li. Oni devas esti sperta pri la homoj," rezonis la patro Povondra. "El tio vi vidas, Franĉjo, kion povas perfari eĉ homo en subordigita posteno. Prenu tion imitinda ekzemplo, kaj ĉiam penu plenumi vian devon, kiel mi tion faris." Sinjoro Povondra balancis la kapon solene kaj kortuŝite. "Mi povis tiun kapitanon forsendi jam en la pordo, kaj mi estus ŝparinta al mi la ŝtupojn. Alia pordisto estus sin plenblovinta kaj estus puŝferminta la pordegon ĝuste antaŭ lia nazo. Kaj estus per tio vaniginta tian fabelan progreson sur la mondo. Memoru, Franĉjo, se ĉiu homo plenumus sian devon, estus bonege sur la mondo. Kaj aŭskultu dece, se mi ion diras al vi." "Jes, paĉjo," murmuris Franĉjo malfeliĉe. Patro Povondra fortusis. "Pruntu al mi tiun tondilon, panjo. Tion mi devus eltranĉi el la gazeto, por havi foje ian memoraĵon pri mi." Tiel do okazis, ke sinjoro Povondra komencis kolekti la eltranĉaĵojn pri la Salamandroj. Al lia kolektista manio ni dankas pro multe da materialo, kiu alie estus falinta en forgeson. Li eltranĉadis kaj konservadis ĉion, kion li trovis presita pri la Salamandroj; ni ne prisilentu, ke li post certaj komenculaj embarasoj ellernis en sia ŝatata kafejo elrabi la gazetojn, kie estis ia ajn mencio pri la Salamandroj, kaj li atingis specialan, preskaŭ prestidigitatoran virtuozecon en tio, kiel li sciis neobservate elŝiri el la gazeto la respektivan folion kaj mergi ĝin en la poŝon ĝuste antaŭ la okuloj de la ĉefkelnero. Estas konate, ke ĉiuj kolektistoj estas pretaj ŝteli aŭ murdi, se temas pri tio, kiel ricevi novan numeron en sian kolekton, sed tio neniel malaltigas ilian moralan karakteron. Nun lia vivo havis sencon, ĉar ĝi estis vivo de kolektisto. Ĉiuvespere li ordigadis kaj relegadis siajn slipojn antaŭ la indulgemaj okuloj de sinjorino Povondrová, kiu sciis, ke ĉiu viro estas parte frenezulo kaj parte malgranda infano; li do prefere ludu per tiuj eltranĉaĵoj, ol frekventadi gastejon kaj ludi la kartojn. Ŝi eĉ disponigis en la tol - ŝranko lokon por liaj skatoloj, kiujn li mem kungluis por sia kolekto; ĉu oni povas pli postuli de la edzino kaj mastrino?

- G. H. Bondy mem ĉe foja okazo estis surprizita per enciklopediaj scioj de sinjoro Povondra pri ĉio, kio koncernis la Salamandrojn. Sinjoro Povondra iom honteme konfesis, ke li ĉion kolektas, kie estas io presita pri la Salamandroj, kaj li vidigis al sinjoro Bondy siajn skatolojn; G. H. Bondy afable laŭdis lian kolekton; estas nekontestebla afero: nur la grandmoŝtaj sinjoroj scias esti tiom bonvolemaj, kaj nur la potenculoj scias feliĉigi aliulojn, sen ke ĝi al ili mem kostus unu heleron; la grandmoŝtaj sinjoroj estas ĝenerale en bona pozicio. Ekzemple sinjoro Bondy simple ordonis, ke oni sendu al sinjoro Povondra el la kancelario de la Salamandra Sindikato ĉiujn eltranĉaĵojn, kiuj ne devis esti envicigataj en la arkivon, sekve la feliĉa kaj iom konsternita sinjoro Povondra ricevadis ĉiutage pakaĵojn da dokumentoj en ĉiuj lingvoj de la mondo, el kiuj precipe la gazetoj presitaj per azbuko, greka alfabeto, per skriboj hebrea, araba, ĉina, bengala, tamila, java, birma aŭ per taalik inspiris lin per pia estimo. "Se mi nur ekpensas," li diradis super ili, ke sen mi ĉio ĉi ne ekzistus!"

Ni jam diris, ke la kolekto de sinjoro Povondra konservis multe da dokumenta materialo pri la tuta Salamandra historio; per tio ni tamen ne volas aserti, ke ĝi povus kontentigi sciencan historiiston. Unue sinjoro Povondra, al kiu mankis la fak-erudicio pri la historiajhelpsciencoj kaj pri la arkivaj metodoj, markis siajn slipojn nek per la font-indiko nek per la apartena jaro, tiel ke ni plejofte ne scias, kiam kaj kie aperis la respektiva dokumento. Due ĉe la abundego da materialo, kiu amasiĝadis sub liaj manoj, sinjoro Povondra deponadis precipe la longajn artikolojn, kiujn li opiniis pli gravaj, sed la koncizajn raportojn kaj depeŝojn li simple forĵetadis en la karbujon; sekve postrestis al ni pri la ĉi tuta periodo malmultege da informoj kaj faktoj. Trie en la aferon intervenis la mano de sinjorino Povondrová; kiam la skatoloj de sinjoro Povondra komencis danĝere pleniĝi, ŝi silente kaj sekrete eltiris parton de slipoj kaj forbruligis ilin, kaj tio ripetiĝadis kelkfoje dum jaro. Ŝi indulgis nur tiujn, ki uj ne tiom plimultiĝadis, kiaj estis la eltranĉaĵoj presitaj en la skriboj