##        Lufta e Parë Botërore dhe Nëntoka Shtetërore Britanike

#### Një politikë e re osmane

Lufta e Parë Botërore ishte faza përfundimtare e politikës shekullore të Nëntokës Shtetërore Britanike për të ruajtur dhe zgjeruar sistemin e saj të shfrytëzimit botëror dhe për të eleminuar çdo kërcënim për sundimin e saj. Hapat e parë të kësaj strategjie ishin ekonomike, politike dhe diplomatike, si dhe më së shumti synuan dy perandoritë e mëdha që Britania i konsideroi rivalë gjatë shekullit të 19-të. E para ishte Perandoria Koloniale Gjermane. Gjermanët ishin duke u bërë shumë më të fuqishëm në Evropë, si dhe në tregjet koloniale të botës, duke dalë si rivali kryesor i Britanisë. E dyta ishte Perandoria Osmane, e cila kishte qenë prej kohësh shënjestër e magjepsjes britanike. Rasti i Gjermanisë nuk ishte vërtet i komplikuar. Përparimi dhe rritja e Perandorisë duhet të ndalohej në një mënyrë apo 47 në një tjetër. Sidoqoftë, ishte një histori tjetër kur bëhej fjalë për Perandorinë Osmane. Nëntoka Shtetërore Britanike përfitoi nga vazhdimi i ekzistimit të Perandorisë, por, në të njëjtën kohë, ishte e shqetësuar për rritjen e saj. Perandoria Osmane ishte e rëndësishme strategjikisht dhe ekonomikisht për Britaninë. Lindja e Mesme, e cila më pas i përkiste Perandorisë Osmane, përfshiu toka të pasura si Mesdheun Lindor, Egjiptin, Suezin dhe Palestinën dhe mori rrugën deri në Indi, duke pasur kështu një rëndësi të madhe për hegjemoninë britanike. Për këtë arsye, Nëntoka Shtetërore Britanike ndjeu detyrimin për të menaxhuar dhe kontrolluar me kujdes çdo skenar që përfshinte Perandorinë Osmane. Nëse Perandoria Osmane, e cila në atë kohë po kalonte ditë të vështira, do të gjente një mënyrë për t'u ngritur në këmbë, do të kishte qenë udhëheqëse e padiskutueshëm e një fuqie të pakonkurueshme botërore; Unionit Islamik. Por, Nëntoka Shtetërore Britanike e konsideroi kërcënim të madh dhe rival të mundshëm një Union Islamik të udhëhequr nga Perandoria Osmane. Nga ana tjetër, nëse Perandoria Osmane do të binte, kishte pak dyshim që Rusia Cariste ose Perandoria Gjermane, dy fuqitë e tjera të rëndësishme të kohës, do të kishin pretendime për të. Ky do të ishte një fund i papritur i ëndrrave ambicioz të Nëntokës Shtetërore Britanik për Lindjen e Mesme. Për këto arsye, pas Traktatit të Berlinit të vitit 1878, Nëntoka Shtetërore Britanike bëri ndryshime të rëndësishme të politikës së saj drejtë Portës së Lartë, me fjalë të tjera, Qeverisë Qendrore të Perandorisë Osmane. Megjithëse tashmë kishte marrë kontrollin e Qipros dhe Egjiptit - të cilat ishin territore të Perandorisë Osmane - përsëri nuk donte që Perandoria të binte në një mënyrë të pakontrolluar. Nëntoka Shtetërore Britanike nuk donte asnjë zhvillim i cili mund të kërcënonte interesat e saj dhe ruajtja e integritetit territorial të Perandorisë Osmanipërshtatej mësë shumti. Ndërkohë, ajo rriti presionin e saj ekonomik dhe politik mbi Perandorinë Osmane për ta bërë atë mëtë varur nga Nëntoka Shtetërore Britanike, kjo ishte pjesë e procesit të saj të ndërtimit të kontrollit me shumë faza. Gjatë kësaj kohe, ajo vazhdoi të ruante marrëdhëniet 'miqësore' ndaj osmanëve, por gjatë gjithë koës vazhdoi me politikën e saj dinake dhe të mbrapshta prapa dyerve të mbyllura. Nga fundi i shekullit të 19-të, Perandoria Osmane kishte kapërdirë mjaftueshëm mashtrime dhe hile të Nëntokës Shtetërore Britanik dhe zgjodhi të formonte aleancë me gjermanët. Kjo lëvizje ndryshoi gjithçka. Duke mos dashur të heqë dorë nga ëndrrat e tyre për tokat osmane, Nëntoka Shtetërore Britanike hodhi pretendimin se vetëm donte të ruante integritetin territorial të Perandorisë Osmane.