- 2.1.5 Bevinding
- 2.1.5.1 Die Skrif stel as beginsel dat 'n mens 'n lewenslange opdrag het om werksaam te wees en van die vrug daarvan te leef.
- 2.1.5.2 Die sondeval het tot gevolg dat hierdie beginsel nie altyd uitgeleef kan word nie, onder andere as gevolg van 'n afname in vermoëns en onvolmaakte werksomstandighede.
- 2.2 Relevante Kerkorde-Artikels
- 2.2.1 Daar is nie afsonderlike Kerkorde-artikels wat oor die emeritering van professore handel nie, omdat daar 'n eenheid is in die kerkdiens van bedienaars en professore. Daarom word die betrokke KO-artikels geag betrek te word op beide dienste. Die roeping en toelating vir bedienaars en professore is dieselfde (KO, artt 4, 5). Die beroeping is eweneens dieselfde vir beide dienste.
- 2.2.2 KO, art 12: Die roeping tot diens is vir bedienaars en professore lewenslank, hoewel die plek waar en wyse hoe die roeping uitgevoer word nie noodwendig lewenslank is nie. Soos 'n predikant, sou 'n professor weer beroep kon word, maar sy laaste beroep gee uiting aan die lewenslange roeping.
- 2.2.3 KO, artt 11- 14 handel o.a. oor (1) die 'arbeidsverhouding' tussen 'werkgewer' en 'werknemer', (2) beide se verantwoordelikhede in hierdie verhouding en (3) losmaking van so 'n verhouding. Gedagtig aan die gelykheid tussen ampsdraers (KO, art 17) word in KO, artt 11-14 geen onderskeid tussen bedienaars en professore gemaak nie.
- 2.2.4 KO, art 13 handel dan oor die 'normale' en 'eerbare' losmaking en redes daarvoor:
- 2.2.4.1 KO, art 13 se aksent lê op die begrip onbekwaamheid. Dit kan gebeur deur ouderdom, siekte (fisies/geestelik) of 'andersins'. Die artikel behandel die faktore wat iemand onbekwaam sou maak.
- 2.2.4.2 Die bedoeling van KO, art 13 word oorskrei wanneer 'n bepaalde ouderdom (soos 65 jaar) vanselfsprekend aan die Kerkorde se beginsel van 'onbekwaam' gekoppel word.
- 2.2.4.3 KO, art 13 gee sy eie metodologie (en redes) vir die vasstelling van die 'onbekwaamheid' as interaksie tussen die kerkraad (werkgewer) en die bedienaar (werknemer) met die nodige objektiewe kontrole van die Klassis en advies van die Deputate van die Streeksinode (vgl besluit Klassis Griekwaland-Wes, 1997).
- 2.2.4.4 Oor die meriete van emeritaat word in die geval van predikante én professore nie eensydig besluite geneem nie. In die geval van 'n predikant is hyself en die Kerkraad betrokke en in die geval van 'n professor is hyself en die Kuratore betrokke. Enige een van die partye kan op grond van goeie getuienis oor bekwaamheid of onbekwaamheid die inisatief neem wat tot uiteindelike emeritaat lei.
- 2.2.5 Die Kerkorde maak nie voorsiening daarvoor dat predikante of professore hul roeping vir termyne nakom nie (anders as KO, art 27). Die versigtige bewoording van KO, art 13 moet gesien word in die lig van Christus wat roep.
- 2.2.6 Bevinding
- 2.2.6.1 Dit blyk dat 'n rigiede reëling van 'n bepaalde ouderdom vir emeritaat (bv 65) nie voldoen aan die betekenis van die begrip 'onbekwaam' van KO, art 13 nie.
- 2.3 Bestaande Sinodebesluite
- 2.3.1 Problematiek: Die Rapport van die Kuratorium aan die Nasionale Sinode 1994 het die problematiek aangaande aftrede van professore soos volg geformuleer (Acta 1994:652-653, 3.4.2.2.2 en 3.4.2.2.3):
- 2.3.1.1 'Die agtergrond van die besluit van Sinode 1979 (Acta:193) moet in ag geneem word: wanneer dit nagegaan word, blyk dit dat die besluit van 1979 geneem is nadat 'n Beswaarskrif teen die besluit van Sinode 1970 (Acta:389 e.v.) geslaag het, en studie daaroor gedoen is. Die imperatiewe karakter van die besluit van 1970 is verander deur die besluit van 1979 wat 'n meer indikatiewe karakter het'.
- 2.3.1.2 'Artikel 13 van die Kerkorde lê die aksent op onbekwaamheid, terwyl Sinodebesluite in die algemeen die aksent ook op 'n bepaalde ouderdom (bv 65

463