ai4bharat/IndicQA huggingface dataset:
context: प्रसाद पाच वर्षांचे असतांना त्यांच्या पालकांनी त्यांना एक मौलवींच्या हाताखाली पर्शियन भाषा, हिंदी आणि अंकगणित शिकण्यासाठी ठेवले. पारंपरिक प्राथमिक शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर त्यांना छपरा जिल्हा शाळेत पाठविण्यात आले. दरम्यान, १८९६ मध्ये वयाच्या १२व्या वर्षी त्यांचा राजवंशी देवीशी विवाह झाला. तत्पश्चात ते त्यांचे थोरले बंधू महेंद्र प्रसाद यांच्याबरोबर टी. के. घोष यांच्या अकादमीत दोन वर्षे शिकले. ते कलकत्ता युनिव्हर्सिटीच्या प्रवेश परीक्षेत प्रथम आले आणि त्यांना महिना ३० रुपयांची शिष्यवृत्ती मिळाली. डॉ. प्रसादांनी सन १९०२ मध्ये कलकत्ता प्रेसीडेंसी कॉलेजात विज्ञान शाखेत प्रवेश घेतला आणि मार्च १९०५ मध्ये प्रथम श्रेणीत स्नातक पारिखस उत्तीर्ण झाले. त्यानंतर ते कला क्षेत्राकडे वळले आणि डिसेंबर १९०७ मध्ये त्यांनी कलकत्ता विद्यापीठातून प्रथम श्रेणीत अर्थशास्त्रात एम. ए. पूर्ण केले. ह्या कालावधीत ते एक समर्पित विद्यार्थी तसेच सक्रिय सार्वजनिक कार्यकर्ते होते. ते द डॉन सोसायटीचे सक्रिय सदस्य होते. आपल्या कुटुंब आणि शिक्षणाच्या बाबतीत त्यांच्या कर्तव्याच्या कारणामुळेच त्यांनी सर्व्हन्टस ऑफ इंडिया सोसायटीत सामील होण्यास नकार दिला.
qas: category: NO
question: प्रसाद यांनी लग्न कधी केले?
category: NO
question: नारायण सिन्हा व कोणी या संस्थेतून आपली कारकीर्द सुरू केली?
category: YES
question: डिसेंबर १९०७ मध्ये प्रसाद यांनी कोणत्या विद्यापीठातून प्रथम श्रेणीत अर्थशास्त्रात एम. ए. पूर्ण केले?
answers: text: कलकत्ता 
category: SHORT
question: पारंपरिक प्राथमिक शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर, प्रसाद यांना कुठे पाठवले गेले?
answers: text: छपरा जिल्हा शाळेत
category: NO
question: डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांनी १९०६मध्ये कोणत्या महाविद्यालयात बिहार विद्यार्थी परिषदेच्या स्थापना केली?
category: YES
question: प्रसाद यांनी कोणत्या विषयात एम. ए. पूर्ण केले?
answers: text: अर्थशास्त्रात
context: प्राचीन काळापासून बर्‍याच राजांनी आणि सम्राटांनी जुन्या दिल्लीवर राज्य केले आणि त्याचे नावही वेळोवेळी बदलले गेले. जुनी दिल्ली 1737 नंतर मुघल सम्राटांची राजधानी राहिली. दिल्लीचा शेवटचा मोगल बादशहा बहादूर शाह जफर होता, तो निर्वासनमध्येच रंगून येथे मरण पावला. १८५७ च्या सिपाही विद्रोहानंतर दिल्लीने ब्रिटीशांच्या राजवटीखाली राज्य सुरू केले. १८५७ च्या पहिल्या भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याच्या चळवळीस पूर्णपणे दाबल्यानंतर ब्रिटिशांनी बहादूरशाह जफरला रंगून येथे पाठवले आणि भारत पूर्णपणे इंग्रजांच्या ताब्यात झाला. सुरुवातीला त्यांनी कलकत्ता (आजकाल कोलकाता) ताब्यात घेतला पण ब्रिटीश राजवटीच्या शेवटच्या काळात पीटर महन यांच्या नेतृत्वात सोव्हिएत रशियाचा प्रभाव भारतीय उपखंडात झपाट्याने वाढू लागला. यामुळे ब्रिटिशांना असे वाटू लागले की कलकत्ता जो भारताच्या पूर्वेकडील प्रदेशात होता, तेथून अफगाणिस्तान आणि इराण इत्यादींवर सहजपणे नियंत्रण स्थापित करता येत नाही, नंतर या कारणास्तव १९११ मध्ये वसाहतीची राजधानी दिल्लीला हलविण्यात आली. केली गेली होती आणि बरीच आधुनिक बांधकाम कामे केली गेली होती. शहराचे मोठे भाग ब्रिटीश आर्किटेक्ट सर एडविन लुटियन्स आणि सर हर्बर्ट बेकर यांनी डिझाइन केले होते. १९४७ मध्ये भारताच्या स्वातंत्र्यानंतर ते अधिकृतपणे भारताची राजधानी म्हणून घोषित झाले. दिल्लीत बऱ्याच राजांच्या साम्राज्याचा उदय व पतन होण्याचे पुरावे अजूनही अस्तित्वात आहेत. खर्‍या अर्थाने, दिल्ली हे आपल्या देशाच्या भविष्यातील, भूतकाळातील आणि सध्याच्या परिस्थितीचे मिश्रण आहे. तोमर राज्यकर्त्यांमध्ये दिल्ली स्थापनेचे श्रेय अनंगपाल यांना जाते. विशिष्ट भौगोलिक रचनेमुळे वायव्य हिंदुस्थानातून गंगेच्या खोर्‍यात जाणार्‍या जुन्या व्यापारमार्गांवर दिल्लीने दबदबा राखला.
qas: category: SHORT
question: १७३७ नंतर जुनी दिल्ली कोणत्या साम्राज्याची राजधानी राहिली?
answers: text: सम्राटांची 
category: NO
question: कुठे स्थलांतरितांची संख्या वाढली?
category: SHORT
question: १८५७ च्या भारतीय विद्रोहानंतर दिल्ली कोणत्या नियमाखाली ठेवण्यात आली?
answers: text: ब्रिटीशांच्या राजवटीखाली
category: SHORT
question: रंगूनमध्ये वनवासात मरण पावलेला दिल्लीचा शेवटचा मुघल सम्राट कोण होता?
answers: text: बादशहा बहादूर शाह जफर
category: NO
question: दिल्ली शहर कोणाची राजधानी होती?
category: SHORT
question: दिल्लीचा शेवटचा मुघल बादशहा बहादूर शाह जफरचा वनवासात कोठे मृत्यू झाला?
answers: text: रंगून
category: SHORT
question: अनेक राजे आणि सम्राटांनी प्राचीन काळापासून कोणत्या शहरावर राज्य केले?
answers: text: जुन्या दिल्लीवर
context: प्राचीन काळापासून भारत आणि श्रीलंकेचे धार्मिक, व्यापारी व राजकीय संबंध होते. श्रीलंका या देशाचा मागील एकूण ३००० वर्षांचा लिखित इतिहास उपलब्ध आहे. इ. स. पू. २५० पासूनच श्रीलंकेत बौद्ध धर्म व संस्कृतीचा प्रचार होण्यास सुरुवात झाली. मौर्य सम्राट अशोकाने आपला पुत्र महेंद्र व पुत्री संघमित्रा यांस बौद्ध धर्माच्या प्रसाराकरिता श्रीलंकेत पाठविले होते. गौतम बुद्धांना ज्या बोधिवृक्षाखाली ज्ञानप्राप्ती झाली, त्याची एक फांदी घेऊन ख्रिस्तपूर्व २४५ मध्ये संघमित्रा या देशात आल्या आणि त्यांनी ती फांदी येथे रोवली. हे जगातील सर्वात प्राचीन वृक्षारोपण समजले जाते. तसेच सम्राट अशोकाने पाठवलेले बौद्ध भिक्खू येथे आले होते व त्यांनी देखील येथे बौद्ध धर्माची सुरुवात केली. त्यांचे अस्तित्व अनुराधापूरच्या वायव्य भागात आजही स्पष्ट दिसते. सोळाव्या शतकात युरोपीय राष्ट्रे श्रीलंकेतसुद्धा व्यापाराकरिता आली. या देशातून तेव्हा चहा, रबर, साखर, कॉफी, दालचिनी सहित आणखी काही मसाल्यांच्या पदार्थांचा निर्यातक देश बनला. प्रथम पोर्तुगीजांनी कोलंबोजवळ स्वतःचा गड निर्माण केला. हळूहळू आजूबाजूच्या प्रदेशावर आपली सत्ता स्थापन केली. श्रीलंकेतील निवास्यांनी पोर्तुगीजांपासून सुटकेसाठी डचांचे सहाय्य घेतले; मात्र १६२० मध्ये पोर्तुगिजांचा पाडाव करून डचांनी तेथील जनतेवर आधीपेक्षा जास्त कर लादला.
qas: category: SHORT
question: कोणत्या वर्षी संघमित्रा शाखा घेऊन देशात आली?
answers: text: ख्रिस्तपूर्व २४५ मध्ये 
category: SHORT
question: अशोकाचा मुलगा कोण होता?
answers: text: महेंद्र
category: SHORT
question: भारत आणि श्रीलंका यांचे धार्मिक, व्यावसायिक आणि राजकीय संबंध कधीपासून आहेत?
answers: text: प्राचीन काळापासून
category: NO
question: 1660 पर्यंत ब्रिटिशांचे लक्ष कोठे गेले होते?
category: SHORT
question: सम्राट अशोकाने आपला मुलगा महेंद्र आणि मुलगी संघमित्राला श्रीलंकेत का पाठवले?
answers: text:  बौद्ध धर्माच्या प्रसाराकरिता
category: SHORT
question: अशोकाची मुलगी कोण होती?
answers: text: संघमित्रा
category: NO
question: ब्रिटिशांचे लक्ष श्रीलंकेकडे केव्हा गेले?
context: फिर्यादीच्या बाजूने पुण्यातील वकील एल. बी. भोपटकर होते. इंडिया अँड चायना या पुस्तकाचे लेखक फिलीफ स्प्रॅट यांनाही आंबेडकरांच्या वकिलीनिशी २८ नोव्हेंबर, १९२७ रोजी न्यायालयाद्वारे दोषमुक्त करण्यात आले. बॅरिस्टर आंबेडकरांची यशस्वी वकिलांमध्ये गणना होऊ लागली. शहापूर तालुक्यातील किन्हवली येथील व्यापारी चंदुलाला सरूपचंद शहा यांच्याविरुद्ध १९३०च्या इंडियन पिनल कोडच्या कायद्याखाली बेकायदा शस्त्रे आणि स्फोटके बाळगल्याच्या आरोपाखाली गुन्हा दाखल झाला होता. हे प्रकरण ठाणे जिल्हा सत्र न्यायालयात सुरू असताना शहा यांचे वकील प्रभाकर रेगे यांनी या गुन्ह्यातून तुम्हाला सोडवणे आपणास शक्य नसल्याचे सांगितला व दादरच्या हिंदू कॉलनीमध्ये राहणाऱ्या डॉ. आंबेडकरांना भेटण्याचे सांगितले. पुढची तारीख कोणती आहे हे विचारुन डॉ. आंबेडकरांनी त्यांचे वकीलपत्र स्वीकारले. त्यांनी ठाणे येथे सत्र न्यायालयात शस्त्र कायद्याप्रकरणी न्यायाधीशांसमोर दोनच मिनिटे युक्तिवाद केला. या युक्तिवादानंतर न्यायाधीशांकडून चंदुलाल शेठ यांना आरोपातून निर्दोष सोडवण्यात आले. यासाठी आंबेडकरांनी फक्त ठाणे-दादर रेल्वेचे तिकीट हेच मानधन घतेले होते. सन १९३० ते १९३८ या कालावधीत शहापूर येथील कनिष्ठ स्तर न्यायालयात वकील म्हणून अनेक खटले डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी चालवले.
qas: category: SHORT
question: खटला कोणत्या ठिकाणच्या कोर्टात सुरू होता?
answers: text: ठाणे जिल्हा सत्र न्यायालयात
category: NO
question: मलाबारीने कासाच्या विहारात काय दान केले आहे?
category: SHORT
question: युक्तिवादानंतर न्यायाधीशाने कोणाची निर्दोष मुक्तता केली होती?
answers: text: चंदुलाल शेठ
category: SHORT
question: डॉ.आंबेडकर कोणत्या ठिकाणचे रहिवासी होते?
answers: text: दादरच्या हिंदू कॉलनीमध्ये
category: SHORT
question: शहापूरच्या कनिष्ठ स्तरावरील न्यायालयात वकील म्हणून कोणी सराव केला?
answers: text: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर 
category: SHORT
question: याचिकाकर्त्याच्या वतीने कोणता वकील हजर झाला?
answers: text: एल. बी. भोपटकर
category: SHORT
question: चंदूलाल सरूपचंद शहा हे कोणत्या तालुक्यातील उद्योगपती होते?
answers: text: शहापूर तालुक्यातील किन्हवली
context: फोर्ट विल्यमचे गव्हर्नर जनरल एकोणीसाव्या शतकाच्या सुरुवातीपर्यंत बेल्वेदेर हाऊस, कोलकाता येथे रहात असत. त्यानंतर गव्हर्मेंट हाऊस, कोलकाता (आत्ताचे राजभवन, कोलकाता) बांधण्यात आले. लॉर्ड वेलस्लीच्या आज्ञेप्रमाणे १७९९ ते १८०३ या काळात एक भव्य राजमहाल बांधण्यात आला. आणि १८५४ मध्ये बंगालच्या लेफ्टनंट गव्हर्नरने तिथे राहण्यास सुरुवात केली. डिसेंबर १९११ मध्ये दिल्ली दरबाराच्यावेळी नवी दिल्लीमध्ये ब्रिटीश व्हॉईसरॉयसाठी नवीन निवासस्थान बांधण्याचा निर्णय घेण्यात आला, कारण आता भारताची राजधानी कोलकात्याहून दिल्लीला हलवण्यात येणार होती. जुन्या दिल्लीच्या दक्षिणेला नवी दिल्ली हे शहर वसवण्याचा आराखडा तयार करण्यात आला तेव्हा, भारताच्या व्हॉईसरॉयच्या नवीन राजवाड्यासाठी विस्तीर्ण जागा आणि महत्त्वाचे स्थान राखून ठेवण्यात आले. या व्हॉईसरॉय हाऊससाठी आणि त्याच्या जवळच्या सचिवालय इमारतींसाठी सुमारे ४,००० एकर जागेचे संपादन करण्यात आले. यासाठी इथे असलेली रायसीना आणि माल्चा ही गावे आणि तेथील ३०० कुटुंबे भूसंपादन कायद्याच्या अंतर्गत विस्थापित करण्यात  आली.
qas: category: SHORT
question: व्हाइसरॉय हाऊस आणि त्याच्या जवळच्या सचिवालय इमारतींसाठी किती एकर जमीन संपादित केली गेली?
answers: text: ४,००० एकर
category: SHORT
question: फोर्ट विल्यमचे गव्हर्नर जनरल कलकत्त्याच्या बेलवेडेरे हाऊसमध्ये कोणत्या शतकापर्यंत राहिले?
answers: text: एकोणीसाव्या शतकाच्या सुरुवातीपर्यंत 
category: NO
question: लुटियन्सच्या या रचनेतील रंग आणि तपशील कोणत्या आर्किटेक्चरने प्रभावित आहेत?
category: SHORT
question: लॉर्ड वेलेस्लीच्या आदेशानुसार १७९९ ते १८०३ पर्यंत काय बांधले गेले?
answers: text: एक भव्य राजमहाल
category: NO
question: आर्किटेक्चरल डिझाइनची प्राथमिक जबाबदारी कोणास देण्यात आली?
context: बर्लिन येथे सुभाषबाबू सर्वप्रथम रिबेनट्रोप आदि जर्मनीच्या अन्य नेत्यांना भेटले. त्यांनी जर्मनीत भारतीय स्वातंत्र्य संघटना व आझाद हिंद रेडियो ह्या दोन्हींची स्थापना केली. ह्याच दरम्यान सुभाषबाबू, नेताजी ह्या नावाने ओळखले जाऊ लागले. जर्मन सरकारचे एक मंत्री ॲडम फॉन ट्रॉट सुभाषबाबूंचे फार चांगले मित्र बनले. अखेर मार्च २९, १९४२ रोजी, सुभाषबाबू जर्मनीचे सर्वोच्च नेते ॲडॉल्फ हिटलर ह्यांना भेटले. पण अ‍ॅडॉल्फ हिटलर ह्यांना भारताच्या विषयात फारसा रस नव्हता. त्यांनी सुभाषबाबूंना सहकार्याचे कोणतेही स्पष्ट वचन दिले नाही. काही वर्षांपूर्वी अ‍ॅडॉल्फ हिटलर ह्यांना माइन काम्फ नामक आपले आत्मचरित्र लिहीले होते. ह्या पुस्तकात त्यांनी भारत व भारतीयांविषयी अनुदार उद्गार काढले होते. ह्या विषयावर सुभाषबाबूंनी अ‍ॅडॉल्फ हिटलर ह्यांच्याकडे आपली नाराजी व्यक्त केली. अ‍ॅडॉल्फ हिटलर ह्यांनी आपल्या कृत्याबद्दल माफी मागितली व आपल्या आत्मचरित्राच्या पुढील आवृत्तीतून ते सर्व परिच्छेद गाळण्याचे वचन दिले. शेवटी, सुभाषबाबूंना समजले की अ‍ॅडॉल्फ हिटलर व जर्मनी ह्यांच्याकडून त्यांना फार काही मिळण्यासारखे नाही. त्यामुळे मार्च ८, १९४३ रोजी, जर्मनीतील कील बंदरात, ते अबीद हसन सफरानी नामक साथीदारासह, एका जर्मन पाणबुडीत बसून, पूर्व आशियाच्या दिशेने निघाले. ह्या  जर्मन पाणबुडीतून त्यांनी हिंदी महासागरातील मादागास्करचा किनारा गाठला.
qas: category: SHORT
question: बर्लिन येथे जाऊन सुभाषबाबू कोणास भेटले?
answers: text: रिबेनट्रोप आदि जर्मनीच्या अन्य नेत्यांना
category: SHORT
question: २९ मार्च १९४२ रोजी सुभाषबाबू कोणाला भेटले?
answers: text: जर्मनीचे सर्वोच्च नेते ॲडॉल्फ हिटलर
category: NO
question: जपानी पाणबुडीने सुभाषबाबूंना कोणत्या बंदरात आणले गेले?
category: SHORT
question: सुभाषबाबूंनी कोणत्या देशामध्ये भारतीय स्वातंत्र्य चळवळ आणि आझाद हिंद रेडिओची स्थापना केली?
answers: text: जर्मनीत
category: SHORT
question: सुभाषबाबूंना कोणत्या नावाने ओळखले जात होते?
answers: text: नेताजी 
category: SHORT
question: सुभाषबाबू कील बंदरातील जर्मन पाणबुडीमध्ये पूर्व आशियासाठी कुणासोबत गेले?
answers: text: अबीद हसन सफरानी
context: बहीण या दिवशी भावाला ओवाळून त्याचा हातावर राखी बांधते आणि आपले भावाविषयी प्रेम व्यक्त करते. या सणाचे आधारस्तंभ म्हणजे प्रेम, पराक्रम, सय्यम आणि साहस. निस्वार्थ प्रेमाची व्याख्या म्हणजे भावा-बहिणीचं नातं. पूर्वजांनी भारतीय संस्कृती मध्ये या नात्याच्या पवित्रतेचा महिमा गायला आहे. आपल्या भारत देशाने संस्कृतीचे उत्तम उदाहरण देऊन मानवाला योग्य दिशा प्रदान केली आहे. स्त्री सन्मान हा सुद्धा या सनामधून दिलेला उपदेश होय. फक्त स्त्री हक्क आणि स्त्रीला वरवर सन्मान देणाऱ्या आतल्या गाठीच्या लोकांना तिचे महत्व कळत नाही. ‘यत्र नार्यस्तु पूज्यन्ते रमन्ते तत्र देवता:| यात्रेतास्तु न पूज्यन्ते सर्वास्तत्राफला: क्रिया:|’ ज्या कुळामध्ये स्त्रीची पूजा, म्हणजेच मान- सन्मान, सत्कार होतो, तेथे सुशील, गुणी व उत्तम मुलं होतात आणि जिथे स्त्री सन्मान नसतो तिथे कुठलीही प्रगती होत नाही. हा विचार लहानपणी पासून समाजामध्ये रुजविण्याचा प्रयत्न ह्या सनाद्वारे केला जातो. "राखी' ह्या शब्दातच "रक्षण कर' - "राख म्हणजे सांभाळ' हा संकेत आहे. कुठल्याही कर्तबगार, धाडसी शूरवीराने याचक, दुर्बल, वृद्ध, आजारी, असहाय, अपंग व अबलांचे रक्षण करणे हा धर्म आहे.
qas: category: SHORT
question: राखी या सणाचे सार काय आहे?
answers: text: प्रेम, पराक्रम, सय्यम आणि साहस.
category: SHORT
question: बलवान माणसाच्या हातावर काय बांधून त्याच्याकडून संरक्षण मागण्याची प्रथा आहे?
answers: text: राखी
category: SHORT
question: जिथे महिलांचा आदर नाही तिथे काय  नाही?
answers: text: कुठलीही प्रगती होत
category: SHORT
question: जिथे महिलांची पूजा केली जाते तेथे काय चांगली आहेत?
answers: text: मुलं
category: NO
question: राखी या सणाची शिकवण काय आहे?
category: NO
question: राखी कशाचे रक्षण करण्यासाठी आहे?
category: SHORT
question: "" राखी "" शब्दाचा अर्थ काय आहे ?
answers: text: "रक्षण कर'
context: बाबू चूडामणींसह लजपतराय हिसारच्या बार कौन्सिलचे संस्थापक सदस्य बनले. लहानपणापासूनच देशसेवा करण्याची राय यांची तीव्र इच्छा होती. त्यामुळे देशाची पारतंत्र्यातून सुटका करण्याची लजपतरायांनी शपथ घेतली. त्याच वर्षी त्यांनी भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसची हिसार जिल्हा शाखा स्थापन केली. रामजीलाल हुडा, डॉ. धनीराम, आर्यसमाजी पंडित मुरारीलाल, शेठ छाजूराम जाट आणि देवराज संधीर यांच्याबरोबर लाला लजपतरायांनी आर्य समाजाची स्थापनासुद्धा केली. काँग्रेसच्या अलाहाबाद येथील वार्षिक अधिवेशनात हिसार जिल्ह्याचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी त्यांची १८८८ आणि १८८९मध्ये निवड झाली. १८९२मध्ये उच्च न्यायालयात वकिली करण्यासाठी ते लाहोर येथे गेले. स्वातंत्र्य मिळवण्यासाठी भारताच्या राजकीय धोरणाला आकार देण्यासाठी ते पत्रकारिता सुद्धा करत. त्यांनी द ट्रिब्यून सहित अनेक वृत्तपत्रांमध्ये नियमितपणे लेखन केले. १८८६मध्ये त्यांनी महात्मा हंसराज यांना लाहोरमध्ये दयानंद अंग्लो-वैदिक स्कूलची स्थापना करण्यास मदत केली. भारताच्या १९४७ साली झालेल्या फाळणीनंतर लाहोरमधील या विद्यालयाचे रूपांतर इस्लामिया कॉलेजमध्ये झाले.
qas: category: SHORT
question: लहानपणापासूनच रॉयला काय करण्याची तीव्र इच्छा होती?
answers: text: देशसेवा
category: SHORT
question: कोणाबरोबर लजपतराय हिसारच्या बार कौन्सिलचे संस्थापक सदस्य बनले?
answers: text: बाबू चूडामणीं
category: SHORT
question: बाबू चूडामणी सोबत हिसारच्या बार कौन्सिलचे संस्थापक सदस्य कोण झाले?
answers: text: लजपतराय
category: NO
question: कोणत्या वर्षी लजपतराय यांनी न्यूयॉर्कमध्ये इंडियन होम रूल लीगची स्थापना केली?
category: NO
question: १९१४ मध्ये, स्वातंत्र्यलढ्यात योगदान देण्यासाठी कोण बारमधून निवृत्त झाले?
category: SHORT
question: कोणत्या वर्षी उच्च न्यायालयात कायद्याचा अभ्यास करण्यासाठी लजपतराय लाहोरला गेले?
answers: text: १८९२मध्ये 
category: SHORT
question: तर लजपतराय यांनी देशाला कशापासून मुक्त करण्याचे वचन दिले?
answers: text: देशाची पारतंत्र्यातून सुटका करण्याची
context: बालपण आजोबांच्या आर्यसमाजी संस्कारात घालवलेले व शालेय जीवनात रोज नित्य नेमाने सकाळ व सायंकाळ प्रार्थना करणारे व गायत्री मंत्रांचा जप करणारे भगतसिंग पुढे क्रांतिपर्वात पूर्णपणे निरीश्वरवादी झाले. यामुळे त्यांना 'आत्मप्रौढी व घमेंड यांची बाधा झाली आहे असेही उठवले गेले. मात्र ऑक्टोबर १९३० मध्ये त्यांनी लिहिलेले "मी निरीश्वरवादी का? " हे प्रकटन वाचल्यावर त्यांच्या महान व्यक्तिमत्त्वाची ओळख पटते. समाज हा प्रगत असावा; प्रत्येक घटना, समज वा परंपरा या विचाराच्या ऐरणीवर घासून त्या पटल्या तरच स्वीकाराव्या, उगाच अंधश्रद्धेपोटी वा कुणाच्या व्यक्तिपूजेखातर कसोटीवर न उतरवता कोणतीही गोष्ट स्वीकारू नये, समाज हा समभावी व शोषणमुक्त असावा, समाजरचनेत व देशाच्या रचनेत धर्म, जात हे आड येऊ नयेत, उगाच कुणाचे स्तोम माजवून जनतेने आपल्या बुद्धीचा कस न लावता दबावामुळे पटत नसले तरी कुणीतरी मोठे सांगत आहे म्हणून जे वास्तविक नाही वा ज्याला तात्त्विक पाया नाही असे काही स्वीकारू नये. समाजाची सर्वांगीण प्रगती व्हावी, पाप-पुण्य, स्वर्ग-नरक, जन्म-पुनर्जन्म, ८४ लक्ष फेरे व त्यातून मुक्ती, मृत्यूनंतरचे जीवन, वगरे तर्कशुद्ध नसलेल्या गोष्टींवर अंधविश्वास न ठेवणारा कणखर समाज निर्माण व्हावा यासाठीच त्यांचा हा प्रयत्‍न होता. कामगार हा राज्याचा मुख्य घटक असावा, त्याचे भांडवलदारांकडून शोषण होऊ नये व राज्यकारभारात त्याला स्थान असावे असे भगतसिंगांचे आग्रही प्रतिपादन होते. अत्यंत प्रतिकूल व कष्टसाध्य असे जीवन समोर असताना ज्याचा मृत्यूनंतर स्वर्गप्राप्तीवर वा या जन्मात सत्कार्य केले असता मोक्ष मिळतो वा या जन्मात केलेल्या कृत्याचे फळ म्हणून पुढील जन्म अत्यंत सुखाचा जातो या गोष्टींवर विश्वास आहे त्याला समोर असलेला मृत्यू पुढील प्राप्तीच्या ओढीने सुसह्य वाटू शकतो. मात्र ज्याचा या गोष्टींवर जराही विश्वास नाही परंतु जो मातृभूमीला परदास्यातून मुक्त करणे व समाजाला शोषणातून मुक्त करून मानाचे जीवन प्राप्त करून देणे हेच आपल्या आयुष्याचे प्रथम व अखेरचे ध्येय समजतो. त्याचे जीवन हे अधिक खडतर परंतु अर्थपूर्ण असते असा त्यांचा सिंद्धान्त होता. जगात जर सर्वांत भयानक पाप असेल तर ते गरिबी व सर्वांत मोठा शाप कोणता असेल तर तो दास्य हाच आहे. आणि या दास्याला ईश्वरी कोप मानून त्या दास्यातून मुक्त होण्यासाठी बलिदानाला सज्ज होण्याऐवजी ईश्वराची करुणा भाकणे हे मूर्खपणा व पळपुटेपणाचे लक्षण आहे; तसेच मुक्तीसाठी ठोस प्रयत्‍न न करता केवळ प्राक्तनाला दोष देणे हे भ्याडपणाचे लक्षण आहे असे त्यांनी प्रतिपादिले. सुमारे दहा पाने भरेल इतके मोठे हे प्रकटन अत्यंत प्रभावी व भारून टाकणारे आहे. हुतात्मा भगतसिंग यांच्या चरित्राचा अभ्यास केला असता आपल्याला समजते की त्यांनी केलेले बलिदान हे भावनेच्या आहारी जाऊन वा कसल्यातरी प्राप्तीसाठी केले नसून ते अत्यंत सुनियोजित, अत्यंत ध्येयबद्ध व प्रेरणादायक होते. आपण राहणार नाही, पण आपण लावलेल्या क्रांतिवृक्षाच्या सर्व फांद्या भले शत्रूने छाटून टाकल्या तरी पाळेमुळे घट्ट रुजून राहतील व हीच मुळे एक दिवस बंदिवासाच्या भिंती उन्मळून टाकतील हा त्यांचा दृढ विश्वास होता. 'जरी न गातील भाट डफावर तुझे यशोगान, सफल जाहले तुझेच हे रे, तुझेच बलिदान'
qas: category: NO
question: हे काय दर्शवते?
category: YES
question: कोणत्या वर्षी भगतसिंग यांनी "मी नास्तिक आहे का?" हे लिहिले होते?
answers: text: ऑक्टोबर १९३०
category: NO
question: भगतसिंग यांनी केलेला यासोबत त्यांच्या कोणत्या विशेष कौशल्याबबत वर्णन करण्यात आले आहे?
category: NO
question: भगतसिंग यांच्या मौल्यवान विचारांबद्दल कुणी लिहिले आहे? 
category: YES
question: भगतसिंग यांनी त्यांचे बालपण कोणत्या संस्कारांमध्ये घालवले?
answers: text: आर्यसमाजी
context: ब्रज प्रदेशाच्या सांस्कृतिक हद्दीतील यमुना नदीचे पहिले प्रवेशद्वार बुलंदशहर जिल्ह्यातील खुर्जा तहसीलच्या 'जेबर' नावाच्या शहराजवळ आहे. तेथून ती दक्षिणेकडे वाहून फरिदाबाद (हरियाणा) जिल्ह्यातील पलवल तहसील आणि उत्तर प्रदेशच्या हाथरस जिल्ह्यातील खैर तहसील अलिगडची सीमा बनवते. त्यानंतर ती छत्र तहसीलच्या शाहपूर गावाजवळ मथुरा जिल्ह्यात प्रवेश करते आणि मथुरा जिल्ह्यातील छत्री आणि भट्ट तहसीलची सीमा निश्चित करते. जबेर ते शेरगड पर्यंत दक्षिणेकडे व नंतर पूर्वेकडे वळते. शेरगड हे ब्रज प्रदेशातील यमुनेच्या काठावर वसलेले पहिले उल्लेखनीय ठिकाण आहे. पूर्वेकडे शेरगडपासून काही अंतरावर वाहून नंतर ती दक्षिण दिशेने मथुरा पर्यंत वाहते. मार्गाच्या दोन्ही बाजूंनी प्रसिद्ध वन आणि उद्यान आणि कृष्णा लीला स्थान आहेत. येथे ती भटकळ ते वृंदावन पर्यंत जाते आणि तीन बाजूंनी वृंदावनभोवती फिरते. पुराणांप्रमाणे ज्ञात आहे की, प्राचीन काळी वृंदावनात यमुनेचे बरेच प्रवाह होते, ज्यामुळे ते जवळजवळ द्वीपकल्पासारखे बनले होते. यामध्ये बरीच सुंदर जंगले आणि गवताळ जमीन होती, जिथे भगवान कृष्ण आपल्या सहकारी समवेत गायी चरत असत. सध्याच्या काळात यमुनेचा एकच प्रवाह आहे आणि वृंदावन तिच्या काठावर वसलेले आहे. तेथे अनेक धर्माचार्य आणि भक्त कवींनी मध्य युगात वास्तव्य केले आणि कृष्णोपासना आणि कृष्णभक्तीचा उपदेश केला.
qas: category: SHORT
question: ब्रज प्रदेशाच्या सांस्कृतिक हद्दीतील यमुनेचा पहिला प्रवेश बिंदू कोणत्या जिल्ह्यातील खुर्जा तहसीलमधील जेबेर शहराजवळ आहे?
answers: text: बुलंदशहर
category: NO
question: मोठे सुंदर घाट कुठे आहेत?
category: SHORT
question: रस्त्याच्या दोन्ही बाजूला प्रसिद्ध जंगल आणि बाग आहेत आणि कोणत्या साइट्स आहेत?
answers: text: कृष्णा लीला स्थान
category: SHORT
question: ब्रज प्रदेशातील यमुनेच्या काठावर पहिले उल्लेखनीय ठिकाण कोणते आहे?
answers: text: शेरगड
category: NO
question: मोठे सुंदर घाट कुठे आहेत?
category: SHORT
question: त्यानंतर यमुना नदी छत्रा तहसीलमधील शाहपूर गावाजवळ कोणत्या जिल्ह्यात प्रवेश करते आणि मथुरा जिल्ह्यातील छत्री आणि भट तहसीलची सीमा निश्चित करते?
answers: text: मथुरा
category: SHORT
question: यमुना नदी पूर्वेकडे शेरगडपासून कोठे वाहते?
answers: text: दक्षिण दिशेने मथुरा पर्यंत
context: ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीचा फ्रान्सिस डे याने २२ ऑगस्ट १६३९ रोजी कोरोमंडळ किनाऱ्याची छोटिशी जमीन विकत घेतली. त्या वेळी या प्रांतावर वेकंटपती (वंदावासीचा नायक) यांचे राज्य होते. त्याने व्यापारासाठी ब्रिटिशांना कारखाना आणि वखार बांधण्याची परवानगी दिली. एका वर्षानंतर ब्रिटिशांनी सेंट जॉर्ज किल्ला बांधला. हा किल्ला पुढील काळात वसाहतींच्या शहराचा केंद्रबिंदु झाला. चेन्नई भारताच्या आग्नेय किनाऱ्यावर वसले आहे. या शहराची सरासरी पातळी  ६.७ मीटर (२२ फूट) आहे आणि सर्वांत उंच बिंदूची पातळी  ६० मी (२०० फूट) एवढी आहे. चेन्नईच्या किनाऱ्यावर १२ किमी लांबीची मरीना चौपाटी आहे. चेन्नईच्या मध्यभागातून कुम (किंवा कुवम) नदी आणि दक्षिण भागातून अड्यार नदी वाहाते. कोर्तालयार ही नदी चेन्नईच्या उत्तर भागातून वाहाते व एन्नोर या ठिकाणी समुद्राला मिळते. अड्यार आणि कुम नद्या घरगुती आणि व्यावसायिक कचरा व सांडपाण्यामुळे अतिशय प्रदूषित झाल्या आहेत. राज्य सरकार नियमितपणे अड्यार नदीमधून गाळ काढत असल्याने कुम नदीपेक्षा ही नदी कमी प्रदूषित आहे. अड्यार नदीवरील संरक्षित खाडी अनेक प्राण्यांच्या आणि पक्ष्यांच्या प्रजातींसाठीचे आवास झाले आहे. या दोन नद्या ४ किमी (२.५ मैल) लांबीच्या बकिंगहॅम कालव्याने जोडल्या आहेत. ओट्टेरी नुल्लाह हा पूर्व-पश्चिम वाहणारा प्रवाह चेन्नईच्या उत्तरेतून वाहात बेसिन पुलाजवळ बकिंगहॅम कालव्याला मिळतो. शहराच्या पश्चिम भागात अनेक छोटे-मोठे तलाव आहेत. रेड हिल्स, शोलावरम आणि चेंबारमबक्कम हे तलाव चेन्नईला पिण्याचे पाणी पुरवतात. चेन्नईमधील भूजलाचे साठे दिवसेंदिवस खारे होत आहेत. चेन्नईची माती चिकट, मुरूमी आणि वाळूसारखी आहे. वालुकामय भाग नदीकिनारी आणि समुद्रकिनारी, जसे तिरुवणमियुर, अड्यार, कोट्टिवक्कम, संतोम, जॉर्ज टाऊन, तोंडीरपेट इत्यादी ठिकाणी आढळतात. पावसाचे वाहते पाणी या भागांमध्ये पटकन मातीमध्ये जिरते.
qas: category: SHORT
question: कोणती नदी चेन्नईच्या उत्तर भागातून वाहते आणि एन्नोर येथील समुद्रात वाहते?
answers: text: कोर्तालयार
category: SHORT
question: अड्यार व कुमा या दोन्ही नद्या कोणत्या कालव्याने जोडल्या गेल्या आहेत?
answers: text: बकिंगहॅम
category: SHORT
question: ब्रिटिशांनी कोणता किल्ला बांधला?
answers: text: सेंट जॉर्ज किल्ला
category: SHORT
question: ब्रिटीश ईस्ट इंडिया कंपनीच्या कोणत्या अधिकाऱ्याने २२ ऑगस्ट १९३९ रोजी कोरोमंडल किनाऱ्यावरच्या जमिनीचा एक छोटासा तुकडा खरेदी केला?
answers: text: फ्रान्सिस डे
category: NO
question: शहरात सर्वत्र काय आहे?
category: SHORT
question: कोरोमंडल प्रदेशावर कुणाचे राज्य होते?
answers: text: वेकंटपती
category: NO
question: चेन्नई किती विस्तृत प्रदेशांमध्ये विभागलेले आहे?