2013 година исесклониконнецелосна реализација, сосамочетирипетини одбуџетираните суми кои се реализирани. Среднорочната стратегија на Владата за 2014 - 2016 година предвидува постепено опаѓачки општ владин дефицит, кој се очекува да изнесува 2,6 % во 2016 година. Сепак, наведената цел на Владата за тековна консолидација заснована на расход не е поддржана со политички мерки. Пензиите и земјоделските субвенции пораснаа во пролетта 2014 година, а предвидени се и зголемувања на платите во јавната администрација. Недостатоците во управувањето со јавните финансии доведоа до пазарно опаѓање во фискалната транспарентност и фискалната дисциплина во последните години. За да се решат овие недостатоци, корисниците на владиниот буџет треба, од јануари 2014 година, да ги забележуваат повеќегодишните обврски и да ги почитуваат повеќегодишните горни граници за расход. Во јули Владата предложи воведување на горни граници утврдени со Уставот за централниот владин дефицит и за јавниот долг, но не обезбеди соодветни детали за спроведување кои ќе осигураат добра примена на овие одредби заснована на закони. Измената на Законот за финансиска дисциплина, за справување со задоцнети плаќања, го прошири опсегот на законот врз јавниот сектор, што би можело да ги олесни проблемите со долговите од владините плаќања кон приватниот сектор. Сепак, законот содржи голем број на изземања и одложено влегување во сила за владините субјекти, со што ја попречува неговата ефективност. Севкупно, фискалната дисциплина треба да се подобри и има значителен опсег за подобрување на фискалната транспарентност. Плановите на Владата за фискална консолидација треба да се поддржат од конкретни мерки.

Соодносот на општиот владин долг, кој е сè уште релативно умерен, постојано расте од 2008 година, главно на сметка на зголемувањето на првичните буџетски дефицити. Централниот владин долг изнесуваше 40,8 % од БДП на крајот од јули 2014 година - пред лансирањето на еврообврзницата - во споредба со 34,1 %на крајот од 2012 година и 20,6 %накрајот од2008 година. Долгот акумулиран одстранана јавните претпријатија исроднитепотенцијалнивладиниобврски како резултат на должнички гаранции - кој се проценува на околу 8 %од БДП - особено загрижува бидејќи Владата префрли голем делоднејзинототрошењезаизградбанапатиштаконновојавнопретпријатиевонбуџетот.

## Слика 3 Фискални развојни процеси

Затоа, вкупниот јавен долг изнесува близу 50 % од БДП и најверојатно ќе се зголеми дополнително на краток до среден рок, со оглед на значителните финансиски потреби во врска со планираните инвестициски проекти. Севкупно, постојанотозголемувањенанивоатана

### владиниот и јавниот долг предизвикува загриженост за неговата долгорочна одржливост. Владата треба да преземе чекори за стабилизирање на нивоата на долгот.

#### Меѓусебно дејство на пазарните сили

Економската важност на јавниот сектор и понатаму е непроменета во голем степен, со удел на јавниот сектор од 85 % во вкупните ресурси на економијата. Додека вкупниот број на претпријатија со владино учество се намали за 2, бројот на претпријатија кои се во целосна државна сопственост остана непроменет, 15, како и нивото на капитал во петте компании - главно јавни услуги - со најголем удел на државно учество. Исто така, Јавното претпријатие за државни патишта започна со работа во јануари.

Контролираните и регулираните цени изнесуваат околу 13 % од потрошувачката кошничка (ИПЦ). Регулираните цени - околу 12 % од кошничката - обично ги покриваат трошоците за производство. Контролираните цени, за вода и отпад, изнесуваат околу 1 %од кошничката и обично не покриваат трошоци.

### Севкупно, уделот на државата во ресурсите на економијата и во утврдувањето на цените и понатаму е скромен.

#### Влез на пазарот и излез од него

Проектот на Владата 'регулаторна гилотина' постигна одреден напредок во олеснувањето на влезот на пазарот,

18