Atriði hér fyrir neðan eru sótt víða að, flest þeirra koma þó úr bandarískum heimildum, ýmist úr bókum eða fyrirlestrum. Önnur eru sótt í reynslusjóð minn.

- 16. Meira en 60% (m.v. 18%) hafa verið rekin úr skóla.
- 17. Meira en 30% (m.v. meira en 10%) flosna uppúr skóla.
- 18. Þegar vinna á flóknari störf koma fram erfiðleikar með athygli, sjálfstjórn, vinnuaga, verklausnir og skipulag.
- 19. Depurð . Reikna má með að þunglyndi (major depression) eða depurð (dysthymia) hrjái 35% einhvern tíma á lífsleiðinni. (Leiði er líklega mun algengari). 'Some adults with ADHD have become so demoralized over their past failures, and from being misunderstood and mistreated by others, that they require concurrent treatment for a mood disorder.' (K.R. Murphy).
- 20. Kvíði / flótti .
- 21. Lágt sjálfsmat .
- 22. Brestir í áræðni (sem er ýmist of eða van).
- 23. Félagsfærni lág. Ofvirkir eiga erfitt með að setja sig í spor annarra, eru óþolinmóðir og nenna ekki að hlusta á aðra, eiga erfitt með að bíða eftir að röðin komi að þeim, og grípa fram í fyrir viðmælendum sínum (hvatvísi). Þeir eru taktlausir í samskiptum vegna þess að félagslegar vísbendingar fara forgörðum.
- 24. Skapvonska (mood swings). Það getur verið erfitt að tjónka við viðkomandi.
- 25. Skipulagsleysi, gleymni og skortur á sjálfsaga.
- 26. Við mikið áreiti getur hugsun orðið óskýr. Stundum óraunveruleikaskynjun.
- 27. 27. Verkefnum ekki lokið, frestað eða þeim gleymt. Vont tímaskyn .
- 28. Áhugi ofvirkra dvínar fljótt. Því skipta þeir oft um áhugasvið.
- 29. 19% (m.v. 8%) eru passive-aggressive.
- 30. 10-20% hafa s ubstance abuse disorder. Þriðjungur þeirra sem leita sér aðstoðar hefur eða hefur átt í vandræðum með áfengi eða lyf. Þetta er oft s.k. self-medication.
- 31. 4-14% af þeim sem leita á deildir hafa mælst með obsessive-compulsive disorder. Það er sama tala og hjá viðmiðunarhópi. Hjá ofvirkum almennt er þessi tala áreiðanlega langtum hærri.
- 32. 5% (m.v. 0%) eru narcissistic.
- 33. 11% (m.v. 0%) eru histrionic.
- 34. Jafnmargir hafa geðsjúkdóma (psychotic disorder) og í viðmiðunarhópi (þrátt fyrir ofantalið). Hluti sækir þó þjónustu til geðdeilda.
- 35. 79% eru taugaveiklaðir. Að mínu mati gæti orðið erfitt að skilja á milli taugaveiklunar og ADHD.
- 36. 24-43% (af þeim sem leita sér aðstoðar) hafa generalized anxiety disorder, en 52% eru overanxious (Barkley, 3). Barkley reynir að draga úr beinu sambandi milli ADHD og kvíða, en tekst það ekki á sannfærandi hátt. Hann segir t.d. að reikna megi með því að þeir sem sækja sér hjálp (á deild fyrir ADHD) hafi, samkvæmt reynslu af öðrum sjúklingum, fjölgreiningu.
- 37. 24-35% fullorðinna einstaklinga með ADHD sem innritast á deildir (fyrir ADHD sjúklinga) hafa oppositional defiant disorder (ODD). Það er mun meira en hjá geðsjúklingum án ADHD eða viðmiðunarhópi utan úr bæ. Varðandi conduct disorder (CD) eru sambærilegar tölur 17-25%.
- 38. 18-28% --tölur mjög á reiki-- (m.v. 4%) hafa andfélagslega hegðun (antisocial personality disorder). Margir lenda í því að stela, brjótast inn, hegða sér ósæmilega, slást, bera vopn, ógna með vopnum, nota vopn, kveikja í, og hlaupast að heiman. 22-52% eru handtekin samanborið við 3-20%. Margir úr þessum hópi sýndu hegðunarröskun (conduct disorder) og/eða mótþróa(þrjósku)röskun (oppositional defiant disorder) sem börn og unglingar, en

ADHD HJÁ FULLORÐNUM

© Már Viðar Másson 1999-2016

3/12