(Paul Tillich). 14.6.4 Net soos sy sosiale omgewing aanvaar ook Paulus slawerny as maatskaplike verskynsel, maar hol dit tot so 'n mate van binne uit dat slawerny as sodanig later in die Westerse wêreld verdwyn. Hoewel hy na die letter nie slawerny as verbode beskou nie, is die (G)gees van wat hy sê van so 'n aard dat ons vandag slawerny as sodanig afwys. Wie vandag nog met 'n beroep op die letter wil vashou aan slawerny, sondig teen die Gees in die letter. 14.6.5 Wat Paulus se oortuiging ten opsigte van homoseksualiteit betref, hoor ons soortgelyke geluide by moraalfilosowe uit die Hellenistiese Jodendom (Josephus en Philo) van sy tyd naamlik dat dit 'teen - natuurlik' ( para fusin Rom 1:26) is. Maar wat beteken '(teen)natuurlik' in 'n teologiese debat oor etiese aangeleenthede? Hier staan ons waarskynlik voor die belangrikste, maar ook die moeilikste kwessie in die hele diskussie. Enersyds moet gewaak word teen 'n 'natuurlike teologie' waar uit die (empiriese) biologie afgelei word wat die wil van God vir ons lewe is; andersyds mag ons strand op die rots van ontkenning van die betekenis wat die skepping as werk van God vir ons etiese beslissings inhou. 14.6.6 Wat die verwarring vererger, is die feit dat ons die woord 'natuurlik' op verskillende wyses gebruik. Soms beteken dit 'normaal' in die sin van algemeen. Dit is dan 'n statistiese aanduiding vir die meerderheid van gevalle. In daardie sin is heteroseksualiteit beslis die normale, want dit kom ten minste in 'n verhouding van 10:1 voor. Maar wat statisties normaal is, is nog by verre nie moreel normatief nie. Dikwels word 'natuurlik' egter juis gebruik in laasgenoemde betekenis naamlik as in ooreenstemming met die God-gewilde natuur. Die vraag is egter wat die God- gewilde natuur van die mens is en hoe ons dit te wete kom? 14.6.7 Die saak raak rampspoedig wanneer die derde wyse waarop ons die woord 'natuur' gebruik, ons by die beantwoording van hierdie vraag parte speel. Soms gebruik ons die woord 'natuurlik' in die sin van die onpersoonlike, nie-menslike, biologiese natuur wat die mens inderdaad deel met die diere. Dit geld byvoorbeeld die biologiese seksdrif wat ons gemeenskaplik het met die diereryk. Dit beteken egter nie dat ons dus ons 'natuurlike' luste mag laat botvier asof 'natuurlik' sinononiem is met 'normatief' nie. Vir etiese beslissings is dit noodsaaklik om wat is (die blote bestaan) te onderskei van wat behoort . Indien hierdie verskil verontagsaam word, kan dit gebeur dat die mens hom/haar 'onmenslik' dit wil sê 'dierlik' gedra, terwyl 'n dier self nie in hierdie sin van die woord in staat is om 'dierlik' te wees nie. 14.6.8 Wat moreel waarlik 'menslik' is, kan nie maar bloot afgelei word uit ons biologiese organisasie met die gepaardgaande vermoë tot voortplanting wat ons deel met die diere nie. Die gevaar bestaan by sowel die voorstanders as teenstanders van homoseksualiteit dat beide hulle standpunte probeer fundeer op 'n bloot naturalistiese redenasie. Sowel 'monogame' as 'promiskue' verhoudings tref ons aan in die diereryk. Dieselfde geld van hetero -en homoseksualiteit. 'De conclusie moet luiden dat alle diersoorten onder bepaalde omstandigheden natuurlikerwijs 'homosexueel' gedrag vertonen. Dit gaat meestal zonder, maar soms met zaadlozing gepaard' (P Pronk). 'Natuurlik' is klaarblyklik nie sondermeer dieselfde as 'sedelik' nie. Ons drifte en luste na spys en drank, seks en spel wat ons deel met die diere en wat as sodanig goeie gawes is van die Gewer, moet op 'n menslike wyse benut word. Wanneer die gawes die Gewer verdring uit ons gedagtes, besit ons nie meer hierdie gawes nie, maar dit besit ons, dit wil sê ons is daarvan besete. 14.6.9 Dit blyk duidelik uit Rom 1. Die heidene dien en vereer die skepsel in plaas van die Skepper (vs 25). Dit is ten diepste waarom hulle so 'dierlik' teenoor mekaar optree. Hulle behandel mekaar as dinge (objekte) en nie as persone (subjekte) nie. Hulle 'natuurlike' optrede teenoor mekaar is juis daarom so 'teen - natuurlik' want dit is in stryd met die natuur van die mens. Opvallend dat Paulus nie sê dat wat hulle doen sonde is omdat dit teen die natuur is nie, maar omgekeerd is hulle teen-natuurlike optrede vir hom die vrug van hulle sondige afval van die lewende God wat hulle verruil het vir die afgode. Ten diepste is sonde 'n godsdienstige begrip. Sonde is verset teen die konkrete Naam (Persoon) van God en nie teen 'n abstrakte, onpersoonlike 'natuurwet' nie. Omjou rug te draai op God is die mees 'teen - natuurlike' wat 'n mens wat geskape is na die Beeld van God, kan doen. 'Daarom gee God hulle aan die drange van hulle hart oor en aan sedelike onreinheid, sodat hulle hulle liggame onder mekaar onteer' (vs 24). As kind van sy tyd kan Paulus die heidense homoseksuele dade nie anders sien as ongebreidelde wellus nie. Dit is die openbaring van 'n 'skandelike drif' (vs 26) as simptoon van hulle God -verlatenheid. 14.6.10 Paulus kan soms die begrip 'natuur' in 'n normatiewe betekenis gebruik, maar dan het dit nie by benadering die gelade betekenis wat dit in die 'natuurlike teologie' het nie. In 1 Kor 11:14v lees ons: 'Of leer ook die natuur ( fusis ) self julle nie dat as 'n man lang hare dra, dit vir hom 'n oneer is nie, maar as 'n vrou lang hare dra, dit vir haar 'n eer is, omdat die lang hare vir haar gegee is as 'n bedekking?'. Dit is skaars nodig om te sê dat ons hier kwalik die dra van kort hare vir die man en lang hare vir die vrou as 'n skeppingsordening (natuurwet) kan bestempel. Die Nuwe Vertaling lui dan ook: 'Die algemene opvatting is tog dat dit vir 'n man nie eerbaar is om lang hare te dra nie…' Dit klop ook met die opvatting in die Oudheid waarvolgens haardrag en seksualiteit met mekaar in verband gebring is. Verre van 'n altyd geldende natuurwet, het ons hier klaarblyklik met 'n fatsoenlikheidsnorm wat destyds gegeld het, te make.

######## 14.7 OORSAKE EN REDES

14.7.1 Die afgelope dekades is baie pogings aangewend om 'homoseksualiteit' wetenskaplik te verklaar vanuit die biologie (endokrinologie, genetika) en sosiologie (konstruktiwisme). In hierdie verband moet ook die 'nature - nurture' debat vermeld word. Dit hou verband met die vraag of daar so-iets soos konstitutiewe of kern homoseksualiteit bestaan

5