Япон винтовоор зэвсэглэжээ. Мөн Бөхтэй эмээл гэдэг газар суурьшиж буй гуч гаруй цэргийг Шамбий руу татна байх гэсэн яриатай. Хилийн ойр байсан худалдаачдыг нутгийн гүн рүү татжээ. Япончууд нутгийн иргэдийг нутаг орноос нь хөөж, газар нутаг, эд хөрөнгө, мал сүргийг нь дээрэмдэж авч байна. Дунд гүни хошууны Бөхтэйн хошуу гэгч бүрэн баларчээ. Ноён нь баригдаж байгаад суллагджээ. Тэр ноён суллагдаж ирсэн хойноо ард олноос албадан гоминданы цэргийн уналга, хоолыг гаргуулсан байна. 1945 оны 4-р сарын 23. Шамбий хавин тариачин хятадуудыг цэрэгт татаж байна. Буут хотын эргэн тойронд гоминданы цэргүүд бий гэнэ. Япончуудтай байлдаж тэднийг хөөхөөр бэлдэж буй ажээ. Бөхтэйд байсан гурван хэсэг цэргийн хоёр хэсэг цэргийг нь үлдээж, нэг хэсгийг нь цааш явуулах гэж байна. Шинжаан мужид саявтар газрын хар тосны томоохон уурхай нээгдсэн гэж ярьцгааж байна. Дунд гүний хошуунаас цэргийн хэрэгцээний зүйлийг нийлүүл гэдэг шахалтыг ард олон арай ядан биелүүлж байна. Үүний хажуугаар дээрэм их дэлгэрчээ. Орон нутагт Японд тусалдаг, тэдний тагнуул гэсэн сэжигтэй хүмүүсийг баривчилж, байцааж алж байна. Хулгай дээрмийн мөрөөс дайжсан ардууд манай хил рүү дүрвэх явдал их байна. 1945 оны 6-р сарын 10. Урьдын Дунд гүний харъяат Чойжавтай холбоо барихаар явжээ. Нутаглаж байсан газраар нь очиход нүүсэн байв. Нүүдлийн мөрийг хөөж явсаар олж очвол Чойжавыг хошууны цэрэгт дуудаж явсан байх тул уулзаж чадсангүй иржээ. Тус хошуу нас харгалзахгүйгээр цэрэг татаж, 300 гаруй цэрэг хуримтлуулжээ. Тэд нутгийн зүүн хилийг харгалзах юм гэнэ. Өөрсдийн хүнс, уналгатай иржээ. Японы цэргүүд гоминданыхантай байлдаж, гоминданууд ялж, хавийн суурингуудыг эзэлж авчээ. Бас Бумбацагаан гол, Далан Цэцэрлэг зэрэг газар байсан монгол цэргүүдийг буулгажээ. Уг газраар цэрэг байхгүй болсон байна. Тус хошуунаас мянга орчим тэмээг татварлан авч, оронд нь хар будаа өгсөнд ард олон их дургүйцэж байна. Хошууны ноён нь сэрүүн газрыг бараадаж, Хангайн Нөөжид суурьших сурагтай. 1945 оны 9-р сарын 9. Нутгийн ард Цэрэнг дагуулж ирэх даалгавартай явжээ. Цэрэнг эрж хайсаар олж очиж, хил дээр дагуулж сургууль хийлгэж байна. Манай сонирхож буй Чойжав арван цэрэг захирч, Улаан толгой гэдэг газар суух гэж байна. Дунд гүний хошууны шинэ ноён Шинуубал гэдэг хүн болжээ. Энэ хүн Японд нийлэхийг их хүсдэг, ноёны тушаасан бүхнийг үг дуугүй биелүүлдэг хүн юм. Мөн Даваа-Осор гэгч ард гаралтай хүн. Шамбийн ноёдод хээл хахууль өгч байгаа ажээ. Японд хөрөнгө булаагдсан тул түүндээ өширхөж, Шамбийн ноёдтой нийлж Японы талаар тэдэнд мэдээлж, улмаар хошуу нутгаасаа япончуудыг хөөж гаргасан хүн юм байна. Бараа таваар гадагш гаргадаггүй хэвээр байна. Зүүн Буут хот хавьд байлдаан зогсоогүй байна. Баг модны сүм дээр монгол угсааны арван цэрэг суух болжээ. 1945 оны 9-р сарын 26. Дунд гүний хошууны харъяат Чойжавыг хил дээр дагуулан авчрах даалгавартай явжээ. Эрж явсаар очвол Чойжав цэргээс ирээгүй, хэзээ ирэх нь тодорхойгүй, эхнэр нь саяхан эргэж очоод ирсэн байлаа. Нутгийн ардуудын дунд МУ-ын цэрэг Улаан оросын цэргийн хамт Батхаалгад ирж гэнэ. Одоо Армонголтойгоо нийлж Нэгдсэн Монгол улс байгуулах юм гэнэ, японыг бүрмөсөн дарсан гэнэ гэхчлэн яриатай, орос, монголын цэргийг талархаж байна. Хошуу ноён нь 10-р сард Гүмбэнд явахаар бэлтгэж байна. МУ-ын цэрэг их хүчтэй, бас номхон дөлгөөн улс байна гэнэ. Одоо л нэг