#### Sana ' '\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_201\_\_\_ -yil. Mavzu: ORGANIK BIRIKMALARDA UGLEROD ATOMINING GIBRIDLANISHI

O'quvchilarda shakllantiriladigan tayanch kompetensiyalar elementlari: Kommunikativ kompetensiya: B1 Jamiyatda o'zaro muloqotga kirishish uchun kundalik hayotda uchraydigan kimyoviy birikmalar va mazkur birikmalarning nomini faqatgina ona tilida emas, balki xorijiy tillarda ham bilish. B1+ o'zaro samarali muloqotga kirisha olish layoqati. Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi: B1 mediamanbalardan zarur ma'lumotlarni izlab topa olish. Xavfsizlik choralari haqida bilish. B1+ mediamanbalardan olingan ma'lumotlarni saralash va ulardan samarali foydalana olish. O'zinio'zi rivojlantirish kompetensiyasi: B1 kimyo fani va undagi asosiy qonuniyatlar haqida bilish, doimiy ravishda o'zini o'z rivojlantirib, kamolotga intilish, kimyo bo'yicha bilimlarni mustaqil ravishda oshirib borish.

## Darsning blok sxemasi:

№	Darsning qismlari	Belgilangan vaqt.
1.	Tashkiliy qism	3 daqiqa
2.	O`tilgan mavzuni takrorlash	12 daqiqa
3.	Yangi mavzu bayoni	14 daqiqa
4.	Mustahkamlash	12 daqiqa
5.	Baholash	2 daqiqa
6.	Uyga vazifa	2 daqiqa

#### Darsning maqsadi:

- - 10 -sinfga mo'ljallangan ,,kimyo ' darsligi bilan tanishtirish; - 10 -sinfga mo'ljallangan ,,kimyo ' darsligi bilan tanishtirish;
- - maqsadlari va vazifalari haqida tushuncha berish; - maqsadlari va vazifalari haqida tushuncha berish;
- - materiallarni o'rganish usullarini tushuntirish; - materiallarni o'rganish usullarini tushuntirish;
- - o'rganiladigan ma'lumotlar haqida tushunchalar berish. - o'rganiladigan ma'lumotlar haqida tushunchalar berish.

Dars materiallari va jihozlari: 10 sinf, kimyo ' darsligi. .

- 2.,,Mavzuga oid chizmalar
- 3.Doska, bo'r, daftar.
- 4.Tarqatma material: darsda o'rganiladigan asosiy atamalar va tushunchalar yozilgan kartochkalar.
- I. Tashkiliy qism:

5.Sinfda o 'quvchilarni darsga jalb qilib, ishchi muhitni yaratish.

- 6.Sinf holati bilan tanishish va davomadni aniqlash

#### II. Darsning mazmuni:

- 7.Darslikning dasturi, maqsadlari va vazifalari.
- 8.Darslikdagi materiallar tizimi va uni o'rganish uslubiyati va usullari.
- 9.O'rganiladigan ma'lumotlar hayotiy bog'liqligi..

#### I I I . Dars mazmunini ro'yobga chiqarish ustida ishlash:

- 11. O'qituvchining 10- sinfdagi ,, kimyo ' fani vazifalari va xususiyatlari, darslikdagi materiallar tizimi, uni o'rganish uslubiyati va usullari to'g'risida tushuntirish.

#### Yangi dars bayoni:

Kimyoviy bog'lanishlarni hosil bo'lishida turli elektronlarning bulutlari (orbitallar) bir -biri bilan aralashib ketadi va shakli va energiyasi teng bo'lgan gibridlangan orbitallar hosil bo'ladi. Bu hodisani gibridlanish deb, yangi hosil bo'lgan orbitallarni - gibridlangan orbitallar deb ataladi.Gibridlanish haqidagi nazariyani 1931-yilda L.Poling taklif qildi.Organik birikmalarda uglerod atomi 3 xil sp3-, sp2- va sp- gibridlanish holatida bo'lishi mumkin.sp3 - gibridlanish. Metan molekulasining hosil bo'lishida sp3- gibridlanish sodir bo'ladi. Bunda uglerod atomi «qozg'algan» holatga o'tadi. Metan molekulasining hosil bo'lishida uglerod bitta s va uchta p - elektronlarining orbitalari gibridlanadi, hamda to'rtta bir xil gibrid orbitallar hosil bo'ladi. sp3 gibridlangan orbitallar fazoda bir -birlariga nisbatan 109° 28` ga teng

35