिक निर्माण केला. मधल्या काळात चित्तोडगडच्या रक्तरंजित लढाईमुळे मेवाडचा सुपीक पूर्व पट्टा मोगलांच्या हाती लागला. तथापि, अरवल्ली परिसरामधील उरलेले जंगली व डोंगराळ राज्य अजूनही प्रताप सिंगच्या ताब्यात होते. मोगल बादशाह अकबर हा मेवाडमार्गे गुजरातला स्थिर मार्ग मिळवण्याच्या उद्देशाने होता; १५७२ मध्ये जेव्हा प्रताप सिंगचा राजा (महाराणा) म्हणून राज्य करण्यात आले तेव्हा अकबरने अनेक राजदूतांना पाठवून या भागातील इतर राजपूत नेत्यांप्रमाणे अंकित बनण्यास उद्युक्त केले. जेव्हा महाराणाने अकबरला वैयक्तिकरित्या अधीन होण्यास नकार दिला, तेव्हा युद्ध अपरिहार्य बनले. १ जून १५७६ रोजी हळदीघाटीची लढाई आमेरच्या मानसिंग पहिलाच्या नेतृत्वात प्रतापसिंह आणि अकबरच्या सैन्यामध्ये झाली.
qas: category: SHORT
question: मुघल सम्राट कोण होता?
answers: text: अकबर
category: SHORT
question: वडिल उदयसिंह यांच्या इच्छेविरुद्ध राजा होण्यास कोण तयार नव्हते?
answers: text: प्रताप
category: NO
question: कोणत्या  लोकांचे प्रचंड नुकसान झाले?
category: SHORT
question: उदयसिंह ने उदयपूर शहराची स्थापना कधी केली?
answers: text: १५५९ मध्ये
category: NO
question: कोण विजयी झाले ?
category: SHORT
question: उदयपूर शहराची स्थापना कोणी केली?
answers: text: उदयसिंह
category: SHORT
question: हळदीघाटीची लढाई प्रतापसिंह आणि अकबर यांच्या सैन्यात कधी झाली?
answers: text: १ जून १५७६ रोजी
context:  इ. स. १९१५मध्ये गांधीजी कायमसाठी भारतात परत आले. एक प्रमुख भारतीय राष्ट्रवादी, थिओरिस्ट आणि संघटक अशी त्यांची आंतरराष्ट्रीय ख्याती होती. ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या अनेक संमेलनांतून बोलले. खऱ्या अर्थी भारताचे राजकारण व समस्या यांचा परिचय त्यांना गोपाळ कृष्ण गोखले यांनी करून दिला. गोपाळ कृष्ण गोखले हे तेव्हा भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसमध्ये प्रमुख नेते होते. गोखले त्यांच्या संयम, संतुलन आणि व्यवस्थेच्या आतमध्ये राहून काम करण्याच्या आग्रहाबद्दल ओळखले जात. आजही ते गांधीजींचे राजकीय गुरू म्हणून ओळखले जातात. गांधीनी गोखल्यांचा ब्रिटिशांच्या परंपरांवर आधारित उदार दृष्टिकोन अनुसरला, आणि तो पूर्णपणे भारतीय दिसण्यासाठी बदलला. १९२० मध्ये लोकमान्य टिळकांचा मृत्यू झाल्यावर ते राष्ट्रीय सभेचे प्रमुख नेते बनले. गांधीनी १९२०मध्ये काँग्रेसच्या नेतृत्वाची सूत्रे हातात घेतली. त्यानंतर मागण्यांमध्ये सतत वाढ करत करत (काही ठिकाणी थांबत आणि तडजोड करत) २६ जानेवारी १९३० काँग्रेसने भारताचे स्वातंत्र्य जाहीर करून टाकले. अधिकाधिक वाटाघाटी होत गेल्या आणि काँग्रेसने १९३०मध्ये प्रांतीय सरकारमध्ये भाग घेऊ पर्यंत ब्रिटिशांना हे ओळखता आले नाही. १९३९च्या सप्टेंबर मध्ये कोणाशीही सल्लामसलत न करता व्हाईसरॉयने जेव्हा जर्मनीविरुद्ध युद्ध जाहीर केले तेंव्हा गांधीनी आणि काँग्रेसने ब्रिटिश सरकारचा पाठिंबा काढून घेतला.
qas: category: NO
question: भारत आणि पाकिस्तान यांना कोणी नाकारलेल्या अटींवर स्वातंत्र्य मिळाले?
category: SHORT
question: १९२० मध्ये त्यांच्या मृत्यूनंतर ते कोणत्या विधानसभेचे प्रमुख नेते बनले?
answers: text: लोकमान्य टिळकांचा
category: NO
question: १९४२ मध्ये युद्धाच्या अखेरीस कोणत्या सरकारांची प्रचंड दमछाक झाली?
category: NO
question: ते कोणत्या समित्यांचे सदस्य होते?
category: SHORT
question: तेव्हा भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे प्रमुख नेते कोण होते?
answers: text: गोपाळ कृष्ण गोखले
category: SHORT
question: गांधी कोणत्या वर्षी भारतात परतले?
answers: text:  इ. स. १९१५मध्ये
category: SHORT
question: आजही ते कोणाचे राजकीय गुरु म्हणून ओळखले जातात?
answers: text: गांधीजींचे
context: "वर निर्दिष्ट केलेल्या आरोपींनी ब्रिटिश हिंदुस्थानात लाहोर आणि इतर ठिकाणी निरनिराळ्या वेळी अन्य कित्येक सहकाऱ्यांसह १९२४ सालापासून ते अटक होईपर्यंत राजाविरुद्ध सशस्त्र युद्ध करण्याचा, त्याचे हिंदुस्थानावरील सार्वभौमत्व हिरावून घेण्याचा आणि अवैध बळाचा वापर करून किंवा धाक दाखवून हिंदुस्थानात विधिवत स्थापित झालेले सरकार उलथून टाकण्याचा कट केला आणि त्या उद्दिष्टासाठी माणसे, शस्त्रे आणि दारुगोळा जमा केला व अन्य मार्गाने सिद्धता केली. हे उद्दिष्ट गुप्त ठेवले तर युद्ध करणे सोपे जाईल म्हणून ही उद्दिष्टे त्यांनी गुप्त ठेवली. त्यांनी व इतर आरोपींनी 'हिंदुस्थान सोशालिस्ट रिपब्लिकन असोसिएशन' व 'हिंदुस्थान सोशालिस्ट रिपब्लिकन आर्मी' या संस्थांची स्थापना केली. हिंदुस्थानातील ब्रिटिश सरकार उलथून टाकून त्या ठिकाणी एका संयुक्त प्रजासत्ताक सरकाराची स्थापना करण्याच्या उद्देशाने ब्रिटिश हिंदुस्थानात लाहोर आणि इतर ठिकाणी बैठकी घेतल्या. आरोपींनी आपली उद्दिष्टे पुढील मार्गांनी साध्य करण्याचा प्रयत्‍न केला :- १) बॅंका फोडण्यासाठी व आगगाड्या लुटण्यासाठी शस्त्रे, माणसे नि पैसा तसेच दारुगोळा जमवणे. २) हत्या करण्यासाठी व सरकार उलथून पाडण्यासाठी शस्त्रे व बॉंब व स्फोटके यांची निर्मिती करणे. ३) ब्रिटिश हिंदुस्थानात सरकारचे साहाय्यक वा पक्षपाती असणाऱ्या पोलिस वा इतर अधिकाऱ्यांचे आणि लोकांचे, कटाच्या उद्दिष्टांत खंड पाडणाऱ्या तसेच आपल्या संघटनेला अनिष्ट वाटणाऱ्या लोकांचे वध करणे. ४) आगगाड्या उडविणे. ५) क्रांतिकारक आणि राजद्रोही वाङ्मयाची निर्मिती, प्रसार व संग्रह करणे.
qas: category: LONG
question: काय करण्याच्या  हेतूने त्यांनी शस्त्र, पैसा आणि दारू गोळा केले ?
answers: text: हिंदुस्थानात विधिवत स्थापित झालेले सरकार उलथून टाकण्याचा
category: SHORT
question: हत्या करण्यासाठी आणि सरकार उलथवून टाकण्यासाठी त्यांनी काय तयार केले ?
answers: text: माणसे, शस्त्रे आणि दारुगोळा जमा केला 
category: NO
question: कशातून  कैदी आणि इतरांची सुटका झाली?
category: SHORT
question: गुप्त ठेवल्यास काय लढणे सोपे होईल?
answers: text: ही उद्दिष्टे 
category: NO
question: आपल्या देशात इतका मोठा स्वातंत्र्य संग्रामाचा उठाव असलेला कोणाला अभिमान वाटतो ?.
context: 'गोवा हे भारतातील क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने सर्वात छोटे व लोकसंख्येच्या दृष्टीने चौथे छोटे (सिक्कीम, मिझोरम व अरुणाचल प्रदेश या राज्यांनंतरचे) राज्य आहे. ते भारताच्या पश्चिम किनारपट्टीवर असून, त्याच्या उत्तरेला महाराष्ट्र, पूर्व व दक्षिणेला कर्नाटक ही राज्ये, तर पश्चिमेला अरबी समुद्र आहे. मार्च ११ १९९३ रोजी गोव्याला स्वतंत्र राज्याचा दर्जा मिळाला. गोव्याचे क्षेत्रफळ ३,७०२ चौ. किमी एवढे असून लोकसंख्या १४,५७,७२३ एवढी आहे. कोकणी व मराठी ह्या येथील प्रमुख भाषा आहेत. तसेच शेती व मासेमारी हे गोव्यातील प्रमुख उद्योग आहेत. येथे प्रामुख्याने तांदूळ व कडधान्याचे पिक घेतले जाते. गोव्याची साक्षरता जास्त, म्हणजे ८७.०४ टक्के एवढी आहे. गोव्यात मॅगनीज, लोह व बॅाक्साईट ही खनिजे आढळतात. गोवा हे प्राचीन मंदिरे व वैशिष्ट्यपूर्ण स्थापत्यकलेबद्धलदेखील प्रख्यात आहे. बॅसिलिका ऑफ बॉम जीझस हे आशियातील सर्वात मोठे ख्रिश्चन यात्रास्थळ गोव्यातच आहे. गोवा हे राज्य सह्याद्रीच्या कुशीत वसल्यामुळे गोव्यामध्ये भरपूर जैवविविधता आहे.
qas: category: NO
question: तेथे कोणत्या परंपरांचे मिश्रण आहे?
category: SHORT
question: गोव्याचे क्षेत्रफळ किती चौरस मीटर आहे?
answers: text:  ३,७०२ चौ
category: SHORT
question: त्याची लोकसंख्या किती आहे?
answers: text:  १४,५७,७२३
category: SHORT
question: ११ मार्च १९९३ रोजी गोव्याला कोणता दर्जा देण्यात आला?
answers: text: स्वतंत्र राज्याचा
category: SHORT
question: क्षेत्रफळानुसार भारतातील सर्वात लहान राज्य आणि सिक्कीम, मिझोराम आणि अरुणाचल प्रदेश नंतर लोकसंख्येनुसार चौथे लहान राज्य कोणते?
answers: text: 'गोवा 
category: SHORT
question: येथे कोणत्या प्रमुख भाषा बोलल्या जातात?
answers: text: कोकणी व मराठी
category: SHORT
question: गोव्याला कोणत्या संस्कृतीचा समृद्ध सांस्कृतिक वारसा आहे?
answers: text: ख्रिश्चन
context: 'चॉइस ऑफ टेक्निक्स' या विषयावर सेन यांचे कार्य मॉरिस डॉबच्या कार्याला पूरक होते. विकसनशील देशात, डॉब-सेन धोरण गुंतवणुकीचा अतिरिक्त साठा वाढवणे, सतत खरे वेतन राखणे आणि तांत्रिक बदलांमुळे श्रमाच्या उत्पादकतेत झालेल्या संपूर्ण वाढीचा वापर करण्यावर अवलंबून होते. दुस-या शब्दांत सांगायचे तर, अधिक उत्पादक असूनही कामगारांनी आपल्या जीवनमानात सुधारणा करण्याची मागणी करणे अपेक्षित होते. १९६० आणि १९७० च्या दशकाच्या सुरुवातीला सेन यांच्या कागदपत्रांमुळे सामाजिक निवडीचा सिद्धान्त विकसित होण्यास मदत झाली, जी अमेरिकन अर्थतज्ज्ञ केनेथ बाण यांनी सर्वप्रथम प्रसिद्धीच्या झोतात आली. रँड कॉर्पोरेशनमध्ये काम करताना बाणाने सर्वात प्रसिद्धपणे दाखवून दिले होते की जेव्हा मतदारांकडे तीन किंवा अधिक वेगवेगळे पर्याय (पर्याय) असतात तेव्हा कोणतीही क्रमवारी मतदान प्रणाली कमीत कमी काही परिस्थितीत लोकशाहीच्या मूलभूत निकषांशी संघर्ष करेल.
qas: category: SHORT
question: कुठल्या दशकाच्या सुरुवातीला सेनच्या लेखांनी सामाजिक निवडीचा सिद्धांत विकसित करण्यास मदत केली?
answers: text: १९६० आणि १९७०
category: NO
question: कोणत्या वर्षी सेनने पॉवरिटी अँड फाईन: अ एसे ऑन रिट्यूएशन अँड फेन्स (१९८१) हे पुस्तक प्रकाशित केले?
category: SHORT
question: सेन यांचे 'चॉईस ऑफ टेक्निक्स' वरील काम कोणाच्या कार्याला पूरक होते?
answers: text: मॉरिस डॉबच्या 
category: SHORT
question: १९६० च्या दशकात आणि १९७० च्या दशकाच्या सुरुवातीला, सेनच्या लेखांनी सामाजिक निवडीचा सिद्धांत विकसित करण्यास मदत केली, जी कोणी प्रथम लोकप्रिय केली?
answers: text: अमेरिकन अर्थतज्ज्ञ केनेथ बाण 
category: NO
question: सेनने असेही प्रस्तावित केले की बंगालचा दुष्काळ कोणत्या तेजीचा परिणाम आहे?
category: SHORT
question: सेन यांचे कोणते काम मॉरिस डॉब्सच्या कार्याला पूरक होते?
answers: text: 'चॉइस ऑफ टेक्निक्स'
category: NO
question: बाणांचे अशक्य प्रमेय कोणत्या परिस्थितीत लागू होते हे दाखवण्यासाठी साहित्यात कोणाचे योगदान आहे?
category: SHORT
question: कोणाचे 'चॉईस ऑफ टेक्निक्स' वरील काम मॉरिस डॉब्सच्या कार्याला पूरक होते?
answers: text:  सेन
context: (इतिहासात) अनेक क्रूरकर्मे होऊन गेले आणि काही काळासाठी ते अजिंक्य पण वाटले, पण नेहमी शेवटी त्यांचा पराभवच झाला आहे-विचार करा, नेहमीच. " "विध्वंस हा सर्वंकषतावादाच्या नावाखाली केला गेला की, स्वातंत्र्य आणि लोकशाहीच्या नावाखाली-(त्यातील) मृतांसाठी, अनाथांसाठी आणि गृहहीनांसाठी काय फरक असणार? " "डोळ्यासाठी डोळा सर्व जगाला आंधळे करून सोडेल. ""अशी अनेक ध्येये आहेत ज्यासाठी मी जीव द्यायला तयार आहे. पण असे एकही ध्येय नाही ज्यासाठी मी कुणाचा जीव घेईन. "पण गांधीजींना माहीत होते की, अहिंसेचे या पातळीपर्यंत पालन करण्यासाठी प्रचंड श्रद्धा आणि धैर्य आवश्यक आहे, आणि प्रत्येकाजवळच ते असणे शक्य नाही. त्यामुळे ते सल्ला देत की जर अहिंसा भित्रेपणाला झाकण्यासाठी वापरण्यात येत असेल तर प्रत्येकाने अहिंसेचे पालन करणे आवश्यक नाही. लहानपणी अनेकदा गांधीजींनी मांस भक्षण केले होते. ते मुख्यत्वेकरून त्यांच्या कुतुहलामुळे तसेच त्यांचा मित्र शेख मेहताब याच्या सांगण्यावरून होते. शाकाहाराची कल्पना हिंदू तसेच जैन प्रथांमध्ये खोलवर रुजली आहे. तसेच गांधीजींची जन्मभूमी गुजरातमध्ये बहुतांश हिंदू आणि सर्व जैन शाकाहारी होते आणि गांधीजींचे कुटुंबही याला अपवाद नव्हते. लंडनला शिकायला जाण्याआधी गांधीजींनी त्यांची आई पुतळीबाई आणि काका बेचारजी स्वामी यांना वचन दिले होते की ते मांस, बाई व बाटली (दारू) यांच्यापासून दूर राहतील.
qas: category: SHORT
question: लहानपणी गांधी काय खात असत?
answers: text: मांस
category: SHORT
question: शाकाहाराची संकल्पना कोणत्या परंपरांमध्ये खोलवर रुजलेली आहे?
answers: text: हिंदू तसेच जैन प्रथांमध्ये 
category: NO
question: गांधीजींनी शाकाहार विषयावर कोणते पुस्तक लिहिले?
category: NO
question: गांधीजींचे शाकाहार विषयावरील लेख कोठे प्रकाशित झाले? 
category: SHORT
question: गांधींच्या जन्मभूमी गुजरातमधील बहुतेक हिंदू आणि सर्व जैन काय होते?
answers: text: शाकाहारी 
category: SHORT
question: कोणाला माहित होते की अहिंसेचे पालन करण्यासाठी प्रचंड विश्वास आणि धैर्य लागते?
answers: text: गांधीजींना
context: [] 36] या दिशेने कोलकाता मेट्रो रेल्वे आणि अनेक नवीन उड्डाणपूल व नवीन रस्ते तयार केल्याने शहराला मोठा दिलासा मिळाला आहे. कोलकाता मध्ये दोन मुख्य लांबीची रेल्वे स्थानके आहेत - हॉवडा जंक्शन आणि सियालदह जंक्शन. कोलकाता रेल्वे स्टेशन नावाचे एक नवीन स्टेशन २००६ मध्ये बांधले गेले. कोलकाता शहर हे भारतीय रेल्वेच्या दोन विभागांचे मुख्यालय आहे - पूर्व रेल्वे आणि दक्षिण-पूर्व रेल्वे. शहराला हवाई जोडण्यासाठी नेताजी सुभाषचंद्र बोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ डम दम येथे आहे. हे विमानतळ शहराच्या उत्तरेकडील अंतरावर आहे आणि ते अंतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय दोन्ही उड्डाणे चालविते. हे शहर पूर्व भारतातील एक प्रमुख बंदर आहे. कोलकाता पोर्ट ट्रस्ट हे कोलकाता पोर्ट आणि हल्दिया बंदर सांभाळत आहेत. येथून अंदमान आणि निकोबार बेटांमधील पोर्ट ब्लेअर आणि भारताच्या इतर बंदरांवर आणि भारताबाहेरील शिपिंग कॉर्पोरेशनचे प्रवासी जहाजे चालविली जातात. कोलकाताच्या दोन शहरांच्या हावडा येथेही फेरी सेवा उपलब्ध आहे. कोलकाता येथे दोन मोठी रेल्वे स्थानके आहेत, एक हावडा आणि दुसरे सियालदा, हावडा तुलनात्मकदृष्ट्या मोठे स्टेशन आहे तर स्थानिक सेवा शिलदाहाहून अधिक आहेत. शहराच्या उत्तरेकडील दम दममधील नेताजी सुभाषचंद्र बोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ जे शहराला परदेशात शहराशी जोडते. ढाका यांगून, बॅंकॉक लंडन पारो यासह मध्य पूर्व आशियातील काही शहरे थेट शहराशी जोडलेली आहेत. कोलकाता हे भारतीय उपखंडातील एकमेव शहर आहे जे ट्राम रहदारी आहे. याशिवाय कोलकाता मेट्रोची भूमिगत रेल्वे सेवाही येथे उपलब्ध आहे. गंगा शाखा हुगळी येथे स्टीमर वाहतूक सुविधा देखील उपलब्ध आहे.
qas: category: SHORT
question: कोलकातामध्ये वाहतुकीचा प्रकार हा भूमिगत देखील आहे?
answers: text: मेट्रोची भूमिगत रेल्वे सेवाही
category: SHORT
question: कोलकाता हे कोणत्या रहदारीच्या बाबतीत भारतीय उपखंडातील एकमेव शहर आहे?
answers: text: ट्राम 
category: SHORT
question: एक नवीन स्टेशन 'कोलकाता रेल्वे स्टेशन' हे कोणत्या साली बांधले गेले?
answers: text: २००६ 
category: NO
question: कोणत्या रंगाची टॅक्सी शहराच्या रस्त्यावरून जातात?
category: SHORT
question: कोलकातामध्ये हावडा जंक्शनसह दुसरे कोणते मुख्य रेल्वे स्टेशन जंक्शन आहे?
answers: text: सियालदा
category: NO
question: डमडम येथील आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे कोणत्या स्वातंत्र्यवीराच्या नावाने नामकरण झाले आहे? 
category: NO
question: रस्त्यावर खाजगी बसेस व्यतिरिक्त पश्चिम बंगाल राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाकडेही मोठ्या संख्येने काय आहेत?
context: अकबरचा जन्म पाकिस्तानमधील सिंध प्रांतातल्या अमरकोट येथील किल्ल्यात झाला. या काळात हुमायूॅं व त्याची नवीन पत्नी हमीदा बानू बेगम परागंदा झालेले होते. अकबरच्या जन्मानंतर लगेचच हुमायूॅं आपल्या कुटुंबाला घेउन मध्य प्रदेशमधील रेवा संस्थानात गेला. तेथे अकबर व रेवाचा राजकुमार राम सिंग एकत्र वाढले. त्यांची ही मैत्री अखेरपर्यंत टिकून होती. हुमायूॅं पुन्हा बादशहा झाल्यावर अकबर दिल्लीस गेला परंतु शेरशाह सुरीच्या दिल्लीवरील आक्रमणामुळे त्याने परत पर्शियाला पळ काढला. अकबरला त्याच्या काकाने अफगाणिस्तानमध्ये नेले. असे केल्यामुळे इराणी ऐशारामा ऐवजी अकबरला अनेक कष्टांना सामोरे जाउन त्याच्यात सम्राट होण्याची ताकद येईल हा उद्देश होता. अकबरने आपले लहानपण शिकार, मर्दानी खेळ व भांडण-हाणामार्‍या करीत घालवले परंतु तो कधीच लिहा-वाचायला शिकला नाही. बाबरच्या वंशजांमधील हा एकच निरक्षर बादशहा होता. असे असूनही अकबरला कधी याची उणीव भासली नाही. त्याची कला, साहित्य, स्थापत्य व संगीतातील जाण कोणत्याही विद्वानाला साजेशी होती. याहूनही महत्त्वाचे म्हणजे अकबरला इतरांच्या मताची कदर होती. शेरशाहचा मुलगा इस्लामशाहच्या मृत्यूनंतर दिल्लीत वारसाहक्कावरुन अनागोंदी माजली. याचा फायदा घेउन हुमायूॅंने इ. स. १५५५मध्ये इराणच्या शहाच्या सैन्याच्या मदतीने पुन्हा दिल्ली काबीज केली. यानंतर काही महिन्यांतच जिन्यावरुन घसरुन हुमायूॅं मरण पावला.
qas: category: SHORT
question: कोणाच्या मृत्यूनंतर दिल्लीत एकापाठोपाठ एक वाद निर्माण झाला?
answers: text: इस्लामशाहच्या
category: SHORT
question: अमरकोट, सिंध, पाकिस्तान येथे कोणाचा जन्म झाला?
answers: text: अकबरचा 
category: SHORT
question: तो कोणाचा एकमेव अशिक्षित सम्राट होता?
answers: text: बाबरच्या वंशजांमधील 
category: SHORT
question: अकबराच्या जन्मानंतर लगेचच कोण आपल्या कुटुंबासह मध्य प्रदेशातील रेवा येथे गेले?
answers: text:  हुमायूॅं 
category: SHORT
question: अकबर आणि कोण तिथे एकत्र वाढले?
answers: text: रेवाचा राजकुमार राम सिंग
category: NO
question: यावेळी दिल्लीवर कोणी हल्ला केला पण अकबराच्या सैन्याने पकडले?
category: NO
question: अकबर कोणाचा एकमेव अशिक्षित सम्राट होता?
context: अकबरने राज्यावर आल्याआल्या ठरवले की शेरशाह सुरीच्या, ज्याने हुमायूॅंला दिल्लीतून हाकलुन देउन दिल्लीचे तख्त काबीज केले होते, वंशाचा नायनाट करायचा. शेरशाहची तीन मुले वेगवेगळ्या ठिकाणी स्वतंत्र राज्ये चालवित होती. अकबरने त्यातील सगळ्या बलाढ्य अशा सिकंदरशाह सुरी वर चाल केली. दिल्लीची सल्तनत तर्दी बेग खानच्या हातात सोपवून अकबर स्वतः पंजाबकडे चालून गेला. सिकंदरशाहने अकबरचा सामना न करता त्याला हुलकावण्या देणे पसंत केले. अकबर त्याचा पाठलाग करीत असताना दिल्लीवर सिकंदरशाहचा भाऊ आदिलशाह सुरीच्या हेमचंद्र विक्रमादित्य नावाच्या हिंदू सेनापतीने चाल केली. तर्दी खानने दिल्लीची तटबंदी केलेली नव्हती व हेमूचा हल्ला होताच तो शहर सोडून पळून गेला. हेमूने दिल्ली जिंकल्यावर आदिलशाहची सत्ता झुगारून दिली व स्वतःला राजा विक्रमादित्य या नावाने राज्याभिषेक करून घेतला. अशा प्रकारे हेमू दिल्लीवर राज्य करणारा शेवटचा हिंदू सम्राट झाला. दिल्लीने अशाप्रकारे नांगी टाकल्याची खबर अकबरला मिळाल्यावर त्याच्या सल्लागारांनी त्याला आल्यावाटेने काबूलला पळ काढण्याचा सल्ला दिला. राजधानी गमावलेली असताना व सम्राट होउन अवघे काही महिने झालेले असताना राज्य परत मिळवण्याऐवजी काबूलमधील आपल्या नातेवाईकांचा आसरा घेणे जास्त हितावह असल्याचा तो सल्ला होता. अकबरच्या सेनानींपैकी एक बयराम खानने याचा विरोध केला व दिल्लीतून घूसखोरांना हाकलून देउन आपले राज्य परत घेण्यास अकबरला उद्युक्त केले. अकबरने आपले असलेले सगळे सैन्य घेउन दिल्लीवर चाल केली.
qas: category: SHORT
question: अकबर सिकंदर शाहचा पाठलाग करत असताना दिल्लीवर कुणी हल्ला केला?
answers: text: हेमचंद्र विक्रमादित्य
category: NO
question: दरम्यान तो कुठे परतू शकला?
category: SHORT
question: दिल्लीवर राज्य करणारा शेवटचा हिंदू सम्राट कोण ठरला?
answers: text: हेमू
category: SHORT
question: अकबराला त्याच्या सल्लागारांनी कोणत्या ठिकाणी पळून जाण्याचा सल्ला दिला?
answers: text: काबूलला
category: NO
question: तर्दी बेग खानवर पलायनवादाचा आरोप कोणी केला?
category: SHORT
question: हुमायूॅंला दिल्लीबाहेर हाकलून तिथल्या सिंहासनावर कुणी कब्जा केला होता?
answers: text: शेरशाह सुरी
category: SHORT
question: दिल्लीची सल्तनत तर्दी बेग खानला सोपवून अकबर स्वतः कोणत्या ठिकाणी गेला?
answers: text: पंजाबकडे
context: अटलबिहारी वाजपेयी पार्क - हे पिप्लयापाला पार्क किंवा इन्दूर क्षेत्रीय पार्कच्या नावाने ओळखले जाते. हे इंदूर विकास प्राधिकरणाने विकसित केले आहे. संगीतमय कारंजी, जेट   फव्वारे, धुक्याचे फवारे, फास्ट फूड झोन उद्यान, जैवविविधता उद्यान, नौका विहार इत्यादी आकर्षणांचे केन्द्र आहे. अन्नपूर्णा मन्दिर - येथे प्रशस्त वेदपाठशाळा (वेदविद्यापीठ) वेदमन्दिर सभागृह आहे. येथे मूर्तिरूप वेद आहेत. येथील अन्नपूर्णा देवीची यात्रा त्र्यम्बकेश्वर येथे जाते. अहिल्येश्वर मन्दिर - कातळात उत्तम नक्षीकाम असलेली अनेक भित्तिशिल्पे हे ह्या मन्दिराचे वैशिष्ट्य आहे. मन्दिरातून नर्मदा नदीत उतरणारा घाट आहे. इन्दूरचे महाराष्ट्र मण्डळ व त्यांचे ग्रंथालयकमला नेहरु प्राणी संग्रहालय- याला इन्दूरमध्ये 'चिडियाघर'या नावाने ओळखले जाते. ४००० चौरस मीटरमध्ये पसरलेले हे संग्रहालय मध्य प्रदेशातील सर्वात जुने प्राणी संग्रहालयांतील एक आहे. काच मन्दिर- हे एक जैन मन्दिर आहे. ते आतून काचेने सजवले आहे. खजराना मन्दिर- येथे गणपतीचे सुन्दर मन्दिर आहे हे विजयनगरच्या जवळच आहे. याला अहिल्याबाई होळकरांनी दक्षिणी शैलीत बनवून घेतले. हे इन्दूरकरांच्या श्रद्धेचे  केन्द्र आहे.
qas: category: NO
question: गोमतगिरी ही कोणत्या धर्माचे तीर्थक्षेत्र आहे? 
category: SHORT
question: अटलबिहारी वाजपेयी पार्क कोणत्या विकास प्राधिकरणाने विकसित केले आहे?
answers: text: इंदूर
category: SHORT
question: कोणत्या उद्यानाला पिपल्यापा पार्क किंवा इनडोअर रिजनल पार्क म्हणूनही ओळखले जाते?
answers: text: अटलबिहारी वाजपेयी पार्क 
category: SHORT
question: कोणत्या मंदिरात मोठा वेद पाठशाळा (वेद विद्यापीठ) हॉल आहे?
answers: text: अन्नपूर्णा मन्दिर 
category: SHORT
question: अहिल्येश्वर मन्दिर कोणत्या नदीच्या काठावर आहे?
answers: text: नर्मदा
category: SHORT
question: इन्दूरमधील आरामदायक आणि प्रशस्त असे कोणते जैन तीर्थक्षेत्र आहे?
answers: text: काच मन्दिर
category: SHORT
question: अन्नपूर्णा मन्दिर येथील अन्नपूर्णा देवीच्या तीर्थयात्रेला कुठे जातात?
answers: text: त्र्यम्बकेश्वर