####### Shoqëria e miqëve të Anglisë - Grupet Britanike në Perandorinë Osmane

Shoqëria e Miqve të Anglisë ishte një organizatë me njerëz si Damat Ferid Pasha dhe Sait Molla si dhe mbështeste me pasion idenë e mandatit britanik në Perandorinë Osmane. Ajo u themelua më 20 maj të vitit 1919 me qëllimin kryesor të nxitjes së trazirave në Anadoll për të ndaluar lëvizjen nacionaliste për pavarësi dhe mori mbështetje të vazhdueshme financiare nga britanikët. Çdo protestë vendore e filluar kundër Luftës Turke për Pavarësi ishte disi e lidhur me këtë shoqëri. Një metodë tjetër e këtij grupi ishte përdorimi i botimeve të ndryshme për të diskredituar qeverinë e Ankarasë në sytë e publikut të Stambollit, ndërsa ndërtonte opinionin publik në favor të Nëntokës Shtetërore Britanike. Sait Molla, njëri nga bashkëthemeluesit, nisi një luftë të plotë propagandistike në Stamboll me të përditshmen e tij 306 Yeni Istanbul . Më vonë u bë e ditur se ai paguhej 300 Lira në muaj nga Ambasada Britanike. Deklarata themeluese ishte shkruar nga Dr. Avdullah Cevdet, i cili vazhdimisht i quante turqit si popull primitive. (kombi fisnik turk është mbi pretendime të tilla). Shoqëria arriti të kishte 53 mijë anëtarë në tre muajt e parë pas themelimit të saj. Më 23 maj të vitit 1919, Sait Molla u dërgoi një telegram të gjithë Kryetarëve të Bashkive duke pretenduar se mënyra e vetme e 307 shpëtimit ishte pranimi i mandatit Britanik. Fjalimi Mustafa KemalAtatürk përmendi qëllimin e kësaj shoqërie dhe anëtarëve të saj në Nutukun e tij të famshëm ( i Madh ):

Një nga mëtë rëndësishmet prej tyre, "Shoqëria e Miqve të Anglisë" është e denjë për t'u përmendur posaçërisht. Nga emri i saj nuk rrjedh që anëtarët e saj ishin domosdoshmërisht miq të Anglisë. Sipas mendimit tim, themeluesit e kësaj shoqërie ishin njerëz që mendonin, para çdo gjëje tjetër, për sigurinë e tyre dhe interesin personal dhe të cilët u përpoqën t'i siguronin këto gjëra duke nxitur Qeverinë e Lloyd George t'u siguronte atyre mbrojtje angleze. Pyes veten nëse këta persona të lajthitur me të vërtetë imagjinuan se Qeveria Angleze kishte ndonjë qëllim ruajtjen e intergritetit të Shtetit Osman? Aventurierë të caktuar anglezë, për shembull një klerik me emrin Frew, gjithashtu i përkisnin kësaj Shoqërie. Për të gjykuar nga energjia që shfaqte ky i fundit, ai praktikisht ishte kryetari i saj. Shoqëria kishte fytyrë karakter të dyfishtë. Nga njëra anë, ajo kërkoi hapur mbrojtjen e Anglisë me metoda të frymëzuara nga civilizimi. Nga ana tjetër, ai punoi në fshehtësi dhe tregoi se qëllimi i saj i vërtetë ishte të nxisë njerëzit për revoltë duke formuar organizata në brendësi, të paralizojë ndërgjegjen kombëtare dhe të inkurajojë vendet e huaja të ndërhyjnë. Këto ishin planet tinazre që qëndronin në themel të punës së kësaj Shoqërie. Do të shohim më vonë sesi Sait Molla luajti aktivisht një pjesë, ndoshta pjesën më të rëndësishme, në këtë Shoqëri. Ajo që sapo thashë për këtë Shoqëri do të bëhet më e qartë për ju kur të hyj në hollësi të mëtejshme më vonë dhe të vë 308 para jush disa dokumente të cilat do t'ju mahnisin.

Kleriku Frew, të cilin Atatürk e përmend në Fjalimin e tij të famshëm, ishte shefi i inteligjencës britanike në Stamboll. Ai mbante kodet britanike të komunikimit, të cilat Ali Rıza Beu nga Shoqëria Karakol (një shoqëri sekrete brenda qeverisë së Stambollit të Perandorisë Osmane qëllimi i së cilës ishte të ndihmonte përpjekjet e forcave nacionaliste) i vodhi dhe i asgjësoi. Kjo zbërtheu kryengritjen e planifikuar në Dijarbakir nga fisi Bedirhan nën kujdesin e Damat Ferid Pashës. Mustafa Kemal Pasha, pasi u informua drejtpërdrejt për detajet, të cilat ishin të gjitha në dosjen e Frew, ishte në gjendje të merrte masat e nevojshme paraprake. Propaganda britanike në Stamboll nuk ishte vetëm nga Shoqëria e Miqve të Anglisë. E përditshmja Alemdar e Refi 'Kë Duam' Në vend Cevat Ulunay shtypi një editorial në ditën që Atatürk mbërriti në Samsun, me titull . Aty shkruhej: " që të shqyejmë nga një lëkurë tjetër çdo ditë, le të dorëzojmë lëkurën tonë tek një mjek dhe le të shpëtojmë veten. Anglo- Saksonët janë në gjendje t'i japin frymë një jete kaq të fortë kudo që ndodhen, saqë e sjellin atë komunitet në një pozitë ku do të jini një kandidat i fortë për të ardhmen ". Veziri i Madh Ahmet Tevfik Pasha, i cili pasoi Damat Ferid Pasha, posa mori pozicionin e tij më 11 nëntor, dha një 309 The Daily Mail qëllimi i tyre ishte rikthimi i miqësisë së vjetër me Anglinë intervistë për dhe tha se ' '.