ai4bharat/IndicQA huggingface dataset:
context: नजरकैदेतून निसटण्यासाठी सुभाषबाबूंनी एक योजना बनवली. जानेवारी १६, १९४१ रोजी पठाणी वेशभूषेत, महमद झियाउद्दीन असे नाव धारण करून, ते पोलिसांची नजर चुकवून, घरातून निसटले. शरदबाबूंचा प्रथम पुत्र शिशिर ह्याने आपल्या गाडीतून त्यांना कोलकात्त्यापासून दूर, गोमोह येथे पोचवले. गोमोह रेल्वे स्थानकावर फ्रंटियर मेल पकडून ते पेशावरला पोचले. पेशावर येथे त्यांना फॉरवर्ड ब्लॉक मधील एक सहकारी, मिया अकबर शहा भेटले. मिया अकबर शहांनी त्यांची ओळख, कीर्ती किसान पार्टीच्या भगतराम तलवारशी करून दिली. भगतराम तलवारच्या सोबतीने, सुभाषबाबू पेशावरहून अफगाणिस्तानची राजधानी काबूलच्या दिशेने निघाले. ह्या प्रवासात भगतराम तलवार, रहमतखान नामक पठाण बनले होते व सुभाषबाबू त्यांचे मुके-बहिरे काका बनले होते. हा संपूर्ण प्रवास त्या दोघांनी डोंगरातून पायी चालत पूर्ण केला. काबूलमध्ये उत्तमचंद मल्होत्रा नावाचा एक भारतीय व्यापारी राहत होता. सुभाषबाबूंनी दोन महिने त्यांच्या घरी वास्तव्य केले. तिथे त्यांनी प्रथम रशियन वकिलातीत प्रवेश मिळवण्याचा प्रयत्‍न केला. त्यात यश न आल्यामुळे, त्यांनी जर्मन व इटालियन वकिलातीत प्रवेश मिळवण्याचा प्रयत्‍न केला.
qas: category: NO
question: कोणत्या देशाच्या कायदेशीर सरावामध्ये सुभाष चंद्र बोस यांचे प्रयत्न यशस्वी झाले?
category: SHORT
question: उत्तम चंद मल्होत्रा, एक भारतीय व्यापारी, कोठे  राहत होता?
answers: text: काबूलमध्ये 
category: SHORT
question: सुभाषबाबूंनी कशामधून सुटण्याची योजना बनवली?
answers: text: नजरकैदेतून
category: SHORT
question:  प्रवासादरम्यान भगत राम तलवार रहमत खान नावाचा पठाण बनला आणि सुभाष बाबू यांचे ते काय बनले?
answers: text: मुके-बहिरे काका
category: SHORT
question: उत्तम चंद मल्होत्रा किती महिने त्याच्या घरी राहिला?
answers: text: दोन महिने
category: NO
question: सुभाष बाबूंनी कोणत्या नावाचा इटालियन माणूस बनल्यानंतर, काबूलहून बर्लिनला रशियाची राजधानी मॉस्कोमार्गे रेल्वेने प्रवास केला?
category: SHORT
question: कोणत्या  फ्रंटियर मेल काबीज करून ट्रेन पेशावरला पोहोचली?
answers: text: गोमोह
context: नरकासुराच्या बंदिवासातील कुमारिकांना त्यांचे स्वजन स्वीकारणार नाहीत, हे जाणून कृष्णाने या १६,१०० कन्यांसोबत विवाह केला व त्यांना सामाजिक प्रतिष्ठा मिळवून दिली. कृष्णाच्या पराक्रमाचे स्मरण म्हणून आश्विन कृष्ण चतुर्दशीस  नरक चतुर्दशी हा सण साजरा केला जातो. नरकचतुर्दशीच्या दिवशी अलक्ष्मीचे पहाटे मर्दन करून आपल्यातील नरकरूपी पापवासनांचा नायनाट व अहंकाराचे उच्चाटन करायचे आहे. तेव्हाच आत्म्यावरील अहंचा पडदा दूर होऊन आत्मज्योत प्रकाशित होईल असा यामागील संकेत आहे. या दिवशी अभ्यंगस्नानाचे महत्त्व असते. सकाळी लवकर उठून, संपूर्ण शरीरास तेलाचे मर्दन करून, सुवासिक उटणे लावून, सूर्योदयापूर्वी केलेले स्नान म्हणजे अभ्यंगस्नान. या दिवशी पहाटे यमासाठी नरकात, म्हणजे आधुनिक परिभाषेत घरातील आदल्या दिवशी घासून पुसून स्वच्छ केलेल्या स्वच्छतागृहात पणती लावण्याची प्रथा आहे.
qas: category: NO
question: कोणत्या ग्रंथांमध्ये वर्षाक्रिया कौमुदीचा उपदेश आहे?
category: SHORT
question: कृष्ण पक्षाच्या  कोणत्या  दिवशी  सण साजरा केला जातो?
answers: text:  नरक चतुर्दशी
category: SHORT
question: कृष्णाने किती  मुलींशी लग्न केले?
answers: text: १६,१०० 
category: NO
question: कोणत्या दिवशी आणि अमावास्येला संध्याकाळी लोकांनी हातात मशाल दाखवावी?
category: SHORT
question: सकाळी लवकर उठून सूर्योदयापूर्वी तेल लावून, सुगंधी मलहम लावून, काय केली पाहिजे?
answers: text: अभ्यंगस्नान.
context: नागपूर मध्यवर्ती भारताच्या प्रमुख शैक्षणिक केंद्र असून देशभरातून विद्यार्थी येथे शिक्षण घ्यायला येतात. नागपूरमध्ये विद्यापीठ आहे. नागपूरमधील सगळी महाविद्यालये या विद्यापीठाशी संलग्नित आहेत. याशिवाय नागपूर मध्ये महाराष्ट्र पशु व मत्स्य विज्ञान विद्यापीठ, कविकुलगुरु कालिदास संस्कृत विद्यापीठ (रामटेक) व महाराष्ट्र राष्ट्रीय विधी विद्यापीठ असे तीन विद्यापीठ आहेत. नागपुरातील शिक्षण संस्थांमधून मराठी, इंग्रजी व हिंदी माध्यमातून शिक्षण मिळते. येथील शाळा महाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळाशी संलग्न आहेत. केंद्रीय बोर्डाचा (CBSE) अभ्यासक्रम शिकवणाऱ्याही शाळा शहरात आहेत. येथील महाविद्यालये राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठाच्या अधिकारक्षेत्रात येतात. तसेच यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठ नाशिक यां चे विभागीय केंद्र नागपूर येथे आहेत व मुक्त विद्यापीठाची अनेक अभ्यासकेंद्रे आहेत. नागपुर शहराची साक्षरता ८९.३% आहे. नागपुरात दरवर्षी आसपासच्या जिल्ह्यांमधून हजारो विद्यार्थी उच्च शिक्षण प्राप्ती साठी हजेरी लावतात. येथे आय. आय. टी. जे. ई. ई  व इतर अभियांत्रिकी प्रवेश परीक्षांच्या तयारी करून घेणारे शेकडो कोचिंग क्लासेस उघडले आहेत. नागपूर मध्ये विश्वेश्वरय्या राष्ट्रीय प्रौद्योगिकी संस्थान व भारतीय सूचना प्रौद्योगिकी संस्थान हे राष्ट्रीय पातळीवरचे अभियांत्रिकी संस्थान असून याशिवाय बरीच स्यायत्त अभियांत्रिकी महाविद्यालये आहेत.
qas: category: SHORT
question: नागपुरातील शैक्षणिक संस्था कोणत्या भाषांमध्ये शिक्षण घेतात?
answers: text: मराठी, इंग्रजी व हिंदी
category: LONG
question: नागपुरात कोणत्या संस्था आहेत?
answers: text: विश्वेश्वरय्या राष्ट्रीय प्रौद्योगिकी संस्थान व भारतीय सूचना प्रौद्योगिकी संस्थान
category: NO
question: वैद्यकीय क्षेत्रात काय प्रसिद्ध आहे आणि अनेक नामांकित संस्था आणि रुग्णालये आहेत?
category: SHORT
question: नागपुरात किती विद्यापीठे आहेत?
answers: text:  तीन
category: SHORT
question: नागपूर शहराचा साक्षरता दर किती टक्के आहे?
answers: text:  ८९.३%
category: SHORT
question: कोणते शहर मध्य भारताचे एक प्रमुख शैक्षणिक केंद्र आहे आणि देशभरातील विद्यार्थी येथे अभ्यासासाठी येतात?
answers: text: नागपूर
category: SHORT
question: शाळा कोणत्या शिक्षण मंडळाशी संलग्न आहे?
answers: text: हाराष्ट्र राज्य शिक्षण मंडळाशी
context: नागपूर शहरात टेकडी गणेश मंदिर, बेसातील गुरुमंदिर, साई मंदिर, बालाजी देवस्थान, कोराडीतील देवी मंदिर, पारडीतील भवानी देवी मंदिरासह छोटी मोठी १२४० धार्मिक स्थळे आहेत. शहरातील प्रत्येक भागात मोठमोठी हिंदू प्रार्थनास्थळे असून रामनगर येथील अध्यात्म मंदिर (श्रीराम मंदिर) व रेल्वे स्थानकाजवळील श्री पोद्दारेश्वर राम मंदिर सर्वांत प्रसिद्ध आहे. दरवर्षी या दोन्ही मंदिरातुन रामनवमीस भव्य शोभायात्रा निघतात. कोराडी येथील प्राचीन श्री महालक्ष्मी मंदिरात भक्तांची नेहमी आणि नवरात्रात तर विशेष गर्दी असते. व कॅथॉलिक सेमिनरी आहेत. ड्रॅगन पॅलेस टेंपलकामठी या गावाजवळील ड्रॅगन पॅलेस हे बौद्ध विहार देखील प्रसिद्ध आहेत. या विहारामध्ये आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे विपश्यना केंद्र आहे. दीक्षाभूमीदीक्षाभूमी येथे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी आपल्या लाखो अनुयायांसोबत बौद्ध धर्म स्वीकारला होता. दीक्षाभूमी हा जगातील सर्वात मोठा पोकळ स्तूप आहे. धम्मचक्र प्रवर्तन दिन या दिवशी देश व विदेशातील बौद्ध विशेषतः नवबौद्ध येथे अभिवादन करण्यासाठी येतात. सिताबर्डीचा किल्लासीताबर्डी किल्ल्यात इ. स. १८१७ मध्ये ब्रिटिश व राजे रघुजी भोसले यांच्यामध्ये मोठी लढाई झाली होती. तीत ब्रिटिश जिंकले व नागपूर शहर त्यांच्या ताब्यात गेले. विद्युत निर्मिती केंद्रेनागपूर शहराजवळा कोराडी आणि खापरखेडा ही औष्णिक वीज निर्मितीची ठिकाणे आहेत. नागपूर येथे एक मध्यवर्ती संग्रहालयही आहे. त्याची गणना देशातील मोठ्या व जुन्या संग्रहालयांत होते.
qas: category: NO
question: स्थानिक त्यांना काय म्हणतात?
category: SHORT
question: अध्यात्म मंदिर कोणत्या ठिकाणी आहे?
answers: text:  रामनगर
category: SHORT
question: १८१७मध्ये ब्रिटीशांविरुद्ध कोणत्या महराजांची युद्ध केली? 
answers: text: राजे रघुजी भोसले
category: NO
question: संग्रहालयात गुप्त, मगध, मौर्य, वाकाटक, सातवाहन इत्यादी वेगवेगळ्या कालावधीसाठी काय आहे?
category: SHORT
question: नागपूर रेल्वे स्टेशनजवळील सर्वात प्रसिद्ध मंदिर कोणते? 
answers: text: श्री पोद्दारेश्वर राम मंदिर 
category: SHORT
question: नागपुरात किरकोळ व प्रमुख अशी एक किती मंदिरे आहेत?
answers: text:  १२४०
category: SHORT
question: कोणत्या ठिकाणच्या महालक्ष्मी मंदिरात नवरात्र उत्सवाच्या वेळी भाविकांची गर्दी होते?  
answers: text: कोराडी
context: नागपूर शहरामधून नाग नदी, पिवळी नदी आणि पोरा नदी जाते. पैकी नाग नदी ही शहराच्या संस्कृतीशी जोडलेली आहे. ही नदी शहरातून एकूण १७ किलोमीटरचा प्रवास करते. सर्व नद्यांची एकूण लांबी ४८ किमी. आहे. नागपूर शहर ज्या नदीवर वसले आहे त्या नाग नदीचे अनेक वर्षांच्या अनास्थेमुळे नाल्यात रूपांतर झाले होते. पिवळी नदी आणि पोरा नदीचीही हीच परिस्थिती होती. नागपूर महापालिका आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी कोरोनासंबंधित लॉकडाऊनच्या कालावधीमध्ये शहरातील नदी स्वच्छता आणि पुनरुज्जीवन प्रकल्पांचे काम हाती घेऊन ते २०२० सालच्या पावसाळ्याआधीच पूर्ण केले. त्यानंतर या नद्या पूर्वीप्रमाणेच मुक्तपणे वाहू लागल्या असाव्यात. नागपूरचे क्षेत्रफळ २२० चौरस किलोमीटर असून समुद्रसपाटीपासूनची उंची ३१० मी (१०२० फूट)आहे. समुद्रापासून दूर असल्यामुळे पावसाळ्याव्यतिरिक्त शहराचे हवामान शुष्क व थोडे उष्ण असते. शहरातील वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान १,२०५ मिलिमीटर इतके आहे. पाऊस जून-सप्टेंबर महिन्यांदरम्यान पडतो. मार्च ते जून उन्हाळा असतो व मे महिन्यात पारा सर्वांत वर असतो. उन्हाळ्यात घराबाहेर पडणे अशक्य असते आणि जरी पडले तरी शरीर पूर्ण झाकून बाहेर पडावे लागते.
qas: category: NO
question: कमाल तापमान किती अंश सेल्सिअसच्या आसपास राहण्याची शक्यता आहे?
category: SHORT
question: सर्व नद्यांची एकूण लांबी किती किलोमीटर आहे?
answers: text: ४८ किमी
category: SHORT
question: नागपूरचे क्षेत्रफळ किती किलोमीटर आहे?
answers: text:  २२० 
category: SHORT
question: शहरात सरासरी वार्षिक पाऊस किती आहे?
answers: text: १,२०५ मिलिमीटर
category: SHORT
question: कोणते शहर नागा नदी, पिवळी नदी आणि पोरा नदीने जोडलेले आहे?
answers: text: नागपूर
category: SHORT
question: कोणत्या महिन्यात पाऊस पडतो?
answers: text: जून-सप्टेंबर 
category: NO
question: सर्वात कमी तापमान कोणत्या वर्षी ३.५ अंश सेल्सिअस नोंदले गेले?
context: नागपूर हे विदर्भातील महत्त्वाचे व्यावसायिक केंद्र आहे. अलीकडील काही वर्षात नागपुरात गुंतवणूक वाढत असून येथील अर्थव्यवस्था विस्तारत आहे. इ. स. २००४ साली नागपुरात रु. ५,००० कोटी इतकी गुंतवणूक झाली आहे. नागपुरातील आंतरराष्ट्रीय विमानतळाजवळ मालसामान व प्रवासी केंद्राची (मल्टिमॉडल इंटरनॅशनल हब एअरपोर्ट ॲट नागपूर-MIHAN) निर्मिती होत आहे. हा प्रकल्प आग्नेय व मध्य-पूर्व आशियातील सामान-वाहतुकीकरिता महत्त्वाचा थांबा (break of bulk) बनणार आहे. विमाने बनवणाऱ्या जगप्रसिद्ध बोइंग कंपनीने नागपुरात १८.५ कोटी डॉलर भांडवलाचा प्रकल्प सुरू करण्याचा प्रस्ताव दिला आहे. क्षेत्रफळानुसार बुटिबोरी आशियातील सर्वांत मोठी औद्योगिक वसाहत आहे. बुटिबोरीतील सर्वांत महत्त्वाची संस्था म्हणजे इंडो-रामा सिंथेटिक्स आहे तर केईसी, ह्युंदाई, एसीसी निहोन कास्टिंग्ज, अनेक टेक्सटाइल उद्योग, विडियोकॉन हे इतर मुख्य प्रकल्प येथे आहेत. अनेक मध्यम आकाराचे उद्योग व महाराष्ट्रातील पहिले फूड पार्क येथे आहे. मुंबई-ठाणे-पुणे औद्योगिक पट्ट्याची क्षमता जवळजवळ संपल्यामुळे बुटिबोरी वसाहतीत अनेक उद्योग येत आहेत. शहरातील पश्चिम भागातील हिंगणा औद्योगिक वसाहतीत जवळजवळ ९०० लहान व मध्यम आकाराचे उद्योग आहेत.
qas: category: SHORT
question: नागपुरात १८.५ अब्ज डॉलर्सचा प्रकल्प सुरू करण्याचा प्रस्ताव कोणी दिला आहे?
answers: text:  बोइंग कंपनीने 
category: NO
question: 10,000 कोटी रुपयांच्या गुंतवणूकीसह विशेष आर्थिक क्षेत्र (एसईझेड) कोठे उभारण्याचा प्रस्ताव आहे?
category: SHORT
question: विदर्भाचे महत्वाचे व्यापारी केंद्र कोणते आहे?
answers: text: नागपूर 
category: NO
question: नागपुरात किती गुंतवणुकीसह विशेष आर्थिक क्षेत्र (SEZ) प्रस्तावित आहे?
category: NO
question: अनेक मध्यम उद्योग आणि महाराष्ट्रातील कोणते उद्यान येथे आहेत?
category: LONG
question: आग्नेय आणि मध्य आशियातील वाहतुकीसाठी मोठ्या प्रमाणात ब्रेक काय असेल?
answers: text: (मल्टिमॉडल इंटरनॅशनल हब एअरपोर्ट ॲट नागपूर-MIHAN
category: SHORT
question: शहराच्या पश्चिम भागातील हिंगणा औद्योगिक वसाहतीत किती छोटे आणि मध्यम उद्योग आहेत?
answers: text:  ९००
context: पंजाब प्रदेशामधील सर्वात मोठ्या शहरांपैकी एक असलेल्या अमृतसरची स्थापना शीख धर्मगुरू गुरू रामदास ह्यांनी १५७४ साली केली. १५८५ साली गुरू अर्जुनदेवांनी येथे हरमंदिर साहिब (सुवर्णमंदिर) हा गुरुद्वारा बांधण्याची संकल्पना मांडली व १६०४ साली हा गुरूद्वारा बांधून पूर्ण झाला. १७व्या व १८व्या शतकात अमृतसरमध्ये अनेक संरक्षक भिंती बांधल्या गेल्या. भारत ब्रिटीश राजवटीखाली असताना १३ एप्रिल १९१९ रोजी अमृतसरच्या जालियानवाला बाग येथे एक संहारक हत्याकांड घडले. ब्रिटिशांच्या धोरणांचा विरोध करण्यासाठी जालियनवाला बाग येथे भरलेल्या एका निशस्त्र शांततासभेवर तत्कालीन ब्रिटिश ब्रिगेडियर-जनरल रेजिनाल्ड डायर ह्याच्या हुकुमावरून त्याच्या सैन्याने कोणतीही सुचना न देता बेछूट गोळीबार केला. ह्या हत्याकांडामध्ये १००० पेक्षा अधिक पुरुष, महिला व मुले मृत्यूमुखी पडली. ऑगस्ट १९४७ मध्ये स्वातंत्र्यावेळी भारताची फाळणी केली गेली व अमृतसर व लाहोर ही समान संस्कृती असलेली दोन जवळची शहरे अलग झाली. ह्यादरम्यान लाहोर व अमृतसर शहरांमध्ये भयानक दंगली झाल्या ज्यामध्ये हजारो निरपराध कुटुंबांना बेघर व्हावे लागले. १९८०च्या दशकातील खलिस्तान चळवळीचे अमृतसर प्रमुख केंद्र होते.
qas: category: SHORT
question: अमृतसरमधील जालियनवाला बाग येथे हत्याकांड कधी घडले?
answers: text: १३ एप्रिल १९१९ रोजी
category: SHORT
question: पंजाब विभागातील सर्वात मोठे शहर कोणते?
answers: text: अमृतसरची
category: SHORT
question: गुरु राम दास कोण होते?
answers: text: शीख धर्मगुरू गुरू
category: SHORT
question: अमृतसरची स्थापना कोणाद्वारे झाली?
answers: text: रामदास
category: NO
question: कोणी मंदिराच्या परिसराचा गैरवापर करणाऱ्या सर्व दहशतवाद्यांना ठार मारले?
category: SHORT
question: अमृतसरची स्थापना झाली?
answers: text: १५७४ साली
category: NO
question: त्यानंतर ३१ ऑक्टोबर १९८४ रोजी कोणाची हत्या झाली?
context: पंडित मोतीलाल नेहरू ह्या समितीचे अध्यक्ष होते तर सुभाषबाबू त्याचे एक सदस्य. ह्या समितीने नेहरू रिपोर्ट सादर केला. १९२८ साली काँग्रेसचे वार्षिक अधिवेशन पंडित मोतीलाल नेहरूंच्या अध्यक्षतेखाली कोलकात्त्यात झाले. ह्या अधिवेशनात सुभाषबाबूंनी खाकी गणवेश घालून, पंडित मोतीलाल नेहरूंना लष्करी पद्धतीने सलामी दिली. गांधींजी त्याकाळी पूर्ण स्वराजच्या भूमिकेशी सहमत नव्हते. ह्या अधिवेशनात त्यांनी इंग्रज सरकारकडून वसाहतीचे स्वराज्य मागण्यासाठी ठराव मांडला होता. मात्र, सुभाषबाबू व पंडित जवाहरलाल नेहरू ह्यांना, पूर्ण स्वराजच्या भूमिकेशी तडजोड मान्य नव्हती. अखेर वसाहतीचे स्वराज्याची मागणी मान्य करण्यासाठी इंग्रज सरकारला एक वर्षाची मुदत देण्याचे ठरले. जर एका वर्षात इंग्रज सरकारने ही मागणी मान्य केली नाही, तर काँग्रेस पूर्ण स्वराजची मागणी करेल असे ठरले. इंग्रज सरकारने ही मागणी मान्य केली नाही. त्यामुळे, १९३० साली काँग्रेसचे वार्षिक अधिवेशन पंडित जवाहरलाल नेहरूंच्या अध्यक्षतेखाली लाहोरला झाले, तेव्हा असे ठरवले गेले की जानेवारी २६ हा दिवस स्वातंत्र्यदिन म्हणून पाळला जाईल. जानेवारी २६, १९३१ च्या दिवशी, कोलकात्त्यात सुभाषबाबू तिरंगी ध्वज फडकावत एका विराट मोर्चाचे नेतृत्व करत होते. तेव्हा पोलिसांनी केलेल्या लाठीहल्ल्यात ते जखमी झाले. सुभाषबाबू तुरूंगात असताना, गांधींजीनी इंग्रज सरकारबरोबर तह केला व सर्व कैद्यांची सुटका करण्यात आली. परंतु सरदार भगतसिंग आदि क्रांतिकारकांची सुटका करण्यास इंग्रज सरकारने नकार दिला. भगतसिंगांची फाशी रद्ध करावी ही मागणी गांधींजीनी इंग्रज सरकारकडे केली. सुभाषबाबूंची इच्छा होती, की ह्याबाबतीत इंग्रज सरकार जर दाद देत नसेल, तर गांधींजीनी सरकारबरोबर केलेला करार मोडावा. पण आपल्या बाजूने दिलेला शब्द मोडणे गांधींजीना मान्य नव्हते. इंग्रज सरकारने आपली भूमिका सोडली नाही व भगतसिंग आणि त्यांच्या साथीदारांना फाशी देण्यात आले. भगतसिंगांना वाचवू न शकल्यामुळे सुभाषबाबू, गांधींजी व काँग्रेसच्या कार्यपद्धतीवर फार नाराज झाले. २२ जुलै १९४० रोजी मुंबई येथे सुभाषचंद्र बोसांची डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचेशी भेट झाली होती.
qas: category: SHORT
question: समितीचे नेतृत्व कोणाकडे होते?
answers: text: पंडित मोतीलाल नेहरू
category: NO
question: देशाच्या स्वातंत्र्याबद्दल आणि देशाच्या जातीवाद आणि अस्पृश्यतेबद्दल चर्चा कोणी केली?
category: SHORT
question: पंडित मोतीलाल नेहरू यांच्या अध्यक्षतेखाली कोलकाता येथे काँग्रेसची वार्षिक अधिवेशन कोणत्या वर्षी झाली?
answers: text: १९३०
category: SHORT
question: २२ जुलै १९४० रोजी डॉ.बाबासाहेब आंबेडकरांना मुंबईत कोण भेटले?
answers: text: सुभाषचंद्र बोसांची
category: SHORT
question: त्या वेळी पूर्ण स्वराज यांच्या भूमिकेशी कोण सहमत नव्हते?
answers: text: गांधींजी
context: पश्चिम बंगाल दक्षिण बंगालचा उपसागर उत्तर हिमालयाच्या पासून stretching , भारत पूर्व अडचण आहे . राज्य 88.752 चौरस किलोमीटर ( 34,267 चौरस मैल ) एकूण क्षेत्र आहे . राज्याच्या उत्तर भागात दार्जिलिंग,हिमालयातील थंड हवेचे ठिकाण आहे. हा प्रदेश Sandakfu ( 3,636 मीटर किंवा 11.929 फूट) - राज्यातील सर्वोच्च शिखर . [ 46 ] अरुंद Terai प्रदेश कोणत्या वळण संक्रमणे दक्षिण दिशेला गंगेचा त्रिभुज प्रदेश आहे, ते हा प्रदेश वेगळे समाविष्टीत आहे. Rarh प्रदेश पूर्वेला गंगा त्रिभुज आणि पश्चिम पठार आणि उच्च जमिनी दरम्यान हस्तक्षेप . Sundarbans पाणथळ प्रदेशातील झाड जंगले गंगा त्रिभुज एक उल्लेखनीय भौगोलिक शोध तयार करताना एक लहान सागरी किनारपट्टी प्रदेश , अत्यंत दक्षिणेला आहे . गंगा पश्चिम बंगाल मध्ये विभाजीत करते मुख्य नदी आहे . इतर भागीरथी नदी व हुगळी नदी म्हणून पश्चिम बंगाल वाहते करताना एक शाखा , पद्मा किंवा Pôdda म्हणून बांगलादेश प्रवेश . गंगा प्रती Farakka मोठे धरण एक विमान कालवा करून नदी हुगळी शाखा फीड आणि त्याच्या पाणी प्रवाह व्यवस्थापन भारत आणि बांगलादेश यांच्यातील प्रदीर्घ वाद एक स्रोत केले आहे . [ 47 ] तीस्ता , Torsa , Jaldhaka आणि Mahananda नद्या उत्तर आहेत डोंगराळ प्रदेश.
qas: category: SHORT
question: बंगालचा उपसागर हा पश्चिम बंगालच्या कोणत्या दिशेला आहे?
answers: text: उत्तर 
category: SHORT
question: पश्चिम बंगालच्या दक्षिणेला स्थित कोणत्या प्रदेशामुळे गंगा त्रिकोणाचा उल्लेखनीय भौगोलिक शोध होतो?
answers: text: त्रिभुज 
category: NO
question: पश्चिम बंगाल या राज्यात सर्वात उंच शिखर कोणते आहे?
category: NO
question: गंगा डेल्टा आणि सुंदरबन प्रदेशात काय आहेत?
category: SHORT
question: पश्चिम बंगालच्या उत्तर भागातील हिमालयीन हिल स्टेशनचे नाव काय आहे?
answers: text:  दार्जिलिंग
category: SHORT
question: पश्चिम पठार प्रदेशात कोणत्या  नद्या आहेत?
answers: text: गंगा
category: SHORT
question: पश्चिम बंगालच्या दक्षिणेतील गंगेच्या अरुंद त्रिकोणी प्रदेशाचे नाव काय?
answers: text: त्रिभुज प्रदेश
context: पुणे शहरातल्या प्रसिद्ध "भांडारकर प्राच्य विद्या संशोधन मंदिर"ने काही वर्षांपूर्वी काही विद्वानांच्या खूप संशोधनानंतर महाभारताची एक आवृत्ती प्रसिद्ध केली. त्यावेळी,  एम. आर. यार्दी यांचा महाभारतासंबंधी एक इंग्रजी ग्रंथही त्या संस्थेने प्रकाशित केला. (रामायण आणि गीता ह्यांविषयीसुद्धा  यार्दींनी ग्रंथ लिहिले आहेत. ). यार्दींच्या महाभारतासंबंधी संशोधनातले काही ठळक मुद्दे असे :सुमारे ३,००० वर्षांपूर्वी उत्तर भारतात जे एक मोठे युद्ध घडले त्याचे त्या युद्धानंतर लवकरच व्यासऋषींनी "जय" नावाच्या ग्रंथात त्याचे वर्णन केले. व्यासांच्या पश्चात सुमारे ५० वर्षांनंतर वैशंपायनऋषींनी "जय"मधले त्या युद्धाचे वर्णन स्वतःची भर घालून "भारत" नावाच्या एका ग्रंथात सादर केले. सुमारे ५०० वर्षांनंतर सुत आणि सौति ह्या पिता-पुत्रांनी "भारता"त भर घालून "महाभारत" तयार केले. त्यानंतर सुमारे २५० वर्षांनी कोणी "हरिवंश"काराने आणि मग १०० वर्षांनी कोणी "पर्वसंग्रह"काराने महाभारतात आणखी भरी घातल्या. "पर्वसंग्रह"कारर्निर्मित महाभारतात ८१,६७० श्लोक आहेत. त्यांपैकी मूळच्या "जय"मधले श्लोक सुमारे ८,८००; वैशंपायनऋषींनी भर घातलेले सुमारे १२,३६२; सुत आणि सौति पिता-पुत्रांनी प्रत्येकी भर घातलेले १७,२८४ आणि २६,७२८; "हरिवंश"काराने समाविष्ट केलेले ९,०५३; "पर्वसंग्रह"काराने समाविष्ट केलेले १,३६९; आणि "हरिवंश"कारानेच श्रीकृष्णचरित्र कथन करण्याकरता स्वतंत्रपणे घातलेले "हरिवंशा"चे ६,०७४ श्लोक आहेत. त्या काळी लोक श्रीकृष्ण देवाचा अवतार न मानता अर्जुन-भीष्मादींप्रमाणेच एक व्यक्ती मानत असत. श्रीकृष्णही स्वतःला देवाचा अवतार न मानता इतरांप्रमाणे शिव ह्या तत्कालीन दैवताची पूजा करत असत. सौति जन्मले त्या आधीच्या थोड्याशा काळात श्रीकृष्ण हे विष्णूचा काहीसा अवतार असल्याची कल्पना प्रचारात आली होती. )वेदान्त व सांख्य तत्त्वज्ञान, आणि योग व भक्तिसाधने ह्यांचा समन्वय घालून श्रीमद्‌भगवद्‍गीता रचणाऱ्या सौतींची बौद्धिक झेप निःसंशय असामान्य  होती.
qas: category: YES
question: पुणे शहरातल्या संस्थेने महाभारतावरील इंग्रजी पुस्तक कोणाद्वारे प्रकाशित केले?
answers: text: "भांडारकर प्राच्य विद्या संशोधन मंदिर
category: NO
question: ९०० इ. च्या सुमारास लोककथांमध्ये पहिल्यांदा उल्लेख झालेल्या महाभारताशी काय संबंधीत आहे?
category: YES
question: कोण स्वतःला देवाचा अवतार मानत नाही?
answers: text: श्रीकृष्ण
category: NO
question: महाभारत किंवा हरिवंशात कोणाचा उल्लेख नाही आहे?
category: YES
question: युद्धानंतर सुमारे ५० वर्षांनी वैशंपायनऋषींनी कोणते पुस्तक लिहिले?
answers: text: "भारत"
context: पुरस्काराच्या प्राथमिक वैशिष्ट्यांचे स्वरूप पुढीलप्रमाणे होते :पुरस्कार एका पदकाच्या स्वरूपाचा असेल आणि त्यास ‘भारतरत्न’ संबोधले जाईल. हे पदक १.३७५ इंच आकाराच्या व्यासाचे असेल आणि दोन्ही बाजूला गोल कडा असतील. पदकाच्या शीर्ष पटलाच्या मध्ये उगवलेला सूर्य असून त्याची किरणे कडेपर्यंत पसरलेली असतील. सूर्यबिंबावर ‘भारतरत्न’ देवनागरी लिपीत कोरलेले असेल. पदकाच्या खालील कडेवर पुष्पमाला कोरलेली असेल. पदकाच्या मागील बाजूवर मधोमध भारताचे राजचिन्ह कोरले जाईल व त्याच्या खालील बाजूच्या कडेवर ‘सत्यमेव जयते’ देवनागरी लिपीमध्ये कोरले जाईल. हे पदक ०.२५ इंच रुंदीच्या पांढऱ्या रंगाच्या फितीमध्ये बांधून पुरस्कृत व्यक्तीच्या गळ्यात घातले जाईल. हे पदक राष्ट्रपतींच्या हस्तेच घातले जाईल. ‘भारतरत्न’ पुरस्काराने अलंकृत व्यक्तीचे नाव भारत सरकारच्या राजपत्रात प्रकाशित केले जाईल आणि राष्ट्रपतींच्या निर्देशाधीन रजिस्टरमध्ये नोंदवले जाईल.
qas: category: SHORT
question: पुरस्कार कोणाकडून दिला जाईल?
answers: text: राष्ट्रपतींच्या
category: NO
question: कोणत्याही व्यक्तीला देण्यात आलेले पदक काढून टाकण्याचे  अधिकार कोणाला असतात ?
category: SHORT
question: पदकाचा व्यास काय आहे?
answers: text: १.३७५ इंच
category: SHORT
question: पदकाच्या मध्यभागी काय कोरले जाईल?
answers: text: भारताचे राजचिन्ह 
category: SHORT
question: पुरस्काराचे नाव काय आहे?
answers: text: भारतरत्न’
category: NO
question: पद किंवा लिंग कशाचे आधारे केले जाईल?
context: पूर्वी वस्तुविनिमय पद्धत होती पैसा  असा  नव्हताच एका वस्तूबद्दल दुसरी वस्तू दिली जायची ,प्राथमिक स्वरूपात हत्तीचे दात ,प्राण्यांचे केस ,झाडांच्या साली,बिया शंख ,शिंपले इत्यादी पैसा म्हणून वापरले जाऊ लागले ,बक्सरच्या लढाई नंतर सन १७६४-६५ मध्ये ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने भारतात मोगल बादशाह शाह आलमची नाणी पाडून देण्यास सुरुवात केली. त्यावेळची नाणी हाताने तयार करण्यात येत असत. त्यामुळे ती गोल, साचेबद्ध, एकसारखी नसत. पुढे सन १७९० मध्ये भारत देशात यासाठी मशीन मागविण्यात आले. त्याद्वारे तयार करण्यात आलेली नाणी बरीच सुबक झाली. भारतात गोल, सुबक, सारख्या वजनाची, प्रमाणित नाणी (Uniform Coinage) तयार करण्याचा मान जेम्स प्रिन्सेप (James Princep) यांना जातो. जेम्स प्रिन्सेप यांना भारतीय नाणक शास्त्राचे (Numismatics) जनक मानले जाते. त्यांनी भारतीय नाण्यांचा सखोल अभ्यास करून भारतीय नाणी साचेबद्ध आणि सारख्या वजनाची असावीत म्हणून एक अहवाल तयार केला आणि लॉर्ड विल्यम बेंटिक यांच्याकडे पाठविला. तो अहवाल मंजूर झाला आणि प्रिन्सेप यांनी पाठविलेल्या सहा नमुन्यांपैकी एक मंजूर करण्यात आला. त्या पहिल्या नाण्यावर तत्कालीन ब्रिटिश राजे चौथे विल्यम यांची भावमुद्रा होती. तेव्हापासून भारतीय नाणी यंत्रांद्वारे तयार करण्यात येऊ लागली. प्रिन्सेप यांनीच भारतात वजन आणि मापे प्रमाणित असावीत (Standard Weights & Measures) म्हणून सरकार दरबारी पाठपुरावा केला. तोही अहवाल मंजूर होऊन भारतात वजन आणि मापे प्रमाणित झाली. या सोबतच कोणते नाणे कुठे तयार करण्यात आले ते समजण्यासाठी सर्व प्रकारच्या नाण्यांवर एक छोटी खूण (मिंट मार्क) करण्यात येऊ लागली. अशी खूण पाहून नाणी जमा करणे हा या छंदातला एक महत्त्वाचा भाग समजला जातो.
qas: category: SHORT
question: १७६४/६५ साली, कोणते युद्ध झाले?
answers: text:  १७६४-६५
category: SHORT
question: प्राचार्यांनी नाण्यांचे किती नमुने पाठवले होते?
answers: text: सहा 
category: SHORT
question: भारतात एकसमान नाणे बनवण्याचे श्रेय कुणाला जाते?
answers: text: जेम्स प्रिन्सेप
category: NO
question: १८३३ ते १८३४ पर्यंत, कोणी नाणी काढण्यास सुरुवात केली?
category: SHORT
question: भारतीय नाणी समान वजनाची असावी असा अहवाल जेम्स प्रिन्सेपने कुणाला पाठवला?
answers: text: प्रिन्सेप
category: NO
question: राणी व्हिक्टोरिया, किंग एडवर्ड आठवा, किंग जॉर्ज पाचवा आणि किंग जॉर्ज सहावा यांची नाणी १९४७ मध्ये कुठे काढली गेली?
category: SHORT
question: प्रिन्सेप यांनी नाण्यांचे किती नमुने पाठवले होते?
answers: text: मशीन
context: प्रवरेकाठी पाषाण युगापासून  गोदावरी खोऱ्यात मानवी वस्ती असावी व हडप्पा संस्कृतीला समकालीन अश्या संस्कृतीचा उगम या खोऱ्यात झाला असावा, असे दैमाबाद येथे झालेल्या उत्खननांनंतर इतिहासतज्ज्ञांचे मत झाले. रामायण काळात प्रभू रामचंद्रांनी वनवास काळात गोदावरी तटावर आश्रम बांधला होता असे समजतात. अर्थात गोदावरीच्या संपूर्ण प्रवाह क्षेत्रात ते ठिकाण नेमके कोणते, याचा काही पुरावा अजून उपलब्ध झालेला नाही. नदीकाठची अनेक गावे सारखाच वारसा सांगतात. एका आख्यायिकेत गौतम ऋषींच्या हातून चुकीने घडलेल्या गोवधाचे प्रायश्चित्त म्हणून, शंकराच्या इच्छेने अवतरलेल्या गंगेत स्नान करून ऋषींनी पाप धुतले अशी कथा आहे. आणि ही अवतरलेली गंगा म्हणजेच गोदावरी असा समज आहे. ही आख्यायिका नदी अवतरण्यापूर्वी पडलेल्या २४ वर्षांच्या दुष्काळाचे वर्णन करते. त्र्यंबकेश्वराजवळ कुशावर्त, ब्रह्मगिरी व गंगाद्वार ही पवित्र स्थाने आहेत. अहिल्या, गंगा, वैतरणा या उपनद्या ब्रह्मगिरीवर उगम पावतात व लगेच त्र्यंबकेश्वर येथे गोदावरीस मिळतात. ऐतिहासिक काळात पैठण व राजमहेंद्री येथे विविध राजवटींनी प्रदीर्घ भरभराटीचा काळ पाहिला. नजीकच्या स्वातंत्र्यपूर्व इतिहासात गोदावरी खोऱ्यात मुख्यत्वे मोगल व निजामाची राजवट होती.
qas: category: SHORT
question: भगवान रामाने गोदावरी नदीच्या काठावर आश्रम कधी बांधला?
answers: text: रामायण काळात
category: SHORT
question: रामायण काळात गोदावरी नदीच्या काठावर कोणी आश्रम बांधला?
answers: text: प्रभू रामचंद्रांनी
category: NO
question: सरदार वल्लभभाई पटेल यांच्यामार्फत भारत सरकारने कोणाच्या कारवाईनंतर हा प्रदेश स्वतंत्र भारताचा एक भाग बनला?
category: NO
question: कोणत्या काळात हैदराबादच्या निजामाने स्वतंत्र भारतात प्रवेश केला नाही?
category: SHORT
question: रामायण काळात भगवान रामाच्या कोणत्या नदीकाठी आश्रम बांधला?
answers: text: गोदावरी