хэлтсийг толгойлох болсон юм. -НАХЯ-ны холбооны хэлтэс ямар бүрэлдэхүүнтэй байгуулагдсан юм бэ? -НАХЯ гэдэг чинь аюулаас хамгаалах, сэргийлэх, хил, засан, үйлчилгээ аж ахуйн газраас бүрдсэн хүчирхэг том яам байлаа шүү дээ. Тийм ч учраас Холбоо харилцаандаа онцгой анхаарал тавьсан хэрэг. Эдгээр салбараа бүрэн нэгтгэж хамарсан 24 орон тоотой холбооны хэлтэс байгуулсан юм. Пүрвээ, Сүхээ, Дамдинсүрэн гээд тасгийн дарга нартай байлаа. Холбооны засвар, радио холбоо гэхчлэн бүгдийг бид хариуцна. Батлан хамгаалах яам нүүгээд явчихсан. Аюулаас хамгаалах яамны холбооны техник, тоног төхөөрөмж гэж гавьтай юм байгаагүй юм. “Р-105” гэдэг цэргийн үүрч явдаг хоёр радиостанцтай байлаа. Зочин гийчин ирэхэд урд, хойтох “купер”-т нөгөө хоёртойгоо явна. Өөр онцгой гойд техник төхөөрөмжөөр тун ч хомс доо. Хилийн отрядуудтай цагаар морзоор харилцахаас хэтрэхгүй. Жамбалсүрэн сайд намайг томилогдоход эмнэлэгт байсан юм. Эмнэлгээс гарч ирээд дуудсан. “Энэ холбоог холбоо шиг холбоо болголгүй горьгүй” гэж товч, тодорхой үүрэг өгсөн. Бид хэд хоног бодож, нөхөдтэйгөө зөвлөлдсөний эцэст таван жилийн төсөл боловсруулсан юм. Төсөл, төлөвлөгөөгөө яамны коллегид биеэр танилцууллаа. “Их л юм хийхээр бодож төлөвлөжээ. Хэрэгжүүлж л чадвал холбоо шиг холбоо болох нь ээ” гэсэн юм. Гадаадын тус дэмжлэггүйгээр хэрэгжүүлэх бололцоогүй гэдгийг хэлсэн. ЗХУ, БНАГУ-ын аюулаас хамгаалах байгууллагыг түших нь зүйтэй гэсэн саналаа бас хэлсэн. “Зөв зүйтэй” гэсэн юм. УАХХ /КГБ/-ны холбооны ажлын арга барилыг газар дээр нь үзэж танилцахаар Москва руу Пүрвээ, Бямбаа гэдэг хоёр тасгийн даргатай хамт явлаа. УАХХ- ны холбооны нөхөд хамаг л нарийн ширийнээ бидэнд ний нуугүй үзүүлж харуулсан. Юуны өмнө дотоод холбоогоо сайжруулах хэрэгтэй юм байна гэдэг ойлголт тэднээс авсан. Дотуур АТС-ээ бүгдийг шинэчилсэн. Аюулаас хамгаалахын холбоог өргөжүүлж сайжруулах төлөвлөгөө 1970 оноос хэрэгжиж эхэлсэн юм. 1970 оны сүүлчээр Лейпциг хотноо зохион байгуулсан орчин үеийн холбооны техник хэрэгслийн үзэсгэлэнг очиж үзсэн. БНАГУ авсаархан, өндөр хүчин чадалтай холбооны техник хэрэгсэл үйлдвэрлэдэг болохыг тийнхүү газар дээр нь биечлэн очиж танилцсан юм. Яамныхаа холбоонд зориулж шинэ сайхан дөрвөн давхар барилгыг богино хугацаанд аюулаас хамгаалах байгууллагын барилгачид барьсан. Тэд хилийн отряд, заставуудад мөн ч олон тохилог барилга байшин, орон сууц барьсан даа. -Аюулаас хамгаалахын холбоо барилга байшинтай ч болсон, ажил хунар ч сүрхий нэмэгдсэн байх? -Үнэхээр ажил хунар их нэмэгдэж хариуцлага өндөржсөн. ЗГ-ын холбоог аюулаас хамгаалахын холбоонд шилжүүлж хариуцуулах асуудал яригдаж тэр ёсоор шийдсэн юм. Холбооны яамнаас ч тодорхой тэс дэмжлэг үзүүлсэн. Намын төв хороо, Засгийн газар, Их Тэнгэрийн амны зочид буудлуудыг холбоогоор хангах, найдвартай ажиллагаатай байлгах талаар анхаарч ажилласан юм. ЗГ-ын ордны холбооны тоног төхөөрөмж шинэтгэх, өргөтгөх зорилгоор дотоод засварын ажил хийж, ЗГ-ын үйлчилгээ, аж ахуйн зарим удирдлагад зэмлүүлж ч явлаа. ЗГ-ын ордны холбоо гэж зайлшгүй байх шаардлагатайг ойлгодоггүй зарим удирдах ажилтан байсан юм. Бид өгсөн үүргийн дагуу өөрсдийн боловсруулсан төлөвлөгөөг барьж ажиллаж, зохих өөрчлөлт хийсэн. Шуурхай, найдвартай холбоо байх анхны алхамуудыг хийсэн гэж бодож явдаг. Улсын зургийн институтэд