pinaka-huli at lubhang nakapupuspos na paghahayag ng pagmamahal at sa walang hanggang kapangyarihan ng Makapangyarihan sa Lahat?
Contrast with Religions of the Past	Kaibahan sa mga Relihiyon ng Nakaraan
We may vainly search in the records of the earliest beginnings of any of the recognized religions of the past for episodes as thrilling in their details, or as far-reaching in their consequences, as those that illumine the pages of the history of this Faith. The almost incredible circumstances attending the martyrdom of that youthful Prince of Glory; the forces of barbaric repression which this tragedy subsequently released; the manifestations of unsurpassed heroism to which it gave rise; the exhortations and warnings which have streamed from the pen of the Divine Prisoner in His Epistles to the potentates of the Church and the monarchs and rulers of the world; the undaunted loyalty with which our brethren are battling in Muslim countries with the forces of religious orthodoxy - these may be reckoned as the most outstanding features of what the world will come to recognize as the greatest drama in the world's spiritual history.	14. Maaaring mawalan ng saysay na magsaliksik tayo sa mga kasaysayan ng pinaka- maagang pagsisimula ng alinman sa kinikilalang mga relihiyon ng nakaraan para sa mga pangyayari na kasing nakapupukaw sa kanilang mga detalye, o kasing lawak ng kanilang mga kinalabasan, ng katulad noong nagbigay-liwanag sa mga pahina ng kasaysayan ng Pananampalatayang ito. Ang halos hindi kapani-paniwalang mga naganap na sumaksi sa pagmamartir ng kabataang Prinsipe ng * Kaluwalhatian na iyon; ang mga lakas ng malupit at marahas na pagsugpo na pinakawalan pagkatapos ng trahedyang ito; ang mga pagpapakita ng hindi madadaig na kabayanihan na nilikha nito; ang tagubilin at mga babala na dumaloy mula sa panulat ng Banal na Bilanggo sa Kanyang mga Epistola sa mga pinuno ng Simbahan at mga hari at mga pinuno ng daigdig; ang walang takot na katapatan sa pakikipaglaban ng ating mga kapatid sa mga bansang Muslim na may mga lakas ng konserbatibong relihiyon - ang mga ito ay maaaring ipalagay bilang ang pinaka-namumukod na mga katangian na makikilala ng daigdig bilang ang pinaka-dakilang dula sa espirituwal na kasaysayan ng daigdig.
I need not recall, in this connection, the unfortunate episodes that have, admittedly, and to a very great extent, marred the early history of both Judaism and Islám. Nor is it necessary to stress the damaging effect of the excesses, the rivalries and divisions, the fanatical outbursts and acts of ingratitude that are associated with the early development of the people of Israel and with the militant career of the ruthless pioneers of the Faith of Muḥammad.	15. Hindi ko na kailangang gunitain pa, kaugnay nito, ang malungkot na mga pangyayari, na tinatanggap, at sa napakalaking bahagi, ay nakapinsala sa maagang kasaysayan ng kapwa pananampalataya ng Hudyo at Islám. Ni hindi kailangang bigyang-diin ang nakapipinsalang epekto ng mga kalabisan, ng mga tunggalian at mga pagkakawatak-watak, ang mga silakbo ng panatisismo at mga kilos ng kawalan ng utang na loob na nauugnay sa maagang pag-unlad ng mga tao ng Israel at sa mapandigmang gawain ng walang habag na mga tagapagbunsod ng Pananampalataya ni Muhammad.
It would be sufficient for my purpose to call attention to the great number of those who, in the first two centuries of the Christian era, 'purchased an ignominious life by betraying the holy Scriptures into the hands of the infidels,' the scandalous	16. Magiging sapat para sa aking layunin na bigyan ng pansin ang malaking bilang noong, sa unang dalawang siglo ng panahon ng Kristianismo, ay 'binili ang isang kahiya -hiyang pamumuhay sa pamamagitan ng pagkakanulo sa banal na mga

59