beradi. Narkoman ko'p kuladi, tana holatini o'zgartiradi. Fikrlashi va nutqi buziladi. Chekuvchining atrofidagi kishilar bilan munosabati yo'qoladi. Narkomanda jahl chiqish, ta'sirchanlik vujudga keladi. Ko'ziga turli narsalar ko'rinadi. Bu gashish bilan mast bo'lishning birinchi, ya'ni qo'zg'alish bosqichidir. So'ng ikkinchi bosqich - tushkunlikka tushish, xushchaq- chaqlikninig kamayishi, fantaziyaning yo'qolishi, fikrlashning keskin tormozlanishi kuzatiladi. So'ng qo'rqish, yomon fikrlash holatlari kelib chiqadi. Og'ir holatlarda chuqur uyquga ketish, quwatsizlik va apatiya sodir bo'ladi. Gashishni iste mol qilish tufayli ong buzilishi bilan bog'liq psixoz, ko'rish va eshitish gallyutsinatsiyasi, oyoq- qo'llar harakatlarining qo zg'alib ketishi sodir bo'ladi. Shaxsda l psixopatiya rivojlanadi. Narkoman do stlari va о rtoqlaridan judo bo ladi. So'ng nogiron boTib qoladi. Morfiy preparatlari vositasida narkomaniyaning kelib chiqishi Morfiy preparatlariga pantapon, amnopon, laudonon, pregorik, opionon, morfiy, kodein, tebain, geroin, dionin, papaverin, narkoten laudanin va sintetik preparatlar - fenadon, promedollar kiradi. Morfiy preparatlari ko'knori o'simligidan olinadi. Morfiyli preparatlarga odam tez o'rganib qoladi. Bu preparatlarni chekish, teri ostiga, vena tomiriga ukol qilish mumkin. Narkomanlar ko'p hollarda sterillanmagan shprits orqali narkotik moddalarni qabul qiladilar. Narkotik moddaning 0,3- 0,5 g odamni o'ldiradi. Odam unga o'rganib qolishi tufayli tadan ortiq dozada qabul qilishi mumkin. Narkoman bunday katta dozani qabul 10 qilishi tufayli unda eyforiya hosil bo'ladi. Narkotik moddani qabul qilgandan keyin narkomanning og'zi quriydi, umumiy quwatsizlik kuzatiladi, badani qizib ketadi, qulog'ida turli shovqinlar hosil bo'ladi, boshi og'riydi, ter chiqadi, siydik ayirish kuchayadi, nafas olishi o'zgaradi. Tanasi ko'kara boshlaydi, ichi qon aralash ketadi, badani qichishadi, terisiga qizil toshma toshadi, chuqur uyquga ketish boshlanadi. Narkotik moddalarni surunkali qabul qilish natijasida u o'zini osmonda uchib yurgandek his etadi, ko'ziga turli narsalar ko'rinadi, 30-40 minutdan so'ng eyforiya - uyquchanlik, mudrash, xush yoqish boshlanadi. Narkotik moddadan voz kechgandan keyin 5 kun narkomanda ter ajralish, esnash, ko'zdan yosh oqish, qusish, ko'ngil aynash, nafasning tezlashuvi, qo'l, oyoq mushaklarida og'riq, ozib ketish ro'y beradi. Bu holat abstinensiya deb yuritiladi. Abstinensiyada bezovtalanish, o'lib qolishdan qo'rquv, uyquning buzilishi, qo'rqinchli tushlar ko'rish, agressivlik yoki apatiya holati sodir boladi. Kokainli narkomaniya Kokain qabul qilgan odam o'tkir yoki surunkali zaharlanadi. 0'tkir zaharlanishda teri qoplamlarining oqarishi, umumiy quwatsizlik, yurakning tez qisqarishi, nafas qisish, ko'z qorachig'ining kengayishi va boshqa holatlar sodir bo'ladi. Surunkali zaharlanish kokainni uzoq muddat qabul qilish natijasida vujudga keladi. Kokaingatez o'rganib qolinadi. Narkomanning ishlagisi kelmaydi, juda injiq, xudbin bo'lib qoladi. Ishtahasi kamayadi, og'zi quriydi, ko'z qorachig'i kengayadi. Ba'zi narkomanlarda gallyutsinatsiya, rashk qilish kuchayadi. Bunday narkomanlar jinoiy ishlarga moyil bo'ladilar. Teriga turli yaralar toshadi, organizm kuchsizlanib qoladi. Nasha va nashavandlik