Иргэдийн оролцоо нь олон нийтийн хяналтын гол эх үүсвэр бөгөөд төрийн байгууллага болон хувийн хэвшлийн ил тод байдал, хариуцлагыг нэмэгдүүлэхэд чухал үүрэгтэй. Авлигын эсрэг үйл ажиллагаанд иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлснээр дараах ач холбогдолтой:

- • Авлигатай тэмцэх үйл ажиллагаанд иргэдийн оролцоог Ил тод байдлыг хангах • Авлигатай тэмцэх үйл ажиллагаанд иргэдийн оролцоог Ил тод байдлыг хангах идэвхжүүлснээр төрийн болон хувийн хэвшлийн үйл ажиллагаа ил тод, нээлттэй болно. Иргэд нь олон нийтийн мэдээллийн сувгуудаар дамжуулан төрийн байгууллагуудын үйл ажиллагааг хянах, санал өгөх, асуудал дэвшүүлэх боломжтой.
- • оролцоо нь төрийн болон хувийн хэвшлийн ил тод байдал, хариуцлагыг • оролцоо нь төрийн болон хувийн хэвшлийн ил тод байдал, хариуцлагыг нэмэгдүүлэхэд чухал үүрэгтэй. Иргэдийн оролцоо нь олон нийтийн хяналтын эх үүсвэр болдог ба төрийн шийдвэр гаргалтад ил тод байдлыг нэмэгдүүлдэг гэж OECD 1 судалгаагаар онцолсон байдаг . Мөн Transparency International байгууллагаас гаргасан судалгаагаар, иргэдийн мэдээлэл, оролцоотойгоор төрийн албан хаагчид илүү хариуцлагатай ажиллах боломжтой болохыг тодорхойлсон байна .
- • оролцоо нь мэдээлэл түгээх болон авлигын талаар олон Мэдээлэл түгээх: • оролцоо нь мэдээлэл түгээх болон авлигын талаар олон Мэдээлэл түгээх: нийтэд мэдлэг олгоход чухал ач холбогдолтой байдаг бөгөөд энэ нь World Bank- ийн 2 судалгаагаар батлагдсан байдаг .
- • Иргэдийн хяналтын тусламжтайгаар төрийн албан Хариуцлагыг нэмэгдүүлэх • Иргэдийн хяналтын тусламжтайгаар төрийн албан Хариуцлагыг нэмэгдүүлэх хаагчид болон байгууллагууд илүү хариуцлагатай ажиллах шаардлагатай болдог. Иргэд нь өөрсдийн эрх ашгийг хамгаалах, төрийн байгууллага, албан хаагчийн буруутай үйл ажиллагааны талаар мэдээлэх, авлигын асуудалтай тэмцэхэд оролцох замаар хариуцлагын тогтолцоог нэмэгдүүлнэ.
- • Иргэдийн санал, мэдээлэл, оролцооны Төрийн шийдвэрт нөлөөлөх • Иргэдийн санал, мэдээлэл, оролцооны Төрийн шийдвэрт нөлөөлөх тусламжтайгаар төрийн шийдвэр гаргалтад нөлөөлөх боломж нэмэгддэг. Олон нийтийн оролцоо нь шийдвэр гаргахад ил тод байдал, үнэн зөв байдлыг хангах чухал хүчин зүйл юм.

### Авлигын эсрэг тэмцэлд иргэдийн оролцоо дараах нөлөөллийг үзүүлдэг:

- • Иргэдийн зүгээс авлигыг мэдээлэх үүрэг чухал бөгөөд Авлигыг илрүүлэх • Иргэдийн зүгээс авлигыг мэдээлэх үүрэг чухал бөгөөд Авлигыг илрүүлэх ингэснээр авлигыг илрүүлэд тэдний оролцоог нэмэгдүүлдэг байна. Иргэд авлигын талаар мэдээлэл гаргах суваг, аппликейшн, платформуудаар дамжуулан авлигын эсрэг үйл ажиллагаанд идэвхтэй оролцдог.
- • Иргэдийн оролцоотойгоор соён Авлигын талаар олон нийтэд мэдээлэл түгээх • Иргэдийн оролцоотойгоор соён Авлигын талаар олон нийтэд мэдээлэл түгээх гэгээрүүлэх хөтөлбөрүүд хэрэгжүүлж, авлигын талаарх мэдлэгийг нэмэгдүүлж болно. Иргэдийн оролцоо нь зөвхөн төрийн хяналтыг сайжруулаад зогсохгүй, авлигын эсрэг мэдлэг, ухамсрыг олон нийтийн түвшинд өргөжүүлэхэд тусалдаг.
- • Иргэд, иргэний нийгмийн байгууллагууд Хуулийн хэрэгжилтэд хяналт тавих • Иргэд, иргэний нийгмийн байгууллагууд Хуулийн хэрэгжилтэд хяналт тавих төрийн байгууллагуудын үйл ажиллагаанд хяналт тавьж, хуулийн хэрэгжилт, шударга ёсыг хангах чухал үүрэгтэй. Жишээ нь иргэдийн хяналтын бүлэг байгуулж,

1 . 'Engaging Citizens in Anti-Corruption Efforts: Practices and Emerging Trends.' ОECD (2018) https://www.oecd.org 2 . 'Empowering Citizens Against Corruption: A Resource Guide.' World Bank https://www.worldbank.org