I.P.Magidovichning ta'kidlashicha, XVI asrga qadar Xorazm o'zbeklarining katta qismi qo'ng'irotlardan iborat bo'lib, Shaybonixon bilan qadimgi Xorazmga kirib kelgan qo'ng'irotlarning katta qismi Dashti Qipchoqda qolib ketgan qozoq qo'ng'irotlari bilan emas, balki avvalroq bu 196 zaminga ko'chib kelgan qo'ng'irotlarnining yaqin qabila va urug'doshlari bo'lgan . Ular azaldan 197 chingiziylar bilan quda - anda bo'lib bog'lanib ketgan bo'lib , ular Amir Temur hukmronlik davridayoq qadimgi Xorazmda qo'ng'irotlar sulolasini mustaqil davlat sifatida tiklashga intilib, Amir Temurni Xorazm ustida 5 marta harbiy yurishlar qilishga olib kelgan. Qo'ng'irotlarning kelib chiqishi haqida, ular orasida keng tarqalgan rivoyatga ko'ra, Chingiziylar bilan qorindoshlik rishtalarini o'rnatgan qo'ng'irot qabilasining sardori Qo'ng'irot ota birinchi xotinidan to'rt o'g'il (Vaxtamg'ali, Qo'shtamg'ali, Qonjig'ali, Aynli) kichik xotinidan esa bir o'g'il (Tortuvli) ko'rgan. Ularning har biri 6tadan to 18tagacha o'g'il ko'rishib, ulardan tashkil topgan urug'lar soni 66taga etgan. Taniqli tilshunos o'zbek olimi Vaxtamg'ali, Qo'shtamg'ali, Qonjig'ali, Aynli) kichik xotinidan esa bir o'g'il (Tortuvli qo'ng'irotlarning etnik kelib chiqishini 198 mo'g'ullar bilan bog'laydi va 'qo'ng'irot' so'zi mo'g'ulchada 'qoraqarg'a' ma'nosini anglatadi deydi. Surxondaryo viloyati qo'ng'irotlarining oqsoqollari ajdodlarini aynan Xorazmdan ko'chib 199 kelgan, deb biladilar . Xorazm qo'ng'irotlari bilan Qoraqolpoq, Buxoro, Qashqadaryo va Surxondaryo qo'ng'irotlari bir -birlari bilan genetik qon- qorindoshdirlar. Ular tarkibidagi urug' nomlari bundan dalolat beradi. Qo'ng'irotlar allaqachon o'zbek xalqi tarkibiga singib, o'zlarini o'zbek ekanliklaridan fahrlansalarda, ular orasida hozirgacha o'z urug' nomlarini unutmagan keksa avlod vakillari uchrab turadi. Farg'ona mulki esa XVIII asr boshlarida Buxorodan ajralganicha mustaqil bo'lib olgan edi. Farg'ona davlatining birinchi xoni o'zbeklarning ming qavmidan Shoxruhbiy bo'lgan. Uning o'g'li Rahimbiy davrida Qo'qonga Marg'ilon va Andijonni qo'shib olinib,Samarqand va Kattaqo'rg'onga xujum uyushtiriladi va u shaharlar ham Qo'qonga qo'shib olinadi. Rahimbiyning valiahdi Abdukarim biy davrida mamlakatda tinchlik o'rnatilib, shahar va qishloqlarda iqtisodiy yuksalishlar boshlanadi. XVIII asr o'rtalariga kelganda Qo'qon xonligi har jihatdan o'zini o'nglab olgan mustaqil davlatga aylanadi. Chor Rossiyasi bilan iqtisodiy savdo aloqalari yo'lga qo'yiladi. XVIII asr oxirlarida mustaqil Toshkent hokimligi Ohangaron vodiysi, Sayram, Chimkent va Turkiston shaharlarini o'z ta'sir doirasiga oladi. Biroq, XIX asr boshlariga kelganda Toshkent hokimliklarining o'z aro feodal janjallari oqibatida Qo'qon xonligi ta'siriga tushib qoladi. Qo'qon xoni Olimxon (1800-1809 yy) mamlakatda markaziy hokimiyatni kuchaytirish borasida harakatlar qilib, Qo'qonning aslzodalari noroziligiga uchraydi, hokimiyatga esa endi uning ukasi Umarxon keladi. Uning davrida madaniyat ravnoq topadi, markaziy hokimiyat mustahkamlanadi.Qozoq biylarining Chimkent, Sayram kabi shaharlarini qo'lga qiritish yo'lidagi harbiy yurishlari muvaffaqqiyatsizliklarga uchraydi. Qo'qon Muhammad Ali davrida (1822 -1842 yy) hatto Qashg'arga harbiy yurish uyushtiradi. Tojiklarning Darvoz viloyatiga, Shugnan, Roshan va Vaxan kabi aholi punktlariga qo'shin tortadi. Biroq, Muhammad Ali siyosatidan norozi aslzodalar ruxoniylar bilan til biriktirib, Buxoro amiri Nasrullo bilan aloqa bog'laydi. Nasrulloxon Qo'qon ustiga harbiy qo'shin tortib, Xo'jantni qo'lga kiritadi va uni qaram xonlikka aylantirib, Toshkentni ham undan tortib oladi. Qo'qon va Buxoro amirliklari o'rtasidagi bosqinchilik urushlari va xalq qo'zg'olonlari goh u tomon, goh bu tomon ustunligi bilan davom etsada, XIX asr o'rtalariga kelganda har ikkala tomonni ham tinkasini quritgan edi. Nihoyat Qo'qonning oxirgi xonlari (Sherali, Murod va Xudoyorxon) davrida mamlakat Rossiya imperiyasining tobe bir o'lkasiga, Turkiston harbiy general gubernatorligiga aylanadi. XVI-XVIII asrlar davomida Movarounnahrda yuz bergan siyosiy vaziyatning bu qadar murakkabligiga qaramay, mamlakat aholisining etnik tarkibida azaldan yashab kelayotgan o'troq etnik qatlamning mavqei juda katta edi. Qishloq aholisi asosan an'anaviy sug'orma dehqonchilik