- 4.2 Zhvillimi ekonomik

Ekonomia e Bashkisë së Tepelenës karakterizohet nga prezenca e informalitetit dhe mbizotërimi i bizneseve të vogla dhe familjare. Numërohen në total rreth 353 biznese, nga të cilat pjesa më e madhe e zhvillojnë aktivitetin në territorin e njësisë administrative Tepelenë. Tregtia dhe shërbimet përqendrojnë mbi gjysmën e aktiviteteve të biznesit në total. Sektori i shërbimeve është më i zhvilluari, ai është përgjegjëse për gati gjysmën e outputit dhe punësimit. Rritmi i rritjes së ketij sektori ka qenë konstant edhe gjatë 4-5 viteve të fundit me një normë mesatare prej 1-2% në vit. Rritja e shpejtë e këtij sektori është e lidhur ngushtë me shfrytëzimin e potencialeve turistike që ka bashkia. Atëherë, shërbimet mund të luajnë rolin e motorrit të rritjes eknomike në vitet në vazhdim. Krahas sektorit të shërbimeve, po tenton të rritet gradualisht aktiviteti me natyrë industriale, që konsiston në bizneset e industrisë së lehtë dhe ushqimore (Uji Tepelena), por edhe përpunimin fillestar të bimëve medicinale. Rënia e interesit ndaj zhvillimi të aktiviteteve tradicionale të bujqësisë është e dukshme, diçka më mirë paraqitet prodhimi blegtoral nga baxhot e zonës. Aktivitetet ekszituese bujqësore synojnë më tepër përmbushjen vetëm të nevojave familjare dhe janë të kufizuara në përdorimin e ngastrave jo më të madhe se 1-2 ha për këtë qëllim. Klima e përshtatshme lejon rritjen e rreth 41 mijë rrënjë ullinj dhe 38 mijë rrënjë hardhi. Në fermat blegtorale rriten rreth 70 mijë krerë të imta (50 mijë dele dhe 20 mijë dhi) dhe 4 mijë gjedhë, produktet e të cilave tregtohen edhe jashtë territorit të bashkisë. Një investim, që ia vlen të përmendet, është ai i biznesit të kultivimit të peshkut, i ndërtuar në brigjet e lumit Vjosë, në afërsi të urës së Hormovës. Kjo tentativë mund të pasohet nga të tjera, që synojnë të shfrytëzojnë pasuritë ujore të bashkisë.

### 4.3 Mirëqenia ekonomike dhe sociale

Nga shqyrtimi i burimeve të të ardhurave familjare, rezulton se ndihma sociale dhe përfitimet të ngjashme me të zënë 12% të të ardhurave familjare për popullatën lokale të Tepelenës. Në një nivel dy herë më të ulët paraqiten remitancat, që përfaqësojnë 6% të të ardhurave. Ndërkohë, burimi kryesor i të ardhurave familjare janë punësimi dhe vetpunësimi, që së bashku përfaqësojnë më shumë se gjysmën e totalit: 53%, si dhe llojet e ndryshme të pensioneve: gati 30% (kjo e fundit tregon përbërjen e moshuar të popullsisë së zonës). Të dhënat mbi numrin e familjeve që trajtohen me ndihmë ekonomike janë një tregues indirekt i nivelit të varfërisë në Bashkinë e Tepelenës. Këtë ndihmë e përfitojnë në total rreth 400 familje, nga të cilat 180 në qytetin e Tepelenës. Në raport me numrin total të familjeve, rezulton se në Bashkinë e Tepelenës përfitojnë ndihmë ekonomike rreth 15,2 % e familjeve. Përqindja mbetet thuajse konstante dhe nuk ka patur reduktime të ndjeshme gjatë viteve të fundit. Furnizimi me ujë të pijshëm vazhdon të mbetet një nga problemet më të rëndësishme infrastrukturore, pasi jo më shumë se 54% e banorëve të Bashkisë së Tepelenës (54% në qytet dhe 58% në zonat rurale) kanë akses në rrjetin e ujësjellësit dhe kanalizimeve. Furnizimi me ujë të pijshëm garantohet për rreth 15 orë në ditë. Ndërrmajrrja e Ujësjellës Kanalizimeve të Tepelenës ka mundësi majft të vogla për investime, madje herë pas here gjendet në prag të falimentimit, për shkak të detyrimeve të papaguara nga institucionet shtetërore. Investimi më i rëndësisht aktualisht, është ai në ujësjellësin e fshatit Dukaj, që synon të përmirësojë furnizimin me ujë në njësinë administrative Qendër Tepelenë. Treguesit e deritanishëm mbeten larg nivelit që do të mundësonte jetesën me standarte të pranueshme higjeno-sanitare për banorët e zonës.

7