Siyovush tug'ilgach, ona hayotdan ko'z yumadi, go'dak esa er yuzidagi go'zallar ichidai tengsizligi bilan hammani hayrotda qoldiradi. O'gay ona unga oshiqu mahliyo bo'lib, uni yo'ldan urmoqchi bo'lganda, u rad javob qilib, ayol nayranglari xujumiga uchraydi. Pokligining isboti sifatida u oltin shlyomda, qora otga minib, osmon o'par alanga ichidan o'tib, o'z orini tiklaydi. So'ng Eron tomondan Turonga uyushtirilgan harbiy yurishda qatnashib, g'alabadan so'ng Turon podshosi Afrasiyob xuzuriga, uni qizini qo'lini so'rab boradi. Afrasiyob to'y - tamoshodan so'ng unga Turondan joy beradi, Siyovush esa u joyda ajoyib bir qal'a -shahar bunyod etadi. Siyovush qurdirgan bu shahar Qangdiz yoki Qanggu Siyavaxsh deb atalgan, deyiladi. S.P.Tolstov ana shu Qanggu Siyavaxsh Xorazmda joylashgan deb, Xorazmning qadimgi madaniyatini 'Kanguy madaniyati' nomi bilan ataydi. Beruniy o'z xikoyasini davom ettirib, Siyovushning parloq hayoti uzoqqa cho'zilmadi, u yana to'xmat malomatlariga uchraydi. U o'z o'g'li (Avestoda nabirasi) Qay Xusrov qo'lida jon beradi. Qay Xusrov (Avestoda Kava Xusrov) o'z qora niyatlarini amalga oshirgach, Turon oriylarini birlashtirib, Xorazmda siyovushilar sulolasiga bosh bo'lib qoladi. Ushbu rivoyatni tarixiy taxlil etilsa, ko'z o'ngimizda, qarama -qarshiliklardan iborat hayotiy manzarani 'tarixlashtirilgan' afsonaviy syujeti tiklanadi. Afsonaviy sulola asoschisi Siyovush siymosi mil. av.gi I asrdan to milodiy VIII asrgacha Xorazmda zarb etilgan tangalarda 'Xudo - sivoriy» sifatida tasvirlangan. Chunki, Eron va Turon xalqlari tarixida real xukmdorlar (podsholar) afsonaviy sulolalarning davomchilari sifatida qaralib, ular nomidan zarb etilgan tangalarda afsonaviy sulola kultlarini aks ettirish an'anaga aylangan. Bu tarixiy haqiqatning 'xorazm' etnogeografik atama bilan bog'lashlikning xojati bo'lmasa kerak. U xolda 'xorazm' atamasini Amudaryoning quyi havzalarida paydo bo'lishi bilan bog'lik real tarixiy haqiqat nimadan iborat, degan savol tug'iladi. Yunon tarixchisi Strabon (mil. avv. 63-milodiy 24 y.) xorazmiylarning ajdodlari massagetlarga borib taqaladi, deganida haqli edi. Massaget qabilalari totemlarida ot kulti markaziy o'rinda turadi. Shuning uchun ham Xorazm tangalarida ot kultini iloxiylashtirish bejis emas edi. Arxeologik materiallarga ko'ra, Xorazm tarixining massagetlargacha bo'lgan davrida bu zaminda suvyorgan va tozabog'yob madaniyatlari simbiozida tarkib topganqovundi qabilalari yashar edilar. Ular mil. av.gi II-ming yillikning oxirgi choragida qadimgi Xorazmning massaget nomi ostida yuritilgan ko'chmanchi qabilalarining asosini tashkil etgan. Arxeologik ma'lumotlarga ko'ra, ularning bir qismi Amudaryoning quyi tarmoqlari havzalaridagi dehqonchilikka qulay pastqam, sernam tekisliklarda ziroatchilik bilan shug'ullana boshlagan bo'lsa (Amirabod madaniyati), boshqa qismi to'qayzor jilg'alar va dashtlarda chorvachilik bilan shug'ullanishda davom etadilar (Kuyi soy madaniyati). Mahalliy aholining dehqonchilik xo'jaligi bronza davrining nomozgoh va sopolli madaniyatlari sohiblarining dehqonchilik xo'jaligidan tubdan farq qilardi. Qadimgi Xorazmning amirabod madaniyatida ibtidoiy dehqonchilik endigina shakllana boshlagan, uning aholisi esa yarim erto'la tipidagi kulbalarda yashar, qadimgi shahar madaniyatiga xos hayotdan xali juda uzoq edi. Nomozgoh va sopolli madaniyatlari aholisi allaqachon qadimgi Sharq tsivilizatsiyasi-ning ilk davlatchilik bosqichini o'tamoqda edi. S.P.Tolstov bronza davri Xorazm o'lkasini o'z vaqtida ilk zardushtiylarning Aryanam Vayjahi deb bejiz aytmagan. Mil. av.gi VI asrning ikkinchi yarmiga kelganda Amudaryoning quyi havzalarida siyosiy- iqtisodiy va etnomadaniy vaziyat o'zgardi. Yarim erto'la shaklidagi kulbalarda yashab, motiga dehqonchiligi va ko'chmanchi chorvachilik bilan shug'ullanib kelayotgan Xorazmda atrofi osmon o'par mudofaa devorlari bilan o'ralgan Ko'zali - qir va Qal'ali - qir kabi qal'a - shaharlar qad ko'tardi. Darhaqiqat, aql bovar qilmaydi, kuni kecha na guvala, na g'isht, na paxsadan uy qurishga odatlanmagan, kundalik hayot tarzi ko'chmanchi chorvachilikka asoslangan massagetlar yoki yarim er to'lada yashab, motiga dehqonchiligi bilan shug'ullanib kelayotgan amirabod madaniyati sohiblari qanday qilib tegishli tajriba va malakasiz o'smon o'par mudofaa inshoatlari bilan o'ralgan qal'alar qursin? Bu erda tarixiy manzarani kuzatishda qandaydir mantiqiy bog'lanish etishmaydi. Shuningdek, amirabod madaniyati davrida (milod. avv. X-VIII asrlar) kanallar qurilishi, dehqonchilik maydonlarining sun'iy sug'orishga asoslanishi, bu jarayonlarning ildizi tozabog'yob