sapo që burrat tanë po largohen nga Zeituni, ata po vriten. Ju lutemi na dërgoni një përgjigje urgjente. Çfarë duhet të bëjmë?... Në letrën tuaj, juna informuat për komisionimin e një oficeri të rrethit të krishterë dhe që zyrtarët qeveritarë do të zgjidheshin midis nesh. Sidoqoftë, sipas asaj që kemi dëgjuar, oficerët e rinj do të jenë myslimanë. Nëse kjo është e vërtetë, ne do ti bëjmë përgatitjet tona në përputhje me rrethanat. Ne nuk duhet të lihemi në terr informativ si më parë. Le të jetojmë sipas udhëzimeve tuaja. Ju lutemi bëni diçka që anëtarët tanë të arrestuar të lirohen sa më shpejt që të jetë e mundur. Ne e pranojmëçdo kusht. Të gjithë fshatrat tona janë në anën e kombit tuaj… Siç keni urdhëruar, ne kemi dorëzuar armët që kemi marrë nga qeveria te Patvili Effendi A duhet të veprojmë ashtu si kemi vepruar më parë, apo të mbajmë një profil të fshehtë? Ju lutemi na tregoni 230 urgjentisht.

Masat efektive nga Sait Pasha 'anglezi' i dhanë fund trazirës në Zeitun. Për më tepër, një amnisti e përgjithshme u shpall për të gjithë armenët, duke përfshirë udhëheqësit e trazirave, ndërsa shteti kompensoi të gjitha humbjet personale. Vlen të përmendet se Pasha, përgjegjës për masat që çuan në amnisti edhe për ata që vranë shumë njerëz, kishte pseudonimin 'Anglezi'. Sidoqoftë, Sait Pasha hamendësoj sakt se ky nuk do të ishte fundi i këtyre trazirave:

Njerëzit në Zeitun po veprojnë si rebelë sepse evropianët vazhdimisht i favorizojnë të krishterët dhe veçanërisht sepse britanikët i mbrojnë armenët dhe i shohin myslimanët si fajtorë. Është e qartë nga letra që Z. Henderson, i cili është Konsull Britanik në Alepo, i dërgoi gangsterëve në Zeitun se ata po i inkurajoi rebelët. Armenët përreth Van dhe në Alepo janë duke u rebeluar dhe duke bërë ankesa ambasadorëve të huaj; pa dyshim që kjo është qartë për qëllimin e ndërtimit të një krahine autonome në të ardhmen. Kjo nuk do të ndodhë brenda natës. Sidoqoftë, nëse nuk bëjmë diçka për ta parandaluar atë tani, Evropa do të na kërkojë të caktojmë një guvernator 231 armen në Van. Pastaj, do të na duhet të caktojmë një guvernator armenë atje siç bëmë në Liban dhe Kretë.

Parashikimet e Pashait u bënë të vërteta. Bedros Kapamajian u bë kryebashkiaku i parë armenë i Vanit në vitin 1912 dhe në vitin 1915 rusët emëruan armenin Aram Manukian si guvernator. Le të kujtojmë edhe një herë në këtë pikë: Ne jemi gjithmonë krenarë që kemi pasur guvernatorë armenë. Ne kemi pasur shumë pasha armenë dhe vezirë të mëdhenj gjatë gjithë historisë sonë. Si anëtarët e vlefshëm të kombit tonë - armenët, kurdët, boshnjakët, çerkezët etj, morën pozicione të rëndësishme në administratë dhe turqit kanë qenë gjithmonë krenarë për këtë gjë. Sidoqoftë, në këtë rast, ishte thjesht një taktikë dinake e përdorur nga Nëntoka Shtetërore Britanike dhe kjo është arsyeja pse ata po kritikohen këtu. (Duhet të theksohet se mbështetja e rusëve për bandat armene ishte gjithashtu plan i Nëntokës Shtetërore Britanike). Shumica e guvernatorëve të emëruar ishin të punësuar si agjentë në operacione për të shkëputur rajone të caktuara nga Perandoria Osmane. Ky ishte një komplot i hapur dhe i qartë. Për më tepër, rebelët armenë të lartëpërmendur nuk kanë qenë kurrë qytetarë besnikë të Perandorisë, por zgjodhën të ishin servil të Nëntokës Shtetërore Britanike. Me sa duket, Nëntoka Shtetërore Britanike nuk kishte asnjë problem për të gjetur marioneta në mesin e komunitetit armen, ashtu si nuk pati problem për të gjetur të tillë brenda Perandorisë Osmane.

##### Kampanja e Kaukazit në Luftën e Parë Botërore

Megjithëse është plotësisht e gabuar, gjatë kohës së luftës, shumica e luftëtarëve e konsiderojnë çdo mjet të pranueshëm me qëllim për ti mbrojtur njerëzit e tyre. Luftërat mund t'i bëjnë njerëzit e arsyeshëm dhe racional të paarsyeshëm dhe iracional, ndërsa lakmia për fitore ose kërkimi për të mbrojtur njerëzit e vet mund t'i shtyjë ata të kryejnë mizori. Kjo është ajo që u ndodhi turqve dhe armenëve përderisa dy kombet vëllazërore bënë gabim tragjik dhe u kthyen kundër njëri-tjetrit gjatë Luftës së Parë Botërore. Historiani dhe demografi amerikan Justin McCarthy raporton se midis viteve 1821 dhe 1922, pesë milion myslimanë evropianë u dëbuan nga vendlindjet e tyre dhe një numër i ngjashëm u masakruan në të ashtuquajturat luftërat për pavarësisë, të sponsorizuara nga Evropa. Kjo masakër etnike e myslimanëve ndodhi gjatë lëvizjeve për pavarësi serbe dhe greke, gjatë luftës Ruso-Turke të viteve 1877-78, luftës Ballkanike në 1912, trazirave armene në Anadollin Qendror,