Programación didáctica de Lingua galega e literatura de 4º ESO

########## UNIDADE 2 : O ouro do Sil

########## Descrición da unidade

A dobre páxina inicial lévanos ao século , cando os romanos escavaron o túnel de Montefurado. Unha fermosa II imaxe e o texto (locutado) que a acompaña introdúcennos nunha unidade onde o vocabulario que se vai traballar é, precisamente, o paso do tempo… cronolóxico. A lectura elixida nesta ocasión é «Sobre a morte do Bieito», un dos relatos que compoñen Dos arquivos do trasno, de Rafael Dieste, e servirá para traballar o punto de vista nos textos narrativos, ademais doutros aspectos relacionados coa análise e o comentario. Sobre a narrativa volverase nas seccións dedicadas ao estudo literario, que se centran no Grupo Nós e na obra de dous dos autores máis significativos: Vicente Risco e Otero Pedrayo. Á parte de espertar no alumnado o interese polo noso patrimonio cultural, trátase de axudarlles a desenvolver o pensamento crítico e a argumentar as opinións persoais; para iso, ofrécenselles unhas pautas no «Obradoiro de expresión». En canto ao aspecto estritamente lingüístico, a presente unidade continúa a explicación do sistema fonolóxico do galego que se iniciara na anterior; esta vez, aborda o consonantismo. Fonéticos son algúns dos trazos que distinguen unhas zonas dialectais doutras, como se verá en «Lingua e sociedade», que se ocupa das variedades diatópicas. O espazo destinado ao repaso de contidos de cursos previos volve sobre o xénero dos nomes e adxectivos, que se practica por medio de abundantes exercicios e co apoio da información que achega o «Apéndice». Para rematar, ofrécese un texto que retoma o campo semántico do tempo e revisa o estudado a través de actividades de aplicación. Os contidos organízanse en diferentes seccións, de acordo cunha estrutura como esta: - Análise de textos: L e COMENTARIO do relato «Sobre a morte do Bieito» (Rafael Dieste: Dos arquivos do ECTURA trasno, Ed. Galaxia). O narrador e o punto de vista. - Lingua: VOCABULARIO : O tempo cronolóxico. REPASO : O xénero. ESTUDO : Fonética (2). DE MORFOLOXÍA DA LINGUA Consonantismo. L : Variedades da lingua. Variedades xeográficas. INGUA E SOCIEDADE - Literatura: O Grupo Nós. ANTOLOXÍA : Textos de Vicente Risco e Otero Pedrayo. COMENTARIO : «O fidalgo», DE TEXTO tomado d' O fidalgo e outras narracións, de Otero Pedrayo. OBRADOIRO : O comentario crítico. DE EXPRESIÓN

Péchase a unidade cunha dobre páxina (A ), que lles permitirá aos alumnos e alumnas autoavaliar o PLICA O QUE SABES que aprenderon. En conxunto, preténdese que adquiran os seguintes coñecementos: - Que tipos de narradores hai e en que se diferencian.

- - Como se fai un comentario de texto, seguindo unhas pautas dadas.
- - Que palabras conforman o campo semántico do tempo cronolóxico.
- - Cales son os fonemas consonánticos do galego e que trazos os definen.
- - Que son as variedades xeográficas da lingua e que trazos identifican cada bloque dialectal.
- - Cales foron as principais achegas do Grupo Nós á cultura galega e quen foron os seus principais representantes.
- - Cales son as principais características e os títulos máis importantes da obra de Vicente Risco e Otero Pedrayo.
- - Como se elabora un comentario crítico.

########## Temporalización:

Outubro:

########## 2. OBXECTIVOS DIDÁCTICOS

- - Ler, comprender e analizar textos narrativos.
- - Recoñecer, explicar e usar un léxico amplo relacionado co tempo cronolóxico.
- - Identificar o xénero dos nomes, formar o feminino e establecer a correcta concordancia co adxectivo.
- - Coñecer o sistema fonolóxico e a fonética do galego, con especial atención ás consoantes.
- - Coñecer as variedades internas da lingua e identificar os trazos que diferencian as distintas zonas dialectais.
- - Coñecer e valorar as achegas do Grupo Nós e dos seus principais representantes á cultura galega e, en concreto, ao ámbito literario.
- - Elaborar o comentario crítico dun texto seguindo uns pasos dados.

-46-