-Таныг КУТВ-т сурч байсан гэж дуулсан юм байна? -КУТВ буюу Дорно дахины хөдөлмөрчдийн коммунист их сургууль гэдэгт Москва хотноо 1936 оны 8-р сард саналаараа явсан. Их сургууль гэсэн нэртэй атлаа дунд боловсрол ч эзэмшээгүй хүмүүс очдог байсан юм. Би монголчуудынхаа намын үүрийн нарийн бичгийн дарга байлаа. Биднээс нэлээд нь гэнэт дуудагдаж нутаг буцсан. 1938 онд нутагтаа дадлага хийхээр ирэхэд НТХ-ны нарийн бичгийн дарга байсан Лувсандорж, ЭТХ-ны дарга агсан Содномдаржаа, Жагварал, Самбуу, Цагаан гээд бас нэлээд олон хүнийг буцааж явуулалгүй аваад үлдсэн. Бид 13-уулаа сургуулиа төгсөж ирсэн. Намайг Москвад суралцаж байхад НТХ-ны бүгд хурал болж, завхрал зэрэг элдэв асуудал авч хэлэлцэж байсан боловч НТХ- ны гишүүний хувьд намайг ганц ч удаа дуудаж оролцуулаагүй юм. 1939 оны 5-р сард нутагт ирснээс хойш төгсөгчдөд ажил өгч намайг хүлээлгээд байв. Ирсний дараахан НТХ- ны нарийн бичгийн дарга Лувсаншарав дуудаж, Дотоод яамны ажлын завхралыг засах тухай НТХ-ны нууц тогтоол уншуулж, “НТХ-ны гишүүний чинь хувьд уншуулж байгаа юм” гэж анхааруулав. Чойбалсанд даалгасан заалтууд байсан санагдана. Маршал Чойбалсан ДЯ-ны сайд болчихсон байсан үе 1939 оны 4-р сарын 22-ны өдрийн тогтоол байлаа. Үүний өмнө ДЯ-ны удирдах ажилтны зөвлөлгөөн болж ажлынхаа арга барилыг сүрхий шүүмжилцгээснийг би хожим мэдсэн. Уг зөвлөлгөөний шийдвэрийг үндэслэж, НТХ-ны нууц тогтоол гарчээ гэж би боддог. Лувсаншарав зөвлөлгөөнд оролцжээ. Тэрбээр зөвлөлгөөнд суугаад л завхралын асуудлыг мэдсэн хэрэг огт биш. Чойбалсан, Шүүх яамны сайд Цэрэндорж хоёрын хамт Онцгой комиссын гишүүн байсан хүн. Онцгой комиссын 50 удаагийн хурлын есд нь Лувсаншарав биеэр байж бусдад нь Баасанжав, Лосол, Насантогтох нар ээлжлэн оролцож, харин Цэрэндорж бүгдэд нь биеэр суусан юм билээ. Нэг удаагийн хурал гэхэд 1200 хүний хэргийг оруулж 80 хувьд нь дээд хэмжээ өгсөн байдаг юм. 1939 онд Онцгой комиссыг татан буулгаж, Дотоод яамны тусгай комисс байгуулсан. Энэ нь Онцгой комиссоос ялгаатай, зөвхөн Дотоод яамны ажлын нууцлалтай холбоотой асуудлыг авч хэлэлцдэг байлаа. -Та хэдийд Дотоод яаманд очсон бэ? -КУТВ-ийг төгсөж ирсний дараа хэсэг хүлээгээд гэнэт нэг өдөр Дотоод яамны сайд Чойбалсан ЗГ-ын ордонд дуудав. Хоёр орос хүн хамт байлаа. Дотоод яамны зөвлөх Мальков, Аюулаас хамгаалах газрын зөвлөх Скоков хоёр байсныг сүүлд мэдсэн. Намайг Аюулаас хамгаалах газрын даргаар томилов. НТХ-ны тэргүүлэгчдээр ч оруулаагүй юм. Тэндээс Мальков ЭСЯ руугаа явж, Скоков намайг дагуулж Дотоод яаман дээр очив. Дотоодыг хамгаалах газар Дотоод яам болон өргөжиж, сайдаар нь Улсын маршал өрлөг жанжин Хорлоогийн Чойбалсан томилогдсон байсан юм. Намайг бие бүрэлдэхүүнд ч албан ёсоор танилцуулсангүй. Аюулаас хамгаалах газрын дарга Насантогтох Холбооны газар очсон сураг сонссон, бид хоёр нүүр нүүрээ хараагүй, ажлаа ч хүлээлцсэн юмгүй. Эсэргүүцэн тагнах хэлтсийн дарга Баясгалан, улс төрийн хэлтсийн дарга Чимэддорж, мөрдөн байцаах хэлтсийн дарга Базарханд зэрэг хэлтсийн дарга нар уван цуван орж ирж ажлаа танилцуулна. Ийнхүү Дотоод яамны Аюулаас хамгаалах газрын даргаар 1939 оны 6-р сарын 14-нд НТХ-ны тогтоолоор томилогдсон юм. Бүтэн хагас жил ажиллаад Дотоод яамны орлогч сайд болсон. -1939 оны 7-р сарын баривчилгаа явагдахад та Аюулаас хамгааах газрын дарга байж. Юу