ai4bharat/IndicQA huggingface dataset:
context: ज्यांनी सन १९२० मध्ये आयनोस्फिअर व रेडियो यांबाबत अनेक प्रयोग केले, अशा कलकत्ता येथील शास्त्रज्ञ एस. के. मित्रा यांच्या कार्यापर्यंत, सध्याच्या भारताच्या आधुनिक अंतराळ संशोधनाचा पूर्वेतिहास पोचतो. त्यानंतर सी. व्ही. रमण  व मेघनाद साह सारख्या अनेक भारतीय शास्त्रज्ञांनी अंतराळ संशोधनासाठी लागणाऱ्या शास्त्रात भर घातली. , सन १९४५ नंतरचा काळात अंतराळ संशोधनात भारताची बरीच प्रगती झाली. सन १९४५ मध्ये टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ फंडामेंटल रिसर्च च्या उभारणीत ज्यांची महत्त्वाची भूमिका होती, ते अहमदावाद येथील भौतिक संशोधन प्रयोगशाळा सुरू करणारे विक्रम साराभाई व होमी भाभा, या दोघांचा भारताच्या एकत्रित अंतराळ संशोधनात मोलाचा वाटा आहे. अंतराळ संशोधनातील प्राथमिक प्रयोगात, वैश्विक किरण, अत्युच्च पातळीवर व अवकाशात अनेक उपकरणांची तपासणी, आणि जगात सर्वांत खोल खाणींपैकी एक समजल्या जाणाऱ्या कोलार येथील खाणीत केलेले अनेक महत्त्वाचे प्रयोग इत्यादींचा, तसेच, पृथ्वीवरील वातावरणाचा अभ्यास आदींचा समावेश होतो. हा अभ्यास संशोधन प्रयोगशाळेत, अनेक विद्यापीठांत आणि वेगवेगळ्या स्वतंत्र जागेत केला गेला. सन १९५०मध्ये जेव्हा भारत सरकारने अणुऊर्जा खात्याची स्थापना केली व होमी भाभा यांना त्याचे सचिव म्हणून नेमले, तेव्हा अंतराळ संशोधनात सरकारचा दृश्य सहभाग दिसून आला . भारतीय अणुऊर्जा खात्याने अवकाश संशोधनासाठी पैसा पुरविणे सुरू केले.
qas: category: SHORT
question: कोणत्या वर्षानंतर भारताने अंतराळ संशोधनात महत्त्वपूर्ण प्रगती केली?
answers: text:  सन १९४५
category: SHORT
question: संशोधन प्रयोगशाळांमध्ये, अनेक विद्यापीठांमध्ये आणि वेगळ्या भागात काय केले गेले?
answers: text: अभ्यास
category: SHORT
question: त्यानंतर, सी.व्ही. रमण आणि मेघनाद साहा सारख्या अनेक भारतीय शास्त्रज्ञांनी कोणत्या विज्ञानात योगदान दिले?
answers: text: अंतराळ संशोधनासाठी
category: NO
question: कोणत्या साली उत्तर प्रदेश राज्यातील हिमालयाच्या पायथ्याशी एक वेधशाळा स्थापन करण्यात आली?
category: SHORT
question: १९२० च्या दशकात आयनोस्फीअर आणि रेडिओच्या क्षेत्रात अनेक प्रयोग करणाऱ्या कलकत्त्याच्या कोणत्या शास्त्रज्ञाचे काम भारतातील आधुनिक अंतराळ संशोधनाच्या पूर्व इतिहासात जाते?
answers: text:  एस. के. मित्रा 
category: SHORT
question: कोणत्या भारतीय विभागाने अंतराळ संशोधनासाठी निधी देण्यास सुरुवात केली?
answers: text: भारतीय अणुऊर्जा खात्याने
category: NO
question: 1823 मध्ये कोणत्या ठिकाणी पहिली वेधशाळा स्थापन झाली?
context: टिळक हे विचार मांडत असताना, त्याच वेळी ब्रिटिश सरकार शाळा उघडत होती, आणि त्यात सर्व जातींच्या मुलांना शिक्षण घेण्याचा अधिकार देत होती. टिळकांनी यास ब्रिटिश सरकारची गंभीर चूक म्हटली. सार्वजनिक शाळेत महार आणि मांग जातीच्या मुलांना प्रवेश देण्याबद्दल टिळकांनी ब्रिटीश सरकारला इशारा दिला की, महार-मांग मुले ब्राह्मण मुलांबरोबर बसल्याने हिंदू धर्म सुरक्षित राहणार नाही. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा असा विश्वास होता की टिळकांमुळे काँग्रेसने समाज सुधारणेचे काम थांबवले. यामुळे भारतातील सामाजिक परिवर्तनाचा मार्ग बंद झाला आणि राजकीय सुधारणाही थांबल्या. ज्या काळात महादेव गोविंद रानडे आणि गोपाळ कृष्ण गोखले ते ज्योतिबा फुले सामाजिक सुधारणेसाठी कार्यरत होते, त्या काळात टिळक पारंपरिक नेत्यांचे नेतृत्व करीत होते. आणि या संदर्भात डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी टिळकांबद्दल सातत्याने टीकात्मक लेखन केलेले आहे. टिळक त्यावेळी काँग्रेस पक्षात कार्यरत होते. काँग्रेसमध्येच एक संस्था होती - सोशल कॉन्फरन्स ज्याने समाज सुधारणेसाठी काम केले. १९९५ मध्ये जेव्हा काँग्रेसचे अधिवेशन चालू होते, तेव्हा काही लोक म्हणाले की जर काँग्रेसच्या अंतर्गत सोशल कॉन्फरन्सने समाज सुधारणेचे काम केले तर आम्ही काँग्रेसचा पंडाल जाळून टाकू. अशा लोकांचे वैचारिक नेतृत्व टिळक करीत होते. शेवटी निर्णय घेण्यात आला की काँग्रेसचा समाजसुधारणाच्या कोणत्याही कार्यक्रमाशी संबंध राहणार नाही, मग ते कितीही महत्वाचे असले तरीही. काँग्रेस केवळ एक राजकीय व्यासपीठ बनले, त्यांनी समाज सुधारणेचे कार्यक्रम थांबविले. याचे वर्णन डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी आपल्या "गांधींनी आणि काँग्रेसने अस्पृश्यांसाठी काय केले? " पुस्तकात तपशीलवार केले आहे. "रानडे, गांधी आणि जिन्ना" या आपल्या दुसऱ्या पुस्तकात आंबेडकर लिहितात - "विचारवंतांचा एक गट कट्टरपंथी आणि अराजकीय आहे आणि दुसरा गट पुरोगामी आणि राजकीय आहे. " पहिल्या गटाचे नेतृत्व आधी चिपळूणकर आणि नंतर टिळक यांनी केले. या दोघांमुळे रानडे यांना विविध प्रकारचे त्रास झाले. यामुळे केवळ सामाजिक सुधारणांच्या कामांचेच नुकसान झाले नाही तर राजकीय सुधारणांनाही सर्वाधिक फटका बसल्याचे अनुभवावरून दिसून येते. 'टिळक आणि रानडे यांची तुलना करताना बाबासाहेब आंबेडकर हेही लिहितात की निःसंशयपणे टिळक तुरुंगात राहिले, परंतु रानडे यांची लढाई अधिक कठीण होती. ज्या व्यक्तीने राजकीय लढा दिला त्याला समाज डोक्यावर घेतो, तर समाज सुधारणेसाठी संघर्ष करणारी व्यक्ती बऱ्याचदा एकटी असते आणि तिला सर्व प्रकारच्या अपमानांना सामोरे जावे लागते. टिळकांचे स्पष्ट मत होते की शेतकरी आणि कारागीर जातींनी राजकारणात प्रवेश करू नये.
qas: category: SHORT
question: कॉंग्रेसमध्ये सामाजिक परिषद होती जी कशासाठी काम करते?
answers: text: समाज सुधारणेसाठी 
category: NO
question: कोणत्या साली जातींनी राजकीय प्रतिनिधित्व मागितले?
category: SHORT
question: आणि या संदर्भात, टिळकांबद्दल सातत्याने गंभीर लेख कोण लिहित आहे?
answers: text: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
category: SHORT
question: यामुळे भारतात कशाचा मार्ग थांबला आणि राजकीय सुधारणाही थांबल्या?
answers: text: टिळकांमुळे
category: SHORT
question: अशा लोकांच्या कोणत्या नेतृत्वाची थट्टा केली जात होती?
answers: text: समाज सुधारणेसाठी संघर्ष करणारी व्यक्ती
category: SHORT
question: कोणत्या सरकारकडून ही गंभीर चूक होती, ते म्हणाले?
answers: text:  ब्रिटिश सरकारची
context: डौलेश्वर या गोदावरीच्या त्रिभुज प्रदेशातील बंधारा ब्रिटिश अभियंता सर आर्थर थॉमस कॉटन याने बांधून पूर्ण केल्यानंतर हे क्षेत्र भाताची शेती, नौकानयन व मासेमारी यामुळे संपन्न झाले. गोदावरीतील पाणी ऋतूप्रमाणे कमी-अधिक असते. नदीतून वाहणार्‍या पाण्यापैकी ८०% पाणी जुलै-ऑक्टोबर या चार महिन्यातच वाहून जाते. उर्वरीत काळात खोऱ्यात दुष्काळाची स्थितीही असू शकते. हे पाणी व्यवस्थित वापरले जावे, पुरांचा प्रश्न मिटावा व ज्या ठिकाणी नदी पोहचत नाही त्या भागात पाणी उपलब्ध व्हावे यासाठी गोदावरी खोऱ्यात अनेक पाटबंधारे प्रकल्पांची निर्मिती केली गेली आहे. नदी खोऱ्यातील विविध समूहांच्या गरजा वाढल्यामुळे इतर नद्यांप्रमाणेच गोदावरी नदीच्या पाणीवाटपाचे प्रश्न गंभीर झाले आहेत. नदीकाठांवर व कालव्यांवर असलेली अनेक खेडी, शहरे, राज्ये इत्यादी पिण्यासाठी, शेतीसाठी व औद्योगिक वापरांकरिता लागणार्‍या पाण्याकरिता परस्परांशी संघर्ष करीत असतात. पाण्याचा अपव्यय टळावा व योग्य पाणीव्यवस्थापन व्हावे यासाठी शासन प्रयत्न करत असल्याचा दावा करते. गोदावरीखोऱ्याचे पाणलोट क्षेत्र ३,१९,८१० कि. मी. असून भारताच्या एकूण क्षेत्रफळाच्या ९.५% भाग व्यापते. भरवशाचे असले तरी आंतरराज्य निवाड्यानुसार महाराष्ट्राच्या वाट्यास अधिकतम १,०९७ टी. एम. सी. उपलब्ध होणार आहे. क्षमता असली तरी आंतरराज्य लवादानुसार सर्व खोरे मिळून एकूण १,८९० टी. एम. सी. पाणी महाराष्ट्रास उपलब्ध राहील. आंध्र प्रदेश राज्यास किमान १,४८० टी. एम. सी. पाणी गोदावरी खोऱ्यातून मिळू शकते. नाशिक व मराठवाडा मिळून ६६ लाख हेक्टर शेतीयोग्य जमिनींपैकी १६ टक्के क्षेत्रास सिंचनाचा फायदा झाला आहे तर अधिकतम प्रलंबित क्षमता २९ टक्के एवढी आहे. पैठण येथील जायकवाडी प्रकल्पाने किमान १,३२,००० हेक्टर जमीन भिजणे प्रस्तावित होते, परंतु प्रत्यक्षात ४५,००० हेक्टर जमीनच सिंचनाखाली येऊ शकली. विष्णुपुरी उपसा जलसिंचन प्रकल्प (आशियातला सर्वांत मोठा उपसा जलसिंचन प्रकल्प - नांदेड) मराठवाडा विभागात सर्व प्रकल्प मिळून ४८,००,००० हेक्टर शेतजमिनींपैकी ८,००,००० हेक्टर जमीन सिंचनाखाली आहे. याशिवाय गोदावरीवर गंगापूर, नांदूर, मधमेश्वर (इ. स. १९०७), भावली (प्रस्तावित), वाकी (प्रस्तावित), भाम, मुकणे [३], अलिसागर - निझामाबाद पूरकालीन उपसा सिंचन प्रकल्प, श्रीरामसागर प्रकल्प - पोचमपाड, पोलावरम प्रकल्प (प्रस्तावित) इत्यादी प्रकल्प आहेत.
qas: category: NO
question: धरण कोठे आहे?
category: SHORT
question: ब्रिटीश अभियंता सर आर्थर थॉमस कॉटनने गोदावरी त्रिकोणातील कोणत्या धरणाचे बांधकाम पूर्ण केले ?
answers: text: डौलेश्वर
category: NO
question: आंध्र-ओडिशा सीमेवर मच्छकुंड नदीवर काय आहे?
category: SHORT
question: कोणत्या महिन्यात सुमारे 80% पाणी नदीत वाहते?
answers: text: जुलै-ऑक्टोबर या चार 
category: NO
question: कोणत्या नदीतील पाणी वेगाने वाढत आहे?
category: SHORT
question:  भारताच्या एकूण 9.5% क्षेत्रात्र  गोदावरी खोरे किती किमी व्यापते?
answers: text: ३,१९,८१० कि. मी.
context: तर कोण होता हा गंगू तेली… तर गंमतीची गोष्ट अशी की गंगू तेली अशी कोणी व्यक्ती अस्तित्वातच नव्हती. "गंगू तेली नहीं अपितु गांगेय तैलंग" गंगू तेली नव्हे, तर गांगेय तैलंगगंगू म्हणजे गांगेय कलचुरि नरेश आणि तेली म्हणजेच चालुका नरेश तैलय. या दोन्ही राजांनी संयुक्त सेना घेऊन भोजराजावर आक्रमण केले. हे दोघे दक्षिणेकडचे राजे होते. त्यांनी धार नगरीवर आक्रमण केले होते. एकत्र येऊनसुद्धा भोजराजाला ते हरवू शकले नव्हते. त्यांचा या युद्धात सपेशल पराभव झाला. तेव्हा लोक त्यांची खिल्ली उडवण्यासाठी म्हणाली “कुठे राजा भोज आणि कुठे गांगेय तेलंग”. त्याचा अपभ्रंश होऊन नंतर लोक “गंगू तेली” म्हणू लागले. आणि त्यातून “कुठे राजा भोज आणि कुठे गंगू तेली” ही म्हण रूढ झाली. [[File:Gol ghar bhopal. jpg|thumb|गोळघर]भोपाळ येथे भारत हेवी इलेक्ट्रिकल लिमिटेड कंपनी आणि भारतीय वन प्रबंधन संस्था आहे. ही भारतातील अशा प्रकारची एकमात्र संस्था आहे.
qas: category: NO
question: राजीव गांधी विद्यापीठ कुठे आहे?
category: SHORT
question: गांगेय कलचुरि नरेश आणि चालुका नरेश तैलय हे दोन्ही राजा कोणाला पराभूत करू शकले नाहीत?
answers: text: भोजराजाला
category: NO
question: भोपाळमध्ये काय आहे?
category: SHORT
question: गांगेय कलचुरि नरेश आणि चालुका नरेश तैलय हे दोन्ही राजा कुठून होते?
answers: text: दक्षिणेकडचे
category: SHORT
question: गांगेय कलचुरि नरेश आणि चालुका नरेश तैलय या दोन्ही राजांनी कोणावर हल्ला केला?
answers: text: भोजराजावर
context: तरीही एकूण मूल्य अंदाजे 3 अब्ज 20 कोटी रुपये आहे; सध्याच्या चलनात रूपांतरित केल्यास ते सध्या कोट्यवधी डॉलर्सपेक्षा जास्त असू शकते. ताजमहाल संपूर्ण भारत आणि आशियामधून आणलेल्या साहित्यापासून बनविला गेला. बांधकामादरम्यान एक हजाराहून अधिक हत्ती वाहतुकीसाठी वापरण्यात आले होते. शक्तिशाली पांढरा संगमरवर राजस्थानातून, पंजाबहून जास्पर, ग्रीन किंवा जेड आणि क्रिस्टल किंवा क्रिस्टल चीनमधून आणला गेला. तिबेटमधील फिरोजा, अफगाणिस्तानातील लॅपिझ लाजुली, श्रीलंकाकडून नीलम आणि इंद्रगोप किंवा (कॉर्नेलियन) अरब पासून. एकूणच अठ्ठावीस प्रकारची मौल्यवान दगड आणि रत्ने पांढर्‍या संगमरवरीमध्ये एम्बेड केली गेली. उत्तर भारतातील सुमारे वीस हजार मजुरांची फौज सतत कार्यरत होती. यामध्ये बुखारा येथील कारागीर, सिरिया आणि इराणचे सुलेखक, दक्षिण भारतातील मोज़ेक कारागीर, बलुचिस्तानमधील दगडी कोरीव काम आणि कारागीर यांचा समावेश होता. कांग्रे, बुर्जी आणि कलश इत्यादी निर्माते होते, दुसरे ज्यांनी फक्त संगमरवरी वस्तूंवर पुष्प कापले होते. इत्यादी काही सृष्टी युनिट तयार केलेल्या सत्तावीस कारागीरांपैकी काही होते. ताजमहालच्या निर्मितीमध्ये काही खास कारागीर ज्यांना स्थान आहेःमुख्य घुमट डिझाइनर म्हणजे इस्माईल (ए. के. इ. इस्माईल खान), तुर्क साम्राज्याचे मुख्य गोलार्ध आणि घुमट डिझाइनर. पर्शियातील मेस्ट्रो ईसा आणि ईसा मुहम्मद एफेंडी (दोघेही इराणमधील), ज्यांना तुर्क साम्राज्याचे कांच मीमार सिनन आगा यांनी प्रशिक्षण दिले होते, त्यांचा येथे मूरच्या रचनेत वारंवार उल्लेख आहे. पण हे दाव्यामागे थोडे पुरावे आहेत. बनारस, पर्शिया (इराण) येथील 'पुरु' पर्यवेक्षक आर्किटेक्ट म्हणून नियुक्तलाहोरमधील रहिवासी काझिम खानने सोन्याचे घनदाट कलश बांधले. दिल्लीच्या चोपंजी, चिरंजी लाल यांना मुख्य कारागीर आणि मोज़ेक घोषित करण्यात आले.
qas: category: SHORT
question: उत्तर भारतात किती कामगारांची सतत सेना होती?
answers: text: सुमारे वीस हजार
category: SHORT
question: संपूर्ण भारत आणि आशियामधून आणलेल्या साहित्यापासून काय तयार केले गेले?
answers: text: ताजमहाल
category: NO
question: अमानत खानचे नाव कोणत्या जागेवर कोरलेले आहे?
category: SHORT
question: राजस्थानमधून काय आणले होते?
answers: text: शक्तिशाली पांढरा संगमरवर 
category: SHORT
question: ताजमहालच्या बांधकामादरम्यान वाहतुकीसाठी किती हत्ती वापरले गेले?
answers: text: एक हजाराहून अधिक
category: NO
question: मुख्य सुलेखक अमानत खान हा कोणत्या देशाचा रहिवासी होता?
category: SHORT
question: एकूण किती प्रकारचे मौल्यवान दगड आणि रत्ने पांढऱ्या संगमरवरात घातली गेली?
answers: text: एकूणच अठ्ठावीस प्रकारची
context: ताजमहाल सीमांकित  आग्रा शहराच्या दक्षिण टोकाला एका छोट्या भूमि पठारावर बांधला गेला. त्यानंतर शाहजहांने जयपूरच्या महाराजा जयसिंगला आग्रा शहराच्या मध्यभागी एक मोठा वाडा दिला. सुमारे तीन एकर क्षेत्र खोदले गेले होते आणि ते कचरा भरून नदीच्या पृष्ठभागापासून पन्नास मीटर उंच केले होते, जेणेकरून सीलिंग सुरवातीपासूनच जतन केले जाऊ शकते. समाधीच्या ठिकाणी, पन्नास विहिरी खोदल्या गेल्या आणि कंकडांनी भरल्या आणि पाया बांधला गेला. मग पारंपारिक बांबूऐवजी (मचान) विटांनी बांधले होते. ही रचना इतकी मोठी होती की ती भक्तांच्या अंदाजातून काढून टाकण्यासाठी अनेक वर्षे लागतील. यावर उपाय म्हणजे शाहजहांच्या आदेशानुसार स्थानिक शेतकर्‍यांना एक मोकळा हात देण्यात आला की कोणीही एका दिवसात इतक्या विटा वाढवू शकेल आणि रात्रभर रचना साफ केली गेली. सर्व बांधकाम साहित्य आणि संगमरवरी नियुक्त केलेल्या ठिकाणी नेण्यासाठी पंधरा किलोमीटर लांबीच्या चिखलाची ढाल बनविली गेली. खास बांधलेल्या गाड्यांमध्ये वीस ते तीस बैलांची नांगरणी केली आणि दगड येथे आणले गेले. विस्तृत पाय आणि बॉलने विंचला चालविण्याची एक प्रणाली बनविली गेली, जेणेकरून ब्लॉक्स इच्छित ठिकाणी नेले जातील. नदीतून पाणी आणण्यासाठी रत प्रणालीचा वापर केला जात असे. त्यातून, वर बांधलेल्या मोठ्या टाकीमध्ये पाणी भरले गेले. त्यानंतर ते तीन दुय्यम टाक्यांमध्ये भरले गेले, तेथून ते नळ्या (पाईप्स) द्वारे ठिकाणी नेले गेले. पायाभरणी व समाधी बांधण्यासाठी बारा वर्षे लागली. उर्वरित इमारती आणि भाग पुढील दहा वर्षात पूर्ण झाले. यात प्रथम मीनारे, नंतर मशिद, नंतर जबाब आणि शेवटी मुख्य दरवाजाचा समावेश आहे.
qas: category: SHORT
question: आग्रा शहराच्या दक्षिण टोकाला असलेल्या एका छोट्या भूखंडावर काय बांधले गेले?
answers: text: ताजमहाल 
category: SHORT
question: पारंपारिक बांबू कशाद्वारे बदलले गेले?
answers: text: विटांनी 
category: SHORT
question: थडग्याच्या ठिकाणी किती विहिरी खोदल्या गेल्या?
answers: text: पन्नास 
category: SHORT
question: नदीतून पाणी आणण्यासाठी कोणती यंत्रणा वापरली गेली?
answers: text: रत प्रणालीचा
category: SHORT
question: नंतर जयपूरच्या महाराजा जयसिंगला आग्रा शहराच्या मध्यभागी मोठी इस्टेट कोणी दिली?
answers: text:  शाहजहांने 
category: NO
question:  1643 मध्ये काय  पूर्ण झाली?
category: SHORT
question: मुख्य समाधी कधी मध्ये पूर्ण झाली?
answers: text:  पुढील दहा वर्षात
context: तात्या टोपे यांचा जन्म  नाशिक जिल्ह्यातील  येवल्यात झाला. पांडुरंग टोपे यांच्या आठ अपत्यांपैकी तात्या हे दुसरे अपत्य. त्यांचे मूळ नाव रघुनाथ. त्यांचे नाव रामचंद्र असेही ठेवण्यात आले होते. रघुनाथचे वडील पेशव्यांकडे दानाध्यक्षाचे काम पाहण्यासाठी ब्रह्मावर्तास येऊन राहिले. ते भट हे आडनाव लावीत. पर्यायाने रघुनाथाचे अर्थात तात्यांचे बालपण नानासाहेब पेशवे आणि राणी लक्ष्मीबाई यांच्याबरोबर गेले. पुढे बरीच वर्षे नानांच्या दरबारात तात्या कारकुनी कामांत गुंतलेले होते. १८५७ च्या स्वातंत्र्यसमरात ग्वाल्हेरहून तात्यांनी आणलेल्या सैन्यावर मुख्य सेनापती म्हणून नानासाहेबांनी त्यांचीच निवड केली. त्या वेळी तात्यांच्या कर्तृत्वाचा कस लागला. कानपूरवर चढाई करण्यासाठी तात्या सज्ज झाले. १८५७ मधील दिल्ली, लखनौ, जगदीशपूर व कानपूर या ठिकाणच्या उठावांचे सूत्रधार तात्या टोपे होते.
qas: category: NO
question: टाटांचे मिशन कसे होते?
category: NO
question: कोण मिशन भयंकर होते?
category: SHORT
question: नाशिक जिल्ह्यातील इवले येथे कोणाचा जन्म झाला?
answers: text: तात्या टोपे
category: SHORT
question: तो कोणाच्या जन्माला आलेल्या आठ मुलांपैकी दुसरा आहे?
answers: text: पांडुरंग टोपे 
category: NO
question: अनेक वर्षांपासून ते कोणत्या क्षेत्रात काम करत होते?
category: SHORT
question: रघुनाथचे वडील पेशव्याकडे दाना सरदाराचे काम पाहण्यासाठी कोणत्या ठिकाणी आले?
answers: text: ब्रह्मावर्तास
category: SHORT
question: रघुनाथचे बालपण कोणा बरोबर गेले?
answers: text: नानासाहेब पेशवे आणि राणी लक्ष्मीबाई
context: ती मुले लहान असतानाच शंतनू मरण पावला. पुढे चित्रांगदाला भीष्माने राज्याच्या गादीवर बसविले. एका युद्धात चित्रांगद मारला गेला. त्यानंतर विचित्रवीर्य राजा झाला. त्याच्या विवाहासाठी भीष्माचार्यांनी काशिराजाच्या तीन मुली अंबा, अंबिका, अंबालिका यांना त्यांच्या स्वयंवरातून, तेथे जमलेल्या इतर राजांचा पराभव करून पळवून आणले. मात्र अंबेने आधीच शाल्वराजाला वरले असल्याने तिला शाल्वाकडे परत पाठवले. पण शाल्वाने अंबेला स्वीकारले नाही. अंबा भीष्माचार्यांकडे परत येऊन 'तुम्हीच आता माझ्याशी विवाह करा' म्हणाली. पण आपल्या प्रतिज्ञेमुळे भीष्म ते मान्य करू शकले नाही. अपमानित झालेल्या अंबेने 'पुढील जन्मी भीष्मांचा सूड घेईन'असे म्हणत स्वतःला जाळून घेतले. इकडे अंबिका व अंबालिका यांचा विचित्रवीर्याशी विवाह झाला. पण संतती निर्माण होण्याआधीच तो मरण पावला. आता कुरुवंशाची वेल खुंटण्याची वेळ आली होती. तेव्हा सत्यवतीला आपल्या कौमार्यात झालेल्या पुत्राची म्हणजे महर्षी व्यासांची आठवण आली. तिने व्यासांना पाचारण केले आणि त्यांनी नियोगाने अंबिका व अंबालिका यांच्याकडून राजवंश निर्माण करावा, म्हणून सांगितले. व्यास महान तपस्वी असल्याने त्यांचे तेज अंबिकेला व अंबालिकेला सहन न होऊन एकीने डोळे मिटून घेतले तर दुसरी निस्तेज झाली. त्यामुळे अंबिकेला जन्मांध धृतराष्ट्र मुलगा झाला, तर अंबालिकेला पंडुररंगी पांडू राज मुलगा झाला. तिसऱ्या वेळी त्यांनी दासीला व्यासांकडे पाठवले. ती दासी स्थिरबुद्धी असल्याने तिला अव्यंग असा विदुर मुलगा झाला. पुढे धृृृृतराष्ट्राचा गांधार राजकन्या गांधारीशी विवाह झाला. आपला पती अंध म्हणून तिनेही डोळ्यांना पट्टी बांधून घेतली. तिला शंभर पुत्र झाले. त्यात दुर्योधन सर्वात मोठा. धृृृतराष्ट्र अंध म्हणून पंडूला राजा केले. पांडूचा विवाह कुंती व माद्री यांच्याशी झाला. पांडू राजाने एकदा शिकार करताना चुकून एका मुनी व त्यांच्या पत्नीला मारले. त्यांनी मरतांंना पांडूला शाप दिला होता की 'तू पत्नीचा उपभोग घेतल्यास मरण पावशील' उदास पंडू मन रमविण्यासाठी दोन्ही पत्नींसह वनविहारास गेला. त्यावेळी कुंतीने आपणास देवांचे स्मरण केल्यास पुत्र होईल, असा कुमारवयातच वर मिळाल्याचे सांगितले. तिला कुमारवयात सूर्याकडून पुत्र झाला होता. तो तिने घाबरून नदीत सोडला होता. त्या पुत्राचे नाव कर्ण असे होते आणि तोच कर्ण होय. पांडूच्या संमतीने तिने यमापासून युधिष्ठिर, वायूपासून भीम तर इंद्रापासून अर्जुन असे तीन पुत्र मिळविले. माद्रीलाही अश्विनीकुमारांपासून नकुल व सहदेव हे पुत्र प्राप्त करून दिले.
qas: category: NO
question: कुंती पाच पांडवांसह कुठे परतली?
category: SHORT
question: सत्यवतीच्या किशोरवयात कोणाचा जन्म झाला?
answers: text: महर्षी व्यासांची 
category: SHORT
question: लहान वयात कोण मरण पावले?
answers: text: विचित्रवीर्य
category: SHORT
question: काशीच्या तीन मुली अंबा, अंबिका आणि अंबलिका यांना कोणी पराभूत केले आणि दूर नेले?
answers: text: भीष्माचार्यांनी
category: SHORT
question: अंबिका आणि अंबालिकाचे लग्न कोणाशी झाले?
answers: text: विचित्रवीर्याशी
category: SHORT
question: नंतर, जंगलात असताना माद्रीशी कोण संबंध ठेवून मरण पावले?
answers: text: पंडू 
category: SHORT
question: चित्रांगदा भीष्माला सिंहासनावर कोणी बसवले?
answers: text: भीष्माने
context: ते लिहितात "त्याने मला झपाटले आणि मी अगणित वेळा माझ्याशीच हरिश्चंन्द्रासारखा वागलो असेन" गांधीच्या सत्य आणि प्रेम या दैवी गुणाशी झालेल्या स्व:ओळखीचा माग हा या पौराणिक पात्रांपर्यंत येऊन पोहोचतो. इ. स. १८८३ मध्ये वयाच्या तेराव्या वर्षी त्यांचा कस्तुरबा माखनजी यांच्या बरोबर बालविवाह झाला. त्यांचे नाव लहान करून कस्तुरबा (आणि प्रेमाने बा) असे घेतले जाई. पण त्या काळातील रिवाजानुसार कस्तुरबा बहुतांश काळ त्यांच्या वडिलांच्या घरीच होत्या. या प्रक्रियेत मोहनदासला शालेय शिक्षणाचे एक वर्ष गमवावे लागले. लग्नाच्या दिवसाच्या आठवणींबद्दल ते एकदा म्हणाले होते, "आम्हाला लग्नाबद्दल फार काही माहीत नसल्यामुळे लग्न म्हणजे आमचासाठी नवीन कपडे घालणे, गोड खाऊ खाणे आणि नातेवाइकांबरोबर खेळणे" हेच होते. इ. स. १८८५ मध्ये जेव्हा गांधीजी १५ वर्षांचे होते तेव्हा त्यांना पहिले अपत्य झाले, पण ते खूप कमी काळ जगले. त्याच वर्षी आधी वडील करमचंद गांधींचा स्वर्गवास झाला होता.
qas: category: NO
question: महात्मा गांधी यांनी भावनगरच्या समलदास महाविद्यालयातून कोणती  परीक्षा उत्तीर्ण केली?
category: SHORT
question: गांधीजी अगणित वेळा कोणत्या राजासारखे वागले असे तो लिहितो?

answers: text: माझ्याशीच हरिश्चंन्द्रासारखा
category: NO
question: गांधीजी कोणत्या विषय मध्ये वाईट होते ?
category: SHORT
question: मोहनदासने शालेय शिक्षणाची किती वर्ष गमावली?

answers: text: एक
context: तेथे संपूर्ण स्वातंत्र्य हेच ध्येय निश्चित केले गेले. ब्रिटीश सरकारने भारत कायद्याचा ठराव संमत केला तेव्हा काँग्रेसने निवडणुका लढविण्याचा निर्णय घेतला. निवडणुकीच्या बाहेर असताना नेहरूंनी पक्षाला पाठिंबा दर्शविला. काँग्रेसने प्रत्येक राज्यात सरकार स्थापन केले आणि बहुतेक जागा जिंकल्या. 1936-1937 मध्ये नेहरूंच्या काँग्रेसचे अध्यक्ष म्हणून नियुक्त केल्‍या गेले. काँग्रेसचे अध्यक्ष या नात्याने त्यांनी देशभर दौरा काढला. अखिल भारतीय ट्रेड युनियन काँग्रेसच्याही अध्यक्षपदी ते निवडून आले आणि त्यांचा भारतातील संघटित कामगार चळवळींशी जवळचा संबंध आला. १९३० ते १९३५ दरम्यान मिठाचा सत्याग्रह आणि अशाच अन्य सत्याग्रहांमुळे नेहरूंना अनेकदा कारावास भोगावा लागला. १४ फेब्रुवारी, १९३५ रोजी त्यांनी उत्तराखंडमधील अल्मोडा तुरूंगामध्ये आपले आत्मचरित्र पूर्ण केले. सुटकेनंतर ते स्वित्झर्लंड, इंग्लड, स्पेन आणि चीन येथे जाऊन आले. ७ ऑगस्ट १९४२ रोजी अखिल भारतीय काँग्रेस कमिटीच्या मुंबई अधिवेशनात त्यांनी भारत छोडो ही क्रांतीकारी घोषणा केली. पुढच्याच दिवशी त्यांना पुन्हा अटक करण्यात आली आणि त्यांना अहमदनगर किल्ल्यात नेण्यात आले. ही त्यांची कैद ही सर्वांत दीर्घकालीन पण शेवटची ठरली. एकंदर पंडित नेहरूंनी ९ वेळा कारावास भोगला.
qas: category: NO
question: १९४६ मध्ये तो कुठे गेला?
category: NO
question: ६ जुलै १९४६ रोजी ते कोणत्या काँग्रेसचे अध्यक्ष म्हणून निवडले गेले?
category: SHORT
question: निवडणुकीत बाहेर असतानाही पक्षाला कोणी पाठिंबा दिला?
answers: text: नेहरूंनी
category: SHORT
question: भारतीय कायद्यांतर्गत ठराव कोणी पास केला होता?
answers: text: ब्रिटीश सरकारने
category: SHORT
question: नेहरू काँग्रेसचे अध्यक्ष कधी होते?
answers: text: 1936-1937 मध्ये
category: SHORT
question: निवडणूक लढवण्याचा निर्णय कोणी घेतला?
answers: text: काँग्रेसने
category: SHORT
question: नेहरूंनी भारत सोडण्याची क्रांतिकारी घोषणा कधी केली?
answers: text: ७ ऑगस्ट १९४२ रोजी
context: त्यांच्या वडिलांचे नाव दामोदरदास मूळचंद मोदी, आजोबांचे मूळचंद मगनलाल मोदी, तर पणजोबांचे मगनलाल रणछोडदास मोदी. नरेंद्र मोदींच्या आईचे नाव हिराबेन आहे. या दोघांच्या सहा अपत्यांपैकी नरेंद्र हे तिसरे अपत्य आहे. लहानपणी मोदींनी वडनगर रेल्वे स्थानकात आपल्या वडिलांना चहा विकण्यास मदत केली आणि नंतर सांगितले की आपण नंतर बस टर्मिनसजवळ आपल्या भावासोबत चहाची स्टॉल चालवा. मोदींनी आपले उच्च माध्यमिक शिक्षण वडनगर १९६७ मध्ये पूर्ण केले, जिथे एका शिक्षकाने त्यांना नाट्यगृहाची आवड असलेल्या सरासरी विद्यार्थी आणि उत्सुक वादविवाचक म्हणून वर्णन केले. वादविवादांमध्ये वक्तृत्व म्हणून मोदींकडे लवकर भेट होती आणि त्यांच्या शिक्षकांनी आणि विद्यार्थ्यांनी याची नोंद घेतली. नाट्यनिर्मितीमध्ये मोदींनी आयुष्यापेक्षा मोठे व्यक्तिरेखा साकारण्यास प्राधान्य दिले ज्यामुळे त्यांच्या राजकीय प्रतिमेवर परिणाम झाला. नरेंद्र मोदींच्या बालपणात त्यांच्या जातीच्या रूढीनुसार त्यांच्या कुटुंबीयांनी जशोदाबेन चिमणलाल मोदी या मुलीशी विवाहसोबतीची व्यवस्था केली आणि किशोरवयातच त्यांचे लग्न केले. त्यानंतर, त्याने घर सोडले, ते जोडपे स्वतंत्र जीवन जगू लागले, दोघांनीही पुन्हा लग्न केले नाही आणि अनेक दशकांपर्यंत मोदींच्या जाहीर घोषणेतही हे लग्न निर्बंधित राहिले. एप्रिल २०१ मध्ये मध्ये, त्यांना सत्तेत आणणा national्या राष्ट्रीय निवडणुकांपूर्वी मोदींनी जाहीरपणे कबूल केले की आपण विवाहित आहात आणि त्यांचे साथीदार जशोदाबेन; हे जोडपे लग्न झाले आहे, पण परदेशी आहे. मोदींनी पुढील दोन वर्षे उत्तर व उत्तर-पूर्व भारत प्रवासात घालवले, परंतु ते कोठे गेले याचा तपशील समोर आला आहे. मुलाखतींमध्ये मोदींनी स्वामी विवेकानंद यांनी स्थापन केलेल्या हिंदू आश्रमांना भेट देण्याचे वर्णन केले आहे: कोलकाताजवळील बेलूर मठ, त्यानंतर अल्मोडा येथील अद्वैत आश्रम आणि राजकोटमधील रामकृष्ण मिशन. महाविद्यालयीन शिक्षण आवश्यक नसल्यामुळे मोदी प्रत्येक वेळी थोडाच काळ राहिले. मोदींच्या जीवनात विवेकानंदांचा मोठा प्रभाव आहे.
qas: category: SHORT
question: नरेंद्र मोदी हे कितवे अपत्य आहे?
answers: text: तिसरे 
category: NO
question: हेडगेवार भवनच्या मुख्यालयात मोदींनी आरएसएस नेत्यांशी कुणाची ओळख करून दिली?
category: NO
question: १९७१ साली भारताचे युद्ध कोणत्या देशासोबत झाले?
category: SHORT
question: नरेंद्र मोदींच्या आईचे नाव काय आहे?
answers: text: हिराबेन
category: SHORT
question: लहानपणी मोदींनी वडिल दामोदरदास मूळचंद मोदी यांना वडनगर रेल्वे स्टेशनवर काय विकण्यास मदत केली?
answers: text: चहा