la fundamentojn. En Nederlando oni komencis elsekigadi la Zelandon. Francio kunigis en Guadelupo la insultojn Grande Terre, Basse Terre kaj La Désirade en unu benitan insulon; Usono komencis konstrui sur la 37- a meridiano la unuan Aeronaŭtikan Insulon (duetaĝan, kun grandega hotelo, sportejo, amuzparko kaj kinoteatro por kvin mil personoj). Unuvorte: ŝajnis, ke nun falis la lastaj baroj, kiujn al la homa evolucio metis la oceanoj; venis la ĝojiga epoko de konsternaj teknikaj projektoj; la homo ekkonsciis, ke li nur nun fariĝas la Suvereno de la Mondo, dank' al la Salamandroj, kiuj venis sur la scenejon de l' mondo en la ĝusta momento kaj - tieldire - kun historia neceso. Ne povas esti duboj, ke la Salamandroj neniam estis tiel senmezure disvastiĝintaj, se nia teknika epoko ne estus por ili preparinta tiom da labortaskoj kaj tiom vastan kampon de daŭra agado. La estonteco de la Maraj Laboristoj ŝajnis nun garantiita por jarcentoj. Rimarkindan parton en la favora evoluado de la Salamandro- merkato prenis ankaŭ la scienco, kiu baldaŭ turnis sian atenton al la esploro de la Salamandroj ne nur laŭ la fizika, sed ankaŭ la psika rilato.

Ni prezentas raporton pri scienca kongreso en Parizo el la plumo de aŭtentika atestanto r.d.:

I I Congrčs d' Urodčles

Mallonge oni ĝin nomas Kongreso de Vosthavaj Amfibioj, kvankam ĝia oficiala titolo estas iom pli longa: La Unua Kongreso de Zoologoj por Psikologia Esploro de Vosthavaj Amfibioj. Tamen la vera Parizano ne amas klaftlongajn titolojn; la doktaj profesoroj, kiuj kunsidas en la amfiteatro de Sorbenne, estas por li simple Messieurs les Urodčles, Sinjoroj Vosthavaj Amfibioj, kaj nenio pli. Aŭ ankoraŭ pli koncize kaj pli malestime: Ces Zoos - lŕ. Ni iris do rigardi la ces Zoos- lŕ pli pro scivolemo ol pro riportista devo. Pro scivolemo, komprenu pro tia, kiu ne koncernis tiujn universitatajn, plejparte iom maljunajn kaj okulvitrumitajn kompetentulojn, sed ĝuste tiujn ... kreitojn (kial el mia plumo ne volas eliri la vorto "bestojn"?), pri kiuj oni jam tiom multe skribis, ekde sciencaj libregoj ĝis bulvardaj kanzonoj, kaj kiuj onidire estas - laŭ unuj - gazeta blufo, laŭ aliaj tamen estaĵoj en multaj rilatoj pli talentaj ol mem suvereno de la kreitaro kaj la krono de la kre- ago, kiel oni ankoraŭ hodiaŭ (mi aludas la mondmiliton kaj aliajn historiajn okazintaĵojn) nomas la homon. Mi esperis, ke la moŝtaj partoprenantoj de la Kongreso por Psikologia Esploro de la Vosthavaj Amfibioj donos al ni laikoj klaran kaj definitivan respondon, kiel statas la disfamigata lernemo de Andrias Scheuchzeri; ke ili diros al ni: Jes, estas estaĵo inteligenta aŭ almenaŭ tiom taŭga por civilizo kiel vi aŭ mi; tial oni lin devas konsideri en la estonteco, same kiel oni devas konsideri la estontecon de la homaj rasoj, kiujn oni foje opiniis sovaĝaj kaj primitivaj ... Mi diras, neniu simila respondo aŭ nur demando aŭdiĝis ĉe la kongreso; por tio estas la hodiaŭa scienco tro ... fakula, ol ke ĝi okupiĝu pri tiaspecaj problemoj. Nu, ni lasu nin do instrui, pri tio, kion oni science nomas la psika vivo de bestoj. Tiu longa sinjoro kun flirtanta barbo de sorĉisto, kiu ĝuste tondras sur la podio, estas la fama profesoro Dubosque; ŝajnas, ke li oponas al ia perversa teorio de ia estimata kolego, sed ĉi tiun punkton de lia diskurso ni ne povas bone sekvi. Nur post sufiĉe longa tempo ni komprenas, ke tiu sorĉisto parolas pri perceptivo de Andrias por la koloroj kaj pri ĝia kapablo distingi diversajn kolornuancojn. Mi ne scias, ĉu mi bon e komprenis, sed mi forportis kun mi impreson, ke Andrias Scheŭchzeri iom suferas de daltonismo, sed ke la profesoro Dubosque certe estas terure miopa, konsiderante, kiel li levadis siajn paperojn ĝis siaj dikaj, sovaĝe brilantaj okulvitroj. Poste parolis ridetanta japana sciencisto Dro Okagawa; estis io pri reakcia arko kaj pri fenomenoj, kiuj montriĝas, se oni trahakas iun sensan nervovojon en la cerbo de Andrias, se oni frakasas lian organon analogan al la orel-labirinto. Poste profesoro Rehmann