опсег на јавниот сектор. Сепак, сè уште постојат неисплатените заостанати долгови од задоцнето плаќање на поврат на ДДВ и обврските за договорите за јавни набавки. Постои недостаток на транспарентност околу целиот обем на јавниот долг. Правната рамка за доделување на договори за јавни набавки е релативно напредната, но ја користи најниската цена како главен критериум за избор, наспроти најдобра вредност за парите, што може да има негативно влијание врз квалитетот на јавното трошење. Постапката за доделување на договори треба да се направи потранспарентна. Спроведувањето на јавната внатрешна финансиска контрола сè уште е во рана фаза. Државниот завод за ревизија ги врши сите видови ревизии, а ревизијата на успешност постепено се развива. Неговите ресурси не се доволни за целосно покривање на својот мандат.

Севкупно , јавната администрација останува фрагментирана и е предмет на политичко влијание и покрај напредокот во законодавството. Потребни се дополнителни напори за да се обезбеди применување на начелата на транспарентност и отчетност, заслуги и правична застапеност. Воспоставени се основната структура и процеси на систем на јавно финансиско управување, но фискалната транспарентност треба да се подобри. Исто така, постојат слабости во спроведувањето на системите за јавно финансиско управување и потребен е посеопфатен пристап кон реформа.

#### Народен правобранител

Канцеларијата на Народниот правобранител е основана во 1997 година и има изградено значајна пракса на следење и известување. Таа е овластена со Уставот и Законот за Народниот правобранител да ги штити правата на граѓаните. Во 2013 година, Канцеларијата прими 3.780 претставки (намалување за 27,5% во споредба со 2012 година). Прекршувања биле потврдени во 1.174 случаи, од кои најголем дел се однесуваа на судството, правата на потрошувачите и имотните права. Зголемен број на прекршувања, меѓу другите беа потврдени во областа на антидискриминацијата и затворите. Како и во претходните години, нивото на прифаќање и следење на препораките на Народниот правобранител од страна на државните органи остана високо, на околу 80%. Поголеми напори сè уште се потребни од Министерството за здравство и Министерството за финансии, како и од органите на локалната самоуправа, за постапување по оние препораките по кои не е постапено. Канцеларијата продолжи активно да ја извршува својата улога како Национален превентивен механизам согласно Факултативниот протокол кон Конвенцијата против тортура. Законот за Народниот правобранител треба да биде изменет со цел да се обезбеди целосна усогласеност со Париските принципи кои се однесуваат на институционалните тела за човекови права, особено за проширување на мандатот на Канцеларијата во однос на промоција на човековите права и да се обезбеди нејзината финансиска независност. Законски предлог беше доставен до Владата; сепак по истиот не е постапено.

#### Граѓанско општество

Зајакнато граѓанско општество е клучна компонента на секој демократски систем и треба да биде признаено и да се третира како такво од страна на Владата. Направени се формални подобрувања во однос на законодавството и механизмите за консултација, но граѓанските организации продолжуваат да изразуваат загриженост во врска со тешката клима во која функционираат и ограничената владина посветеност на дијалог.

Секретаријатот за европски прашања презеде чекори за подобрување на консултацијата и координацијата со граѓанските организации. Втората Стратегија и Акциски план на Владата за соработка со граѓанското општество беа несоодветно спроведени, поради недостаток на политичка посветеност, административен капацитет и ресурси. Сè уште не се започнати подготовките за воспоставување на Советодавно тело за соработка со граѓанското општество, една од главните обврски во Стратегијата на Владата и Акцискиот план за отворена влада. Кодексот на добри практики за учество на граѓанските организации во процесите на креирање на политики се применува недоследно, што резултираше со тоа процесот на консултации во голема мера да продолжи да биде формалност.

Сè уште не е целосно регулирано доделувањето на државни средства на граѓанските организации, оставајќи го секторот во голема мера зависен од донации. Соодветните закони во врска со финансирањето и даночните стимулации за граѓанскиот сектор остануваат сложени и недоследни. Новиот Закон за перење пари и финансирање на тероризам веќе не наметнува обврска за граѓанските организациида подготвуваат годишни програми, ниту предвидува парични казни непропорционални со нивните годишни буџети. Граѓанското општество во руралните области останува недоволно развиено.

10