#### Sana ' '\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_201\_\_\_ -yil. Mavzu: ALKANLARNING KIMYOVIY XOSSASI. ISHLATILISHI

O'quvchilarda shakllantiriladigan tayanch kompetensiyalar elementlari: Kommunikativ kompetensiya: B1 Jamiyatda o'zaro muloqotga kirishish uchun kundalik hayotda uchraydigan kimyoviy birikmalar va mazkur birikmalarning nomini faqatgina ona tilida emas, balki xorijiy tillarda ham bilish. B1+ o'zaro samarali muloqotga kirisha olish layoqati. Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi: B1 mediamanbalardan zarur ma'lumotlarni izlab topa olish. Xavfsizlik choralari haqida bilish. B1+ mediamanbalardan olingan ma'lumotlarni saralash va ulardan samarali foydalana olish. O'zinio'zi rivojlantirish kompetensiyasi: B1 kimyo fani va undagi asosiy qonuniyatlar haqida bilish, doimiy ravishda o'zini o'z rivojlantirib, kamolotga intilish, kimyo bo'yicha bilimlarni mustaqil ravishda oshirib borish.

## Darsning blok sxemasi:

№	Darsning qismlari	Belgilangan vaqt.
1.	Tashkiliy qism	3 daqiqa
2.	O`tilgan mavzuni takrorlash	12 daqiqa
3.	Yangi mavzu bayoni	14 daqiqa
4.	Mustahkamlash	12 daqiqa
5.	Baholash	2 daqiqa
6.	Uyga vazifa	2 daqiqa

#### Darsning maqsadi:

- - 10 - sinfga mo'ljallangan ,,kimyo ' darsligi bilan tanishtirish; - 10 - sinfga mo'ljallangan ,,kimyo ' darsligi bilan tanishtirish;
- - maqsadlari va vazifalari haqida tushuncha berish; - maqsadlari va vazifalari haqida tushuncha berish;
- - materiallarni o'rganish usullarini tushuntirish; - materiallarni o'rganish usullarini tushuntirish;
- - o'rganiladigan ma'lumotlar haqida tushunchalar berish. - o'rganiladigan ma'lumotlar haqida tushunchalar berish.

Dars materiallari va jihozlari: 10 sinf, kimyo ' darsligi. .

- 2.,,Mavzuga oid chizmalar
- 3.Doska, bo'r, daftar.
- 4.Tarqatma material: darsda o'rganiladigan asosiy atamalar va tushunchalar yozilgan kartochkalar.
- I. Tashkiliy qism:

5.Sinfda o 'quvchilarni darsga jalb qilib, ishchi muhitni yaratish.

- 6.Sinf holati bilan tanishish va davomadni aniqlash

#### II. Darsning mazmuni:

- 7.Darslikning dasturi, maqsadlari va vazifalari.
- 8.Darslikdagi materiallar tizimi va uni o'rganish uslubiyati va usullari.
- 9.O'rganiladigan ma'lumotlar hayotiy bog'liqligi..

#### I I I . Dars mazmunini ro'yobga chiqarish ustida ishlash:

- 11. O'qituvchining 10- sinfdagi ,, kimyo ' fani vazifalari va xususiyatlari, darslikdagi materiallar tizimi, uni o'rganish uslubiyati va usullari to'g'risida tushuntirish.

#### Yangi dars bayoni:

Kimyoviy xossalari. Alkanlar boshqa uglevodorodlarga qaraganda kimyoviy faolligi nisbatan pastroq bo'lib, ular oddiy sharoitda reaksiyalarga kirishmaydi. Katalizator ishtirokida, temperatura va yorug'lik ta'sirida o'rin olish reaksiyalariga kirishadi.Yonishi. Uglevodorodlar yuqori haroratda yonib, CO2 va H2O hosil qiladi. Alkanlarning umumiy yonish formulasi quyidagicha: Kreking. Yuqori temperaturada to'yingan uglevodorodlarning uglerod uglerod bog'lari uzilib, radikallar hosil qiladi va natijada, uglerod atomi kam bo'lgan alkan va alkenlar aralashmasi hosil bo'ladi. Bu jarayon termik kreking deb ataladi. Degidrogenlash. Bu reaksiya yordamida alkanlardan tegishli to'yinmagan uglevodorodlar hosil qilinadi. MasalanCH3 CH3 CH2 CH2 + H2 etan etilenIshlatilishi. Tabiiy gazning asosi metan

17