Konseptual aspekt marketinq fəaliyyətində ümumi tə - səvvürlərin, anlayışların, strategiyanın və taktikanın müasir biznes fəlsəfəsi dir. Funksional marketinqin aşağıdakı istiqamətləri vardır: a. Marketinq tədqiqi və informasiya toplanması; b. məhsul buraxılışının və çeşidinin (dərman növünün, tibbi xidmət növünün və formasının) planlaşdırılması;

- v. məhsuiun (dərman, xidmət və s.) satışı və realızə edilməsi;
- q. reklam və məhsulun satışının, eləcə də xidmət növü - nün və formasının şövqləndirilməsi.

Marketinq öz funksiyaları, problemləri ilə birlikdə götü - rülmüş ayrıca şirkət (müəssisə, firma) səviyyəsində «mikro - marketinq», və ən yuxarı xalq təsərrüfatı səviyyəsində daha böyük problemlərin həllinə, məmləkətin iqtisadi artımına və s. yönəlmiş «makromarketinqə» ayrılır. Ədəbiyyatlarda «marke - tinq mühiti» adlanan termin mühitin sosial- iqtisadi amillərinin təsirinin araşdırılmasına və marketinq kompleksinin hazırlan - masına xidmət edir. İstehsal edilən məhsul, yaradılan tibbi - diaqnostik, müalicəvi üsul səhiyyə sistemində marketinq kompleksinin birinci və ən mühüm ünsürüdür. Səhiyyədə marketinq kompleks - sağlamlaşdırıcı, profilak - tik, sanitar, müalicəvi xidmətin, dərman maddələrinin, tibbi - terapevtik və reabilitasion təyinatların reallaşdırılması ilə bağlı olan bütün təşkilati - iqtisadi funksiyaları əhatə edir. Amerika Tibb Assosiasiyası marketinq üçün aşağıdakı anlamı təqdim edir: «Marketinq planlaşdırmanı, səhiyyə xid - mətində istehsala rəhbərliyi və iqtisadi əsaslandırmanı, müa - licə - profilaktika sahəsində qiymət siyasətini, xidmətin isteh - lakçıya doğru inkişafını, onun həyata keçməsini əhatə edən bir kompleks prosesdir». Bazar iqtisadiyyatı şəraitində marketinqin metodologiyası vətəndaşların tibbi yardıma, dərman maddəsi, tibbi avadanlıqla - ra tələbatını qənaətləndirməyə doğru yönəlmişdir. Ona görə də səhiyyədə marketinq «düşüncə obrazı» kimi formalaşır. Marketinqin məqsədi tibbi xidmət, dərman maddələri is - tehsahnda rentabelliyi. təmin etmək, müəyyən zamanda və məkanda onun reallaşdırılmasında iqtisadi səmərəyə nail ol~ maqdır. Hazırki mərhələdə bazar münasibətlərinin mahiyyətini is - tehsal edilən malın və xidmətin sərbəst şəkildə pulla mübadi - ləsi təşkil edir. Bazarda bir tərəfdə tibbi və farmaseptik xidmət istehsalçı kimi dayanırsa, digər tərəfdə pasiyent, yəni isteh - lakçı durur. Sorğu və təklifin t ənzimçisi belə halda qiymət olur. Tibbi xidmətlər: dərman yardımı, reabilitasion - terapevtik və əksepidemik yardım bazar sisteminin bir hissəsi olub, onun qanunları ilə inkişaf edir. Nəticədə bazar elementlərinin' qarşı - lıqlı təsiri sayəsində sorğu və təkliflərdə yaxınlıq yaranır, tibbi - sanitar, farmakoloji yardımın qiymətində tarazlıq törənir və nə - ticədə səhiyyə bazarı formalaşır. İnkişaf etmiş dövlətlərin təcrübəsi göstərir ki, marketin - qin bir sıra formaları vardır: - Konversion marketinq. Bu zaman neqativ sorğu müsbət formada transformasiya olunur. Tibbi xidmətə, dər - man maddələrinə, tibbi avadanlığa bazarda sorğunun olması, bütün neqativ meyillərin aradan qaldırılması. - Remarketinq. Ölkədə «bazar yeniliyi» sayəsində yara - nır. Məsələn: xarici ölkələrin tibbi sığorta kompaniyaları MDB ölkələrinin bəzilərində (Rusiya, Qazaxstan) məhz bu cür ad - dımlar atırlar. - Sinxromarketinq. Tərəddüdlü və dəyişkən sorğunu sti - mulə etmək üçün sinxromarketinq aparılır. - Demarketinq. Tibbi sığorta təşkilatı və ya ambulator - poliklinik idarə real sorğunu təmin edə bilmədikdə tətbiq edilir. Təmin olunmayan sorğu müştərini uzaqlaşdırmasın deyə de - marketinq qiymətləri yüksəltməyə və qismən reklam işini don - durmağa doğru yönəldilir. Ölkədə marketinq xidmətinə rəvac vermək üçün marke - tinq təşkilatı yaratmaq lazımdır. Marketinq professoru F.Kotlerin sxeminə görə bunun üç variantı vardır: 1. Funksional prinsip 2. Coğrafi prinsip 3. Mal istehsalı prinsipi. Azərbaycanda bu istiqamətdə bəzi önəmli addımlar atıl - mışdır.