देहाय देहाय

ख्स . ख्स . नं	प्रख्ििादीहरु	मुद्दा	आयोगको मागदािी	ख्िशेष अदालिको फै सला र आधार	आयोगबाट सम्माख्नि सिोच्च अदालिमा पुनरािेदन गररएका आधारहरु
1	रार्किार रार्किार शाक्य अल्का शाक्य र ( मिशेष प्रभा शाक्य अदालिको िुद्दा - . - CR नं ०७६ 0 ४०९ र फै सला मिमि / / ) २०८० ०५ २७	गैरकानूनी रुपिा सम्पमत्त आर्जन गरी भ्रष्टािार गरेको।	प्रमििादी रार्किार शाक्यले सािजर्मनक सेिािा प्रिेश गरेको मिमि / / २०४९ ०२ ०२ देमि मिमि २०७६ फागुन िसान्िसम्िको र्ााँि अिमधिा . आर्जन गरेको िैध आय रु , , , - ( १ ६१ ७३ ५६१। अक्षरेख्प एक करोड एकसठ्ठी लाख ख्िहत्तर हजार ) को पााँच सय एकसाठ्ठी मात्र . िुलनािा सोही अिमधिा मनर्ले रु , , , - ( १२ ३९ २४ ०१४। अक्षरेख्प बाह्र करोड उनान्चाख्लस लाख चौख्बस ) लगानी िथा ििज हजार चौध मात्र ( ) व्यय गरेको देमिाँदा मनर्को आय भन्दा बढी लगानी िथा ििज गरेको . , , , - रकि रु १० ७७ ५० ४५३। ( अक्षरेख्प दश करोड सिहत्तर लाख पचास हजार चार सय ख्त्रपन्न ) बराबरको सम्पमत्तको स्रोि मात्र िुलेको नदेमिएबाट उक्त सम्पमत्त गैरकानुनी रुपिा आर्जन गरेको देमिाँदा प्रमििादी रार्किार शाक्यले सामिक , भ्रष्टािार मनिारर् ऐन २०१७ को दफा १५ एिि् प्रिमलि भ्रष्टािार , मनिारर् ऐन २०५९ को दफा २० को ( ) उपदफा १ बिोमर्िको कसूर गरेको . पुमष्ट भएकोले ख्बगो रु , , , - ( १० ७७ ५० ४५३। अक्षरेख्प दश करोड सिहत्तर लाख पचास हजार ) कायि गरी चार सय ख्त्रपन्न मात्र मनर्लाई सामिक भ्रष्टािार मनिारर् , ऐन २०१७ को दफा १५ बिोमर्ि , ( ) दफा ३ दफा १६ग र दफा २९ २ र , प्रिमलि भ्रष्टािार मनिारर् ऐन ( ) २०५९ को दफा २० को उपदफा २ बिोमर्ि सर्ाय हुनका साथै मनर् रार्किार शाक्यले र्ााँि अिमधिा . आर्जन गरेको स्रोि निुलेको रु , , , - ( १० ७७ ५० ४५३। अक्षरेख्प दश करोड सिहत्तर लाख पचास हजार	फै िादी दािी पुग्ने। फै िादी दािी पुग्ने। सलााः ख्िशेष अदालिले फै सला गदाा ख्लएका आधाराः आयिफा ाः ( ) ( ) क प्रख्ििादी राजकमार शाक्य कायारि कायाालयबाट असाधारण बेिलिी ख्बदामा , रहाँदा गोखाा िेलफयर ख्ककम ख्िख्टस गोखाा नेपाल पोखरामा कायारि रही प्राि पाररश्रख्मक लगायिका बचि आयःाः ▪ . , , - यस शीषजकिा र्ााँि अिमधिा आयोगबाट र्म्िा रु २३ १८ ६०६। कायि गररएकोिा प्रमििादी रार्किार शाक्यले उक्त कायाजलयबाट प्राप्त गरेको िलब भत्तािा र्ीिन मनिाजह % ििज ३० कटाएको साथै उक्त कायाजलयबाट अिकाश मलएपमछ प्राप्त हुने उपदान र % प्रोमिडेन्ट फण्डको रकििा पमन ३० र्ीिन मनिाजह ििज कटाउन नमिल्ने भनी मर्मकर मलएको। ▪ , यस सम्बन्धिा िामसक िलब रकििा नै र्ीिन मनिाजह ििज कटाइसके पमछ र्म्िा भएको उपदान र प्रोमिडेन्ट फण्डको रकििा पमन पुनः सो िापि रकि कटाउाँदा दोहोरो पनज र्ाने देमिाँदा कटाउन उमिि नहुने देमिएको। प्रमििादी रार्किार शाक्यको पाररश्रमिक िापिको . , , -; . , , -; रकि रु २२ ५५ ८४०। प्रोमिडेन्ट फण्ड िापिको रकि रु ४ ०५ ८७५। उपदान . , , - DA . िापिको रकि रु १ ०० ५८०। र िथा िेमडकल िापिको रकि रु , , - . ५ ५० ०००। देमिएको। यी रकिहरु िध्ये पाररश्रमिक िापिको रकि रु , , - % . , , - २२ ५५ ८४०। को ३० िटाउाँदा हुन आउने रकि रु १५ ७९ ०८८। र अन्य . , , - शीषजकका सबै रकि र्ोड्दा हुन आउने र्म्िा रु २६ ३५ ५४३। प्रमििादीको आयिा कायि हुने देमिएको। ( ) ख प्रख्ििादी राजकमार शाक्यको आयले खामेका मुद्दख्ि ख्नक्षेप पररपक्क पश्चाि ख्फिाा आयःाः ▪ यस शीषजकिा र्ााँि अिमधिा आयोगबाट प्रमििादीले िुद्दिी मनक्षेप पररपक्ि पश्चाि पटक पटक रकि प्राप्त गरेको देमिए पमन उक्त िुद्दिी मनक्षेप रातदा मनर्को आयले िािेका िुद्दिी . मनक्षेप पररपक्ि पश्चाि मफिाज आयलाई िात्रै मनर्को आयिा र्ोडी र्म्िा रु , , - , ६७ १४ ३४१। कायि गररएको। यस सम्बन्धिा प्रमििादीको सिग्र र्ााँि अिमधलाई िनोिानी ढंगले मिभार्न गरेर कु नै एक अिमधिा मनर्को व्यय भन्दा आय कि देमियो , भन्ने आधार देिाएर सो अिमधिा मनर्ले गरेको आयलाई नर्ोड्नु िनामसब नहुने सम्िामनि सिोच्ि अदालिबाट यस सन्दभजिा धेरै िुद्दाहरुिा व्यातया र मििेिना भई िान्यिा स्थामपि भइसके को छ भन्ने आधारिा प्रमििादीको र्म्िा सेिा अिमध मिमि / / २०४९ ०२ ०१ देमि २०७६ फागुन िसान्िसम्िको सिग्र आय व्ययको महसाब गरेर िादी दािी पुग्न सक्छ िा सक्दैन भन्ने आधारिा मनष्कषजिा पुग्नु पने हुाँदा आरोपपत्रिा िुद्दिी मनक्षेप पररपक्ि भई मनर्ले प्राप्त गरेको सबै रकिलाई आयिा नर्ोडेको मिलेको नदेमिएको। ▪ / / . , , - आय व्ययको प्रिाह मििरर्िा पमहलो पटक मिमि २०६९ ०५ ०२ िा रु २ ०० ०००। / / . , , - िुद्दिी मनक्षेप पररपक्ि भएको। त्यसपमछ २०६९ ०८ ३० िा रु ४ १५ ००२। पररपक्ि , . भएको। यसरी ७० पटक िुद्दिी मनक्षेप पररपक्ि हुाँदा प्रमििादीले प्राप्त गरेको र्म्िा रु , , , - ६ १८ ९४ ९५०। प्रमििादीको आयिा कायि हुने देमिएको। ( ) ( ) : ग घर बहाल आय ख्नख्माि घरमा स्रोि खुलेको भागबाट बढेबढाएको िैध आय ▪ यस शीषजकिा र्ााँि अिमधिा आयोगबाट प्रमििादी रार्किार शाक्यले िर मनिाजर् गदाज	५ / , ५ / , िादी र प्रख्ििादीको अन्यथा ख्जख्कर नभएका िथा मुख ख्मलेका आय व्ययिफका शीषाकहरु बाहेक सम्माख्नि ख्िशेष अदालिबाट देहाय बमोख्जम आय शीषाकहरुमा आयोगले मूल्याङकन गरी कायम गरेको रकमलाई मान्यिा नख्दई अन्यथा : िथा फरक अंक कायम गरी भएको फै सला देहाय बमोख्जमका कानुनी आधार र प्रमाणहरुबाट सो हदसम्म त्रख्टपूणा रहेको ( ) क आयिफा ाः ( ) प्रख्ििादी राजकमार शाक्यको आयले खामेका मुद्दख्ि ख्नक्षेप पररपक्क पश्चाि ख्फिाा आयाः अ ▪ प्रस्िु ि िुद्दािा प्रमििादी रार्किार शाक्यको सम्पमत्तको र्ााँि अिमध आय र व्ययको आधारिा आय व्ययको प्रिाह मििरर् (Cash Flow Chart) ियार गने क्रििा मनर् प्रमििादीको आय भएको रकि भन्दा व्यय भएको रकि बढी भएकोिा र मनर्ले उक्त रकिको स्रोि सिेि पुमष्ट गनज नसके कोिा सोही मबन्दसम्ि एक र्ााँि अिमध कायि गरी आय व्ययको प्रिाह मििरर् 1 (Cash Flow Chart) मिमभन्न १० िण्डिा िगीकरर् गरी १० िटा र्ााँि अिमध कायि गररएको र उक्त र्ााँि अिमधको , अन्य कु नै िापदण्ड नरहेको। यसरी आय भएको रकि भन्दा व्यय भएको रकि बढी भएको र त्यस्िो बढी हुन गएको रकिको स्रोि पुमष्ट हुन नसके को अिस्थािा र्ााँि अिमध कायि हुने गरेको। प्रस्िु ि िुद्दािा आरोपपत्रको पृष्ठ ११ देमि पृष्ठ ६२ सम्ि १० िटा , / िण्डिा िगीकरर् गरी १० िटा र्ााँि अिमध कायि गरी प्रमििादी रार्किार शाक्यको िैद्य आय िथा आर्जन व्यय ििज िथा लगानी र िैद्य आय बिि सम्बन्धिा मिश्लेषर् र िूल्याङ् कन गरी मनर् प्रमििादीको सम्पमत्तको िैधिा परीक्षर् िथा अनुसन्धान गरी (Cash आय र व्ययको िुलनात्िक मििरर् समहि स्पष्ट र मकटानी िागदािी मलई मनर् प्रमििादीको आय व्ययको प्रिाह मििरर् Flow Chart) उल्लेि भएको आरोपपत्र पेश भएको। प्रस्िु ि िुद्दािा प्रमििादी रार्किार शाक्यको आय व्ययको िूल्याङ् कन गने क्रििा प्रमििादी रार्किार शाक्यले मनर् िथा मनर्को एकासगोलको पररिारको नाििा मिमभन्न बैंक िथा मित्तीय संस्थाहरुिा / / िुद्दिी िािािा रकि रातदा आधारभूि सम्पमत्तको स्रोि पुमष्ट भए नभएको र िैद्य बिि िौज्दाि आयले िािे निािेको मिषय सोही बिि हेररने िथा िूल्याङ् कन गररने मिषय भएको। अमिल्लो अिमधिा आर्जन गरेको गैरकानुनी सम्पमत्तलाई पमछल्लो अिमधिा आमर्जि िैद्य सम्पमत्तले पररपूरर् गनज समकने िकज आफै िा िामकक र कानुन संगि हुने नदेमिएको। सम्िामनि मिशेष अदालिबाट मलइएको आधार बिोमर्ि यो मिषयिा प्रमििादीको आय र व्ययको सिग्रिािा हेने हो भने िुद्दिी िािािा रकि रािेको बििको / / आधारभूि सम्पमत्तको स्रोि पुमष्ट भए नभएको र िैद्य बिि िौज्दाि आयले िािे निािेको मिषयले परीक्षर्को क्रििा स्थान नै White Collar नपाउने हुाँदा यो मिषयको औमित्य नै सिाप्त भई गैरकानुनी रुपिा बढेबढाएको सम्पमत्तले िैद्यिा पाउने र Crime , को रुपिा पररभामषि गैरकानुनी सम्पमत्त आर्जन गरी भ्रष्टािार गरेको िुद्दा भ्रष्टािार मनिारर् ऐन २०५९ को िकसद मिपरीि हुन र्ाने देमिएको। ▪ ' , गैरकानूनी आर्जन गरेको भनी पने भ्रष्टाचारका मुद्दाहरूमा र्ााँच अवधिमा यसै सन्दभजिा सम्िामनि सिोच्ि अदालिबाट प्रधिवादीले आर्जन गरेको सम्पधि र गरेका खचजहरूको सो अवधिमा धनर्लाई कानूनी रूपमा प्राप्त भएका आयहरूबाट स्रोि पुधष्ट गनज सक्नुपने। आिारभूि सम्पधिको स्रोि पुधष्ट गनज नसके को अवस्थामा त्यसबाट बढेबढाएको सम्पधि समेि स्विः गैरकानूनी हुने भई दफा ४७ बमोधर्म र्फि हुने धस्थधि रहन्छ। त्यसैले बढेबढाएको सम्पधिको स्रोि खोज्न वा त्यस्िो सम्पधिबाट आिारभूि सम्पधिको स्रोि पुधष्ट हुने गरी अथज गनज धमल्दैन। बढेबढाएको सम्पधिलाई आयको मान्यिा धदाँदा पररणामिः त्यसले आिारभूि 2 , ' सम्पधिक स्रोि पुधष्ट हुनर्ाने अवस्था धसर्जना हुन आउाँछ र्ु न कानूनसम्मि हुन नसक्ने। भन्ने मसद्धान्ि प्रमिपादन भएको। , त्यसैगरी सम्िामनि सिोच्ि अदालिबाट कु नै पमन व्यमक्तको नाििा रहेको सम्पमत्तबाट बढेबढाएको सम्पमत्त पमन सोही व्यमक्तको 3 , , आम्दानीको स्रोि बन्न सक्ने नै हुन्छ िर आधारभूि सम्पमत्तको स्रोि पुमष्ट गनै पने हुन्छ भनी मसद्धान्ि प्रमिपादन भएको। त्यस्िै सम्िामनि सिोच्ि अदालिबाट र्ााँि अिमधिा िररद गररएको र्ग्गा मबक्रीबाट प्राप्त रकिलाई आयको रुपिा िान्यिा मदइन्छ भने उक्त र्ग्गा िररदको स्रोि पमन पुमष्ट गनुज पछज िथा आधारभूि सम्पमत्तको स्रोि पुमष्ट भएिा उक्त सम्पमत्तबाट बढेबढाएको सम्पमत्त पमन स्ििः िैध आर्जन हुने र आधारभूि सम्पमत्तको स्रोि पुमष्ट गनज नसके िा त्यस्िो सम्पमत्तबाट बढेबढाएको सम्पमत्त पमन स्ििः अिैध 4 , हुने भनी मसद्धान्ि प्रमिपादन भएको। यसरी िररद िा लगानी गररएको सम्पमत्तबाट आर्जन गरेको िथा बढेबढाएको आय दािी गने व्यमक्तले िूलधन अथाजि िररद िा लगानी गररएको सम्पमत्तिा भए गरेको शुरु लगानीको स्रोि पुमष्ट गनुजपने देमिएको। ▪ प्रस्िु ि िुद्दािा प्रमििादी रार्किार शाक्यले मनर् िथा मनर्को एकासगोलको पररिारको नाििा मिमभन्न बैंक िथा मित्तीय संस्थाहरुिा िुद्दिी िािािा रकि रातदा मनर्को िैध आयले िािेको नपाइएकोले आंमशक िथा पूर्ज रुपिा स्रोि िुलेको अथाजि