тухайн байгууллагын үйл ажиллагаа ил тод, хариуцлагатай, нийгмийн хэрэгцээ шаардлагыг хангаж байгаа эсэхийг үнэлэх зорилготой.

Энэхүү аргын хүрээнд зорилт, үр дүнг харьцуулан авч үзнэ. Нийгмийн аудит авлигын эсрэг иргэдийн хяналтын арга хэрэгсэл болох нь:

Ил тод байдал Нийгмийн аудит нь төрийн байгууллагуудын үйл ажиллагаа, төсвийн Ил тод байдал Нийгмийн аудит нь төрийн байгууллагуудын үйл ажиллагаа, төсвийн тод байдал зарцуулалт, хэрэгжүүлж буй төслүүдийг ил тод болгож, олон нийтэд мэдээллийг хүртээмжтэй болгодог.

Хариуцлага Төрийн албан хаагчид болон байгууллагуудын үйл ажиллагааг ил тод болгож, Хариуцлага Төрийн албан хаагчид болон байгууллагуудын үйл ажиллагааг ил тод болгож, иргэдийн өмнө хариуцлага хүлээлгэх зорилготой.

Иргэдийн оролцоо Иргэд төрийн болон бусад байгууллагуудын үйл ажиллагаанд хяналт Иргэдийн оролцоо Иргэд төрийн болон бусад байгууллагуудын үйл ажиллагаанд хяналт оролцоо тавьж, өөрсдийн саналыг тусгах боломжтой болдог.

Үр дүнг нэмэгдүүлэх Төсөл хөтөлбөрүүдийн үр дүн, нийгэмд үзүүлэх эерэг нөлөөг Үр дүнг нэмэгдүүлэх Төсөл хөтөлбөрүүдийн үр дүн, нийгэмд үзүүлэх эерэг нөлөөг дүнг нэмэгдүүлэх сайжруулахад нийгмийн аудитын үнэлгээ тусалдаг.

Нийгмийн аудит нь иргэд, иргэний нийгмийн байгууллагууд, засаглалын байгууллагуудын хамтын ажиллагааны хүрээнд явагддаг бөгөөд хяналт тавих, мэдээлэл цуглуулах, үнэлэх замаар төрийн болон хувийн хэвшлийн байгууллагуудын үйл ажиллагааг сайжруулахад чиглэнэ.

### Нийгмийн аудитын үйл явц:

- • Иргэд болон олон нийтийн бүлгүүд шаардлагатай мэдээллийг Мэдээлэл цуглуулах • Иргэд болон олон нийтийн бүлгүүд шаардлагатай мэдээллийг Мэдээлэл цуглуулах цуглуулж, тухайн байгууллагын төсөв, төсөл хөтөлбөрийн талаар судалгаа хийнэ.
- • Цуглуулсан мэдээллийг ашиглан тухайн байгууллагын үйл Үнэлгээ хийх • Цуглуулсан мэдээллийг ашиглан тухайн байгууллагын үйл Үнэлгээ хийх ажиллагаа, зарцуулалтыг үнэлж, ил тод байдлыг шалгана.
- • Үнэлгээний дүнг нийтэд нээлттэй тайлан гаргах замаар олон Тайлан гаргах • Үнэлгээний дүнг нийтэд нээлттэй тайлан гаргах замаар олон Тайлан гаргах нийтийн дунд түгээнэ.
- • Үнэлгээний үр дүнг төрийн Засгийн газар эсвэл байгууллагад мэдэгдэл өгөх • Үнэлгээний үр дүнг төрийн Засгийн газар эсвэл байгууллагад мэдэгдэл өгөх болон бусад холбогдох байгууллагуудад илгээж, хариуцлага хүлээлгэх, засварлах шаардлагатай асуудлыг мэдэгдэнэ.

### Сэдэв 2. Нийгмийн аудитын гол зорилго, арга хэрэгсэл

Нийгмийн аудит нь тодорхой нэг үйл ажиллагааны үр дүнд үнэлгээ хийхэд чиглэсэн тодорхой үйл явц юм.

### Нийгмийн аудитын арга хэрэгслүүд нь:

- 1. Иргэдийн судалгаа (Citizen Report Cards):
- o үзэл бодол, санал, сэтгэгдлийг цуглуулж, төрийн үйлчилгээг o үзэл бодол, санал, сэтгэгдлийг цуглуулж, төрийн үйлчилгээг үнэлэх арга. Энэ нь албан байгууллагын гүйцэтгэлийг хянах, сайжруулах мэдээллийг олж авахад ашиглагддаг.

### 2. Оролцоот төсөвлөлт (Participatory Budgeting):

- o олон нийт, иргэний нийгмийн оролцоотойгоор орон нутгийн төсөв, o олон нийт, иргэний нийгмийн оролцоотойгоор орон нутгийн төсөв, хөрөнгө оруулалт хэрхэн зарцуулагдахыг шийдвэрлэх үйл явц.

### 3. Нийгмийн хяналтын самбар (Social Audit Boards):

- o нийтийн хяналт, үнэлгээг тогтмол явуулж, үр дүнг нь тайлагнах. Энэ o нийтийн хяналт, үнэлгээг тогтмол явуулж, үр дүнг нь тайлагнах. Энэ нь орон нутгийн удирдлага, иргэдийн хоорондын харилцааг сайжруулахад чиглэнэ.

### 4. Иргэдийн хяналтын хуудас, картууд (Citizen Charters):