ниво и ја потпиша Регионалната стратегија за иновации на Западен Балкан, донесена во октомври 2013 година.

#### Заклучок

Постигнат е добар напредок во областа на наука и истражување. Неопходната административна структура за учество во Хоризонт 2020 е воспоставена, но треба да го зајакне капацитетот. Потребни се понатамошни напори за дејства поврзани со Европската истражувачка област, а особено нивото на инвестиции во истражувањето треба да се зголеми. Севкупно, подготовките во областа на наука и истражување се во тек.

### 4.26. Поглавје 26: Образование и култура

Во поглед на Европските стандарди за образование, обука и млади , беше ревидирано спроведувањето на законодавството за основно и средно образование. Пристапот до услугите кои се однесуваат на раниот детски развој e значително подобрен како резултат на подобрувањето на институциите и инфраструктурата. Сепак, напредокот во однос на учеството остана скромен, далеку под нивото на ЕУ. Големи разлики во раниот детски развој и предучилишното образование сè уште постојат помеѓу различни етнички групи и помеѓу урбаните и руралните области. Стапката на предвремено напуштање на училиштето постепено опаѓа и стапката на завршување на високото образование е во пораст. Процесот на децентрализација во образованието напредува. Спроведувањето на Стратегијата 2013 - 2020 година за стручно образование и обука напредуваше бавно, но со зголемена динамичност. Преземени се чекори за воспоставување на институционална поставеност за Националната рамка на квалификации за доживотно учење. Процесот на упатување на Европската рамка на квалификации започна во мај 2014 година. Отпочнувањето на нови програми за стручно образование и обука врз основа на ажурираните информации за пазарот на трудот продолжува и во 2014 година, привлекувајќи стотици студенти. ѝ Земјата потпиша спогодба со ЕУ овозможувајќи на земјата целосно да учествува во новата Еразмус+ програма. Со програмата 'Млади во акција' се вклучија зголемен број млади луѓе од земјата во меѓународните активности. Во јули 2014 година беше потпишано учеството во новата програма за култура 'Креативна Европа'(2014 -2020 година). Вклучувањето на земјата во процесот Љубљана продолжи да се фокусира на реставрација и ревитализација на своето културно наследство. Беше потпишана спогодба за културна соработка со Косово. Треба да се зајакнат административните капацитети на одговорните институции за да се обезбеди ефикасно спроведување на донесените стратегии и законодавство, вклучувајќи и следење на политиката. Потребно е подобро планирање на трошоците кое ги зема предвид стратешките приоритети и потреби за учество во механизмите за координација на ЕУ.

#### Заклучок

Одреден напредок е постигнат во областа на образование, обука, млади и култура. Пристапот до предучилишно образование е подобрен. Стручниот центар за образование и обука и центрите за образование за возрасни имаа корист од зајакнатите човечки ресурси. Потребна е постојана посветеност за да се обезбеди спроведување на донесените политики. Подготовките во областа на образованието и културата се во умерено напредната фаза.

### 4.27. Поглавје 27: Животна средина и климатски промени

Во однос на животната средина, во областа на хоризонталното законодавство , Законот за национална инфраструктура на просторни податоци овозможува понатамошно усогласување со Директивата за инфраструктура на просторни информации во Европската заедница. Исто така, беше донесен Законот за ратификација на протоколот за стратешка оценка на животната средина. Јавната консултација и координација со граѓанското општество остануваат недоволни. Пристапот до информациите за животната средина сè уште треба да се подобрува. Постигнат е само ограничен напредок во спроведувањето на националниот план за заштита на квалитетот на воздухот . Во текот на одржлив период минатата зима, беа евидентирани нивоа на загадување на воздухот (PM ) 10 значително над границите на ЕУ. Недостатокот на доволно финансиски ресурси и понатаму е пречка за нормално функционирање и одржување на Државната мрежа за мониторинг на квалитетот на воздухот. Усогласувањето со acquis - то продолжи со донесувањето на Законот за контрола на емисии од испарливи органски соединенија и со законодавството за спроведување поврзано со оценување на квалитетот на воздухот и праговите на емисиите за загадувачите. Земјата стана полноправна членка на Гетеборшкиот протокол.

Започна спроведувањето на интегрираниот систем за управување со отпад . Беа формирани регионални тела за

50