darajada aniq ishlaydi: ular shaxs organizmi genomidan farq qiluvchi bor- yo'g'i bitta nukleotidga ega bo'lgan begona hujayralarni ajratib olishga qodir. Immunitet nasi tarqatish bilan bogiiq, embrional rivojlanishda ishtirok etadi, insonni tug'ruqdan keyin himoya qiladi, rivojlanish mexanizmini amalga oshiradi, modda almashinuvida ishtirok etadi va h.k. Immunitet tabiiy va orttirilgan turlarga bo'linadi. Tabiiy immunitet nasldan-naslga o'tadi va genotip hodisa hisobianib, muayyan turlarga MI.', boiadi, shuning uchun odamda va hayvonlarda immunitet bir- Itnulan farq qiladi, lekin bir turning namoyon botishi bo'yicha niiimalashishda yetarlicha bir tipli va faqatgina individual namoyon bo'lish darajasiga ko'ra farqlanadi. Bundan tashqari, orttirilgan mununitet, o'z navbatida, tabiiy (kasal bo'lib tuzalish natijasida yuzaga k elg an) va sun'iy (emlashlar natijasida olingan) immunitetlarga bo'linadi. Oxirgisi faol (kasallikning zaiflashgan chaqiruvchilarini emlash) yoki nolaol (tegishli kasallikni boshidan kechirgan odamning zardobini kiritish) natijasida boiishi mumkin. Nasldan-naslga o'tadigan immunitet ortirilganidan ustun keladi va hayot jarayonida sezilarli o'zgarmaydi - bu ma'noda uni absolut, turg'un deb hisoblash mumkin. Immunitet tizimi organlariga hujayra va oqsil zarralar xosil bo'lishida ishtirok etuvchi, organizmning himoya reaksiyasini amalga n .hiruvchi barcha organlar kiradi. Suyak miyasi, qalqonsimon bez (timu s), g'ovak organlar (nafas olish va ovqat hazm qilish tizimlari) hamda siydik-jinsiy apparat devorlariga to'planib qoladigan limfoid lo'qimalar, limfatik tugunlar va taloq shunday organlarga kiradi. Poyasimon limfotsitlar hosil qilinadigan hujayralardan immunitet tizimining markaziy organlariga kiradi, qolganlari esa immunogenezning chekka sohalariga kiradi va ularga markaziy organlardan limfotsitlar ko'chiriladi. Organizmda zararli agentlardan himoyalanishni ta'minlovchi bir - birini o'zaro to'ldirib turadigan uchta tizim mavjud. O'ziga xos immunitet tizimi begona hujayra, zarracha yoki inolekula(antigen AG)larning hujayralar ichida yoki sirtida inahalliylashgan maxsus himoya moddalarning (o'ziga xos hujayra immuniteti) yoki plazmada erigan (antitanachalar AT) maxsus gumoral immunitet hosil bo'lishini tatbiq etishi uchun mas'ul hisoblanadi. Bu moddalar begona zarrachalar bilan birikib (AG-AT reaksiya), ularning ta'sirini neytrallashtiradi. Antigenlarning organizmdagi taqdiri kiritish usuliga bog'liq bo'Iadi: idinirga yuborilganida - antigen taloqqa va jigarga tezda yetib boradi, teri ostiga va muskullarga yuborilganida - limfa tugunlarga yetib boradi va h.k. Antigenlar organizmga teri orqali, shuningdek, ovqat hazm qilish va nafasyo'llarining shilliq qavatlari orqali tushishi mumkin. Qon oqimida antigen miqdori oqsil parchalanishi hisobiga bir sutkada ikki marta kamayadi, so'ngra antigenning immun elementatsiyasi mexanizmi uning qonda tola yo'qolib ketguniga qadar ishlab turadi. Jigar va taloqda antigen ancha uzoq - oylab yillab saqlanishi mumkin. Immunitet javobida odatda ham gumoral, ham hujayra immunitetlari turli darajada amal qiladi. Ikkilamchi reaksiyalar u yoki bu antigen bilan takroriy uchrashuvda yuzaga keladigan reaksiyalar birlamchilarga nisbatan tezroq va kuchliroq kechadi va immunoglobulinning qondagi konsentratsiyasi keskin ortadi.