hivyo ukamwua mwenye haki pamoja na mwovu;mhukumu wa ulimwengu wote asitende haki?" (Mwanzo 18:25). Kwa mara nyingine tena kupitia ndoto (mstari 19). Mungu alimfunulia Danieli ile ndoto ya mfalme na tafsiri yake. Mara moja Danieli aliitikia kwa njia ya kushukuru na kwa kumsifu Mungu, siyo kwa sababu uhai wake usingekuwa katika hatari, bali kulitukuza jina la ajabu la BWANA, kwa kuwa ni mwenye hekima na mwenye nguvu katika kutawala hatima ya falme za Wanadamu. Danieli alijisikia katika vilindi virefu vya shukrani kwa kujulishwa siri ya Mungu. Mungu alijifunua yeye mwenyewe kama alivyowahi kutenda kwa mababa siku za kale. Danieli akamwita, "Mungu wa baba zangu" na kumshukuru yeye. Na sisi vilevile tuwe wenye kuthamini maandiko na nguvu ya maombi katika maisha yetu.

## DANIELI MBELE YA MFALME - Danieli 2:24-31

Kwa haraka Danieli aliletwa mbele ya mfalme, lakini kabla ya kuieleza ndoto ile na maana yake, Danieli alikuwa mwangalifu kwa kumfahamisha Nebukadreza kuhusu ukweli kuwa "yuko Mungu mbinguni afunuaye siri" na kwamba alikuwa ni Mungu huyu aliyemjulisha yey ndoto hiyo na maana yake (mstari 28). Ndipo sasa Danieli kwa uhakika akaeleza ndoto hiyo jinsi alivyokuwa tofauti ukilinganisha na washauri wa mfalme ambao walikuwa wamekosa ufahamu.

NDOTO YENYEWE YENYEWE - Danieli 2:21-35 Danieli aliielezea jinsi sanamu yenyewe ilivyokuwa ikionekana kuwa ilikuwa kubwa sana na yenye mwangaza mwingi sana ikiwa na umbo la kutisha. Ilikuwa umeundwa kwa madini ya aina mbalimbali - kichwa kilikuwa cha dhahabu, kifua na mikono ilikuwa fedha, tumbo na mapaja ilikuwa shaba, miguu ilikuwa chuma na nyayo zake ilikuwa nusu chuma na nusu udongo. Na jiwe lililochongwa, "bila kazi ya mikono" maana yake bila ya kazi ya mikono ya mwanadamu, likaipiga sanamu miguu yake ikasababisha sanamuianguke. Madini yakavunjika na kuwa vumbi na jiwe lile ambalo liliipiga sanamu likaongezeka kuwa mlima mkubwa likaijaza dunia yote.

## TAFSIRI YA NDOTO - Danieli 2:36-45

- 1. KICHWA CHA DHAHABU - DOLA YA BABELI.

Ingawa Nebukadreza kwa upuuzi alifikiri kuwa kwa uwezo wake mwenyewe ndiye aliyehusika na nguvu yake, Danieli alimfunulia kwamba "Mungu wa mbinguni amekupa ufalme, na uwezo, na nguvu, na utukufu" (mstari 37, 41). Mungu alikuwa amempatia Nebukadreza, ufalme juu ya mataifa yote (mstari 38; Yeremia 27: 4-5) na kwa kuwa aliwakilisha ule mji wa dhahabu (Isaya 13:19, 14:4) ilikuwa ni sahihi yeye kutajwa kuwa ndiye "kile kichwa cha dhahabu" .

- 2. KIFUA NA MIKONO YA FEDHA - DOLA YA UAJEMI.

Ufalme wa Babeli ulitekwa na Dario, pamoja na Koreshi, Mwajemi, katika mwaka 539 (K.K), Majeshi ya Dario yalielekeza maji ya mto frati sehemu nyingine na majeshi ya Dario yakaingia kwa kupitia ukingo wa mto na Babeli ikatekwa (sura 5, Isaya 45:1-3). Kwa hiyo dola ya Babeli ikaangushwa na "kifua na mikono ya fedha" ukasimama badala yake ufalme duni zaidi wa Wamedi na Waajemi. Utawala wake ulikuwa dhaifu zaidi ukilinganisha na ufalme wa Babeli lakini ulidumu yapata kama miaka 200. Hii ilikuwa kwa sababu ya baraka ya Isreali na mwasisi wake, Koreshi (Ezra 1:1-4; 2 Mambo ya Nyakati 36: 22-23).

- 3. TUMBO NA MAPAJA YA SHABA - DOLA YA WAYUNANI

Ufalme wa Wamedsi na Waajemi kwa zamu yake ulifuatiwa na "ufalme mwingine wa shaba, ambao uliitawala dunia yote" (mstari 39). "Tumbo na mapaja" yanajibu kuwa ni