### Мәктәптә Мәктәптә туған әҙәбиәтте уҡытыуҙың бурыстары, уны уҡытыуға заманса талаптар

Илебеҙ алдына ҡуйылған социаль - иҡтисади тормошто үҙгәртеп ҡороу, йәмғиәтте демократлаштырыу һәм гуманлаштырыу бурыстары - ижтимағи аң үҫешенеңюғары этабын билдәләне. Йәмғиәтебеҙ алдында торған шәхес азатлығы, кеше хоҡуғы,законлыҡты, ғәҙеллекте яҡлау, кеше яҙмышына, уның рухи донъяһына иғтибар йәш быуынды тәрбиәләүҙә милли тел, милли әҙәбиәттәрҙең, тарих, мәҙәниәт кеүек гуманитар фәндәрҙең әһәмиәте айырыуса ҙур булыуын күрһәтә, уның алдына яңы талаптар ҡуя. Мәктәптә туған әҙәбиәтте уҡытыуҙың илебеҙ алдында торған мөһим бурыстарҙан һәм әҙәбиәттең донъяны танып белеү, йәш быуынды тәрбиәләүҙәге үҙенсәлекле урынынан сығып билдәләнә.Уҡыусыларҙы нәфис әҙәбиәт гәүһәрҙәре менән таныштырыу нигеҙендә уларҙы замандың рухи тормошона яҡынайтыу, әҙәбиәт, сәнғәткә ылыҡтырыу юлы менән дөйөм мәҙәни кимәлен күтәреү бурысы хәл ителә. Әҙәби әҫәрҙәрҙе уҡып өйрәнеү нигеҙендә уҡыусыларға эмоциональ - эстетик йоғонто яһау, әҙәбиәт тарихы, теорияһынан белем биреү аша эстетик зауыҡ, нәфис әҙәбиәткә мөхәббәт тәрбиәләүҙә, донъяға фәнни ҡараш формалаштырыу, фекерләү һәләтлеген, телмәр үҫтереү бурыстары тормошҡа ашырыла. Туған әҙәбиәтте өйрәнеүҙә быға тиклем йәшәп килгән вульгар социология юл ҡуйыу дәрестәр үткәреүҙә шулай уҡ бер төрлө схематизмға, әҫәрҙәрҙең һүҙ сәнғәте булыу үҙенсәлеген һанға һуҡмауға илтте. Әҙәбиәтте заманса уҡыу - уны сәнғәттең бер төрө булыу үҙенсәлегенә тәрәнерәк итеп инеү, шул үҙенсәлектәргә ярашлы итеп уҡытыуҙы күҙ уңында тота.

### Программаның йөкмәткеһе һәм төҙөлөшө.

Туған әҙәбитте уҡытыу алдына ҡуйылған яңы талаптарға нигеҙләнеү уҡытыуҙың йөкмәикеһен шулталаптарға ярашлы итеп үҙгәртеүҙән: яңы программалар һәм дәреслектәр төҙөүҙән башлана.Программалар мәктәптәр үҫешенең һәр яңы этабында әҙәбиәт уҡытыу алдына ҡуйылған үҙгәртеүҙәргә, яңы талаптарға беренсе булып яуап бирә, яңы мәктәптәрҙе материал менән тәьмин итә. Программаға индерелгән яңы исемдәр, яңы әҫәрҙәр халыҡ тормошоноң үткәнеһәм бөгөнгөһө хаҡында тарихи дөрөҫлөктө аяҡҡа баҫтырыу маҡсатын ҡуя. Урта мәктәптәр өсөн төҙөлгән программаларҙы уҡыусыларҙың йәш үҙенсәлектәрен, белем кимәлендәрен иҫәпкә алыу нигеҙендә өс этапҡа бүлеп ҡарарға мөмкин. Мәктәптәр алдына ҡуйылған яңы талаптар нигеҙендә программаларҙа яҙыу һәм һөйләү телмәрен үҫтәрәүгә иғтибар көсәйтелгән, унда телмәр үҫтәрәү буйынса махсус бүлек, һәр синыфта үткәрелә торған эштәр һәм биремдәр күрһәтелгән. Һөйләү һәм яҙма телмәр үҫтереү буйынса һорауҙарға ҡыҫҡаса һәм тулы яуап бирә белеү, үҙ фекереңде логик яҡтан эҙмә - эҙлекле, дөрөҫ асыҡ итеп һөйләй һәм яҙа белеү,һүҙлек менән эшләү, әҫәрҙең йөкмәткеһенә һәм яҙма эштәргә план төҙөү, әҙәби изложение, инша яҙыу һәм башҡа төрлө ижади эштәр башҡарыу күҙҙә тотола. Һөйләү телен һәм тасуири уҡыу культураһын үҫтереү маҡсатында бирелгән эш төрҙәрен уҡытыусы әҙәби текстарҙың идея - тематик, жанр, композиция һәм тел үҙенсәлектәренә нигеҙләнеп, әҫәрҙе өйрәнеү өсөн билдәләнгән дәрес сәғәттәре эсендә үткәрә. Программала телмәр үҫтереү буйынса төп эштәр менән бергә ярҙамсы эштәр ҙә күрһәтелгән. Телмәр үҫтереү күнекмәләре тел дәрестәрендә лә, әҙәбиәт дәрестәрендә лә алып барыла. Әҙәбиәт дәрестәрендә уҡыусыларҙың һөйләү һәм яҙыу телмәрен үҫтереүгә бәйләп, әҙәби текстарҙы тасуири һөйләү күнегеүҙәре үткәрелә, был күнегеүҙәр өсөн махсус ваҡыт бүленә.

### Уҡыу фәненә дөйөм характеристика.