нийтийн шийдвэр гаргалтад оролцох нь авлигын эсрэг үйл ажиллагааны үр нөлөөг нэмэгдүүлдэг.

Монгол Улсад 'Төрийн байгууллага, албан тушаалтны үйл ажиллагаанд олон нийтийн 3 хяналтыг хэрэгжүүлэх журам' ын заалтыг баримтлан иргэд, иргэний нийгмийн - байгууллагууд олон нийтийн хяналтыг хэрэгжүүлэх боломж нээлттэй байна. Журамд төрийн байгууллага, албан тушаалтны үйл ажиллагаанд олон нийтийн хяналтыг зааснаар 4 дор дурдсан чиглэлээр хэрэгжүүлэх боломжтой. Үүнд:

- 1. Мэдээллийн ил тод байдал ба мэдээлэл авах эрхийн тухай хуульд заасан мэдээллийн ил тод, нээлттэй байдал;
- 2. Шилэн дансны тухай хуульд заасан мэдээллийн ил тод, нээлттэй байдал;
- 3. Гэмт хэрэг, зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуулийн 31 дүгээр зүйлийн 31.2- т заасан иргэний эрх, мөн хуулийн 34, 36, 38, 39 дүгээр зүйлийн хэрэгжилт;
- 4. Авлигын эсрэг хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1, 6 дугаар зүйлийн 6.1- д заасан төрийн байгууллагын хүлээх нийтлэг үүргийн хэрэгжилт;
- 5. Захиргааны ерөнхий хуулийн 62 дугаар зүйлийн 62.1 - д заасан саналыг авсан эсэх, мөн зүйлийн 62.2 - т заасан хэлэлцүүлгийг хийсэн эсэх;
- 6. Төсвийн тухай хуульд заасан олон нийтийн оролцоог хангах, олон нийтийг хяналт тавих боломжоор хангасан эсэх;
- 7. Төрийн болон орон нутгийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах тухай хуульд заасан олон нийтийн оролцоотой худалдан авах ажиллагааны журмын хэрэгжилтийн байдал;
- 8. Албан тушаалтан хандив авах, давхар ажил эрхлэх, төлбөр авах, төлөөлөл хэрэгжүүлэх зэрэг Нийтийн албанд нийтийн болон хувийн ашиг сонирхлыг зохицуулах, ашиг сонирхлын зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх тухай хуульд заасан хориглолт, хязгаарлалтыг зөрчсөн эсэх;
- 9. Албаны үүргээ хэрэгжүүлэх явцад үл ойлгогдохуйц нөхцөл байдал үүсгэсэн, ашиг сонирхлын зөрчилтэй нөхцөл байдалд шийдвэр гаргасан, үйл ажиллагаа эрхэлсэн эсэх;
- 10. Тодорхой салбарт болон орон нутаг, нутгийн захиргааны байгууллага, албан тушаалтнаас батлан мөрдүүлсэн шийдвэр нь дор дурдсан нөхцөл байдлыг үүсгэсэн эсэх:
- 10.1. тогтоомжид заасан шаардлагыг хангаагүй; 10.1. тогтоомжид заасан шаардлагыг хангаагүй;
- 10.2. тод, нээлттэй байдлыг хязгаарласан; 10.2. тод, нээлттэй байдлыг хязгаарласан;
- 10.3. хонжоо олох, давуу байдал үүсгэх боломж бүрдүүлсэн; 10.3. хонжоо олох, давуу байдал үүсгэх боломж бүрдүүлсэн;
- 10.4. төлбөр хураамж тогтоосон; 10.4. төлбөр хураамж тогтоосон;
- 10.5. хориглосон, хязгаарласан хэм хэмжээ тогтоосон эсэх; 10.5. хориглосон, хязгаарласан хэм хэмжээ тогтоосон эсэх;
- 10.6. тогтоомжоор зөвхөн тухайн албан тушаалтанд олгосон эрх хэмжээг 10.6. тогтоомжоор зөвхөн тухайн албан тушаалтанд олгосон эрх хэмжээг бусдад шилжүүлсэн, боломж олгосон;
- 10.7. тогтоомж зөрчин аливаа бүтэц, нэгж, орон тоо, эрх хэмжээ бий 10.7. тогтоомж зөрчин аливаа бүтэц, нэгж, орон тоо, эрх хэмжээ бий болгосон эсэх;
- 10.8. байгууллага, иргэн шударгаар өрсөлдөх боломжийг хязгаарласан, 10.8. байгууллага, иргэн шударгаар өрсөлдөх боломжийг хязгаарласан, сонгон шалгаруулалтын зарчмыг алдагдуулсан эсэх;
- 10.9. болон орон нутгийн төсвийн хөрөнгийг үр дүнгүй зарцуулах 10.9. болон орон нутгийн төсвийн хөрөнгийг үр дүнгүй зарцуулах нөхцөлийг бүрдүүлсэн;

3 Засгийн газрын 2021 оны 109 дүгээр тогтоолын хавсралт 4 'Төрийн байгууллага, албан тушаалтны үйл ажиллагаанд олон нийтийн хяналтыг хэрэгжүүлэх журам. 2 дахь заалт