##### Interesi i madh i Britanisë së Madhe

Deri në vitet 1820, Britania kishte përfunduar revolucionin e saj industrial dhe u bë e pakonkureshme në tregjet botërore sidomos pasi mposhti Francën në luftërat Napoleonike. Sidoqoftë, gjatë atyre viteve, vendet e tjera evropiane në mes të revolucioneve të tyre industriale po bllokonin produktet britanike që të mos hynin në tregjet e tyre me masa mbrojtëse. Kjo bëri që kapitali britanik të kthehej në vendet jo-evropiane; kështu midis viteve 1820 dhe 1840, Britania 422 nënshkroi marrëveshje të shumta të tregtisë së lirë me vendet në Amerikën Latine dhe Kinën ndër të tjera Këto marrëveshje u siguruan ndonjëherë duke fituar mbështetjen e fuqive lokale dhe nganjëherë duke përdorur fuqinë ushtarake. Për shembull, kur Kina ndaloi Britaninë të shiste opium në tokat e saj në vitin 1839, Britania menjëherë i shpalli luftë Kinës. Kur britanikët dolën fitues nga kjo luftë, ata e detyruan qeverinë kineze të lejojë kapitullime të gjera përmes marrëveshjeve të ndryshme. Mirëpo, e gjithë kjo përpjekje intensive nuk dha rezultatet që Nëntoka Shtetërore Britanike shpresonte. Në gjysmën e parë të shekullit XIX, taksat doganore në Evropë u rritën dhe tregtia e jashtme britanike hyri në një 423 periudhë recensioni midis viteve 1819 dhe 1835. Ky stopim dëmtoi seriozisht industrinë e re të vendit dhe bëri që të kërkohet urgjentisht zbulimi i tregjeve të reja. Edhe në periudhën e rënies, Perandoria Osmane ishte ende një nga vendet më të pasura në botë, me territorin dhe njerëzit e pasur. Kytreg fitimprurës e vuri atë në qendër të vëmendjes së Nëntokës Shtetërore Britanike. Britania bëri gjithçka që ishte e mundur për të nënshkruar një marrëveshje të tregtisë së lirë me 424 osmanë. Traktati i Balta Liman i nënshkruar midis Perandorisë Osmane dhe Britanisë së Madhe si një marrëveshje tregtare kishte këto pika kryesore: 1- Kapitullimet e reja do t'i shtohen atyre ekzistuese; 2- Britanisë do t'i lejohet të blejë dhe shesë lirshëm produktet bujqësore dhe industriale; 3- Perandoria Osmane do të heqë të gjitha monopolet mbi tregtinë e brendshme si dhe ndalimet e eksportit; 4- Tregtarët e huaj do të gëzojnë të njëjtat të drejta dhe privilegje si tregtarët vendas të Perandorisë Osmane; 5- Taksat mbi eksportin do të jenë 12%, dhe importin 5%. Traktati i Balta Liman i vitit 1838 hoqi të gjitha kufizimet në tregtinë e brendshme dhe të jashtme dhe lehtësoi hyrjen e mallrave të huaja në vend. Gjithashtu e bëri më të lehtë eksportimin e produkteve vendase. Me sa duket, ai e vuri industrinë dhe tregtinë osmane nën kontrollin evropian, por në fakt, ajo ishte nën kontrollin britanik. Aspekti më domethënës i këtij sistemi tregtar ishte humbja e pakthyeshme dhe domethënëse e sovranitetit osman mbi tregtinë e jashtme. Taksat shtesë të vendosura më parë për eksportin dhe importin, të cilat kishin qenë burimi kryesor i të ardhurave për shtetin, u kufizuan dhe Perandoria Osmane nuk ishte më në gjendje të mblidhte taksa shtesë nga këto 425 burime në situata të jashtëzakonshme siç është lufta. Pas Traktatit të Balta Limanit, vëllimi tregtar britanik në Lindjen e Mesme u rrit në mënyrë dramatike. Për shembull, në vitin 1837 vetëm 432 anije britanike kishin ardhur në Stamboll dhe kishin shkarkuar mallra prej 86,253 ton, por deri në vitin 1848, këto shifra u rritën në 1392 anije dhe 358,422 ton respektivisht. Rritja u shpejtua dhe në vitin 1856, 426 Britania dërgoi 2,504 anije me një total prej 898,753 ton mallrash. Britania po merrte kontrollin e plotë të tregut osman, ndërsa tregtarët osmanë humbën primatin.

##### Osmanët tentojnë ti shfuqizojnë kapitullimet

Fuqitë e mëdha të Evropës po konkurronin ashpër me njëri-tjetrin për të përfituar më shumë nga Perandoria Osmane. Ndërsa kapitullimet i kufizuan osmanët, shteti nuk ishte as në gjendje të rregullonte taksat e veta. Turqit u kufizuan, por tregtarët e huaj u liruan nga taksat. Të huajt që jetonin në tokën turke nuk iu nënshtruan ligjit turk dhe nuk mund të dërgoheshin në gjykatat turke. Me fjalë të tjera, këta njerëz jetonin në një mënyrë krejtësisht të izoluar në vend; në një status tepër të privilegjuar, ata po praktikonin ligjet e tyre në Perandorinë Osmane. Ata fituan më shumë para nga tregtarët e njëjtë vendas, por prapë nuk paguanin taksa. Edhe sektori i kujdesit shëndetësor u ofroi atyre koncesione të jashtëzakonshme.