цуьнца къийсавалар Iаддитар; цунна уггар дукха езачу цIарца цуьнга кхайкхар; цуьнгара шена доьвзаш долчу дикчу хIуманашца иза хастор; шена цо динчу диканна цунна баркалла алар; цуьнан сий дойъуш хIума шена хезча, цуьнан сий лардар, шен сий ша лардийр хиларе терра; оьшуш хилахь цунна кIеда - мерза хьехам бар; цуьнгара даьллачу гIалатана цунна къинтIера валар, цуьнга вон вист а ца хуьлуш; иза дийна волуш а, иза веллачул тIаьхьа а , хьо хьой волуш цунна доIа дар; иза веллачул тIаьхьа цуьнан доьзалца а, цуьнан гергарчаьрца а дика юкъаметтиг лелор; шен хьашташ кхочуш де а ца бохуш, цунна атталла езар, шен гIуллакхех цуьнан дог паргIат дуьтуш; цунна хаза мел хеташ долчу хIуманца хазахетар гучудаккхар; цунна ца дезаш долу хIума хилча сингаттам гайтар; ша гучахь цунна гойтуш дерг шен дагчохь а хилийтар, цуьнга болу безам къайлах а, гучахь а цхьатерра хуьлуьйтуш; иза шена гича цуьнга салам хьалха далар; хиъна Iачу меттехь цунна охьахаа шен меттиг йалар; иза хьалагIаьттича цуьнца хьалагIаттар; цо къамел деш, цуьнан къамелана юкъа а ца лелхаш , иза валлалц ладогIар. Юкъарчу чулацамца аьлча, шена шеца лело лууш йолу юкъаметтиг лело еза шен накъостаца. Шен вешина шена дезарг ца дезаш волчуьнан вошалла шалхо ю, дуьненахь а, эхартахь а цунна бала а бу иза. ХIара лакхахь дийцинарг ахь хьайна боьвзаш боцучу нахаца а, хьайн доттагIашца а лело деза гIиллакх дара. Амма кхоалгIа дакъа - хьуна боьвзаш берш - хьо ларло церах, хIунда аьлча хьуна вон гур дац хьайна боьвзаш болчаьргара бен. ДоттагIчо гIо дийр ду хьуна, хьо ца воьвзарг хьуна герга хир вац, ткъа ша - долу вон хьуна боьвзачаьргара ду, шайн меттанашца хьуна шайн доттагIалла гойтуш болчу. Цундела хьайн ницкъ ма - кхоччу хьайна боьвзарш кIеззиг хилийта ахь. Ткъа нагахь санна хьан цаьрца юкъаметтиг лело езахь, доьшучу меттехь, йа рузбан маьждигехь, йа вуьшта маьждигехь, йа цхьана шахьарехь, йа базарахь, делахь хьуна тIехь ду церах цхьа а лахара ца хетар, хIунда аьлча иза хьайл дика ву йа вац хьуна ца хаьа дела. Церан дуьненан бахамаш бахьана долуш уьш хьайн дагчохь базбалийта а ца беза ахь. Ахь уьш иштта базбахь - хIаллакьхир ву хьо, хIунда аьлча дуьне а, цу дуьнена тIехь дерг а Далла гергахь лараме доцу дела, ткъа хьан дагчохь хIокху дуьненан охIлу даз мел ло, лекха хинволчу Далла гергахь хьо ларамаза хуьлу. Верлахь, ларлолахь церан дуьненан даьхнина доьхьал айхьа царна хьайн дин даларх. И хIума динарг ша - верг царна гергахь ларамаза хуьлу хьуна, тIаккха цаьргахь долу даьхних а хеда хьуна иза. Нагахь цара хьоьца мостагIалла леладахь, ахь царна доьхьал мостагIалла ма леладе, хьо царна бекхам бан гIертахь собар тоьар дац хьан, тIаккха цаьрца долу мостагIалла бахьана долуш хьайн динах а вухур ву хьо, чIогIа кIад а лур ву хьо. Цара хьо хьан юьхь дуьхьал хесточу хенахь а, цара хьан лерам бечу хенахь а, цара хьуна шайн безам гойтучу хенахь а дукха царна кIад а ма ло хьо, хIунда аьлча хьо иза баккъалла ду йа дац хьаьжча, бIе дакъанах цхьа дакъа а карор дац хьуна иза. Гучахь а, къайлах а уьш хьоьца цхьатера хиларга дог а ма даха ахь, цара хьуна тIаьхьашха вон къамелаш дича цец а ма вала хьо, оьгIаз а ма гIо хьо царна, хIунда аьлча хьо баккъалла нийсачу агIор хьайга хьаьжча, хьуна хьайца карор ду уьзза хIуманаш, ахь хьайн доттагIашца а, гергарчаьрца а лелош. И хилла ца Iаш, хьайн хеьхархочуьнца а, хьайн деца - ненаца а карор ву хьуна хьой иштта: уьш доьхьал болчу хенахь айхьа церах лаьцна хьахор доцург уьш доьхьал боцуш хьахадо ахь. Ткъа ахь дIахададе оцу